
[073B] །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མུ་ནི་མ་ཏ་ཨ་ལཾ་ཀཱ་ར། བོད་སྐད་དུ། ཐུབ་པའི་དགོངས་པའི་རྒྱན། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཐུབ་དབང་ལ་འདུད་སྒྲོལ་མ་ཐུགས་བརྩེར་མཛོད། །ཀྭ་ཡེ་འཇམ་དབྱངས་ཡང་དག་
དགོངས་སུ་གསོལ། །མ་མ་འོད་ཟེར་ཅན་མ་ཡིད་ཀྱི་ནི། །རང་བཞིན་བཀྲ་ཤིས་གནས་རྣམས་རྒྱས་པར་མཛོད། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་དང་སྙིང་རྗེ་བདུད་རྩིའི་རང་བཞིན་ཨེ་མ་ཐུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ། །སེམས་བསྐྱེད་མཆོག་ནས་མཆོག་ཏུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་རབ་ཏུ་མཐོན་པོར་ཅི་ཡང་
སོན་གྱུར་པ། །གང་ཞིག་བར་མེད་ཁམས་གསུམ་དག་ཏུ་ས་ཡི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ནི་རྒྱུན་དུ་བསྟེན། །ཐེག་པ་གང་ཞིག་ཆེ་བའི་གདེང་ལྡན་མཆོག་ཏུ་འོད་འབར་ཡོན་ཏན་ཕྲེང་བ་རྣམས་ཀྱིས་རོལ། །ཐུབ་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཆོག་འདི་ཡི། །རང་བཞིན་འཕགས་མཆོག་
རྣམས་ཀྱིས་གསལ་མཛད་པ། །འཇིག་རྟེན་མུན་པས་དཀྲུགས་ལས་མི་ཤེས་པས། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཡི་སྣང་བ་བརྒྱུད་པ་འདི། །ལམ་བྲལ་རྣམས་དང་ལོག་པའི་ལམ་ཅན་དང། །ཤེས་རབ་ལྡན་དང་དད་དང་ལྡན་རྣམས་ཀྱི། །སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དག་པའི་ཆེད་དུ་འདི། །བྱ་བ་
བདག་བློའི་དགའ་སྟོན་རང་ཉིད་སྤྲོ། །ཡོན་ཏན་རིན་ཆེན་རང་བཞིན་རྒྱན། །འདི་ལས་ཐུབ་པའི་དགོངས་པ་ནི། །སྣང་བ་བྱས་པས་ཡང་དག་པའི། །ལྟ་བ་ཅི་ཡང་སྟོན་པར་བྱེད། །དམ་པ་ཀུ་ཤའི་རྩེ་འདྲའི་བློ། །ཡོན་ཏན་རིན་ཆེན་ཚོང་འདུས་ཏེ། །དེ་དང་རིན་ཆེན་མི་ལེན་དང། །
ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའང་བསླུས་པ་ཡིན། །འདིར་ངེས་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྒྲིབ་པ་གཉིས་སྤོང་བའི་སྐལ་བ་ལས་མ་འདས་པ་ཁོ་ནར་ཡོད་དེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བས་རང་བཞིན་མེད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་
ལས༑ མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་ལ་ཡང་སྔོན་དང་ཕྱི་མ་དང་བར་མའི་རིམ་པ་མ་རྟོགས་པ་རྣམས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ནས་མནར་མེད་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་འཁོར་བའི་ཁྲོན་པ་ཆེན་པོ་དམའ་བར་རང་གི་ངང་ཉིད་ཀྱིས་འོག་ཏུ་

[074A]༄༅། །འགྲོ་བར་ཞུགས་པ་རྣམས་རྩོལ་བ་ལས་ཇི་ལྟར་ཡང་ལྡང་བར་བྱ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དང། ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དག་གིས་ཉིན་དང་ཉིན་དུ་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཟུགས་བརྙན་
བཞིན་ངེས་པར་འཇུག་ཅིང་རབ་ཏུ་གཡོ་བའི་ཆུའི་ནང་གི་ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་རྟེན་གྱི་ཡུལ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐད་ཅིག་སོ་སོར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕོངས་པར་ངེས་པར་ལྟུང་བ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་རྗེའི་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་ཀྱིས། དེ་རྣམས་
ཀྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕོངས་པའི་ཕོངས་པ་ལྟ་བུ་དམ་པའི་ཆོས་བདུད་རྩིའི་བཅུད་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཐའ་དག་གི་གཉེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ཅན་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་གཉེན་གྱི་རང་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་འདོད་དོ། །དེས་བསྐུལ་བར་གྱུར་པ་
བདག་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཕ་རོལ་ལ་ཕན་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་བྱེད་ཅིང་དུས་རིང་པོར་ཡང་ཚོགས་སོགས་པའི་ཡོངས་སུ་ངལ་བ་ལ་འཇུག་གོ། །དཀའ་བ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པས་ཀྱང་ཡུན་རིང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་ངེས་
པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བ་སྙིང་རྗེ་ཉིད་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཉིད་ལས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་བརྙེས་ནས་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པའི་དོན་མཛད་ཅིང་བཞུགས་
ཞེས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་ཡང་རྒྱུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་ཁོ་ནའོ། །དེ་གསུངས་པ། བརྩེ་ཉིད་ས་བོན་འཕེལ་ལ་ཆུ་བཞིན་དང། །ཡུན་རིང་ལོངས་སྤྱོད་གནས་ལ་སྨིན་པ་བཞིན། །ཞེས་པ་དང། རྣམ་འགྲེལ་དུའང། གང་རྣམས་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་
པ༑ །གཞན་གྱི་ངོར་ནི་བཞུགས་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེ་ཡང་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་རྣམས་ལ་མང་དུ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་དེ་སྙིང་རྗེ་གོམས་པའི་སྟོབས་ལས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འདོན་པར་དམ་བཅའ་བས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་

[074B] །གང་གི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རིགས་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱེ་ཀུན་དགའ་བོ་སུ་ཞིག་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་
བསླབ་པའི་གཞི་ལྔ་རྣམས་ཡང་དག་པར་བཟུང་ནས་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བར་བྱེད་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེའི་བསོད་ནམས་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་གྲངས་མེད་པར་ང་སྨྲའོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཇི་སྲིད་པར་གང་གིས་ཚད་གཟུང་བར་མི་
ནུས་པར་སྨྲའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕན་ཡོན་ཐོས་པས་ཡང་དག་པར་དགའ་བ་སྐྱེས་པ། སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་ཚོགས་མཆོག་ལ། །བྱང་ཆུབ་བར་དུ་སྐྱབས་སུ་མཆི། །ཞེས་པས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་གྱི་
སྐྱབས་ལ་བརྟེན་ནས། བདག་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་འདི་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་བཏོན་ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་དབང་པོ་རབ་ཀྱིས་རབ་མདོར་བསྡུས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྡོམ་
པའི་རང་བཞིན་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །སྡོམ་པ་འདི་ཡང་བླ་མ་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་ཡང་དག་པར་བླང་བའི་ཆོ་ག་ཤེས་པ་ཉིད་གསར་བུ་དང་ཁྱིམ་པའི་ཆ་ལུགས་འཛིན་པ་ལས་ཀྱང་བླང་བར་བྱའོ། །དེ་མེད་ན་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མདུན་ན་གནས་པར་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་བླང་
བར་བྱའོ། །དེ་རྒྱས་པར་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་མདུན་དུ་བྱས་ཏེ། ཀུན་དགའ་བོ་གང་སུ་ཞིག་སེམས་རབ་ཏུ་དང་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆེད་དུ་གྲུ་བྮིའམ་ཟླ་བ་ཕྱེད་པའི་རྣམ་པའམ་ཟླུམ་པོའམ་ཤིང་རྟའི་རྣམ་པར་མཎྜལ་བྱེད་པ་དེ་གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན། བྱང་
སྒྲ་མི་སྙན་དང། ཤར་ལུས་འཕགས་པོ་དང། ནུབ་བ་ལང་སྤྱོད་དང། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་དབང་ཕྱུག་གི་བདག་པོར་འགྱུར་བར་སྨྲའོ། །ལུས་ཞིག་ནས་ནི་གྲངས་ཇི་ལྟ་བར་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དང་འཐབ་བྲལ་དང་དགའ་ལྡན་དང་འཕྲུལ་དགའ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་རོ་ཞེས་པ་ཁང་བུ་

[075A]༄༅། །བརྩེགས་པའི་མདོ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པས། མཎྜལ་བྱུགས་ཏེ་མཆོད་པ་ལྔས་ཡང་དག་པར་མཆོད་ནས། ཀུན་དགའ་བོ་གང་སུ་ཞིག་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བྱས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་ཕྱག་བྱེད་པར་འགྱུར་
བའི་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ངས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པས། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་དང་བ་ཡང་དག་པར་སྐྱེད་ཅིང་ཕྱག་འཚལ་ནས་བླ་མའི་མདུན་དུ་མཎྜལ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ཤིང་པུས་མོ་བཙུགས་པའམ་
ཙོག་པུར་ཐལ་མོ་སྦྱར་བས་དམའ་བར་འདུག་ནས་ལན་གསུམ་དུ་གསོལ་བ་གདབ་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱི་མདུན་དུ་བདག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ལེན་པར་འདོད་པས། དེ་བླང་བར་འོས་ན་བདག་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བས་བདག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་
སྩལ་དུ་གསོལ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་བླ་མས་འདི་སྐད་ལན་གསུམ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པ་བྱས་སམ་ཞེས་པ་དང། བདག་གི་མདུན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ལན་ནམ་ཞེས་པའོ། །དེས་འཛིན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བར་བྱའོ། །བླ་
མ་ཡིས་ནི་དེ་འདི་སྐད་བརྗོད་དུ་གཞུག་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནས་འདུས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བདག་ལ་དགོངས་སུ་གསོལ། སློབ་དཔོན་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་ལུས་དང་
ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་ཕ་དང་མའམ་དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བསྒྲུབས་ནས་སྐྱེ་བ་འྡིའམ་སྲིད་པ་གཞན་རྣམས་སུ་སྡིག་པ་གང་ཅུང་ཟད་བགྱིས་པ་དང་བགྱིད་དུ་སྩལ་བ་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བཤགས་སོ། །
ཤེས་བཞིན་དྲན་པ་མི་འཆབ་པོ། །དེ་ལྟར་ལན་གསུམ་མོ། །བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ཉི་མ་འདི་ནས་བཟུང་ནས་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ལ་མཆིས་ཀྱི་བར་དུ་རྐང་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཅན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པ་དགྲ་དང་འཇིགས་

[075B] །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཞི་བའི་ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ་
འདི་ལྟར་ལན་གསུམ་མོ། །བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་བསྒྲལ་བའི་ཆེད་དང། གདོན་པའི་ཆེད་དང་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པའི་ཆེད་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད་པ་ལ་རབ་ཏུ་དགོད་པའི་ཆེད་དུ་ཇི་ལྟར་
འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་མ་བྱོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཐུགས་བསྐྱེད་དེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་གཤེགས་པ་དང་གཤེགས་པར་བྱེད་པ་དང། གཤེགས་པར་འགྱུར་བ་དང་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་མཁྱེན་ཞིང་གཟིགས་པ་དང་ཇི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མཁྱེན་ནས་རྗེས་སུ་མཁྱེན་བཞིན་དུ་ཆོ་ག་དེས་བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་སློབ་དཔོན་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བའི་མདུན་དང། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདུན་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བགྱིའོ། །དེ་ལྟར་ལན་གསུམ་མོ། །བདག་གིས་སྡིག་པ་བཤགས་པ་དང་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདི་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་
བསྔོ་སྟེ། སྐྱོབ་པ་མེད་པ་སྐྱབས་མེད་པ་གནས་མེད་པ་དཔུང་གཉེན་མེད་པ་གླིང་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ། སྐྱོབ་པ་དང་སྐྱབས་དང་གནས་དང་དཔུང་གཉེན་དང་གླིང་དུ་འགྱུར་བར་བགྱིའོ། །སེམས་ཅན་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་མ་རྒལ་བ་རྣམས་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བར་བགྱིའོ། །སྒྲིབ་པ་
མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བགྱིའོ། །དབུགས་མ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དབུགས་དབྱུང་བར་བགྱིའོ། །འདི་ལྟར་ལན་གསུམ་མོ། །བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་

[076A]༄༅། །བསྐྱེད་པས་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལ་ཇི་ལྟར་མ་དང་ཕ་དང་སྲིང་མོ་དང་སྤུན་དང་བུ་དང་བུ་མོ་དང་གཉེན་དང་སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་གང་ཡང་རུང་བར་གནས་པ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་འཛིན་ནོ། །སོ་སོར་བཟུང་ནས་ཀྱང་ནུས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང། སྟོབས་ཇི་ལྟ་བ་དང་
སྣོད་ཇི་ལྟ་བའི་ཚད་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྲུན་དུ་གཞུག་གོ། །འདི་ནས་བཟུང་ནས་གང་ཅུང་ཟད་སྦྱིན་པ་སྟེར་བར་འགྱུར་བ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བར་འགྱུར་བ་དང་བཟོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་འགྱུར་བ་དང་བསམ་གཏན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་
པར་འགྱུར་བ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་འགྱུར་བ་དང། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལའང་སློབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དང་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཆེད་དུའོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་བརྩམས་ཏེ། ས་ཆེན་པོ་ལ་རབ་
ཏུ་བཞུགས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་མཐུན་པར་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སློབ་པའོ། །འདི་ནས་བཟུང་ནས་བདག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་པར་སློབ་དཔོན་གྱིས་གཟུང་དུ་གསོལ། དེ་ལྟར་ལན་གསུམ་མོ། །
དེ་ལྟར་བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྔོན་མ་ཙན་འགྲོ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། དེ་བསྐྱབ་པའི་ཆེད་དུ་ཚོགས་སོགས་པ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་མཐུན་པར་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱེད་དུ་བཅུག་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་དེ་ཉིད་ཀྱི་མདུན་དུ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས་མཁྱེན་པར་གསོལ་བར་བྱ་སྟེ། བདག་གི་མདུན་དུ། འདིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླང་བ་གཟུང་ངོ་ཞེས་པའོ། །བླ་མ་དེ་འདྲ་བ་མེད་པར་རང་གིས་ལེན་ན། སློབ་དཔོན་དགོངས་སུ་གསོལ་ཞེས་པ་དང། སློབ་དཔོན་
མིང་འདི་ལྟ་བུའི་མདུན་ལས་ཤེས་པ་བཞག་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་འདི་ནས་བཟུང་ནས་བདག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་པར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང་དུ་གསོལ་ཞེས་པའི་བར་དུའོ། །གསོལ་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་

[076B] དགེ་བ་མངོན་པར་འཕེལ་བའི་ཆེད་དུ་འདི་ལ་རྟག་ཏུ་དགོངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལ་སོགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོ་གས་དབང་པོ་རྣོན་པོས་སྡོམ་པ་བླང་བར་བྱའོ། །དབང་པོ་འབྲིང་པོ་ཡང་ཁ་ཅིག་དགེ་བའི་
བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྲད་པའི་དབང་ལས་དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ཅིག་ཇི་སྲིད་འཚོའི་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་སྔོན་མ་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ལེན་པར་བྱེད་དོ། །དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ནི་ཇི་སྲིད་འཚོའི་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་
གང་ཡང་རུང་བ་སྔོན་མ་ཅན་ཁོ་ནས་སོ། །འདི་དག་གི་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ཇི་སྲིད་འཚོའི་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་མེད་པར་ཡང་སྐྱེ་སྟེ། འོན་ཀྱང་དབང་པོའི་བྱེ་བྲག་ལས་དེ་འཛིན་པའི་ཆོ་གའི་དབྱེ་བ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ལྡོག་
པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉིད་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྤོང་བ་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་ནི་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་དང། དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་དང་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་དང། བསྙེན་གནས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཞེས་པ་རྣམ་པ་བཞི་གང་ཟག་གི་བྱེ་བྲག་ཉེ་བར་བླངས་ནས་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་གང་ཟག་གང་ལུས་
དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཉིད་ལ་དགའ་བ་དང་བྲལ་བ་འདོད་པ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་ཁྱིམ་གྱི་ནང་ན་གནས་པས་ཀྱང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་དང་པོ་རེ་ཞིག་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་སྤང་བྱ་ལྔ་སྤོང་བའི་བྱ་བ་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་ངེས་པ་
བྱ་སྟེ༑ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་གཞན་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ནི་ཇི་སྲིད་འཚོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱིས་མེད་དེ་རྟེན་ཞིག་པའི་ཕྱིར་དང་རྟེན་གཞན་གྱི་གཞན་དུ་སྦྱོར་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་དང་དྲན་
པ་མི་སྲིད་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་འདི་གོམས་པ་རིམ་གྱིས་འདོད་པ་ལས་སེམས་དབེན་པར་འགྱུར་བ་ནི་སྤང་བྱ་ཐམས་ཅད་དང་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་ཀྱང་ལྡོག་པར་སྤྲོ་བས་དང་པོར་ལྔ་ཁོ་ན་སྤོང་བ་གཟུང་བར་བྱའོ། །གང་འདོད་པ་ལས་དབེན་པར་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་ཁྱིམ་ནས་བྱུང་སྟེ་མི་ཚངས་

[077A]༄༅། །པར་སྤྱོད་པའང་སྤངས་ཤིང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་བྱའོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་གདགས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ། སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེགས་ནས་གོས་ངུར་སྨྲིག་གོན་ཏེ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་དད་པས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་
རབ་ཏུ་འབྱུང་ཞེས་སོ། །འདིས་དགེ་སློང་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཆ་ལུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། ཆ་ལུགས་འདི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཁྱིམ་པའི་ཆ་ལུགས་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།།
ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་པ་ནི་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། གསོལ་བའི་ལས་ལ་སོགས་པས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་གི་བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པའམ་རང་གིས་རྟགས་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དད་པས་ཤེས་པས་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། བུ་ལོན་གྱིས་མནར་བས་མ་ཡིན། འཇིགས་
པས་མནར་བས་མ་ཡིན་རྒྱལ་པོའི་ཆད་པའི་ཆེད་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱིམ་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ་ཁྱིམ་པའི་གནས་ནི་ཁྱིམ་མོ། །དོག་པོ་དེ་ལས་གནས་འདི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ་ཁྱིམ་མེད་པར་ཤིང་དྲུང་ལ་སོགས་པའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་
སྟེ་གསོལ་བའི་ལས་ལ་སོགས་པས་ཡང་དག་པར་བླངས་པས་ཐོབ་པ་དང་རྟོགས་པ་ཡོད་ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་དང་སྤྲུལ་པས་ངེས་པར་བསྟན་པ་ཅན་རྣམས་སོ། །བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཅུའོ་ཞེས་འདུལ་བར་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་འདོད་པ་སྟེ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་
དང་འདོད་པ་ལས་དབེན་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་ཉིན་ཞག་ཙམ་དུ་ཡང་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང། འདོད་པ་ལས་དབེན་པའི་ངོ་བོ་བསྙེན་གནས་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་ལ་སྦྱར་[?]བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འགའ་ཞིག་ཉིན་བར་ཙམ་དུ་འམ་མཚན་མོ་ཙམ་དུ་སྟེ། གཞན་གྱི་བུད་མེད་ལ་རྩེ་བ་དང་ཤན་པ་རྣམས་
མཚན་མོ་དང་ཉིན་པར་སྤོང་བར་སྤྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་རྣམས་ཉིད་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཆེད་དུ་ཞི་བ་དང་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་དེ་ལ་བསྙེན་གནས་ལ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་རྟོག་པའི་ཆོ་གར་གསུངས་པ་འང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འདི་རྣམས་མ་ཡིན་ཏེ་མཐོང་བའི་འབྲས་

[077B] །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དགེ་བསྙེན་ཡང་འདོད་པ་ལས་དབེན་པ་གོམས་པའི་དོན་དུ་ཚིགས་མཚམས་རྣམས་དང་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་དུས་སུ་འང་རེས་འགའ་བསྙེན་གནས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་གཞུག་གོ། །སྤྲོ་བ་དང་ལྡན་པས་ནི་
ཟླ་ཕྱེད་དང་ཟླ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རིམ་གྱིས་གོམས་པས་ཇི་སྲིད་འཚོ་བའི་བར་དུ་འང་ཞེས་པའོ། །མ་ནིང་ལ་སོགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་ནི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སྡོམ་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ལ་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཚྭ་སྒོ་ཅན་གྱི་ཞིང་རྣམས་ལ་འབྲུ་དང་རྩྭ་བཞིན་ནོ། །གང་མོའི་དབང་
པོ་དང་ལྡན་པ་དེའང་སྐལ་བ་ཅན་ཉིད་དོ། །དོན་དམ་པར་ཕོ་དང་མོ་འདི་དག་གི་སྡོམ་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་མེད་མོད་གཞན་དུ་རྟགས་དང་རྟེན་དང་མིང་ཐ་དད་པ་ལས་སོ། །སྤོང་བ་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་འྡིའང་བླ་མ་སྡོམ་པ་ལེན་པའི་ཆོ་ག་ལ་མཁས་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་པར་འདོད་པའི་
སྡོམ་པ་ཅན་ལས་བྱ་སྟེ་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ལས་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྐྱེན་ཡོད་ནའང་ཕ་རོལ་ལ་ལྟོས་པས་མི་འདའ་བའི་དོན་དུའོ། །འདི་ལྟར་བླ་མས་གསུངས་པའི་རྗེས་སུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བདག་མིང་འདི་ལྟ་བུ་དུས་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ་ཇི་སྲིད་
འཚོའི་བར་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །བདག་མིང་འདི་ལྟ་བུ་དུས་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །བདག་མིང་འདི་ལྟ་བུ་དུས་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །འདི་ལྟར་ལན་གསུམ་ཡང་ངོ། །
སྐྱབས་གསུམ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་དགེ་བསྙེན་དུ་གཟུང་དུ་གསོལ་ཞེས་པའོ། །དེའི་རྗེས་སུ་བདག་མིང་འདི་ལྟ་བུ་དུས་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་སྟེ་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་སླར་ལྡོག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་འདོད་པ་ལས་ལོག་པར་གཡེམ་
པ་དང་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་འབྲུའི་ཆང་དང་སྦྱར་བའི་ཆང་མྱོས་པར་འགྱུར་བ་བག་མེད་པའི་གནས་ལས་སླར་ལྡོག་གོ། །འདི་ལྟར་ལན་གསུམ་ཡང་སྟེ། དེང་ནས་བཟུང་ནས་དགེ་བསྙེན་དུ་གཟུང་དུ་གསོལ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟར་འདི་ཡན་ལག་གསུམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང། ཡན་ལག་

[078A]༄༅། །ལྔ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དགེ་བསྙེན་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྐྱབས་གསུམ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་དགེ་བསྙེན་དུ་བདག་སློབ་དཔོན་གྱིས་གཟུང་དུ་གསོལ་ཞེས་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་བསླབ་པའི་གཞི་ལྔ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་དགེ་བསྙེན་དུ་བདག་སློབ་
དཔོན་གྱིས་གཟུང་དུ་གསོལ་ཞེས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་འདུལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་བཞིས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཡོན་ཏན་ཤེས་པ་དང་ཁྱད་པར་ཤེས་པ་དང་ཁས་བླངས་པ་དང་སྟོན་པ་གཞན་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྔ་མ་སྔ་མ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་སྟེ་
གང་གི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་དང་ཁྱད་པར་ཤེས་པ་དག་ལས་སྲོག་གིས་ཀྱང་དམ་པའི་ཆོས་ཁས་ལེན་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོའོ། །བསྙེན་གནས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཉིན་ཞག་པ་ནི་རྒྱུན་དུ་བ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱན་སྤངས་ཏེ་ཉི་མ་ཤར་བ་ན་སྔར་བཞིན་དུ་གཟུང་བར་བྱའོ། །བདག་མིང་འདི་ལྟ་བུ་དུས་
འདི་ནས་བཟུང་ནས་སང་ཉི་མ་མ་ཤར་གྱི་བར་དུ་སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་སྟེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་སླར་ལྡོག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་འབྲུའི་ཆང་དང་སྦྱར་བའི་ཆང་མྱོས་པར་འགྱུར་བ་བག་མེད་པའི་གནས་དང་ཁྲི་སྟན་མཐོན་པོ་དང་ཁྲི་
སྟན་ཆེན་པོ་དང། དྲི་དང། ཕྲེང་བ་དང། བྱུག་པ་དང་ཁ་དོག་འཆང་བ་དང། གར་དང་གླུ་དང་རོལ་མོ་དང་རྩེ་འཇོ་དང་དུས་མ་ཡིན་པའི་ཁ་ཟས་ལས་སླར་ལྡོག་གོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་ཀྱིས་བརྒྱན་པར་བདག་བགྱིད་དོ་ཞེས་པའོ། །འདི་ལྟར་ལན་གསུམ་
ཡང་ངོ༑ །དེ་ལྟར་འདི་བསྙེན་གནས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ཡིས་འཕགས་པ་རྣམས་དང་ཉེ་བར་གནས་སོ་ཞེས་པས་བསྙེན་གནས་སུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གསོ་སྦྱོང་ཞེས་ཀྱང་སྟེ། དགེ་བའི་ས་བོན་གསོ་བ་འཛིན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱས་ནས་སོ། །གང་
གསོ་བའི་དོན་ནི་མདོ་ལས་ཉིན་ཞག་པའི་གསོ་སྦྱོང་གི་སྡོམ་པས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་དྲུག་གང་འདོད་པ་དེར་སྐྱེའོ་ཞེས་སོ། །ཉིན་པར་ཙམ་ཡང་དག་པར་ལེན་ན་ནི་དུས་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ་ཇི་སྲིད་ཉི་མ་ནུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཞེས་དུས་ཡོངས་སུ་བཅད་པར་བྱའོ། །འདི་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་དུས་འདི་

[078B] །གསོ་སྦྱོང་གི་སྡོམ་པ་ཁོ་ན་ཇི་སྲིད་འཚོ་བ་པ་ནི་གོ་མིའི་སྡོམ་པའོ་ཞེས་པ་གདམས་ངག་གོ། །འདི་ཉིད་གང་མི་བྱ་བར་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པའོ། །འདི་ལྟར་གང་
འདི་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་པོ་གཡེངས་པ་དང་སེམས་མེད་པ་ལའང་འཕངས་པའི་དུས་ཇི་སྲིད་པར་དགེ་བ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུན་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་སྐྱེ་སྟེ། གང་ལས་འདི་མི་བྱེད་པར་དམ་བཅའ་བ་ཡང་དག་པར་དྲན་ནས་བཀག་པའི་ལས་ལས་ངོ་ཚས་ལུས་ངག་དག་ཡང་དག་པར་
སྡོམ་མོ༑ །གང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཐོབ་པ་ལས་ཕྱིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བའོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་ཆོས་གཞན་འགའ་ཡང་མེད་དེ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ནི་ཁས་བླངས་ནས་མི་བྱེད་པ་ཙམ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མི་བྱེད་པ་ཡང་
བྱ་བ་འགེག་པ་སྟེ་འདི་ཡང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །འདས་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་རྒྱུར་བྱས་ནས་འདོགས་ནའང་དེ་རྣམས་ཀྱང་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི་གཟུགས་གང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་བསྟན་དུ་མེད་
ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྡོམ་པ་དང་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་བར་མར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་གཉིས་ཀའི་རྒྱུན་གྱིས་ངོ་བོ་དེ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་འགའ་ཞིག་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་
བ་སྟེ༑ དཔེར་ན་བསམ་གཏན་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་སྡོམ་པའི་རང་བཞིན་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་སེམས་ཐོབ་པ་ལས་ཐོབ་ལ་དེའི་སེམས་གཏོང་བས་གཏོང་བ་བཞིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་གཞན་གྱི་རིག་བྱེད་ལ་སོགས་པས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བ་སྟེ། དཔེར་
ན་སོ་སོར་ཐར་པ་སྡོམ་པའི་གཟུགས་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ནི་དེ་ལས་དམིགས་པའི་སེམས་པས་བསྐྱེད་པའི་ལུས་ཀྱི་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་ལྟ་དེ་ལྟའོ། །ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱང་དེ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་པས་བསྐྱེད་པ་ཚིག་གསལ་པོར་འདོན་པའོ། །

[079A]༄༅། །དེ་དང་འདི་གཉིས་ཀ་ཀུན་ནས་སློང་བའི་སེམས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་འདྲ་བ་ནི་ཆོས་གང་འཕེན་པར་བྱེད་པ་དང་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་རྒྱུར་བྱས་ནས་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་སྟེ། རྣམ་
པར་རིག་བྱེད་ལྟར་ཕ་རོལ་ལ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་མན་ངག་ཙམ་ལས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་བ་དགེ་སློང་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་འདི་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་སྟེ་དེ་དང་འདྲ་བ་དགག་
པ་བྱས་པའི་ཕྱིར་བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་གཞན་དུ་དཔྱད་ཟིན་ཏོ། །ལུང་གི་དོན་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡང་ནུས་པའི་ཕྱིར་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། །འོ་ན་སེམས་ཅན་དང་ཡན་ལག་དང་ཡུལ་དང་དུས་ངེས་པ་དང་བཅས་པས་ཡང་
དག་པར་བླངས་པ་སེམས་ཅན་འདི་ལས་སྤང་ངོ། །ཡན་ལག་འདི་དང་ཡུལ་འདི་དང་ཟླ་ཕྱེད་དང་ཟླ་བའམ་ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་དུས་ལས་གཞན་དུའོ་ཞེས་པ་དེ་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། ལེགས་པར་སྤྱད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྡིག་པ་སྤོང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྡོམ་
པ་མ་ཡིན་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དེའི་རིགས་ཅན་རྣམས་བྱ་བ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང། གཞན་རྣམས་དེའི་ལས་དེ་ཁས་བླངས་པ་ལས་མི་དགེ་བ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུན་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་བྱ་བར་ངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་སྐྱེ་ལ། གང་ཞིག་འདི་རྣམས་ལ་རྟག་ཏུ་འཇུག་
པ་སྟེ་གང་ལས་ཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་ཕྱིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མིན་པ་རྣམས་སྐྱེ་བའོ། །འདི་ལ་དུས་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ཅི་ཡང་མེད་དེ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་ལ་བསམ་པ་ངན་པ་ཅན་ནི་བྱ་བ་དེ་དང་
མངོན་པར་འབྲེལ་པ་ལས་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་སོ་སོར་ཐོབ་པོ། །གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་ཡང་དག་པར་བླངས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ན་དེའི་ཚེ་སྡོམ་པ་ལྟར་དུས་ངེས་པའོ་ཞེས་པའོ། །སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དེ་འདི་རྣམས་ལ་ཡོད་པས་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཅན་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་ཤན་པ་དང་

[079B] རྐུན་པོ་དང་གཤེད་མ་དང་བཙོན་སྲུང་བ་དང་སྤྲུལ་འཆིང་བ་དང་གླང་པོ་ཆེ་འདུལ་བ་དང་ཁྱི་འཚོར་[?]བ་རྣམས་དང་རྒྱས་འཚོར་བ་རྣམས་དང་རྒྱལ་པོའི་ཆད་པ་བ་དང་ཤགས་ཟན་པ་རྣམས་ནི་དོན་གྱི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཅན་ནོ། །དེ་
ལས་གཞན་པ་རྣམས་སྡོམ་པ་ཅན་མ་ཡིན་ལ་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ནི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་ལ་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཞིང་དང་བསམ་པ་དང་བྱ་བ་ངེས་པ་དང་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་འབད་པས་འཇུག་པ་
ལས་སྐྱེ་སྟེ། འདི་རྣམས་སྤངས་པ་ལས་ལྡོག་གོ། །དེ་ལ་ཞིང་ལས་ནི་དཔེར་ན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཆེད་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་པ་ལ་སོགས་པ་རྫས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཇི་སྲིད་དུ་འདི་རྣམས་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་བར་དུ་
ཉེ་བར་སྐྱེ་ལ་ཉེ་བར་སྐྱེས་པ་ཡང་མི་ཟད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་ཁང་བུ་བརྩེགས་པའི་མདོར་གསུངས་པ། ཀུན་དགའ་བོ་སངས་རྒྱས་ལ་བསྐྲུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འཁོར་བར་མི་ཟད་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའང་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ལ་བསྐྲུན་པ་དང་དགེ་འདུན་ལ་
བསྐྲུན་པ་ཡང་ངོ་ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོམ་རྐུན་པའི་དོན་དུ་སྐྱེད་ཚལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བྱེད་པ་ལས་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་ཇི་སྲིད་དེ་རྣམས་རྒྱུན་མི་འཆད་ཀྱི་བར་དུ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་ཆོམ་རྐུན་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གྲོང་གི་སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པ་འཕྲོག་པར་བྱེད་
པས་སོ༑ །དེ་བཞིན་དུ་རྫོང་གི་ཁང་པ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རིག་པར་བྱའོ། །བསམ་པ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ལས་ཇི་སྲིད་དུ་བསོད་ནམས་རྒྱུན་མི་འཆད་ལ། བཟློག་པས་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ལྟ་
བུའོ༑ །བྱ་བ་ངེས་པ་ལས་ནི་དཔེར་ན་དམ་པའི་ཆོས་མ་བཀླགས་པར་བཟའ་བར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་ཏེ་བྱ་བ་རྣམ་པར་ཆད་པ་ལས་ཀྱང་ལྡོག་པ་དང་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་བྱ་བ་ངེས་པ་ལས་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་སྟེ་ངེས་པ་བཏང་བ་དང་བྱ་བ་ཆད་པ་ལས་

[080A]༄༅། །ཀྱང་ལྡོག་པ་ལྟ་བུའོ། །དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལས་ནི་དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་མཆོད་པའི་ཆེད་དུ་མཆོད་རྟེན་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། ཅིག་ཤོས་ཕ་རོལ་ལ་གནོད་པའི་ཆེད་དུ་རྒྱུ་[?]དང་འཁྲུལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་དེ་དག་གིས་བསོད་
ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དག་དེ་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་ལས་ལྡོག་གོ། །འབད་པས་འཇུག་པ་ལ་ནི། དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་དད་པའི་ཤུགས་སམ་ཉོན་མོངས་པའི་ཤུགས་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་འབད་པས་བྱེད་དེ་དེ་ཇི་སྲིད་ཤུགས་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དེ་སྲིད་དུ་བསོད་ནམས་
དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ཡང་ངོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་སྡོམ་པ་ཅན་དང་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཅན་དག་གིས་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་སྡོམ་པ་དང་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དག་འཕངས་པའི་དུས་ལས་ཚུ་རོལ་དུ་གཏོང་བ་མེད་
དམ་ཞེ་ན། ཡོད་དེ་སྡོམ་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དང་འགལ་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་སྐྱེས་ན་སྟེ། མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བར་བསླབ་པ་ཕུལ་བ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་མི་མཐུན་པ་མི་གསོད་པ་དང་རྫས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་རྐུ་བ་དང་གཞན་གྱི་བུད་མེད་ལ་བགྲོད་པ་དང། རང་གིས་
རྟོགས་པའི་བརྫུན་འཕགས་པའི་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པར་གོ་བར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ལྟུང་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་ལས་དང། མཚན་གཉིས་བྱུང་བ་ལས་ཏེ་རྟེན་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པས་དབང་པོ་མ་ཡིན་པ་ཐོབ་པའོ། །བསྙེན་གནས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ནི་རྟེན་ཆད་པས་ཤི་བ་ལས་
གཏོང་བར་འགྱུར་རོ། །སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དང་རྟེན་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པ་ལས་སོ། །སྡོམ་པ་ཡན་ལག་གསུམ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་གསུངས་པ་དེ་ལ་གང་གི་ཡན་ལག་འདི་རྣམས་ཡིན་པ་སྡོམ་པ་གཞན་འགའ་ཞིག་ནི་མེད་དོ་འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་
འདིའི་ཡན་ལག་གསུམ་རྣམས་ཡིན་པས་ཡན་ལག་གསུམ་ཚོགས་པ་སྡོམ་པ་སྟེ་དེ་ཚོགས་པའི་ཆ་ཤས་རྣམས་ནི་ཡན་ལག་རྣམས་ཏེ་དཔེར་ན་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྡོམ་པ་ཡན་ལག་ལྔ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ངོ། །ཡན་ལག་ལྔ་ནི་

[080B] །འདིར་གང་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་ཡན་ལག་ལྔ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དེ་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་ཀྱང་སྤངས་པར་འགྱུར་ཏེ། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་སྤངས་པས་ནི་ཕྲ་མ་དང་ཚིག་རྩུབ་པ་དང་ངག་འཁྱལ་པ་རྣམས་སྤང་
བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདི་དག་གི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་བརྫུན་དུ་སྨྲས་པ་ཁོ་ན་ལས་ལྡོག་པར་བརྗོད་ཀྱི། ལུས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་སོ་སོ་བ་ལས་བཞིན་དུ་ངག་གི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་མ་ཡིན་པ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། ལུས་ཀྱི་ཉེས་པར་
སྤྱོད་པ་གསུམ་ནི་སོ་སོར་འཇིག་རྟེན་ན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྨད་པ་ཡིན་ལ་ངག་གི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་རྣམས་ལས་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་སྨད་པ་དང་ཆེས་རགས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལས་ལོག་པ་ངག་གི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་ལས་ལམ་ལས་བརྒལ་བ་ནི་རང་ཉིད་གཞན་
རྣམས་ལས་ལྡོག་པར་སྤྲོ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡང་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་གོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། འདིར་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་སྲོག་གཅོད་པ་དང་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་འདོད་པས་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་དང། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་ཕྲ་མ་དང་ཚིག་རྩུབ་
པོ་དང་ངག་འཁྱལ་པ་དང་བརྣབ་སེམས་དང་གནོད་སེམས་དང་ལོག་པར་ལྟ་བའང་སོ་སོར་སྤངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །ལུས་དང་ངག་གི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་སྤོང་བ་འདི་ཡང་འདོད་ཆགས་མེད་པ་དང་ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་གཏི་མུག་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླང་བའོ། །དེ་ལས་བརྣབ་སེམས་
ལ་སོགས་པ་ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་ལྡོག་པར་གྲུབ་བོ། །བརྣབ་སེམས་དང་གནོད་སེམས་དང་ལོག་པར་ལྟ་བ་རྣམས་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡོད་ན་བརྣབ་སེམས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་
རྣམས་གྲུབ་པོ་ཞེས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དགོངས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་དགེ་བ་བཅུ་པོ་འདི་ཡང་ལས་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་བརྣབ་སེམས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ནི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལས་ལམ་སྟེ། བརྣབ་སེམས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་

[081A]༄༅། །ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཅན་གྱི་སེམས་པ་དེ་རྣམས་རྒྱུ་བས་རྒྱུ་ལ་དེ་རྣམས་འགྲོ་བས་འགྲོ་སྟེ། དེའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པ་བདུན་ནི་ལས་ཀྱང་ཡིན་ལ་ལས་ཀྱི་
ལམ་ཡང་ཡིན་པས་ལས་ལམ་སྟེ་དེ་ཀུན་ནས་སློང་བའི་སེམས་པ་ནི་དེ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པ་དང་ལས་དང་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་ཡིན་པས་ན་ལས་ལམ་རྣམས་ཏེ་རང་བཞིན་འདྲ་བས་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་ལྷག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་
རྣམས་བརྣབ་སེམས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་སེམས་པས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ་ལུས་ངག་གི་ལས་དང་འདྲ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནི་དེ་རྣམས་ལས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ་ལུས་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལས་ཀྱང་ཡིན་ལ་ལམ་ཡང་ཡིན་པས་ལས་ལམ་སྟེ་རང་བཞིན་
འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་གཅིག་ལྷག་གོ། །འདི་རྣམས་ལས་གཞན་བཅུ་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་སྟེ་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའོ། །མྱོས་པར་འགྱུར་བ་འཐུང་བ་ནི་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་སྟེ་མྱོས་འགྱུར་འཐུངས་པ་ལས་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ལས་དང་དྲན་པ་ཉམས་
པ་ལས་གཞན་རྣམས་ཀྱང་མི་སྲུང་བར་འགྱུར་བས་གཞན་སྲུང་བའི་དོན་དུ་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆང་གཅིག་པུ་ཉིད་ལས་ལྡོག་པར་གསུངས་སོ། །མྱོས་འགྱུར་འཐུང་བ་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཞེས་པ་འདི་ཅི་ལས་ཤེ་ན། རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དེ་ནི་སེམས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ནས་ལྷག་པར་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ་གང་རང་ཉིད་ལས་མི་འདོད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་གྱི་དེར་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དེ་གསོད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཆང་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་བཀྲེས་སྐོམ་ལ་སོགས་
པ་བསལ་བའི་བསམ་པ་ཁོ་ནས་འདི་བཟའ་བཏུང་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཙུན་པ་ལེགས་འོངས་དགྲ་བཅོམ་པས་ཀྱང་རང་གིས་ཆང་འཐུངས་ཏེ་འདི་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས་ཆང་འཐུང་བ་སྤོང་བའི་བསླབ་པའི་གཞི་བཅས་སོ། །ཆང་འཐུང་བ་ནི་

[081B] །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐལ་ཆེས་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའི་དོན་དུ་ཀུ་ཤའི་རྩེ་
མོས་ཀྱང་འཐུང་བ་སྤང་བར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་པ་ན་ལུས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་སུ་ཆང་འཐུང་བ་མི་སྟོན་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞིང་དགེ་བ་ལྡོག་པའི་བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་སུའང་ཕྱི་ནས་ལོགས་སུ་སྤོང་བ་སྟོན་པ་ཅི་ལྟར་
ཡིན༑ གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལུས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རགས་པའི་ཕྱིར་དང། རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་སྟོན་པ་ན་ལུས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་སྤོང་བ་འཆད་པ་དག་ཉིད་ལ་བསྟན་པར་རིགས་ཤིང་ལས་ལམ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པར་ཡང་སྟེ་དེ་ལྟར་
ནི་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆང་འཐུང་བ་ནི་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཁོ་ནའོ། །མི་དགེ་བ་བཅུ་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཡང་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །འདིའི་ཡང་ཉེས་པར་བྱས་པའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ནི་ལྟུང་བའི་རིགས་སོ། །དེ་ཡང་རྣམ་
པ་གསུམ་སྟེ་ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་ནི་གང་གིས་འདི་སྡོམ་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའོ། །བཤགས་པར་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་ཕ་རོལ་ལ་བཤགས་པས་འདི་ལས་ལྡང་བའོ། །བསྡམ་བྱ་ནི་གང་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསྡམས་པས་ལྡང་བའོ། །དེ་ལ་ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་ལས་གཞན་སྲོག་གཅོད་པ་
ལ་སོགས་པ་ཆང་འཐུང་བའི་བར་དང་ཡན་ལག་མ་ཚང་བའི་ལྟུང་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོར་བཤགས་པར་བྱ་བ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དགོངས་སུ་གསོལ་བདག་མིང་འདི་ལྟ་བུ་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ལྟུང་བ་བྱུང་བས་དེ་བཤགས་པར་བགྱིའོ་ཞེས་པ་མི་འཆབ་
པོ༑ །སླན་ཆད་ཀྱང་སྡོམ་པར་བགྱིའོ། །འདི་ལྟར་གསུམ་ཞེས་སོ། །ལྟུང་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་སྡིག་པ་དག་པའི་དོན་ཉིད་དུ་བཤགས་པར་བྱ་སྟེ་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་ལ་སོགས་རབ་ཏུ་གདོན་པར་བྱའོ། །གཞན་གང་རྣམས་ཡན་ལག་མ་ཚང་བའི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་

[082A]༄༅། །སོགས་པ་དང་ཕྲ་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང། ཆོས་གང་འདོད་པས་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཐལ་ཆེས་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་དོན་དུ་གསུངས་པ། དེ་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་སྤྱད་པ་ནི་སྤང་བའི་ཆོས་ཏེ་དེ་འདིའི་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསྡམ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་སྟེ་
དེ་སླར་བདག་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་མི་བྱེད་པར་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡང་བའོ། །དེ་ལྟར་ལྟུང་བ་སོ་སོར་བཤགས་པ་དང་བསྡམས་ནས་ཀྱང་སྔར་བཞིན་དུ་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླང་བར་བྱ་སྟེ། སླར་ཡང་འདི་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་ལ་སྐལ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། དེ་ལྟར་དགེ་བསྙེན་
གྱི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་པ་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །དགེ་ཚུལ་དང་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་པ་ནི་ཁོ་བོས་གསལ་བའི་འགྲེལ་བཤད་དང་འདུལ་བ་སྣང་བར་གསལ་བར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་འདིར་མ་བསྟན་ཏོ། །གང་ཞིག་དགེ་བསྙེན་
དང་དགེ་བསྙེན་མ་དང་དགེ་ཚུལ་དང་དགེ་ཚུལ་མ་དང། དགེ་སློང་མ་དང། དགེ་སློང་དང། དགེ་སློང་མའི་དབྱེ་བས་ཇི་སྲིད་འཚོ་བ་པའི་སོ་སོ་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་བདུན་པ་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བའི་སོ་སོ་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་བླང་
བར་བྱའི་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡོངས་སུ་ངལ་བ་མང་པོ་མ་བྱས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་སོ་སོ་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་མི་སྐྱེ་ན་ནི། དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལ་སོགས་པ་དང་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གཞུང་དུ་འདི་དེའི་རྩ་བར་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། །དགོས་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ལྟ་བུའོ། །འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱི་དགོངས་
པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཟླ་བ་གྲགས་པས་ཀྱང་སྐྱབས་གསུམ་བདུན་ཅུ་པར། དགེ་བསྙེན་གསུམ་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་བ། །དེ་ནི་སྡོམ་བརྒྱད་རྩ་བ་ཡིན། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཆོས་དགེ་འདུན་ནི། །གྲོལ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས། །ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྐུ་གཉིས་དང། །

[082B] །དེ་ལ་གུས་པས་སྐྱབས་འགྲོ་གང། །གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ཡིན། །ཤར་རིའི་ལུང་ལས་དགྲ་བཅོམ་གྱིས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱག་བྱ་སྟེ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལས་ཕྱི་རོལ་མིན། །སངས་རྒྱས་ནང་དུ་འདུས་པར་དགོངས། །
འབྲས་བུ་ལ་གནས་ཞུགས་པ་ཡི། །སློབ་པ་བདུན་པོ་རྣམས་ཀྱིས། །འཕགས་པའི་ལམ་ལས་རབ་བྱུང་རྣམས། །ཆོས་མངོན་པ་རུ་བརྗོད་ཇི་བཞིན། །དེ་ལྟར་རྒྱས་པའི་སྡེ་སྣོད་དུའང། །ས་བཅུ་རྣམས་སུ་གསུངས་པ་ཡིས། །འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་
ཅན༑ །དེ་ཀུན་འཕགས་མིན་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །རེ་རེའི་ཡོན་ཏན་མཐར་ཐུག་པ། །ནམ་མཁའི་ཚད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཆོག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་ཕྱག་འོས། །བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱབས་ཀྱང་ངོ། །ཞེས་སོ། །སྐྱབས་ཀྱི་དོན་དང་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་དོན་ཅི་ཞེ་ན། རྟག་
ཏུ་ཉོན་མོངས་ཚོགས་ཀུན་དང། །ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དང། །རྒ་དང་འཆི་བ་དག་ལས་ཀྱང། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ། །འཚོ་བ་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་དང། །ངན་སོང་དང་ནི་ཐབས་མིན་དང། །འཇིག་ཚོགས་ཐེག་པ་དམན་ལས་ཀྱང། །དེ་ཕྱིར་སྐྱབས་ཀྱི་
དམ་པའོ༑ །འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ལོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་མིག་ཐོབ་པོ། །འོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣ་བའོ། །སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་སེམས་སོ། །ཡམས་ནད་རྣམས་ཞིའོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་
སོགས་པའོ། །ངན་སོང་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱིས་དེར་སོང་བ་རྣམས་ཐར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་དེར་མི་འགྲོ་བ་ལ་སོ་སོར་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལས་ནི་མུ་སྟེགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལས་སློང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་ཚོགས་ལས་ནི་ཐེག་
པ་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེག་པ་དམན་པ་ལས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་བགྲོད་པ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་སོ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཉིད་དེ། དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་གྱི་འབྲས་

[083A]༄༅། །བུའོ༑ །གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཉིད་དོ། །ལམ་འཁོར་ལོ་དང་བཅས་པ་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གོ། །དེའི་རྟེན་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ནི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གོ། །གང་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་
ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེར་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དག་ཁོ་ན་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་སྟེ་དེའི་ཚེ་ལམ་ཡང་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་མྱུ་གུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ་དངོས་སུ་ན་དེ་
ལས་གཞན་པ་མེད་དོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཆ་ནི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གོ། །རྟོགས་པའི་ཆ་དང་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གོ། །རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ལམ་ནི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གོ་ཞེས་རྣམ་
པར་གཞག་གོ། །དོན་དམ་པར་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་རྣམས་ལ་ཐ་དད་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཙམ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བདག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་པའོ། །འདིར་སངས་རྒྱས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དོན་དམ་པ་བ་ནི་སྐུ་གསུམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་
པའོ༑ །ཐ་སྙད་པ་ནི་སྐུ་གདུང་གི་མཆོད་རྟེན་དང་སྐུ་གཟུགས་དང་མཆོད་རྟེན་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཟུགས་ཏེ་འདི་རྣམས་ལ་མཆོད་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་མཆོད་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་པར་སེམས་རབ་ཏུ་དང་བས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་
མཉམ་པར་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་དོན་དམ་པ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཐ་སྙད་པ་ནི་ལམ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་དང་གླེགས་བམ་རྣམས་ཏེ་འདི་རྣམས་ལ་མཆོད་ན་ཆོས་ལ་མཆོད་པར་ཞལ་གྱིས་འཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་འདུན་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་
ཏེ༑ དོན་དམ་པ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་རྣམས་དང་གང་ཟག་བརྒྱད་རྣམས་སོ། །ཐ་སྙད་དུ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱང་སྟེ་སྡེ་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་དང་དགེ་སློང་དང་དགེ་སློང་མ་རྣམས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་འདི་ལྟར་དགེ་འདུན་

[083B] དེ་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མྱུ་གུ་དང་ཐ་སྙད་པའི་སངས་རྒྱས་ཏེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་རྒྱུན་གཅིག་པའི་ཕྱིར། །ནྱ་གྲོ་དཧའི་མྱུ་གུ་དང་ནྱ་གྲོ་དཧའི་ལྗོན་ཤིང་གི་རྒྱུན་བཞིན་ནོ། །ང་ཉིད་རྒྱལ་པོ་བྱམས་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱ་བ་དེར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་
པས་སྐྱེས་རབས་རྣམས་སུ་གཞན་ཉིད་ཀྱི་མིང་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པ་དང་ཁྱིམ་པའི་ཆ་ལུགས་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱང་སྟོན་པར་འདུ་ཤེས་པས་དགེ་སློང་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕྱག་བྱའོ། །
འདི་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་འདུལ་བར་གསུངས་པ། ཕྱག་གི་འོས་ནི་གཉིས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་དགེ་སློང་རྒན་པོའོ་ཞེས་སོ། །གཞན་དུ་ན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཟུང་བ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དགེ་སློང་རྒན་པོ་
བཟུང་བས་དེ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོར་གསུངས་པའང། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་ལྕགས་མགར་གྱི་བུ་ཙུན་ད་འགྱོད་པར་གྱུར་པ་མི་རུང་བ་ཁོ་ནའོ། །ཀུན་དགའ་བོ་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསལ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བསོད་སྙོམས་གང་ཡོངས་སུ་གསོལ་ནས་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དང། བསོད་སྙོམས་གང་ཡོངས་སུ་གསོལ་ནས་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བསོད་སྙོམས་དེ་
ཉིད་གཉིས་ཀ་ཡང་འབྲས་བུ་མཉམ་པ་མེད་པའོ་ཞེས་སོ། །འདིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཡོན་གནས་མཆོག་ཏུ་ཁྱད་པར་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །བུ་མོ་འོད་བཟང་གིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོར་ཡང། འཕགས་པ་མོད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་
གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་འདི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནས་བརྩམས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་བགྱིད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྡེ་པའི་གཞུང་དུའང་གསུངས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། དགྲ་བཅོམ་པ་བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་བཅུ་

[084A]༄༅། །གསུམ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་བ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེན་པའི་རིག་པ་འཛིན་པའི་སྡེ་སྣོད་དུ་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་འདྲི་བ་བཞིན་བདག་ཉིད་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ནས་ཡང་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་
ཏོ༑ །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཡང་མ་ལགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་ཤར་གྱི་རི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་དུའོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་གངས་རིར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་རབས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་དུའོ། །གནས་བརྟན་པ་རྣམས་
དང་བརྟགས་པ་པ་དང་མང་དུ་ཐོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོའི་མདོར་ཡང། དེ་ནས་ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་མངོན་པར་བསྟོད་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཉེ་བར་བླངས་ནས་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་བདག་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། བསིལ་བར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མགོན་པོར་གྱུར་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་རྒྱལ་བྱེད་ཚལ་
པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པའི་མདོར་རོ། །ཀུན་གྱིས་བཀུར་བ་ཀུ་རུ་ཀུ་ལླ་རུས་སྒྲོགས་རིགས་སུ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས། ཚ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་གསོལ་པ། གང་འདི་དགའ་ལྡན་ནས་སྐུ་གཟི་བརྗིད་དང་ལྡན་པ་དང་ཁ་དོག་དང་མཛེས་པས་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་

[084B] །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀཱ་ལོ་དཱ་ཡིས་ཀྱང་གསོལ་པ། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་དོན་དུ། །གང་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱི་སྤྱི་གཙུག་ནི། །གཙུག་ནོར་དང་ལྡན་སྔོན་བྱིན་པ། །དེ་ཚེའང་ཕྱག་འོས་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་སྨྲ་
བ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་བཤད་པར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་གསོལ་པ། གང་འདི་དགའ་ལྡན་ནས་ཡུམ་གྱི་ལྷུམས་སུ་ཉེ་བར་ཞུགས་པ་དེ་དང་མངལ་ན་གནས་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་རྨད་དུ་བྱུང་བར་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་
དུ་སྡེ་པ་བཞི་རྣམས་ལ་ཡང་སོ་སོར་དད་པའི་ཕྱག་གི་གཞུང་ཡོད་དེ་མངས་པས་འཇིགས་པའི་ཕྱིར་འདིར་མ་བྲིས་སོ། །འོ་ན་ཅི་གང་ལ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་རྣམས་ལའང་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱག་བྱ་འམ་ཞེ་ན། དེ་ངེས་པར་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་
ཤེས་པར་བྱེད་པ་མེད་དེ། གང་ས་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པ་ཐོས་པ་དེ་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་ཕྱག་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྒན་པ་རྣམས་ལ་ཕྱག་བྱའི་གཞན་སུ་ལ་འང་མ་ཡིན་
ནོ༑ །འཇིག་རྟེན་གཞུག་པ་ལས་ནི་སེམས་ཅན་གདུལ་བའི་དོན་དུ་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྲེད་མ་དང་ཕ་ལ་སོགས་པའི་བར་རྣམས་ལའང་ཕྱག་བྱ་བར་བསྟན་ལ། དགེ་སློང་རྣམས་ལའང་བཙུན་པ་སྨྲ་བས་བརྗོད་དོ། །འདིར་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བ་རྣམས་ཐ་དད་པར་མ་བརྗོད་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རོ་ཞེས་པ་ཐལ་ཆེས་པས་ཆོག་གོ། །འོ་ན་གང་ཟག་གཅིག་པུ་གང་ལ་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་གྱི་ཡན་ལག་གསུམ་པ་དང་ཡན་ལག་ལྔ་པའི་དགེ་བསྙེན་གྱི་
སྡོམ་པ་དག་དང་དེའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ལས་གཞན་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་བྲལ་བའང་མཐའ་ཡས་པའི་འཁོར་བའི་བདེ་བ་བསྐྱེད་ལ་སྒྲུབ་པ་དང་བཅས་པ་ནི་

