|
9. Opammasaṃyuttaṃ |
9. Opammasaṃyuttaṃ |
Chương Chn: Tương
Ưng Th Dụ |
|
1. Kūṭasuttaṃ |
1. Kūṭasuttavaṇṇanā |
I. Chp Mi
(S.ii,262) |
|
223. Evaṃ me
sutaṃ ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane
anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi
bhikkhavoti. Bhadanteti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ.
Bhagavā etadavoca seyyathāpi, bhikkhave, kūṭāgārassa yā kāci
gopānasiyo sabbā tā kūṭaṅgamā kūṭasamosaraṇā kūṭasamugghātā sabbā tā
samugghātaṃ gacchanti; evameva kho, bhikkhave, ye keci akusalā dhammā
sabbe te avijjāmūlakā avijjāsamosaraṇā avijjāsamugghātā, sabbe te
samugghātaṃ gacchanti. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ
appamattā viharissāmāti. Evahi vo, bhikkhave, sikkhitabbanti.
Paṭhamaṃ. |
223.
Opammasaṃyuttassa paṭhame kūṭaṃ gacchantīti kūṭaṅgamā. Kūṭaṃ
samosarantīti kūṭasamosaraṇā. Kūṭasamugghātāti kūṭassa samugghātena.
Avijjāsamugghātāti arahattamaggena avijjāya samugghātena. Appamattāti
satiyā avippavāse ṭhitā hutvā. Paṭhamaṃ.
|
1) Như vầy ti nghe. Một thời Thế Tn ở Svatthi (X-vệ),
Jetavana (Kỳ-đ Lm), tại vườn ng Anthapindika (Cấp C ộc). 2) Ở đy, Thế Tn ni như sau: 3) -- V như, ny cc Tỷ-kheo, một ngi nh
c nc nhọn cao, phm c những cy ko xa no, tất cả chng đều đi đến
gc nhọn, đều quy tựa vo gc nhọn, đều chu đầu vo gc nhọn, tất cả
chng đều đm đầu vo một gốc. 4) Cũng vậy, ny cc Tỷ-kheo, phm c những
bất thiện php no, tất cả chng đều lấy v minh lm cội rễ, đều lấy v
minh lm điểm tựa, đều chu đầu vo v minh, tất cả chng đều đm đầu
vo một gốc. 5) Do vậy, ny cc Tỷ-kheo, cc ng cần
phải học tập như sau: "Chng ta hy sống khng phng dật". |
|
2. Nakhasikhasuttaṃ |
2.
Nakhasikhasuttavaṇṇanā |
II. ầu Ngn Tay
(Tạp, ại 2. 345a) (ơn tạp 22. Trảo Thổ, ại 2, 498a) (S.ii,263) |
|
224.
Sāvatthiyaṃ viharati. Atha kho bhagavā parittaṃ nakhasikhāyaṃ paṃsuṃ
āropetvā bhikkhū āmantesi taṃ kiṃ maatha bhikkhave, katamaṃ nu kho
bahutaraṃ, yo vāyaṃ [yo cāyaṃ (bahūsu)] mayā paritto nakhasikhāyaṃ paṃsu
āropito ayaṃ vā [yā cāyaṃ (syā. ka.)] mahāpathavīti? Etadeva,
bhante, bahutaraṃ yadidaṃ mahāpathavī. Appamattakoyaṃ bhagavatā paritto
nakhasikhāyaṃ paṃsu āropito. Saṅkhampi na upeti upanidhimpi na upeti
kalabhāgampi na upeti mahāpathaviṃ upanidhāya bhagavatā paritto
nakhasikhāyaṃ paṃsu āropitoti. Evameva kho, bhikkhave, appakā te
sattā ye manussesu paccājāyanti; atha kho eteyeva bahutarā sattā ye
aatra manussehi paccājāyanti. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ
appamattā viharissāmāti. Evahi vo, bhikkhave, sikkhitabbanti.
