TRƯỜNG BỘ KINH
Dīgha
nikāya (aṭṭhakathā)
Pāthikavaggaṭṭhakathā
34. Dasuttarasuttavaṇṇanā
350.Evaṃme
sutanti dasuttarasuttaṃ. Tatrāyaṃ apubbapadavaṇṇanā – āvuso
bhikkhaveti sāvakānaṃ ālapanametaṃ. Buddhā hi parisaṃ
āmantayamānā ‘bhikkhave’ti vadanti. Sāvakā satthāraṃ uccaṭṭhāne
ṭhapessāmāti satthu ālapanena anālapitvā āvusoti ālapanti. Te
bhikkhūti te dhammasenāpatiṃ parivāretvā nisinnā bhikkhū. Ke pana
te bhikkhūti? Anibaddhavāsā disāgamanīyā bhikkhū. Buddhakāle dve vāre
bhikkhū sannipatanti – upakaṭṭhavassūpanāyikakāle ca pavāraṇakāle ca.
Upakaṭṭhavassūpanāyikāya dasapi vīsatipi tiṃsampi cattālīsampi
paññāsampi bhikkhū vaggā vaggā kammaṭṭhānatthāya āgacchanti. Bhagavā
tehi saddhiṃ sammoditvā kasmā, bhikkhave, upakaṭṭhāya vassūpanāyikāya
vicarathāti pucchati. Atha te ‘‘bhagavā kammaṭṭhānatthaṃ āgatamha,
kammaṭṭhānaṃ no dethā’’ti yācanti.
Satthā tesaṃ cariyavasena rāgacaritassa asubhakammaṭṭhānaṃ deti.
Dosacaritassa mettākammaṭṭhānaṃ, mohacaritassa uddeso paripucchā –
‘kālena dhammassavanaṃ, kālena dhammasākacchā, idaṃ tuyhaṃ sappāya’nti
ācikkhati. Vitakkacaritassa ānāpānassatikammaṭṭhānaṃ deti.
Saddhācaritassa pasādanīyasuttante buddhasubodhiṃ dhammasudhammataṃ
saṅghasuppaṭipattiñca pakāseti. Ñāṇacaritassa aniccatādipaṭisaṃyutte
gambhīre suttante katheti. Te kammaṭṭhānaṃ gahetvā sace sappāyaṃ hoti,
tattheva vasanti. No ce hoti, sappāyaṃ senāsanaṃ pucchitvā gacchanti. Te
tattha vasantā temāsikaṃ paṭipadaṃ gahetvā ghaṭetvā vāyamantā
sotāpannāpi honti sakadāgāminopi anāgāminopi arahantopi.
Tato vutthavassā pavāretvā satthu santikaṃ gantvā ‘‘bhagavā ahaṃ
tumhākaṃ santike kammaṭṭhānaṃ gahetvā sotāpattiphalaṃ patto…pe… ahaṃ
aggaphalaṃ arahatta’’nti paṭiladdhaguṇaṃ ārocenti. Tattha ime bhikkhū
upakaṭṭhāya vassūpanāyikāya āgatā. Evaṃ āgantvā gacchante pana bhikkhū bhagavā
aggasāvakānaṃ santikaṃ peseti, yathāha ‘‘apaloketha pana, bhikkhave,
sāriputtamoggallāne’’ti. Bhikkhū ca vadanti ‘‘kiṃ nu kho mayaṃ, bhante,
apalokema sāriputtamoggallāne’’ti (saṃ. ni. 3.2). Atha ne bhagavā tesaṃ
dassane uyyojesi. ‘‘Sevatha, bhikkhave, sāriputtamoggallāne; bhajatha,
bhikkhave, sāriputtamoggallāne. Paṇḍitā bhikkhū anuggāhakā
sabrahmacārīnaṃ. Seyyathāpi, bhikkhave, janetā evaṃ sāriputto.
Seyyathāpi jātassa āpādetā evaṃ moggallāno. Sāriputto, bhikkhave,
sotāpattiphale vineti, moggallāno uttamatthe’’ti (ma. ni. 3.371).
Tadāpi bhagavā imehi bhikkhūhi saddhiṃ paṭisanthāraṃ katvā tesaṃ
bhikkhūnaṃ āsayaṃ upaparikkhanto ‘‘ime bhikkhū sāvakavineyyā’’ti addasa. Sāvakavineyyā nāma
ye buddhānampi dhammadesanāya bujjhanti sāvakānampi. Buddhavineyyā pana
sāvakā bodhetuṃ na sakkonti. Sāvakavineyyabhāvaṃ pana etesaṃ ñatvā
katarassa bhikkhuno desanāya bujjhissantīti olokento sāriputtassāti
disvā therassa santikaṃ pesesi. Thero te bhikkhū pucchi ‘‘satthu
santikaṃ gatattha āvuso’’ti. ‘‘Āma, gatamha satthārā pana amhe tumhākaṃ
santikaṃ pesitā’’ti. Tato thero ‘‘ime bhikkhū mayhaṃ desanāya
bujjhissanti, kīdisī nu kho tesaṃ desanā vaṭṭatī’’ti cintento ‘‘ime
bhikkhū samaggārāmā, sāmaggirasassa dīpikā nesaṃ desanā vaṭṭatī’’ti
sanniṭṭhānaṃ katvā tathārūpaṃ desanaṃ desetukāmo dasuttaraṃ
pavakkhāmītiādimāha. Tattha dasadhā mātikaṃ ṭhapetvā vibhattoti
dasuttaro, ekakato paṭṭhāya yāva dasakā gatotipi dasuttaro, ekekasmiṃ
pabbe dasa dasa pañhā visesitātipi dasuttaro, taṃ dasuttaraṃ.