[085A]༄༅། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ཡང་ངོ་ཞེས་རྟོགས་ནས། ཅུང་ཟད་ཙམ་བསམས་ནས་མི་སྟེར་བ་ལས་ཡི་དགས་སུ་འགྲོ་ལ་དམ་བཅས་ནས་མི་སྟེར་བ་ལས་ཀྱང་དམྱལ་བར་འགྲོ་ན་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་དོན་དམ་བཅས་ནས་སྒྲུབ་པར་མི་
བྱེད་བ་ནི་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་དམ་པའི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་མདོར་གསུངས་པས། འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པའི་ཆེད་དུ་སྙིང་རྗེས་དམ་བཅའ་བ་བྱས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ཅན་གྱིས་བདག་ཉིད་དམ་གཞན་རྣམས་ལ། གཞན་རྣམས་སམ་
ནི་བདག་ལ་ཡང། །ཕན་པ་དང་ནི་བདེ་བར་བྱ། །སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཡང་གང་ཕན་ཉིད། །བདེ་ཡང་མི་ཕན་ཉིད་མ་ཡིན། །ཕན་པ་ནི་ཕྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བདེ་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ། །བདེ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འཛིན་
པའི་ཚོར་བའོ། །འདིས་འདི་གཉིས་བདག་དང་གཞན་རྣམས་ལ་འང་བྱ་སྟེ་འདི་དག་གིས་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་ཉེ་བར་འཇོམས་པའི་ཚོར་བ་སྟེ། གང་འདིའི་ཕན་པ་ཕྱིས་བདེ་བར་འགྱུར་བ་འཕྲོད་པའི་ཟས་ལྟར་མི་
ཕན་པ་མ་ཡིན་པའོ། །བདེ་ཡང་མི་བྱ་བ་ཉིད་ནི་གང་མི་ཕན་པ་ཕྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བ་མི་འཕྲོད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཉིད་དང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཕན་པ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་པ་འདི་རེ་ཞིག་འདིའི་བྱ་བ་མདོར་བསྡུས་པའོ། །ཡང་འདིའི་
ལྟུང་བ་ནི་ཅི་ཡིན། རྣམ་པ་དུ་ཞེ་ན། ལྟུང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་འདའ་བའོ། །ལྟུང་བའི་སྡེ་ནི་གཉིས་ཁོ་ན་སྟེ། ཕས་ཕམ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་བཞི་པོ་གང་ལྷག་པར་སྤྱད་པ་ལས་འདི་སྡོམ་པ་དང་འབྲལ་ཞིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དང། ལྟུང་བས་ཡང་
དག་པར་བསྡུས་པའི་ཉེས་བྱས་གང་གིས་ལྟུང་བ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བའོ། །འདིར་ཡང་ལྟུང་བ་འགའ་ཞིག་གཞན་ལས་བཤགས་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཁ་ཅིག་རང་གིས་བསྡམ་པར་བྱ་བའོ། །ལྟུང་བ་དེ་རྣམས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལ་སོགས་པར་ཇི་ལྟར་འདའ་བ་

[085B] །འོ་ན་བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར་རིགས་ཀྱི་བུ་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་ལྔ་སྟེ་གང་གིས་དེ་སྔར་བྱས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་བསྐམས་པར་བྱེད་པ་ཕས་ཕམ་པའི་དངོས་པོ་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་ཐམས་
ཅད་ལྟུང་བར་བྱེད་པ་ངན་སོང་དུ་ངེས་པར་འགྲོ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང། ལས་དང་པོ་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་དང་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་ནི་བརྒྱད་རྣམས་ཏེ། གང་གིས་འཁྲུལ་པ་རྣམས་སྔར་བསྐྲུན་པའི་
དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་བསྐམས་པར་བྱེད་པ་ཕས་ཕམ་པ་ལྷ་དང་མི་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བདེ་བ་ལས་ལྟུང་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་མདོར་ཡང་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་གསུངས་པ་གང་ཡང་
རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་གསུངས་ནས་བསྡུས་པ་ནི། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་དཀོར་འཕྲོགས་པ། །ཕས་ཕམ་པ་ཡི་ལྟུང་བར་འདོད། །དམ་ཆོས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ནི། །གཉིས་པ་ཡིན་པར་ཐུབ་པས་གསུངས། །དགེ་
སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པའི་འང། །ངུར་སྨྲིག་འཕྲོག་དང་བརྡེག་པ་དང། །བཙོན་རར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་འབེབས་པས་ཀྱང། །མཚམས་མེད་ལྔ་པོ་བྱེད་པ་ལས། །ལོག་པར་ལྟ་བ་འཛིན་པས་ཀྱང། །གྲངས་ལ་སོགས་པ་འཇིག་པས་ཀྱང། །
རྩ་བའི་ལྟུང་བར་རྒྱལ་བས་གསུངས། །བློ་མ་སྦྱངས་པའི་སེམས་ཅན་ལ། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་བརྗོད་པ་ལས། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་བཟློག་ལས། །སོ་སོར་ཐར་པ་སྤོང་བཅུག་སྟེ། །ཐེག་པ་ཆེ་ལ་སྦྱོར་བ་ལས། །སློབ་མའི་
ཐེག་པ་ཆགས་ལ་སོགས། །སྤང་ཕྱིར་མིན་ཞེས་འཛིན་པ་དང། །གཞན་རྣམས་འཛིན་དུ་འཇུག་ལས་ཀྱང། །བདག་གི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་དང། །གཞན་རྣམས་སྨོད་པར་བྱེད་ལས་ནི། །བསྙེན་དང་བཀུར་སྟི་གྲགས་པའི་རྒྱུས། །བདག་ནི་ཟབ་མོ་ལ་བཟོད་

[086A]༄༅། །ཅེས༑ །བརྫུན་ཉིད་དུ་ནི་སྨྲ་བ་ལས། །དགེ་སྦྱོང་ཆད་པས་གཅོད་འཇུག་དང། །སྐྱབས་གསུམ་པོ་ཡི་སྟེར་བ་དང། །སྟེར་བ་ལེན་པར་བྱེད་པ་ལས། །ཞི་གནས་གཏོང་དུ་འཇུག་པ་དང། །ཡང་དག་འཇོག་གི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས། །ཁ་ཏོན་བྱེད་ལ་
སྟེར་ལས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ཡོངས་གཏོང་དང། །ཆགས་དང་སེར་སྣ་མི་བཟད་པས། །སློང་ལ་སྟེར་བར་མི་བྱེད་ལས། །འབད་པས་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡི། །སེམས་ཅན་ལ་ནི་མི་བཟོད་པར། །ཁྲོས་པས་སེམས་ཅན་ལ་བརྡེག་ལས། །ཉོན་མོངས་པས་
གཞན་རྗེས་ཞུགས་ཏེ། །དམ་ཆོས་འདྲར་སྣང་སྟོན་ལས་སོ། །ཞེས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་དུ་ནི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་བཞི་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡང་དེ་བསྡུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ཉི་ཤུ་པར་གསུངས་པས། ཉོན་མོངས་དྲག་པོས་ཀུན་བསླང་བ། །
སྡོམ་པ་འཇིག་པར་བྱེད་པ་གང། །འདི་ཡིས་ལྟུང་བ་བཞི་པོ་རྣམས། །ཕམ་པ་འདྲ་བར་དགོངས་པ་ཡིན། །རྙེད་དང་བཀུར་སྟི་ཆགས་པ་ཡིས། །བདག་བསྟོད་གཞན་ལ་སྨོད་པ་དང། །སྡུག་བསྔལ་ཅན་མགོན་མེད་རྣམས་ལ། །སེར་སྣས་ཆོས་ནོར་མི་སྟེར་དང། །གཞན་
གྱིས་བཤགས་པ་མི་ལེན་པར། །ཁྲོས་པས་གཞན་ལ་རྡེག་པ་དང། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྤོང་བྱེད་ཅིང། །དམ་ཆོས་འདྲར་སྣང་སྟོན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཅི་ལྟར་འགལ་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་གང་ཟག་འབྲིང་དང་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་ལྔ་དང་བརྒྱད་དང་བཞིའོ་
ཞེས་ལྟུང་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་ལ། གང་ཟག་གཅིག་གི་ལྟུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་གཞན་དག་གི་ཡང་ངོ། །དེ་ཉིད་དུ་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། གལ་ཏེ་རྒྱལ་རིགས་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་ན་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལྟུང་བ་དེས་ཤིང་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ལྷག་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་
ཅི་སྟེ་དེ་རྣམས་སྡོམ་པ་ཅན་མ་ཡིན་ན་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱི་ལྟུང་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན། ཅི་ལྟར་སྡོམ་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཉེས་པ་དེས་ཟིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་ནི་མེད་དེ། གང་རྣམས་གང་ལ་མང་དུ་འབྱུང་བ་དེ་རྣམས་དེ་ལ་བསྣན་པ་སྟེ་རང་གི་མིང་གིས་བཟུང་ནས་བསྟན་པ་

[086B] ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་དུ་ལྟུང་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེན་པོ་གང་གིས་ཡང་དག་པར་མ་བླངས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྐལ་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེས་སྡོམ་པ་ཅན་རྣམས་ཆེས་ཤིན་ཏུའོ་ཞེས་སོ། །གལ་
ཏེ་དེ་ལྟར་ན་རེ་རེ་ལ་ལྟུང་བ་བཅུ་བདུན་བཅུ་བདུན་རྣམས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། སྡེ་སྣོད་དུ་གསུངས་པའི་བཞི་པོ་རྣམས་ཉིད་དུ་གཞན་རྣམས་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཉིས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྤོང་བས་བསྡུས་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོར་
ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དག་ཀྱང་སྟོན་ཏེ་དེ་སྤངས་པ་ལས་དེ་དག་ཀྱང་སྤངས་པའོ། །གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་དག་བརྡེག་པས་སོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་འཛིན་པ་ནི། །དམ་ཆོས་འདྲར་སྣང་སྟོན་པ་སྟེ། །རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་སྤོང་བ་སྟེ་མི་དགེ་བ་བཅུ་
ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་འཇུག་ཅིང་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱང་མི་དགེ་བ་བཅུ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གྲོང་ལ་སོགས་པ་འཇིག་པ་ནི་བརྡེག་པས་སོ། །བརྒྱད་པོ་རྣམས་ཀྱི་དང་པོ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྤང་བས་ཏེ། བློ་མ་སྦྱངས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་སྤོང་
བར་བྱེད་དེ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། གཞན་ཡང་ཤེས་པ་ངན་པའི་ཕྱིར། །རྨོངས་པ་མཁས་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན། །འདི་སྤོང་བདག་ཉིད་ཕུང་བྱས་པ། །འོག་ཏུ་ཁ་ཕྱོགས་མནར་མེད་འགྲོ། །ཞེས་སོ། །དེ་སྤོང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྟོན་པ་པོས་ཀྱང་སྤོང་བར་བྱེད་པའོ། །གཉིས་
པ་ནི༑ །དམ་ཆོས་འདྲར་སྣང་སྟོན་པས་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པ་ལས་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དམ་པའི་ཆོས་ལྟར་སྣང་བའོ། །གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་དང་ལྔ་པ་དང་དྲུག་པ་རྣམས་བདག་བསྟོད་གཞན་ལ་སྨོད་པས་ཏེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་གིའོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་དཀོར་འཕྲོག་པ་དང་ངུར་སྨིག་འཕྲོག་པ་དང་དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་དང་བདུན་པ་ནི་སེར་སྣ་དང་ཆགས་པ་དག་གིས་ནོར་མི་སྟེར་བས་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་ཤིན་ཏུ་དྲག་པོའི་སེར་སྣ་དང་ཆགས་པ་དག་ནི་གང་ལས་ཕ་རོལ་རྫས་དེ་ལ་ལོངས་

[087A]༄༅། །སྤྱོད་པའི་དོན་ཅན་ཡང་མི་བཟོད་དེ། ཚུར་འཕྲོག་པར་བྱེད། འབྱེད་པར་བྱེད། སྟེར་དུ་འཇུག་པ་དང། བྱིན་པ་ལེན་པ་ཡང་ངོ། །ཞི་གནས་གཏོང་དུ་འཇུག་པ་ནི་རྟོགས་པའི་ཆོས་ལ་སེར་སྣ་དྲག་པོས་རང་ཡང་མི་སྟོན་ལ་ཕ་རོལ་ཡང་སོ་སོར་གཏོང་དུ་འཇུག་
གོ༑ །བསམ་གཏན་པ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཀློག་པ་པ་རྣམས་ལ་སྟེར་དུ་འཇུག་པ་ནི་ནོར་ལ་སེར་སྣས་ཏེ་འགའ་ཞིག་ནི་གང་ཟག་འགའ་ཞིག་ཉིད་ལ་སེར་སྣར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཏོང་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྤོང་བས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཉིད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་
དང་དེ་གཏོང་བ་ཡང་སྤོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟུང་བ་བཞི་པོ་འདི་རྣམས་ནི་བདག་ལ་བསྟོད་པ་དང་གཞན་ལ་སྨོད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སོ་སོར་གཉིས་ཉིད་དག་སྟེ་བརྒྱད་རྣམས་སོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་འདི་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྔར་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །དེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལས་མང་པོ་
ཡོད་དེ་རང་གིས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གཞན་རྣམས་ནི། འོ་ན་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའི་མདོ་སྡེར་ཕས་ཕམ་པའི་ལྟུང་བ་གཞན་མང་པོ་གསུངས་པ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གསུངས་པ་ནི་བདེན་མོད། དེ་རྣམས་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་སྡོམ་པ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་
སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྔར་བསྐྲུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་དག་པར་གཅོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་མི་འགལ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་རྣམས་ལ་ཆེས་ལྷག་པར་ཆགས་པས་བདག་
ལ་བསྟོད་པ་དང་གཞན་ལ་སྨོད་པ་ཕས་ཕམ་པའི་ལྟུང་བ་འབྱུང་སྟེ། མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་འདོད་པ་དང། བསྟན་པ་གནས་པར་འདོད་པ་དང་ཐབས་དེས་འདུལ་བར་འདོད་པ་དང། མི་དགེ་བའི་གནས་ལས་བསླང་ནས་དགེ་བའི་གནས་ལ་དགོད་པར་འདོད་པ་
དང༑ མ་དང་ཕ་རྣམས་དང་བའི་ཆེད་དང་དང་བ་རྣམས་ཕྱིར་ཞིང་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་ལྟུང་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ལྟུང་བ་མེད་པའི་རྣམ་པ་འདི་གཉིས་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ། སྙིང་བརྩེ་ལྡན་དང་བྱམས་ཉིད་ལས། །སེམས་དགེ་བ་ལ་ལྟུང་བ་མེད། །ཅེས་སོ། །

[087B] ལོངས་སྤྱོད་མེད་ནས་མི་སྟེར་བ་དང་དགེ་འདུན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་
ལ་འཇུག་པར་འདོད་ནས་མི་སྟེར་བ་དང་ཐབས་དེས་འདུལ་བར་འདོད་པ་དང། མི་དགེ་བའི་གནས་ལས་བསླང་ནས་དགེ་བའི་གནས་ལ་གཞག་པར་འདོད་པ་དང། མི་འཕྲོད་པ་དང་རུང་བ་མ་ཡིན་པ་སློང་བ་དང་དེ་རྒྱལ་པོ་ལ་གནོད་པར་གྱུར་ན་ལྟུང་བ་མེད་དོ། །མུ་སྟེགས་པ་གླགས་
ལྟ་བར་གྱུར་པའམ་མ་གུས་པ་དང་ཞེ་ས་མེད་པ་དང་སྤྱོད་ལམ་ངན་པས་ཆོས་ནོད་པ་དང་དབང་པོ་རྟུལ་པོར་གྱུར་ཏེ་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོར་བསྟན་པས་འདི་སྐྲག་ཅིང་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་ལོག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པར་འགྱུར་བ་དང། བཅོས་མ་དེ་ལ་སོན་པའི་ཆོས་གཞན་སྣོད་མ་ཡིན་པ་རྣམས་
འཕོ་བར་འགྱུར་བ་སྲིད་པ་དང། རང་མཆོག་ཏུ་ན་བར་གྱུར་པ་ནུས་པ་མེད་པ་དང་དེའང་ཆོས་མ་ཡིན་པས་འཇུག་པ་དང་ཐབས་དེས་འདུལ་བར་འདོད་ན་ལྟུང་བ་མེད་དོ། །ཁྲོ་བ་དྲག་པོས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པས་གཞན་ལ་བརྡེག་ཅིང་ཤད་ཀྱིས་སྦྱངས་ཀྱང་དང་དུ་མི་ལེན་ལ་བཟོད་པར་
མི་བྱེད་ན། ཕས་ཕམ་པའི་ལྟུང་བ་འབྱུང་སྟེ་ལྟུང་བ་མེད་པ་ནི་ཐབས་དེས་འདུལ་བར་འདོད་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ལྟ་བ་ཆེན་པོས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྨོད་པ་དང་སྤོང་བར་བྱེད་དེའི་གཟུགས་བརྙན་གྱིས་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་ན་ཕས་ཕམ་པའི་
ལྟུང་བ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཆེན་པོ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཁོ་ན་ཕས་ཕམ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ལ། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་གཞན་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་གཏོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་སྡོམ་པ་
བླངས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་སྡོམ་པ་ཕུལ་བ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ཡིན་པས་དེ་ལ་རྣམ་པ་འདི་མེད་དོ། །ཕུལ་བ་ནི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པས་སྡོམ་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་བསམ་པས་སེམས་ཅན་ཕ་རོལ་པོ་གོ་བ་ཡོད་པ་ལ་བསླབ་པ་འབུལ་ལོ། །སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་

[088A]༄༅། །དགེ་འདུན་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱང་ངོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་མེད་ན་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མངོན་དུ་བྱས་པ་ལའོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། །གང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་བཏང་བ་ཕས་ཕམ་པའི་གནས་
ཀྱི་ཆོས་ལྷག་པར་སྤྱད་པ་མེད་པ་དྲན་པ་ཉམས་པར་གྱུར་པ་མེད་པ་དེ་ནི་སྡོམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་ཞིང་ཉམས་པ་མེད་པས་དྲན་པ་ལས་སྐྱེ་བ་བརྗེས་ཀྱང་སྡོམ་པ་དེ་ཉིད་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལ་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་ཞེས་པའི་དུས་ཡོངས་སུ་བཅད་པར་མི་བྱའོ། །
དྲན་པ་ཉམས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་འཕེན་པའི་དབང་ངམ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཕྲད་པའམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ཐོས་པ་ལས་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་སྟེ། ཡང་དག་པར་མ་བླངས་བ་མེད་པར་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་མེད་དོ། །གཞན་ནི་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་
ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་བའམ་མིན་ཡང་རུང་ངོ། །གང་བསླབ་པའི་རྒྱུ་རྣམས་བྱེ་བྲག་ཏུ་མ་རྟོགས་པའམ་མ་དྲན་པའམ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་སམ་མ་གུས་པའམ་ཉོན་མོངས་པས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པས་གང་ཡང་རུང་བའི་ཕས་ཕམ་པའི་གནས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ལྷག་པར་སྤྱད་ནས་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དྤའམ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་གལ་ཏེ་གང་ཡང་ཡང་དག་པར་ལན་པར་འདོད་ན་དེས་མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་སླར་ཡང་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླང་བར་བྱ་སྟེ། འདི་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ལྟར་དེ་ཡང་དག་པར་བླང་བའི་སྐལ་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གང་
རྣམས་ཀྱིས་འདི་སྡོམ་པ་འདོར་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་དེ་རྣམས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་འབྲིང་ལས་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ཟག་པ་འབྲིང་གི་ཉེས་བྱས་ཀྱི་ལྟུང་བ་རྣམས་ཏེ་གང་ཟག་གསུམ་རྣམས་ཀྱི་མདུན་དུ་བཤགས་པས་ལྡང་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དགོངས་སུ་
གསོལ༑ བདག་མིང་འདི་ལྟ་བུ་ལ་ལྟུང་བ་འདི་བྱུང་བ་དེ་བཤགས་པར་བགྱིའོ། །ཕྱིས་སྡོམ་པར་འཚལ་ལོ་ཞེས་པ་གསུམ་དུའོ། །ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཆུང་ངུས་བསླང་བ་རྣམས་ཟག་པ་ཆུང་ངུ་སྟེ་གཅིག་གིའང་མདུན་དུ་བཤགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་ཉོན་

[088B] །ཆོས་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་མེད་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་བྱུང་བའི་བསམ་པས་སླར་མི་བྱེད་པར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞིང་ཕྱིས་
ཀྱང་བསྡམ་པར་བྱ་སྟེ་སླར་བདག་གིས་འདི་ལྟར་མི་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་དང་ཕྲག་དོག་དང་ང་རྒྱལ་དང་མ་དད་པ་དང་མ་གུས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ལྟུང་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནོ། །ལེ་ལོ་དང་
སྙོམ་ལས་དང་བག་མེད་པ་དང་བརྗེད་ངས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྐྱེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་མཆོད་པ་ལས་གཞན་དུའོ། །འདིར་སྙོམ་ལས་དང་ལེ་ལོ་ལ་སོགས་པའང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་འདོད་དོ། །འདིར་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ནི་འཁྲུག་
པ་སྟེ་ཁོང་ཁྲོ་དང་ཞེ་སྡང་ངོ། །ལེ་ལོ་ནི་དགེ་བ་ལ་མི་སྤྲོ་བའོ། །སྙོམ་ལས་ནི་ལུས་དང་སེམས་གུས་པར་བྱེད་མི་འདོད་པའོ། །ལྟུང་བ་དེ་རྣམས་དང་ཚུལ་འཆོས་དང་ཁ་གསག་དང་གཞོགས་སློང་དང་ཐོབ་ཀྱིས་འཇལ་བ་དང་རྙེད་པས་རྙེད་པ་ཚོལ་བ་དང་ཆང་དང་མཚོན་དང་དུག་
དང་སྲོག་ཆགས་དང་རྒྱ་སྐྱེགས་དང་ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པ་འཚོང་བ་དང་ཏིལ་དང་ཡུངས་ཀར་མ་བརྟགས་པར་འཚིར་བ་སྟེ་སྨད་པས་འཚོ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ལོག་པར་འཚོ་བའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པ་རྣམས་སྤངས་པར་བསླབ་བོ། །དེའི་མི་མཐུན་པ་མཐར་ཐུག་
པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱང་བསླང་བར་བསླབ་བོ། །དེའི་ཕྱིར་བསླབ་པ་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཚད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ནི། །ཚད་མེད་པར་ནི་
གསུངས་པ་སྟེ། །སེམས་སྦྱོང་བ་ཡི་སྤྱོད་པ་ནི། །ངེས་པར་རེ་ཞིག་སྤྱད་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །འདི་ཙམ་འདི་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་སྟེ་འདི་ལྟར་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བའོ། །འདི་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་

[089A]༄༅། །དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་དུ་གསུངས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ་སེམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲིད་པ་སྟེ། །སེམས་ཀྱིས་སེམས་ནི་མི་མཐོང་ངོ། །དགེ་བའམ་འོན་ཏེ་མི་དགེ་
བའི༑ །ལས་ནི་སེམས་ཀྱིས་སོགས་པའོ། །ཞེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྟུང་བ་མེད་པ་ནི་གང་ཅུང་ཟད་བྱ་བ་གསུངས་པ་སྟེ་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་སམ་དགག་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ལས་མི་འདའ་བའོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་དྲང་པོ་ལྟུང་བ་མེད་པའི་རྣམ་པའོ། །ལྟུང་བ་ནི་འདའ་བའི་རང་བཞིན་
ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་འདའ་བ་ནི་ལྟུང་བ་མེད་པའོ་ཞེས་པ་སྟེ་ང་རྒྱས་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་ཆོ་ག་སྤྱོད་པ་ཅུང་ཟད་དང་བཅས་པ་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །བླ་ན་མེད་པ་
རྡོ་རྗེ་སྨེས་དཔའི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་པ་ནི་ཁོ་བོས་མན་ངག་གི་སྙེ་མ་དང་འཇིགས་པ་མེད་པའི་གཞུང་འགྲེལ་དུ་གསལ་བར་བརྗོད་དོ། །འོ་ན་གང་གི་ཚེ་གང་ཟག་གཅིག་འགའ་ཞིག་ཉིད་ཇི་སྲིད་འཚོ་བ་པའི་ཡན་ལག་གསུམ་དང་ཡན་ལག་ལྔ་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་
དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ལས་ཡན་ལག་གསུམ་པ་སྟེ། དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་གསུམ་དང། དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་དང། དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་དང། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་རིམ་པས་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་དེའི་ཚེ། ཅི་
འདི་མེ་དང་ཕྲད་པ་ན་གྲང་བ་ལྟར་སྡོམ་པ་ཕྱི་མ་དང་ཕྲད་པ་ན་སྡོམ་པ་སྔ་མ་ལྡོག་གམ། ཡང་ན་སྤོང་བ་འཕེལ་བ་དང་ལྡན་པ་ལས་ཕྱི་མ་སྔ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་གྱུར་ནས་དེའི་མིང་ཐོབ་སྟེ་ཇི་ལྟར་བསླབ་པའི་གཞི་ལྔ་དང་ལྷན་ཅིག་འདྲེས་པར་འགྱུར་ཏེ་གསུམ་ཁོ་ན་བརྒྱད་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དང་
གཉིས་པོའང་བརྒྱད་དང་ལྷན་ཅིག་བཅུ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་དེ་རྣམས་གཞན་ཉིད་སྐྱེ་ཞིང་ཐ་དད་ཉིད་དུ་གནས་པ་རྟེན་གཅིག་ལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྒྱན་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། སྡོམ་པ་ཉམས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་འགལ་བ་

[089B] །བསགས་པ་འདི་ཁོ་ན་ལ་ཐ་སྙད་འཇུག་པ་འབའ་ཞིག་སྟེ་སྔ་མ་མ་ཡིན་ལ་གཉིས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྡོམ་པ་གོང་མ་གོང་མ་མཐའ་དག་ཉིད་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་
དང་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་དེའི་ཚེ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བ་མང་པོ་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་རམ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ་རིགས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རིགས་མཐུན་པའི་གསེར་གྱི་རྒྱན་དུ་མ་བཞིན་
ནོ༑ །འོ་ན་ཅི་ལྟར་ཐ་དད་ཅེ་ན། རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་དང་པོའི་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ལས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་དང་ནང་གི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་བསགས་པ་དང་སེམས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་གོང་མའི་སྤོང་བ་རྣམས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་བཟོ་བོ་མཁས་པས་
བྱས་པའི་རིགས་མཚུངས་པའི་རྒྱན་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་སྡོམ་པ་སོ་སོ་གཞན་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་ན་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་རྣམས་སོ་སོར་བྱ་སྟེ། འདི་རྣམས་སྡོམ་པ་གཞན་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་སྒོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་བྱ་སྟེ་དགག་པ་བྱེད་པ་སུའང་མེད་དོ། །གཞན་ནི་སྐྱབས་
སུ་ཁས་ལེན་པ་ཙམ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་ན་ལེན་ཅིག་ཁས་བླངས་པས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་རྣམས་ལ་འཇུག་པའི་དང་པོར་གྱུར་པ་དང་དེའི་ཚེ་ཁས་བླངས་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ཙམ་ཉིད་
ཀྱིས་སྡོམ་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་སྒོའི་དངོས་པོར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སླར་ཡང་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་ཉིད་ནི་དོན་གྱིས་སོ་སོ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་ལ། གང་གིས་སྡོམ་པ་ཕྱི་མ་ཡོངས་སུ་གཏང་བ་ནའང་སྡོམ་པ་སྔ་མ་མི་ལྡོག་སྟེ་
སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་སྡོམ་པ་རྣམས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་སྡོམ་པ་ཕྱི་མ་གཏང་བ་ཉིད་ལས་སྡོམ་པ་ཐམས་ཅད་གཏང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་སྟེ་འདི་ནི་སྤོང་བ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་མཁོ་བའོ། །དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་རིམ་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་

[090A]༄༅། །བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལྡོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟན་པོར་བྱས་ནས་འཇུག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་
སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ལའང་ཚོགས་གཉིས་བསགས་པའི་ཆེད་དུ་སྟོབས་ཇི་ལྟ་བས་ཚོགས་ཀྱི་སར་མི་དམིགས་པར་གོམས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་དགེ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་འབྲེལ་བ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་དང་སློང་བ་དང་སྐྱེ་བས་ཐོབ་པ་དང་ནོར་དམ་པ་
དང༑ སྦྱོར་བ་དང་ཕན་འདོགས་པ་དང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་མདུན་དུ་བྱེད་པ་དང་གཉེན་པོ་དང་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་སོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ནི་དད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང་དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་དང་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་འདོད་ཆགས་མེད་པ་དང་ཞེ་སྡང་མེད་
པ་དང་དགུ་སྟེ། གཏི་མུག་མེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལ། བག་ཡོད་དང་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་བཏང་སྙོམས་དང་རྣམ་པར་འཚེ་བ་སེ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །བཏང་སྙོམས་ནི་སེམས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །འབྲེལ་པ་ལས་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་རྣམས་
སོ༑ །རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ལས་དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་བག་ཆགས་གང་ཡིན་པའོ། །སློང་བ་ལ་དེས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་སོ། །སྐྱེ་བས་ཐོབ་པ་ལས་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་འདི་རྣམས་ཉིད་སྔོན་གོམས་པར་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྲུབ་སྟེ་གང་གིས་
དེ་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པར་འདོད་པ་ཀུན་དུ་གནས་པའོ། །དོན་དམ་པ་ལས་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །སྦྱོར་བ་ལས་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ཆོས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པའོ། །ཕན་འདོགས་པ་ལས་ནི་
བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་དགེ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལས་ནི་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོས་སམ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བས་སམ། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱུག་པོ་དང་རིགས་མཐོན་པོར་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་

[090B] མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའམ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །མདུན་དུ་བྱེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ་མཆོད་རྟེན་ནམ་སྐུ་གཟུགས་མདུན་དུ་བྱས་པའམ་ཆོས་སམ་ཆོས་ཀྱི་གཞི་གང་ཟག་གམ་གླེགས་བམ་མདུན་དུ་བྱས་ཏེ་མཆོད་
པ་བྱེད་པ་ལས་སོ། །གཉེན་པོ་ལས་ནི་གང་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པ་གཉེན་པོ་དང་རྣམ་པར་གནོན་པ་གཉེན་པོ་དང་ཐག་བསྲིང་བ་གཉེན་པོ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོའོ། །ཉེ་བར་ཞི་བ་ལས་ནི་གང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆགས་པ་སྤོང་བའོ། །
རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་ནི་དེའི་དབང་གིས་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིར་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོས་སམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དེ་ལ། རྒྱུ་ལ་མ་ཡཊ་སྟེ། སྦྱིན་པའི་རྒྱུ་
ཅན་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བསྒོམ་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བ་དང་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ཟས་ལས་བྱུང་བ་སྲོག་ཆགས་རྣམས་རྩྭ་ལས་བྱུང་བ་བ་ལང་རྣམས་ཞེས་པ་ལ་བུའོ། །ཡང་ན་རང་བཞིན་ལ་མ་ཡཊ་སྟེ། སྦྱིན་པའི་རང་གི་ངོ་
བོའི་བསོད་ནམས་ནི་སྦྱིན་པའི་རང་བཞིན་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་བསྒོམ་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། འཇིམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སྣོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ། །བསོད་ནམས་ཞེས་པའི་དོན་ཅི་ཞེ་ན། ཡང་དང་ཡང་དགེ་ལེགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་སོ། །
ཡང་ན་སྐྱེས་བུ་དག་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་དག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་སོ། །དེ་ཡང་ལུས་ལ་སོགས་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་དགེ་བའོ། །སྦྱིན་པ་འདི་ཅི་ཞེ་ན། གང་གིས་སྟེར་བར་བྱེད་པ་དེ་སྦྱིན་པའོ། །འགྲན་པ་དང་གྲགས་པ་འདོད་པ་དང་འཇིགས་པ་དང་རེ་བ་དང་
བསྟེན་པའི་དོན་དུ་གང་སྟེར་བ་དེ་ནི་སྦྱིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་མཆོད་པ་དང་ཕན་གདགས་པའི་དོན་དུ་སྟེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མཆོད་པའི་བསམ་པས་སྟེར་བ་དང་དེ་ལས་གཞན་པ་རྣམས་ལ་ནི་དབང་པོའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལ་ཕན་གདགས་

[091A]༄༅། །པར་བྱ་འདོད་པས་ཏེ་གང་གི་དོན་དུ་སྟེར་བར་བཤད་དོ། །ཡང་ཅིས་སྟེར་བར་བྱེད་ཅེ་ན་སེམས་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ཀྱི་སྟེ་འདི་ནི་སྦྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་སྐད་དུ་གསུངས་པ། གང་ཚེ་སྐྱེས་བུ་རང་ཉིད་རྫས། །
དགེ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་སྦྱིན་བྱེད་པ། །སྐད་ཅིག་དེ་ལ་དགེ་བ་ཡི། །ཕུང་པོ་སྦྱིན་པ་ཞེས་བརྗོད་བྱ། །ཞེས་སོ། །གཙོ་བོ་ལས་ནི་སེམས་ཉིད་སྦྱིན་པ་སྟེ། །གང་གསུངས་པ། རང་གི་རྫས་ཉིད་ཡོངས་སུ་བཏང་ནས་གཞན་གྱི་རྫས་སུ་བྱེད་པའི་སེམས་ནི་སྦྱིན་པའོ་ཞེས་སོ། །སྦྱིན་
པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཅི་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བསྔོས་པས་ཐར་པའི་འབྲས་བུ་དང་འབྲས་བུས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོའོ། །འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་གྱ་ནོམ་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་
ཀྱི་ཕྱིར་དོན་དང་མཐུན་པའི་མིང་སྟེ། སྟེར་བ་པོ་དང་ལེན་པ་པོ་དག་གི་དབུལ་བའི་གདུང་བ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པའོ། །ཁྱད་པར་མེད་པར་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ་དེའི་ཁྱད་པར་ཡང་རྒྱུ་བརྒྱད་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་ཞིང་ལས་དང་དངོས་པོ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བསམ་
པ་དང༑ དེ་ལས་གཞན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་རྟེན་དང་མང་དུ་བྱེད་པ་དང་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལས་ཀྱང་ངོ། །དེ་ལ་ཞིང་ནི་འགྲོ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་ཕན་གདགས་པ་ཉིད་དང་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །འགྲོ་བའི་ཁྱད་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་
དུད་འགྲོའི་སྐྱེས་གནས་སུ་སོང་བ་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་ནས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བརྒྱ་འགྱུར་དུ་རེ་བར་བྱའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་མིར་གྱུར་པ་སྟོང་འགྱུར་དུའོ་ཞེས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་གིས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཆེད་དུའམ། ཕྱོགས་བཞིའི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་
གྱི་ཆེད་དུ་སྐྱེད་མོས་ཚལ་བྱེད་པ་དང་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དེར་ཡང་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་པ་དང། གཙུག་ལག་ཁང་དེར་མལ་ཆ་དང་སྟན་དབུལ་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་སྟོན་མོ་ངེས་པ་འཆའ་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་དེར་འོངས་པ་དང་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་སྟེར་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ནད་པ་དང་ནད་གཡོག་

[091B] དེ་བཞིན་དུ་གྲང་བ་དང་ཡུལ་འཁྲིགས་པ་དང་རླུང་དང་ཆར་གྱིས་ཉེན་པ་རྣམས་སུ་ཟན་ནམ་སྐྱོ་མའམ་ཐུག་པ་དང་བཏུང་བ་རྣམས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་ནས་དགེ་འདུན་ལ་ཕུལ་བ་འདིས་འཕགས་པ་རྣམས་ལུས་མ་བརླན་པ་དང། ཆོས་གོས་མ་བངས་པར་ཡོངས་སུ་
གསོལ་ནས་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་གཞི་དེས་དོན་ཉུང་བ་བྱ་བ་ཉུང་བར་ཐོས་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྟེ། རྫས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་བདུན་པོ་འདི་རྣམས་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་
རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ནི་རྒྱུ་ཡང་རུང་འདུག་ཀྱང་རུང་གཉིད་ཀྱང་རུང་མི་གཉིད་ཀྱང་རུང་རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་བསོད་ནམས་མངོན་པར་འཕེལ་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྦྱིན་པ་བྱིན་ནས་ཞེས་པ་དང་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞེས་པས་སྦྱིན་པ་དང་སྦྱིན་བྱ་རིག་པར་བྱའོ། །འདིར་ནི་རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཁྱད་
པར་ཏེ་ལེན་པ་པོའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཁྱད་པར་འཇོམས་པ་ལས་སྟེར་བ་པོའི་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་རྫས་ལས་བྱུང་བ་ལས་དཔེར་བརྗོད་པ་སྟེ་ཁ་ཅིག་ཏུ་ཡོན་ཏན་ལྡན་པའི་ཞིང་ལས་ཀྱང་དཔེར་བརྗོད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་དཔེར་བརྗོད་དེ་འདིར་ཡང་སྔོན་མའོ། །
ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་ནི་ཇི་ལྟར་མ་དང་ཕ་དག་ཕན་འདོགས་པ་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་ངོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ལ་བྱིན་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འབུམ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཡོན་གནས་ཞིང་
དུ་འགྱུར་བ་དེ་ལ་སྦྱིན་པ་འབྲས་བུ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཞིང་དེའང་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་རྣམས་སམ། གང་ཟག་ཁྱད་པར་ཅན་ནོ། །ཞིང་མཉམ་པོ་ལ་གཉིས་དག་གི་སུའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ལས་ཏེ་གང་
ནི་ནོར་བུ་དང་དངུལ་དང་གསེར་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་གྱ་ནོམ་པ་དང་མང་བར་གྱུར་པ་དེའི་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལས་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ལས་བྱུང་སྟེ་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་ལས་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ནི་ཇི་ལྟར་ཁ་དོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱིན་

[092A]༄༅། །ན་གཟུགས་བ་ཟང་བར་འགྱུར་བ་དང་དྲི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱིན་ན་དྲི་ལྟར་གྲགས་པ་ཕྱོགས་རྣམས་སུ་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་གྲགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང། རོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱིན་ན་རོ་ཞིམ་པོ་ལྟར་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་རེག་བྱ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བྱིན་ན་ཤིན་ཏུ་གཞོན་ཤ་
ཅན་དུ་འགྱུར་ཞིང་བུད་མེད་རིན་པོ་ཆེའི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡན་ལག་རྣམས་སུ་དུས་སུ་རེག་ན་བདེ་བར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ། །དངོས་པོ་དང་ཞིང་མཉམ་པོ་ལ་གཉིས་པོ་དག་གིས་སུའི་ལས་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞེ་ན། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་ཏེ་རྙེད་གང་དང་བ་དྲག་པོ་དང་བཅས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སྟེར་
བ་དེའིོ། །དད་པས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ལས་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །གུས་པར་བྱིན་པ་ལས་བཀུར་སྟི་དང་རྙེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །རང་གི་ལག་གིས་བྱིན་པ་ལས་རྙེད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་མོས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དུས་སུ་བྱིན་པ་ལས་ལོངས་
སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དུས་སུ་ཐོབ་པའོ། །གནོད་པ་མེད་པར་བྱིན་པ་ལས་ལོངས་སྤྱོད་བར་ཆད་མེད་པར་རྙེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །གཉིས་དག་གི་འདི་རྣམས་མཉམ་པ་ལ་ཡང་སུའི་ལས་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞེ་ན། བསམ་པ་ལས་ཏེ་གང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་པའི་བསམ་པ་
དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་བྱས་ནས་རབ་ཏུ་སྟེར་བ་དེའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལས་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱ་ལ། ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཏེ། གང་མཐོ་རིས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དུའམ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དུ་རབ་ཏུ་སྟེར་བ་ནི་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་མཚན་
དུ་སྟེར་བས་ཚོང་བཞིན་དུ་སྨད་པ་སྟེ། ལེན་པའི་བསམ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་འདི་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བསམ་པས་རབ་ཏུ་སྟེར་ལ། འདི་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་བྱས་ནས་ཏེ། སྔར་བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་མཉམ་པ་
གཉིས་དག་གིས་སུའི་ལས་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ལས་གཞན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལས་དེ་གཞན་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལས་གཞན་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་ལ། གང་གི་སྦྱིན་པ་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འགྱུར་བ་དེའིོ། །འོ་ན་གཞན་གྱི་འང་སྦྱིན་པ་ཚུལ་

[092B] རྟེན་ལས་ཏེ་གལ་ཏེ་བསོད་ནམས་རྣམས་བྱེད་པ་པོ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་
དང་བྲལ་བར་གྱུར་བ་དེའི་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བ་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟེན་ལས་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །འོ་ན་གཉིས་ཀ་དག་ཀྱང་འདོད་པའི་ཁམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱང་མཉམ་ན་སུའི་ལས་སྟོབས་
དང་ལྡན་ཞེ་ན། མང་དུ་བྱེད་པ་ལས་ཏེ་གལ་ཏེ་ཡང་དག་ཡང་དུ་གོམས་པར་གྱུར་པའམ་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྗེས་སུ་རྣམ་པར་བརྟག་པ་དེའིོ། །ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཏེ་ལན་ཅིག་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གཉིས་དག་གི་ཞིང་དང་དངོས་པོ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བསམ་པ་དང་དེ་ལས་
གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་རྟེན་དང་མང་དུ་བྱེད་པ་རྣམས་མཉམ་ན་སུའི་ལས་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞེ་ན། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལས་ཏེ་གང་གིས་རང་གིས་ཀྱང་བྱས་ལ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་དེའི་སྟེ་རྒྱུད་དུ་མ་ལ་བསོད་ནམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། །སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ལས་སུ་རིག་
པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ། སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་རང་བཞིན་དང་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ལས་ལྡོག་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སུ་བརྗོད་དོ། །དེའི་འབྲས་བུ་མཐོ་རིས་ཐོབ་ལ་བརྒྱ་བྱིན་ཉིད་དང་
ཚངས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བདག་གི་དངོས་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པ་འང་མཐོ་རིས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་དེ་གཙོ་བོ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོའི་ཆེད་དུ་སྟེ་གཙོ་བོ་སྟེ་སྦྱིན་པའོ། །ཚུལ་
ཁྲིམས་ཀྱང་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་བྲལ་བའི་ཆེད་དུ་སྟེ་གཙོ་བོ་ནི་སྒོམ་པའོ། །ཅི་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བྱང་གྲོལ་ཡིན་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པས་སྨོན་ལམ་འགྲུབ་སྟེ། དེའང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ལས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་རྣམ་

[093A]༄༅། །པར་དག་པ་ནི་ཐར་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཚོགས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཉེ་བར་འཇོམས་པའི་གཉེན་པོར་དབང་པོའི་སྒོ་བཟུང་བའོ། །རྟེན་ལས་སུ་མི་རུང་བས་ཉེ་བར་འཇོམས་པའི་གཉེན་པོར་ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཤེས་པའོ། །ཚོད་འཛིན་
པ་ནི་དམའ་བ་དང་ལྷག་པའི་ཟས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའི་དོན་ཏོ། །ཆུང་བའི་ཟས་ཀྱིས་རྟེན་ཉམ་ཆུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་མི་སྤྲོ་བའོ། །ཟས་ཧ་ཅང་ཆེས་ན་གཉིད་ལ་སོགས་པ་སྐྱོན་ལྔ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལས་རྟེན་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་གཉིས་ཀས་རྟེན་ལས་སུ་མི་རུང་བ་
ཉིད་དེ་དེ་མེད་ན་དགེ་བའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའོ། །མི་བརྩོན་པས་ཉེ་བར་འཇོམས་པའི་གཉེན་པོར་ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང་ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ལ་མི་གཉིད་པར་རྣལ་འབྱོར་ལ་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའོ། །འགྱོད་པས་ཉེ་བར་འཇོམས་པའི་གཉེན་པོར་ཤེས་བཞིན་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཅེས་པའོ། །བསྒོམ་
པ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མཉམ་པར་གཞག་པའི་དགེ་བ་སྟེ་གང་མཉམ་པར་གཞག་པའི་རང་བཞིན་དང་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་གྱུར་པའི་བསོད་ནམས་དེ་བསྒོམ་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སེམས་ལ་བསྒོ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་དེ་ལྟར་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་དགེ་བས་མེ་ཏོག་རྣམས་ཀྱིས་ཏིལ་ལྟར་ཡོན་ཏན་
རྣམས་ཀྱི་སེམས་ལ་རྟག་ཏུ་ཤིན་ཏུ་བསྒོ་བར་བྱེད་ཅིང་དེའི་རང་བཞིན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་མོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ནི་བསམ་གཏན་རྣམས་དང་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་སོ། །དེ་
རྣམས་དང་འདི་རྣམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམས་ཀྱིས་རིག་པར་བྱའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྩ་བ་བཞི་སྟེ། སྲེད་པ་དང་ལྟ་བ་དང་ང་རྒྱལ་དང་མ་རིག་པའོ། །སྲེད་པས་ནི་
བདེ་བའི་རོ་མྱོང་བས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་སྦྱོང་བའི་བདེ་བ་ལ་རོ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བས་ནི་ལྟ་བ་ཤས་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཏེ་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་སྔོན་གྱི་མཐར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ང་རྒྱལ་གྱིས་

[093B] །མ་རིག་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཤས་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་ཐར་པ་འདོད་པ་ཁྱད་པར་ཏེ་རྟོགས་པ་ལ་ཐར་
པའམ་ཐར་པ་མིན་པ་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་བྱང་བས་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དག་པའི་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱང་དགེ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བས་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རྣམ་པར་གཞག་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་བསམ་གཏན་
དང་པོ་ཡན་ལག་ལྔ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པས་སོ། །རྣམ་པར་དག་པས་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རབ་ཀྱི་མཐའ་ཡས་པའི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ནི་མཐོང་
བའི་ལམ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །ལམ་གཉིས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་སྟེ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་རོ། །འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་འཇིག་རྟེན་ཉིད་དེ། ཡོངས་སུ་གསལ་བའི་འདུ་ཤེས་རབ་ཏུ་རྒྱུ་བ་མེད་པ་ཉིད་
ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ། ཇི་སྲིད་དུ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཀུན་ཤེས་པ་རྟོགས་སོ་ཞེས་སོ། །འོ་ན་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཞེས་པའི་དོན་ཅི་ཞེ་ན་གསུམ་པ་འདི་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་བསོད་ནམས་ཀྱང་ཡིན་དངོས་
པོའང་ཡིན་པས་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་སྟེ། རེ་ཞིག་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལ་ལུས་ངག་གི་ལས་ནི་འདི་རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་དུ་འགྱུར་ཏེ་བསོད་ནམས་ཀྱང་ཡིན་བྱ་བའང་ཡིན་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོའང་ཡིན་ཞེས་པའོ། །དེ་ཀུན་ནས་སློང་བར་
བྱེད་པའི་སེམས་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱང་ཡིན་བྱ་བའང་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་བསོད་ནམས་ཁོ་ནའོ། །ལུས་ངག་གི་ལས་ནི་ཁོ་ན་དངོས་པོའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བ་ནི་ལུས་ངག་གི་ལས་ཁོ་ན་ཡིན་པས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །བསྒོམ་པ་ལས་

[094A]༄༅། །བྱུང་བ་ལ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དག་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱང་ཡིན་ལ་བྱ་བའི་དངོས་པོའང་སྟེ། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེའི་སྒོ་ནས་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་བསོད་ནམས་བྱེད་པ་ནི་བསོད་ནམས་བྱ་བ་སྟེ་བསོད་ནམས་
ལ་སྦྱོར་བའོ། །འདི་རྣམས་ནི་དེའི་དངོས་པོ་སྟེ་འདི་རྣམས་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་བསོད་ནམས་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྩོམ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟར་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་རམ་པར་གཞག་པ་འདི་ནི་ཕལ་ཆེར་གང་ཟག་གཞན་དང་ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
རྣམས་ཀྱི་ནི་ཁྱད་པར་དུའང་རྒྱས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པ་ནི་ཟང་ཟིང་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལས་རམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའོ། །ཆང་དང་དུག་དང་མཚོན་ལ་སོགས་པ་རུང་བ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་སྟེར་བ་ནི་
བཀག་པའོ། །གང་དྲག་ཤུལ་ཅན་གྱིས་ཞུས་པར་གསུངས་པ། གལ་ཏེ་འདི་རྣམས་ལ་ཆང་གི་ལྟུང་བ་སྟེར་ན། དེ་རྣམས་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་གོ་ཞེས་པ་ནི་དེར་ཆང་སྦྱིན་པའང་དགག་པ་བྱས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་ཤིན་ཏུ་ལྕི་བ་དང་
སེམས་ཅན་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བ་ཉམས་པ་སྟེ་དེ་ལས་གཞན་རབ་ཏུ་དང་བའི་ཐབས་མི་སྲིད་ན་ཆང་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་དགོངས་པའོ། །མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་སྟེ། གནོད་པ་མ་སྐྱེས་པ་དང་སྐྱེས་པ་ལ་ཕ་རོལ་རྣམས་གདུང་བ་མི་བྱེད་
པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དང། བསམ་གཏན་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཏེ། མི་སྐྱོ་བར་བསམ་གཏན་རྣམས་བསྐྱེད་ནས་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཤེས་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་ལན་
ཅིག་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་ལ་དང་པོར་བདག་ལ་སོགས་པ་བསལ་བས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་བཀོད་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་ཁམས་གསུམ་པ་སེམས་ཙམ་དུ་རྟོགས་པ་ལ་སྦྱར་བ་བྱས་ཏེ། དེའི་རྗེས་སུ་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་བྱ་བ་རྣམས་རུང་བ་དང་མི་རུང་བ་

[094B] །དོན་
དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་གཞན་གྱིས་བསྟན་བྱ་མ་ཡིན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་དབྱེར་མེད་པ་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུའི་རིམ་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་པ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཀྱང་སྦྱིན་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གང་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་གསུངས་པ། ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ཀྱང་སྦྱིན་པ་ཡི། །ཟང་ཟིང་མི་འཇིགས་ཆོས་ལས་ཏེ། །གཅིག་དང་གཉིས་དང་གསུམ་གྱིས་ནི། །བསྒྲུབ་བྱ་དེ་ལ་གནས་མི་བྱ། །ཞེས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་
རྣམ་པ་གསུམ་ནི་བརྗོད་ཟིན་ཞིང་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །བཟོད་པ་ནི་ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པ་དང་ཕ་རོལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ཇི་སྙམ་པའི་བདག་ཉིད་དེ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་གོ་ཆ་དང་དགེ་བ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སྦྱོར་བའི་དབྱེ་བ་ལས་
དེ་ལྟར་ཉིད་དོ། །བསམ་གཏན་ནི་ཡོན་ཏན་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་དང་བདེ་བ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་སྟེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་འཕགས་པ་དང་ལྷ་དང་ཚངས་པའི་གནས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཆོས་
ཐམས་ཅད་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ཅན་ཞེས་སོ། །འཕགས་པའི་གནས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ་དེས་རང་དབང་ཉིད་དོ། །ལྷའི་གནས་པ་ནི་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པ་སྟེ་དེས་སེམས་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དོ། །བདེ་བ་ནི་བསམ་
གཏན་གྱི་འབྲས་བུ་གནོད་པ་མེད་པ་དང་བདེ་བ་ཉེ་བར་སྐྱེ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཐའ་དག་ལ་དམིགས་པའི་དབྱེ་བ་ལས་རམ་པ་གསུམ་མོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ལས་རྟེན་དམ་པ་ཉིད་དོ། །དངོས་པོ་མཐའ་

[095A]༄༅། །དག་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལས་དངོས་པོ་དམ་པ་ཉིད་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཉིད་ལས་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དམ་པ་ཉིད་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ལས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དམ་པ་ཉིད་དང་བླ་ན་མེད་
པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་ཉིད་ལས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དམ་པ་ཉིད་དང། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས་པ་མེད་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ལས་རྣམ་པར་དག་པ་དམ་པ་ཉིད་དེ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སོ་སོ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་
ཉིད་དོ་ཞེས་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་མེད་དེ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པ་པོ་འདི་སྤྱོད་ལ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་ཡང་སྦྱིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་མཆོག་ཏུ་མང་པོ་དང་བཟང་པོ་ཉེ་བར་གནས་པར་བྱེད་ཅིང་འདི་ནི་
ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཏེ་སེམས་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། བདག་གི་ལུས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་ལོངས། །འདི་ལ་གཞན་གྱི་བློར་ཡང་མ་བྱེད་ཅིག་གང་ཕྱིར་འདི་ཀུན་མཁྱེན་རྣམས་རང་ཉིད་ཀྱིའོ། །བདག་ལ་འདིར་བདག་མངོན་རློམ་ཅི་ཡང་མེད། །ཅེས་པ་དེ་ལྟར་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཏོང་བ་ཆེན་པོ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ། །དེ་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ནས་ནི་སྐྱོན་ཀུན་བཏང་བྱས་ནས། །བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་ཐམས་ཅད་ཚེ་ན་ཀུན་སྟེར་འགྱུར། འཇིག་རྟེན་བསྐྱབ་ལ་གཅིག་ཏུ་པད་མིན་སེམས་གལ། །བྱ་བས་སྐྱེ་ལས་སྤུངས་མེད་འདི་འང་ག་ལ་
ཉིད༑ །ཅེས་སོ། །རྒྱལ་པོའི་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་པར་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། གོམ་པ་བདུན་པའི་དུས་སུ་ཡང། །བདོག་པ་ཀུན་གཏོང་སེམས་འཆང་བའི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཁའ་ལྟ་བུར། །དཔག་མེད་བསོད་ནམས་ཆུ་བོ་བསྐྱེད། །ཅེས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཡང་དག་པར་
བླངས་པས་བསླབ་པ་རྣམས་ལ་ཤིན་དུ་གུས་པ་ཉིད་དོ། །བཟོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རིམ་པ་བཞིན་སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པས་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་གཉིས་ལ་མི་སྐྱོ་བའོ། །བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་དག་གིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རྣལ་