Dutiyaṃ. |
224. Dutiye
manussesu paccājāyantīti ye manussalokato cutā manussesu jāyanti, te
evaṃ appakāti adhippāyo. Aatra manussehīti ye pana manussalokato cutā
ṭhapetvā manussalokaṃ catūsu apāyesu paccājāyanti, te mahāpathaviyaṃ
paṃsu viya bahutarā. Imasmica sutte devāpi manusseheva saṅgahitā. Tasmā
yathā manussesu jāyantā appakā, evaṃ devesupīti veditabbā. Dutiyaṃ. |
1) ... Tr ở Svatthi. 2) Rồi Thế Tn lấy một t đất trn đầu mng
tay v ni với cc Tỷ-kheo: 3) -- Ny cc Tỷ-kheo, cc ng nghĩ thế
no? Ci g nhiều hơn, cht đất ny Ta lấy trn đầu mng tay, hay quả
đất lớn ny? 4) -- Ci ny, bạch Thế Tn, l nhiều hơn,
tức l quả đất lớn ny v t hơn l cht đất m Thế Tn lấy trn đầu
mng tay. Khng thể đi đến ước tnh, khng thể đi đến so snh, khng thể
đi đến một vi phần, khi so snh quả đất lớn với cht đất m Thế Tn lấy
trn đầu mng tay. 5) -- Cũng vậy, ny cc Tỷ-kheo, rất t l
chng sanh được ti sanh lm người! Cn rất nhiều l những chng sanh
phải ti sanh ra ngoi loi Người! 6) Do vậy, ny cc Tỷ-kheo, cc ng cần
phải học tập như sau: "Chng ti sẽ sống khng phng dật". Như vậy, ny cc Tỷ-kheo, cc ng cần phải
học tập. |
|
3. Kulasuttaṃ |
3. Kulasuttavaṇṇanā |
III. Gia nh (Tạp,
47.14, Nhơn Gia, ại 2, 344c) (S.ii,263) |
|
225.
Sāvatthiyaṃ viharatipe seyyathāpi , bhikkhave, yāni kānici kulāni
bahutthikāni appapurisāni tāni suppadhaṃsiyāni honti corehi
kumbhatthenakehi ; evameva kho, bhikkhave, yassa kassaci bhikkhuno
mettācetovimutti abhāvitā abahulīkatā so suppadhaṃsiyo hoti amanussehi.
Seyyathāpi, bhikkhave, yāni kānici kulāni appitthikāni bahupurisāni tāni
duppadhaṃsiyāni honti corehi kumbhatthenakehi, evameva kho, bhikkhave,
yassa kassaci bhikkhuno mettācetovimutti bhāvitā bahulīkatā so
duppadhaṃsiyo hoti amanussehi. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ
mettā no cetovimutti bhāvitā bhavissati bahulīkatā yānīkatā vatthukatā
anuṭṭhitā paricitā susamāraddhāti. Evahi vo, bhikkhave,
sikkhitabbanti. Tatiyaṃ. |
225. Tatiye
suppadhaṃsiyānīti suviheṭhiyāni. Kumbhatthenakehīti ye paragharaṃ
pavisitvā dīpālokena oloketvā parabhaṇḍaṃ haritukāmā ghaṭe dīpaṃ katvā
pavisanti, te kumbhatthenakā nāma, tehi kumbhatthenakehi. Suppadhaṃsiyo
hoti amanussehīti mettābhāvanārahitaṃ paṃsupisācakā vidhaṃsayanti,
pageva uḷārā amanussā. Bhāvitāti vaḍḍhitā. Bahulīkatāti punappunaṃ katā.