Pavakkhāmīti kathessāmi. Dhammanti
suttaṃ. Nibbānapattiyāti
nibbānapaṭilābhatthāya. Dukkhassantakiriyāyāti
sakalassa vaṭṭadukkhassa pariyantakaraṇatthaṃ.Sabbaganthappamocananti
abhijjhākāyaganthādīnaṃ sabbaganthānaṃ pamocanaṃ.
Iti thero desanaṃ uccaṃ karonto bhikkhūnaṃ
tattha pemaṃ janento evametaṃ uggahetabbaṃ pariyāpuṇitabbaṃ dhāretabbaṃ
vācetabbaṃ maññissantīti catūhi padehi vaṇṇaṃ kathesi, ‘‘ekāyano ayaṃ,
bhikkhave, maggo’’tiādinā nayena tesaṃ tesaṃ suttānaṃ bhagavā viya.
Ekadhammavaṇṇanā
351. (Ka) tattha bahukāroti
bahūpakāro.
(Kha) bhāvetabboti vaḍḍhetabbo.
Tải vá» quyển kinh sách Kinh Viên Giác giảng giải - HT ThÃch Thanh Từ miá»…n phà online Download kinh sách Kinh Viên Giác giảng giải - HT ThÃch Thanh Từ để…
Tải vá» quyển kinh sách Kinh Văn Thù Sư Lợi Sở Thuyết Bất Tư Nghì Pháºt Cảnh Giá»›i - ThÃch Quang Chánh dịch miá»…n phà online Download kinh sách Kinh Văn Thù…
Tải vá» quyển kinh sách Kinh Văn Thù Sư Lợi Sở Thuyết Ma Ha Bát Nhã Ba La Máºt - Minh Tấn dịch miá»…n phà online Download kinh sách Kinh Văn Thù…
Tải vá» quyển kinh sách Kinh Ưu Bà Tắc Giá»›i - ThÃch Tịnh Nghiêm dịch Hán Việt miá»…n phà online Download kinh sách Kinh Ưu Bà Tắc Giá»›i - ThÃch Tịnh Nghiêm…
Tải vá» quyển kinh sách Kinh Úc Ca La Việt Vần Bồ Tát Hạnh - TN Hạnh Giải miá»…n phà online Download kinh sách Kinh Úc Ca La Việt Vần Bồ Tát…
Tải vá» quyển kinh sách Kinh Tỳ Sa Da Vấn - TN Huệ Dung dịch miá»…n phà online Download kinh sách Kinh Tỳ Sa Da Vấn - TN Huệ Dung dịch để…
Tải vá» quyển kinh sách Kinh Tỳ kheo Na Tiên - Äoà n Trung Còn, Nguyá»…n Minh Tiến dịch miá»…n phà online Download kinh sách Kinh Tỳ kheo Na Tiên - Äoà n Trung…
Tải vá» quyển kinh sách Kinh Tương Ứng Tương Khả - Trần Văn NghÄ©a dịch miá»…n phà online Download kinh sách Kinh Tương Ứng Tương Khả - Trần Văn NghÄ©a dịch để…
Tải vá» quyển kinh sách Kinh Tượng Pháp Quyết Nghi - ThÃch Chúc Hiá»n dịch miá»…n phà online Download kinh sách Kinh Tượng Pháp Quyết Nghi - ThÃch Chúc Hiá»n dịch để…
Tải vá» quyển kinh sách Kinh Trưá»ng Thá» Diệt Tá»™i Há»™ Chư Äồng Tá» Äà La Ni - ThÃch Thiện Thông dịch miá»…n phà online Download kinh sách Kinh Trưá»ng Thá» Diệt…
Tải vá» quyển kinh sách Kinh Trung Bổn Khởi - HT ThÃch Chánh Lạc dịch miá»…n phà online Download kinh sách Kinh Trung Bổn Khởi - HT ThÃch Chánh Lạc dịch để…
Tải vá» quyển kinh sách Kinh TÃn Lá»±c Nháºp Ấn Pháp Môn - Nguyên Hồng dịch miá»…n phà online Download kinh sách Kinh TÃn Lá»±c Nháºp Ấn Pháp Môn - Nguyên Hồng…
Tải vá» quyển kinh sách Kinh Tiểu Phẩm Bát Nhã Ba La Máºt - Chùa Châu Lâm dịch miá»…n phà online Download kinh sách Kinh Tiểu Phẩm Bát Nhã Ba La Máºt…
Tải vá» quyển kinh sách Kinh Thá»§y Mạt Sở Phiêu - Trần Văn NghÄ©a dịch miá»…n phà online Download kinh sách Kinh Thá»§y Mạt Sở Phiêu - Trần Văn NghÄ©a dịch để…
Tải vá» quyển kinh sách Kinh Thá»§ Lăng Nghiêm - ThÃch Từ Thông miá»…n phà online Download kinh sách Kinh Thá»§ Lăng Nghiêm - ThÃch Từ Thông để Ä‘i in ấn Äá»c…