[095B] །འདི་ཙམ་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐའ་དག་གོ། །དེ་ལས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་པོ་གསུམ་ནི་ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པའོ། །བསམ་གཏན་ལྷག་པའི་སེམས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་
བོ༑ །བརྩོན་འགྲུས་ན་བསླབ་པ་གསུམ་རྣམས་སུ་ཡང་སྟེ་བརྩོན་འགྲུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲོགས་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་བསྟན་ཏོ། །སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ནི་ཚུལ་
ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ལེན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ནི་བཟོད་དོ། །བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །སྔ་མ་དམན་
པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་ཕྱི་མ་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་སྟེ་སྦྱིན་པ་དམན་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་མཆོག་ནས་བསམ་གཏན་དམན་ལ་ཤེས་རབ་མཆོག་གི་བར་གྱི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་མ་རགས་ལ་ཕྱི་མ་ཕྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་སྟེ། སྦྱིན་པ་ནི་རགས་ཏེ་འཇུག་སླ་བའི་ཕྱིར་དང་བྱ་བླ་བའི་ཕྱིར་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་
ཕྲ་བ་སྟེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་དུའོ། །འདི་རྣམས་ཀྱང་རིམ་པ་བཞིན། ཆོས་སྦྱིན་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་དག་དང། །མི་སྐྱེ་བ་ལ་བཟོད་ཉིད་དང། །ཐེག་པ་ཆེ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ། །མཐའ་ལ་སྙིང་རྗེ་ལྡན་གནས་དང། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཞེས་
པ༑ །བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོར་འདོད། །མཐའ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པར་གསུངས་པ། རབ་འབྱོར་གང་གའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་གང་གའི་ཀླུང་རྣམས་སུ་གྱུར་ལ། གང་གའི་ཀླུང་དེ་རྣམས་ཀྱི་བྱེ་མ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་
སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སྐྱེས་པའམ་བུད་མེད་ལ་ལ་ཞིག་ཁོ་ནས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་ཡོངས་སུ་གང་བར་བྱས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཕུལ་ལ། གང་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལས་ཐ་ན་

[096A]༄༅། །ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཙམ་ཡང་བཟུང་ནས་གཞན་རྣམས་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་ན་འདི་ཉིད་དེ་བས་ཆེས་བསོད་ནམས་མང་དུ་འཕེལ་ལ་ཚད་མེད་ཅིང་གྲངས་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་གང་དུ་འདི་ལས་ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཙམ་ཡང་སྟོན་པའི་ས་
ཕྱོགས་དེ་ལྷ་དང་མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་མཆོད་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས་སོ་ཞེས་སོ། །དཔེར་བརྗོད་པ་གཞན་ཡང་མདོ་ཇི་བཞིན་ནོ། །གྲངས་དྲུག་ཅེས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་མི་འཕགས་པའི་རྒྱུ་ལོངས་སྤྱོད་དང་ཁྱིམ་ལ་
ཞེན་པའི་གཉེན་པོར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། ལྡོག་པའི་རྒྱུ་འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་ལོག་སྒྲུབ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་དུས་རིང་པོར་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བའི་གཉེན་པོར་གྲངས་ཇི་ལྟ་བར་
བཟོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མཉམ་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་ཤེས་རབ་འཆལ་པའི་གཉེན་པོར་དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་གོ་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས་སོ།།
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཞན་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྩ་བ་དང་བཅས་པ་སྤོང་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཤེས་རབ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་གཉེན་པོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པ་མེད་
པ་ནི་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་རྟོག་པ་སེལ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཐུ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བ་ལ་སྦྱར་བ་གནས་སུ་བཅུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་བསྟན་པ་ཐོབ་
ཀྱིས་ཅིག་ཤོས་ལྟར་ན་མ་ཡིན་ནོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གསུམ་དུ་དམིགས་པ་ཡོད་ན་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཞེས་ཉེ་བར་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་མི་གཡེང་བའི་རྒྱུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་མི་གཡེང་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཅིག་

[096B] རྣམ་པར་མི་གཡེང་བ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་རྟོགས་པ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་ངོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་གཞིའི་གནས་ཀྱི་ཕྱིར་གྲངས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་གི་ཕ་རོལ་གྱི་འབྲས་བུ་གོང་དུ་བརྗོད་ལ་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཕྱོགས་ཆེན་པོ་དང་འཁོར་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་མི་ཆོད་པ་ཉིད་དོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནོད་པ་མེད་པའི་ལུས་སྐྱེ་བ་སྟེ་འབྲས་བུ་
གཞན་ཡང་གསུངས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དབང་པོ་རྣོ་བ་ཉིད་དང་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་མང་པོ་ཉིད་དོ། །སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་དབང་དུ་འགྱུར་བ་ཡང་ངོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱིས་ནི་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་རབ་ཏུ་དང་བ་དང་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ་
ཞེས་འབྲས་བུ་ལས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་གནོད་པ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་གནོད་པ་བཟོད་པའི་ཕྱིར་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་
ཏུ་ཕྱིན་པས་བྱ་བ་མཆོག་ཏུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་རུང་བར་བྱས་ནས་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་རྣམས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཆེད་དུ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་རྣམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཆེད་དུ་ཤེས་རབ་
ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་འདོམས་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པས་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཡང་གྲངས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །སྙིང་རྔེས་གདུངས་པར་གྱུར་པས་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་
བཟུང་ནས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་དེའི་ཚེ་ཉིད་བདེ་བ་ཉེ་བར་སྡུད་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཕྱི་མར་བདེ་བ་ཉེ་བར་སྡུད་པ་དང། སྲན་ཚུགས་པ་དང་སྤྲོ་བ་དང་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ཉེ་བར་བླངས་ནས་བཟོད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་

[097A]༄༅། །དང་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བདེ་བ་ཉེ་བར་སྡུད་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་གཏན་དུ་བདེ་བ་ཉེ་བར་སྡུད་པས་བདག་ཉིད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་གནས་པ་དང་ལྡན་པས་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པ་དང་
འཛུད་པ་དང་རབ་ཏུ་དགོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚོགས་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ་སྟེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་གི་ཆ་ཤས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའི་རྒྱུའོ། །
ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆ་ཤས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རྒྱུའོ། །མདོར་བསྡུ་ན་སྙིང་རྗེས་ལས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཉིད་ལས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་ཉིད་
ཀྱི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་རྣམས་རེ་རེ་ལ་སྤྱོད་པས་ཀྱང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཉིད་སྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པར་གསུངས་པ། རབ་འབྱོར་
འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་ཞིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱམས་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཉེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ལེན་པ་པོ་རྣམས་གཤེ་བ་དང་སྨོད་པ་ལ་སོགས་པ་བཟོད་པས་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་
དེ་ཉིད་ཀྱི་སློང་བ་པོ་ཁྲོ་བ་དང་མཚང་འབྲུ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སྤྲོ་བ་ཡོངས་སུ་མི་འདོར་བ་ལས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་སེམས་མེད་
པས་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་སྒྱུ་མའི་བློས་ཉེ་བར་གནས་པས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ལས་སུ་ལ་ཡང་ཕན་འདོགས་པ་དང་གནོད་པ་མི་མཐོང་བ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་སོ། །འཕགས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོའི་མདོར་ཡང་གསུངས་པ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་འདི་ལྟར་ཆོས་

[097B] །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་གང་ལུས་ཡོངས་སུ་འདོར་བ་དང་ལུས་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང་ལུས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་འདི་ནི་འདིའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གང་ལུས་གཅོད་པ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ལ་བྱམས་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་ཚོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་པ་འདི་ནི་འདིའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གང་འདིའི་ལུས་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་ཐར་པའི་དོན་དུ་བཟོད་པར་བྱེད་ཅིང་སེམས་ཀྱིས་རྨ་མི་འབྱིན་པ་འདི་ནི་འདིའི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །བརྩོན་
འགྲུས་གང་གིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་འདུན་པ་དེ་མི་གཏོང་ཞིང་སེམས་ཀྱིས་སྟོབས་བསྐྱེད་པའང་རབ་ཏུ་འཛིན་ལ་འཁོར་བའི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པར་བྱེད་དགེ་བའི་རྩ་བ་བརྩམས་པ་ཉིད་ཀྱང་རྩོམ་པ་འདི་ནི་འདིའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གང་ལུས་འཐོར་བ་ན་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་མི་གཏོང་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ཉིད་ལ་ལྟ་བར་བྱེད་ཞི་བ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པ་འདི་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གང་ལུས་གཅོད་པ་ན་ལུས་སྒྱུ་མའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འཇུག་པ་འདི་ནི་འདིའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་སོ། །འདི་
བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་དང། ཤེས་རབ་བསྒོམ་པ་ཇི་སྲིད་པ་སོ་སོར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདི་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་སྟེ་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པར་སྐད་ཅིག་གཅིག་པ་མཐོང་
བའི་ལམ་མོ། །དེ་ལ་རྫས་སུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་མིང་གིས་བཅུར་འགྱུར་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཁོ་ན་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཐབས་དང་སྨོན་ལམ་དང་སྟོབས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་མངོན་པར་བརྗོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་བསགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ་ཐབས་དེས་དེ་མི་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་གྲངས་མེད་པ་སྟེ་

[098A]༄༅། །གང་གིས་སྐྱེ་བ་སོ་སོར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པའོ། །སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྒོམ་པའི་སྟོབས་དང་སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ཏེ། གང་གིས་ཉི་མ་སོ་སོ་འམ་སྐད་ཅིག་སོ་སོར་དེ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་
དགོངས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང་སྒྲ་ཇི་ལྟ་བར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །སེང་གེ་བཟང་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བབ་ཆོལ་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བདག་ཉིད་བཅུ་བཞི་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་བསྐྱེད་པ་བདུན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་ཡེ་ཤེས་
ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེར་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་སྲིད་ལ། མཐར་བག་ཆགས་ཀྱང་མ་ལུས་པར་ནུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་
འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་དག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ག་ལ་ཡིན། དག་པ་ཉིད་ཀྱང་ཅི་ཞེ་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡི་ན་ཏེ་འདི་ནི་རང་ཉིད་མ་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དང་གང་ལས་
རང་གི་རྣམ་པ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲོ་འདོགས་པ་མ་ཡིན་ནའང་ཅི་ལྟར་འདི་རྣམ་པར་རྟག་པ་ཡིན་ཞེས་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་དཔྱད་དོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་རང་བཞིན་པའི་བྱ་བ་དང་འབྲས་བུ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་
ཕྱིར་རོ༑ །དེ་ཚེ་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་མེད་དེ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ་ཤིང་གི་རང་བཞིན་གྱི་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཙམ་ལས་དེར་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་ནི་འཁྲུལ་འཁོར་མཁན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྒྱུ་ཡིན་ལ་
འདིར་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཞེས་པར་ཡང་དོགས་པ་མི་བྱ་སྟེ། དེར་ཡང་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱིས་འཕེན་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རང་ཡོད་པ་ཙམ་ལས་ཐ་དད་པའི་བྱ་བ་གཞན་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་དེ་ཅིག་ཤོས་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་རྒྱུ་ནུབ་པ་

[098B] །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་འདིའི་ཕན་ཡོན་ཡང་གསུངས་པ། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་བདུད་དུ་གྱུར་ལ་བདུད་རེ་རེས་ཀྱང་བ་
སྤུའི་བུ་ག་རེ་རེ་ནས་བྱུང་བའི་བདུད་ཀྱི་ལུས་ཚད་དེ་སྙེད་མངོན་པར་སྤྲུལ་མོད། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བར་ཆད་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་སོ། །འཕགས་པ་ས་བཅུ་པར་ཡང་ཁམས་གསུམ་པའི་བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོབས་རབ་ཏུ་འཇོམས་པར་
བྱེད་པའི་སྟོབས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོས་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་འདུལ་ལོ་ཞེས་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྡོ་རྗེས་ཀྱང་དེ་རྣམས་རབ་ཏུ་གཞོལ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བདུད་དང་མུ་སྟེགས་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྣང་བ་མེད་པར་བྱེད་པ་ནི་རབ་ཏུ་འཛེམས་
པའོ། །རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པར་ཡང། ཇི་སྲིད་ཡིད་ནི་རྣམ་གཡོ་བ། །དེ་སྲིད་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །བདུད་ཀྱིང་[?]རྣམ་པ་བཞིའོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོའི་བདུད་ནི་རྟེན་གྱི་བདུད་དེ་གང་ལས་དེ་རྣམས་སུ་འཆི་བའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ནི་བྱེད་པའི་བདུད་དེ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་
རྣམས་ཀྱིས་འཆི་བའོ། །འཆི་བདག་གི་བདུད་ནི་རང་བཞིན་གྱི་བདུད་དེ་དངོས་པོ་ལ་གྷ་ཉའོ། །ལྷའི་བུའི་བདུད་དེ་བདུད་རྣམ་པ་གསུམ་རབ་ཏུ་སྤོང་བ་ལ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་ཟིན་ཏེ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡང་ངོ་
ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ན་འགྱོད་པ་མེད་ཅིང་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སྦྱོར་བས་ཉོན་མོངས་པ་དང་དུ་མི་ལས་སྡིག་པ་མི་འཇུག་པས་སམ་སེམས་ལ་འགྱོད་པའི་མི་ཉེ་བར་ཞི་བས་སེམས་བསིལ་བར་བྱེད་པའོ། །ཡང་ན་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་དམ་
པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །དེ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྡོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་ངོ་

[099A]༄༅། །དེ་ཡང་སྤོང་བ་རྣམ་པ་བདུན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་འདོད་ཆགས་མེད་པ་དང། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་རྣམས་ཏེ་ཆོས་གསུམ་ནི་དེ་རྣམས་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་པ་དང། ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་
བྱས་ན་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་སྟེ་དེ་རྒྱས་པར་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །མ་བརྗོད་པ་གང་རྣམས་ལས་ལྡོག་པ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྲོག་ཆགས་ཕ་རོལ་པོ་བསད་པ་ནི་སྲོག་གཅོད་པའི་
དངོས་གཞིའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ལ་ཡན་ལག་ལྔ་ནི་སྲོག་ཆགས་དང་སྲོག་ཆགས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་གསོད་པར་འདོད་པ་དང་སྦྱོར་བ་བྱས་པ་དང་ཤི་བའོ། །གལ་ཏེ་འདི་བསད་དོ་སྙམ་དུ་འདུ་ཤེས་པས་ཕ་རོལ་གསོད་ནའོ། །གང་བསད་པར་འདོད་པ་དེ་ཉིད་བསད་ན་སྟེ་གཞན་
མ་ཡིན་ནོ༑ །དེ་ཡང་སྦྱོར་བ་དེས་དེ་མ་ཐག་གམ་ཕྱིས་ཤི་ནའོ། །འོ་ན་གང་དུ་དམག་གིས་གདབ་པ་དང་རི་དགས་ཀྱི་ལིངས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་གསོད་པའི་ཆེད་དུ་ཚོགས་པ་མང་པོ་འདུས་པ་དེར་གཅིག་གིས་སྲོག་ཆགས་གསོད་པར་བྱེད་ན་ཅི་དེ་ཉིད་གཅིག་
པུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དེ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རམ་འོ་ན་ཏེ་ཐམས་ཅད་འགྱུར་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་དེ་རྣམས་བྱ་བ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་མེད་པ་ལས་གཞན་ལ་སྟེ་གང་ཞིག་ནན་གྱིས་ཁྲིད་པ་ཡང་སྲོག་ཆགས་མི་བསད་དོ་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་ངེས་པར་བྱས་ཏེ་འགྲོ་བ་དེ་ལ་བྱ་བ་གཅིག་པ་ཉིད་
མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་བཞིན་དུ་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །འོ་ན་གང་ཐེ་ཚོམ་གྱིས་གསོད་པར་བྱེད་པ་ཅི་འདི་སྲོག་ཆགས་སམ་འོན་ཏེ་མ་ཡིན་དེ་ཉིད་འདི་འམ་འོན་ཏེ་གཞན་ཞེས་པ་དེའི་འདི་ཅི་ལྟར་ལས་ཀྱི་ལམ་དུ་འགྱུར་ཏེ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འགྱུར་ཏེ་གལ་ཏེ་
གང་སུ་ཡིན་ཡང་རུང་དེ་ཡིན་ཡང་རུང་སྙམ་དུ་བྱས་ནས་བསྣུན་ཞིང་དེ་ཡང་དེ་ལས་ཤི་ནའོ། །དེ་མ་ཡིན་པ་ལ་དེར་འདུ་ཤེས་པ་ནི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་བསད་པའི་བསམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགའ་ཞིག་བློ་སྔོན་དུ་མེད་ཀྱང་བསད་པ་ལས་བྱེད་པ་པོ་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་

[099B] དེའི་ཕྱིར་འདིར་གསོད་སེམས་ནི་ཅི་དགོས་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་གསོད་པའི་བསམ་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པའི་བསམ་པ་ལ་མེད་པ་ལའང་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཙམ་ལས་བྱེད་པ་པོ་ལ་ཆོས་
མ་ཡིན་པ་སྐྱེ་བར་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་འདིར་སུས་ཀྱང་སུ་ལ་ཡང་ཅི་ཡང་མི་བྱ་སྟེ། ཟ་བ་པོ་གསུད་དེ་ཤི་བ་ན་ཟར་འཇུག་པ་པོ་སྲོག་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་འདོད་པ་ལ་ཡང་ཆོས་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང། སྨན་པ་ནད་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བྱ་བ་རྣམས་ནད་མེད་པ་དང་བདེ་བ་བསྐྱེད་
པར་འདོད་པས་སྲེག་པ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་འང་ཆོས་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་སུས་ཀྱང་བཟར་གཞུག་པར་མི་བྱ་ལ་སྨན་དཔྱད་ལ་སོགས་པའང་མི་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཅི་ཞིག་ལྟར་ཤི་བར་གྱུར་པ་ལའང་མེས་རང་གི་རྟེན་སྲེག་པ་བཞིན་བདག་ཉིད་ལའང་ཆོས་མ་ཡིན་
པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བསམ་པ་ཅན་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་ལས་མི་འགྱུར་ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་མེ་ལ་རེག་ཏུ་བཅུག་པ་ལས་ཚ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་པས་འདི་ནི་གང་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཕ་རོལ་པོ་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་ལ་ཅི་ལྟར་ལས་ཀྱི་ལམ་དུ་འགྱུར་ཏེ་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་
ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་བཀའ་བསྒོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་འདིའི་སྦྱོར་བ་སྟེ་གང་འདི་ཕ་རོལ་པོ་གསོད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་བཀའ་བསྒོས་པ་ཡང་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་དང། གང་དེས་བཀའ་བསྒོས་པ་འདི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་ལ་དེ་ཉིད་སྦྱོར་བ་པོའི་སྦྱོར་བ་སྟེ་དེའི་བཀའ་ཡིས་འདི་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་
རོ༑ །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ལས་ཀྱི་ལམ་དུ་གྲུབ་པོ། །བརྣབ་སེམས་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་ཏེ་ཕ་རོལ་པོས་སྦྱོར་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལས་ཀྱང་སྟེ་ཕ་རོལ་པོ་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་ལས་འདི་ལ་དེ་འདྲ་བའི་དགའ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་
འདི་ལ་རང་ཉིད་རབ་ཏུ་སྦྱོར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བཞིན་པ་ལ་ཡང་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་པོ་རྣམས་ཀྱང་འགྱུར་རོ། །དགེ་བའི་ལམ་གྱི་ལམ་ཡང་བྱས་པ་དང་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་པ་ལ་འདི་བཞིན་ཁོ་ནར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ལུང་ནི་ཆོས་རྣམས་ཡིད་སྔོན་དུ་འགྲོ་པའི་

[100A]༄༅། །ཞེས་པའོ། །བླ་ན་མེད་པའི་ས་བརྙེས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངང་གིས་འབྱུང་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པ་ལའང་སྔོན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་བག་ཆགས་སྨིན་པ་དམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་སྔོན་མ་ཅན་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ནི་རྫས་ཀྱི་བདག་པོའི་
མངོན་སུམ་དུ་ཡོད་པ་དེ་ལ་བརྙས་པ་བྱས་ནས་སྟོབས་ཀྱིས་སམ་དེའི་མངོན་སུམ་དུ་མེད་པ་འདབ་བུས་ཀྱང་ཕ་རོལ་གྱི་རྫས་ལེན་པ་སྟེ་ཕ་རོལ་གྱི་རྫས་དང། ཕ་རོལ་གྱི་རྫས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་རྐུ་བར་འདོད་པ་དང། སྦྱོར་བ་བྱས་པ་དང་བརྐུས་པ་ཞེས་པ་ཡན་ལག་ལྔའོ། །གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་
གྱི་རྫས་འདི་རྐུའོ་ཞེས་འདུ་ཤེས་པས་རྐུ་བ་དང། གང་རྐུ་བར་འདོད་པ་དེ་ཉིད་བརྐུས་ན་སྟེ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ནོར་འདི་ཕ་རོལ་པོ་བདག་པོ་འམ་བསྲུང་བ་པ་དེ་ཉིད་ལས་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པར་མི་བྱེད་ན་སྟེ། དེའི་ཚེ་ཇི་སྲིད་འདི་བཏང་བའི་བསམ་པས་ལྡོག་པར་བྱེད་པའམ་
བརྐུས་ནས་འདི་ཐོབ་པར་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ་གནས་ནའོ། །གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྫས་ཐམས་ཅད་བཏང་བ་དེའི་ཚེའང་སེམས་ཅན་བདག་པོར་གྱུར་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྗེ་དཔོན་དུ་གྱུར་པ་ཁོ་ནའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡང་དག་
པར་བསྲུང་བའོ་ཞེས་པ་ཉེས་པ་མེད་དེ། རྟག་ཏུ་རྗེ་པོའི་ལས་བྱེད་པའི་བྲན་ལ་རང་གི་རྫས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་གང་གིས་འཚོ་བར་བྱེད། མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྗེ་བོའི་དོན་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པའི་བྲན་ལ་ནི་རྗེ་བོ་ན་བ་ལ་སོགས་པས་བློ་རྣམ་པར་གཡེངས་པས་མ་གནང་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་
ལ་འང་ཉེས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །འདོད་པས་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་ནི་བགྲོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང། ཡན་ལག་མ་ཡིན་པ་དང། ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དང། དུས་མ་ཡིན་པར་བགྲོད་པ་སྟེ། ཡན་ལག་ལྔ་ནི་གཞན་དང་གཞན་གྱིར་འདུ་ཤེས་པ་དང་མངོན་པར་བགྲོད་པར་འདོད་པ་དང་
སྦྱོར་བ་བྱས་པ་དང་མངོན་པར་བགྲོད་པའོ། །དེ་ལ་བགྲོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་བ་ལ་བགྲོད་པ་ནི་བགྲོད་མིན་བགྲོད་པའོ། །འདིར་བགྲོད་པར་བྱ་བ་རང་གི་ཆུང་མ་ཁོ་ན་སྟེ་དེའི་དོན་དུ་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཆུང་མའང་རུང། བསྡུས་པའམ་སྨད་འཚོང་མ་ཡང་རྗེས་སུ་མྱོས་པ་ཕ་རོལ་པོས་བགྲོད་

[100B] །གཞན་ནི་བགྲོད་བྱ་མིན་པ་སྟེ་དེ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ལ་དགག་སྒྲ་སྟེ་མི་འདྲ་བ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བགྲོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་དང་ཡང་དག་པར་འབྲེལ་པས་སོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་མ་དང་སྲིང་མོ་དང་བུ་མོ་དང་
མ་དང་ཕའི་འབྲེལ་པ་ཡང་རུང་སྟེ་ངོ་ཚ་བའི་འོས་ཉིད་ཀྱིས་འདི་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་ངམ་ཡང་སྟེ་འདི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལས་གཞན་ནི་ཡང་དག་པར་འབྲེལ་པས་བགྲོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་ཕ་རོལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་
བས་དེ་དང་ཡང་དག་པར་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་འདོད་པས་ལོག་པར་སྤྱོད་པའི་གཞིའོ། །དུད་འགྲོའི་འགྲོ་བ་རྣམས་དང་རིགས་ཀྱིས་བསྲུངས་པ་རྣམས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་དམན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་སྤྱད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བགྲོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཙམ་དུ་ཐལ་ཆེས་པ་ཡོངས་
སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་པོའི་ལམ་བགྲོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་གཞན་འདི་ལ་བགྲོད་པར་བྱའོ་ཞེས། འདུ་ཤེས་པས་མངོན་པར་བགྲོད་པ་དང་རང་གིར་འདུ་ཤེས་པས་དེ་ཉིད་ལ་བགྲོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང། གང་རྣམས་གང་ལ་བགྲོད་པར་འདོད་པ་ལ་སྟེ། གཞན་བགྲོད་
པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་པ། དེའི་ཚེ་འདོད་པས་ལོག་པར་སྤྱོད་པའི་ལས་ཀྱི་ལམ་དུ་འགྱུར་རོ། །ཡན་ལག་མ་ཡིན་པ་བགྲོད་པ་ནི་ཡན་ལག་མིན་བགྲོད་དེ་ཡན་ལག་ནི་མོའི་དབང་པོ་སྟེ་འདིའི་འཁྲིག་པ་ནི་དབང་པོ་གཉིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་
ལག་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡན་ལག་མིན་པ་ཁ་དང་བཤང་བའི་ལམ་དེ་དང་འདྲ་བ་ལས་འདོད་པས་ལོག་པར་སྤྱོད་པའི་གཞིའོ། །རང་གི་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཐལ་ཆེས་པ་སྤང་བའི་དོན་ཉིད་དུ་གསུངས་པའོ། །རང་གི་ཆུང་མ་ལ་ཡང་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་གཙུག་ལག་ཁང་ངམ་མཆོད་རྟེན་ནམ་སྣང་
བ་ལ་བགྲོད་པ་ནི་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་བགྲོད་པར་འདོད་པས་ལོག་པར་སྤྱོད་པའོ། །དུས་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་རུང་བའི་གནས་སྐབས་མངལ་ལྕི་བས་ནོན་པ་དང་ཡུན་མི་རིང་བ་ན་བཙས་པ་དང་འཁྲིག་པ་སྤོང་བ་སྟེ་འདི་ནི་འདོད་པས་ལོག་པར་སྤྱོད་པའི་གཞིའོ། །མི་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཡིད་མི་

[101A]༄༅། །བདེ་བའི་གནས་སྐབས་དང་ཟླ་མཚན་འཛག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱང་དུས་མ་ཡིན་པ་ཙམ་སྟེ། རྗེས་སུ་འཇུག་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་སྨད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་རྣམས་ཐལ་ཆེས་བ་སྤང་བའི་དོན་ཉིད་དུ་གསུངས་པའོ། །རང་གི་ཆུང་མ་ལ་ཡང་དུས་མ་ཡིན་པ་
མངལ་དང་ལྡན་པ་དང་ནུ་ཞོ་འཐུང་བ་དང་ངེས་པ་དང་བཅས་པ་ལ་བགྲོད་པར་བྱེད་ན་དུས་མ་ཡིན་པར་བགྲོད་ལ་འདོད་པས་ལོག་པར་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ལམ་གསུམ་མོ། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ནི་གཞན་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འདུ་ཤེས་པས་ངག་གམ་ལུས་ཀྱིས་བརྗོད་པར་འདོད་
པའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ་ཡན་ལག་ལྔ་ནི་དངོས་པོ་དང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དང་སྦྱོར་བ་བྱས་པ་དང་གསལ་པོར་བརྗོད་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ནི་སླུ་བའི་བསམ་པའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་སྨྲ་བར་འདོད་པའོ། །གལ་ཏེ་
དོན་གང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་སླུ་བའི་བསམ་པར་འགྱུར་བ་དང། གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ་ངེས་དོན་དེ་དག་དེ་ལས་གོ་ནའོ། །འདི་ལྟ་བུ་འདི་ནི་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའོ། །གཞན་དུན་ཚིག་འཁྱལ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་བརྗོད་པ་མེད་པར་དོན་རྣམ་
པ་གཞན་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་བརྫུན་གྱི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ནི་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། སྨྲ་བའི་སྒྲས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ་དེ་ནི་ལུས་ཀྱིས་ཀྱང་ངོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཅི་
ལྟར་ལས་ཀྱི་ལམ་འདིའི་ནང་དུ་བསྡུ་བར་བྱ། སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདོན་པ་ནའང་ལྟུང་བ་དང་བཅས་བཞིན་དུ་ཅང་མི་སྨྲ་བར་གྱུར་ན་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བར་གསུངས་པ་དེ་ཅི་ལྟར་དྲང་བར་བྱ། འདིའི་ངག་གི་དོན་གོ་བ་ཉིད་ནི་ངག་གི་ལས་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མར་
རྨི་ལམ་ནི་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་སྟེ་ཞེས་པ་འདི་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི། ཡང་དག་པའི་དོན་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དང་འདྲ་བའོ་ཞེས་སོ། །ཕྲ་མ་ནི་ཕ་རོལ་འགྲོགས་པ་རྣམས་སམ་འཁོན་སྐྱེས་པ་རྣམས་དབྱེ་བའི་དོན་ནམ་མི་འདུམ་པའི་དོན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་

[101B] ཡན་ལག་ལྔ་ནི་དབྱེ་བ་དང་དེར་འདུ་ཤེས་པ་དང་དབྱེ་བར་འདོད་པ་དང་སྦྱོར་བ་བྱས་པ་དང་འབྱེད་པར་སྨྲས་པའོ། །གལ་ཏེ་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ་དེས་དོན་དེ་གོ་ནའོ། །གཞན་དུན་ཚིག་འཁྱལ་
པ་ཉིད་དེ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཕན་པའི་བསམ་པ་ཅན་གྱིས་གྲོགས་ངན་པ་དང་དབྱེ་བའི་བསམ་པས་ནི་ཕྲ་མར་མི་འདོད་དེ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་བསམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་རྩུབ་པོ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ལ་མི་སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་མཚང་འདྲུ་བའམ་
སྐྱོན་འབྱིན་པ་སྟེ། ཡན་ལག་ལྔ་ནི་ཞེར་གདབ་པར་བྱ་བ་དང་དེར་འདུ་ཤེས་པ་ངང་སེམས་ཁྲོས་པ་ཉིད་དང་སྦྱོར་བ་བྱས་པ་དང་མི་སྙན་པར་སྨྲས་པའོ་དེ་གལ་ཏེ་གོ་ནའོ། །གཞན་དུ་ན་ཚིག་འཁྱལ་པ་ཉིད་དེ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་འཁྱལ་པ་ནི་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་
ལས་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་གཞན་པ་གང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཚིག་སྟེ། འདོད་པ་དང་བཅས་པའམ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་བཅས་པའམ་དོན་མ་ཡིན་པ་དང་བཅས་པའམ་བྱིས་པའི་གཏམ་དང་ཚོགས་ཀྱི་དང་མྱ་ངན་གྱི་དང་གྲོང་པའི་ཉམས་དང་བཅས་པའི་གླུ་རྣམས་དང། རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་
དང་གར་ལ་སོགས་པའི་བརྗོད་པ་དང་བསྟན་བཅོས་ངན་པ་རྣམས་ཀྱང་སྟེ། ངག་གི་ལས་འདི་ཐམས་ཅད་དོ། །ཡན་ལག་ལྔ་ནི་དོན་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པའི་དོན་དང་དེར་འདུ་ཤེས་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཉིད་དང། སྦྱོར་བ་བྱས་པ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པར་བརྗོད་པའོ། །
ལས་ཀྱི་ལམ་གསུམ་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱང་ལུས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱེད་དེ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ངག་གི་ལས་ཀྱི་ལམ་བཞི་རྣམས་སོ། །བརྣབ་སེམས་ནི་ཀྱེ་མ་མ་ལ་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གིར་གྱུར་ན་ཞེས་ཕ་རོལ་གྱི་རྫས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་
སམ་བུད་མེད་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་འཛིན་པའི་ངེས་པ་སྟེ། ཡན་ལག་ལྔ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་རྫས་དང་དེར་འདུ་ཤེས་པ་དང་དེར་རྟོག་པ་དང་འཛིན་པ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དང་འཛིན་པར་ངེས་པའོ། །གནོད་སེམས་ནི་སེམས་ཅན་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ལ་ཞེ་སྡང་བ་སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་ལ་འཚེ་བར་བྱའོ་ཞེས་

[102A]༄༅། །གནོད་པའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པ་སྟེ་ཡན་ལག་ལྔ་ནི་སྡང་བྱ་དང་དེར་འདུ་ཤེས་པ་དང་སེམས་འཁྲུགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང་ཞེ་སྡང་བའོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་བྱ་བ་དང་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། ཡན་ལག་ལྔ་ནི་སྐུར་བ་གདབ་
བྱ་དང་དེར་འདུ་ཤེས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པར་འདོད་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པར་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་དང། སྐུར་པ་འདེབས་པར་བྱེད་པའོ། །ལྟ་བ་ནི་འདིར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་སྟེ་གང་གིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཡང་དག་པར་གཅོད་ཅིང་མི་དགེ་བ་ལ་འཇུག་ལ་དགེ་བ་རྣམས་ལ་མ་ཡིན་པའོ། །
གང་དེ་ལས་གཞན་པ་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཐེག་པ་གཞན་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ལོག་པར་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་སྟེ། དེས་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཅོད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ལམ་གསུམ་མོ། །ཁ་ཅིག་གསུམ་པོ་འདི་རྣམས་བསམ་པ་ཁོ་ནའི་ཁྱད་པར་ལས་རིག་
པར་བྱ་ལ་གནོད་སེམས་ནི་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་ཀྱང་འདོད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མི་དགེ་བཅུ་པོ་འདི་རྣམས་ལ་སོ་སོར་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གིས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྲོག་གཅོད་པ་གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པ་ཡོད་དེ་ཆོས་ཀྱི་བློས་མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པ་རྣམས་ཕྱུགས་གསོད་པ་
དང་རྒྱལ་པོ་རྣམས་མ་རུངས་པ་གསོད་པ་དང་སོག་པོ་པར་སིག་པ་རྣམས་མ་དང་ཕ་གསོད་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཟས་མེད་པར་འཇོག་པ་དང། དགེ་སློང་གསོད་པ་དང། འགའ་ཞིག་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པ་དང་རི་དག་ས་ལ་སོགས་པ་གསོད་པ་སྟེ། སྦྲུལ་དང་སྡིག་པ་དང་ཏམ་པ་ཀ་ལ་སོགས་པ་མི་
རྣམས་ལ་ཉེ་བར་འཚེ་བར་བྱེད་པ་རྣམས་གསོད་པར་བྱའོ། །རི་དགས་དང་ཕྱུགས་དང་བྱ་དང་ཉ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དོན་དུའོ་ཞེས་ལོག་པར་ལྟ་བས་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པའི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལ་སྟེ་འདིར་གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པའི་
སྦྱོར་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བློས་རྒྱལ་པོ་རྣམས་མ་རུང་ས་པ་ཚར་གཅད་པའི་དོན་དུ་དང། བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱང་འདི་ཐམས་ཅད་ཚངས་པ་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ལ་བྱིན་པ་ལ་དམངས་རྣམས་སྟོ་བས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བྲམ་ཟེ་ལེན་པ་ནི་རང་གི་ལེན་པའོ་ཞེས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ་འདི་རྣམས་ལ་འདིར་ཕ་

[102B] །དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པས་ལོག་པར་སྤྱོད་པའི་སྦྱོར་བ་གསུམ་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ། གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བློས་སོག་པོ་པར་སིག་པ་རྣམས་མ་ལ་བགྲོད་པ་དང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་བ་ལང་བྱིན་གྱི་མཆོད་སྦྱིན་ལ་གང་འདི་སྐད་སྨྲ་བ་སྟེ། བྲམ་
ཟེས་བ་ལང་བྱིན་གྱི་མཆོད་སྦྱིན་བྱས་ནས་ལོ་གཅིག་གིས་བ་ལང་གི་བརྟུལ་ཞུགས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཆོ་ག་ཅན་གྱིས་ཆུ་བཏུང་ངོ་རྩྭ་རྣམས་གཅོད་དོ། །མ་དང་ཉེ་བར་འགྲོའོ། །སྲིང་མོ་དང་ཉེ་བ་དང་རིགས་གཅིག་པ་དང་ཉེ་བར་འགྲོ་སྟེ། དེ་ལྟར་གླང་བུ་འདི་འཇིག་རྟེན་ལས་རྒྱལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བ་
དང་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་འཕེན་པ་རྣམས་ཀྱང་མ་ལ་བགྲོད་པ་ནི། གཏུན་དང་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་དང་ཟས་ཚོས་པ་དང་འཇུག་དོགས་དང་ལམ་དང་འདྲའོ་ཞེས་ཏེ། འདིར་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་འཇུག་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའི་སྦྱོར་བ་སྟེ། གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་
སྐྱོན་མ་མཐོང་བ་ལས་ཏེ། དེ་བཞིན་བྲམ་ཟེ་རྣམས་བུད་མེད་རྣམས་ལ་དང་བག་མ་ལེན་པའི་དུས་དང་སྲོག་དང་ནོར་སྲུང་བའི་དོན་དུ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ནི་ལྟུང་བ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དངོས་གཞི་དང་འཇུག་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་
གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་སྔོན་དུ་སོང་བས་སྦྱོར་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཕྲ་མའི་སྦྱོར་བ་གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ཕྲ་མ་བྱས་པ་ལ་ཉེས་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལ་བྱེད་པར་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་དེ་ལ་བྱ་བ་གང་ཡང་རུང་བ་ཅུང་ཟད་དེ་ནི་སྦྱོར་བའི་གནས་
སྐབས་སོ། །སྦྱོར་བ་དེས་དེའི་ཚེའམ་དུས་གཞན་དུ་ལས་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་མཐར་ཐུག་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་དངོས་གཞིའི་ལས་ཀྱི་ལམ་མོ། །དེའི་རྗེས་སུ་གང་རྗེས་སུ་སྒྲོགས་པ་དང་གང་ཡང་དག་པར་དགའ་བ་དང་གང་ཡང་གཞན་དེ་དང་མཐུན་པའི་བྱ་བ་དེ་ནི་རྗེས་སོ། །འོ་ན་ཡིད་
ཀྱི་བརྣབ་སེམས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་བསམ་པ་ནི་ཅི་སྦྱོར་བ་ནི་ཅི་སྟེ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་གཞི་ལ་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པ་དང་དེ་ལྟར་འདོད་པ་ནི་བསམ་པའོ། །དེའི་བྱ་བ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ནི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ལྟ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ནི་མཐར་ཐུགས་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཀྱི་ལམ་མོ་ཞེས་པ་བྱེ་བྲག་ཡོད་

[103A]༄༅། །དོ༑ །མི་དགེ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་འདི་རྣམས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྟུང་བ་སྟེ་ལྟུང་བ་ནི་འདའ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་དགེ་བའི་བསམ་པ་ཅན་གྱི་དགེ་བའི་རྐྱེན་གྱི་དབང་འབའ་ཞིག་ལས་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྐྱེན་དེ་དང་དེ་ལས། དེ་དང་དེར་ཇི་ལྟར་ཉེ་
བར་བསྟན་པ་ལས་འདའ་བ་དང། སྙིང་རྗེ་ཅན་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་ལས་ཕན་པར་འདོད་པ་དང། རྣམ་པར་དྲང་བར་འདོད་པ་དང་འདུལ་བར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདའ་བ་ནི་ལྟུང་བ་མེད་དོ། །ལས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཀུན་ནས་བསླང་བར་བྱ་བ་དང་ཀུན་ནས་སློང་བ་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ། །
དེ་ལ་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ནས་བསླང་བར་བྱ་བ་སྟེ་ཡིད་ཀྱི་ནི་ཀུན་ནས་སློང་བ་པོའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་འདོད་ཆགས་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་དང་དེ་ལས་ཅིག་ཤོས་སོ། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ཐམས་ཅད་མི་
དགེ་བའོ། །འདོད་ཆགས་མེད་པ་ལ་སོགས་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བ་ཁོ་ནའོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཞི་བརྒྱ་པར་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་རྟོག་ལས། །དགེ་བའམ་ཡང་ན་མི་དགེ་བའོ། །གང་ཕྱིར་དེའི་ཡིད་དབང་གྱུར་ན། །ཐམས་ཅད་དགེ་བ་ཉིད་དུ་འགྲོ། །ཞེས་སོ། །
དེ་བཞིན་དུ་སློབ་དཔོན་ཙནྡྲ་གོ་མིས་ཀྱང། སེམས་དགེ་བ་དང་བྱམས་ཉིད་ལས། །སྙིང་བརྩེ་ལྡན་ལ་ལྟུང་བ་མེད། །ཅེས་པ་དང། སྙིང་བརྩེར་བཅས་ན་མི་དགེ་མེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པར་ཡང། །སྙིང་རྗེ་ལྡན་དང་དོན་མཐོང་ལ། །བཀག་པ་ཡང་
ནི་རྗེས་སུ་གནང། །ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང། དགེ་སློང་གིས་ནི་རང་གི་ཕ། །རྒན་པོར་མྱུར་བར་འདོད་དོ་ཞེས། །ཕུལ་བས་བུབ་སྟེ་ཤི་ན་ཡང། །འདི་ལ་མཚམས་མེད་འབྱུང་མི་འགྱུར། །དགྲ་བཅོམ་ནང་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས། །རང་གི་མགྲིན་པ་ཉེས་མཐོང་བ། །དེ་ནི་ཤི་ན་གཡོག་བྱེད་པའི། །
དགེ་སློང་དེ་ནི་སྐྱོན་བརྟེན་མིན། །གཞན་ལ་གཞན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས། །བསད་པར་གྱུར་ཀྱང་སྐྱོན་ཡོད་མིན། །ཞེས་པ་འདུལ་བར་གསལ་བར་གསུངས་སོ། །གདུག་སེམས་མེད་ལ་སྐྱོན་མ་ཡིན། །གང་ཕྱིར་གསོ་བའི་བློ་ཡིས་ནི། །མཚམས་མེད་པ་ལ་ཉེ་བྱེད་པ། །མཆོད་རྟེན་རྐོ་བ་སྐྱོན་མ་ཡིན། །

[103B] །དགེ་བའི་བསམ་པས་ཐུབ་དབུ་ལ། །མཆིལ་ལྷམ་ཟུང་ནི་བཞག་པ་དང། །དེ་བཞིན་གཞན་གྱིས་བསལ་བ་དག་རྒྱལ་སྲིད་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་བསམ་པའི་རྩ་བས་ནི། །སྡིག་དང་བསོད་ནམས་རྣམ་པར་གཞག་ཅེས་
པ་ལུང་དུ་གསུངས་གང་ཕྱི། །སེམས་དགེ་བ་ལ་ལྟུང་བ་མེད། །དེ་ཕྱིར་བརྩེ་བའི་བདག་རྣམས་ཀྱིས། །གཞན་ལ་ཕན་གང་ཐམས་ཅད་བྱེད། །ལས་དེ་ཐམས་ཅད་དགེ་བ་རུ། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས། །དེ་ལྟར་ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས། །གང་ཚེ་ལས་ཀྱི་
ལམ་ལ་གནས། །དེ་ཚེ་གང་དུའང་མཁས་རྣམས་ལ། །འགལ་བ་ཅུང་ཟད་སྣང་མིན་ཉིད། །དེ་ལྟར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོམ་རྐུན་པ་སྲོག་ཆགས་དུ་མ་རྣམས་དང་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཟང་ཟིང་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱི་རྒྱུར་གསོད་
པ་ལ་འབད་པ་མཚམས་མེད་པ་མང་པོའི་བྱ་བ་ལ་རབ་ཏུ་ཞེན་པ་གཟིགས་ཏེ། གཟིགས་ནས་ཀྱང་ཡང་འདི་ལྟར་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དེ། གལ་ཏེ་ཡང་བདག་གིས་འདི་འཚོ་བ་དང་བྲལ་ནས་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་མོད་བདག་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་ནི་གདོང་བླའི། སེམས་
ཅན་འདི་མི་མང་པོ་བསད་ཅིང་མཚམས་མེད་པའི་ལས་བྱས་ནས་དམྱལ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་ཞེས་པའི་བསམ་པས་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པས་འཛེམ་བཞིན་དུ་འཚོ་བ་དང་ཕྲལ་ན་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་ལ་བསོད་ནམས་མང་པོ་ཡང་རབ་ཏུ་སྐྱེའོ། །གང་ཡང་ཆོམ་རྐུན་པ་གཞན་གྱི་རྫས་འཕྲོག་པ་
རྣམས་ཀྱིས་དགེ་འདུན་གྱིའམ་མཆོད་རྟེན་གྱི་རྫས་འཕྲོགས་ཏེ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འདོད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མདུན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྫས་དེ་མ་བླངས་ན་ངེས་པར་འདི་རྫས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པས་དེ་རྣམས་ཡུན་རིང་པོར་དོན་མ་ཡིན་པ་དང་མི་ཕན་པ་དང་མི་བདེ་བར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པས་བླངས་
ནས་དགེ་འདུན་གྱི་དགེ་འདུན་ལ་མཆོད་རྟེན་གྱི་མཆོད་རྟེན་ལ་ཕུལ་ན། འདི་ལྟར་མ་བྱིན་པར་བླངས་པ་ནི་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་ལ་བསོད་ནམས་མང་པོ་ཡང་རབ་ཏུ་སྐྱེའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོའམ་རྒྱལ་པོའི་བློན་པོ་མ་རུངས་པ་ཆེན་པོ་གཞན་ལ་འཁུ་བ་ལ་རབ་ཏུ་ཆགས་པ་དགེ་འདུན་དང་མཆོད་རྟེན་དག་ལ་གནོད་

[104A]༄༅། །པ་བྱེད་པའམ་ཀུན་དགའ་ར་བ་པ་དགེ་འདུན་དང་མཆོད་རྟེན་གྱི་དཀོར་འཕྲོག་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་དང་དབང་ཕྱུག་གི་བདག་པོ་ཉིད་ཉམས་པར་བྱས་པ་ལ་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་གཞན་གྱི་བུད་མེད་ཆགས་པས་བཅིངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་འཁྲིག་པ་ཤིན་ཏུ་
དོན་དུ་གཉེར་ཏེ། འཇི་སྐད་དུ་བདག་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ལྟར་བྱེད་པ་ཉིད་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་གདུལ་བར་འགྱུར་ལ་གཞན་དུ་ན་ངེས་པར་བདག་སྲོག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཏོང་ངོ་ཞེས་པ་ལ། འདི་ལྟར་བདག་ལ་འདི་ངེས་པར་བརྣབ་སེམས་སྐྱེས་ཏེ་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་མི་རུང་ལ་འདོད་པ་ཐོབ་པ་ནི་
ཇི་ལྟར་འདོད་པར་དགེ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་དང་མི་དགེ་བ་སྤོང་དུ་འཇུག་པ་ལ་དབང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཐུགས་བརྩེ་བཞིན་པས་དེ་ལ་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པའང་ལྟུང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ་བསོད་ནམས་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡང་རབ་ཏུ་སྐྱེའོ། །འདི་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
གསུངས་པ། གང་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཞེ་སྡང་གིས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ལྟུང་བ་སྤང་བར་བྱའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ལས་སྐྱེས་པའི་ལྟུང་བ་ནི་ལྟུང་བ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་འདིར་བྱམས་
པ་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་བྱམས་པ་རིང་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟེ། གང་འདི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་ཆེད་ཉིད་དུ་འཇུག་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉེ་བ་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པར་ཡང་གསུངས་པ་ཉེ་བ་འཁོར། ཞེ་སྡང་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ལ་འཇུག་གོ། །
འདོད་ཆགས་ནི་སེམས་ཅན་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ལའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བ་འཁོར་འདོད་ཆགས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ལྟུང་བ་གང་ཅི་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལྟུང་བ་མེད་པ་ཞེས་པ་ཡོང་ངོ་ཞེས་སོ། །འདིར་སེམས་ཅན་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ལ་ཞེས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་
ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་ལ་འདི་ཉེ་བར་བསྟན་པའོ་ཞེས་པ་དགོངས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གསུངས་པ། ཉེ་བ་འཁོར་དེ་ལ་གང་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་འདོད་ཆགས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ལྟུང་བ་རྣམས་ལས་འཇིགས་སོ། །ཐབས་

[104B] །ཐབས་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱང་སུ་ཞེ་ན། གང་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་ཕན་ཚུན་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དག་གིས་སེམས་ཅན་གཏོང་བ་ལས་ཟློག་པར་
བྱེད་པ་རྣམས་སོ། །གཉིས་ཀ་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་གཏོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཤེས་རབ་འབའ་ཞིག་པས་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ལས་དང་སྙིང་རྗེ་འབའ་ཞིག་པས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་སྟོབས་ལས་རིང་པོ་མ་ལོན་པར་སྙིང་རྗེ་ཉམས་པར་འགྱུར་བས་སོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པའི་མདོར་
གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་ཅིང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་འདྲེ་བར་གནས་ལ། གང་གི་ཚེ་འདོད་པར་གྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་གཅིག་གིས་འདོད་
པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལ་ལོངས་སྤྱད་དེ་ཤི་འཕོས་ནས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེའོ་ཞེས་སོ། །ཞེ་སྡང་ལ་ཡང་འདི་ལྟར་མི་འདོད་པ་ཅི་ཞེ་ན། རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེན་པོ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དང་སྙིང་རྗེ་དང་བྲལ་བ་ལ་ཐབས་ཉིད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་གང་གཞན་གྱི་དོན་གྲུབ་
པ་ནི་རང་གི་དོན་ལས་ཆས་ལྷག་པར་མོས་པ། ཕ་རོལ་ལ་ཁྲོ་བ་འཇུག་པས་ཀྱང་ཕ་རོལ་ལ་རྗེས་སུ་བསྟན་ཏེ་རྗེས་སུ་གདུང་བ་སྔོན་དུ་སོང་བས་དེ་མ་ཐག་པར་ཕྱིས་སྡོམ་པར་བྱེད་པ། དེའི་མི་ཕན་པ་ལས་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ན་ཁྲོ་བ་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། སྐབས་ཕྱེ་བས་དེའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཉེས་པ་ལས་
སྙིང་རྗེ་ཉམས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཆད་ནའང་རྩ་བ་ཆད་པའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་སེམས་ཅན་དེ་ལ་ཕན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཉམས་པས། སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོའི་དོན་རྒྱུན་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །འཕགས་པ་བདེན་པ་གཅིག་པའི་ལེའུ་ཡང། བུའི་
དཔེ་ནི་སྙིང་རྗེ་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་ཡང་དེར་ཧ་ཅང་སྙིང་རྗེ་བཀག་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་ཁོ་ན་ཐུན་མོང་གི་བདག་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་སོ། །བཟློག་པར་བྱ་བ་ཡང་གལ་ཏེ་ན་ཕན་པར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བར་གྱུར་ན། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་

[105A]༄༅། །དཔའ་མ་ཡིན་པ་དང་དེར་གཉིས་ཀའི་དོན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་འདོད་ཆགས་ལ་ཡང་སྐྱོན་མང་པོ་གསུངས་ཏེ། རང་གི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་པས་ཕ་རོལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བཏང་སྙོམས་པ་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན། མཐོང་བ་བདེན་ཏེ་གང་གིས་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་
གོམས་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་རབ་ཏུ་སྦས་ཏེ་བདག་པོ་དང་བཅས་པའམ་བདག་པོ་མེད་པ་རྣམས་དང་རིགས་དང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བསྲུང་བ་རྣམས་ལ་འདོད་པས་ལོག་པར་སྤྱོད་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡོད་པ་དང་སེམས་ཅན་ལ་ཉེ་བར་གནོད་པ་མེད་ན་རྗེས་སུ་
འབྲེལ་པ་ངེས་པར་བརྟགས་ཏེ་སྐྱོན་མེད་དོ། །ཡང་དག་པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ནི། དོན་བྱས་པ་ཉིད་ལས་རིང་དུ་སྤང་བ་དང་མཆོད་པར་འོས་པ་ཡིན་ཏེ་མ་དང་སྲིང་མོ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་དགེ་སློང་གིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པེ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དེ་རྣམ་པ་གཞན་
ཚངས་པར་སྤྱོད་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ལས་ཀྱང་ལྷག་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཐོང་ན་བསླབ་པ་ཕུལ་བས་དེ་ལ་སྐྱོན་མི་སྲིད་དོ། །གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ན་ཕ་མས་བུ་གསལ་ཤིང་ལ་བསྐྱོན་པ་མཐོང་བ་དག་ཀྱང་རང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྙིང་རྗེའི་དབང་
ལས་རང་གི་བདེ་བ་ལ་མི་ཆགས་པ་མཐོང་ན་མི་ཉུང་བའི་བསྐལ་པར་གོམས་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དཔའ་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་བར་ཆད་བྱེད་པ་ནི་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ་འདི་ནི་མི་སྲིད་
དོ། །འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ཐབས་གཞན་མེད་ན་འདོད་ཆགས་ལས་སྐྱེས་པའི་ལྟུང་བ་ནི་ལྟུང་བ་མེད་པར་གསུངས་སོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པར་ཡང། སྨད་འཚོང་མ་བཞིན་དུ་དོན་བྱས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་དེ་གཏོང་ངོ། །ས་མ་ཐོབ་པས་ཀྱང་ཕ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་འདི་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། ཅིག་ཤོས་ཀྱི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཞར་ལ་འོངས་པ་དེ་ཙམ་སྟེ་གཞག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེ་སྡང་གི་སྐབས་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ། །ཉེ་བ་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པར་གསུངས་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཁ་ན་མ་ཐོབ་

[105B] གང་དག་ཅེ་ན་ཞེ་སྡང་དང་ལྡན་པ་དང་གཏི་མུག་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་སོ། །གང་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་གི་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་ཤེས་བཞིན་དུ་བརྫུན་དུ་མི་སྨྲ་བ་དེ་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་གསོད་པ་དང་འཆིང་བ་ལ་སོགས་པ་གྲོལ་བའི་དོན་དུ་ཟང་ཟིང་
ལ་མི་ལྟ་བ་ཐུགས་བརྩེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ནི་ལྟུང་བ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ་བསོད་ནམས་མང་པོ་ཡང་རབ་ཏུ་སྐྱེའོ། །སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་དང་འབྲེལ་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་དག་དབྱེ་བའི་ཆེད་དུ་ཕྲ་མོ་སྤྱད་པ་ཡང་ལྟུང་བ་མེད་དེ་བསོད་ནམས་མང་པོ་ཡང་རབ་ཏུ་སྐྱེའོ། །ལམ་ལོག་པ་ལ་སྤྱོད་
པ་རྣམས་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་ཡང་ཡང་ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བ་ཡང་ལྟུང་བ་མེད་དེ་བསོད་ནམས་མང་པོ་ཡང་རབ་ཏུ་སྐྱེའོ། གར་དང་གླུ་དང་རོལ་མོ་དང་སྨད་འཚོང་མ་དང་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དང་རྒྱལ་པོ་དང་ཆོམ་རྐུན་པ་ལ་སོགས་པའི་གཏམ་ལ་མོས་པ་རྣམས་དེ་རྣམས་ཀྱི་གཏམ་གྱིས་དྲངས་
ནས་དགེ་བ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་དོན་དུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་གཏམ་བྱས་ཀྱང་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་ལ་བསོད་ནམས་མང་པོ་ཡང་རབ་ཏུ་སྐྱེའོ། །དེ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་ལས་རྣམས་བྱས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་མི་དགེ་བ་མེད་ཅིང་བསོད་ནམས་མང་པོ་ཡང་རབ་
ཏུ་སྐྱེ་ན་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བྱིས་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་དོན་དུ་འདི་ལྟ་བུ་ཀུན་དུ་སྤྱད་པར་མི་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བྱིས་པ་རང་གིས་དེ་སྲིད་དུ་བག་ལ་ཉལ་མ་སྤངས་པ་རྣམས་ཕ་རོལ་སྙིང་རྗེ་བས་འཇུག་པ་ལ་ལྟུང་
བ་མེད་ཅིང་བསོད་ནམས་མང་པོ་ཡང་རབ་ཏུ་སྐྱེའོ་ཞེས་བརྟག་པ་ཕྲ་མོ་ཙམ་བཟུང་ནས་དེ་དང་དེ་སྤྱོད་པ་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བ་རྣམས་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞིང། བསྟན་པ་འདི་ལ་ཡང་མི་གུས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ནི་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་བདག་གི་དངོས་པོ་དང་
ལོངས་སྤྱོད་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རྒུད་པའི་རྒྱུ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་རྣམས་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་རྣམས་ཆེན་པོར་སྣང་བས་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེའོ། །འབྲིང་གིས་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་རྣམས་སུའོ། །ཆུང་ངུས་ཡི་དགས་རྣམས་སུ་སྟེ། དེ་ནི་འདི་