Yānīkatāti yuttayānaṃ viya katā. Vatthukatāti patiṭṭhānaṭṭhena vatthu
viya katā. Anuṭṭhitāti adhiṭṭhitā . Paricitāti samantato citā
suvaḍḍhitā. Susamāraddhāti cittena suṭṭhu samāraddhā. Tatiyaṃ. |
1) ... Tr ở Svatthi. 2) -- V như, ny cc Tỷ-kheo, những gia
đnh no c nhiều phụ nữ v t đn ng, thời những gia đnh ấy rất dễ bị
cc đạo tặc, trộm gh no hại. 3) -- Cũng vậy, ny cc Tỷ-kheo, Tỷ-kheo
no khng tu tập từ tm giải thot, khng lm cho sung mn, thời vị ấy
dễ bị phi nhn no hại. 4) -- V như, ny cc Tỷ-kheo, những gia
đnh no c t phụ nữ v nhiều đn ng, thời gia đnh ấy kh bị cc đạo
tặc, trộm gh no hại. 5) Cũng vậy, ny cc Tỷ-kheo, Tỷ-kheo no
tu tập từ tm giải thot, lm cho sung mn, thời vị ấy rất kh bị phi
nhn no hại. 6) Do vậy, ny cc Tỷ-kheo, cc ng cần
phải học tập như sau: "Chng ti sẽ tu tập từ tm giải thot, lm cho
sung mn, lm thnh cỗ xe, lm thnh căn cứ địa, an tr, tch lũy v
kho thực hiện". Như vậy, ny cc Tỷ-kheo cc ng cần phải
học tập. |
|
4. Okkhāsuttaṃ |
4.
Okkhāsuttavaṇṇanā |
IV. Ci Nồi (Tạp,
ại 2, 344b) (S.ii,264) |
|
226.
Sāvatthiyaṃ viharatipe yo, bhikkhave, pubbaṇhasamayaṃ okkhāsataṃ
dānaṃ dadeyya, yo majjhanhikasamayaṃ okkhāsataṃ dānaṃ dadeyya, yo
sāyanhasamayaṃ okkhāsataṃ dānaṃ dadeyya, yo vā pubbaṇhasamayaṃ antamaso
gadduhanamattampi mettacittaṃ bhāveyya, yo vā majjhanhikasamayaṃ
antamaso gadduhanamattampi mettacittaṃ bhāveyya, yo vā sāyanhasamayaṃ
antamaso gadduhanamattampi mettacittaṃ bhāveyya, idaṃ tato
mahapphalataraṃ. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ mettā no
cetovimutti bhāvitā bhavissati bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā
paricitā susamāraddhāti. Evahi vo, bhikkhave, sikkhitabbanti.
Catutthaṃ.
|
226. Catutthe
okkhāsatanti mahāmukhaukkhalīnaṃ sataṃ. Dānaṃ dadeyyāti
paṇītabhojanabharitānaṃ mahāukkhalīnaṃ sataṃ dānaṃ dadeyya.
Ukkāsatantipi pāṭho , tassa daṇḍadīpikāsatanti attho. Ekāya pana
dīpikāya yattake ṭhāne āloko hoti, tato sataguṇaṃ ṭhānaṃ sattahi
ratanehi pūretvā dānaṃ dadeyyāti attho. Gadduhanamattanti
goduhanamattaṃ, gāviyā ekavāraṃ aggathanākaḍḍhanamattanti attho.
Gandhaūhanamattaṃ vā, dvīhi aṅgulīhi gandhapiṇḍaṃ gahetvā ekavāraṃ
ghāyanamattanti attho. Ettakampi hi kālaṃ yo pana
gabbhapariveṇavihārūpacāra paricchedena vā cakkavāḷaparicchedena vā
aparimāṇāsu lokadhātūsu vā sabbasattesu hitapharaṇaṃ mettacittaṃ
bhāvetuṃ sakkoti, idaṃ tato ekadivasaṃ tikkhattuṃ dinnadānato
mahapphalataraṃ. Catutthaṃ. |
1) ... Tr ở Svatthi. 2) -- Ny cc Tỷ-kheo, ai vo buổi sng bố
th một trăm ci nồi, ai buổi trưa bố th một trăm ci nồi, hay ai buổi
chiều bố th một trăm ci nồi, v ai buổi sng chỉ trong thời gian bp
v sữa con b một lần (trong nhy mắt), tu tập từ tm giải thot, hay ai
buổi trưa chỉ trong thời gian bp v sữa con b một lần (trong nhy
mắt), tu tập từ tm giải thot, hay ai buổi chiều chỉ trong thời gian
bp v sữa con b một lần (trong nhy mắt), tu tập từ tm giải thot, sự
việc ny đối với sự việc trước, quả c lớn hơn. 3) Do vậy, ny cc Tỷ-kheo, cc ng cần
phải học tập như sau: "Chng ti sẽ tu tập từ tm giải thot, lm cho
sung mn, lm thnh cỗ xe, lm thnh căn cứ địa, an tr, tch lũy v
kho thực hiện". Như vậy, ny cc Tỷ-kheo, cc ng cần phải
học tập. |
|
5. Sattisuttaṃ |
5.