[106A]༄༅། །རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་གལ་ཏེ་མི་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འོངས་ན་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བར་བཅུ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཚེ་ཐུང་བ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་ཕོངས་པ་དང་འགྲན་ཟླ་དང་བཅས་པའི་ཆུང་མ་དང་སྐུར་པ་མང་བ་དང་འདིའི་གྲོགས་པོ་དབྱེ་བར་
འགྱུར་བ་དང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་སྒྲ་ཐོས་པ་དང་ངག་གཟུང་བར་མི་འོས་པ་དང་འདོད་ཆགས་དྲག་པ་དང་ཞེ་སྡང་དྲག་པ་དང་གཏི་མུག་དྲག་པའོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་མདངས་ཆུང་བར་འགྱུར་བ་དང་ལོ་དགྲ་མང་བ་དང་རྡུལ་གྱིས་གང་
བ་དང་དྲི་ང་བ་དང་མཐོན་དམན་ཅན་དང། ཚྭ་སྒོ་ཅན་དང་དགོན་དུང་ཅན་དང་ཐ་བ་ཅན་དང་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་ས་དང་དུས་ཚིགས་འགྱུར་བ་མི་མཉམ་པ་དང། འབྲས་བུ་ཕྲ་བ་དང་འབྲས་བུ་མི་ཞིམ་པ་དང་འབྲས་བུ་ཉུང་བའོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱི་བདག་པོའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བ་
བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་བསྟན་པས་ལྷ་རྣམས་སུ་སྐྱེའོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་གལ་ཏེ་མི་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་འོངས་ན་བཅུ་པོ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་བཞིན་ཚེ་ཐུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་བཟློག་པ་བཅུར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་
པའི་འབྲས་བུའོ། །གཟི་མདངས་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་བཟློག་པ་བཅུར་ཡང་འགྱུར་བ་འདི་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱི་བདག་པོའི་འབྲས་བུའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་ཡང་འདི་རྣམས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ལག་འགྲོའི་བདག་པོ་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་འདི་རྣམས་ནི་ལྷ་དང་མིར་སྐྱེ་བའི་
རྟེན་ནོ༑ །སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་ཐོབ་པ་དང་རང་བྱང་ཆུབ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཇི་སྲིད་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་གྱི་རྟེན་ནོ་ཞེས་སོ། །འོ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། དེའི་ཕྱིར་
ལས་དང་དེའི་འབྲས་བུ་ཡོད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ག་ལ་འཐད་ཅེ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་སྟོང་པར་མ་ཤེས་ལ་མི་ཤེས་པ་གང་ཟག་དང་ཆོས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པའམ་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ཅིང་

[106B] །ཡང་འགའ་ཞིག་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོ་སྤངས་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་རིམ་གྱིས་ས་བཅུ་བགྲོད་དེ་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་
ཡིན་ན་མི་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མེད་དེ་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་བཞིན་དུ་སད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་མེད་པར་འཇིག་པ་ཡིན་པ་ན་དང་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་ཀྱང། འཇིག་རྟེན་སྣ་
ཚོགས་ལས་ལས་སྐྱེས། །ཞེས་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་སུས་ཀྱང་སུ་ཡང་བསད་པ་ཡང་མེད་དེ། སུས་ཀྱང་སུའི་ནོར་བླངས་པ་ཡང་མེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཁས་བླངས་པ་ལ་རྒྱུན་འཇུག་པ་དང་འགལ་བའི་དངོས་པོ་བསྐྱེད་པ་ལ་གསོད་པ་ལ་སོགས་པར་རྟོག་པའི་སྒོ་ནས། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་
པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སད་པ་ལ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་ལྟར་རྨི་ལམ་ན་ཡང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་བསགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཨེ་མ་བསད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྦྱོར་བའི་
གནས་སྐབས་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོངས་སུ་གསོས་པས་ཡོངས་སུ་གསོས་པས་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པ་འཐོབ་པ་དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཀྱིས་ཀྱང་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་བཞིན་ཞེས་པའི་དཔེ་མ་གྲུབ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དབུ་མ་པའི་ལུགས་ཀྱིས་སད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང། དངོས་པོ་
རྨི་ལམ་དང་འདུ་བ་དེ་ལས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དོན་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་འཆིང་བ་མཐའ་དག་མ་ཉམས་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །འོན་ཀྱང་གཉིད་མ་ཐུག་པོའི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་མི་གསལ་བ་དང་འཁྲུག་པར་

[107A]༄༅། །བསྒྲུབ་པས་རྨི་ལམ་ན་འབྲས་བུ་སྨིན་ལ། སད་པའི་སྐབས་ན་གཉིད་མཐུག་པོ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་གསལ་བ་དང་མ་འཆོལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལྷག་པའོ། །རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ནའང་ལས་དང་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་
མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། བསླབ་པ་བླངས་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཅས་པའི་དབང་ཁོ་ན་ལས་སྡོམ་པ་དང་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་
ལས་མངོན་པར་བྱེད་པར་འདུ་བྱེད་ཅིང། དེ་ལས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཏེ། །དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་པའི་ཕྱི་རོལ་ལམ་རྣམ་པར་རིག་པའི་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ན་གང་ལ་གནས་ནས་ལས་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་དང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་
ཀྱི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ཚོགས་སོགས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བར་བྱེད་དོ། །འོ་ན་བྱས་ཤིང་བསགས་པའི་ལས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལ་ཅི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཡོད་དམ་
ཞེ་ན་ཡོད་དོ། །ལས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་མི་དགེ་བ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ཉིད་དང། དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཁམས་གསུམ་པའོ། །དེའི་སྟོབས་ནི་བྱེད་པ་པོ་མི་འདོད་ཀྱང་དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ནི་ནུས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་
གང་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་དང་འགལ་བའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་སྦྱོར་བ་ལས་དེ་ནུས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ལས་རྣམས་ཀྱི་འང་ཀུན་ནས་སློང་བ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་དམིགས་པ་ནི་ཡུལ་རྣམས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་འང་རྩ་བ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་
པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་དངོས་པོར་འཛིན་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་སྟེ། དང་པོར་དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་དང་ནང་ཞེས་པ་དང་བརྟན་པ་དང་བདེ་བ་དང་ངའི་དང་ངའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པར་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱ་བ་དང་ལས་ལ་ཡོན་ཏན་མཐོང་བའོ། །དེ་ལྟར་

[107B] གང་གིས་ཏེ་ཉེ་བར་བསགས་པར་ཡོད་པ་འབྲས་བུ་འབྱིན་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་གཅོད་པ་ནི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་སྟེ་ལས་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པས་
སྟོབས་ཆུང་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ལས་དེ་བྱས་ན་དེ་མ་ཐག་ཁོ་ནར་འགྱོད་པ་དང་སྐྱོན་མཐོང་བས་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེའི་མཇུག་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྟོབས་ཆུང་བ་སྟེ་ཀུན་ནས་སློང་མི་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །སྡིག་པ་ནི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པའི་ཕྱིར་དང་འབྲས་བུ་འདོད་པར་
བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་མདུན་དུ་སོ་སོར་འཆགས་ཤིང་སོ་སོར་སྤོང་ངོ་དེ་ནི་བདག་གིས་མ་ལེགས་པ་བགྱིས་པའོ་ཞེས་སུན་འབྱིན་ནས་སླར་མི་བགྱིད་དོ་ཞེས་དམ་བཅས་པས་སྦྱང་བར་བྱ་བ་སྟེ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །
ཁབ་ཀྱིས་ཚེར་མ་འདོན་པ་བཞིན་དུ་བསལ་བར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་ཆུང་བའོ། །གཉེན་པོ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་དང་དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཡང་ཟག་པ་མེད་པའི་དགེ་བའི་ལས་ལ་ཤིན་ཏུ་
མངོན་པར་སྦྱོར་བའོ། །སླར་ལྡོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཀྱང་ཀུན་ནས་མནན་པས་ཡོད་ཀྱང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །སོ་སོར་ལྡོག་པའི་སྟོབས་ནི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལས་མི་བྱེད་པའི་སྡོམ་པ་ཐོབ་པའོ། །སྡོམ་པ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ་དགེ་བསྙེན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་
ཐར་པའི་སྡོམ་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་སྡོམ་པ་དང་དེ་ཉིད་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པ་དབང་བསྐུར་གྱི་སྡོམ་པ་དང་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་པ་དང། དེ་རྣམས་ཉིད་ཟག་པ་དང་བྲལ་བ་ཟག་པ་མེད་པའི་སྡོམ་པའོ། །དེ་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་ནི་
ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འཛིན་པ་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ། །སྡོམ་པ་དང་པོ་གསུམ་རྣམས་ཀྱིས་དྲན་པའི་སྟོབས་ལས་མི་བྱེད་པའི་སྡོམ་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྡིག་པའི་ལས་མི་བྱེད་པའི་ངེས་པ་ཐོབ་པ་དང་བཞི་པ་ལས་ནི་ཀུན་ནས་སློང་བ་རྣམ་པར་གནོན་པར་བྱེད་པ་དང་ལྔ་པ་ལས་ནི་ཀུན་ནས་སློང་བ་དང་

[108A]༄༅། །བྲལ་བའོ། །རྟེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཀྱང་སྡིག་པ་ལས་ཀྱི་འཇིགས་པ་ལས་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་པོ་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་འབྱིན་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་མི་ནུས་སོ། །རྟེན་གྱི་སྟོབས་ནི་རེ་ཞིག་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་འབའ་ཞིག་ཉིད་དེ། ཇི་སྐད་དུ་ཕག་མོའི་
རྟོགས་པ་བརྗོད་པར་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷའི་བུ་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་དོང་གི་ཕག་མོའི་མངལ་དུ་སྐྱེས་ནས་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་མཐོང་ནས་འཇིགས་སྐྲག་པ་ནས་ཇི་སྲིད་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ངག་ལས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བས་ལས་དེ་
རྩད་ནས་ཕྱུང་སྟེ་དེ་ནས་ཤི་འཕོས་པ་དགའ་ལྡན་དུ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་པའི་བར་དུའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་གཏོང་པ་ཡང་རྟེན་གྱི་སྟོབས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་སྨོན་པ་དང་འཇུག་པའི་སེམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལས་སོ། །འཇུག་པའི་སེམས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་པ་དང་དོན་དམ་པའི་
བྱེ་བྲག་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་སྨན་པའི་སེམས་ལ་བརྟན་ནས་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རྩད་ནས་འབྱིན་པའི་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི། མཛའ་བོའི་བུ་གླིང་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་འདོད་པ་མས་བརྩེ་བས་རྐང་པ་དག་ལ་འཇུས་ནས་བཟློག་པ་ནམ་ལ་ཁྲོ་བ་དྲག་པོས་
མགོ་བོ་ལ་རྐང་པ་བརྒྱབ་ནས་གཟིངས་ལ་ཞོན་པ་ནས་ཇི་སྲིད་གཟིངས་ཞིག་ནས་རྒྱ་མཚོའི་འགྲོ་མ་ན་ཉི་ཚེ་བའི་དམྱལ་བ་ཡོད་པར། འདིས་མ་ལ་མ་གུས་པ་བྱས་པའི་ལས་ཟད་པས་སྡོད་ཅིག་འཁོར་ལོ་འདི་ཁྱོད་ཀྱི་སྤྱི་བོར་བསྐོར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་སྒྲ་བར་སྣང་ལས་ཐོས་ནས། གང་
སུའང་རུང་བ་འགྲོ་བ་འདི་ན་མ་ལ་མི་གུས་པར་བྱས་པ་རྣམས་དང་བྱེད་པ་རྣམས་དང་བྱེད་པར་འགྱུར་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལས་དེ་བདག་ཁོ་ན་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་གྱུར་ཅིག་སུ་ཡང་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྐལ་བ་ཅན་དུ་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཤུགས་དྲག་པོས་སྨོན་པ་ལ་གནས་པ། འདི་འདྲ་
བའི་ལས་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་ཟད་དེ་འཁོར་ལོ་ཡང་དེའི་སྟིང་དུ་དེ་ལྟ་ཉིད་དུ་གནས་ཤིང་སླར་འདི་སྐད་ཀྱང་ཐོས་ཏེ་ལོངས་ལ་སོང་ཤིག་ཁྱོད་ཀྱི་ལས་འདི་ནི་སྨོན་པའི་སྟོབས་ཁོ་ན་ལས་མ་ལུས་པར་ཟད་དོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །འཇུག་པའི་སེམས་བརྡར་

[108B] གང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་གདོད་ནས་དག་པ་ཉིད་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་མོས་ནས་བྱང་ཆུབ་དང་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ཏེ་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་སེམས་
འདི་ནི་དངོས་པོར་འཛིན་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ལ་དེའི་རྩ་བ་ཅན་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོར་འགྱུར་ཏེ་ཡང་དག་པའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་ནི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་དེ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་དེ་གལ་ཏེ་སྔ་དྲོ་ལྟུང་བ་བྱུང་ན་ཉི་མ་ཕྱེད་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མཐའ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱི་བུ་བསྐལ་པའི་མེ་དང་མཉམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་སེམས་ནི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་སྲེག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་རོ། །དེ་
བཞིན་དུ་འཕགས་པ་བྱམས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པར་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་སྒྲོན་མེ་གཅིག་ཁྱིམ་མམ་གནས་ཁང་ཅི་འདྲ་བ་ཅིག་ཏུ་རབ་ཏུ་བཅུག་ན། དེ་རབ་ཏུ་བཅུག་མ་ཐག་ཏུ་ལོ་སྟོང་དུ་བསགས་པའི་མུན་པ་མུན་ནག་ཀྱང་སེལ་ཞིང་སྣང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་སེམས་
བསྐྱེད་པའི་སྒྲོན་མེ་གཅིག་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པའི་ཐིབས་པོ་མ་རིག་པའི་མུན་པ་དང་ལྡན་པ་ཅི་འདྲ་ཅིག་ཏུ་རབ་ཏུ་ཞུགས་ན་དེ་རབ་ཏུ་ཞུགས་མ་ཐག་ཏུ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་ཏུ་བསགས་པའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་མུན་པ་མུན་ནག་ཀྱང་སེལ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་
སྣང་བ་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་དོ། །ཞེས་སོ། །འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེབས་པར་ཡང། འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཕུག་ལ་སོགས་པར་ལོ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་འདས་པ་དང་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་གིས་ཏིལ་མར་སྒྲོན་མེ་བྱས་ན་དེ་ཅི་མུན་པ་མུན་ནག་དེ་ནི་ལོ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་བསགས་པ་སྟེ་འདི་ནས་མི་འགྲོ་
ཞེས་པར་འགྱུར་རམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལགས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ཏིལ་མར་སྒྲོན་མེ་བགྱིས་ན་དེ་ལ་མི་འགྲོ་བའི་ནུས་པ་མ་མཆིས་ཏེ་དེས་གདོན་མི་འཚལ་བ་ཉིད་དུ་འགྲོ་བར་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སྲུངས་དེ་བཞིན་ཁོ་ནར་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དུ་

[109A]༄༅། །མར་བསགས་པ་ཡང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སོ་སོར་རྟོག་པ་གཅིག་གིས་འགྲོའོ། །ཞེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་ཞུགས་ན་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཐམས་ཅད་འདག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ། །ཇི་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གསང་བའི་མདོར་གསུངས་པ་འོད་སྲུངས་དེ་གལ་ཏེ་
སེམས་ཅན་གཅིག་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེན་པོ་མི་དགེ་བ་བཅུ་པོ་འདི་རྣམས་ཡང་དག་པར་ལྡན་པར་གྱུར་ལ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལྡན་པ་ལ་ཞུགས་ཏེ་འདིར་བདག་གམ་སེམས་ཅན་ནམ་སྲོག་གམ་གང་བྱེད་པ་པོའམ་གང་ཚོར་བ་པོ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་མ་བྱས་མངོན་པར་འདུ་
མ་བྱས་པ་སྒྱུ་མའི་ཆོས་ཉིད་ལ་འཇུག་ནས་སེམས་ཅན་དེ་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་ང་མི་སྨྲའོ་ཞེས་པའི་བར་དང། ཇི་སྲིད་དུ་གང་འདི་ལྟར་ལྷག་པར་མོས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་ནི་ལྟུང་བ་དང་ལྟུང་བའི་གནས་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། གནས་མེད་ཅིང་གོ་སྐབས་མེད་པ་སྟེ་གང་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་
ལ་ལྟུང་བ་གནས་པ་འདི་ནི་གནས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་བར་དུའོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་བསྐུལ་བའི་མདོར་ཡང། མདོར་བསྡུས་ནས་དོན་མེད་པ་སྤང་བར་གསུངས་ཏེ། བྱམས་པ་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པས་ལྔ་བརྒྱའི་ཐ་མ་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པར་འཇུག་བཞིན་པ་ན་བདེ་
བླག་ཏུ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བར་འདོད་པས་འདོད་པ་དང་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱེད་འདོད་པས་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་མེད་པར་འབྱུང་བར་བྱ་ཞིང་དགོན་པ་དང་ནགས་དང་བས་མཐར་གནས་པས་བརྩོན་པའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་བདག་ཉིད་ཀྱི་འཁྲུལ་བ་རྟོག་པ་
གཞན་གྱི་འཁྲུལ་པ་མི་ཚོལ་བ་ཅང་མི་སྨྲ་བར་སྒོམ་པ་ལ་དགའ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པའི་མདོར་ཡང་གསུངས་པ། འཇམ་དཔལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་སྦྲུལ་པ་ལྟ་
བུར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སེམས་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་གང་དུ་ཡང་སྒྲིབ་པ་མེད་དོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་རང་གི་ཀུན་དུ་རྟོག་པས་དམྱལ་བ་དང་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དང་གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ལྟུང་ངོ། །མེད་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་

[109B] །གང་ཡང་མདོ་དང་རྒྱུད་དང་གསང་སྔགས་ལ་སོགས་པ་ཟབ་མོ་དེ་རྣམས་དོན་འདི་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་དེ། །དེ་རྣམས་ལེན་པ་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ཟད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་འདིའི་ཉེས་པར་
སྤྱོད་པ་དེ་འབྲས་བུ་འབྱིན་མི་ནུས་པར་འགྱུར་ན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཟབ་མོ་ཉན་པ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ལས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་ཡན་ལག་བསྒོམས་པ་འབྱུང་བ་ནི་ཤིན་ཏུའོ། ། འདིར་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་དགེ་སློང་དཔའ་བྱིན་ཚུལ་
ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་བསོད་སྙོམས་སྤྱོད་པ་བུད་མེད་མཆོག་གིས་མཐོང་སྟེ་དེ་ཡང་ཆགས་པ་དྲག་པོས་བརྒྱབ་དེས་དབུགས་ཕྱུང་བས་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་གཟུགས་མཛེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཀུན་ནས་སྦྱར་ཞིང་མང་དུ་གནས་ལ། དེའི་བདག་པོ་ལ་ཡང་དུག་དང་བཅས་པའི་ཁ་ཟས་བྱིན་ནོ། །དེ་ཡང་
ཤི་ཞེས་ཐོས་ནས་འདི་ལྟར་གྱུར་ཏེ། ཀྱེ་མ་བདག་གིས་མི་བཟད་པའི་ལས་བྱས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་བདག་གིས་འདོད་པ་ཡང་སྤྱད་མི་ཡང་བསད་དོ་ཞེས་པ་དང། ཀྱེ་མ་ཀྱི་ཧུད་བདག་དམྱལ་བར་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་ལུས་དང་སེམས་གདུང་བ་དྲག་པོར་ཡོངས་སུ་གྱུར་ཏེ། སུ་ཡིས་བདག་
ཕོངས་པ་འདི་ལས་གྲོལ་བར་བྱེད་ཅེས་རྣམ་པར་རྨོངས་བཞིན་དུ་འཁོར་ཞིང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་སྒོར་ས་ལ་འགྱེལ་ལོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངོ་མཚར་བླ་མས་དགེ་སློང་དེ་ནགས་སུ་ཁྱེར་ཏེ་བར་སྣང་ལ་གནས་ནས་ལུས་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མང་པོ་སྤྲོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་
པས༑ ལྷའི་བུ་སྟོང་ཕྲག་བཞི་བཅུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དགེ་སློང་གི་ལུས་ལ་བ་སྤུའི་བུ་ག་ཐམས་ཅད་ནས་དམྱལ་བའི་མེ་བྱུང་བ་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་ཞིའོ། །དགེ་སློང་དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་བྲལ་ཏེ་སེམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་
ཀྱི་ཚུལ་ལ་རབ་ཏུ་དཔྱད་ནས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པོ་ཞེས་སོ། །ཡངས་པ་ཅན་དུ་དགེ་སློང་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་ཟེར་བསོད་སྙོམས་ལ་རྒྱུ་བ་ན་སྨད་འཚོང་མ་ཡང་དག་པར་ཆགས་པས་སྔགས་ཀྱིས་བཏབ་པའི་བསོད་སྙོམས་ལྷུང་བཟེད་དུ་བླུགས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཡང་དག་པར་ཆགས་ཏེ་དེ་

[110A]༄༅། །དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྩེ་དགའ་ཉམས་སུ་མྱོང་སྟེ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་འོངས་ནས་འགྱོད་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་པས་ཡོངས་སུ་གདུངས་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་བསྟན་པ་ལས་དགའ་བ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་ཏོ་ཞེས་སོ། །གང་ཡང་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཀྱང་ཞིང་བརྔས་པས་ན་སོག་རྩ་ལྟར་འགའ་ཞིག་ཏུ་ལུས་ཀྱི་ལྷག་མ་ཅུང་ཟད་ལུས་པ་དང། གང་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ངེས་པ་མེད་པའི་ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ནི། དེ་ལ་དབང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་
པར་སྨིན་པ་ཕྱིས་བསལ་ནས་ཚོགས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཉིད་དུ་བསྐྱེད་པས་རྣམ་པར་སྦྱོང་ངོ། །དགེ་བའི་ལས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང། ཡང་དག་པའི་དོན་སོ་སོར་རྟོག་པས་ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་
བསྐྱེད་ནས་ཚོགས་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པས་རྣམ་པར་སྦྱོང་ངོ། །དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཟག་པ་མེད་པ་སྟེ། དེས་ནི་ལས་དམིགས་པ་མེད་པ་དང་བྱ་བ་མེད་པ་དང་བྱེད་པ་པོ་མེད་དེ་གང་ཞིག་གང་གིས་རྣམ་པར་སྦྱང་བའོ་
དོན་དམ་པ་ལ་གནས་པས་ནི་གང་དུ་ཡང་འཇུག་པའམ་ལྡོག་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ནས་ལས་རྣམ་པར་སྦྱོང་ངོ། །རྨི་ལམ་དུ་ཡང་སྡིག་པ་ཟད་པའི་མཚན་མ་རྣམས་མཐོང་སྟེ་འདི་ལྟ་སྟེ་ཟས་ངན་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱུགས་པ་དང་ཞོ་དང་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་ཟ་བའམ་
སྐྱུགས་པ་དང་ཉི་མ་དང། ཟླ་བ་མཐོང་བ་དང། ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་དང། མེ་འབར་བ་དང་སྐྱེས་བུ་གདུག་པ་དང་བཅས་པ་ནག་པོ་ཕམ་པར་བྱས་པ་དང་དགེ་སློང་དང་དགེ་སློང་མ་མཐོང་བ་དང་འོ་མ་ཅན་གྱི་ཤིང་དང་གླང་པོ་དང། ཁྱུ་མཆོག་དང་རི་དང་སེང་གེའི་ཁྲི་དང་ཁང་བཟངས་དང་གྲུ་
ལ་འཛེགས་པ་དང་ཆོས་ཉན་པ་ལས་སྡིག་པ་ཟད་པར་ཡང་དག་པར་མཚོན་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་པའི་ལས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དག་པ་ཡོད་ན། བསྐལ་བ་བྱེ་བ་བརྒྱ་ཡིས་ཀྱང། །ལུས་ཅན་ལས་རྣམས་ཆུད་མི་ཟ། །ཚོགས་ཤིང་དུས་ལ་བབ་

[110B] ། །པ་དང། །འབྲས་བུར་ངེས་པར་སྨིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་གསུང་རབ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན་དེ་ནི་གཉེན་པོ་བསྒོམས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །མ་འོངས་པའི་ལས་ནི་རྐྱེན་རྣམས་མ་ཚང་བ་བསྐྱེད་པས་མི་སྐྱེ་བ་ཉིད་སྦྱོང་བ་སྟེ། མ་སྐྱེས་པ་ནི་ཅིའི་ཡང་གེགས་སུ་
འགྱུར་བ་མེད་དོ། །དེ་ལ་ཀུན་ནས་སློང་བའི་རྐྱེན་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཏེ་གང་ཀུན་ནས་གནས་པ་ལས་མི་འདོད་ཅིང་མི་ཤེས་ཀྱང་བློ་མ་སྦྱངས་པ་རྣམས་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བྱེད་པའོ་བློ་སྦྱངས་པ་རྣམས་ནི་དཔའ་བོ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་ཞིང་སླར་ལ་དེ་རྣམས་
ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནོ། །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཡང་དག་པའི་སོ་སོར་རྟོག་པས་བརྫུན་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་སྟེ་འདི་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་ནི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པའི་རྐྱེན་ནི་ཡུལ་རྣམས་ཏེ་གང་གིས་འདི་རྣམས་འབྲོས་པ་རྣམས་བཟློག་པ་པོས་སྐྲ་ནས་འཛིན་པ་བཞིན་དུ་
སྟོབས་ཀྱིས་བཀུག་ཅིང་བཀུག་ནས་བཙོན་ཁང་བཞིན་དུ་བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་འཇོག་ལ། དོན་དམ་པ་པའི་རྩ་བ་ཉིད་ཐོབ་པའི་བརྟན་པ་རྣམས་ནི་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་སའི་མཐར་ཐུག་པའི་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་ཁུགས་ཤིང་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་ཏེ་སྔ་མ་བཞིན་ཞེས་པས་ལས་རྣམས་སྐྱེ་
པ་མེད་དོ་ཞེས་པ་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཁྱད་པར་བཅས་པ་རྒྱས་པ་དང་བཅས་པ་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་གནས་པའི་ཆེད་དུ་འགྱུར་རོ། །འཇུག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་གཉིས་ཏེ་དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་
སྨིན་པའི་ཆེད་དུའོ་སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཆེད་དུའོ། །འདི་ཙམ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་ཆེད་དུ་སེམས་གནས་པ་དང། ལུས་དང་སེམས་ངལ་བ་མེད་
པའི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་གཉིས་སོ་ཞེས་པའོ། །འཇུག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་འདིའི་རྟེན་དུ་ལྡོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ་ཡིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ལྷ་དང་མིར་སྐྱེ་བ་རྣམས་དང་དེ་རྣམས་ཉིད་བདག་གི་དངོས་པོ་དང། ལོངས་སྤྱོད་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་

[111A]༄༅། །གྱི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱང་ངོ། །དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་འདི་རྣམས་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་མཆོག་ཏུ་བླ་ན་མེད་པ་དང་མཆོག་ཏུ་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་
ཏེ་གང་གིས་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་གང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་དགུ་གསུངས་པ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ་དེ་སྐྱོན་མེད་པ་ནི་ཇི་
ལྟར་བླངས་པའི་བསླབ་པ་གཅིག་ལས་ཀྱང་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཉམས་ཤིང་མ་རལ་བ་ནི་བསླབ་པ་མང་པོ་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདྲེས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་དགེ་བ་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནོག་ནོག་པོར་མ་གྱུར་པ་ནི་སྲིད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དོན་དུ་ཡོངས་སུ་མ་
བསྔོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་ཐུན་ཚགས་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བརྗོད་དེ་ལྟུང་བ་མེད་པའི་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ནོག་ནོག་པོར་མ་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་རང་དབང་ཅན་དེ་སྲིད་པའི་འབངས་
ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་འདི་བསྔགས་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ལས་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་འདྲ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་བསྟེན་པར་བྱའོ། །དེ་འཕགས་
པ་དཔའ་བོས་གསུངས་པ། གང་ཞིག་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་སྡོམ་པ། །འདི་ནི་མདོར་བསྡུས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་གསུངས་ཏེ། །འདི་ལ་གནས་རྣམས་འགྲོ་ལ་ཕན་པའི་དོན། །སེམས་པ་ཁྱད་པར་འབྲས་བུ་དང་བཅས་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །བཟོད་པ་ནི་བཟོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དོན་དམ་
པར་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་ཞི་བ། །བཟོད་པའི་དེ་ཉིད་རིག་པས་བཟོད་པར་གསུངས། །དེ་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་རྨི་ལམ་ལྟར་རྟོག་པ། །རྣམ་རྟོག་ཉེ་བར་ཞི་ལ་འབད་པར་བྱ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་དགེ་བའི་ལས་ལ་སྤྲོ་བ་སྟེ། ས་གཞི་མཐའ་དག་མེ་མདག་ཏུ་བྱ་བའམ། །མཚོན་གྱིས་བཀང་བ་རྐང་

[111B] །གང་ཞིག་ཐུབ་དབང་ལྟ་བའམ་ཞི་བའི་ཆོས། །བཅུད་ལེན་བཏུང་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་སྤྲོ་བའོ། །བསམ་གཏན་ནི་གཟུང་བར་བྱ་བ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ལུས་དང་སེམས་དབེན་པ་དག་ཁོ་ན་ལས་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ཟླ་བ་སྒྲོན་
མར་གསུངས་པ། །གང་རྣམས་འདོད་པ་སྤངས་ཤིང་མེ་ལྟ་བུའི། །བུ་དང་ཆུང་མ་རྣམས་ལ་སྲེད་སྤངས་ནས། །ཤིན་ཏུ་སྐྲག་པས་ཁྱིམ་ནས་ངེས་ཐོན་པ། །དེ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་འདི་རྙེད་མི་དཀའ། །གང་རྣམས་ཁྱིམ་གྱི་ནང་ན་གནས་བཞིན་དུ། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་མཆོག་འདི་
ཐོབ་པ་ཡི། །སངས་རྒྱས་གང་ཡང་སྔོན་ཆད་བྱུང་བ་དང། །མ་འོངས་འབྱུང་འགྱུར་གང་ཞིག་བཞུགས་པ་མེད། །རྒྱལ་སྲིད་མཆིལ་མའི་ཐལ་བ་བཞིན་སྤངས་ནས། །དབེན་པ་འདོད་པས་ནགས་ཀྱི་ནང་གནས་ན། །ཉོན་མོངས་རབ་ཏུ་སྤངས་ཤིང་བདུད་བཅོམ་ནས། །རྡུལ་བྲལ་འདུས་
མ་བྱས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས། །ཞེས་སོ། །སླར་ཡང། གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་ལ་དགའ་རྣམས་སྤངས་ནས། །བསེ་རུ་རྟག་ཏུ་གཉིས་པ་མེད་འབྱུང་ལྟར། །ནགས་ཁྲོད་དབེན་པ་རྟག་ཏུ་བསྟེན་བྱས་ནས། །རིང་པོར་མི་ཐོགས་ཏིང་འཛིན་མཆོག་ཐོབ་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང། སླར་ཡང། འཇིག་
རྟེན་དགའ་བ་རྟག་ཏུ་བདེ་མིན་པས། །གང་ལ་འདིར་མཛའ་མི་མཛའ་དགའ་མེད་པར། །གང་ཞིག་ནགས་དང་རི་སུལ་མངོན་དགའ་དེས། །ཤིན་ཏུ་བདེ་བ་དྲི་མེད་རྗེས་མྱོང་འགྱུར། །གང་འདིར་བདག་གི་འཛིན་པ་ཅི་ཡང་མེད། །གང་ལ་ཡོངས་འཛིན་ཀུན་དུ་ཡོད་མིན་པར། །འཇིག་རྟེན་
འདིར་ནི་བསེ་རུ་བཞིན་སྤྱོད་པ། །དེ་ནི་མཁའ་ལ་རླུང་བཞིན་འགྲོ་བར་འགྱུར། །གང་རྣམས་སླར་ཡང་ལོག་པར་རབ་ཞུགས་ཏེ། །བྱིས་བ་རྟག་ཏུ་འདོད་ཡོན་ལ་དགའ་རྣམས། །ཇི་ལྟར་བྱ་རྒོད་རོ་ལ་ལྷག་མོས་ལྟར། །རྟག་ཏུ་དབང་འགྱུར་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། །འཕགས་
པ་ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་གི་མདོར་ཡང། མཐའ་ཡས་སྐྱོན་གྱིས་ཐིབས་པོ་ཁྱིམ་ནི་སྤངས་ནས་སེམས་ལྟོས་མེད་པ་དེ་རྣམས་ནི། །ངེས་པ་རྟག་ཏུ་གནས་སུ་དགའ་བ་ཐོབ་ཅིང་ཡོན་ཏན་ལྡན་རྣམས་དབང་པོ་ཞི། །དེ་རྣམས་བུད་མེད་སྐྱེས་པ་རྣམས་དང་འདྲིས་པ་གང་དུའང་ཡོད་མིན་ཞིང། །

[112A]༄༅། །བསམ་པ་དག་པ་དྲི་མ་མེད་རྣམས་བསེ་རུ་ལྟ་བུར་གཅིག་པུར་གནས། །དེ་རྣམས་རྙེད་པས་དགའ་བར་མི་འགྱུར་མ་རྙེད་པས་ཀྱང་ཡིད་མི་ཞུམ། །འདོད་པ་ཆུང་ཞིང་ངན་དོན་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་དགའ་རྒྱུ་དང་ཚུལ་འཆོས་སྤངས། །ཞེས་སོ། །སླར་ཡང་རིགས་པ་མ་
ཡིན་པའི་སྤྱོད་པས་དེ་རྣམས་དབུལ་པོའི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་རྣམས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་བསྟན་པ་འདི་ལ་རྙེད་པ་ཙམ་གྱིས་ཚིམ་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་རྣམས་སྡིག་པ་འཆགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་
སྤངས་ནས་བདག་ནི་དགེ་སྦྱོང་ངོ་ཞེས་བདག་ཉིད་དམ་འཆའ་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྲིད་དུ་ལུས་དང་སྲོག་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་ང་མི་སྨྲའོ། །སྐྱེས་བུ་རྨོངས་པ་དེ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་སྟོན་པ་དྲུག་ལ་མི་སྨོད་དོ། །དེ་རྣམས་ནི་གཞན་དུ་སྨྲ་བ་གཞན་དུ་བྱེད་པ་
སླུ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ལ་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེ་འགྲོ་ཡང་རིང་ན་བྱང་ཆུབ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་སོ། །འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པར་འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་མི་གཙང་བར་ལྟུང་ན་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་སྨད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །འོད་སྲུངས་
དེ་བཞིན་དུ་མང་དུ་ཐོས་པ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་མི་གཙང་བར་ལྟུང་བ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཅུང་ཞིག་ཀྱང་མེད་པ་ལ་ནི་ལྷ་དང་མི་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང། རང་དོན་ཙམ་ལ་འགྲོ་བ་ཡི། །ཕྱུགས་ཀྱང་འདི་ལྟར་ཉོན་མོངས་ཏེ། །འགྲོ་བའི་དོན་སྒྲུབ་བསོད་ནམས་ཅན་
དེ་རྣམས་སྐྱེ་བོ་ཆེན་པོའོ། །གྲང་དང་རླུང་སོགས་སྡུག་བསྔལ་རྣམས། །རང་དོན་སེམས་པས་ཀྱང་བཟོད་ན། །འགྲོ་བའི་དོན་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས། །དེ་རྣམས་ཅི་ལྟར་བཟོད་མི་བྱེད། །དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱང་ནི། །སྙིང་རྗེ་ཅན་གྱིས་བཟོད་བྱ་ན། །གྲང་དང་རླུང་
སོགས་སྡུག་བསྔལ་རྣམས། །དེ་རྣམས་ད་ལྟ་ཅི་ཕྱིར་སེམས། །ཞེས་པས་འཇིག་རྟེན་ཕན་ལྟ་དང། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྱུར་འདོད་པས། །རྟག་ཏུ་སྦྱོར་བས་བསམ་གཏན་ནི། །རྩོམ་ལ་ཡང་དག་འབད་པ་བྱེད། །ངལ་བསོས་ངལ་བསོས་བསྲུབས་པ་ཡིས། །མེ་ནི་འབྱུང་

[112B] །དེ་ཉིད་སྦྱོར་དང་སྦྱོར་བ་ལའང། །ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་མེད་ནའོ། །དེ་བཞིན་དུའང། ཤེས་རབ་མི་བརྩོན་བློ་ཅན་གང་ཕྱིར་ལྟ་བ་ནི། །དག་པར་མི་འགྱུར་དེ་མེད་ན་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་མེད། །དེ་མེད་ན་ནི་ཡང་དག་ཏིང་འཛིན་ཐོབ་མེད་ཅིང། །དེ་དང་བྲལ་བས་སྡུག་བསྔལ་
ཟད་པ་དེ་བཞིན་ཉིད། །ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོར་གསུངས་པ། གཞན་ཡང་ཏིང་འཛིན་འདི་ན་སྒོམ་མོད་ཀྱང། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་འདུ་ཤེས་མི་འཇིག་ན། །དེ་ཡི་ཉོན་མོངས་སླར་ཡང་འཁྲུག་འགྱུར་ཏེ། །ལྷག་སྤྱོད་འདིར་ནི་ཏིང་འཛིན་སྒོམ་པ་བཞིན། །ཞེས་སོ། །མི་
འཇིག་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་དཔྱོད་པའོ། །དེ་ལྟར་ནི་སྐྱིལ་ཀྲུང་དམ་པོ་བཅས་ནས་དུས་རིང་པོར་ཞི་གནས་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་དྲང་སྲོང་ལྷག་སྤྱོད་ཀྱི་རལ་པའི་བུག་པར་གནས་མི་གཡོ་བའོ་ཞེས་ཏེ་བྱི་བ་བུ་སྐྱེས་པའི་བུ་དང་ཚ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་དུས་རིང་པོར་རལ་པ་དམ་དུམ་དུ་བྱས་ཏེ་ས་ལ་ལྟུང་ལ་
དྲང་སྲོང་དེ་ཡང་དུས་རིང་པོ་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལངས་ནས་རལ་པ་དེ་ལྟ་བུ་མཐོང་སྟེ། མཉམ་པར་གཞག་པས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་ཞེ་སྡང་ཞིང་གཏུམ་པར་གྱུར་ནས་དེར་སྨྲས་པ་བདག་གང་ན་བྱི་བ་གསོད་ཅིང་ཟ་བ་དེར་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ལོག་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་བྱི་ལའི་
མངལ་དུ་སྐྱེས་ནས་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟིགས་ཏེ་གསུངས་པ། ཀྱེ་མ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤིན་ཏུ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་ཀྱང་ལྷག་མཐོང་མེད་ན་མི་གཡོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་རྩ་བ་ནས་འདོན་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་ཡུན་རིང་པོར་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བསལ་བའི་ཉོན་
མོངས་པ་སླར་འཁྲུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷག་སྤྱོད་བྱི་ལར་བྱས་སོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་དབྱེར་མེད་པ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་སེམས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཕུལ་དུ་བྱུང་ཐོབ་པ་ནི་ཤེས་རབ་སྟེ། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའང་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་
ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལས་ཤེས་བྱ་དག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ཞིང་སོང་བས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཡང་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ་རྟོགས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ཤེས་བྱའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པས་དེ་ལས་

[113A]༄༅། །བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ཡང་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་རིམ་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་མཐར་
ཕྱིན་པས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ངོ་བོ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ལ་ཤེས་རབ་ཁོ་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དོ། །ལུང་དུ་ཡང་ངོ་བོའི་རྐྱེན་གྱི་མཐའ་ཡིས་ཆོས་ཀྱང་བརྗོད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་གཤེར་བ་ཆུའི་ཁམས་སོ་
གཤེར་བ་ཉིད་ཆུའི་ཁམས་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་པ་ར་མ་ནི་དོན་དམ་པ་སྟེ། པ་ར་མ་ལས་བྱུང་བ་ནི་པཱ་ར་མི་ཡིན་པས་དོན་དམ་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཡང་ན་ཕ་རོལ་གྱི་སྒྲས་དེ་བཞིན་ཉིད་
བརྗོད་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕ་རོལ་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །རྣམ་པར་བཤད་པའི་རྣམ་པ་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་བར་མར་བཙལ་བར་བྱའོ། །ཅི་ལྟར་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་མཛད་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་
པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཁོ་ན་ཁམས་གསུམ་དུ་འཁོར་བ་པ་སེལ་བར་འབྱུང་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནི་རིག་པ་སྟེ་མ་རིག་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཅན་ནི་འཁོར་བའོ། །དེ་སྐད་དུ་
ཡང་གསུངས་པ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་འཕངས་པའི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི་འཁོར་བའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ནི་བདེན་པ་གཉིས་མི་ཤེས་པ་ནི་མ་རིག་པའོ། །མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མི་དགེ་བ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ཁོ་ན་དང་དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཁམས་གསུམ་པའི་ལས་ནི་འདུ་བྱེད་དོ། །
ལས་དེའི་ས་བོན་གང་ཡིན་པ་དེས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་སེམས་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་ཟླ་བ་གྲགས་པའོ། །མཛོད་དུ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་མའི་མངལ་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྐད་ཅིག་གི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་

[113B] དེ་ཡང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་སུ་མའི་མངལ་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་བཞི་རྣམས་དང། འབྱུང་བ་དང་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ཇི་ལྟར་སྲིད་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་ནུར་ནུར་པོ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་རིམ་གྱིས་མེར་མེར་པོ་དང་གོར་གོར་པོ་དང་
ནར་ནར་པོ་དང་ཡན་ལག་འགྱུས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་བཞི་པོ་རྣམས་ནི་ཡང་སྲིད་པར་གཞོལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རམ་ཡུལ་ལ་གཞོལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཉིད་མིང་ཉིད་དོ། །འབྱུང་བ་དང་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ནི་གྲང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་
འགྱུར་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཉིད་དོ། །མིང་དང་གཟུགས་དེ་ཉིད་རིམ་གྱིས་འཕེལ་བར་སོན་པ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་ཞིང་གནས་སྐབས་དེར་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་རྫོགས་པར་འགྱུར་ལ། སྐྱེ་མཆེད་ཉིད་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྐྱེ་བོའི་སྒོའི་
དོན་གྱིས་ནའོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དེ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་དང་ཡུལ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་གྱུར་པ་ལས་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་འདུས་པའི་བདག་ཉིད་རེག་པ་སྐྱེའོ། །འདི་ནི་རྟེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་དྲུག་གོ། །རེག་པ་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བྱ་ལ་སོགས་
པའི་ངོ་བོ་གང་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བའི་ཚོར་བ་སྐྱེའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་འཕངས་པའི་ཡན་ལག་སྲེད་པ་དང་ལེན་པས་གསོས་པས་འཆི་བའི་དུས་སུ་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་ཇི་ལྟར་འཕངས་པའི་རིམ་གྱིས་སྐྱེའོ་རྒས་སོ་འཆིའོ། །དེ་ལ་སྲེད་པ་གང་ཞེ་ན། གང་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ལ་མི་འབྲལ་
བར་མངོན་པར་འདོད་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ལ་འབྲལ་བར་མངོན་པར་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལ་གཉིས་ཀར་མངོན་པར་འདོད་པ་མེད་པའོ། །ལེན་པ་ནི་གང་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་འདུན་ཞིང་ཆགས་པའོ། །དེ་དམིགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་བཞི་
སྟེ་འདོད་པའི་ལེན་པ་དང་ལྟ་བའི་ལེན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ལེན་པ་དང་བདག་གི་དངོས་པོའི་ཉེ་བར་ལེན་པའོ། །འདོད་ཆགས་དེས་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་ལེན་པར་འགྱུར་བས་སོ། །སྲེད་པ་དང་ལེན་པ་དག་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཁྱད་པར་མེད་པར་ཡང་སྲིད་ལ་

[114A]༄༅། །མངོན་པར་དགའ་བ་ནི་སྲེད་པའོ། །ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་ལེན་པའོ། །ཡང་ན་རིང་བའི་རྒྱུ་སྲེད་པ་དང་ཉེ་བའི་རྒྱུ་ལེན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ས་བོན་སྲེད་པ་དང་ལེན་པས་གསོས་པས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ནི་སྲིད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །མདོ་ལས་
ནི་འདོད་པའི་སྲིད་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་སྲིད་པ་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འོན་ཀྱང་ལས་ཀྱི་སྲིད་པ་ཁོ་ན་ལ་དགོངས་པའོ། །སྲིད་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུའང་འདིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ་མིང་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་ཚོར་བ་ཇི་སྲིད་
པའོ༑ །སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་རིམ་པས་བདག་མེད་པ་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོགས་འདི་ཀུན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འདིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ནི་མདོར་བསྡུས་ནས་ཡན་ལག་བཞི་
རྣམས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱས་སོ་ཞེས་རིག་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་འཕངས་པའི་ཡན་ལག་དང་མངོན་པར་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་ཡན་ལག་གོ་ཞེས་པ་སྟེ། གསུམ་དང་བཞི་དང་གསུམ་དང་གཉིས་སོ་ཞེས་པ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་ཏེ༑ ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་བསྡུས་པ་ལས་ཡན་ལག་བཞི་རྣམས་སུ་བསྒྲགས་པའོ། །གང་འདི་རྣམས་གནས་སྐབས་ཀྱི་བར་ལ་རེག་པ་ལ་སྟེ་གང་བར་སྐབས་ཁོ་ནར་ཤི་བ་ལ་མ་ཡིན་ལ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ལའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་སྐྱེ་
བ་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་ལ་སྐྱེ་བ་གསུམ་དུ་ཡང་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། དེ་ལ་མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་འདས་པའི་སྐྱེ་བའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས་སྲིད་པའི་བར་ནི་ད་ལྟར་གྱི་སྐྱེ་བའོ། །སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་ནི་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ལ་མ་རིག་
པའི་རྐྱེན་ཅན་གྱི་འདུ་བྱེད་འདས་པའི་སྐྱེ་བར་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་འདིར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་པོར་བྱས་ནས་ཚོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །ད་ལྟར་བའི་སྲིད་པ་དང་ལེན་པ་དང་སྲིད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་ལ་

[114B] །སྐྱེ་བ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདིའི་དགོས་པ་དང་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་བར་མ་རྣམས་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་བཟློག་པའོ། །དེ་ལྟར་གསུངས་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་ཅན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་བསྐྱེད་པའི་དུས་ན། སྲེད་པ་དང་ལེན་
པ་དང་སྲིད་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་གང་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་ཅན་གྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱ་བ་སྟེ། མིང་དང་གཟུགས་ལས་གཞན་པའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཉིད་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་བཤད་པར་
འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གཉིས་འགལ་བ་མེད་དོ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་འདི་དེ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་དང་ལམ་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་
ལས་དང་སྐྱེ་བ་འཕེན་པར་བྱེད་ལ་བདེན་པ་མཐོང་བ་ལ་ལས་ཡོད་ཀྱང་ཡང་སྲིད་འཕེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པས་ཡང་སྲིད་པའི་ས་བོན་སྲིད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱང་ཡང་སྲིད་པར་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་བས་འཆིང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་
ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཡང་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་དོ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ཉིད་ན་ལུས་དང་སེམས་དག་ངལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པ་ཉིད་
ཀྱི་ཕྱིར་དང་ཕྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་ཡང་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱང་སྟེ། དང་པོ་གཉིས་ནི་རྒྱུའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །ཕྱི་མ་འབྲས་བུའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་
པའོ༑ །མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པ་དང་ལེན་པ་རྣམས་ཉོན་མོངས་པའི་ལམ་མོ། །འདུ་བྱེད་དང་སྲིད་པ་ལས་ཀྱི་ལམ་མོ། །ཡན་ལག་ལྷག་མ་རྣམས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལམ་མོ་ཞེས་པའོ། །དེ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱིས་གསུངས་པ། འཁོར་བའི་འཁོར་ལོ་རྣམ་གསུམ་པ། །

[115A]༄༅། །ཐོག་མ་མཐའ་དང་དབུས་མེད་འདི། །མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་བཞིན་དུ་ནི། །ཕན་ཚུན་རྒྱུ་མཚན་འཁོར་བར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་མེད་དེ་སྔར་མེད་པའི་སེམས་ཅན་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོག་མ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ན་རྒྱུ་མེད་
པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་རྒྱུ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཟད་པ་ལས་ཐ་མ་ནི་རིགས་ཏེ་ས་བོན་ཟད་པ་ལས་མྱུ་གུ་བཞིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བྱུང་བ་སོ་སོར་སེམས་ཅན་གྲངས་མེད་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གཉེན་པོ་དང་ཕྲད་པ་ན་འབྲི་བའི་ཆོས་ཅན་
དེ་རྣམས་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཤིན་ཏུ་འཕེལ་བ་ན་ཤིན་ཏུ་འཛད་པའི་ཆོས་སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ་གསེར་གྱི་དྲི་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན། འཁོར་བ་པ་ཡང་བདག་མེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡོད་ན་འབྲི་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་
ཚད་མ་ལས་འཁོར་བའི་རྒྱུན་ཆད་པ་ཡོད་དོ། །འགྲོ་བ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལུང་ལས་ཀྱང་ངོ། །ཇི་སྐད་དུ་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པར་གསུངས་པ། མ་རིག་རྐྱེན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ཞེས། །གང་ཕྱིར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གསུངས། །
དེ་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་ནི། །རྣམ་པར་རྟོག་པར་ཅིས་མི་འཐད། །མ་རིག་འགགས་པར་གྱུར་པ་ན། །གང་གི་འགོག་པ་སྐྱེ་འགྱུར་བ། །དེ་ཕྱིར་མི་ཤེས་ཀུན་བརྟགས་པར། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ནི་གསལ་མི་འགྱུར། །གནས་མེད་དམིགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །རྩ་བ་མེད་ཅིང་གནས་པ་མེད། །
མ་རིག་ས་བོན་ལས་བྱུང་བ། །ཐོག་མ་དབུས་མཐའ་རྣམ་པར་སྤངས། །ཆུ་ཤིང་དབུས་བཞིན་སྙིང་པོ་མེད། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུ་སྟེ། །ཀུན་རྨོངས་གྲོང་ཁྱེར་འཇིགས་རུང་བ། །འགྲོ་བ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་སྣང། །ཚངས་ལ་སོགས་པས་འཇིག་རྟེན་འདི། །གང་ཞིག་བདེན་པར་རབ་
བརྗོད་པ། །དེ་ཡང་འཕགས་རྣམས་བརྫུན་ཞེས་གསུངས། །དེ་ལས་ལྷག་མ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཅེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ། དངོས་པོར་ཁས་ལེན་ཡོད་ན་ནི། །ཆགས་སྡང་དྲག་པོ་འབྱུང་འགྱུར་བའི། །ལྟ་བ་མ་རུངས་ཡོངས་སུ་འཛིན། །དེ་ཡིས་བསླངས་པའི་རྩོད་པ་བྱེད། །

[115B] །དེ་མེད་ཉོན་མོངས་འབྱུང་མི་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་ཡོངས་ཤེས་ན། །ལྟ་དང་ཉོན་མོངས་ཡོངས་སུ་ཟད། །ཅིས་དེ་ཡོངས་ཤེས་འགྱུར་ཞེ་ན། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་མཐོང་བ་ལས། །བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་མ་སྐྱེས་པར། །དེ་ཉིད་རིག་པའི་མཆོག་གིས་གསུངས། །
ལོག་པའི་ཤེས་པས་ཟིལ་མནན་པ། །བདེན་མིན་བདེན་པར་འདུ་ཤེས་རྣམས། །ཡོངས་སུ་འཛིན་དང་རྩོད་སོགས་ཀྱི། །རིམ་པ་ཆགས་ལས་རབ་ཏུ་འཇུག་ཉོན་མོངས་ལག་འགྲོ་གཡོ་ཅན་གྱིས། །འགའ་ཞིག་ཁོ་ནའི་གནས་རྙེད་པས། །འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་གང་གི་
སེམས༑ །གནས་མེད་དེ་རྣམས་འཛིན་མི་འགྱུར། །སེམས་ནི་གནས་དང་བཅས་རྣམས་ལ། །དུག་ཅན་སྐྱོན་དུ་ཅིས་མི་འགྱུར། །གང་ཚེ་ཐ་མལ་གནས་པ་ཡང། །ཉོན་མོངས་ལག་འགྲོས་ཟ་བར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་གཟུགས་བརྙན་ལ། །བདེན་པའི་འདུ་ཤེས་
ཀྱིས་ཞེན་པ། །དེ་བཞིན་ཡུལ་གྱི་དྲ་བ་རུ། །གཏི་མུག་ལས་ནི་འཇིག་རྟེན་འཆིང། །དངོས་པོ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་ནི། །བཟུང་ནས་ཡེ་ཤེས་སྤྱན་རྣམས་ཀྱིས། །ཡུལ་གྱི་མིང་ཅན་འདམ་ལ་ནི། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཐོགས་པ་མེད། །བྱིས་པ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་
ཞེན༑ །བར་མ་རྣམས་ནི་ཆགས་བྲལ་འགྱུར། །བློ་མཆོག་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་ཀྱི་ནི། །རང་བཞིན་ཤེས་པས་རྣམ་པར་གྲོལ། །གནས་མེད་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས། །ཆགས་པ་མེད་ཅིང་ཆགས་བྲལ་མིན། །གནས་ཡོད་ན་ནི་ཆགས་པ་དང། །ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྐྱེ་བར་
འགྱུར༑ །སྡུག་ཅེས་པ་ལས་ཆགས་འགྱུར་ལ། །དེ་ལས་བཟློག་ལས་ཆགས་བྲལ་ཏེ། །སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་དབེན་པར། །མཐོང་ནས་མྱ་ངན་འདས་པར་འགྲོ། །ཞེས་སོ། །འཁོར་བ་དེ་ཡང་སྐྱོན་ལྔ་དང་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཟད་པ་དང་
མཛའ་བ་དང་བྲལ་བ་དང་འཆིང་བ་དང་སྒྲིབ་པས་སོ། །དེ་ནི་ཕོངས་པ་འདི་རྣམས་ཏེ། ནད་མེད་པས་ཕོངས་པ་ནི་རྣམ་པ་མང་པོའི་ནད་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་ངལ་བས་སོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་ཕོངས་པ་ནི་དགའ་བ་ཕུན་སོམ་ཚོགས་པ་ལ་མི་དགའ་བའི་རྒུད་པ་ངེས་པར་འབྲེལ་

[116A]༄༅། །པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཉེ་དུ་ཉམས་པ་ནི་དེ་རྒུད་པ་དང་བྲལ་བ་ལས་རྗེས་སུ་མྱ་ངན་བྱེད་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པ་ན་འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྤངས་ཀྱང་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་འགལ་བ་འདོད་པའི་སྲེད་པའི་བག་ལ་ཉལ་གྱི་རྗེས་
སུ་འཆིང་བའོ། །ལྟ་བ་ཉམས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་རྣམས་དེ་དང་འགལ་བ་མ་རིག་པའི་བག་ལ་ཉལ་གྱི་སྒྲིབ་པ་ལས་སོ། །སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ན་འདི་ཡང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྲིད་པར་བརྗོད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བར་མདོའི་སྲིད་པ་དང་
སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྐད་ཅིག་མ་དང། དེའི་ཕ་རོལ་སྔོན་དུས་ཀྱི་སྲིད་པ་དང། སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་ལ་འཆི་བའི་སྲིད་པའོ། །གང་ལ་ཕ་རོལ་འཆི་བ་དང་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པའི་འགྲོ་བ་དག་གི་བར་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་སྟེ་ཁམས་གཉིས་
སུ་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་གནས་གཞན་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་མེད་དེ། གང་ཐོབ་པའི་དོན་དུ་བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་འགྲུབ་པའོ། །བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་དེ་ཡང་འགྲོ་བ་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་འཕེན་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་གང་དུ་འགྲོ་
བར་འགྱུར་བ་དེར་གང་འོང་བར་འགྱུར་བའི་སྔོན་དུས་ཀྱི་སྲིད་པ་དེ་དང་འདྲ་བའི་རྣམ་པ་སྟེ། དབང་པོ་ཀུན་ཚང་བ་ལོ་ལྔ་དྲུག་ལོན་པའི་བྱིས་པའི་ཚད་ཙམ་པ་དབང་པོ་གསལ་བ། ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལུས་ཤིན་ཏུ་དང་བ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ཉིད་ན་དྲི་ཟ་བས་དྲི་ཟ་རིགས་
མཐུན་པ་དང་ལྷའི་མིག་དག་པས་མཐོང་བ་ལས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཤུགས་དང་ལྡན་པ་མི་ལྡོག་པ་སྟེ། ཉི་མ་བདུན་ནམ་ཉི་མ་བདུན་པ་བདུན་ནམ་ཇི་སྲིད་སྐྱེ་བའི་ཚོགས་པ་མ་ཐོབ་པའི་དུས་ཀྱི་བར་དུ་སྡོད་པ་ནི་བཞེད་པ་ཐ་དད་ལས་བསྡད་ནས་ཕ་མ་དག་སྦྱོར་བ་མཐོང་སྟེ། ཇི་ལྟར་རིགས་པར་
འདོད་ཆགས་སམ་ཞེ་སྡང་སྐྱེས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་ནས་རྩེ་བར་འདོད་པས་ཡུལ་དེར་ཕྱིན་ནས། གནས་སྐབས་དེ་ལ་བདག་ཉིད་ཡང་དག་པར་མོས་ཤིང་མངལ་གྱི་གནས་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པ་ལ་དགའ་བ་སྐྱེས་ནས་གནས་སོ། །དེ་ནས་འདི་ཕ་མའི་མི་གཙང་བ་ནུར་ནུར་པོ་གྱུར་པས་ཕུང་

[116B] །ཕོ་ནི་མའི་ལྟོ་བ་གཡས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱབ་ཏུ་ཁ་ཕྱོགས་ཤིང་ཙོག་ཙོག་པོར་འགྱུར་ལ། འོན་ཏེ་མོར་གྱུར་ན་ནི་གཡོན་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་ལྟོ་བ་ལ་ཁ་བལྟས་པའོ། །མོ་ཡིར་གྱུར་པའམ་ཕོ་ཡིར་གྱུར་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཞུགས་ཏེ། གནས་ཇི་ལྟ་བས་ཕྱིས་
མ་ནིང་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པ་དང་མངལ་སྐྱེས་དག་སྐྱེ་གནས་སུ་འགྲོའོ། །དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་ལས་ཇི་ལྟ་བར་གཙང་དང་མི་གཙང་བའི་དྲི་མ་མངོན་པར་འདོད་པ་ལས་ཏེ། རྫུས་སྐྱེས་ནི་གནས་མངོན་པར་འདོད་པས་སོ། །དམྱལ་བ་པ་རྣམས་སུ་མངོན་པར་
འདོད་པ་ནི་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དམྱལ་བའི་བར་དོའི་སྲིད་པ་ནི་སྤྱིའུ་ཚུགས་སོ། །མངལ་དུ་འཇུག་པ་བཞི་རྣམས་ཏེ་རྨོངས་པ་རྣམས་ནི་མངལ་དུ་འཇུག་པ་དང་གནས་པ་དང་འབྱུང་བ་ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ་གཅིག་གོ། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་
པ་རྣམས་འཇུག་པ་ཁོ་ན་ཤེས་བཞིན་དུའོ། །རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་འཇུག་པ་དང་གནས་པ་དག་གོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་འཇུག་པ་དང་གནས་པ་དང་འབྱུང་བ་ཡང་སྟེ་བཞི་པའོ། །དེ་ལ་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པའི་གནས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གང་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེ་བ་རྣམས་ཏེ། ངང་པ་དང་རྨ་བྱ་
ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལྟ་བུའོ། །མི་འགའ་ཞིག་རྣམས་ཀྱང་སྟེ་དཔེར་ན་ཁྲུང་ཁྲུང་མོ་ལས་སྐྱེས་པའི་བྲག་དང་ཉེ་བྲག་དང་རི་དགས་འཛིན་གྱི་མའི་བུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་རྒྱལ་པོ་ལྔ་ལེན་གྱི་བུ་ལྔ་བརྒྱ་རྣམས་ལྟ་བུའོ། །མངལ་སྐྱེས་ནི་སེམས་ཅན་གང་མངལ་ནས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཏེ། མི་དང་
གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་དང་ཡི་དགས་ཁ་ཅིག་ཀྱང་ངོ། །དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་གང་འབྱུང་བའི་དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཏེ་སྦྲང་བུ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །མི་འགའ་ཞིག་ཀྱང་སྟེ་ང་ལས་ནུ་དང་མཛེས་པ་དང་ཉེ་མཛེས་དང་ཐི་བའི་ཕྲེང་བ་ཅན་མ་དང་ཨ་མྲ་སྐྱོང་མ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་
བུའོ༑ །རྫུས་སྐྱེས་ནི་སེམས་ཅན་རྐང་ལག་དང་ཉིད་ལག་ཐམས་ཅད་ལྡན་པ་ལ་ལན་ཅིག་ལ་སྐྱེ་བ་རྣམས་ཏེ། ལྷ་རྣམས་དང་དམྱལ་བ་རྣམས་དང་སྲིད་པ་བར་མ་རྣམས་དང་ཡི་དགས་འགའ་ཞིག་དང། ཀླུ་དང་ནམ་མཁའ་ལྡིང་ལ་སོགས་པའི་དུད་འགྲོ་འགའ་ཞིག་དང་བསྐལ་པ་དང་པོ་པའི་མི་རྣམས་

[117A]༄༅། །ལྟ་བུའོ༑ །སྐྱེ་གནས་ཐམས་ཅད་ལས་རྫུས་སྐྱེས་མཆོག་གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མངལ་སྐྱེས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་ལ་བརྟེན་པ་ནི། ཉེ་དུའི་འབྲེལ་པས་ཤཱ་ཀྱའི་རིགས་ཆེན་པོ་ཆོས་ལ་གཞུག་པའི་དོན་དང་འདི་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རིགས་སོ་ཞེས་གཞན་རྣམས་རིམ་གྲོ་ཆེར་
བསྐྱེད་པའི་དོན་དང་མིར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གྲུབ་པ་འདི་ཐོབ་པོ་ཞེས་གདུལ་བྱ་རྣམས་སྤྲོ་བའི་དོན་དུའོ། །གཞན་དུ་ན་རིགས་དང་གདུང་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་ཅི་འདི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའམ་ལྷ་འམ་ཤ་ཟ་ཞེས་པ་འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་རྫུས་སྐྱེས་ཀྱི་སེམས་ཅན་
ཤི་བ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་མི་གནས་ཏེ་མར་མེ་བཞིན་མི་སྣང་བར་འགྱུར་བས་སྐུ་གདུང་རྣམས་གཞག་པའི་དོན་དུའོ་ཞེས་སོ། །དེ་མ་ཡིན་ཏེ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་བྱིན་རླབས་ལས་སྐུ་གདུང་རྣམས་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ལས་ནི་སྐུ་གདུང་རྣམས་མི་འདོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་
རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་ཐུབ་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་བློ་ཅན་བཞི་ཅན་གྱི་འགྲོ་བ་འདི་ཡང་ཟས་བཞིས་གནས་པའོ། །དེ་ལ་ཁམ་བཞི་ཅན་གྱི་འགྲོ་བ་འདི་ཡང་ཟས་བཞིས་གནས་པའོ། །དེ་ལ་ཁམ་གྱི་ཟས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ནའོ། །གསུམ་འདུས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་རེག་པ་དང་ཡིད་ལ་
སེམས་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་པ་ཟས་གསུམ་ནི་ཁམས་གསུམ་རྣམས་ནའོ། །དེ་ལ་རེག་པ་ནི་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་དུ་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱིས་བྱེ་མར་བཞག་པའི་སྒོ་ང་རྣམས་མའི་རེག་པ་དྲན་པ་རྣམས་འདྲུལ་བར་མི་འགྱུར་ལ་གང་དྲན་པ་དེ་རྣམས་འདྲུལ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཡིད་
ལ་སེམས་པ་ནི་དཔེར་ན་མུ་གེ་ཡོད་ན་ཐལ་བའི་ཐུམ་བུ་ལ་ཕྱིར་བརྟགས་པའི་བུ་དག་ཡུན་རིང་པོར་གནས་པ་བཤིག་པ་ནི་ཡི་ཆད་ནས་ཤི་བ་དང། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་གྲུ་ཞིག་པའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་སྒྲུབ་པའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ལ་ཐད་དོ་ཞེས་ཏེ་དྲུང་དུ་སོང་སྟེ་ཀུན་དུ་མ་ནམས་[?]ནས་རེ་བ་ཆད་ནས་ཤི་བ་ལྟ་བུའོ།།
གལ་ཏེ་གང་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྲིད་པ་རྣམས་གསོ་བར་བྱེད་པས་ཟས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ་ལུས་རྒྱས་པའི་དོན་དུ་ཁམ་དུ་བྱས་པའི་ཟས་དང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་རྒྱས་པའི་ཆེད་དུ་རེག་པ་དང་ཡིད་ལ་སེམས་པས་ཡང་སྲིད་འཕེན་པ་དང་

[117B] །འགྲོ་བ་གང་ན་ཟས་སུ་ཡོད་ཅེ་ན་ཐམས་ཅད་ན་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་གནས་རྣམས་ནའོ། །དམྱལ་བ་ན་ཁམ་དུ་བྱས་པའི་ཟས་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། ལྕགས་ཀྱི་ཐོ་ལུམ་འབར་བ་དང་ཟངས་བསྐོལ་བའོ། །
ཉམས་པར་བྱེད་པའི་ཟས་ནི་དམྱལ་བ་པ་རྣམས་ན་སྟེ་དེས་ཀྱང་བཀྲེས་པ་དང་སྒོམ་པ་འཇོམས་པར་ནུས་པའོ། །ཉི་ཚེ་བའི་དམྱལ་བ་རྣམས་ན་ཁམ་དུ་བྱས་པའི་ཟས་མི་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་གནས་པ་དང་འཆི་འཕོ་བ་རྣམས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལ་དགེ་
བའི་རྩ་བ་ཆད་པ་དང་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་ཁམས་དང་ས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དང་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ཞེས་པ་ཆོས་དྲུག་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ལ་འདོད་ཀྱི་གཞན་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡང་སྐྱེ་བའོ། །འཆི་འཕོ་དང་
སྐྱེ་བ་དག་ནི་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་ལའོ། །འོན་ཀྱང་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་དང་སེམས་མེད་པ་ལ་དེ་དག་མེད་དོ། །གང་གི་ཚེ་འདིའི་རྟེན་རྣམ་པར་འགྱུར་བར་རྩོམ་པ་དེའི་ཚེ་ངེས་པར་འདིའི་རྟེན་དེ་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་
ཙམ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་དེ་མ་ཐག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་འགོག་པ་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དག་བཞིན་དུ་སྔར་གྱི་སེམས་ཡུན་རིང་པོ་འགགས་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱེས་པར་གྱུར་པའི་སེམས་མངོན་དུ་གྱུར་ནས་ཕྱིས་འཆི་འཕོའི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་
ལས་ནི་སེམས་ཆད་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་མེད་པར་རིགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གང་སྣང་བ་མེད་པའི་འགྲོ་བ་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཕྱི་རོལ་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཅན་དང་ཉན་ཐོས་དང་རང་
སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མིག་ལམ་དུ་མི་འོང་བ་དེ་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཤིང་རྟའི་འཁོར་ལོའི་ཚད་ཙམ་གྱི་ཕྱོགས་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་བ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མང་སྟེ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་ལྷ་དང་མི་དེ་ཙམ་མེད་དོ། །དེ་

[118A]༄༅། །ལྟར་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་སྣང་བ་དེ་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་འདུལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་རྣམས་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་པའོ། །འདུལ་བ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པས་སོ། །དེ་འཕགས་པ་
ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱིས་གསུངས་པ། ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འཁོར་ལོ་འདི། །སྲིད་པའི་ལམ་དུ་འཁོར་བར་འགྱུར། །འདི་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ཅན་གང། །ལམ་འབྲས་སྤྱོད་པ་མེད་པར་འདོད། །མེ་ལོང་ལ་བརྟེན་གང་འདྲ་བར། །བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣང་བ་ན། །དེ་ནི་དེར་
འཕོས་མ་ཡིན་ལ། །དེ་མེད་ན་ནི་དེ་མི་འབྱུང། །དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་སྐྱེ་འགྱུར་ཞིང། །སྲིད་པ་བར་དོར་མཚམས་སྦྱོར་བ། །མཁས་པས་དེ་འཕོས་མ་ཡིན་པར། །ཐམས་ཅད་ཚེ་ན་ངེས་པར་བྱ། །མདོར་ན་སྟོང་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས། །སྟོང་པའི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད། །ལས་འབྲས་
བྱེད་པོ་ཟ་བ་པོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་རྒྱལ་བས་བསྟན། །ཆོས་རྣམས་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ལ། །འགལ་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་ཕྱིར་རྒྱུ་ནི་རྒྱུས་སྟོང་བས། །སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱ། །ཞེས་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་
འདིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་གྲུབ་པ་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པའི་འོག་ཏུ་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་རྔམས་སུ་དཔག་ཚད་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་དྲུག་པ་རྒྱར་གྲངས་མེད་པའོ། །དེར་སྤྲིན་གྱི་ཆར་པ་ལས་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་དཔངས་སུ་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་པའོ། །ཆུ་ལྷག་མ་ཡོངས་སུ་གྱུར་
པ་གསེར་གྱི་ས་གཞིའི་དཀྱིལ་འཁོར་དཔངས་སུ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྷག་པའི་སུམ་འབུམ་པའོ། །འདི་དག་གི་རྒྱའི་ཚད་ནི་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དང་ཕྱེད་དང་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག་པའི་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་སོ། །འཁོར་ཡུག་ཏུ་ནི་སུམ་འགྱུར་རོ། །དེར་རི་རབ་ལ་བསྐོར་ཏེ་གཉའ་ཤིང་འཛིན་དང་
གཤོལ་མདའ་འཛིན་དང་སེང་ལྡེང་ཅན་དང་བལྟ་ན་སྡུག་དང་རྟ་རྣ་དང་རྣམ་འདུད་དང་མུ་ཁྱུད་འཛིན་ཏེ་གསེར་གྱི་རི་བདུན་རྣམས་སོ། །དེ་ལས་ཕྱི་རོལ་ན་གླིང་བཞི་རྣམས་དང། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ན་འཁོར་[?]ཡུག་གི་ལྕགས་རི་སྟེ་བརྒྱད་པའོ། །ལྷུན་པོ་ནི་གསེར་དང་དངུལ་དང་བཻ་ཌཱུརྱ་དང་ཤེལ་གྱི་

[118B] །འཛམ་བུའི་གླིང་འདིའི་ལོགས་བཻ་ཌཱུརྱའི་རང་བཞིན་དུ་སྣང་སྟེ། དེའི་འོད་འདིར་ཕོག་པས་ནམ་མཁའ་བཻ་ཌཱུརྱའི་ཁ་དོག་ཏུ་སྣང་ངོ་ཞེས་སོ། །རི་འདི་རྣམས་ཀྱང་ཆུ་ལ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ནུར་ནུབ་ལ། ལྷུན་པོ་ནི་ཆུ་ལས་སྟེང་དུ་ཡང་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུའོ། །བརྒྱད་པོ་ནི་ཕྱེད་
ཕྱེད་ཕྲི་བ་སྟེ་དེ་རྣམས་དཔངས་དང་ཞིང་མཉམ་པའོ། །འདི་རྣམས་ཀྱི་བར་རྣམས་ནི་རོལ་མཚོ་བདུན་ཏེ། དྲི་བཟང་བ་དང་རོ་ཞིམ་པ་དང་ཡང་བ་དང། དང་བ་དང། འཇམ་པ་དང། བསིལ་བ་དང། མགྲིན་པ་དང་ལྟོ་བ་ལ་མི་གནོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཆུས་གང་
བའོ༑ །དེ་ལ་རི་རབ་དང་གཉའ་ཤིང་འཛིན་གྱི་བར་ནི་ནང་གི་རྒྱ་མཚོ་དང་པོ་སྟེ་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུའོ། །ལོགས་ཀྱི་རྒྱར་ནི་གཉའ་ཤིང་འཛིན་གྱི་འགྲམ་ནས་བགྲོད་པར་བྱ་བ་ལས་སུམ་འགྱུར་རོ། །རོལ་མཚོ་གཞན་རྣམས་ཕྱེད་ཕྱེད་དོ་མུ་ཁྱུད་འཛིན་དང་འཁོར་[?]ཡུག་དག་གི་བར་ནི་ཕྱིའི་
རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་སྟེ་བ་ཚ་ཅན་གྱི་ཆུས་གང་བ་ཞེང་དུ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ལྷག་པའི་འབུམ་ཕྲག་གསུམ་པའི་ཚད་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་གླིང་བཞི་སྟེ་རི་རབ་ཀྱི་ངོས་བཞི་རྣམས་ནའོ། །དེ་ལ་འཛམ་བུའི་གླིང་ངོས་གསུམ་ལ་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་དང་གཅིག་ལ་ནི་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་དཔག་ཚད་
གསུམ་སྟེ་ཤིང་རྟའི་དབྱིབས་ལྟ་བུའོ། །དེའི་དབུས་སུ་གསེར་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་ས་གཞི་ལ་རྡོ་རྗེའི་གདན་མངོན་པར་འགྲུབ་སྟེ་གང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཐམས་ཅད་བཞུགས་ནས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །འདིའི་ཤར་ན་ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་ཟླ་ཕྱེད་ལྟ་བུ་
ངོས་གསུམ་འདི་དང་འདྲ་བ་གཅིག་ལ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་བཞི་བརྒྱ་པའོ། །འདི་ནས་ནུབ་ན་ནུབ་ཀྱི་བ་ལང་སྤྱོད་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་བརྒྱད་པ་ཟླུམ་པ་ཟླ་བ་གང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ་འདིའི་དབུས་ལ་ཕྱེད་དང་གསུམ་མོ། །འདིའི་བྱང་ན་བྱང་སྒྲ་མི་སྙན་གྲུ་བཞི་པ་ངོས་སོ་སོར་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་པའོ། །གང་
གླིང་རྣམས་ཀྱི་དབྱིབས་འདྲ་བ་དེའི་དབྱིབས་ལྟ་བུ་ཁོ་ནར་དེར་མི་རྣམས་ཀྱི་གདོང་པའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་མོའི་དབང་པོའི་ཡང་ངོ་ཞེས་སོ། །ལུས་དང་ལུས་འཕགས་སྒྲ་མི་སྙན། །སྒྲ་མི་སྙན་ཟླ་རྔ་ཡབ་གཞན། །གཡོ་ལྡན་དང་ནི་ལམ་མཆོག་འགྲོ། །བརྒྱད་རྣམས་དེ་ཡི་བར་གྱི་གླིང་

[119A]༄༅། །ཐམས་ཅད་ན་མི་རྣམས་གནས་སོ། །གཞན་རྣམས་ན་རེ་གཅིག་ན་སྲིན་པོ་རྣམས་སོ། །ཞེའོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་ཉིད་ན། བྱང་དུ་རི་ནག་པོ་དགུའི་ཕ་རོལ་ན་གངས་དང་ལྡན་པའི་རིའོ། །དེ་ལས་ཕ་རོལ་སྤོས་ངད་[?]ལྡང་བ་ལས་ཚུ་རོལ་ན་མཚོ་མ་དྲོས་པ་ཞེས་པ་
ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཆུས་གང་བ་ཆུ་ཞེང་དུ་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་པ་གང་ལས་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་གང་གཱ་དང་སིན་དཧུ་དང་སི་ཏཱ་དང་པཀྵུ་རྣམས་འབབ་པའོ། །དེའི་དྲུང་ན་འཛམ་བུ་མངོན་པར་གྲུབ་སྟེ་གང་གི་དབང་གིས་འདི་འཛམ་བུའི་གླིང་ཞེས་བརྗོད་པའོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་ཉིད་ཀྱི་འོག་
དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུའོ་འོག་ན་མནར་མེད་པའི་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་སྟེ་དཔངས་དང་རྒྱའི་ཚད་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་པའོ། །མནར་མེད་པའི་སྟེང་དུ་སྟེང་ནས་སྟེང་དུ་རབ་ཏུ་ཚ་དང་ཚ་བ་དང་ངུ་འབོད་ཆེན་པོ་དང་ངུ་འབོད་དང་བསྡུས་འཇོམས་དང་ཐིག་ནག་དང་ཡང་སོས་ཏ་དམྱལ་བ་བདུན་རྣམས་སོ། །
གཞན་རྣམས་ན་རེ་མནར་མེད་པའི་ལོགས་རྣམས་ནའོ་ཞེས་སོ། །བརྒྱད་པོ་དེ་རྣམས་ནི་སོ་སོར་བཅུ་དྲུག་ཉེ་འཁོར་ཏེ་དམྱལ་བར་ལྟུང་བ་རྣམས་འདི་རྣམས་སུ་སླར་ལྟུང་བའོ། །ཅི་དམྱལ་བའི་སྲུང་མ་དེ་རྣམས་སེམས་ཅན་ནམ་འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ནོ་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན་
སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་སྣང་བའོ། །གང་གཤིན་རྗེའི་སྲིན་པོར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། དེར་གང་གཤིན་རྗེས་བཀའ་བསྒོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་དམྱལ་བར་ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་གཤིན་རྗེའི་སྲིན་པོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་གང་ལས་བྱེད་པ་
རྣམས་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གཞན་རྣམས་ན་རེ་སེམས་ཅན་ནོ་ཞེའོ། །དེའི་ལས་རྣམས་གང་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་ཞེ་ན། དམྱལ་བ་དེ་རྣམས་ཉིད་དུའོ། །ཅི་ལྟར་མེར་གནས་པ་རྣམས་མི་འཚིག་ཅེ་ན། ལས་རྣམས་ཀྱི་མེ་ལས་མཚམས་བྱས་པའི་ཕྱིར་རམ་ཡང་ན་འབྱུང་བའི་ཁྱད་པར་
གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚ་བའི་དམྱལ་བ་བརྒྱད་པོ་འདི་རྣམས་ལས་གཞན་རྣམས་ནི་གྲང་བའི་དམྱལ་བ་རྣམས་ཏེ་ཆུ་བུར་ཅན་དང་ཆུ་བུར་རྡོལ་བ་དང་སོ་ཐམས་ཐམས་པ་དང་ཨ་ཆུ་ཟེར་བ་དང་ཀྱི་ཧུད་ཟེར་བ་དང་ཨུཏྤལ་ལྟར་གས་པ་དང། པདྨ་ལྟར་གས་པ་དང། པདྨ་ལྟར་ཆེར་

[119B] །འཛམ་བུའི་གླིང་འདིའི་འོག་ན་མནར་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གོ་སྐབས་ཡང་ཡོད་དེ་གླིང་རྣམས་འབྲུའི་ཕུང་པོ་བཞིན་འོག་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་
རིམ་གྱིས་གཞོལ་བའོ་ཞེས་པ་དམྱལ་བ་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་གྲུབ་པའོ། །ཉི་ཚེ་བའི་དམྱལ་བ་རྣམས་ནི་རང་རང་གི་ལས་ཀྱང་མང་པོའམ་གཉིས་སམ་གཅིག་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་དུ་མའོ། །གནས་ཀྱང་ངེས་
པ་མེད་དེ་ཆུ་བོ་དང་རི་དང་མྱ་ངམ་གྱི་ཕྱོགས་རྣམས་དང་འོག་ནའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱང་ཐང་དང་ཆུ་དང་ནམ་མཁའི་སྤྱོད་ཡུལ་པའོ། །ཡི་དགས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ནི་གཤིན་རྗེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་འོག་དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱས་བར་
ཡོངས་སུ་བཅད་ནས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བའི་གནས་ཡིན་ལ་དེ་ལས་གཞན་དུ་འཕོས་པ་རྣམས་སོ། །འདིའི་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་འཕྲུལ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་རྣམས་འཁོར་བ་དང་འདྲ་བར་ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་དང་སྐར་མ་རྣམས་རི་རབ་ལ་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་དག་རི་རབ་ཀྱི་
ཕྱེད་གཉའ་ཤིང་འཛིན་གྱི་རིའི་སྟེང་ནས་མཉམ་པར་རྒྱུའོ། །ཚད་ནི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་པའོ། །ཉི་མའི་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་པའོ། །སྐར་མའི་གཞལ་ཡས་ཁང་རྣམས་ཀྱི་གང་ཆུང་བ་དེའི་ཚད་རྒྱང་གྲགས་སོ། །ཉི་མའི་གཞལ་མེད་ཁང་གི་འོག་ཕྱི་རོལ་ནི་མེ་ཤེལ་གྱི་
དཀྱིལ་འཁོར་ཚ་ཞིང་སྣང་བར་བྱེད་པའོ། །ཟླ་བའི་གཞལ་མེད་ཁང་གི་འོག་ནི་ཆུ་ཤེལ་བསིལ་བ་དང་སྣང་བར་བྱེད་པའོ། །གླིང་བཞིར་ཉི་མ་གཅིག་དང་ཟླ་བ་གཅིག་གིས་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །གང་གི་ཚེ་བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་དུ་ནམ་ཕྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཤར་ལུས་འཕགས་སུ་ཉི་མ་ནུབ་པའོ། །འཛམ་བུའི་
གླིང་དུ་ཉི་མ་ཕྱེད་དོ། །བ་ལང་སྤྱོད་དུ་འཆར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་རྣམས་སུ་ཡོང་ངོ། །འདི་ཉི་མའི་འགྲོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་མཚན་མོ་དང་ཉིན་མོ་རྣམས་འཕེལ་བ་དང་ཐུང་བ་དག་གོ། །དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དང་པོར་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉམས་པར་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཅི་ཞེ་ན། ཉི་མའི་འོད་ཀྱིས་

[120A]༄༅། །ཏེ་ཟླ་བའི་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་ལོགས་གཞན་ལ་གྲིབ་མ་ལྷུང་སྟེ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་རངས་པར་མཐོང་ངོ། །སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ན་རེ། གང་རེ་འགའ་གཞལ་མེད་ཁང་གི་ཕྱེད་སྣང་བ་དེ་འདྲ་བ་དེ་རྒྱུ་བའི་ཚུལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །ཉི་མ་ལ་སོགས་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་
འདི་རྣམས་ལ་གནས་པའི་ལྷ་རྣམས་ནི་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་པ་གཞལ་མེད་ཁང་ལ་གནས་པ་རྣམས་སོ། །ས་ལ་གནས་པ་ནི་རི་རབ་ཀྱི་བང་རིམ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་གནས་པའོ། །རི་རབ་ཀྱི་བང་རིམ་བཞི་རྣམས་ཏེ། དེ་ལ་གཅིག་ནི་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གྱེན་དུ་སོན་པ་ནས་ཏེ་བཞི་པའི་
བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུའོ། །སྟོང་ཕྲག་བཅུ་དྲུག་དང་བརྒྱད་དང་བཞི་དང་གཉིས་ཐོན་པའོ། །དེ་རྣམས་ལ་ལག་ན་གཞོང་ཐོགས་རྣམས་དང་ཕྲེང་ཐོགས་རྣམས་དང་རྟག་མྱོས་རྣམས་དང་རྒྱལ་ཆེན་རིས་བཞི་པའི་ལྷ་རྣམས་ཏེ། གཉའ་ཤིང་འཛིན་ལ་སོགས་པ་རི་བདུན་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་ངོ། །
བང་རིམ་བཞི་པ་ལ་རྣམ་ཐོས་སྲས་དང་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་དང་འཕགས་སྐྱེས་པོ་དང་མིག་མི་བཟང་སྟེ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་རྣམས་བྱང་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ལ་གནས་སོ། །ལག་ན་གཞོང་ཐོགས་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷའོ། །ལྷུན་པོའི་སྟེང་
ན་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་ལྷན་ཅིག་བྱས་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དེར་སྐྱེས་པས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའོ། །ལྷུན་པོའི་སྟེང་གི་ངོས་སོ་སོར་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་སྟེ་ཐུར་དུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །གཞན་རྣམས་ན་རེ་ངོས་སོ་སོར་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གྲྭ་བཞིན་དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱའི་ཚད་ཀྱིས་
བརྩེགས་པ་བཞི་རྣམས་ཏེ། གང་རྣམས་སུ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པའི་གནོད་སྦྱིན་རྣམས་སོ་སོར་གནས་པའོ། །རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་དེའི་དབུས་ན་གྲོང་ཁྱེར་བལྟ་ན་སྡུག་ཅེས་པ་ངོས་རེ་རེ་ལ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་སུམ་སྟོང་དུ་རིང་བ་དཔངས་སུ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་གཉིས་པ། སའི་མཐིལ་གསེར་གྱི་རང་
བཞིན་ལ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བཀྲ་བ་ཤིང་བལ་ལྟར་རེག་ན་འཇམ་པ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ངོ། །དེའི་དབུས་ན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཞེས་པའི་ཁང་བོ་ཟངས་[?]ངོས་སོ་སོར་དཔག་ཚད་བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གསུམ་དུ་རིང་བ་དཔངས་སུ་ཇི་ལྟར་མཛེས་པའོ། །གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལོགས་བཞི་རྣམས་

[120B] །གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལོགས་གཉིས་ཀྱི་བྱང་ཤར་ན་ཤིང་ཡོངས་འདུས་བརྟོལ་ཏེ། དེའི་རྩ་བ་དཔག་ཚད་ལྔ་ཟུག་གོ། །དཔངས་སུ་དཔག་ཚད་བརྒྱ་པའོ། །ཡལ་ག་དང་འདབ་མ་
དང་ལོ་མ་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་ཁྱབ་སྟེ་གནས་སོ། །དེ་ཐམས་ཅད་མེ་ཏོག་རྒྱས་པའི་དྲི་རྫི་ཕྱོགས་སུ་དཔག་ཚད་བརྒྱར་འགྲོ་ལ་རྫི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པར་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུའོ། །ཅི་རང་གི་འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་པ་ཁོ་ནས་མེ་ཏོག་གི་དྲིའི་རྒྱུན་དེ་འཇུག་གམ། འོན་ཏེ་རླུང་ལ་བསྒོས་ནས་སྐྱེ་ཞེ་ན་
འདི་ལ་ངེས་པ་མེད་ལ་སློབ་དཔོན་གྱི་འདོད་པ་གཉིས་ཀ་ལྟར་ཡང་ངོ། །ལྷོ་ནུབ་ན་ཆོས་བཟངས་ཏེ་ལྷའི་བདུན་ས་གང་དུ་ལྷ་རྣམས་འཁོད་ནས་བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བགྲོ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་པའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྣོད་གནས་པའོ། །སྐབས་གསུམ་པ་རྣམས་ལས་སྟེང་དུ་ལྷ་
རྣམས་གཞལ་མེད་ཁང་ལ་གནས་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་འཐབ་བྲལ་དང་དགའ་ལྡན་དང་འཕྲུལ་དགའ་དང་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་དེ་འདོད་ཁམས་པ་རྣམས་དང་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་ས་བས་སོ། །དེ་ལ་ཚ་བའི་དམྱལ་བ་བརྒྱད་དང་གླིང་བཞི་དང་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ལ་སོགས་པ་ལྷ་དྲུག་
དང༑ དུད་འགྲོ་དང། ཡི་དགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་འདོད་ཁམས་གནས་རིས་ཉི་ཤུའོ། །དེ་ལ་འདོད་པ་སྐྱེ་བ་གསུམ་རྣམས་ཏེ། འདོད་པ་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལས་མི་རྣམས་དང་ལྷའི་རིས་བཞི་རྣམས་དང། འཕྲུལ་དགའ་བ་རྣམས་རང་གིས་སྤྲུལ་ཞིང་སྤྲུལ་ནས་འདོད་པ་རྣམས་
ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་པ་རྣམས་གཞན་གྱི་སྤྲུལ་པའི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་དབང་ཕྱུག་གི་དབང་བྱེད་པའོ། །འདིར་ས་དང་འབྲེལ་པར་གནས་པ་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་རྣམས་མི་བཞིན་དུ་གཉིས་ཀྱིས་གཉིས་འཁྲིག་ལ། འཐབ་བྲལ་ལ་སོགས་པ་
རྣམས་གྲངས་ཇི་ལྟ་བར་འཁྱུད་པ་དང་ལག་པ་བཅངས་པ་དང་དགོད་པ་དང་ལྟ་བས་སོ། །འོན་ཀྱང་ལྷ་རྣམས་ལ་ཁུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རླུང་བཏང་བས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་བྲལ་ལོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཉིས་ཀྱིས་གཉིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟེ་དུས་ཡོངས་སུ་བཅད་

[121A]༄༅། །པས་འཁྱུད་པ་ལ་སོགས་པར་གདགས་པར་གསུངས་སོ་ཞེས་སོ། །ཇི་ཙམ་ཇི་ཙམ་དུ་ཡུལ་ཤས་ཆེ་བ་དེ་ཙམ་དུ་འདོད་ཆགས་ཀྱང་ཤས་ཆེ་བའོ། །ལྷའམ་ལྷ་མོ་གང་གིས་ཕང་པར་གཞོན་ནུ་མ་བྱུང་བ་དེ་ནི་དེ་དག་གི་བུ་བརྒྱུད་དེ་ལྟའི་རིས་རྣམས་སུ་ལོ་ལྔ་དང་དྲུག་དང་བདུན་དང་བརྒྱད་
དང་དགུ་པ་དང་བཅུ་པ་ལྟ་བུར་རོ། །གཟུགས་ཁམས་སུ་ནི་ལྷ་རྣམས་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་དང་བྲལ་བ་གོས་དང་བཅས་པར་སྐྱེའོ། །ལྷ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཕགས་པའི་སྐད་དུ་སྨྲའོ། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནི་ཚངས་རིས་དང། ཚངས་པའི་
མདུན་ན་འདོན་དང་ཚངས་ཆེན་པོ། །གཉིས་པ་ནི་འོད་ཆུང་དང་ཚད་མེད་འོད་དང་འོད་གསལ་ལོ། །གསུམ་པ་ནི་དགེ་ཆུང་དང་ཚད་མེད་དགེ་དང་དགེ་རྒྱས་ཏེ་འདི་རྣམས་ཀྱང་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །བཞི་པ་ནི་རབ་ཀྱི་མཐའ་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ། སྤྲིན་མེད་དང་བསོད་
ནམས་སྐྱེས་དང་འབྲས་བུ་ཆེ་དང་མི་ཆེ་བ་དང་མི་གདུང་བ་དང་གྱ་ནོམ་སྣང་དང་ཤིན་ཏུ་མཐོང་བ་འོག་མིན་ནོ། །བསམ་གཏན་བཞི་ནི་ཆུང་དུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་སོ་སོར་གསུམ་པའོ། །བཞི་པ་ནི་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་དུ་དང། ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་དང་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་དང་
མཆོག་ཏུ་ཆེན་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་གནས་དྲུག་སྟེ་འདི་རྣམས་གནས་བཅུ་བདུན་ནོ། །དེ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་བཅས་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སོ། །འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་གཅིག་ན་འདུ་ཤེས་མེད་པ་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སོ། །ཁ་ཅིག་འདི་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལ་སོགས་པ་
ཁོ་ནར་འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་སྟེང་ནའོ་ཞེས་སོ། །མི་ཆེ་བ་ཞེས་པ་འདིར་ཨ་བའི་ཧ་ཞེས་པ་དང་མི་འདོད་པ་ཞེས་པའང་མིང་དུ་སེམས་སོ། །མི་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་འོག་མིན་གྱི་བར་ལྔ་རྣམས་གཙང་མའི་གནས་ཏེ། གཙང་བ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཁོ་ན་འདི་རྣམས་སུ་སྐྱེས་ནས་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་གནས་མེད་ཅིང་བཏང་སྙོམས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་བཞི་པ། སྐྱེ་བའི་བྱེ་བྲག་གི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡ་ས་སྐྱེ་མཆེད་དང། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་

[121B] །འདི་རྣམས་ཡུལ་གྱིས་བྱས་པའི་སྟེང་དང་འོག་ནི་མེད། ཡུལ་གང་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་དེ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཤི་འཕོས་པ་དེ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སླར་ཡང་དེ་ནས་ཤི་འཕོས་པ་རྣམས་དེ་ཉིད་དུ་སྲིད་པ་བར་མ་འགྲུབ་པའོ། །འདིར་འདི་ལ་གཟུགས་
ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་གཟུགས་མེད་དེ་དེའི་དངོས་པོ་ནི་གཟུགས་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གཟུགས་མེད་པ་ཁོ་ན་དང་གཟུགས་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་དམན་པ་ལ་དགག་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནས་ཤི་འཕོས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེའོ། །གཞན་རྣམས་ན་རེ་སེམས་ན་རེ་སེམས་ཁོ་ན་ལས་
སྐྱེ་སྟེ་ལུས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྒྱུས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པ་ཐོབ་པ་འཇུག་པ་ལས་སོ་ཞེས་སོ། །ཆོས་མངོན་པ་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་དམན་པའི་དོན་ལ་དགག་སྒྲར་བརྗོད་དེ། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་གཟུགས་ཀྱང་ཡོད། གནས་ཀྱང་ཡོད། དེ་ནས་སྟེང་ནས་སྟེང་དུ་གནས་པའི་གཞལ་མེད་
ཁང་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་ཅེས་ཟེར་བ་ནས་ས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཚད་དང་དབྱིབས་ཀྱི་དབྱེ་བའི་བར་དུ་རྒྱས་པར་སྟོན་ནོ། །དེའི་འདོད་པ་འདིར་མ་སྤྲོས་ཏེ་མང་པོའི་འདོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་ཕྱིར་དེས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་ཉེར་
བསྡོགས་བརྒྱད་རྣམས་ཏེ། བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པ་བརྒྱད་རྣམས་ཀྱི་རེ་རེ་རེ་རེའི་སྟེ་གང་གིས་དེ་ལ་འཇུག་པའོ། །བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་ཡན་ལག་བཞི་པའོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་ཉིད་རྟོག་པ་དང་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་པ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་
བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཚོར་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་རྟོག་པ་མེད་ལ་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་ནི་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་འབྲས་བུ་ཚངས་པ་ཆེན་པོའོ་ཞེས་པ་འདོད་པ་དང། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་གཙོ་བོར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྣམ་པར་
སྨིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་རྣམས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཚངས་རིས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་གཙང་མའི་གནས་རྣམས་ཏེ་འཕགས་པ་རྣམས་ཁོ་ན་དེར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་རྣམས་

[122A]༄༅། །ཀྱང་བག་མེད་པའི་ས་ལ་གནས་པ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གདམས་ངག་གི་སྣོད་དོ། །བག་མེད་པའི་ས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འདོད་པའི་བདེ་བའི་རོ་མྱང་བ་སྟེ་དེ་ཕལ་ཆེར་འདོད་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་སོ། །བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བའི་རོ་མྱང་བ་
བསམ་གཏན་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་རོ་མྱང་བ་ནི་གཙང་མའི་གནས་པ་རྣམས་སོ། །གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ནི་བགྲོད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གདུལ་བྱར་ནི་བྱམས་པ་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་ཤིང་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་
སོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་ཏེ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྣོད་དུ་འགྱུར་བའོ་ཞེས་པའོ། །ཅི་ཁམས་གསུམ་པ་གཅིག་ཁོ་ན་འམ་ཞེ་ན་ཁམས་གསུམ་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ཇི་ལྟ་
གནས་ཤེ་ན། ཤར་དང། ལྷོ་དང། ནུབ་དང། བྱང་གི་ཕྱོགས་རྣམས་དང། སྟེང་དང་འོག་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འཇིག་པ་དང་འཆགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བར་དང་མཚམས་མེད་དེ། འོག་མིན་གྱི་གོང་ན་ཡང་འདོད་པའི་ཁམས་སོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འོག་ན་ཡང་འོག་མིན་
ནོ༑ །གང་ཁམས་གཅིག་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ལས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ལས་ཀྱང་ངོ། །གང་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་དུ་སྐྱེ་བ་དེར་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ། ཚངས་པའི་འཇིག་
རྟེན་དེ་ཉིད་དུ་ངེས་འགྲོའི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པ་བརྗོད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་འོག་ནས་སྟེང་དུ་ཅི་ཙམ་རིང་ཞེ་ན། གནས་དང་གནས་ནས་འོག་ཏུ་ཇི་སྲིད་པ་དེ་སྲིད་དེ་དང་དེ་ལས་སྟེང་དུ་སྟེ་ཐམས་ཅད་འཛམ་བུའི་གླིང་མཚམས་སོ། །འོ་ན་འཐབ་བྲལ་ལ་
སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞལ་མེད་ཁང་གི་ཚད་ཅི་ཞེ་ན། ཁ་ཅིག་ན་རེ་བཞི་པོ་རྣམས་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་ཅི་ཙམ་པའོ་ཞེས་སོ། །གཞན་རྣམས་ན་རེ་གོང་མ་ཉིས་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནི་གླིང་བཞི་པ་ཇི་སྲིད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་སྟོང་སྤྱི་ཕུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་

[122B] །གསུམ་པ་ནི་སྟོང་གཉིས་པ་ཇི་ཙམ་པའོ། །བཞི་པ་ནི་སྟོང་གསུམ་པ་ཇི་ཙམ་པའོ། །གཞན་རྣམས་ན་རེ་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་སྟོང་ལ་སོགས་པའི་ཚད་ཡིན་ལ་བཞི་པ་ཚད་མེད་པའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་གླིང་བཞི་དང་ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་དང་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དྲུག་དང་བསམ་གཏན་
དང་པོ་རྣམས་སོ་སོར་སྟོང་ནི། སྟོང་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་པ་སྟེ་སྟོང་སྤྱི་ཕུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སོ། །སྤྱི་ཕུད་དེ་རྣམས་སྟོང་ནི་སྟོང་གཉིས་པ་བར་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སོ། །སྟོང་གཉིས་པ་དེ་རྣམས་སྟོང་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཏེ་གླིང་བཞི་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་
བརྒྱ་རྣམས་སོ། །འདི་ཐམས་ཅད་མཉམ་དུ་འཇིག་ཅིང་མཉམ་དུ་འཆགས་སོ། །འཆགས་པ་ནི་འབྱུང་བའོ། །འདིར་དཔག་ཚད་དང་མིང་དང་ལོ་རྣམས་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་ཕྱིར་དང་པོའི་རིམ་གྱིས་བརྩམ་པར་བྱའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ངེས་པར་དབྱེ་བའི་མཐའ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་པོ། །མིང་གི་མཐའ་
ནི་ཡི་གེ་སྟེ་དཔེར་ན་འོག་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དུས་ཀྱི་མཐའ་སྐད་ཅིག་མ་སྟེ་སྐད་ཅིག་གི་ཚད་ནི་ཆོས་འགྲོ་བ་སྟེ་ཇི་སྲིད་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཞན་དུ་འགྲོ་བའོ། །ཆོས་མངོན་པ་པ་རྣམས་ན་རེ་སྐྱེས་བུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་ཙམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་དྲུག་ཅུ་རྩ་ལྔ་འདའོ་
ཞེས་སོ། །དེ་ལ་རྔུལ་ཕྲ་རབ་དང་རྡུལ་ཕྲན་དང་ལྕགས་དང་ཆུ་དང་རི་བོང་དང་ལུག་དང་གླང་དང་ཉི་ཟེར་གྱི་རྡུལ་དང། སྲོ་མ་དང་ཤིག་དང་ནས་དང་སོར་མོའི་ཚིགས་ཞེས་པ་བཅུ་གཉིས་ནི་ཕྱི་མ་བདུན་འགྱུར་ཏེ་ཚིགས་གསུམ་སོར་མོའོ། །ལོག་ལ་བྱས་པའི་སོར་མོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཁྲུའོ། །ཁྲུ་བཞི་
གཞུའོ༑ །གཞུ་ལྔ་བརྒྱ་རྣམས་རྒྱང་གྲགས་སོ། །རྒྱང་གྲགས་བརྒྱད་རྣམས་དཔག་ཚད་དོ། །སྐད་ཅིག་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྣམས་དེའི་སྐད་ཅིག་གོ། །དེའི་སྐད་ཅིག་དེ་དྲུག་ཅུ་ཐང་ཅིག་གོ། །ཐང་ཅིག་སུམ་ཅུ་ཡུད་ཙམ་མོ། །ཡུད་ཙམ་སུམ་ཅུ་ལ་ཉིན་ཞག་གཅིག་གོ། །རྒྱལ་དང་དབོ་དང་ས་ག་དང་
ཆུ་སྟོད་དང་ཁྲུམས་དང་སྨིན་དྲུག་རྣམས་ཀྱི་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ལ་ཚེས་རེ་རེ་ཆད་པའི་ཕྱིར་ཉིན་ཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་དང་ཉིན་ཞག་སུམ་ཅུ་ནི་ཟླ་བའོ། །ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ལོའོ། །དེ་ལ་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་མི་རྣམས་ཕལ་ཆེར་ཁྲུ་ཕྱེད་དང་བཞི་པའོ། །འགའ་ཞིག་ཁྲུ་བཞི་པའོ། །ཤར་དང་

[123A]༄༅། །བ་ལང་སྤྱོད་དང་བྱང་ཞེས་པ་རྣམས་ནི་ཁྲུ་བརྒྱད་དང་བཅུ་དྲུག་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་ལུས་ཀྱི་ཚད་དོ། །རྒྱང་གྲགས་ཀྱི་རྐང་པ་གཅིག་དང་གཉིས་དང་གསུམ་དང་བཞི་དང་ལྔ་དང་དྲུག་རྣམས་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིགས་ལ་སོགས་ལྷ་དྲུག་རྣམས་ཀྱིའོ། །ཚངས་
རིས་ལ་སོགས་པ་བཅུ་བདུན་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ནི་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་གཅིག་དང་ཕྱེད་དང་གཉིས་དང་གཉིས་དང་བཞི་དང་བརྒྱད་དང་བཅུ་དྲུག་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ལྷག་པའི་བརྒྱ་དང་ཕྱེད་དང་སུམ་བརྒྱ་དང་ལྔ་བརྒྱ་དང་སྟོང་དང། སྟོང་ཕྲག་གཉིས་དང་བཞི་
དང་བརྒྱད་དང་བཅུ་དྲུག་རྣམས་སོ། །བྱང་སྒྲ་མི་སྙན་དང་བ་ལང་སྤྱོད་དང་ཤར་ལུས་འཕགས་པོ་རྣམས་སུ་ཚེ་ནི་ལོ་སྟོང་དང་དེའི་ཕྱེད་དོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་བསྐལ་པ་དང་པོའི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚད་མེད་པ་དང་བར་དུ་མ་ངེས་པ་དང་ཐ་མར་ལོ་བཅུའོ། །མི་རྣམས་ཀྱི་ལོ་ལྔ་བཅུ་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་
རིས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉིན་ཞག་གོ། །དེའི་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་རྣམས་ཚེའོ། །སྟེང་མ་རྣམས་ཀྱི་ཉིན་ཞག་དང་ཚེ་ཕྱི་མ་ཉིས་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དཔག་ཚད་ཕྱེད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་བསྐལ་པ་ཕྱེད་ལ་སོགས་པ་ཚེའི་ཚད་དོ། །གཟུགས་མེད་ན་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་དང་བཞི་
བཅུ་དང་དྲུག་ཅུ་བརྒྱད་ཅུ་རྣམས་ཚེའོ། །འདིར་བསྐལ་པ་ཆེན་པོའི་ཕྱེད་དེ་བར་གྱི་བསྐལ་པ་བཞི་བཅུ་བསྐལ་པར་བྱས་ནས། བསྐལ་པ་དེའི་ཕྱེད་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ཅན་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའོ། །འོད་ཆུད་ནས་བརྩམས་ནས་ནི་བསྐལ་པ་ཆེན་པོས་ཚེའོ། །ངན་འགྲོ་ནི་གང་
རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ཚད་དེ་ནི་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་ཡང་སོས་སུ་ཉིན་ཞག་གཅིག་སྟེ་དེའི་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་རྣམས་ཚེའོ། །སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ནི་ཐིག་ནག་དང་བསྡུས་འཇོམས་དང་ངུ་འབོད་དང། ངུ་འབོད་ཆེན་པོ་དང་ཚ་པར་ཉིན་ཞག་གཅིག་སྟེ་དེ་ཡིས་ལོ་
སྟོང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཚེའོ། །རབ་ཏུ་ཚ་བ་ནི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཕྱེད་ཚེའོ། །མནར་མེད་པའི་བར་གྱི་བསྐལ་པའོ། །དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ངེས་པ་མེད་ཅིང་མཆོག་ཏུ་ཚེ་རིང་པའི་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་སྟེ། དགའ་བོ་དང་ཉེར་དགའ་ལ་སོགས་པ་ཀླུ་རྣམས་ཀྱིའོ། །མིའི་ཟླ་བ་

[123B] །གྲང་བའི་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆུ་བུར་ཅན་གྱི་ཚེ་ནི་གང་མ་ག་དྷཱའི་ཏི་ལ་[?]ཁཱ་རིའི་ཉི་ཤུ་པའི་སྦྱང་སྟེ་སྦྱང་དེ་ལས་ལོ་བརྒྱ་ནས་ཏིལ་རེ་ཕྱུང་བས་ཟད་པའོ། །གཞན་རྣམས་སོ་སོར་ཉི་ཤུ་འགྱུར་དུ་འཕེལ་བའི་ཚེའོ། །བར་དུ་འཆི་བ་ནི་སྒྲ་
མི་སྙན་མ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་དོ། །མཉམ་དུ་འཇིག་གོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ལ་འཇིག་པ་གཉིས་ཏེ་འགྲོ་བ་འཇིག་པ་དང་ཁམས་འཇིག་པའོ། །ཡང་གཉིས་ཏེ་སེམས་ཅན་འཇིག་པ་དང་སྣོད་འཇིག་པའོ། །གང་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སེམས་ཅན་འཆི་འཕོ་ཞིང་མི་སྐྱེ་བའི་དུས་དེར་
འགྱུར་ཏེ་དེ་འཇིག་པའི་བསྐལ་པ་རྩོམ་པའོ། །རིམ་གྱིས་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སེམས་ཅན་གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་དེའི་ཚེ་དམྱལ་བ་མྱོང་བར་ངེས་པའི་ལས་འཛིན་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་གྱི་དམྱལ་བར་འཕན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དུད་འགྲོ་རྣམས་དང་ཡི་དྭགས་
རྣམས་དང་འཛམ་བུའི་གླིང་དང་ཤར་ལུས་འཕགས་དང་བ་ལང་སྤྱོད་དང་སྒྲ་མི་སྙན་པའི་མི་རྣམས་དང་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དྲུག་དང་བསམ་གཏན་དང་པོ་རྣམས་རིམ་གྱིས་འཇིག་གོ། །གང་གི་ཚེ་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སེམས་ཅན་གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ཙམ་འདི་ལྟ་སྟེ་སེམས་
ཅན་འཇིག་པས་འཇིག་རྟེན་འཇིག་པའོ། །དེ་ནས་སྣོད་སྟོང་པ་འདི་ཉིད་ནས་ཀུན་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དེ་འཕེན་པའི་ལས་ཡོངས་སུ་ཟད་ནས་ལྷས་ཆར་མ་ཕབ་པ་དང་ཉི་མ་དང་པོ་ཤར་བས་ས་བོན་གྱི་གྲོང་དང་འབྱུང་བའི་གྲོང་དང་ཆུ་མིག་དང་ཆུ་ཕྲན་རྣམས་སྐམ་མོ། །ཉི་མ་གཉིས་ཤར་
བས་ཆུ་བོ་ཐམས་ཅད་སྐམ་མོ། །གསུམ་པ་ཆུ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་མ་དྲོས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚོ་ཕྲན་ཆེན་པོ་རྣམས་སྐམ་མོ། །བཞི་པས་རྒ་མཚོ་ཆེན་པོ་དཔག་ཚད་བརྒྱའི་བར་དུ་སྐམ་མོ། །ལྔ་པས་དཔག་ཚད་ཉིས་བརྒྱ་ལ་སོགས་པའོ། །དྲུག་པས་ཆུའི་ཐིགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཆུང་བ་ཡང་མི་
ལུས་ཏེ་ས་ཆེན་པོ་དང་རི་རབ་ཀྱང་དུ་བར་འཐུལ་ལོ། །ཉི་མ་བདུན་པ་ཤར་བས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བསྲེགས་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཐལ་བར་ཡང་མི་ཤེས་པར་བསྲེགས་ནས་རང་ཉིད་ཀྱང་ཞིའོ་ཞེས་པ་ཉི་མ་བདུན་གྱི་མེས་འཇིག་པས་བསམ་གཏན་དང་བོའི་བར་བསྲེག་གོ། །དེ་