Sattisuttavaṇṇanā |
V. Cy Lao (Satti)
(Tạp, ại 2, 344c) Sakti, S.(Hoernh, 1.44-45) (S.ii,265) |
|
227.
Sāvatthiyaṃ viharatipe seyyathāpi, bhikkhave, satti tiṇhaphalā. Atha
puriso āgaccheyya ahaṃ imaṃ sattiṃ tiṇhaphalaṃ pāṇinā vā muṭṭhinā vā
paṭileṇissāmi paṭikoṭṭissāmi paṭivaṭṭessāmīti. Taṃ kiṃ maatha,
bhikkhave, bhabbo nu kho so puriso amuṃ sattiṃ tiṇhaphalaṃ pāṇinā vā
muṭṭhinā vā paṭileṇetuṃ paṭikoṭṭetuṃ paṭivaṭṭetunti? No hetaṃ ,
bhante. Taṃ kissa hetu? Asu hi, bhante, satti tiṇhaphalā na
sukarā pāṇinā vā muṭṭhinā vā paṭileṇetuṃ paṭikoṭṭetuṃ paṭivaṭṭetuṃ.
Yāvadeva ca pana so puriso kilamathassa vighātassa bhāgī assāti.
Evameva kho, bhikkhave, yassa kassaci bhikkhuno mettācetovimutti
bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā,
tassa ce amanusso cittaṃ khipitabbaṃ maeyya; atha kho sveva amanusso
kilamathassa vighātassa bhāgī assa. Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ
sikkhitabbaṃ mettā no cetovimutti bhāvitā bhavissati bahulīkatā
yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhāti. Evahi vo,
bhikkhave, sikkhitabbanti. Pacamaṃ. |
227. Pacame
paṭileṇissāmītiādīsu agge paharitvā kappāsavaṭṭiṃ viya nāmento
niyyāsavaṭṭiṃ viya ca ekato katvā alliyāpento paṭileṇeti nāma. Majjhe
paharitvā nāmetvā dhārāya vā paharitvā dvepi dhārā ekato alliyāpento
paṭikoṭṭeti nāma. Kappāsavaṭṭanakaraṇīyaṃ viya pavattento cirakālaṃ
saṃvellitakilajaṃ pasāretvā puna saṃvellento viya ca paṭivaṭṭeti nāma.
Pacamaṃ. |
1) ... Tr ở Svatthi. 2) -- V như, ny cc Tỷ-kheo, một cy lao
c lưỡi sắc bn. Rồi một người đến v ni: "Với tay hay với nắm tay, ti
sẽ bẻ gập đi lưỡi sắc bn của cy lao ny, ti sẽ đnh pha cạnh cho n
quặp di lại, ti sẽ uốn cong n lại". 3) Ny cc Tỷ-kheo, cc ng nghĩ thế no?
Người ấy c thể với tay hay nắm tay bẻ gập đi lưỡi sắc bn của cy lao
ny, đnh pha cạnh cho n quặp di lại, uốn cong n lại khng? -- Thưa khng, bạch Thế Tn. 4) V sao? Bạch Thế Tn, khng dễ g, với tay hay nắm
tay bẻ gập đi lưỡi sắc bn của cy lao ny, đnh pha cạnh cho n quặp
di lại, uống cong n lại, m khng khiến cho người ấy mệt nhọc v bị
no hại. 5) -- Cũng vậy, ny cc Tỷ-kheo, khi một ai
(vị Tỷ-kheo) tu tập từ tm giải thot, lm cho sung mn, lm thnh cỗ
xe, lm thnh căn cứ địa, an tr, tch lũy v kho thực hiện, thời một
phi nhn no nghĩ rằng, c thể đnh ng một tm như vậy, kẻ phi nhn ấy
ở đy sẽ mệt nhọc v bị no hại. 6) Do vậy, ny cc Tỷ-kheo, cc ng cần
phải học tập như sau: "Chng ti sẽ tu tập từ tm giải thot, lm cho
sung mn, lm thnh cỗ xe, lm thnh căn cứ địa, an tr, tch lũy v
kho thực hiện". Như vậy, ny cc Tỷ-kheo, cc ng cần phải
học tập. |
|
6. Dhanuggahasuttaṃ |
6.
Dhanuggahasuttavaṇṇanā |
VI. Người Bắn Cung
(Tạp 24.9, Cung, ại 2, 171c) (S.ii,265) |
|
228.
Sāvatthiyaṃ viharatipe seyyathāpi, bhikkhave, cattāro daḷhadhammā
dhanuggahā susikkhitā katahatthā katūpāsanā catuddisā ṭhitā assu. Atha
puriso āgaccheyya ahaṃ imesaṃ catunnaṃ daḷhadhammānaṃ dhanuggahānaṃ
susikkhitānaṃ katahatthānaṃ katūpāsanānaṃ catuddisā kaṇḍe khitte
appatiṭṭhite pathaviyaṃ gahetvā āharissāmīti. Taṃ kiṃ maatha,
bhikkhave, javano puriso paramena javena samannāgatoti alaṃ
vacanāyāti?
Ekassa cepi, bhante, daḷhadhammassa dhanuggahassa susikkhitassa
katahatthassa katūpāsanassa kaṇḍaṃ khittaṃ appatiṭṭhitaṃ pathaviyaṃ
gahetvā āhareyya javano puriso paramena javena samannāgatoti alaṃ
vacanāya, ko pana vādo catunnaṃ daḷhadhammānaṃ dhanuggahānaṃ
susikkhitānaṃ katahatthānaṃ katūpāsanānanti?
Yathā ca, bhikkhave, tassa purisassa javo, yathā ca candimasūriyānaṃ
javo, tato sīghataro. Yathā ca, bhikkhave, tassa purisassa javo yathā ca
candimasūriyānaṃ javo yathā ca yā devatā candimasūriyānaṃ purato
dhāvanti tāsaṃ devatānaṃ javo, ( ) [(tato sīghataro. yathā ca bhikkhave
tassa purisassa javo, yathā ca candimasuriyānaṃ javo, yathā ca yā devatā
candimasuriyānaṃ purato dhāvanti, tāsaṃ devatānaṃ javo,) (sī. syā.
kaṃ.)] tato sīghataraṃ āyusaṅkhārā khiyanti. Tasmātiha , bhikkhave, evaṃ
sikkhitabbaṃ appamattā viharissāmāti. Evahi vo, bhikkhave,
sikkhitabbanti. Chaṭṭhaṃ. |
228. Chaṭṭhe
daḷhadhammā dhanuggahāti daḷhadhanuno issāsā. Daḷhadhanu nāma
dvisahassathāmaṃ vuccati, dvisahassathāmaṃ nāma yassa āropitassa
jiyābaddho lohasīsādīnaṃ bhāro daṇḍe gahetvā yāva kaṇḍappamāṇā
ukkhittassa pathavito muccati. Susikkhitāti dasadvādasavassāni
ācariyakule uggahitasippā. Katahatthāti yo sippameva uggaṇhāti, so
katahattho na hoti, ime pana katahatthā ciṇṇavasībhāvā. Katūpāsanāti
rājakulādīsu dassitasippā.
Tassa purisassa javoti evarūpo ao puriso nāma na bhūtapubbo,
bodhisattasseva pana javanahaṃsakālo nāma āsi. Tadā bodhisatto cattāri
kaṇḍāni āhari. Tadā kirassa kaniṭṭhabhātaro mayaṃ, bhātika, sūriyena
saddhiṃ javissāmāti ārocesuṃ. Bodhisatto āha sūriyo sīghajavo, na
sakkhissatha tumhe tena saddhiṃ javitunti. Te dutiyaṃ tatiyampi
tatheva vatvā ekadivasaṃ gacchāmāti yugandharapabbataṃ āruhitvā
nisīdiṃsu. Bodhisatto kahaṃ me bhātaroti? Pucchitvā, sūriyena
saddhiṃ javituṃ gatāti vutte, vinassissanti tapassinoti te
anukampamāno sayampi gantvā tesaṃ santike nisīdi. Atha sūriye
uggacchante dvepi bhātaro sūriyena saddhiṃyeva ākāsaṃ pakkhantā,
bodhisattopi tehi saddhiṃyeva pakkhanto. Tesu ekassa apatteyeva
antarabhattasamaye pakkhantaresu aggi uṭṭhahi, so bhātaraṃ pakkositvā
na sakkomīti āha. Tamenaṃ bodhisatto mā bhāyīti samassāsetvā
pakkhapajarena paliveṭhetvā darathaṃ vinodetvā gacchāti pesesi.