[124A]༄༅། །བཞིན་དུ་ཆར་པའི་ཆུ་བ་ཚྭ་ཅན་གྱིས་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་མྱགས་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་བསྐྱོད་པའི་རླུང་ཆེན་པོའི་རླུང་གིས་འཇིག་པས་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་རྣམ་པར་འཐོར་རོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པ་ན་འཇིག་པ་མེད་དོ། །འོ་ན་དེ་རྟག་གམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་
ཕྱིར་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ནི་ས་གཞི་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་པ་མེད་ཀྱི་འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གནས་གཞན་རྣམ་པར་ཆད་པ་སྟེ་སྐར་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ན་སེམས་ཅན་གང་དང་གང་སྐྱེ་བའམ་འཆི་འཕོ་བ་ནི་གཞལ་མེད་ཁང་དང་བཅས་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་རྟག་པ་ཉིད་མེད་དོ། །འདིར་བར་མ་ཆད་པར་མེ་ཡིས་
འཇིག་པ་ལན་བདུན་ནོ། །དེ་ནས་ཆུས་གཅིག་གོ། །དེ་ལྟར་ཆུ་ཡིས་བདུན་སོང་བ་ན་ཡང་མེས་བདུན་ནོ། །ཕྱིས་རླུང་གིས་འཇིག་པ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ལ། དེ་རྣམས་ནི་མེས་འཇིག་པ་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་དང་ཆུས་བདུན་དང་རླུང་གིས་གཅིག་སྟེ་འདི་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་དམྱལ་བར་སེམས་
ཅན་རྣམས་འཆི་འཕོ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཇི་སྲིད་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཟད་པའི་བར་གྱི་དུས་འདི་འཇིག་པའི་བསྐལ་པ་སྟེ་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུ་རྣམས་སོ། །དེའི་རྗེས་སུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞིག་པ་འདི་སྟོང་པ་ནམ་མཁའ་ཙམ་དུ་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུ་གནས་སོ། །དེ་ནས་སླར་ཡང་
སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ནམ་མཁའ་ལས་རླུང་དལ་བུ་རྣམས་གཡོའོ། །དེ་ནས་ཇི་སྐད་བརྗོད་པ་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེའོ། །འདི་ཙམ་འདི་ནི་སྣོད་འཆགས་པས་འཇིག་རྟེན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་སེམས་ཅན་གཞན་ཞིག་འོད་གསལ་བའི་ལྷ་རྣམས་
ལས་ཤི་འཕོས་ནས་ཚངས་པའི་གཞལ་མེད་ཁང་སྟོང་པར་སྐྱེའོ། །སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱང་དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་ཚངས་པ་མདུན་ན་འདོན་དུའོ། །དེ་ནས་ཚངས་རིས་དང་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་རྣམས་སུ་སྟེ་རིམ་གྱིས་བྱང་སྒྲ་མི་སྙན་དང་བ་ལང་སྤྱོད་དང་ཤར་ལུས་འཕགས་དང་འཛམ་
བུའི་གླིང་དང་ཡི་དགས་དང་དུད་འགྲོ་དང་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་སྐྱེའོ། །འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཏེ་གང་ཕྱིས་ཞིག་པ་དེ་ལ་མངོན་ལ་འཆགས་པའོ། །གང་གི་ཚེ་དམྱལ་བ་རྣམས་སེམས་ཅན་གཅིག་སྐྱེས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། གང་འཇིག་རྟེན་འདི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུར་འཆགས་པ་

[124B] །ཆགས་ནས་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུར་གནས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཉེ་བར་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །འདིར་ཡང་བསྐལ་པ་དང་པོའི་མི་རྣམས་ནི་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་པར་ང་འོད་ཅན་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་དགའ་བའི་ཟས་ཅན་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་སའི་
དྲི་བསྣམས་ནས་རོ་མྱོང་ཤིང་ཟོས་པས། དེ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ལ་རྩུབ་པ་ཉིད་དང་ལྕི་བ་ཉིད་ཞུགས་ཤིང་འོད་ནི་ནུབ་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ནས་མུན་པ་བྱུང་བ་ན་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་དག་བྱུང་ངོ། །སའི་རོ་དང་སའི་ཞག་དང་མྱུ་གུའི་ཚལ་རིམ་གྱིས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཆགས་པ་ལས་ནུབ་པར་གྱུར་ཏོ། །མ་རྨོས་
མ་བཏབ་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པ་དེ་ཟོས་པ་ན་གཅི་བ་དང་བཤང་བའི་ལམ་ཕོ་དང་མོའི་དབང་པོ་དང་བཅས་པ་བྱུང་ཤིང་དབྱིབས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་བྱུང་སྟེ། སྔོན་གོམས་པའི་དབང་ལས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་གང་ལས་ལོག་པར་ཞུགས་པར་གྱུར་
པའོ། །ལེ་ལོ་ལས་སོགས་འཇོག་བྱས་ཤིང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་སྐྱེས་པ་ན་འབྲས་སཱ་ལུ་བརྔས་པ་སླར་མི་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ན་ཞིང་རྣམས་བགོས་ནས་རང་གི་རྣམས་ལ་ཀུན་ནས་འཛིན་པ་བྱས་ཏེ་ཕ་རོལ་གྱི་ལ་བརྐུས་སོ། །དེ་ནས་བསྲུང་བའི་དོན་དུ་སྐྱེས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་ཅིག་བྱུང་བ་ལ་དྲུག་
ཆ་བསྟབས་ཏེ། ཞིང་རྣམས་ཀྱི་བདག་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱལ་རིགས་ཞེས་དོན་དང་མཐུན་པའི་མིང་ངོ། །མང་པོས་བཀུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མང་པོས་བཀུར་བ་དང་རྒྱལ་པོ་ཞེས་སོ། །ཁྱིམ་རྣམས་ལས་ཡིད་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་རྣམས་ནི་བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱ་བའི་
མིང་བྱུང་ངོ༑ །རྒྱལ་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གིས་ཆད་པས་བཅད་པའི་ཆོམ་རྐུན་པ་རྣམས་ན་རེ་བདག་གིས་འདི་ལྟ་བུ་མ་བགྱིས་སོ་ཞེས་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཆགས་བཞིན་པ་རྣམས་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྟེ། ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་ན་
རིམ་གྱིས་ཐུང་བ་ཉིད་དེ། མཐར་ཚེ་ལོ་བཅུ་པ་ཆོས་མ་ཡིན་པ། ཆགས་པ་མི་བཟད་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ལོག་པའི་ཆོས་ཀྱིས་དཀྲིས་པ་རྣམས་ལ། གནོད་སེམས་མཐར་ཐུག་སྟེ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མཚོན་ཆར་འགྱུར་རོ། །དེ་རྣམས་སེམས་ཅན་གཞན་གསོད་པར་

[125A]༄༅། །བྱེད་པའི་ཕྱིར་མཚོན་གྱིས་ཏེ་སྲོག་གཅོད་པ་ཉི་མ་བདུན་འབྱུང་ངོ། །སླར་ཡང་སྐྱོན་དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཡམས་ནད་སྤྲོ་བར་བྱེད་པ་གང་ལས་མི་དེ་རྣམས་ནད་ཀྱིས་འཆི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནད་ཟླ་བ་བདུན་དང་ཉི་མ་བདུན་འབྱུང་ངོ། །སླར་ཡང་སྐྱོན་དེ་རྣམས་
ཉིད་ཀྱིས་ཆར་མི་འབབ་ཅིང་མུ་གེ་འབྱུང་སྟེ། མི་རྣམས་བཀྲེས་པ་དང་ཉམ་ཆུང་བས་གབ་ནས་འཆི་ལ། གཞན་རྣམས་ཀྱང་རུས་གོང་དཀར་པོ་རྣམས་བསྐོལ་ནས་འཐུང་ཞིང། ཐུར་མའི་རྩེ་མོས་ཁྱིམ་རྣམས་སུ་ཟང་ཟིང་འགོད་པར་བྱེད་དེ། དེ་རིང་ཁྱིམ་བདག་གསོལ་བའོ་སང་ཁྱིམ་[?]བདག་
མོའོ་ཞེས་པའི་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་དང། འབྲུའི་གནས་ཀྱི་བུག་པ་རྣམས་ནས་ཐུར་མས་འབྲུ་བ་དང་འབྲས་བུ་རྣམས་ཆུང་བ་ཆུ་མང་པོ་ལ་བསྐོལ་ནས་འཐུང་ངོ་ཞེས་པ་མུ་གེ་ལོ་དང་ཟླ་བ་དང་ཞག་བདུན་རྣམས་འབྱུང་ངོ། །དེའི་ཚེ་ཡང་གླིང་གཉིས་དག་ཏུ་གནོད་སེམས་ལྷག་པ་མ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང་ཁ་
དོག་ངན་པ་དང་ཉམ་ཆུང་བ་དག་དང། བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་དག་ཀྱང་ངོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་ཆགས་པ་རྣམས་གནས་པའི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་དང་པོའོ། །ཚེ་ལོ་བཅུ་པ་དེ་རྣམས་ལས་རིམ་གྱིས་འཕེལ་བར་གྱུར་པས་ཚེ་ལོ་བརྒྱད་ཁྲིར་འགྱུར་ཞིང་སླར་ཡང་འགྲིབས་པས་ཚེ་ལོ་བཅུ་པར་གྱུར་པ་འདི་ནི་བར་གྱི་
བསྐལ་པ་གཉིས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུའོ། །ཉི་ཤུ་པ་ནི་ཡར་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་སྟེ་མར་འབྲི་བ་མེད་ལ་ཚེ་ལོ་བཅུ་པ་ལས་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་ཇི་སྲིད་པར་རོ། །བར་གྱི་བསྐལ་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པའི་དུས་ཇི་སྲིད་པ་དེ་སྲིད་པར་གྱི་བསྐལ་པ་དང་པོའི་འགྲིབ་པའི་
དུས་དང་ཐ་མའི་འཕེལ་བའི་དུས་ཀྱང་ངོ་ཞེས་པས་ཐམས་ཅད་དུས་མཉམ་པའོ། །དེ་ལ་བར་གྱི་སྐལ་པ་གཅིག་གིས་སྣོད་རྣམས་འཆགས་སོ། །བར་གྱི་བསྐལ་པ་བཅུ་དགུས་སྡོད་པ་པོ་བྱེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ཆགས་པ་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུར་གནས་སོ། །གཅིག་གིས་སྣོད་
རྣམས་འཇིག་གོ་བཅུ་དགུས་སྟོང་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ཞིག་པ་ནི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུ་གནས་སོ་ཞེས་པ་བརྒྱད་ཅུ་ནི་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། བསྐལ་པ་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་ནོ། །བསྐལ་པ་འགའ་ཞིག་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། སྨོན་ལམ་དང་དགེ་བའི་

[125B] །དཔེར་ན་བསྐལ་པ་སྐར་མ་ལྟ་བུ་སྟེ་དེའི་འགྲིབ་པའི་དུས་ཉིད་ལས་ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་བར་གྱི་བསྐལ་པའི་ཚད་ཀྱི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པ་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་གྲངས་ཀྱི་གནས་
གཞན་དྲུག་ཅུར་སོན་པར་ཐོབ་པ་ནི་གྲངས་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ནས་བཟླས་ནས་སླར་ཡང་བགྲང་བར་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟ་བུ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་ལ་སངས་རྒྱས་ཉིད་འབྱུང་ངོ། །དེ་ལྟར་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དང་པོས་ཚོགས་ཀྱིས་
ནས་བརྩམས་ནས་ས་དང་པོའི་བར་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །གཉིས་པས་ནི་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ས་དྲུག་གོ་ །གསུམ་པས་ནི་མི་གཡོ་བའི་ས་ནས་བརྩམས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་རོ་ཞེས་མདོ་ལས་སོ། །གཞན་རྣམས་ན་རེ་གསུམ་དུ་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་
པ་གསུམ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་ཚོགས་ཀྱིས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གཅིག་འདའོ། །དེའི་དེ་མ་ཐག་པར་མོས་པར་བྱེད་པའི་ས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གཉིས་སོ། །དེའི་རྗེས་སུ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་ནས་བཟུང་སྟེ་
ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་བར་སོ་སོར་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གསུམ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་རྫོགས་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་[?]ཀུན་དུ་འོད་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པོ་ཞེའོ། །སངས་རྒྱས་ནམ་འབྱུང་ཞེ་ན་
སྐྱེ་དགུའི་ཚེ་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་པ་འགྲིབ་པ་ནས་བརྩམས་ནས་མི་རྣམས་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པར་འགྱུར་བའི་བར་འདིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་འདིར་འབྱུང་ངོ། །སྔར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་སེམས་ཅན་ཡིད་འབྱུང་བ་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འཕྱི་བར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཚེ་དང་བསྐལ་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྟ་བ་དང་སེམས་
ཅན་གྱི་སྙིགས་མ་ལྔ་ཤིན་ཏུ་ལྷག་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་ཀྱིས་སྲོག་དང་ཡོ་བྱད་རྒུད་པར་བྱེད་ལ་གཉིས་ཀྱིས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་རྒུད་པར་བྱེད་ཅིང་གཅིག་གིས་བདག་གི་དངོས་པོ་རྒུད་པ་སྟེ་གཟུགས་ཚད་དང་ནད་མེད་པ་དང་སྟོབས་དང་བློ་དང་དྲན་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་བརྟན་པ་རྣམས་ཉམས་པའི་

[126A]༄༅། །ཕྱིར་རོ༑ །རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་ལའང་འབྱུང་ངོ། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་རྣམས་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ལོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་བརྒྱད་ཁྲི་པའི་བར་ལ་སྟེ། འོག་ཏུ་མ་ཡིན་ལ་སྐྱེ་གནས་སུ་འམ་ཡང་ན་ཆུ་སྐྱེས་ཀྱི་སྙིང་པོར་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་
བར་སྣང་ལ་འོངས་བའི་གསེར་དང་དངུལ་དང་ཟངས་དང་ལྕགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཅན་གླིང་བཞི་དང་གསུམ་དང་གཉིས་དང་གཅིག་གི་བདག་པོ། འཁོར་ལོ་དང་གླང་པོ་དང་རྟ་དང་ནོར་བུ་དང་བུད་མེད་དང་ཁྱིམ་བདག་དང་བློན་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་རིན་པོ་ཆེ་བདུན་དང་ལྡན་པ། ཕས་བསུ་རང་འགྲོ་གཡུལ་
བཤམས་དང། །མཚོན་བརྩམས་པས་རྒྱལ་གནོད་པ་མེད་པ་སྟེ། མཚོན་གྱིས་ཀྱང་རྒྱལ་བར་བྱེད་ཅིང་གནོད་པ་མེད་ལ། རྒྱལ་ནས་སེམས་ཅན་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་ལ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཏུ་དུས་གཅིག་ལ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་
གཉིས་འབྱུང་བ་མེད་དེ། འགྲན་ཟླ་མེད་པའི་ལས་བྱས་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་གཅིག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཉིས་དག་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་འབྱུང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐུ་དེ་ལྟ་བུ་ཚོགས་པས་གདུལ་བར་བྱ་བའི་སྐྱེ་བོ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གུས་པ་དང་རིངས་པའི་དོན་དུ་ཡང་སྟེ་
སངས་རྒྱས་གཅིག་ལ་ཤིན་ཏུ་གུས་པར་འགྱུར་ཏེ་འདི་འདྲ་བ་རྙེད་པར་དཀའོ་ཞེས་སེམས་ཤིང། འདི་གཤེགས་པའམ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ན་མགོན་མེད་པར་འགྱུར་དུ་འོང་ཞེས་བསྟན་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རིངས་པར་བྱེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་རྣམས་ན་ནི་སངས་རྒྱས་
རྣམས་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། མང་པོ་རྣམས་མཉམ་དུ་ཚོགས་ལ་འཇུག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་གཅིག་ཏུ་མང་པོ་རྣམས་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་མི་རུང་བ་དེ་འབྱུང་བ་ལ་གེགས་ཅི་ཡང་མེད་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་རྣམས་སུ་ངེས་པར་འབྱུང་ངོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་མང་པོས་གདུལ་བར་བྱ་བ་དང་
སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྲིད་ན་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མང་པོ་རྣམས་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་འགལ་བ་མེད་དེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ནའང་ཅིག་ཅར་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སེར་སྣ་དང་ཕྲག་དོག་ལ་སོགས་

[126B] །ཁ་ཅིག་ན་རེ་དུས་གཅིག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དུ་མ་མེད་དེ་གཅིག་ཁོ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཞེའོ། །རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་གཅིག་ཉིད་དེ་དེ་ཁོ་ནས་སྐུ་ཚེ་མཐའ་ཡས་པར་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་
རོ་ཞེས་ཅིས་མི་འདོད། རྒྱུའི་སྟོབས་ལས་གཞན་རྣམས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་རྒྱུའི་སྟོབས་ཉིད་ལས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཅིག་ཅར་འགྱུར་བས་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་རིམ་གྱིས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཏུ་ཡང་དེ་རྣམས་
འབྱུང་བ་གནས་པ་ཁོ་ནའོ། །བྱུང་བ་དེ་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དག་གིས་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །བསོད་ནམས་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་སྣང་བར་མི་འགྱུར་བ་འབའ་ཞིག་ཡིན་གྱི་བསོད་ནམས་ཆུང་བའམ་ཆེ་བ་ཇི་ལྟ་བར་ཡང་དག་
པར་དམིགས་སོ། །འོ་ན་འདིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཅི་ཙམ་དུ་འདོད་ཅེ་ན་སྟོང་གསུམ་མོ། །གཞན་རྣམས་ན་རེ་གླིང་བཞི་པའོ་ཞེས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འོག་མིན་གྱི་ཁང་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུས་སྟོང་གསུམ་གྱི་ནང་དུ་གཏོགས་
པའི་གླིང་བཞི་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ་དགའ་ལྡན་དུ་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་འཕོ་བ་དང་མི་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་སྟོན་ཏོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། བུད་མེད་ཀྱིས་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཉིད་དང་བརྒྱ་བྱིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པ་མེད་དེ་བདག་པོ་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །
བུད་མེད་ལ་བུད་མེད་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བྱང་ཆུབ་དང་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དེ་བསེ་རུ་ལྟ་བུར་འདྲེ་བ་མེད་པ་དང། ས་གསུམ་གྱི་སྟོན་པ་ཉིད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་སྐྱེ་བོ་གཡོན་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བགྲོད་པར་བྱ་བ་དང། ཤེས་རབ་ཆུང་བ་ཉིད་ལས་སློབ་དཔོན་མེད་པར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པར་མི་རུང་བར་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ནི་ཐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་བུད་མེད་ཀྱིས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེས་ཞར་

[127A]༄༅། །ལ་འོངས་པ་གཞག་གོ། །ཁམས་གསུམ་པ་འདི་ཡང་སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱང་སྟེ་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་རྣམ་ལྔ་སྟེ་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་རྣམ་པར་
ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་མིག་དང་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་ཏེ་དབང་པོ་རྣམས་དང་གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་སྟེ། ཡུལ་རྣམས་དང་བཅུ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །གཞན་ན་རེ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའང་ངོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་འབྱུང་བ་རྣམས་དང་འབྱུང་བ་ལས་
གྱུར་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་རྣམས་ནི་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་གི་ཁམས་ཏེ་རེག་བྱའི་ནང་དུ་འདུས་སོ། །ལྷག་མའི་རེག་བྱ་ནི་འཇམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་བཅུ་རྣམས་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཁོ་ན་སྟེ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་
རྩྭ་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་རྒྱུར་བྱས་ནས་ཡོད་པ་ཁྱིམ་དང་བུད་ཤིང་རྒྱུར་བྱས་ནས་མེ་བཞིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བ་ནི་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་རང་བཞིན་
མེད་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་རྒྱུ་ཅན་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་མིག་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་སོ། །གཞན་ཡང་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་དབང་པོ་ལས་ཕྱི་རོལ་པ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྫས་བརྒྱད་པར་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་རྫས་བརྒྱད་རྣམས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་
གཟུགས་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་རྣམས་སོ། །ནང་གི་བདག་ཉིད་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཅན་ནི་རྫས་དགུ་པའོ། །མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ཅན་ནི་དབང་པོ་གཞན་ལྡན་ཏེ་རྫས་བཅུ་པའོ། །སྒྲ་དང་བཅས་པ་ནི་སླར་ཡང་འདི་རྣམས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྫས་དགུ་དང་བཅུ་པ་དང་བཅུ་གཅིག་པར་སྐྱེའོ། །
དེ་ལ་རྫས་བརྒྱད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་རྫས་བརྒྱད་པོ་དེ་རྣམས་སེ་འབྲུའི་ས་བོན་ལྟར་རང་བཞིན་སོ་སོར་རྣམ་པར་གནས་པ་ནི་མེད་དོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཀོ་ལ་དང་ཀུ་ལད་ཐ་དད་བུ་རམ་དང་བསེ་ཡབ་ལ་སོགས་པའི་ཁུ་བ་བཞིན་འདྲེས་པར་གྱུར་ནས་རྣམ་པར་གནས་སོ། །དེ་ལ་

[127B] ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་རེ་རེའང་རྫས་བདུན་བདུན་རྣམས་རྒྱུར་བྱས་ནས་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པ་འདི་རྫས་བཅུ་
དང་བཅུ་གཅིག་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དབང་པོ་དང་ཡུལ་རྣམས་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་སྟེ་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་བའི་རྟེན་དང་དམིགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་འབྱུང་
བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྲུབ་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་སྟེ་ཕན་ཚུན་གྱི་སྟོབས་ལས་བསྐྱེད་པས་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་པ་རྣམས་ནི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་མི་འཇུག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཚོན་ཆ་དང་མཚན་
ཉིད་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལས་ནི་མཁྲང་བ་ཉིད་དང་མཁྲེགས་པ་ཉིད་དང་སྲ་བ་ཉིད་དེ་འཛིན་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཆུའི་ཁམས་ནི་གཤེར་བ་ཉིད་དང་སྣུམ་པ་ཉིད་དེ་སྡུད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །མེ་ནི་དྲོ་བ་ཉིད་དེ་སྨིན་པ་ཉིད་དང་སྐེམས་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །རླུང་ནི་ཡང་ཞིང་གཡོ་བ་ཉིད་དེ་
འཕེལ་བ་དང་འགྲོ་བར་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །འདི་ལྟར་འཕེལ་བ་ནི་ཆ་ཤས་ལྷག་པོ་བསྐྱེད་པའོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཡང་གཅིག་གང་ན་ཡོད་པ་དེ་ན་ལྷག་མ་རྣམས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྡོ་ལ་སོགས་པ་སའི་རྫས་ལ་སྡུད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་མཐོང་བ་ལས་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་རྣམས་ཡོད་པ་
ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་གོ། །ཆུ་ལ་གྲུ་འཛིན་པ་དང་དྲོ་བ་དང་འབབ་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ས་དང་མེ་དང་རླུང་རྣམས་སོ། །མེ་འབར་བ་ལ་བསྟན་པ་དང་གོང་བུར་འདྲིལ་བ་དང་གཡོ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ས་དང་ཆུ་དང་རླུང་རྣམས་སོ། །རླུང་ལ་འཛིན་པ་དང་གྲང་བ་དང་དྲོ་བའི་རེག་པ་མཐོང་བའི་ལས་ས་
དང་ཆུ་དང་མེ་རྣམས་སོ། །ནམ་མཁའ་ནི་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་ཡོད་མོད་འབྱུང་བ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འདུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྐྱེད་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པས་ནམ་མཁའ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །མིག་གི་དབང་པོ་ནི་མིག་གི་ཟླུམ་

[128A]༄༅། །སྐོར་ན་མིག་འབྲས་ཀྱི་ནང་ན་གནས་པ་མི་མཐོང་བ་རྒུན་འབྲུམ་གྱི་འབྲས་བུའི་ཚད་ཙམ་པ་ཟི་རའི་མེ་ཏོག་དང་འདྲ་བར་གནས་པ་ཤིན་ཏུ་དང་བའི་པགས་པས་གཡོགས་པའོ། །རྣ་བའི་དབང་པོ་ནི་གྲོ་ག་གཅུས་པ་ལྟ་བུ་རྣ་བའི་ནང་ན་གནས་པའོ། །སྣའི་དབང་པོ་ནི་དྲིལ་བུའི་
ནང་གི་ལྕེ་ལྟ་བུའོ། །ལྕེའི་དབང་པོ་ནི་ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ནི་ལུས་ལྟ་བུར་གནས་སོ། །ལྔ་པོ་འདི་རྣམས་རང་གི་དོན་དམིགས་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དབང་པོ་རྣམས་སོ། །གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཤེས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །ཁ་དོག་ནི་
སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་དང་དམར་པོ་དང་དཀར་པོ་དང་སྤྲིན་དང་དུ་བ་དང་རྡུལ་དང་ཁུག་རྣ་དང་གྲིབ་མ་དང་ཉི་འོད་དང་སྣང་བ་དང་ཆུན་པའོ། །དབྱིབས་ནི་རིང་པོ་དང་ཐུང་དུ་དང་ལྷམ་པ་དང་ཟླུམ་པོ་དང་མཐོན་པོ་དང་དམའ་བ་དང། དབྱིབས་མཉམ་པ་དང་དབྱིབས་མི་མཉམ་པའོ། །ཉི་འོད་ནི་ཉི་མའི་
འོད་དེ༑ །སྣང་བ་ནི་ཟླ་བ་དང་སྐར་མ་དང་མེ་དང་སྨན་དང་ནོར་བུ་རྣམས་ཀྱི་འོད་དོ། །སྒྲ་ནི་ཟིན་པ་དང་མ་ཟིན་པ་དང་གཉིས་ཀའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ཅན་ནོ། །ཟིན་པ་ནི་སེམས་དང་བཅས་པའོ། །མ་ཟིན་པ་ནི་སེན་མོ་དང་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་གང་གཅད་པ་ལ་ནད་མེད་པའོ། །དྲི་ནི་གསལ་
ལོ༑ །རོ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ་མངར་བ་དང་སྒྱུར་བ་དང་ལན་ཚྭ་དང་ཚ་བ་དང་ཁ་བ་དང་བསྐ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ། །རེག་བྱ་ནི་བཅུ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་དེ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་རྣམས་དང། འཇམ་པ་ཉིད་དང། རྩུབ་པ་ཉིད་དང། ལྕི་བ་ཉིད་དང། ཡང་བ་ཉིད་དང། གྲང་བ་དང། བཀྲེས་པ་དང་
སྐམ་པའོ། །ལྟོ་བའི་ནང་གི་གང་ལུས་ཀྱི་དབང་པོས་རེག་པར་བྱ་བ་དེ་བཀྲེས་པ་སྟེ་བཟའ་བ་མངོན་པར་འདོད་པར་བྱེད་པ་དང། སྐོམ་པ་ནི་བཏུང་བ་མངོན་པར་འདོད་པ་སྟེ་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུ་དང་མེའི་ཁམས་ཤས་ཆེ་བའི་འབྱུང་བ་འདུས་ན་འཇམ་པ་ཉིད་དོ། །
ས་དང་རླུང་ཤས་ཆེན་རྩུབ་པ་ཉིད་དོ། །ས་དང་ཆུ་ཤས་ཆེ་ན་ལྕི་བ་ཉིད་དོ། །མེ་དང་རླུང་ཤས་ཆེ་ན་ཡང་བ་ཉིད་དོ། །ཆུ་དང་རླུང་ཤས་ཆེ་ན་གྲང་བའོ། །རླུང་ཤས་ཆེ་ན་བཀྲེས་སོ། །མེ་དང་རླུང་ཤས་ཆེ་ན་སྐོམ་པའོ་ཞེས་པ་དབང་པོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་མིག་ལ་སོགས་པ་ལྔ་རྣམས་

[128B] །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལྔ་རྣམས་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་
པ་ནི་དངོས་པོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་བཅུ་པོ་ཉིད་གཟུགས་སུ་རུང། གང་རྣམས་གང་དུ་གནོད་པར་བྱ་བ་དང་ཐོགས་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་པས་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་བཤད་དོ། །ཚིམ་
པར་བྱ་བ་དང་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་བྱེད་པ་དང་དེ་གཉིས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡུལ་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བས་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རིག་པ་ནི་ཚོར་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ་སེམས་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་
མ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ནི་སེམས་ཀྱི་འདི་རྣམས་སམ་སེམས་ལ་ཡོད་པ་རྣམས་ཡིན་པས་སེམས་ཀྱི་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཏེ་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་བོ། །ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་དུས་སུ་ནི་ཤེས་རབ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཆ་ཤས་ཀྱང་གསལ་ལ། ལ་ལ་ལ་ལར་ཆོས་གཙོ་བོ་སྟེ། དཔེར་ན་མངོན་པར་
ཡིད་ཆེས་པའི་དུས་ན་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་ཚོགས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་རྣམས་ན་རེ་སེམས་ཀྱི་བྱ་བའི་རང་བཞིན་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་སེམས་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དབུ་མ་པ་
རྣམས་ན་རེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་སྟེ་ཁ་ཅིག་ཏུ་དེ་ཉིད་དང་འགའ་ཞིག་ཏུ་གཞན་ཉིད་ལྟ་བུ་ཐ་སྙད་བྱེད་ལ་དོན་དམ་པར་ནི་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་ཡང་མི་རིགས་སོ། །ཚོར་བ་དེ་ཡང་ལུས་ཀྱི་དང་སེམས་ཀྱིའོ། །སླར་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་
བདག་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། །སླར་ཡང་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་

[129A]༄༅། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ན་ཡིད་ཀྱི་ཡང་སྟེ་སིམ་པའི་ཚོར་བ་ནི་བདེ་བའི་དབང་པོའོ། །གཟུགས་ཅན་གྱི་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སིམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཚིམ་
པའི་ཚོར་བ་ནི་བདེ་བའི་དབང་པོའོ། །ཡིད་ཉིད་ཚིམ་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་བའི་དབང་པོའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉིད་སིམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་སིམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོའོ། །གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཕལ་ཆེར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་
སྐྱེས་ཤིང་ལུས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་གྱི་དབང་ལས་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སླར་ཡང་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བ་ནས་ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཇི་སྲིད་པའི་བར་རོ་ཞེས་པ་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །འདིར་བུམ་པ་དང་སྣམ་
བུ་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདུས་བྱས་རྣམས་ལ་འདུས་བྱས་སུ་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་ནའང་སོ་སོ་རང་གི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ། །དེའི་ཁྱད་པར་ལས་ཀྱང་ལྟོ་ལྡིར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ། །ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་མཚན་མ་ཞེས་བརྗོད་དེ་དས་དོན་རྣམས་ཁྱད་པར་དུ་
རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བུམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་དེ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་གང་གིས་འཛིན་པ་དང་འདུ་ཤེས་པ་དང་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་མཚན་མར་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་འདུ་ཤེས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདི་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ་མཚུངས་པར་མི་
ལྡན་པའི་མིང་དང་ལྷན་ཅིག་དོན་གཅིག་ལ་འཇུག་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་མིང་གི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་ཅིང་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་མིང་དང་མཚན་མ་དང་དོན་གྱི་བརྡས་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་གསལ་བ་སྟེ། དེ་རྣམས་དག་ལས་མིང་ངེས་པར་བྱེད་ཅིང་མིང་ལས་ཀྱང་དོན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ངག་
མིང་ལ་འཇུག་ཅིང་མིང་གིས་དོན་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །བརྡ་ལ་མ་བྱད་བ་ནི་མི་གསལ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་མིང་གིས་དོན་རྟོགས་པར་མི་བྱེད་ལ། མིང་གིས་དོན་རྟོགས་སུ་འཇུག་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ཡང་གཞན་དུ་རྣམ་པར་དཔྱད་ཟིན་ཏོ། །རིགས་པ་ནི། །ཕྱི་རོལ་དུའམ་ཡིད་

[129B] །སླར་ཡང་ཡི་གེའི་རྣམ་པ་དང་འདྲེས་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅུང་ཟད་སྤྲོ། །མི་བདེན་བདག་ཉིད་དུ་གནས་གང་ཡང་བློ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེན་པ། །དེ་དག་ཕྱི་རོལ་དང་ནི་ངག་ལ་ངེས་པར་འཛིན་ཏེ་དེ་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པར་གཞག་ཅེས་སོ། །འདུ་ཤེས་དེ་ཡང་
རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་པར་རོ་ཞེས་པ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་སེམས་བྱུང་སྟེ། དེ་ལས་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དག་བྱུང་སྟེ་རྩོད་པའི་རྩ་བ་ཉིད་དང་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཉིད་
ཀྱི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལོགས་སུ་བྱས་སོ། །རྩོད་པའི་རྩ་བ་ནི་གཉིས་ཏེ་འདོད་པ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་དང་ལྟ་བ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པའོ། །དེ་དག་གི་གཙོ་བོའི་རྒྱུ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དག་གོ། །འཁོར་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡང་དེ་དག་སྟེ་ཚོར་བ་ལ་ཆགས་པ་དང་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་
ཅི་ལོག་པར་འཁོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་སེམས་པ་དང་རེག་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་འདུན་པ་དང་མོས་པ་དང་དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་དང་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དང་བག་ཡོད་པ་དང་བག་མེད་པ་དང་
ཡིད་འབྱུང་བ་དང། དགའ་བ་དང། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་མ་ཡིན་པ་དང། རྣམ་པར་འཚོ་བ་དང་རྣམ་པར་མི་འཚོ་བ་དང། ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་བཏང་སྙོམས་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་དང་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་
རྩ་བ་རྣམས་དང། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་དང་འཆིང་བ་རྣམས་དང། ཕྲ་རྒྱས་རྣམས་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་རྣམས་དང། ཟག་པ་རྣམས་དང་ཆུ་བོ་རྣམས་དང་སྦྱོར་བ་རྣམས་དང་ཉེ་བར་ལེན་པ་རྣམས་དང་མདུད་པ་རྣམས་དང་སྒྲིབ་པ་རྣམས་དང་ཤེས་པ་
རྣམས་དང་བཟོད་པ་རྣམས་ཏེ་འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་སེམས་པ་ནི་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཏེ། སེམས་བྱ་བ་དང་བཅས་པའི་རང་བཞིན་ཐོབ་པས་དེ་དང་དེ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་

[130A]༄༅། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །ཡང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་དྲུག་གོ། །རེག་པ་ནི་ཕ་དང་མ་དང་བུར་གཞག་པ་བྱ་བ་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་འདུས་པ་སྟེ། དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་འདུས་
པ་ཡོད་པ་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་བསྐྱེད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དབང་པོའི་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་གང་ཡིན་པ་འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རེག་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། །དབང་པོའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ལ་དེ་དང་འདྲ་བ་ལས་རེག་
གོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་བར་རོ། །ཆོས་མངོན་པར་ཡང་གསུངས་པ། གསུམ་འདུས་པ་ན་དབང་པོའི་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནི་རེག་པ་སྟེ་ཚོར་བ་སྐྱེད་པའི་བརྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ་ཞེས་སོ། །འདུས་
གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོར་གནས་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་གང་ཕན་ཚུན་དུ་རེག་པའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཡུལ་ལ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཡུལ་ལ་བསྟོད་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་གཉེན་པོའི་ཆོས་ཏེ་རྒྱུན་མི་དམིགས་པ་
གཅིག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཡུལ་ལས་དེའི་སྐད་ཅིག་སེམས་འཕྲོ་བར་མི་བྱེད་པའོ། །འདུན་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བྱེད་པར་འདོད་པ་ཉིད་དོ། །སྲེད་པ་ལས་འདུན་པ་ཐ་དད་དེ། ཇི་ལྟར་ལ་ཆ་ནི་ཤིང་ཚན་མོ་དག་མི་འབྲལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྲེད་པ་ནི་སེམས་ཡུལ་
ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་ལས་མི་འབྲལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་འདུན་པ་ནི་བྱ་བའི་བསམ་པ་ཉིད་ཙམ་ཡིན་པས་སོ། །མོས་པ་ནི་སེམས་རང་གི་ཡུལ་ལ་གང་རང་གི་ངོ་བོར་མོས་པས་ཏེ་ཕྱེ་མ་ལེབ་མེ་ལ་བཞིན་དུ་ལྷག་པར་མོས་པ་དང་བཅས་པའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཡུལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ་དེར་ནི་ཡིད་
ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ལ་འདིར་ནི་ཡུལ་གྱིའོ། །དད་པ་ནི་བདེན་པ་དང་དཀོན་མཆོག་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་ཡོན་ཏན་ཅན་ཉིད་དང་ནུས་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཡིད་ཅེས་པའོ། །དེ་དབྱེ་ན་ནི་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་རྣམ་པའི་དད་པ་དང་ཡོན་ཏན་ཅན་ཉིད་ལ་

[130B] ནུས་པ་ཉིད་ལ་བདག་གི་ས་ཐོབ་པའང་འགྲུབ་པར་ནུས་སོ་ཞེས་མངོན་པར་འདོད་པའི་རྣམ་པའོ། །བདེན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་རྣམས་སོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱང་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དག་གོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་དགེ་བ་ལ་
སྤྲོ་བའོ༑ །དྲན་པ་ནི་གང་བྱས་པ་དང་བྱེད་བཞིན་པ་དང་བྱ་བའི་ལས་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་བརྗེད་པ་མེད་པ་དང་སེམས་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དེའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དེ། རྩེ་གཅིག་ཏུ་དམིགས་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྟེ་ཐེ་ཚོམ་
བཟློག་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །གང་དངོས་པོ་ལ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་རང་གི་བློས་ཡན་ལག་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་གང་རང་གི་ངོ་བོ་ཚོལ་བ་སྟེ། གང་ཟག་དང་ཆོས་རྣམས་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་བརྟགས་པ་ན་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་དམིགས་སོ། །རྟོག་པ་ནི་གང་དང་ལྡན་པ་
ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བུམ་པའི་རིང་བ་དང་མཛེས་པ་ཙམ་བཞིན་དུ་རགས་པའི་དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་དེ་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་མིང་ཅན་ནོ། །དཔྱོད་པ་ནི་བུམ་པ་རྙིང་པ་དང་བརྟན་པ་ཞེས་ཕྲ་མོ་ལྟ་བར་ཞུགས་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་སོ། །བག་མེད་པ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་
སྒོམ་པ་སྟེ་མི་སྒྲུབ་པའོ། །བག་ཡོད་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པའོ། །ཡིད་འབྱུང་བ་ནི་ཆོས་གང་དང་ལྡན་པ་ལས་སེམས་འཁོར་བའི་སྐྱོན་མཐོང་བ་ཉིད་ལས་འཁོར་བ་ལས་ཡིད་འབྱུང་བ་སྟེ་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡང་དག་པའི་ཤུགས་སོ། །མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ནི་སེམས་
རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་ཆགས་པ་སྟེ་ཡིད་བདེ་བ་ལས་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པའོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི་ལུས་དང་སེམས་དག་ལས་སུ་རུང་པའོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ལུས་དང་སེམས་དག་གི་ལྕི་བ་ཉིད་དང་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་འཚེ་བ་ནི་ཆོས་གང་དང་ལྡན་པ་
ལས་ཁྲོ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཐལ་ལྕག་ལ་སོགས་པས་གཞན་ལ་ཐོ་འཚམས་པ་དེའོ། །དེ་དང་འགལ་བའི་ཆོས་ནི་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བའོ། །ངོ་ཚ་ན་གང་གི་དབང་གིས་བདག་ཉིད་དང་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པས་སྡིག་པ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། དེ་ནི་སྡིག་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྒྱུའི་ཆོས་ངོ་ཚ་ཞེས་བྱ་

[131A]༄༅། །བའོ༑ །ཁྲེལ་ཡོད་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་སྐྱོན་རྣམས་ཀྱིས་ངོ་ཚ་བར་བྱེད་པའོ། །བཏང་སྙོམས་ནི་ཆོས་གང་གིས་དམིགས་པ་ལ་སེམས་མཉམ་དུ་འཇུག་པ་སྟེ་དེ་ནི་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ནི་སེམས་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་མི་བྱེད་ཁོང་ཁྲོ་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་
དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ལྡན་པ་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་བཏང་སྙོམས་ཏེ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་བཏང་སྙོམས་སོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་སེམས་དྲི་མ་མེད་པ་ཉིད་དེ་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པ་ཡོད་ན་རྣམ་པར་
གྲོལ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་སྐྱེ་བོ་དེ་ལ་དགེ་ལེགས་ཀྱི་དོན་ནི་དགེ་བའི་དོན་ཏེ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་ཉེ་བར་འཚེ་བ་མཐའ་དག་ལས་ལོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པའི་དགེ་བ་སྟེ་ནད་མེད་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་ནི་དེ་ཐོབ་
པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དགེ་བའོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གཟུགས་བརྙན་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ནི་གསུམ་སྟེ་འདོད་ཆགས་མེད་པ་དང། ཞེ་སྡང་མེད་པ་
དང༑ གཏི་མུག་མེད་པའོ། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་མེད་པ་ནི་སྲེད་པ་དང་འགལ་བའི་ཆོས་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེ་སྡང་མེད་པ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་དང་འགལ་བའི་ཆོས་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མནར་སེམས་མེད་པ་ཉིད་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །གཏི་མུག་མེད་པ་ནི་མ་
རིག་པ་དང་འགལ་བའི་ཆོས་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །འདི་རྣམས་ནི་རང་ཉིད་དགེ་བ་དགེ་བ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བར་གྱུར་པ་ཤིང་གི་རྩ་བ་བཞིན་བསྐྱེད་པ་དང་གནས་པ་དང་འཕེལ་བའི་རྒྱུའོ། །འདི་ལས་བཟློག་པས་ན་གསུམ་ནི་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང་
གཏི་མུག་གོ། །དེ་ལ་འདོད་པར་གཏོགས་པའི་འདོད་ཆགས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆགས་པ་མི་དགེ་བའི་རྩ་བའོ། །ཞེ་སྡང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ངོ། །འཇིག་ཚོགས་དང་མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་གཏི་མུག་མ་གཏོགས་པ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་མ་རིག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་གཏི་

[131B] །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྩ་བ་རྣམ་གསུམ་སྟེ་སྲིད་པ་དང་མ་རིག་པ་དང་བློའོ། །དེ་ལ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་འཇིགས་ཚོགས་དང་མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་གཏི་མུག་མ་གཏོགས་པར་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་མི་དགེ་
བ་སྟེ་མི་འདོད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་འདོད་པའི་ཁམས་སུའང་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་སྟེ་འདི་ཐམས་ཅད་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་གང་དང་
གང་ཞིག་སྲེད་པ་དང་མ་རིག་པ་དང་ཤེས་རབ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྩ་བ་སྟེ། རང་ཉིད་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གཞན་གྱི་རྩ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གཞན་ནི་རྩ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་མི་བརྟན་པ་ཉིད་དང་སྟེང་དུ་
འཇུག་པ་ཉིད་ལས་རྩ་བ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཆོས་མངོན་པར་གསུངས་པ། དགེ་བའི་རྩ་བ་གསུམ་རྣམས་དང། ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་རང་བཞིན་གྱིས་དགེ་བ་སྟེ་ཕན་པའི་སྨན་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་ནི་ཆོས་གཞན་དགེ་བ་རྣམས་ཏེ་སྨན་དང་བསྲེས་
པའི་ཆུ་བཞིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླང་བས་ནི་སེམས་དང་ངག་གི་ལས་དག་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་འདོད་པས་སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱང་སྟེ་སྨན་དང་འདྲེས་པའི་ཆུ་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བའི་འོ་མ་བཞིན་ནོ། །ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ནི་དགུ་སྟེ་འདོད་
ཆགས་དང། ཁོང་ཁྲོ་དང། ང་རྒྱལ་དང། མ་རིག་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་དང་ལྡན་པ་དང་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་ཕྲག་དོག་དང་སེར་སྣའོ། །སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ནི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་སྲེད་པ་དང། ལྷག་པར་ཞེན་པ་དང་ཞེན་
པའོ༑ །ཁོང་ཁྲོ་ནི་གནོད་སེམས་དང་ཞེ་སྡང་སྟེ་སེམས་ཅན་གྱི་ཡུལ་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་པའོ། །ང་རྒྱལ་ནི་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ་དེ་ལ་ཡང་དག་པའམ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པས་གཞན་ལས་བདག་ཁྱད་པར་འཕགས་པར་རྟོག་ཅིང་སེམས་པ་གང་ཞིག་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་

[132A]༄༅། །འགྱུར་བ་ལྟུང་བའི་རྒྱུ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་འདི་ནི་ང་རྒྱལ་གྱི་སྤྱིའོ། །དེ་ནི་འཇུག་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པ་སྟེ་དེ་ལ་ཐོས་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་རིགས་དང་གཟུགས་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དམན་པ་ལས་བདག་ཉིད་དམན་པ་
དང་འདྲ་བ་དང་ལྷག་པའམ་མཚུངས་པ་དང་མཚུངས་པར་ཉེ་བར་དམིགས་ནས་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ང་རྒྱལ་ལོ། །ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྣམས་དང་བདག་དམན་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པ་རང་རྒྱལ་བ་ནི་ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ། །ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལས་ཀྱང་བདག་ཁྱད་
པར་དུ་འཕགས་པར་སེམས་པ་ནི་ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་ལོ། །ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་སྟོང་པ་རྣམས་ལ་ངའོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ནི་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ཏེ་བདག་ཏུ་ང་རྒྱལ་བ་ཡང་ངོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཉེ་བར་ལེན་པ་སྟེ་བདག་ཏུ་འདོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་
རམ༑ ཡང་ན་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་དེ་རྣམས་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པ་རྣམས་བཟུང་བྱའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་སྟོང་པ་བརྟེན་ནས་གདགས་པར་བྱ་བ་རྣམས་ཏེ་བདག་གི་དངོས་
པོ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ལ་རྨོངས་པ་ལས་ངའོ་ཞེས་འཛིན་པ་ནི་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ། །བསམ་གཏན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལམ་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྟོགས་པ་མཆོག་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཐོབ་པ་མེད་པར་བདག་གིས་ཐོབ་པོ་ཞེས་
མངོན་དུ་ཕྱོགས་པས་སེམས་པ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ། །ལོག་པའི་ལས་གསོད་པ་དང་རྐུ་བ་ལ་སོགས་པ་སྡིག་པའི་བྱ་བ་ལ་བསྔགས་པ་དང་མཐོ་བར་གྱུར་པ་ནི་ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ། །བདག་ཉིད་ལ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་བདག་ཉིད་ལ་དམན་པར་
ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱི་ང་རྒྱལ་ལོ། །མ་རིག་པ་ནི་ཆོས་གང་དང་ལྡན་པ་ལས་བདེན་པའི་དོན་མི་མཐོང་བ་དང་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་གང་ཟག་གམ་ཆོས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ་སྟེ། རིག་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་བདེན་པ་མི་ཤེས་པ་ཙམ་མོ། །

[132B] །ཐེ་ཚོམ་དང་བདེན་པ་དང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་དོགས་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །ལྟ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ལ་ཥདླྀ་འཇིག་པ་ལའོ་
ཞེས་པ་འཇིག་གོ། །ཉམས་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་པ་འཇིག་པའོ། །ཅི་ཉི་སོགས་པ་ལའོ་ཞེས་པ་བསགས་པ་ནི་ཚོགས་སོ། །འཇིག་པ་ཡང་ཡིན་ཚོགས་ཀྱང་ཡིན་པ་སྟེ་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚོགས་པ་ནི་འཇིག་ཚོགས་སོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ངར་བྱེད་པ་དང་
ང་ཡིར་བྱེད་པར་ཞུགས་པ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའོ། །དེ་ཡང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གཟུང་བ་རྣམས་ལ་གང་ཟག་ཏུ་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པས་རྣམ་པ་ཉི་ཤུར་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་གཟུགས་དང་གཟུགས་དང་ལྡན་པ་དང་གཟུགས་
ལ་བདག་དང་བདག་ལ་གཟུགས་སོ་ཞེས་པ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་ཆ་ཤས་བཞི་རྣམས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་ལས་སོ་སོར་བཞི་རྣམས་སོ། །ཉེ་བར་ལེན་
པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་ཀྱེ་མ་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་འདི་རྟག་པའམ། ཆད་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་གཉིས་གཉིས་སུ་རྟོག་པའི་འཇུག་པ་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མཐའ་གཉིས་སུ་འཛིན་ཞིང་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ནི་མཐར་འཛིན་པར་
ལྟ་བའོ༑ །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་བདེན་པ་དང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བའོ། །མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ལ་དངོས་པོ་དམན་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་
པ་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་ཏེ་འདི་ནི་བདེན་ཏེ་གཞན་གཏི་མུག་གོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་སྟེ་སོགས་པ་ཕྱིས་པ་ལས་སོ། །རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ལ་རྒྱུར་ལྟ་བ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་ལ་ལམ་དུ་ལྟ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་

[133A]༄༅། །མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་སྟེ་འདིར་ཡང་སོགས་ཀྱི་སྒྲ་ཕྱིས་པའོ། །འདི་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་མ་དག་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ཉིད་ལ་དག་པ་དང་གྲོལ་བའི་ལམ་ཉིད་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲག་དོག་ནི་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་གྱིས་གདུང་བའོ།།
སེར་སྣ་ནི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་ལ་མཁས་པ་དང་འགལ་བའི་སེམས་འཛིན་པའོ། །འཆིང་བ་རྣམས་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་གོ། །འདི་རྣམས་ཀྱིས་བཅིངས་པ་རྣམས་ཁམས་གསུམ་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲ་རྒྱས་རྣམས་ནི་དྲུག་སྟེ་འདོད་ཆགས་དང་
ཁོང་ཁྲོ་དང་ང་རྒྱལ་དང་མ་རིག་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་དང་ལྟ་བའོ། །འདིར་འདོད་ཆགས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་འདོད་ཆགས་སོ། །ལྟ་བ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ལྔར་ཕྱེ་བས་ཕྲ་རྒྱས་བཅུ་རྣམས་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིས་རྣམ་པ་
ཐ་དད་པ་དང། ཁམས་ཀྱི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ལྷག་པའི་བརྒྱ་དང་དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་དུ་ཡང་འགྱུར་ཏེ་ཇི་ལྟར་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཇི་ལྟ་བུའོ། །གནས་པ་དང་སྐྱེ་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ། ཇི་ལྟར་སྲིད་པའི་དམིགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དག་ལ་རྒྱས་པར་
འགྱུར་བས་ཕྲ་རྒྱས་སོ། །ཡང་ན་འཇུག་པ་མཚོན་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སམ་ཕྲ་བས་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་བག་ལ་ཉལ་ལོ། །འདི་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་རྟོགས་པ་ལས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་སྒྲོ་འདོགས་པས་
ན་སྔོན་ལ་མ་རིག་པའོ། །དེ་ནས་ཡང་དག་པ་དང་ལོག་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་ཐོས་ནས་འདི་བདེན་ནམ་མི་བདེན་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་མོ། །དེ་ནས་ལོག་པའི་ཕྱོགས་གོམས་པ་ལས་དངོས་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་གོམས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྟ་བ་ལོག་པར་ལྟ་བའོ། །འདིར་ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི་ལྡོག་པར་ངེས་
པ་སྟེ༑ འདི་ལྟ་སྟེ་བདག་ཉིད་གཟུང་བར་བྱའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་བདག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའོ། །དེ་ནས་མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བའོ། །དེ་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་སྟེ་གང་ལ་མཐར་འཛིན་པ་དེས་དག་པར་

[133B] །དེ་ནས་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་སྟེ་གང་གིས་དག་པར་རྟོགས་པ་དེ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་རང་གི་ལྟ་བ་ལ་ཆགས་པའོ། །ལྟ་བ་དེས་ཁེངས་པ་ནི་གཞན་ལ་ཞེ་སྡང་ངོ་ཞེས་པའི་རིམ་པའོ། །རྒྱུ་རྣམ་པ་གསུམ་རྣམས་ཀྱིས་རེ་རེ་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ་གལ་ཏེ་ཕྲ་
རྒྱས་སྤངས་པ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་དང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ཡུལ་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་ནའོ། །དེ་འདི་རྣམས་རྒྱུ་དང་ཡུལ་དང་སྦྱོར་བའི་སྟོབས་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཕྲ་རྒྱས་དྲུག་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱང་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་
པ་རྣམས་སུ་ཡང་བརྗོད་དོ། །གང་ཉོན་མོངས་པ་དེ་རྣམས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་ངོ། །གང་གཞན་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་སྒྱུ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཁོ་ན་སྟེ་སེམས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྒྱུ་ནི་གཞན་སླུ་བ་སྟེ། གང་གིས་
རྣམ་པར་རྨོངས་པར་བྱེད་པའམ་གང་ལས་གཞན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་མི་ཤེས་པར་འགྱུར་ལ། སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་རང་གི་ངོ་བོ་སྦས་ནས་སེམས་ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འཇུག་སྟེ། ཆོས་གང་དང་ལྡན་པ་ལས་ཕ་རོལ་རྣམས་སླུ་བར་བྱེད་པ་དེ་སྒྱུའོ། །རྒྱགས་ཤིང་དྲེགས་པ་ནི་རྒྱགས་
པ་སྟེ་གང་གི་དབང་ལས་གཞན་རྣམས་ལ་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་མི་གུས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བའོ། །རྣམ་པར་འཚེ་བ་ནི་ཁྲོ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཐལ་ལྕག་ལ་སོགས་པ་རྡེག་པའི་རྒྱུའི་ཆོས་སོ། །འཚིག་པ་ནི་སྡིག་པ་དང་འགྲོགས་པ་སྟེ་སོ་རྣམས་ཀྱིས་ཟས་འཛིན་པ་བཞིན་དུ་སྡིག་པས་
བཙིར་ནས་གནས་པའོ། །འཁོན་དུ་འཛིན་པ་ནི་མི་མཛའ་བ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་སྟེ་སེམས་ལ་ཁྲོ་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལན་མང་དུ་བྱེད་པའོ། །གཡོ་ནི་ཆོས་གང་དང་ལྡན་པ་ལས་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་རིགས་པ་དང་མི་རིགས་པ་འཁྱོག་པོ་མི་གསལ་བར་འཇུག་པ་དེ་སྟེ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱ་གྱུའོ། །དེ་
ལ་འདི་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་རྒྱགས་པ་དག་འདོད་ཆགས་ཀྱི་དྲི་མའི་རྒྱུ་མཐུན་པའོ། །འཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང་རྣམ་པར་འཚེ་བ་ནི་ཁོང་ཁྲོའིོ། །འཚིག་པ་ནི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའོ། །གཡོ་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བའིོ། །ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་དང་རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པ་

[134A]༄༅། །དང་ཕྲག་དོག་དང་སེར་སྣ་དང་ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་ཁྲོ་བ་དང་འཆབ་པའོ། །རྨུགས་པ་ནི་འདི་འདར་བ་ཉིད་དང་ལུས་དང་ངག་དག་ལྕི་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་སེམས་དམིགས་པ་རྟོགས་པ་ལ་ལས་སུ་མི་རུང་བའོ། །གཉིད་ནི་གཉིད་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་འཇུག་པ་
དང་འགལ་བའི་ཆོས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའང་བླུན་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུའོ། །གཉིད་མཐུག་པོའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་རིག་པ་མེད་ལ་གཉིད་དང་བྲལ་བ་ན་སྔར་གྱི་ཤེས་པས་འདུས་བྱས་པ་ལས་བློ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་རྣམས་འབྱུང་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་ལུས་ནི་སྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །ངོ་ཚ་མེད་པ་ནི་ཆོས་
གང་དང་ལྡན་པ་ལས་བདག་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་འཛེམ་པ་དང་བྲལ་ཞིང་སྡིག་པ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་ངན་པའི་ཆོས་སོ། །ཁྲེལ་མེད་པ་ནི་དེ་ཉིད་གཞན་ལ་ལྟོས་པས་སོ། །ཁྲོ་བ་ནི་སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ལ་སེམས་རབ་ཏུ་ཁྲོ་བ་ཙམ་སྟེ་ད་ལྟར་འབྱུང་འགྱུར་གྱིས་སེམས་
དེ་ཉིད་དྲག་པོ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་སྟེ་གཏུམ་པའོ། །འཆབ་པ་ནི་སྡིག་པ་སྦེད་པའོ། །ཀུན་ནས་སྦྲེལ་ཏེ་ཀུན་ནས་བཅིངས་ནས་གནས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་རྣམས་ཏེ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་དང་ཤིན་ཏུ་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་རྣམས་ལ་ཡང་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་རྣམས་ནི་
མ་རིག་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པའོ། །འགྱོད་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་མཐུན་པའོ། །ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་རྒོད་པ་དང་སེར་སྣ་རྣམས་དང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པའོ། །ཁྲོ་བ་དང་ཕྲག་དོག་དང་ཁོང་ཁྲོས་ཀུན་བསླང་བའོ། །འཆབ་པ་ནི་སྲེད་པའམ་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་མཐུན་ཏེ། འདི་རྣམས་དྲི་མ་བཅུ་རྣམས་དང་ཉེ་བའི་
ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སོ། །ཟག་པ་རྣམ་གསུམ་སྟེ་འདོད་པ་དང་སྲིད་པ་དང་མ་རིག་པའི་ཟག་པའོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་བཅུ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ནི་འདོད་པའི་ཟག་པའོ། །མ་རིག་པ་བོར་བའི་ཕྲ་རྒྱས་ཉིད་གཟུགས་དང་གཟུགས་
མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཁ་ནང་དུ་བལྟས་ནས་འཇུག་པ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་རྣམས་ནི་སྲིད་པའི་ཟག་པའོ། །ཁམས་གསུམ་པའི་མ་རིག་པ་ནི་མ་རིག་པའི་ཟག་པའོ། །འདི་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་གྱུར་པ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་ལོགས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ་སྲིད་པའི་

[134B] །ཆུ་བོ་རྣམས་ནི་བཞི་སྟེ་དེ་ལ་ལྟ་བ་རྣམས་ལས་གཞན་པ་འདོད་པ་དང་སྲིད་པ་དང་མ་རིག་པའི་ཟག་པ་རྣམས་ཁོ་ན་འདོད་པ་དང་སྲིད་པ་དང་
མ་རིག་པའི་ཆུ་བོ་གསུམ་མོ། །ཁམས་གསུམ་པའི་ལྟ་བ་རྣམས་ལྟ་བའི་ཆུ་བོ་སྟེ་བཞི་པའོ། །ཁྱེར་བས་ན་ཆུ་བོ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱེར་བས་ཏེ་དེའི་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བ་རྣམས་ནི་ཆུ་བོ་བཞི་པོ་ཁོ་ན་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བས་ལྡན་པར་བྱེད་པའམ་ཡང་ཡང་
དུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཡུལ་རྣམས་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པས་སྦྱོར་བའོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་རྣམས་བཞི་སྟེ་འདོད་པའི་སྦྱོར་བ་ཉིད་མ་རིག་པ་དང་བཅས་པ་འདོད་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་ལྟ་བའི་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མ་གཏོགས་པའི་ལྟ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་
ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་སྲིད་པའི་སྦྱོར་བ་ཉིད་མ་རིག་པ་བསྣན་པ་རྨུགས་པ་དང་རྒོད་པ་དང་བཅས་པ་ནི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལྟ་བ་རྣམས་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་ཕྱུང་ཞེ་ན། ལམ་གྱི་དགྲ་ཟླར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་ཕྱོགས་གཉི་ག་སླུ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་
ཕྱིར་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ཁྱིམ་པ་རྣམས་འདིས་བསླུས་ཏེ་མི་བཟའ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ལམ་དུ་འདུ་ཤེས་པས་སོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་སྟེ་འདོད་པའི་ཡུལ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་དག་པར་རྟོགས་པས་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་ལེན་པས་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་རྣམས་སོ། །མདུད་
ཡིན་པ་རྣམས་ནི་བཞི་ཡིན་ཞིང་འདོད་པའི་ཁམས་ཁོ་ན་སྟེ། མ་རིག་པ་དང་གནོད་སེམས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་འདི་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །མ་རིག་པ་ཉིད་ལུས་ཀྱི་མདུད་པ་སྟེ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་འདོད་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་མི་འཆད་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །
དེ་བཞིན་དུ་ལྷག་མ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སྒྲིབ་པ་རྣམས་ནི་ལྔ་སྟེ་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་གནོད་སེམས་དང་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་དང་རྒོད་འགྱོད་དང་ཐེ་ཚོམ་མོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ཁོ་ན་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་མི་དགེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པ་

[135A]༄༅། །རྣམས་སོ། །གཉིད་དང་རྨུགས་པ་དང་སྒྲིབ་པ་གཅིག་ཏུ་བརྗོད་པ་དང་རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པ་གཉིས་དག་ཀྱང་གཅིག་པ་རྒྱུ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ཟས་དང་ཟས་མ་ཡིན་པ་དང་བྱ་བ་གཅིག་པའི་ཕྱིར། གཉིད་དང་རྨུགས་པ་དག་ཟས་གཅིག་པ་ནི་ཆོས་ལྔ་སྟེ། རྨྱ་བ་དང་མི་དགའ་བ་དང་
གཡལ་བ་དང་ཁ་ཟས་ཀྱི་དོད་མ་ཤེས་པ་དང་སེམས་ཞུམ་པ་ཉིད་དོ། །ཟས་མ་ཡིན་པ་ནི་སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་སོ། །བྱ་བ་ཡང་གཅིག་སྟེ་གཉིས་ཀས་ཀྱང་སེམས་ཞུམ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པ་དག་གི་ཟས་བཞི་སྟེ་ཉེ་དུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྗོངས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་
མི་འཆི་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་སྔོན་དགོད་པ་དང་རྩེས་པ་དང་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་གྱུར་པའོ་ཞེས་པའོ། །ཟས་མ་ཡིན་པ་ཞི་གནས་སོ། །བྱ་བ་ཡང་གཅིག་སྟེ་གཉི་ག་ཡང་སེམས་ཉེ་བར་མ་ཞི་བ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་
སྒྲིབ་པ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ལྔ་ཁོ་ན་བཤད་ཅེ་ན་ཕུང་པོ་ལ་གནོད་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་གནོད་སེམས་དག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གནོད་པ་བྱེད་དོ། །གཉིད་དང་རྨུགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལའོ། །རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པས་ཏིང་ངེ་
འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་ལའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་དག་མེད་ན་བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དེའི་ཕྱིར་ལྔའོ། །ཤེས་པ་རྣམས་ནི་བཅུ་གཉིས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་དང་འགོག་པ་དང་ལམ་དང་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་དང་ཆོས་དང་རྗེས་སུ་དང་གཞན་གྱི་སེམས་དང་ཀུན་
རྫོབ་དང་ཡོངས་སུ་འདྲིས་བ་དང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་ཤེས་པའོ། །བཟོད་པ་རྣམས་ནི་བརྒྱད་དེ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་བྱས་པའི་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་པ་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་འགལ་ཞིག་ཁས་
ལེན་པར་བྱེད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་སྲོག་གི་དབང་པོ་དང། །རིགས་མཐུན་པ་ཉིད་དང་ཡུལ་ལ་དམིགས་པ་དང་ཕུང་པོ་སོ་སོར་ཐོབ་པ་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་དམིགས་པ་

[135B] །དེ་ལ་ཐོབ་པ་ནི་རྙེད་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་མ་ཐོབ་པ་དང་ཉམས་པ་རྙེད་པ་དང་ཐོབ་པ་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའོ། །
བཟློག་པ་ལས་མ་ཐོབ་པའོ། །ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་འདི་དག་ཀྱང་རང་གི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་དགེ་བའི་ལས་དད་པ་དང་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་དང་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པ་
དག་གི་ཡང་ངོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་དགེ་རྒྱས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ་གོང་མའི་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་འགོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །འགོག་
པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཞི་བར་གནས་པའི་འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་འགོག་པའོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པ་པ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་འབྲས་
བུ་སྟེ༑ འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ལྷར་སྐྱེས་པའི་གང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་འགོག་པའོ། །སྲོག་གི་དབང་པོ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་ཚེའོ། །རིགས་མཐུན་པ་ཉིད་ནི་སེམས་ཅན་མཚུངས་པ་དང་སེམས་ཅན་འདྲ་བ་ཉིད་དེ་སེམས་ཅན་རྣམས་དོན་གཅིག་པར་མངོན་
པར་འདོད་པའི་རྒྱུའོ། །སྐྱེ་བ་ནི་ཕུང་པོ་མངོན་པར་གྲུབ་པའོ། །རྒ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའོ། །གནས་པ་ནི་སྐྱེས་པའི་ཆོས་རྣམས་མ་ཞིག་པའོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་སྐྱེས་པའི་ཆོས་རྣམས་འཇིག་པའོ། །མིང་གི་ཚོགས་ནི་མིང་གི་ཚིག་བླ་དྭགས་འདིའོ། །ཚིག་གི་ཚོགས་ནི་ཡི་གེ་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་འདིའོ། །ཡི་གེའི་ཚོགས་ནི་ཡི་གེ་རྣམས་སོ། །མ་ཚོགས་པ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་མ་ཚང་བའོ། །ཚོགས་པ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་མ་ཚང་བ་མེད་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར་གསུངས་པ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་

[136A]༄༅། །མ་ཐོབ་པའོ་ཞེས་པ་དེ་མ་ཐོབ་པའི་ནང་དུ་འདུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་མགྱོགས་པ་གང་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མྱུར་དུ་འབྱུང་བའོ། །གོ་རིམས་གང་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཅིག་ཅར་མ་ཡིན་པར་འབྱུང་བའོ། །དུས་གང་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་འབྲས་
བུ་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བ་སྟེ། འདི་ཡོད་ན་དེ་ལ་གང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་བྱུང་ཟིན་ལ་འགགས་ཟིན་པ་དེ་འདས་པའི་དུས་ཞེས་གདགས་སོ། །གང་མ་བྱུང་བ་དེ་མ་འོངས་པར་རོ། །གང་བྱུང་ལས་འགགས་པ་དེ་ད་ལྟར་བ་ཞེས་པར་རོ། །ཡུལ་གང་ཞེ་ན། ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་སྟེ། རྒྱུ་
དང་འབྲས་བུ་ཕྱོགས་བཅུ་ཁྱབ་པ་ལ་ཡུལ་དུ་བཏགས་པའོ། །གྲངས་གང་ཞེ་ན། འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོ་ཐ་དད་པ་སྟེ་བདག་ཉིད་གཅིག་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་ལ་གཉིས་དང་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པས་འདི་རྣམས་ཀྱང་ཁྱད་པར་གཞན་
སྤོང་བ་ལས་ལྡོག་པ་ཐ་དད་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལ་སོགས་པར་ལེགས་པར་དཔྱད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ལྡན་པར་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་རྫས་སུ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་མདོར་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་
སྤང་བར་བྱ་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་སྤང་བར་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་མི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྩ་བ་དང་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་འཆིང་བ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་ཟག་པ་དང་
ཆུ་བོ་དང་སྦྱོར་བ་དང་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་མདུད་པ་དང་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ཏེ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་སྲིད་པར་སྤང་བར་བྱ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་དང་
ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་དང། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་པའང་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ཐམས་ཅད་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ན་སྤོང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་པས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་

[136B] །རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་དོན་འཛིན་པ་དང་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་རྣམ་པར་རིག་ཅིང་རྟོགས་པའོ། །དཔེར་ན་ནོར་བུ་རྣམས་ནི་ཉེ་བར་གྱུར་པར་གཞག་པའི་ཚོན་གྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་ཉེ་
བར་སྐྱེ་བཞིན་པ་ནི་ཡུལ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་དོ། །ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཙམ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ཁོ་ནའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གྱི་རྣམ་པ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕྱི་རོལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་
གནས་པའི་རྣམ་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་བཏགས་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཏགས་སོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟར་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་གྲུབ་པོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། མིག་དང། རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་ཀྱི་
རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཚོགས་པ་དང་སྣང་བ་ལའང་ཇི་ལྟར་སྲིད་པ་བཞིན་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟ་ནའང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཁོ་ནས་ཐ་སྙད་གདགས་ཏེ་རྔའི་སྒྲ་དང་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ཞེས་པ་
ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །མར་གཞག་པར་བྱ་བའི་དབང་པོ་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་དག་གིས་རྣམ་པར་འགྱུར་བར་གྱུར་ན་གསལ་བ་དང། ཞེན་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། དུས་དང་རྒྱུད་དང་རྣམ་པ་དང་འགྲོ་བ་དང་ཡུལ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བསྡུས་ཤིང་སྡོམ་པ་ཉེ་
བར་བཟུང་ནས་ཕུང་པོ་ལྔ་སྟེ། གཟུགས་རུང་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་གཟུགས། །ཚོར་བ་ཉམས་མྱོང་བདག་ཉིད་དོ། །འདུ་ཤེས་མཚན་མར་འཛིན་པ་སྟེ། །འདུ་བྱེད་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའོ། །ཡུལ་ན་སོ་སོར་རྣམ་རིག་པ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་
གསུངས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་བཅུ་གཉིས་ཏེ། མིག་དང། རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། གཟུགས་དང། སྒྲ་དང། དྲི་དང། རོ་དང། རིག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་སྟེ་བཅུ་རྣམས་བརྗོད་ཟིན་ལ་ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དག་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་དངོས་པོ་བདུན་

[137A]༄༅། །པོ་སྟེ་ཡུ་ལ་དྲུག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་དང་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་གང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགགས་མ་ཐག་པ་དེ་ནི། དེ་དང་འདྲ་བའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་གྲུབ་པར་བྱེད་པས་དེ་ལས་ཕྱི་མའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ས་བོན་གྱི་དངོས་
པོའི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་དྲུག་པའི་རྟེན་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྟར་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང་ནམ་མཁའ་དང་སོ་སོར་བརྟགས་
པའི་འགོག་པ་དང་སོ་སོར་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པ་རྣམས་ཀྱང་སྟེ་ཆོས་བདུན་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ནི་དཔྱད་ཟིན་ཏོ། །ཆོས་གང་ཆོས་གཞན་རྣམས་མི་སྒྲིབ་པའམ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་བསྒྲིབ་བྱ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་སྒྲིབ་ལ་གོ་སྐབས་འབྱེད་
པའོ༑ །འདིའི་བར་དུ་དངོས་པོ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་ཕྱིར། བར་གསལ་ཏེ་ནམ་མཁའ་ཡིན་ལ་གཟུགས་སུ་གྱུར་པས་མི་གསལ་ལ་སྤྲོར་མེད་པའོ། །སོ་སོར་བརྟགས་པ་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་
པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཏེ་གང་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོ་ཙམ་མོ། །གཞན་སོ་སོར་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པ་ནི་གང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཕུང་པོའི་འཆིང་བ་ཤིན་ཏུ་ཆད་པའི་མཚན་
ཉིད་ཅན་ནོ། །འདི་གསུམ་ཡང་རྫས་སུ་ཡོད་པ་འདུས་མ་བྱས་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཟུགས་ཅན་གྱི་རྫས་མེད་པ་ཙམ་ནི་ནམ་མཁའོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཙམ་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པའོ། །ཕུང་པོ་མེད་པ་ཙམ་སོ་སོར་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པ་སྟེ། མར་མེ་ཤི་བ་ལྟར་ཡིན་གྱི་རྫས་སུ་མེད་དོ་
ཞེས་མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་ཆོས་མ་ཡིན་པར་རྟོག་པ་རྣམས་སོ། །འདིར་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཆོས་མ་ཡིན་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་འདུས་བྱས་བཞིན་ཁོ་ནའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་འདིར་འདུས་མ་བྱས་སུ་བརྗོད་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་

[137B] །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་སྒོའི་དོན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་རྣམས་སོ། །ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རྣམ་པ་བདུན་དུ་ཕྱེ་ནས་ཁམས་རྣམ་པ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་བརྗོད་དོ། །
མིག་གི་ཁམས་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ནས་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཇི་སྲིད་པའོ་ཞེས་པ་རྟེན་དྲུག་དང་དམིགས་པ་དྲུག་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་བྱེ་བྲག་གིས་བཅོ་བརྒྱད་བཤད་པ་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་
པའི་དོན་གྱིས་ན་ཁམས་རྣམས་སོ། །ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་འདི་རྣམས་ལས་འདོད་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་རྣམས་དུ་ཞེ་ན་ཐམས་ཅད་དོ། །གཟུགས་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་དུ་ཞེ་ན། བཅུ་བཞི་སྟེ་དྲི་དང་རོ་དང་སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་མ་གཏོགས་པའོ། །
གཟུགས་མེད་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་རྣམས་དུ་ཞེ་ན། ཕྱི་མ་གསུམ་པོ་གང་ཟག་དང་བཅས་པའོ། །ཡང་དག་པར་མི་ལྡན་པ་རྣམས་དུ་ཞེ་ན། དེ་རྣམས་ཉིད་གང་ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་སོ། །དགེ་བ་རྣམས་དུ། མི་དགེ་བ་རྣམས་དུ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་དུ་ཞེ་ན། བཅུ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཅར་ཏེ་
སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་དང་གཟུགས་དང། སྒྲ་དང། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་སོ། །ལྷག་མ་བརྒྱད་རྣམས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་
པ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སེམས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །བསྒྲིབས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའོ། །ནང་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཞེ་ན། བཅུ་གཉིས་ཏེ། གཟུགས་དང། སྒྲ་དང། དྲི་དང། རོ་དང། རེག་བྱ་དང། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཁ་ཅིག་མ་གཏོགས་པའོ། །ཕྱིའི་དུ་ཞེ་ན། དྲུག་སྟེ་གང་མ་གཏོགས་
པ་རྣམས་སོ། །དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་དུ་ཞེ་ན། སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་རྣམས་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་ངོ། །ལྷག་མ་བཅུ་རྣམས་དམིགས་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་འདི་རྣམས་ཁོ་ན། ལ་ལར་བསྡུས་ནས་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་ལ་ལ་ལར་ཤིན་ཏུ་བསྡུས་

[138A]༄༅། །ནས་ཕུང་པོ་ལྔར་རོ། །དེ་རྣམས་ཉིད་བདེན་པ་བཞི་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་དང་འགོག་པ་དང་ལམ་རྣམས་སོ། །རང་བཞིན་གསུམ་ཡང་སྟེ་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་ཡོངས་གྲུབ་པོ། །གཉིས་ཀྱང་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །གཅིག་ཁོ་ན་ཡང་སྟེ་དོན་དམ་
པའི་བདེན་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་སྤྲོས་པ་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོ། །དེ་ལ་སྤང་བྱའི་ཕྱོགས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ་དེའི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་དང་དེ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །བླང་
བྱའི་ཕྱོགས་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་སྟེ་དེའི་འབྲས་བུ་འགོག་པའི་བདེན་པ་དང་དེ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་ནང་དུ་འདུས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་རྣམས་སོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་བདེན་པ་
གཉིས་ཁོ་ན་སྟེ། ཡབ་དང་སྲས་མཇལ་བའི་མདོར་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁས་པས་བདེན་པ་འདི་གཉིས་དག་གཞན་ལས་མ་ཐོས་རང་ཉིད་ཀྱིས་གཟིགས་ཏེ། །གང་ཡང་ཀུན་རྫོབ་དེ་བཞིན་དོན་དམ་མོ། །བདེན་པ་གསུམ་པ་ཅི་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་
འཕགས་པ་ཚངས་པས་ཞུས་པར། སྡུག་བསྔལ་མེད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་མེད་དོ། །འགོག་པ་མེད་དོ། །ལམ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་ཚངས་པ་གང་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་འདི་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །གང་ཀུན་འབྱུང་བ་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བ་མེད་པ་འདི་ནི་འཕགས་
པ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པའོ། །གང་ཤིན་ཏུ་འགགས་པ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འགག་པ་མེད་པ་འདི་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པའོ། །གང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་བརྩེ་བས་ལམ་བསྒོམ་པ་འདི་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པའོ་ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་སྡུག་བསྔལ་ལ་
སོགས་པའི་བདེན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བ་ལས་ཡིད་འབྱུང་བའི་དོན་དང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཙམ་ལ་འཇུག་པའི་ཆེད་དུ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོས་དེ་བསྟན་པ་འབའ་ཞིག་སྟེ། བདག་མེད་པ་གཉིས་ཀ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ལས་

[138B] །གང་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡང་སྐུར་པ་འདེབས་པར་བྱེད་པ་དང། གང་དམ་པ་ཡིན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་བློ་གྲོས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅན་རྣམས། ཀུན་རྫོབ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་བརྫུན་པ་ཁོ་ན་ལ་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་
དངོས་པོར་སྒྲོ་འདོགས་ཤིང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཡང་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐར་ལྷུང་བའི་བློས་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པའི་ཚུལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོ་ལ་མི་འཇུག་པས་དེའི་དོན་དུ་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་གསལ་པར་མཛད་ཅིང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དགོངས་པ་བསྟན་པས་དབུ་མའི་ལམ་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ངེས་པའི་དོན་ཁོ་ནར་གཞུང་འཛུགས་པར་
མཛད་དོ། །དེ་ལ་གང་མ་བརྟགས་ན་ཡིད་ཆེས་པ་མཐོང་བ་ཇི་ལྟ་བ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་དེ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྒྱུ་མ་ལྟར་ཕ་རོལ་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེའི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན་པ་ས་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། གང་ཡང་
རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དེ་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཁོ་ནའོ། །གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ལ་གང་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དོན་དམ་པ་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེའི་འདི་ཇི་ལྟར་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་
པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་འདི་ཡང་དངོས་པོར་ན་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ་དེ་ཁོ་ན་ལ་དེའི་མཚན་ཉིད་དུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་རྟག་ཏུ་རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་གནས་པ་དེ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དེ་
ནི་རྟག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོར་གསུངས་པ་གང་གཞན་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་པ་གཏན་ནས་བྲལ་བ་ཉིད་དེ་དེ་ལ་མི་དམིགས་པ་འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་

[139A]༄༅། །ཀྱི་མཚན་ཉིད་མཐའ་དག་ཅེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་པ་རྣམས་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་འཁོར་བར་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཉིད་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གེགས་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་བར་སྒྲོ་
བཏགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་རྣམས་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྣལ་འབྱོར་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་བྱང་བ་རྣམས་ལ་གང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ངེས་པར་འཇོམས་པར་བྱེད་
པ་ཉིད་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་ནི་དེ་རྣམས་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཆོས་འདི་དེ་གཉིས་ཀའང་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མི་སྲིད་དེ། དོན་
དམ་པར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མི་རིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཉིས་ཀྱི་གཉིས་ཀ་ཡང་སྟོང་ལ་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་
ཏུ་གཉིས་ཀའང་གནས་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་མེད་པའི་ཉེས་པ་ཡང་མེད་དེ། དེ་སྐད་དུའང་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གསུམ་པར་གསུངས་པར། རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ་གཟུགས་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་ནམ་
འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །གང་འདི་རྣམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཉིད་འདི་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་
གཟུགས་ནི་ཞེ་སྡང་གི་ཆོས་ཅན་ནམ་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་ནམ་གཏི་མུག་གི་ཆོས་ཅན་ནམ་གཏི་མུག་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཇི་སྲིད་པའི་གཏི་མུག་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་

[139B] །གཟུགས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའམ་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུའོ། །གང་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་རྣམ་པར་བྱང་བ་མ་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་སོ། །འོ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐྱེའོ་ཞེས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་
ནམ༑ །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་པ་འདི་ཅི་ཞེ་ན། རང་བཞིན་མེད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་གང་དངོས་པོར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་འཁྲུལ་པའི་བློ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བརྗོད་དེ། འདི་ལ་བསྒྲིབ་པར་བྱ་བའམ་འདིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འགེབས་པ་ལྟར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་མདོར་གསུངས་
པ༑ ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་དངོས་རྣམས་སྐྱེ། །དོན་དམ་པར་ནི་རང་བཞིན་མེད། །རང་བཞིན་མེད་པ་གང་འཁྲུལ་པ། །དེ་ནི་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་འདོད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དེས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་བརྫུན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་པར་བརྗོད་དོ། །དེ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁྲུལ་པའི་བག་
ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་དངོས་པོ་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་ཉེ་བར་སྟོན་ཅིང་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱེ་སྟེ་གང་ལས་དེའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་བརྫུན་པའི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་བརྗོད་དེ། །འདི་རྣམས་ཡང་དག་པར་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་
ཏེ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་གཏན་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་མ་བརྟགས་ན་དགའ་བའི་རྣམ་པར་སོ་སོར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་གང་གཞག་པའི་ངོ་བོ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་
ཐམས་ཅད་ལ་བརྫུན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པས་གང་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་སོ། །སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་བསླད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གཞག་པའི་ངོ་བོ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་གང་ཡང་དག་པའི་ཚད་མས་ངེས་པའི་
ངོ་བོ་དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་འཁྲུལ་པ་དང་མ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ངོ་བོ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་རབ་རིབ་ཅན་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་དམིགས་པ་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང། རྣམ་པར་རིག་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་

[140A]༄༅། །པའི་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་དོན་དམ་པར་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་ལྟོས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་འགལ་བ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལའོ། །དེས་ན་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཀུན་རྫོབ་འཁྲུལ་པའི་ངོ་བོ་དངོས་པོར་ན་སྐྱེ་བ་མེད་ཀྱང་གང་
ལས་དངོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ལྟར་ཉེ་བར་སྟོན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་དབང་གིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དངོས་པོ་སྐྱེའོ་ཞེས་བརྗོད་ལ། དོན་དམ་པར་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཁོ་ན་ནི་དོན་དམ་
པར་བརྗོད་དེ་དམ་པ་འདིའི་དོན་ཡིན་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །དངོས་དང་བརྒྱུད་པས་བྱས་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཏེ། དེའི་དབང་ལས་དངོས་པོ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཁོ་ནར་རྟོགས་སོ། །ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་འདི་རྣམས་སྐྱེ་བ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་རྣམ་པར་མ་དཔྱད་པ་ནི་
ཀུན་རྫོབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ངེས་པར་སེམས་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ཚད་མ་ཡང་དག་པའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་དངོས་སུ་རྣམ་པར་དབྱེད་[?]བ་ཉིད་ཀྱིས་སམ་དེའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཉིད་
ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བརྗོད་དོ། །དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་བརྫུན་པའི་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བརྗོད་དོ། །དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་བརྫུན་པའི་རྣམ་པ་ཉེ་བར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་མ་དཔྱད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་མ་ཡིན་ལ་
དཔྱོད་པ་མེད་པ་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་བརྫུན་པའི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་པ་ཁོ་ནའོ། །ཡང་ན་ཀུན་རྫོབ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་
ཐམས་ཅད་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ་ཁ་ཅིག་གིས་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལས་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྣམ་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་སྟེ། གཞན་ནི་ཅིག་

[140B] །བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་ཁ་ཅིག་གིས་གྲགས་པ་ལས་རྒལ་ཏེ་གང་དངོས་པོ་རྣམས་བརྟགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་དེ་ནི་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་བརྗོད་དེ་དེ་གྲགས་པ་ལས་ཀྱང་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་གྲགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ནས་རབ་ཏུ་
བརྟགས་པ། དཔེར་ན། འདི་ནི་བདག་གམ་སེམས་ཅན་མེད། །ཆོས་འདི་རྣམས་ནི་རྒྱུ་དང་བཅས། །ཞེས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་བརྗོད་དོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ངོ་བོ་དུ་མར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡོད་ནའང་དངོས་པོ་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་རང་བཞིན་དུ་མ་
ཉིད་དུ་ཐལ་བ་མེད་དོ། །ཡང་ན་སྒྱུ་མའི་དོན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དོན་ཏེ་མི་བདེན་པའི་དོན་ནི་སྒྱུ་མའི་དོན་ནོ། །སྒྱུ་མའི་དོན་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཡང་ཤེས་པ་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཐལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བརྫུན་པའི་རྣམ་པ་ཉེ་བར་འཛིན་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ལ་བདེན་པ་དང་བརྫུན་པའི་ངོ་བོ་དག་ཀྱང་ཕན་ཚུན་འགལ་
བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བརྫུན་པའི་ངོ་བོ་ཡང་བདེན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུའང་མི་འགྱུར་ཏེ། གཅིག་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཡང་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ནའང་ཤེས་པ་བདེན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་
ནི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕན་ཚུན་སྣ་ཚོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་གཅིག་ལ་ཆ་ཤས་དང་ཆ་ཤས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པའང་བརྫུན་གྱི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་ནང་གི་ཚུལ་ལས་འདི་ཁྱད་པར་ཆེའོ། །ཀུན་རྫོབ་སྒྲ་ཙམ་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་སྟེ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་པ་ནི་སུའང་ཀུན་
རྫོབ་སྒྲ་ཙམ་ཞེས་པར་འདོད་པ་མེད་དོ། །གང་ཡང་མདོ་ལས། འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་ཙམ་ལ་རབ་ཏུ་གནས། །རྗོད་པར་བྱེད་ལས་ཐ་དད་པའི། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ལའང། གང་རྣམས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཁོ་ན་དང། བརྗོད་
པར་བྱ་བ་ཡང་དེ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ་དེའི་འདོད་པ་དགག་པའི་ཆེད་དུ་རྗོད་བྱེད་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དག་རྟོག་པ་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་ཉེ་བར་བསྟན་པའོ། །འདིར་འདུ་ཤེས་ནི་རྟོག་པ་སྟེ་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་རྗོད་བྱེད་དུ་མིང་གི་སྒྲས་མངོན་པར་དགོངས་སོ། །རྣ་བའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་དོན་ནི་མ་

[141A]༄༅། །ཡིན་ཏེ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཙམ་ཉིད་དུ་ཟད་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ལ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་མང་པོ་རྣམས་ལ་སྐྱེས་བུ་དང་སྐྱེས་བུ་ཞེས་སྒྲའི་དོན་
སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་བརྟགས་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམས་ལའོ། །དོན་དམ་པར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ངོ་བོར་བརྗོད་པར་བྱ་བཞིན་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་མདོར་གསུངས་པ། ལྷའི་བུ་
གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོར་འགྱུར་ན་ནི་བདེན་པའི་གྲངས་སུ་མི་འགྲོའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཁོ་ནར་དེ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་སོ། །ཡང་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་
པ་ཉིད་ནི་ཀུན་རྫོབ་པོ། །དངོས་པོ་གཡོ་བའི་བདག་ཉིད་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གང་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་དོན་དམ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་བ་དང་མ་བྱུང་བ་དག་ཏུའང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟག་པའོ། །གལ་ཏེ་ཀུན་
རྫོབ་ཚད་མ་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་འདི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན། འོན་ཏེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་འདི་ལས་བདག་མེད་པར་འགྲུབ་ཅེ་ན། འདི་མི་རིགས་ཏེ་དེ་ལྟར་ནི་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་སྤྱི་བརྫུན་པ་ཉེ་བར་འཛིན་པར་ཞུགས་པས་ཀུན་རྫོབ་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཡང་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་བྱ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་
ཚད་མར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་བརྫུན་པ་ཡིན་ཡང་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་བརྒྱུད་པས་འོངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོན་ལ་མི་སླུ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མའོ་ཞེས་བརྗོད་ལ་དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་
ཚད་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་ཐམས་ཅད་ཐ་སྙད་ཁོ་ན་ལས་སོ་ཞེས་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལ་སོགས་པར་བསྒྲུབས་པས་འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་འདིའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་རང་དང་

[141B] །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ནི་མེད་དེ་དེ་ནི་དེ་དང་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་བརྟགས་ན་གྲགས་པ་རྣམས་ལ་གང་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་
ལམ་དང། དྲི་ཟའི་གོང་ཁྱེར་དང། སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །གང་སྒྲོ་མ་བཏགས་པར་ཡང་དག་པའི་ཚད་མས་ཡོངས་སུ་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་བདེན་པའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་
གསུངས་པ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་བདེན་ནོ། །སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་རྣམས་མི་བདེན་ཏེ་བརྫུན་པ་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་སོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་འདི་ཡང་དོན་དམ་པ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་དངོས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་སུ་ན་དོན་དམ་པ་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་
ཕྱིར་རོ༑ །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཁོ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཡང་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་འདུས་བྱས་མ་ལུས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ན་འདུས་མ་བྱས་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དག་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་པའོ་ཞེས་ཀྱང་བསྟན་
གྱི༑ དེ་གཉིས་ཀའི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་རབ་ཏུ་དང་བ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པའི་མདོར་གསུངས་པ། གཞན་ལས་རྟོགས་མིན་ཞི་བ་སྟེ། །སྤྲོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྤྲོས་པ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྣ་ཚོགས་མིན། །འདི་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་མཚན་ཉིད། །
ཅེས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ནར་བྱེ་བྲག་དང་བཅས་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་ཡང་བྱེ་བྲག་དང་ཁྱད་པར་དང་ཡོན་ཏན་དང་ཆོས་ཤེས་པ་དོན་གཞན་མ་ཡིན་ལ་བྱེ་བྲག་ཅན་དང་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ཡོན་ཏན་དང་ཆོས་ཅན་ཞེས་པ་དོན་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་
ཆོས་ཀྱི་སྒྲས་ཆོས་ཅན་ལ་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ཆོས་དེ་ཆོས་ཉིད་ཅེས་ཐ་སྙད་བྱ་སྟེ་སྒྲའི་དོན་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་བརྡ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲའི་དོན་ནི་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་སྒྲུབ་པ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ལས་ཅིག་ཅར་རྟོགས་ཏེ་པད་དཀར་གྱི་སྒྲ་ལས་འདབ་མ་བརྒྱ་པ་དཀར་པོ་མ་གོས་པ་བཞིན་

[142A]༄༅། །ནོ༑ །སྒྲ་ལས་བྱང་བའི་ཤེས་པ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དབེན་པའི་རང་གི་ངོ་བོའི་ཡུལ་ཅན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རིགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཁོ་ནའང་གཞན་སེལ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དངོས་པོ་ཡུལ་དུ་
མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཡུལ་ནི་སེལ་བའི་ཡུལ་ཏེ། དེ་ལ་ནི་དངོས་པོར་ནི་ཡུལ་ཅན་ཀྱང་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ལས་འདིའི་ཡུལ་དུ་དོན་ཉིད་དོ། །དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ནའང་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ལྡོག་པ་གཅིག་གི་མཚམས་ཀྱི་ངོ་བོའོ། །གང་ཡང་རིགས་མི་མཐུན་
དང་བྲལ་བའི་བདག་ཉིད་དངོས་པོའི་ཆ་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ་དེ་སྒྲའི་དོན་ནོ། །དེ་གསུངས་པ། ངེས་པས་མ་ངེས་ངོ་བོ་གང། །དེ་ནི་ཅི་ལྟར་དེ་ཡི་ཡུལ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་གཞན་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རིགས་མི་མཐུན་རེ་རེ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་བདག་ཉིད་ནི་དངོས་པོའི་ཆ་སྟེ་སྒྲའི་དོན་ནོ། །
དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་དེས་དབེན་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་དགག་པ་དང་སྒྲུབ་པའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཅན་ཁོ་ནའོ། །གང་གི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་ནི་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་མེད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་དགག་པ་རྟོགས་ལ་སྒྲས་ཀྱང་དེ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ན་ལྡོག་པ་རྗོད་པར་བྱེད་
པ་ཁོ་ནའོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་དགག་པ་བྱེད་པའི་སྒྲས་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམ་པར་གཅོད་ཅིང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བརྗོད་ལ། མེད་དགག་ནི་བདག་ཉིད་ངོ་བོ་ཅི་ཡང་མེད་པ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་མི་གཏོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པས་ཀྱང་སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བརྗོད་ཀྱང་གཞན་ལས་ལྡོག་པས་ལྡོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་
ལས་མི་འདའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་ཉན་པ་པོའི་འདོད་པའི་ངོར་ཁྱད་པར་གཞན་མི་སྤོང་བའི་ཕྱིར་སེམས་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་སྟོང་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དང། ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་གྱི་ཐ་སྙད་
དོ༑ །དོན་དམ་པར་ནི་ཆོས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་དག་མེད་དོ། །དེ་གསུངས་པ། དོན་དམ་རྣམ་པར་དཔྱད་རྣམས་ལ། །དེ་ལྟར་གྱུར་པ་མི་འགྲུབ་པས། །ཀུན་རྫོབ་པ་ཡི་ཚིག་དོན་ལ། །དེ་ཉིད་དང་ནི་གཞན་ཉིད་

[142B]ཅེས་དང། ལྡོག་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཕྱིར། །ཐ་དད་ཐ་དད་བརྟག་པ་མིན། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་ཟླ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དཀར་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལྟར་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་དང་ལྷན་ཅིག་གཅིག་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དག་གི་བརྗོད་པར་བྱར་མེད་པ་ཁོ་ན་ནི་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །
དངོས་པོ་ཁོ་ན་ལ་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ལ། དོན་དམ་པའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཁོ་ནའོ། །དངོས་པོ་ཡོད་ན་ཡང་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྱུང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་དེ་དེ་
ལྟར་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་འགལ་བ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །དོན་དམ་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་དང་ལྷན་ཅིག་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོན་དམ་པའི་རྣམ་པར་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་གསུངས་པ། རབ་འབྱོར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་གཞན་ལ། དོན་དམ་པ་
ཡང་གཞན་པ་མ་ཡིན་གང་འཇིག་རྟེན་གྱི་དེ་བཞིན་དེ་ཁོ་ན་དོན་དམ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ་ཞེས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དོན་དམ་པ་ནི་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ངོ་ཞེས་པ་
ལྟོས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་གཅིག་ལ་གཉིས་ཀའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མི་འགལ་ལོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐ་སྙད་ཁོ་ནར་རོ་ཞེས་པས་དོན་དམ་པར་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པས་མ་ཡིན་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་འཕགས་པ་
ས་བཅུ་པའི་མདོར་གསུངས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་པ་འདི་ནི་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་པ་དེ་ནི་མདོ་གཞན་རྣམས་སུ་རྒྱས་པ་དང་བཅས་པར་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་པ་ཉིད་དུ་མི་གཟུང་གི་སེམས་ཙམ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་དེ་ནི་རིམ་གྱིས་དོན་དམ་པའི་ཚུལ་
གྱིས་རྒྱ་མཚོ་ལ་ཞུགས་པའི་ཆེད་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ་ཞེས་ཟུང་ཤིག་དེ་ལྟར་ནི་གང་ལན་གཅིག་ལ་ཆོས་མ་ལུས་པར་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པ་དེ་རེ་ཞིག་སེམས་ཙམ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་རིམ་གྱིས་ཕྱིའི་དོན་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་གོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འདི་ལྟར་རྣམ་

[143A]༄༅། །པར་ལྟ་རྣམས་ཀྱི། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་འགག་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རིམ་གྱིས་སེམས་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་དེ་ཡང་བདག་ཉིད་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་ཟབ་མོའི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་ཕྱིའི་དོན་ཡང་གནས་
ཏེ༑ གཞན་དུ་ན་འཕགས་པ་ས་བཅུ་པར། ས་བརྒྱད་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གྲངས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་གསུངས་པ་དེ་དང་འགལ་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། དེ་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ཉིད་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཤེས་ལ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང་ཚད་མེད་པ་ཉིད་དང་རྣམ་
པར་ཕྱེ་བ་ཉིད་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་ན་སའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆུའི་ཁམས་དང། མེའི་ཁམས་དང། རླུང་གི་ཁམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་རོ། །གྲགས་པ་དང་ཡང་འགལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡང་
གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པས་དཔྱད་ན་ནི་གཉིས་ཀ་ཡང་བརྟག་མི་བཟོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོར་མེད་དོ། །ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་དངོས་པོ་གཉིས་ཀའང་བ་ལང་རྫི་བོའི་བར་ལ་གྲགས་པ་ཉིད་དོ། །སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་གཞན་གྱིས་ཀུན་བརྟགས་པའི་བྱེད་པ་པོ་དང་ཟ་བ་པོ་དགག་པ་སྟེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་སེམས་
མ་གཏོགས་པ་གཞན་བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་སེམས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟོས་ནས་སེམས་གཙོ་བོར་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུའོ། །གང་གསུངས་པ། དོན་ཡོད་མ་ཡིན་སེམས་ཉིད་དེ། །ཞེས་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ། བག་ཆགས་ཀྱིས་ནི་དཀྲུགས་པའི་
སེམས༑ །དོན་དུ་སྣང་བ་རབ་ཏུ་འབྱུང། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེར་ཡང་རྣམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཡང་ཡུལ་འཛིན་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ནར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་མ་གཏོགས་པ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་དེ་བཀག་པས་སེམས་རྣམ་
པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ན་སྒྲུབ་པ་འབའ་ཞིག་སྟེ། དེ་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ན་གང་བདག་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་དེ་ལྟ་བུས་འདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ལྟོས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང། ལང་ཀར་གཤེགས་པར་གསུངས་པ། ནད་པ་

[143B] །སྨན་པས་རྫས་བྱིན་ཇི་ལྟ་བར། །དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་ལ། །སེམས་ཙམ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །གཞན་རྣམས་སླུ་བར་གསུངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟ་བུས་གདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་བསྟན་པ་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །
ཕ་རོལ་ལ་གཅིག་ཏུ་ཕན་པ་ཁོ་ན་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་བརྫུན་གསུང་བ་ཡང་མི་མངའ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱིས་གསུངས་པ། གཞན་ལ་གཅིག་ཏུ་ཕན་པ་བདེན། །མི་ཕན་ཉིད་ཕྱིར་ཅིག་ཤོས་བརྫུན། །ཞེས་སོ། །གཞན་རྣམས་ན་རེ་སེམས་ཙམ་ཁོ་ན་རང་གིས་རབ་ཏུ་
གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གནས་ལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མི་གནས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་མ་གཏོགས་པ་དེ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་སེམས་ཙམ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་གསུང་ངོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཕྱི་
རོལ་གྱི་དོན་ནམ། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་ཡིན་ཡང་བླ་སྟེ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡང་དག་པ་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིད་ཆེས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བཀའ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཀྱི་ཚུལ་ཡང་དག་པ་མ་གཏོགས་པ་བརྫུན་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དངོས་
པོའི་རང་བཞིན་ཉེ་བར་རྟོགས་པ་རྣམས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སྐུར་པར་བྱེད་སྨོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་བདག་ཉིད་ཕུང་ལ་གཞན་ཡང་ཕུང་དུ་འཇུག་པའོ། །དངོས་པོར་སྨྲ་བ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྟར་བཅོས་པ་ཁོ་ན་ཉེ་བར་སྟོན་པའོ། །ཆོས་
ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཁོ་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པས། དད་པས་ཆོས་ཟབ་མོ་རྣམས་སྤང་བའི་ལྟ་བ་བོར་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁོ་ན་ཚད་མར་བྱས་ན་བདག་ཉིད་མི་ཤེས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་དེ་མ་རྟོགས་པར་བསམས་ཤིང་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་རྣམས་ལ་ལྷག་
པར་མོས་པ་བསྐྱེད་དེ། མཉན་པ་དང་གཟུང་བ་དང་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱའོ། །གཞན་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་གཞུག་གོ། །བདག་ཉིད་དེ་ལ་མོས་པའི་ཆེད་དུ་སྨོན་ལམ་ཡང་གདབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཁོ་ན་མངོན་སུམ་ཚད་མ་འབའ་ཞིག་

[144A]༄༅། །གོ༑ །དེ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་ཡང་དག་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་དམིགས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་དུ་གསུངས་པ། ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཐོང་བ་གང་ཞེ་ན་གང་འདི་མཐོང་བ་མེད་པའོ་ཞེས་སོ། །འཕགས་པ་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་ཡང་གསུངས་པ་
ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་མེད་པ་ནི་མཐོང་བ་དམ་པའོ་ཞེས་སོ། །འོ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་དངོས་པོར་མེད་ལ་དངོས་པོ་མེད་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་མི་རིགས་ཏེ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་
སོགས་པ་དང་འདྲ་བའི་དངོས་པོ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་པ་སོ་སོར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་ནི་ཁས་མི་ལན་གྱི། འོན་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྨིག་རྒྱུ་དང་མིག་ཡོར་ལྟར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་དོན་བསྒོམ་པ་རབ་ཀྱི་མཐའ་ལས་བྱུང་བའི་ཏིང་ངེ་
འཛིན་ཐོབ་ལ་མཐུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་རྣམས་ལ་ཆོས་མ་ལུས་པ་བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཉེ་བར་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ཉིད་མཐོང་བ་མེད་པར་བརྗོད་ཀྱི་མེད་པར་དགག་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་
ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ་མཐོང་བྱ་དང་མཐོང་བྱ་མིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་མཐོང་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་ཐ་སྙད་དུའོ། །མཐོང་བྱ་མིན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པ་ཁོ་
ནར་རོ་ཞེས་པ་མདོའི་དོན་ནོ། །འདི་ཁོ་ན་ལ་དགོངས་ནས་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱིས་གསུངས་པ། སྲིད་པ་དང་ནི་མྱང་འདས་ཉིད། །གཉིས་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །སྲིད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཁོ་ན། །མྱང་ངན་འདས་པ་ཞེས་པར་བརྗོད། །ཅེས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་
མེད་པ་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་ཡང་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་མོད། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་པ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐམས་ཅད་མི་འཁྲུག་གོ། །ཐ་སྙད་དུ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པའམ་གཞན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཤེས་པ་ནི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ལ་སོགས་པ་

[144B] འོན་ཀྱང་གང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མི་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་སྟེ་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྐྱེ་སྟེ་སྒྱུ་མ་དང་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་སྔགས་དང་སྨན་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་
གླང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒྱུ་མ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྱུ་མ་དང། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་རང་གི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་དབང་གིས་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་སྒྱུ་མ་རབ་ཏུ་
འཇུག་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་མཁན་བཞིན་དུ་སྒྱུ་མ་དེ་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་ཅིང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་གོ་ཆ་ཡང་གྱོན་ཏེ་ཇི་སྐད་དུ་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་གསུངས་པ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མཁས་རྣམས་ཀྱིས། །འགྲོ་བ་དེ་ལྟར་སྔ་
ནས་ཤེས། །སྲིད་གསུམ་སྤྲུལ་པ་ལྟར་ཤེས་ཏེ། །འགྲོ་བའི་དོན་དུ་གོ་ཆ་གྱོན། །ཞེས་སོ། །གང་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྱུ་མ་དེ་ལ་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྟོག་པ་ཅན་ལྟ་བུར་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་བཞིན་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་བྱིས་པ་རྣམས་སུ་བརྗོད་དོ། །འདི་རྣལ་
འབྱོར་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་དེ་ཡང་རིགས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟར་ནི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས། མངོན་སུམ་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་པ། །ཞེས་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་ལ། གོམས་པའི་སྟོབས་ལས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ལ་ཡང་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་
ཁོ་ནར་སྐྱེ་སྟེ། དཔེར་ན་འདོད་པ་དང་མྱ་ངན་དང་འཇིགས་པ་དང་སྨྱོས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསླད་པ་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་མང་དུ་བྱས་པ་ལས་བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་སྐྱེ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་རྣམས་མདུན་ན་ཡོད་པ་ལྟར་མཐོང་ནས་ལུས་
ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བབ་ཆོལ་རྣམ་པ་དུ་མ་རྩོམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ཁ་ཅིག་ཀྱང་དེ་ལ་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་སྐྱེ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་སྲིད་དོ། །གང་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་དེ་ཡང་རྟོག་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། རྟོག་པས་འཁྲུགས་པ་ལ་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་

[145A]༄༅། །དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལ་སོགས་པར་རྒྱས་པར་བྱས་སོ། །མངོན་སུམ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཡང་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་དང། ཅིག་ཤོས་རྣམས་ཀྱིའོ། །དེ་ལ་གང་ཅིག་ཤོས་རྣམས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་
དབང་དུ་བྱས་ནས་མ་འཁྲུལ་པར་མི་བརྗོད་དེ། །གཞན་དུ་ན་ནི་ཐམས་ཅད་རྣལ་འབྱོར་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི་ཚུ་རོལ་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཐ་སྙད་དུ་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཇི་ལྟར་གྲགས་པའི་དོན་ལ་མི་སླུ་བ་ཙམ་ལ་དེ་མ་འཁྲུལ་པར་བརྗོད་པ་འབའ་ཞིག་གོ། །གང་ཡང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་
རྣལ་འབྱོར་པའི་མངོན་སུམ་དེ་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ཉིད་ཙམ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་ལ་མི་སླུ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་ཚད་མ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཁོ་ནའི་མངོན་སུམ་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་
ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དངོས་སུ་ན་དེ་ཁོ་ན་མི་སླུ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སོ་སོར་མ་འཁྲུལ་བ་སྟེ། དེས་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་
ཐལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འབུམ་པར་གསུངས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་
ཅན་ཏེ༑ དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཐ་སྙད་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དོན་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་བརྫུན་པར་སྣང་བ་ལ་ཡང་གང་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་པ་དོན་དམ་པ་བའི་ངོ་བོ་ལ་སོགས་པར་སྒྲོ་བཏགས་
པ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་ལ། དེ་ལ་གནོད་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་བོ། །དེ་ལ་གནོད་པས་གྲུབ་པའི་དོན་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པས་ཞུས་པར། གང་ཞིག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་

[145B] །དེ་ཡི་སྐྱེ་བ་རང་བཞིན་ལས་ཡོད་མིན། །གང་ཞིག་རྐྱེན་གྱི་དབང་དེ་སྟོང་པར་བརྗོད། །གང་ཞིག་སྟོང་པར་ཤེས་དེ་བག་ཡོད་པའོ། །ཞེས་སོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ལ་བསྟན་པར་ཡང། གང་རྣམས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང། །དེ་རྣམས་རང་བཞིན་ཅུང་ཟད་མེད། །གང་རྣམས་རང་བཞིན་ལས་
མེད་པ། །དེ་རྣམས་གང་དུའང་མི་འབྱུང་ངོ། །ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ། དཔེར་ན་མེ་ལོང་ཉིད་ལ་ནི། །གཅིག་དང་གཞན་ཉིད་སྤངས་པའི་གཟུགས། །སྣང་ཡང་དེ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་བཞིན་དངོས་ལ་རང་བཞིན་ཉིད། །ཅེས་སོ། །འཕགས་པས་ཀྱང་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་སུ་གསུངས་པ། གང་
ཞིག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་བ། །དེ་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ། །དེ་ནི་རྟེན་ནས་བཏགས་པའོ། །དེ་ཉིད་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་གསུངས་པ། གང་གིས་དངོས་རྣམས་རྣམ་དཔྱད་ན། །དེ་ཉིད་དུ་ནི་དེ་དངོས་མེད། །གང་གི་ཕྱིར་ན་དེ་རྣམས་ལ། གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་
བཞིན་མེད། །ཅེས་སོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་འདི་དག་གི། གང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་སྟོང་པ་སྟེ་སྒྱུ་མ་བཞིན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའོ། །གང་དོན་དམ་པར་གཅིག་དང་དུ་
མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་དེ་རང་བཞིན་མེད་དེ་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་སོ། །སྦྱོར་བ་གཉིས་ཀྱི་གཞུང་ནི་རྟོག་གེའི་བྱ་བ་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་མི་ཉན་པར་དོགས་པས་འདིར་རྒྱས་པར་མ་བྱས་
སོ༑ །མདོར་བསྡུས་པ་ནི་ཁོ་བོས་དབུ་མའི་སྙེ་མར་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་རྣམ་པར་བཤད་དོ། །དེ་ལས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་རྗེས་དཔག་འདི་ཐ་སྙད་དུ་མངོན་སུམ་ཁོ་ན་ལས་འབྲེལ་པ་ཐོབ་ནས་གནས་ཐོབ་པར་གྱུར་མོད་ཤིང་གཉིས་དྲུད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་མེ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་
དེ་ཉིད་ལ་གནོད་པ་བྱེད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གནོད་མོད། ཁོ་བོ་ཅག་ལ་མི་འདོད་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེས་བརྫུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བུད་ཤིང་འདི་ཐམས་ཅད་བསྲེགས་ནས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་མེ་རབ་ཏུ་ཞི་བས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཆོག་རྟོག་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་

[146A]༄༅། །ཅན་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་རྒྱལ་པོའི་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར། འགྲོ་བའི་ཆོས་ཀུན་རྣམ་ཤེས་ཀྱི། །མ་ཡི་བུད་ཤིང་ཉིད་དུ་འདོད། །དེ་རྣམས་ཇི་བཞིན་རྣམ་དཔྱོད་པའི། །མེ་ཡིས་བསྲེགས་ན་ཉེར་ཞིར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་
ན༑ གལ་ཏེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་པ་ལྡོག་སྟེ་རྟེན་མེད་མོད། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་མི་འདོད་པ་མེད་དོ་དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པར། ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་
ཤེས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་ཤིང་གཉིས་དྲུད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་མེའི་དཔེས་བསྟན་ཏོ། །གང་ཞིག་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཆོས་གཞན་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དེ་ནི་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ལྟར་སྤོང་བར་བྱེད་པར་
འགྱུར་རོ། །དེ་བྱེད་ན་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡང་མེད། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་ཡང་མེད། དེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པ་ཡང་མེད་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མེད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་
གཞག་པ་ཐམས་ཅད་བཤིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྒོལ་བ་དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤོང་བར་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཐལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་ཐལ་བར་བྱེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དེ་བསྒྲུབ་བྱ་
ལས་བཟློག་ན་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྫུན་ཞེས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་འདི་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མེད་དེ་བརྫུན་པ་གང་ནམ་ཡང་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་སྦྱོར་བ་མི་འགྱུར་བ་དེ་རྣམས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དོར་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྤང་བར་བྱའོ། །
གང་ཡང་དངོས་དང་བརྒྱུད་པས་རང་དང་གཞན་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་ཡོན་ཏན་དེ་རྣམས་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་ལྟར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྤང། དེའི་ཕྱིར་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཅུང་ཟད་དེ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་

[146B]འདི་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཆགས་པ་ཡང་མེད་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་
པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ཁོ་ན་ནི་བླང་བའི་རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་དོར་བའི་རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་ཉན་ཐོས་དངོས་པོ་འདུ་ཤེས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་བདེན་པ་དང་པོ་གཉིས་སྤོང་ལ་བདེན་པ་གསུམ་པ་དངོས་པོར་མེད་ཀྱང་ལེན་ཏོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱང་བརྩེ་བས་ནོན་
པའི་ཡིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཆེད་དུ་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་བརྫུན་པའི་འང་སྤྲུལ་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྒྲུབ་པོ། །དེ་བཞིན་དུ་བརྩེ་བ་ཆེན་པོའི་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་མ་ལུས་པ་མཁྱེན་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པས་ཀུན་དུ་རྨོངས་
པའི་མུན་པ་མ་ལུས་པ་རབ་ཏུ་བསལ་བ་གཞན་ལ་ཕན་པར་བཞེད་པ་རྣམས་ནི། ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ལུས་པ་སྤངས་ན་ཡང་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་ནམ་མཁའི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་བཞུགས་པར་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་ཡང་ཤཱ་ཀྱ་ཐུབ་པའི་
གཟུགས་ཀྱིས་གདུལ་བྱ་མི་སྲིད་ན་ཡང་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་ད་ལྟ་ཡང་བཞུགས་པ་ཉིད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བསྐལ་པ་མི་ཉུང་བར་དགེ་བའི་ཚོགས་བསགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཟབ་མོའི་ཚུལ་ལ་གདུལ་བའི་སྐལ་བ་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྣང་ཞིང་ཆོས་སྟོན་
ཏོ༑ །མཐའ་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འདོན་པ་མི་སྲིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་བསམ་པ་བརྩེ་བའི་རང་བཞིན་མཐའ་མེད་པ་ཁོ་ནར་བཞུགས་པའོ། །གཞན་དུ་ན་དམ་བཅས་པ་དང་མཐུན་པར་གནས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཁོ་ན་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བ་ལས་ངེས་པར་གྲོལ་བར་དམ་བཅས་སོ། །དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་སྒྱུ་མའི་རྒྱུ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རང་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་ནི་མདོར་ན་ཐུགས་རྗེ་དང་