Dutiyo yāva antarabhattā javitvā pakkhantaresu aggimhi uṭṭhahite
tathevāha. Tampi so tatheva katvā gacchāti pesesi. Sayaṃ pana yāva
majjhanhikā javitvā, ete bālāti mayāpi bālena na bhavitabbanti
nivattitvā adiṭṭhasahāyakaṃ bārāṇasirājaṃ passissāmīti bārāṇasiṃ
agamāsi. Tasmiṃ nagaramatthake paribbhamante dvādasayojanaṃ nagaraṃ
pattakaṭāhena otthaṭapatto viya ahosi. Atha paribbhamantassa
paribbhamantassa tattha tattha chiddāni paāyiṃsu. Sayampi
anekahaṃsasahassasadiso paāyi. So vegaṃ paṭisaṃharitvā
rājagehābhimukho ahosi. Rājā oloketvā āgato kira me piyasahāyo
javanahaṃsoti vātapānaṃ vivaritvā ratanapīṭhaṃ paāpetvā olokento
aṭṭhāsi. Bodhisatto ratanapīṭhe nisīdi.
Athassa rājā sahassapākena telena pakkhantarāni makkhetvā, madhulāje
ceva madhurapānakaca adāsi. Tato naṃ kataparibhogaṃ samma, kahaṃ
agamāsīti? Pucchi. So taṃ pavattiṃ ārocetvā athāhaṃ, mahārāja, yāva
majjhanhikā javitvā natthi javitena atthoti nivattoti ācikkhi.
Atha rājā āha ahaṃ, sāmi, tumhākaṃ sūriyena saddhiṃ javanavegaṃ
passitukāmoti . Dukkaraṃ, mahārāja, na sakkā tayā passitunti. Tena hi,
sāmi, sarikkhakamattampi dassehīti. Āma, mahārāja, dhanuggahe
sannipātehīti. Rājā sannipātesi. Haṃso tato cattāro gahetvā nagaramajjhe
toraṇaṃ kāretvā attano gīvāya ghaṇḍaṃ piḷandhāpetvā toraṇassa upari
nisīditvā cattāro janā toraṇaṃ nissāya catudisābhimukhā ekekaṃ
kaṇḍaṃ khipantūti vatvā, sayaṃ paṭhamakaṇḍeneva saddhiṃ uppatitvā, taṃ
kaṇḍaṃ aggahetvāva, dakkhiṇābhimukhaṃ gatakaṇḍaṃ dhanuto
ratanamattāpagataṃ gaṇhi. Dutiyaṃ dviratanamattāpagataṃ, tatiyaṃ
tiratanamattāpagataṃ, catutthaṃ bhūmiṃ appattameva gaṇhi. Atha naṃ
cattāri kaṇḍāni gahetvā toraṇe nisinnakāleyeva addasaṃsu. So rājānaṃ āha
passa, mahārāja, evaṃsīgho amhākaṃ javoti. Evaṃ bodhisatteneva
javanahaṃsakāle tāni kaṇḍāni āharitānīti veditabbāni.
Purato dhāvantīti aggato javanti. Na panetā sabbakālaṃ puratova honti,
kadāci purato, kadāci pacchato honti. Ākāsaṭṭhakavimānesu hi uyyānānipi
honti pokkharaṇiyopi, tā tattha nahāyanti, udakakīḷaṃ kīḷamānā
pacchatopi honti, vegena pana gantvā puna puratova dhāvanti.
Āyusaṅkhārāti rūpajīvitindriyaṃ sandhāya vuttaṃ. Tahi tato sīghataraṃ
khīyati. Arūpadhammānaṃ pana bhedo na sakkā paāpetuṃ. Chaṭṭhaṃ. |
1) ... Tr ở Svatthi. 2) -- V như, ny cc Tỷ-kheo, bốn người
bắn cung dng mnh, lo luyện, thuần tay, thiện xảo về cung thuật, đứng
tại bốn phương. 3) Rồi một người đến v ni rằng: "Ta sẽ
nắm bắt v đem lại những mũi tn được bắn đi bốn phương, trước khi chng
rơi xuống đất, do bốn người bắn cung ny bắn đi, những người dng mnh,
lo luyện, thuần tay, thiện xảo về cung thuật". 4) -- Ny cc Tỷ-kheo, cc ng nghĩ thế
no? Như vậy c vừa đủ chăng để gọi người nhanh nhẹn ấy đầy đủ với sự
nhanh nhẹn tối thượng? 5) -- Bạch Thế Tn, nếu chỉ từ một người
bắn cung dng mnh, lo luyện, thuần tay, thiện xảo về cung thuật, c
thể nắm bắt v đem lại một mũi tn được bắn đi, như vậy l vừa đủ để gọi
người nhanh nhẹn ấy, đầy đủ với sự nhanh nhẹn tối thượng. Cn ni g từ
bốn người bắn tn, dng mnh, lo luyện, thuần tay, thiện xảo về cung
thuật! 6) -- V như vậy, ny cc Tỷ-kheo, l sự
nhanh nhẹn của người ấy. V như vậy l sự nhanh nhẹn của mặt trăng, mặt
trời, cn nhanh hơn sự nhanh nhẹn trước. V như vậy, ny cc Tỷ-kheo l
sự nhanh nhẹn của người ấy, v như vậy l sự nhanh nhẹn của mặt trăng,
mặt trời, v như vậy l sự nhanh nhẹn của cc chư Thin chạy trước mặt
trăng, mặt trời. Cn nhanh nhẹn hơn l sự biến diệt của thọ hnh (thọ
mạng của cc sự vật). 7) Do vậy, ny cc Tỷ-kheo, cc ng cần
phải học tập như sau: "Chng ti sẽ sống khng phng dật". Như vậy, ny cc Tỷ-kheo, cc ng cần phải
học tập. |
|
7. Āṇisuttaṃ |
7. Āṇisuttavaṇṇanā |
VII. Ci Chốt Trống
(Tạp 47.18, Cổ, ại 2, 315b) (S.ii,166) |
|
229.
Sāvatthiyaṃ viharatipe bhūtapubbaṃ, bhikkhave, dasārahānaṃ ānako
[āṇako (sī.)] nāma mudiṅgo ahosi. Tassa dasārahā ānake ghaṭite aaṃ
āṇiṃ odahiṃsu. Ahu kho so, bhikkhave, samayo yaṃ ānakassa mudiṅgassa
porāṇaṃ pokkharaphalakaṃ antaradhāyi. Āṇisaṅghāṭova avasissi. Evameva
kho, bhikkhave, bhavissanti bhikkhū anāgatamaddhānaṃ, ye te suttantā
tathāgatabhāsitā gambhīrā gambhīratthā lokuttarā suatappaṭisaṃyuttā,
tesu bhaamānesu na sussūsissanti na sotaṃ odahissanti na aā cittaṃ
upaṭṭhāpessanti na ca te dhamme uggahetabbaṃ pariyāpuṇitabbaṃ
maissanti.
Ye pana te suttantā kavikatā kāveyyā cittakkharā cittabyajanā
bāhirakā sāvakabhāsitā, tesu bhaamānesu sussūsissanti, sotaṃ
odahissanti, aā cittaṃ upaṭṭhāpessanti, te ca dhamme uggahetabbaṃ
pariyāpuṇitabbaṃ maissanti. Evametesaṃ, bhikkhave, suttantānaṃ
tathāgatabhāsitānaṃ gambhīrānaṃ gambhīratthānaṃ lokuttarānaṃ
suatappaṭisaṃyuttānaṃ antaradhānaṃ bhavissati. Tasmātiha, bhikkhave,
evaṃ sikkhitabbaṃ ye te suttantā tathāgatabhāsitā gambhīrā
gambhīratthā lokuttarā suatappaṭisaṃyuttā, tesu bhaamānesu
sussūsissāma, sotaṃ odahissāma , aā cittaṃ upaṭṭhāpessāma, te ca
dhamme uggahetabbaṃ pariyāpuṇitabbaṃ maissāmāti. Evahi vo,
bhikkhave, sikkhitabbanti. Sattamaṃ. |
229. Sattame
dasārahānanti evaṃnāmakānaṃ khattiyānaṃ. Te kira satato dasabhāgaṃ
gaṇhiṃsu, tasmā dasārahāti paāyiṃsu. Ānakoti evaṃladdhanāmo
mudiṅgo. Himavante kira mahākuḷīradaho ahosi. Tattha mahanto kuḷīro
otiṇṇotiṇṇaṃ hatthiṃ khādati. Atha hatthī upaddutā ekaṃ kareṇuṃ
sakkariṃsu imissā puttaṃ nissāya amhākaṃ sotthi bhavissatīti. Sāpi
mahesakkhaṃ puttaṃ vijāyi. Te tampi sakkariṃsu. So vuddhippatto mātaraṃ
pucchi, kasmā maṃ ete sakkarontīti? Sā taṃ pavattimācikkhi. So kiṃ
mayhaṃ kuḷīro pahoti? Etha gacchāmāti mahāhatthiparivāro tattha gantvā
paṭhamameva otari. Kuḷīro udakasaddeneva āgantvā taṃ aggahesi. Mahanto
kuḷīrassa aḷo, so taṃ ito vā etto vā cāletuṃ asakkonto mukhe soṇḍaṃ
pakkhipitvā viravi. Hatthino yaṃnissāya mayaṃ sotthi bhavissatīti
amaimhā, so paṭhamataraṃ gahitoti tato tato palāyiṃsu.
Athassa mātā avidūre ṭhatvā mayaṃ thalanāgā, tumhe udakanāgā nāma,
nāgehi nāgo na viheṭhetabboti kuḷīraṃ piyavacanena vatvā imaṃ
gāthamāha
Ye kuḷīrā samuddasmiṃ, gaṅgāya yamunāya ca;
Tesaṃ tvaṃ vārijo seṭṭho, muca rodantiyā pajanti.
Mātugāmasaddo nāma purise khobhetvā tiṭṭhati, tasmā so gahaṇaṃ
sithilamakāsi. Hatthipoto vegena ubho pāde ukkhipitvā taṃ piṭṭhiyaṃ
akkami. Saha akkamanā piṭṭhi mattikabhājanaṃ viya bhijji. Atha naṃ
dantehi vijjhitvā ukkhipitvā thale chaḍḍetvā tuṭṭharavaṃ ravi. Atha naṃ
hatthī ito cito ca āgantvā maddiṃsu. Tassa eko aḷo paṭikkamitvā pati,
taṃ sakko devarājā gahetvā gato.
Itaro pana aḷo vātātapena sukkhitvā pakkalākhārasavaṇṇo ahosi, so deve
vuṭṭhe udakoghena vuyhanto dasabhātikānaṃ rājūnaṃ uparisote jālaṃ
pasārāpetvā gaṅgāya kīḷantānaṃ āgantvā jāle laggi. Te kīḷāpariyosāne
jālamhi ukkhipiyamāne taṃ disvā pucchiṃsu kiṃ etanti? Kuḷīraaḷo
sāmīti. Na sakkā esa ābharaṇatthāya upanetuṃ, pariyonandhāpetvā
bheriṃ karissāmāti? Pariyonandhāpetvā pahariṃsu. Saddo dvādasayojanaṃ
nagaraṃ avatthari. Tato āhaṃsu na sakkā idaṃ divase divase vādetuṃ,
chaṇadivasatthāya maṅgalah0I1e1v]U%w3.~ `5wֵ?˒dk%ĺ> |