[147A]༄༅། །ཤེས་རབ་དག་སྟེ། དེ་རྣམས་ནི་ཐུགས་རྗེས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཞི་བར་མཁྱེན་ཡང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་མངོན་དུ་མི་མཛད་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པའི་རྒྱུ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའི་ག་སྐབས་ཐག་བསྲིངས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པར་
གཏོགས་པའི་སྐྱོན་གྱི་དྲི་མས་མ་གོས་པར་འཁོར་བར་མི་ལྟུང་ངོ་ཞེས་པ་འདི་རྣམས་གཉིས་ཀས་མི་གནས་པར་གྲུབ་པོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་དུ་བརྗོད་དོ། །ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ཡང་སྣང་བ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་
པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཟིགས་པ་དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་རྣམ་པས་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་དངོས་པོ་སྐྱེས་པ་མ་ལུས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ལག་མཐིལ་གྱི་སྐྱུ་རུ་རའི་འབྲས་བུ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་མཁྱེན་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ནུས་པ་བསམ་གྱིས་
མི་ཁྱབ་པ་ཅན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ་གང་ཡང་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཆོས་མ་ལུས་པ་སྣང་བ་མེད་པ་ཡང་དག་པའི་དོན་སྒོམ་པ་རབ་ཀྱི་མཐའ་ལས་སྐྱེས་པ་མཆོག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་
ཏེ་དེས་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པའོ། །ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་ལྟ་བ་འདི་ཁོ་ན་ལ་རིགས་ཏེ། སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་འགའ་ཡང་དོན་དམ་པར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེར་དམིགས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཁོ་ན་སྟེ་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ། །
དེའི་ཕྱིར་དེས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདག་དང་བདག་གིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྒྱུ་མ་དག་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་ཆུང་ངོ། །སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་
ཡང་མི་དམིགས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་མི་དམིགས་པ་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ངེས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འབྲས་བུ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །སྦྱིན་བྱ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གིས་སྦྱིན་བྱ་ལ་

[147B] །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་མི་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གནས་སྐབས་མ་ཡིན་པ་ན་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་ནི་མོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་མི་དམིགས་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །མཉམ་
པར་གཞག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེའི་ཚེ་དེ་རྣམས་འཇུག་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་སྦྱོར་བ་དང་མཇུག་གི་གནས་སྐབས་སུ་དེ་རྣམས་ལ་འཇུག་གོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལྷག་
པར་མོས་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་ཡོངས་སུ་དག་པར་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་གསུངས་པ། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་རབ་ཏུ་མི་གནས་པར་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པ་དེའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཚད་གཟུང་བར་
སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །འདིར་སྦྱིན་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཆར་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་རྣམས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཀོན་མཆོག་འབྱུང་གནས་ཀྱི་མདོར་ཡང་གསུངས་པ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྤྱད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་
བོ་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ་སྦྱིན་པ་དང་ལེན་པ་པོ་དང་ཡོན་གནས་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་གང་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོར་འཇུག་པ་དང། གང་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་པ་འདི་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མོས་པ་
དེ་ནི་བསམ་པ་ཚད་མེད་པ་ལས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་སྦྱིན་པ་དེས་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་ཐོབ་སྟེ། རྫབ་རྫུབ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྒྱས་པར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་རྣམས་
ཏེ༑ དེས་དེ་རྣམས་ལོང་བ་བཞིན་དུ་ཁྲིད་ནས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ས་ཀུན་དུ་འོད་དུ་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཁོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཐེག་པ་གཅིག་ཉིད་དོ། །གང་ཡང་ཐེག་པ་ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་གཞུག་པའི་དོན་དུ་

[148A]༄༅། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་སྟེ། ངེས་པའི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ཇི་སྐད་དུ་ལང་ཀར་གཤེགས་པར་གསུངས་པ། ཐེག་པའི་རྣམ་གཞག་ཡོད་མིན་ཉིད། །ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་ང་སྨྲའོ། །བྱིས་པ་རྣམས་ནི་དྲང་དོན་དུ། །ཐེག་པ་ཐ་དད་ང་སྨྲའོ། །ཞེས་སོ། །ཚོགས་ཆུང་བ་ཉིད་དང་
ཚོགས་ཚད་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་གི། ཐེག་པ་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། འདི་ནི་གཞུག་པའི་སྒོར་བསྟན་པའོ། །གང་འཕགས་པས་གསུངས་པ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དབྱེར་མེད་ཕྱིར། །གཙོ་བོ་ཐེག་པ་དབྱེར་མ་མཆིས། །ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གཞུག་
ཆེད་དུ། །ཐེག་པ་གསུམ་དུ་གསུངས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་ནི་དགོངས་པ་ཅན་ཉིད་དེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཅིག་ཉིད་དུ་གསུངས་པར་བརྗོད་པ་དེ་ལ། ཤཱ་རིའི་བུ་ཁྱོད་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
སངས་རྒྱས་པདྨོའི་འོད་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པ་དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་པར་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་གསུམ་བསྟན་པ་ཐབས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཆེད་འབའ་ཞིག་ལ་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
ཐེག་པ་གཅིག་བསྟན་པ་དགོངས་པས་བསྟན་པའོ་ཞེས་འཕགས་པ་ཆོས་བཅུ་པ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་ཏེ། ཐེག་པ་གསུམ་དུ་བསྟན་པ་འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐབས་ཏེ་བདེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ནི་གཞུག་པར་མི་ནུས་པས་སོ། །འདིའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ལས་འཕགས་པ་
བྱམས་པས་མདོ་སྡེ་རྒྱན་དུ་ཡང་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་དགོངས་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་བག་ལ་ཉལ་ཆད་ན་སྐྱེ་བ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཡང་དག་པར་ཆད་པས་འདི་རྣམས་སྐྱེ་བ་དུ་མ་བརྒྱུད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ག་ལ་འགྱུར་ཞེས་པ་མི་རིགས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཤིན་ཏུ་ཡང་
དག་པར་ཆད་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་དཔལ་ཕྲེང་སེང་གེའི་ང་རོའི་མདོར་གསུངས་པ། དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འཇིགས་པ་མཆིས་ཏེ། གང་གིས་འཇིགས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་རང་སངས་རྒྱས་དེ་རྣམས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཟད་པ་

[148B] དེ་རྣམས་ལ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་མང་པོ་རྣམས་མཆིས་ལ། གང་རྣམས་མ་སྤངས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དང་རིང་དུ་འགྱུར་བའོ་ཞེས་སོ། །རྣམ་འགྲེལ་དུ་ཡང། དགྲ་བཅོམ་སེམས་ཡིན་པ་དེ་ཡང། །ཅི་ཕྱིར་མཚམས་སྦྱོར་མེད་པར་འདོད། །ཅེས་སོ། །གང་དུ་ཟད་
པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་གསུངས་པ་དེ་ཡང་དྲང་བའི་དོན་དུ་མདོ་དེ་ཉིད་ལས་གསུངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་པ་དེ་རྣམས་དགོངས་པ་ཅན་ཏེ་དྲང་བའི་དོན་ཏོ། །འཆི་འཕོ་ནི་གཉིས་པོ་འདི་དག་སྟེ་
བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་ཆད་པའི་འཆི་འཕོ་ནི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའི་འཆི་འཕོ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་དབང་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ཅན་
རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་ལ་ཐུག་པའི་བར་དུ་ལགས་སོ། །རྣམ་པར་ཆད་པའི་འཆི་འཕོ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བདག་གི་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་ལགས་སོ་ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་
ཅད་སྤངས་ཀྱང་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་མ་སྤངས་ལ་དེ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ཆགས་མི་སྤོང་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་སྲིད་པ་གཞན་གཟུང་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་དོ། །ཅི་ལྟར་ཡང་སྲིད་པ་འཛིན་ཞེ་ན། རྒྱུའི་སྟོབས་དང་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ལས་སོ། །དེ་ལ་གང་
འདི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་མ་སྤངས་པ་དེ་རྐྱེན་ནོ། །རྒྱུ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་རྒྱུ་ཅན་ཡང་སྲིད་པ་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཏེ་གང་གསུངས་པ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དེ་རྣམས་འཁོར་བར་འཆིང་བར་བྱེད་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཉོན་
མོངས་པ་ཅི་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བས་མི་ངོམས་པ་ཉིད་དང་བསམས་བཞིན་དུ་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཕྲད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཆེད་དུ་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་དང་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པར་འདོད་པ་དང་

[149A]༄༅། །སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཅི་ཡོད་པ་ལ་འགྲུས་པ་ཉིད་དང། ཆོས་ལ་ཆགས་པའི་བག་ལ་ཉལ་དང་མ་བྲལ་བ་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་སྟེ། གང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པ་ནི་འདི་རྣམས་སོ། །གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་
འདས་གལ་ཏེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལགས་ན་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བགྱི། བཀའ་སྩལ་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དེ་ལྟར་ནི། འདི་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་འདི་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཁམས་གསུམ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་པའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་བསམས་བཞིན་དུ་ཁམས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་ཏེ་དེས་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་པ་དང། ཇི་སྲིད་དུ་ཁམས་གསུམ་དུ་སྦྱོར་བ་སྟེ་སེམས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པས་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་
སོགས་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མར་ཡང། མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་དང། མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སའི་རྐྱེན་ཅན་མཚན་མའི་སྤྲོས་པ་ཕྲ་མོ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕུང་པོ་ཡང་དག་པར་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པའི་
བག་ཆགས་ཀྱི་ས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་རྣམ་པ་གསུམ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ནི་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་རྐྱེན་ཅན་བསམ་གྱིས་མི་
ཁྱབ་པར་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའི་འཆི་འཕོ་ནི་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་བཞིན་ནོ་ཞེས་སོ། །མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་དང་སླར་སྐྱེ་བ་འདི་རྣམས་ལ་ཡོང་ངོ་ཞེས་དཔལ་ཕྲེང་སེང་གེའི་ང་རོར་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྐྱེན་ཅན་ཟག་པ་དང་
བཅས་པའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་སྲིད་པ་གསུམ་འབྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་ཁོ་ནར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སའི་རྐྱེན་ཅན་ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན། དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་དབང་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་གསུམ་

[149B] །ས་བརྒྱད་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ད་ནི་འདི་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་ཅི་དེའི་བདག་གི་དངོས་པོ་འཇིག་རྟེན་འདིར་རམ་འོན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ། ཅི་འདོད་པའི་ཁམས་སམ་གཟུགས་སམ། གཟུགས་མེད་པའམ་ཞེ་ན། འགྲོ་
བའམ་སྐྱེ་གནས་སམ་སྲིད་པའམ་འཇིག་རྟེན་གང་དུ་ཡང་བགྲང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་བདག་གི་དངོས་པོ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ཅི་འདྲ་ཞེ་ན། ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་སྤྲུལ་པ་དང་འདྲ་བར་ལྟའི་སྤྲུལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་སྲིད་པ་ཞེས་པ་ཡང་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བའི་དབང་ལས་
བཏགས་ནས་བརྗོད་དེ་གང་གི་ཕྱིར་དབང་ཐོབ་པ་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡོད་ན་འགྲོ་བ་དང་སྐྱེ་གནས་དེ་དང་དེར་ཡང་སྣང་ལ་དེ་མེད་ན་མེ་སྣང་ངོ། །ལུས་དེ་ཡང་ཟག་པ་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་འདུས་བྱས་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་དང། འཁོར་བ་ཞེས་པར་བརྗོད་ལ། ཟག་པ་དང་བཅས་
པའི་ལས་དང། ཉོན་མོངས་པས་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཞེས་པར་བརྗོད་དོ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་གསུངས་པ། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདུས་བྱས་པའི་འཁོར་བ་ཡང་མཆིས་ལ། འདུས་བྱས་ཀྱང་ཡིན་འདུས་ལ་བྱས་ཀྱང་ཡིན་པའི་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པ་མཆིས་སོ་ཞེས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མར་ཡང་གསུངས་པ། བྱམས་པ་དེའི་སྐྱེ་བ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཉེ་བར་འགྲོ་བར་མི་འདོགས་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཡང་སྐྱེ་བ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སྤྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བར་གདགས་སོ། །ཞེས་སོ། །བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་
མངོན་པར་དགའ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཁོ་ནར་སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བ་དོར་བ་དང་ཐོབ་པར་འདོད་པས་མངལ་གྱི་གནས་ཡོངས་སུ་འཛིན་ནོ་ཞེས་པས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བར་བརྗོད་ལ་དེ་རྣམས་ལ་སོགས་པས་འབྲས་བུ་ཁམས་གསུམ་པའི་སྐྱེ་བ་ལྡོག་སྟེ་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་སྐྱེ་
བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལང་ཀར་གཤེགས་པར་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་བྱིང་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་དབང་གིས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་སྟེ། མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སའི་འཆིང་བ་ལས་མ་གྲོལ་གྱི། ཉོན་མོངས་པ་ཙམ་ལས་

[150A]༄༅། །གྲོལ་བ་འབའ་ཞིག་གོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མེད་ནའང་མར་མེ་ཤི་བའི་མིང་ཅན་ཟག་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པ་ལས་བསྐལ་པ་ཇི་སྲིད་པར་ཡང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་པདྨའི་སྦུབས་སུ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཁམས་ལ་གནས་སོ། །དེ་ནས་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་
ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱིས་སད་པར་བྱས་པ་ལས། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལངས་པས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འབྱོར་པ་མཐོང་སྟེ། དེ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་སྐྱེ་བ་ལ་
དབང་བའི་སྟོབས་ལས་མི་གཡོ་ལ་སོགས་པའི་ས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཞིན་དུ་སྤྲུལ་པའི་སྐྱེ་བས་གྲོལ་བའི་གནས་སྐབས་ན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་པ་ལྟར་འགྲོ་ཞིར་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསལ་བར་རིག་པར་བྱས་སོ། །ཤས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་
པར་ཡང་གསུངས་པ། དེ་གལ་ཏེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན་བདག་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་བར་ཆད་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོའི་མདོར་ཡང། འགྲོ་བ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་འགྱུར། །འདི་ན་སྣོད་ཀྱི་
མིན་སེམས་ཅན་འགའ་ཡང་མེད། །ཅེས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་དྲི་མ་རྣམས་གློ་བུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ངང་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཉིད་རུང་བ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་མངོན་པར་དགོངས་པ་བཤད་པར་རིགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་
རྣམས་སུ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ནོ་ཞེས་པ་འདིས་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གོ་འཕང་རྟོགས་པར་རུང་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །འཕགས་པ་བྱམས་པས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མར། ཐམས་ཅད་ལ་ནི་ཁྱད་མེད་ཀྱང། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དག་
གྱུར་པ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ཉིད་དེ་ཡི་ཕྱིར། །འགྲོ་ཀུན་དེ་ཡི་སྙིང་པོ་ཅན། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྒྲས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་བརྗོད་པར་བཞེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཐེག་པ་ཞེས་

[150B] འདིས་འགྲོ་བ་ཞེས་པ་དང་དེར་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་ཁོ་ནས་ཐར་པ་ཐོབ་ཀྱི་གཞན་ལས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ཡང་གཅིག་ཁོ་ན་སྟེ་
ལྟ་བ་ཐ་དད་ན་ཡང་དངོས་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་དམིགས་པ་མེད་དེ་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངོ་བོ་གཅིག་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ཡང་དངོས་སུ་ན་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡང་དག་པར་མཁྱེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་
ཤེས་གང་དེ་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉི་ཚེ་བའི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མེད་དེ་ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་
དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་ཡང་དག་པ་སྟེ་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་ཁོ་ནའོ། །དེ་མདོར་བསྡུས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོར་གསུངས་པ། ཆོས་ལྔ་རྣམས་དང་རང་བཞིན་
དང༑ །རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་ཉིད་དང། །བདག་མེད་པ་ཉིད་གཉིས་དག་སྟེ། །ཐེག་ཆེན་མཐའ་དག་ཡོངས་སུ་བསྡུས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཆོས་ལྔ་ནི་མིང་དང་རྒྱུ་མཚན་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ལས་མིང་
དང་རྒྱུ་མཚན་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་གསུངས་སོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་བསྟན་པ་ལས་དངོས་དང་བཏགས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དག་བཤད་དོ། །རང་བཞིན་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་རྣམས་ནི་ཀུན་
གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དང་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དྲུག་གོ། །བདག་མེད་པ་ཉིད་གཉིས་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་དོ། །དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་དང་གཞན་དབང་དག་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་གསུངས་པ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་བསྟན་པ་

[151A]༄༅། །ལས་སོ༑ །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་དང་བདག་མེད་པ་གཉིས་གསུངས་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་བརྗོད་པ་ལས་སོ། །བདེན་པ་གཉིས་ལ་འཇུག་པའི་མདོར་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དངོས་ཉིད་མེད་
པར་སྒོམ་པ་ཁོ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤོང་གི་ལམ་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། གང་གསུངས་པ་འཇམ་དཔལ་ཅི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་འདུལ་བར་འགྱུར་ཅི་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འགྱུར། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། དོན་དམ་པར་ཤིན་ཏུ་མ་སྐྱེས་ཤིང་མ་བྱུང་ལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ལ་གང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟེ་དེ་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དེ་ལས་བདག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པའོ། །དེ་ལས་ལྟ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའོ། །དེ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་འབྱུང་ངོ། །ལྷའི་བུ་
གང་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་ཤིན་ཏུ་མ་སྐྱེས་ཤིང་མ་བྱུང་བར་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་པ་དེ་དོན་དམ་པར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའོ། །དེ་ནི་ཀུན་དུ་མི་རྟོག་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་གོ། །དེ་ནི་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་རོ། །དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྒྲོ་འདོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ལྟ་བའི་
ཀུན་ནས་ལྡང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་འདུལ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །གང་གི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྣང་བ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་ཤིན་ཏུ་སྟོང་པ་དང་ཤིན་ཏུ་མཚན་མ་མེད་པ་དང། དོན་
དམ་པར་དངོས་པོ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་མ་སྐྱེས་ཤིང་མ་བྱུང་བར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ་ལྷའི་བུ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་གང་སྦྲུལ་དུག་ཅན་གྱི་རིགས་ཀློག་པ་དེས་དེའི་དུག་ཞིག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་
གང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ཤེས་པ་དེའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །ལྷའི་བུ་དོན་དམ་པར་ཤིན་ཏུ་མ་སྐྱེས་ཤིང་མ་བྱུང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གང་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་འདི་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་སོ་ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་

[151B] དེའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ངེས་པར་ལེགས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་ཅན་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པ་
འདི་གཅིག་ཏུ་ཁོ་ནར་ཟད་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལམ་ངན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཐའ་དག་བསྲིངས་ཏེ་སྤངས་ནས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་གསལ་པའི་རིགས་པ་དང་ལུང་གི་སྒྲོན་མའི་ཚོགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་སྣང་བ་མཛད་པའི་ཕྱིར་དང་སྐྱེ་བོ་མཁས་པའི་དེད་དཔོན་མ་ལུས་པ་
རྣམས་ཀྱིས་བགྲོད་ཅིང་རྗེས་སུ་བགྲོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་རྟག་ཏུ་གུས་པས་བདག་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་བསྟེན་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཐེག་པ་གཅིག་ཁོ་ན་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ། །དེ་ཁོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ཁོ་ན་སྟོང་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དབྱེར་མེད་པ་དོན་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱའོ། །ཐུབ་པའི་དགོངས་པའི་རྒྱན་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྣང་བའི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའོ།། །།དེ་ལྟར་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སྒྲིབ་གཉིས་སྤོང་བའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་
སྒྲིབ་པ་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པས་བསྒོམ་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཐུན་མོང་དང་དེ་ལས་ཅིག་ཤོས་སོ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་སྒོམ་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་སྒོམ་པ་ནི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འགྲུབ་
པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ལ་འབྲས་བུ་ཡང་གཙོ་བོར་གཞན་ལ་ཕན་པ་ཐུན་མོང་བའོ། །དེ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་མཐའ་དག་སྒྲིབ་པ་གཉིས་སྤངས་པས་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ཉིད་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའོ། །དེ་ཡང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་མེད་ན་མེད་ཅེས་དེ་ཡང་དེའི་དོན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འབྲས་
བུའོ༑ །དེ་ཡང་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་གནས་སྐབས་མེད་ན་མེད་ཅེས་པས་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྒོམ་པ་ཁོ་ན་ལས་བསྒྲུབ་

[152A]༄༅། །པར་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་གསུངས་པ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཁོ་ན་མཉན་པར་བྱའོ། །ཇི་སྲིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཁོ་ན་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རང་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ས་དང་ཇི་སྲིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་རོ། །ཤེས་རབ་དང་ཐབས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་གོམས་པས་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་
འགྲུབ་པོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ངེས་པ་སྟེ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་གཞན་པའི་ཐེག་པ་འདི་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ་ཞེས་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདེན་
པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་བསྒོམ་པ་བསྟན་པ་ནི་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོའི་མོས་པ་ཐ་དད་པ་ལས་མིང་ཙམ་ཐ་དད་པ་སྟེ་འདི་ནི་དེ་རྣམས་སུ་འཇུག་པའི་དོན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མིང་དེ་དང་དེས་མདོ་དང་ཆོས་མངོན་པ་ལ་སོགས་པར་དེ་དང་དེ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཆེད་དུ་དེ་
ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ཉིད་ཐ་དད་མེད་ཀྱང་ཐ་དད་བཞིན་དུ་མཛད་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་རྣམས་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ཉིད་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཅུང་ཟད་བཟློག་པས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །དབང་པོ་འབྲིང་པོ་རྣམས་ལ་ནི་གཟུང་
བ་དང་འཛིན་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་བཟློག་པས་རང་རིག་པ་ཙམ་དུ་བསྟན་ཏོ། །དབང་པོ་རྣོན་པོ་རྣམས་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པ་མ་ལུས་པ་བཟློག་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་དུ་གསུངས་པ། སྟོང་ཉིད་ལྟ་བས་གྲོལ་འགྱུར་ཏེ། །བསྒོམ་
པ་ལྷག་མ་དེའི་དོན་ཡིན། །ཞེས་སོ། །ཤེས་རབ་དང་ཐབས་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྒོམ་པའི་གཞན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཁོ་ན་ལས། ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མཐའ་དག་འགྲུབ་པོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་གནས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་

[152B] །དེ་ལ་རྟག་པ་དང་བདེ་བ་དང་བདག་གིར་སྒྲོ་འདོགས་པ་བཟློག་པས་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལས་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་
སོགས་པ་རྒྱུ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མེད་པ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་སེམས་མེད་པ་དང་རྟག་པའི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱུ་གཅིག་པ་དང་གཙོ་བོ་དང་སྒྲའི་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་ཅན་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བློ་
དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཅན་ནོ་ཞེས་པ་དེའི་གཉེན་པོར་རྒྱུ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་རྐྱེན་ཞེས་པའི་ལྡོག་པ་བཞི་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱའོ། །ཐར་པ་མེད་པ་དང་ཐར་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་ཁོ་ན་གྱ་ནོམ་པ་དང་གྲོལ་བ་ཡང་སླར་
འཁོར་བར་ལྟུང་ངོ་ཞེས་པའི་གཉེན་པོར་འགོག་པ་དང་ཞི་བ་དང་གྱ་ནོམ་པ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་པ་ལྡོག་པ་བཞི་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པ་ཞེས་པར་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་སྟེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་པའི་འགོག་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་
བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ལམ་མེད་པ་དང་འདི་ལམ་ངན་པ་དང་ལམ་གཞན་ཡང་ཡོད་པ་དང་སླར་ལྡོག་པར་ཡང་ལམ་མོ་ཞེས་པ་དེའི་གཉེན་པོར་ལམ་དང་རིགས་པ་དང་བསྒྲུབ་པ་དང་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཞེས་པའི་ལྡོག་པ་བཞི་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། སྔོན་པོ་
ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་པའི་བདག་མེད་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དབྱེ་བ་མེད་ཀྱང་ལྡོག་པ་ཙམ་གྱིས་བྱས་པའི་དབྱེ་བ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་ཐ་དད་པར་བསྟན་ལ་སླར་ཡང་ཕྱེ་བས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་ཡང་ངོ། །
དེ་ལ་མདོ་ལས། སྐྱེ་བ་སྡུག་བསྔལ་ལོ་རྒ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་སྟེ་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཁོ་ན་རྒྱུར་

[153A]༄༅། །གྱུར་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །སྲེད་པ་དང་ལས་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ལས་གང་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །དེ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །འདི་རྣམས་ཀྱི་རིམ་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། དེ་
ལྟར་ནི་དང་པོ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ན་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྟོག་གོ། །ཕྱི་ནས་འདིའི་རྒྱུ་ཅི་ཞེས་ཀུན་འབྱུང་ལའོ། །འདིའི་འགོག་པ་ཅི་ཞེས་འགོག་པ་ལའོ། །འདིའི་ལམ་ཅི་ཞེས་ལམ་ལ་སྟེ། ནང་མཐོང་ན་དེའི་གཞི་དང་ཟད་པ་དང་སྨན་ཚོལ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་ལོ་ཏོག་མཐའ་དག་
ཚུལ་ཁྲིམས་ས་དང་འདྲ་བ་ལ་ངེས་པར་བརྟེན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་ནས་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པར་གྱུར་པ་སྒོམ་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་དུས་ན་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་འདྲེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤོང་ངོ། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པས་དང་པོར་ཏིང་ངེ་
འཛིན་གྱི་དོན་དུ་མི་སྡུག་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱང་རྣམ་པ་དགུར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཆེན་མོར་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དབྱིབས་ལ་ཆགས་པ་དང་འཁྲིག་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཆགས་པ་དང། ཙནྡན་ལ་སོགས་པའི་དྲིས་བསྐྱེད་པའི་ལུས་ལ་ཆགས་པ་དང། རྒྱན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་ལུས་
མཛེས་པ་ལ་ཆགས་པ་དང། ལུས་ཀྱི་ཁ་དོག་ལ་ཆགས་པ་དང། ཤ་རྒྱས་པ་ལ་ཆགས་པ་དང། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་གི་སྒེག་པ་ལ་ཆགས་པ་དང། སོའི་མཛེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་དང། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་ཆགས་པའོ་ཞེས་སོ། །དེའི་གཉེན་པོར་གྲངས་ཇི་ལྟ་བར་མི་
སྡུག་པ་རྣམ་པ་དགུ་སྒོམ་པ་སྟེ། དཔེར་ན་སྤོས་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་བམ་པའི་འདུ་ཤེས་དང། ཡན་ལག་སོ་སོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབུས་གཞིགས་པའི་འདུ་ཤེས་དང། དྲི་ང་ཞིང་རྣག་གི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྣམ་པར་རྣགས་པའི་འདུ་ཤེས་དང། པགས་པ་བཤུས་པ་ལྟར་རྣམ་པར་དམར་བའི་འདུ་ཤེས་
དང༑ རྣམ་པར་སྔོས་པའི་འདུ་ཤེས་དང། མི་གཙང་བའི་ཕུང་པོའི་འདུ་ཤེས་དང་སོ་སོར་རིང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་འཐོར་བའི་འདུ་ཤེས་དང། རུས་པའི་འདུ་ཤེས་དང། རྣམ་པར་ཚིག་པའི་འདུ་ཤེས་སོ་ཞེས་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་དཔྱོད་པས་ནི་དབུགས་རྔུབ་པ་དང། འབྱུང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་

[153B] །དབུགས་རྔུབ་པ་ནི་དབུགས་སྡུད་པ་སྟེ་འཇུག་པའི་རླུང་ངོ། །དབུགས་འབྱུང་བ་ནི་དབུགས་སྤྲོ་བ་སྟེ་ཕྱིར་འགྲོ་བའི་རླུང་ངོ། །དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་འབྱུང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྟེ་དྲན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དྲན་པར་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་ལུས་དང་སེམས་དག་བརླན་
ནས་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་འབྱུང་བ་ཙམ་ལ་སེམས་གཏད་དེ་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་དབུགས་རྔུབ་པ་དག་སོ་སོར་གཅིག་དང་གཉིས་དང། ཇི་སྲིད་བཅུའི་བར་དུ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པར་བགྲང་བར་བྱེད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུའོ། །འདི་ནི་རླུང་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་མ་ཡིན་གྱི་དེ་རྣམས་ནི་
འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕུང་པོ་ལས་གྱུར་པ་དང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་ཞེས་ཕུང་པོ་ལྔར་ཉེ་བར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །རླུང་ལ་དམིགས་པའི་བློ་བསྒྱུར་ནས་གོང་ནས་གོང་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ལ་ཀུན་དུ་སྦྱོར་རོ། །དེ་ནས་ཞི་གནས་རྫོགས་པ་ནི་ལུས་དང་ཚོར་བ་དང་སེམས་
དང་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་གཟུགས་ནི་གཟུགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དང། སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པ་ཉིད་དག་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དེ་དེས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རིགས་ཅན་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་
འཇུག་སྟེ་དེ་ཡང་མི་གཙང་བར་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཉེན་པོར་རོ། །དེ་ནས་ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སྟེ་དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལ་བདེ་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཉེན་པོའོ། །དེ་ནས་ཀྱང་སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སྟེ་དེ་ཡང་མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཉེན་པོའོ། །དེའི་ད་
མ་ཐག་ཏུ་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སྟེ་དེ་ཡང་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཙམ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པའི་གཉེན་པོའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཛོད་དུ་གསུངས་པ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཉེན་པོར་བཞི། །ཞེས་སོ། །གང་གི་ཚེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པས་ཆོས་ཞེས་བྱས་
ནས་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་བཞི་ནང་དུ་འདུས་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པའི་རྣམ་

[154A]༄༅། །པ་དག་ཏུ་འམ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ནང་དུ་འདུས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །དྲན་པ་ཁོ་ན་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ཡིན་པས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ། །གང་རྣམས་འདི་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པས་ན་ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་རྣམས་ནི་ཤེས་རབ་དྲན་པ་ཉེ་
བར་གཞག་པར་འདོད་དོ། །དེའི་རྗེས་སུ་མི་དགེ་བ་དང་དགེ་བ་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྤོང་བ་དང་མི་སྐྱེ་བ་དང་འཕེལ་བ་དང་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུར་བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་རྣམས་ཏེ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཡང་དག་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་འཇོག་བཞི་རྣམས་ཀྱང་ངོ། །དེ་
ནས་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ལས་སུ་རུང་བར་འགྱུར་ཞེས་པས་འདུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་གནས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་རྣམས་
སོ། །དེ་ལྟར་ནི་འདུན་པ་དྲག་པོ་ཁོ་ན་ལེགས་པར་སྦྱོར་བ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་ཡང་དག་པར་སྤོང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་རྣམས་ཀྱིས་མི་དགེ་བ་སྤོང་ཞིང་དགེ་བ་བསྐྱེད་པ་ལ་ལེགས་པར་སྦྱོར་བ་དང་ཞི་གནས་དང་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་སེམས་
རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ལས་དང། ཅི་བདག་མི་དགེ་བ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་དམ་བདག་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ལས་ཏེ་དེ་འདི་རྣམས་ནི་འདུན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་སོ། །འདི་རྣམས་སྐྱེས་པ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་རྣམས་རིང་དུ་གྱུར་པ་ན། བག་
ལ་ཉལ་རྣམས་སྤོང་བའི་ཆེད་དུ་སླར་ཡང་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ལ་སྤོང་བ་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། འདུན་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་དད་པ་དང་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་སེམས་པ་དང་བཏང་སྙོམས་སོ། །དེ་ལ་ནམ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་པ་དང་
འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྙོམས་འཇུག་རྣམས་ཐོབ་པར་འགྱུར་སྙམ་པ་ནི་འདུན་པའོ། །མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པའི་ཆེད་དུ་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །གོང་མ་དང་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཆོས་ལ་དད་པ་དང་དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་དེ་ལ་ཤས་བཞིན་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དྲན་པ་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཤེས་

[154B] །དེ་ལྟར་འདུན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ཉོན་མོངས་པས་དབེན་པ། སྲིད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། སྡུག་བསྔལ་
འགོག་པ་ལ་བརྟེན་པ། ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་སྤོང་བས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་སྒོམ་མོ། །དེ་ནས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བདེན་པ་བཞིའི་ཡུལ་ཅན་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །འདིར་དྲོད་དང་རྩེ་མོའི་རང་
བཞིན་དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་སྟེ་ལྔ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་བསྐྱེད་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་ཐོབ་པ་ཡོད་ན་དབང་པོ་རྣམས་སུ་འགྱུར་ཏེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་རྟགས་མཐོང་བ་ལས་གོང་མའི་ཁྱད་པར་སྐྱེས་པ་ན་ངེས་པ་སྐྱེས་ཏེ་སྟོན་པ་
དང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟོག་པ་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་སྐྱེ་སྟེ་དེ་ནི་འདིའི་དད་པའི་དབང་པོའོ། །དད་པ་ལྷག་པར་ལས་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལྷག་པའོ། །དེ་ནས་དབང་པོ་ལྔ་རྣམས་སྒོམ་བཞིན་པ་ཁོ་ན་དེ་བཞིན་དུ་འཕེལ་ཏེ་ཇི་ལྟ་བར་བདུད་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་
རྣམས་ཀྱིས་མི་བརྫི་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྟོབས་ཀྱི་མིང་ཐོབ་སྟེ་སྟོབས་རྣམས་ནི་བཟོད་པ་དང་ཆོས་མཆོག་གི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ནས་ཆོས་མཆོག་གི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་ཡུལ་ཅན་བདེན་པ་བཞིའི་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཟག་པ་མེད་པ་སྐད་ཅིག་བཅུ་
དྲུག་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་ཆོས་ཤེས་པ་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང། རྗེས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་འབྱུང་དང་འགོག་པ་དང་ལམ་ལའོ་ཞེས་པ་བདེན་པ་བཞི་ལ་དམིགས་པའི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་
པ་དང་ཆོས་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་བརྒྱད་རྣམས་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོའོ། །རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་རྣམས་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོའོ། །དེ་ལ་བཟོད་པའི་སྐད་ཅིག་ཐམས་ཅད་རྣམས་རྐུན་པོ་འབྱིན་པ་བཞིན་

[155A]༄༅། །དུ་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར། བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་རང་བཞིན་ཉོན་མོངས་པའི་ཐོབ་པ་རྣམས་གཅོད་པའོ། །ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ན་སྒོ་འཕར་གཅོད་པའི་ཚུལ་
གྱིས་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་དེས་པའི་བདག་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ་ །གཞན་རྣམས་ནི་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་དེ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ནི་མངོན་དུ་བྱེད་
པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་དང་འདི་ཡང་དཔྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་རྣམས་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་སྟེ། དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པར་བརྗོད་དོ། །ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཁོ་ནའོ། །རྒྱུན་ནི་
མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཚོར་འབབ་པའི་ལམ་སྟེ་དེ་ལ་ཞུགས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཐོགས་ན་མིའི་སྲིད་པ་བདུན་ཁོ་ན་དང། བར་མདོའི་[?]སྲིད་པ་བདུན་དང། དེ་བཞིན་དུ་ལྷ་རྣམས་སུའོ་ཞེས་པ་སྲིད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་དུ་སོ་སོར་མཚམས་སྦྱོར་རོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ་ །བདུན་ཁོ་ནར་རོ་ཞེས་གཞན་དག་གོ་ །དེའི་
ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཐོགས་ན་སྲིད་པ་ལན་བདུན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་སྔ་ན་མེད་པ་ཤེས་པར་བྱ་འདོད་པ་ཡོད་ལ་བལྟ་བར་བྱ་བ་ནི་མེད་དོ། །འདིར་ཡང་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་དང་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྟེ་དེའི་ཡན་ལག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་རྣམས་སོ་སོར་
ཐོབ་སྟེ་དྲན་པ་དང་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་དགའ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་བཏང་སྙོམས་སོ། །དེ་རྣམས་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཀྱང་ངོ། །དེ་ལ་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་དགའ་བ་ཞེས་པ་གསུམ་རྣམས་ལྷག་མཐོང་གི་
ཕྱོགས་སོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་བཏང་སྙོམས་རྣམས་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ། །དྲན་པ་ནི་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་སོ། །དགའ་བ་ནི་གང་དམིགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཡིད་བདེ་བའོ། །བཏང་སྙོམས་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་འབྱུང་བའོ། །དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་ཡང་

[155B] རང་བཞིན་ཡན་ལག་གནས་ཡན་ལག་གསུམ་པ་ངེས་འབྱུང་ཡན་ལག་སྟེ། །བཞི་པ་ཕན་ཡོན་ཡན་ལག་གོ་ །རྣམ་གསུམ་ཉོན་མོངས་མེད་ཡན་ལག་འདི་ལ་གཞི་དང་གནས་དང་ནི། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་བསྟན་པར་འདོད། །ཅེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གནས་དྲན་པའོ། །
རང་བཞིན་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །ཕན་ཡོན་དགའ་བའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་གཉེན་པོ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་གཞིའོ། །གནས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །རང་བཞིན་ནི་བཏང་སྙོམས་
སོ༑ །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་བཅུ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང། ཁོང་ཁྲོ་དང། ང་རྒྱལ་དང། མ་རིག་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་སྟེ་ལྔ་རྣམས་དང། འཇིག་ཚོགས་དང། མཐར་འཛིན་པ་དང། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང། ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་
འཛིན་པའི་ལྟ་བ་རྣམས་ཏེ་ལྔའོ། །དེ་རྣམས་ཁོ་ན་ལས་བདུན་ནི་ཀུན་འབྱུང་དང་འགོག་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་དང། མཐར་འཛིན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་མ་གཏོགས་པའོ། །ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་བརྒྱད་དེ་དེ་རྣམས་ཚུལ་ཁྲིམས་
དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བཅས་པའོ། །བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་བཞི་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང། ཁོང་ཁྲོ་དང། ང་རྒྱལ་དང། མ་རིག་པའོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་དག་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་རྣམས་ཁོ་ན་ཁོང་ཁྲོ་བོར་བའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དགུ་བཅུ་རྩ་
བརྒྱད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་སླར་འབད་པས་སྒོམ་པ་དེ་ཉིད་ལམ་སྟེ། ཕུང་པོ་གསུམ་པ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་དེ་སྒོམ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་རྟོག་པ་དང་ངག་དང་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་འཚོ་བ་དང་རྩོལ་བ་དང། དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡན་
ལག་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་རྟོག་པ་དང་རྩོལ་བ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །ཡང་དག་པའི་ངག་དང་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་འཚོ་བ་རྣམས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་བོ།།

[156A]༄༅། །ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ནི་དགེ་བའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པའོ། །ཡང་དག་པའི་ངག་ནི་ངག་གི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བཞི་རྣམས་སོ། །ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ནི་ལུས་ཀྱི་དགེ་བ་གསུམ་རྣམས་ཏེ་སྤོང་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་ནི་ཚུལ་འཆོས་དང་ཁ་གསག་དང་ལོག་པའི་འཚོ་བ་སྤོང་བའོ། །
ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ནི་དམིགས་པ་མི་བརྗེད་པའོ། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་བསམ་གཏན་བཞིའོ། །དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་ཡང་གསུངས་པ། ཡོངས་སུ་གཅོད་དང་གོ་བྱེད་དང། །རྣམ་གསུམ་གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་
ཡང༑ །ལམ་གྱི་ཡན་ལག་དེ་རྣམས་བརྒྱད། །ལྷ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོ་བྱང་བསྙུངས། །གཞན་ལ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་འདོད། །ཉོན་མོངས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་དབང། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །གཞན་གོ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་
པའི་རྟོག་པ་དང། ཡང་དག་པའི་དག་སྟེ་ཡང་དག་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ཚིག་གིས་དེ་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ཡང་དག་པའི་ངག་དང་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་འཚོ་བ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་གསུམ་རྣམས་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་ཏེ། བརྗོད་
པ་དང་འབྲེལ་བའི་གཏམ་རྣམ་པར་ངེས་པས་ཤེས་རབ་ལའོ། །བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་བྱེད་པ་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལའོ། །ཆོས་ཙམ་གྱི་ཚོད་ཟིན་པར་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཚོལ་བ་ལས་ཀྱང་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་ལའོ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་གསུམ་རྣམས་ནི་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་དྲན་པ་
དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བྱིད་རྒོད་དང། དབང་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་གེགས་ཀྱི་གཉེན་པོའོ། །འཕགས་པ་ནི་སློབ་པ་རྣམས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་གྲོལ་བ་
མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ལམ་འདི་བསྐྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ཞེས་པས་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དོ། །ཡན་ལག་འདི་རྣམས་ལངས་པའི་ཡང་སྟེ། ལམ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ལ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང། ངག་དང། ལས་ཀྱི་མཐའ་དང། འཚོ་བ་དང་

[156B] །འོ་ན་ལམ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དེའི་ཚེ་ཡན་ལག་བརྒྱད་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་སུ་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐོབ་པས་དེའི་རང་བཞིན་ཟག་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཐོབ་སྟེ། གང་ཐོབ་པས་ལངས་ཀྱང་སླར་ཡང་ལོག་པའི་ངག་ལ་སོགས་
ལ་མི་འཇུག་ཅིང་ཡང་དག་པའི་དག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འཇུག་གོ་ །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཚན་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལས་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཉིད་དེ། གཞན་དུ་ན་ལམ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པ་འགལ་ལོ། །ལམ་འདི་ཡང་ཚངས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཕན་པར་སྤྱོད་པས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ་
མདོར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་སྡེ་བདུན་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པོ་འདི་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ་ཁྱད་པར་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་ཟད་པ་དང་
མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དག་སྟེ་དེའི་ཕྱོགས་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་སོ། །འདིར་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་འདོད་ཁམས་སུ་འདོད་ཆགས་དང། ཁོང་ཁྲོ་དང། ང་རྒྱལ་དང། མ་རིག་པ་རྣམས་དང། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་དག་ཏུ་འདོད་ཆགས་དང། ང་རྒྱལ་དང། མ་རིག་པ་
རྣམས་སོ་ཞེས་པ་བཅུའོ། །སླར་ཡང་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། ཆུང་ངུ་དང། འབྲིང་དང། ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་སླར་ཡང་སོ་སོར་ཆུང་ངུ་དང། འབྲིང་དང། ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །འདོད་པའི་ཁམས་དང་བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་བཞིའི་ས་དགུ་རྣམས་སུ་སྟེ། སོ་སོར་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་
ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཁོང་ཁྲོ་ནི་དགུ་ཁོ་ནའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡང་ཆུང་ངུ་དང། འབྲིང་དང། ཆེན་པོ་སྟེ་སླར་ཡང་སོ་སོར་ཆུང་ངུ་དང། འབྲིང་དང། ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་གོ། །རྣམ་པ་འདི་རྣམས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་རེ་རེ་སྤང་བར་བྱ་བ་ལ། སོ་སོར་བར་ཆད་མེད་པ་དང་རྣམ་
གྲོལ་གྱི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་འདོད་པར་གཏོགས་པའི་རྣམ་པ་ལྔའི་བར་སྤངས་པ་ཇི་སྲིད་པ་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་ལ་ཞུགས་པའོ། །དྲུག་པ་སྤངས་ན་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའོ། །བདུན་པ་དང་བརྒྱད་པའི་རྣམ་པ་སྤངས་པ་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ལ་ཞུགས་པའོ། །འདོད་པས་བསྡུས་པའི་རྣམ་པ་དགུ་སྤངས་

[157A]༄༅། །པ་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་པའོ། །སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་གྱི་ཆ་བརྒྱད་པ་ཟད་པར་བྱེད་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལ་ཞུགས་པའོ། །དགུ་པ་སྤོང་བའི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ནི་ཟད་པ་ཤེས་པའོ། །ཟད་པ་ཤེས་པ་སྐྱེས་ནས་ནི་ཆུང་ངུ་དང། འབྲིང་
དང༑ ཆེན་པོའི་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་པ་ཐམས་ཅད་ཁམས་གསུམ་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ། །འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་ས་བཅུ་རྣམས་ཏེ། དཀར་པོ་རྣམ་པར་མཐོང་བའི་ས་ལྷག་མཐོང་འབའ་ཞིག་གི་གནས་སྐབས་ངོས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ལ་དང་རིགས་ཀྱིས་ཆོས་མཆོག་གི་གནས་སྐབས་དང། བརྒྱད་[?]
པའི་ས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པ་དང། མཐོང་བའི་ས་སྐྱེས་པ་བདུན་ལུས་པའི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང། དེ་ལས་གོང་དུ་འཁོར་བ་དང་འགལ་བ་བདེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་ལ་ཞུགས་པའི་ས་དང། བསྲབས་པའི་ས་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་
བུ་ལ་ཞུགས་པའི་ས་དང། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ས་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པའི་ས་དང་བྱས་པ་རྟོགས་པའི་ས་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའི་སྟེ་བྱ་བ་བྱས་སོ་ཞེས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་བྱས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་དེའི་ས་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དེ་ཁོ་
ནའོ༑ །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་རིགས་དང་བརྒྱད་པ་དང་མཐོང་བ་དང་བསྲབས་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱས་པ་རྟོགས་པའི་ས་རྣམས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྟེ་གཞན་གྱི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐེག་པ་གསུམ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་དགོངས་པས། དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་
ཞེས་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་དྲུག་པོ་རྣམས་སུ་མ་འདུས་པ་ཞུགས་པ་གསུམ་གྱིས་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ་དེའི་ཚེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་རྣམ་པ་བདུན་ནོ། །ཁམས་གསུམ་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡང་འདི་རྣམས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བརྗོད་པ་དེ་འདིར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ངེས་པར་སོང་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །མྱ་ངན་
འདས་དབྱིངས་ཀྱང་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ནི་མྱ་ངན་འདས་དབྱིངས་ཏེ། ཟག་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་ཡེ་ཤེས་བདེན་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་སྐྱེས་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མེ་སླར་སྐྱེ་བ་མེད་པས་སོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་

[157B] །དེ་ལ་ཕུང་པོ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ཉིད་དེ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་རྣམས་ལྷག་མར་ལུས་པའོ། །གང་དུ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ལུས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་ལྷག་མ་མེད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཚེ་ཟད་པ་ལས་བླངས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ནུབ་པ་ན། ཁམས་གསུམ་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་
ཕྱི་མ་རྣམས་མ་བླངས་ན། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པ་ལས་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སོ། །སླར་ཡང་དེའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་ཅི་རིགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་གྱིས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། མཚན་ཉིད་ལས་དང་ཟག་པ་ཉིད་དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་དོན་དམ་པ་
དང་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་དང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་རྒྱན་མེད་པ་དང་རྒྱན་དང་བཅས་པ་དང། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང། ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང། ལྷག་མ་མེད་པ་ལས་དང། རྣམ་གྲངས་ལས་སོ། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ནི། གང་གིས་འགོག་ན་ལམ་གྱིས་སོ། །འགོག་
པ་གང་ཡིན་ན་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་སྤངས་པ་ན་གཞན་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །གང་དུ་འགོག་ན་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུའོ་ཞེས་སོ། །ཟབ་པ་ཉིད་ལས་ནི་འདུ་བྱེད་དེ་རྣམས་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལས་འགོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན། །གཞན་མ་ཡིན་པར་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གཞན་ཉིད་ན་དེ་དང་འབྲེལ་
པ་མེད་པ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་བདག་ཉིད་དུའོ། །གཉིས་ཀ་ནས་གཉིས་ཀར་རོ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ནི་དག་གི་ལམ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་སྤྲོས་པ་མེད་པའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ནི་དེའི་ཡན་ལག་གིས་
མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེའི་ཡན་ལག་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ས་བོན་ཉམས་སྨད་པའི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབེན་པ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་རོ། །དོན་དམ་པ་ལས་ནི་ཤེས་
རབ་འདིས་ས་བོན་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་ལས་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུས་བསྡུས་པ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལ་ཞུགས་པས་བསྡུས་པའི་བར་ཏེ་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལས་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུས་བསྡུས་པ་སྟེ་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་

[158A]༄༅། །ལྷག་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱན་མེད་པ་ལས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམས་ཀྱིའོ། །རྒྱན་དང་བཅས་པ་ལས་ནི་གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་རྒྱན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་ཀའི་ཆ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་
སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པའོ། །ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཕྱོགས་གཅིག་ལས་གྲོལ་བས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིའོ། །ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ལས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྟེ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་སོ། །ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་
ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སོ། །ལྷག་མ་མེད་པ་ནི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སོ། །རྣམ་གྲངས་ལས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ། མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་དང་ངེས་པར་སྤངས་པ་དང་བྱང་བར་གྱུར་པ་དང་ཟད་པ་དང་འདོད་ཆགས་
དང་བྲལ་བ་དང་འགོག་པ་དང་རྣམ་པར་ཞི་བ་དང་ནུབ་པ་དང་འདུས་མ་བྱས་པ་དང་བལྟ་དཀའ་བ་དང་གཡོ་བ་མེད་པ་དང་མི་འདུད་པ་དང་འཆི་བ་མེད་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པ་དང་གནས་དང། གླིང་དང་སྐྱོབ་པ་དང་སྐྱབས་དང་དཔུང་གཉེན་དང་འཆི་འཕོ་མེད་པ་དང་རིམས་ནད་མེད་པ་དང་བདེ་བ་དང་ཞི་བ་དང་དགེ་བར་འགྱུར་བ་དང་
ནད་མེད་པ་དང་མི་གཡོ་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ཞེས་པ་ནི་མདོར་བསྟན་པའོ། །ལྷག་མ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །ངེས་པར་སྤངས་པ་ནི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་བྱུང་བ་སྤངས་པའོ། །བྱང་བར་གྱུར་པ་ནི་བག་ལ་ཉལ་མཐར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་བག་ཆགས་སྤངས་པའི་
དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་ལ། རྩ་བ་མེད་ན་གཏན་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་སླར་ཡང་གཉེན་པོ་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ་ཟད་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་བྲལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཟད་པ་སྟེ་
ཉོན་མོངས་པའི་ཕུང་པོ་ཆུང་ངུ་ཙམ་ལུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་ནི་ས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྟོགས་པ་རབ་ཏུ་སྒོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་ཀྱིས་བྲལ་བར་གྱུར་ན་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་བྱས་པའི་ཕྱི་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་དང་མཐོང་བའི་

[158B] །མི་བདེ་བ་རྣམ་པར་ཞི་བ་སྟེ་དེ་ཀུན་དུ་མི་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གཉིས་སྤངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་འགོག་པ་དང་རྣམ་པར་ཞི་བའོ་ཞེས་སོ། །ཉེ་བར་འཚེ་བ་ལྷག་མ་མཐར་གྱུར་པ་བཟུང་ནས་ནུབ་པ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱས་ནས་
མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པར་རིག་པ་བྱའོ། །འདུས་མ་བྱས་ནི་མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། འདུས་བྱས་ལས་བཟློག་པས་སོ། །བལྟ་དཀའ་བ་ནི་ཤའི་མིག་དང་ལྷའི་མིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཡོ་བ་མེད་པ་ནི་འགྲོ་བར་འཕོ་བ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་
རོ༑ །མི་འདུད་པ་ནི་འདོད་པ་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་པ་གསུམ་མེད་པ་ན་སྲིད་པ་རྣམས་སུ་མི་འདུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཆི་བ་མེད་པ་ནི་ཕུང་པོའི་བདུད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་འཆི་བའི་དོན་རྟེན་ཕུང་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཟག་པ་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་ནི་རྣམ་པར་
གྲོལ་བའི་དགའ་བ་དེའི་གཞི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གླིང་ནི་ཁམས་གསུམ་ལས་ཡོངས་སུ་ཆད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་ཐང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སྐྱོབ་པ་ནི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཐོབ་ན་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ་
ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སྐྱབས་ནི་དེར་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་གཞིའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེར་བྱས་པའི་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་དག་འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་གཞིའི་གནས་ཉིད་ཀྱིས་བརྟེན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དཔུང་གཉེན་ནི་མཆོག་འཕགས་པ་ཉིད་དུ་འགྲོ་བའི་གཞིའི་གནས་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་ཏེ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འཆི་འཕོ་མེད་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིམས་ནད་མེད་པ་ནི་འདོད་པས་འཇོམས་པའི་གདུང་བ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པ་ནི་མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་
སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་འཁྲུགས་པའི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ཐམས་ཅད་མེད་པས་ན་བསེལ་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་ནི་ན་བ་དང་རྒ་བ་དང་འཆི་བའི་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བ་འཕགས་པའི་གནས་པའི་རྟེན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་གཞི་ཉིད་ནི་འཇིག་

[159A]༄༅། །རྟེན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བའི་གཞི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བར་གྱུར་པ་ནི་སྦྱོར་བ་བདེ་བས་དེ་ཐོབ་པའི་དམིགས་པའི་དངོས་པོའི་ཕྱིར་རོ། །ནད་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པའི་ནད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་ནད་འབྱུང་སྟེ་ཉེས་པ་བསགས་པས་དང་མི་འཕྲོད་པ་
བརྟེན་པས་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་སོ། །དེ་བཞིན་ཁོ་ནར་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་དེ་འདིའི་ཉེས་པ་རྣམས་ནི་འདོད་པའི་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་གཞན་ཐམས་ཅད་མི་འཕྲོད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་གུས་པ་དང་བཅས་པས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གོམས་པ་ལས་མེད་པར་
འགྱུར་རོ། །མི་གཡོ་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་སྤྲོས་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་བྲལ་བ་ཞི་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་བདག་མེད་པ་གཉིས་ཀ་རྟོགས་པའི་
ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ལ་ཡང་བསྐལ་པའི་མེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཤིང་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་མེད་དོ། །དོན་དམ་པར་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཁོ་ན་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དེ་ཁོ་ནར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་མཐའ་
དག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ནི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ལྟ་བུའི་བསམ་པའི་དབང་ལས་སོ། །འོ་ན་གང་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་འདི་ཅི་སླར་སྐྱེ་འམ་ཞེ་ན། འདི་ནི་མེད་དེ་གང་གི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ལས་
ཉམས་པ་མི་མཆི་བས་སོ། །འབྲས་བུ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ནི་སུ་ཡང་དུས་བྱེད་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དགེ་སློང་རྣམས་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་དྲན་པ་ཉམས་པ་འབྱུང་ངོ། །འོན་ཀྱང་ཡང་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་ནུབ་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་དང་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས་མདོར་
གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་འབྲས་བུ་དེ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ད་དང་འགལ་བའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་དེ་དཔའ་བོ་བྲེད་ཀྱང་མི་འགྱེལ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་ལ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་བསྒོམ་པ་

[159B] །གང་དབང་པོ་འབྲིང་པོ་རྣམས་ནི་བདེན་པ་སྒོམ་པ་ལ་མངོན་
པར་དགའ་བ་ཁོ་ན་གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཅུང་ཟད་སྲེད་པ་རྣམས་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་བསྐྱེད་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པར་དུས་བྱེད་ཅིང། དེ་རྣམས་ལུས་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་པ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དབང་གིས་ལས་དང་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པར་འགྱུར་བ་ན་གཞན་གྱི་
གདམས་ངག་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་རིམ་པ་བཞིན་སྤངས་པ་དང་སྤངས་པ་དག་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་བྱས་ཤིང་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པས་སྣོད་དུ་རུང་བར་བྱས་པའི་གདུལ་བྱའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྒྲ་མེད་ཀྱང་
དོན་དེ་སྣང་ངོ་ཞེས་པས། ལུས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པ་བྱས་ནས་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཁོ་ན་ལ་གནས་སོ། །དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དང་འབྲིང་པོ་འདི་དག་ཀྱང་ཕྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱིས་བསྐུལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་རིམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་
མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དབང་པོ་རྣོན་པོ་རྣམས་ནི་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་བསྒོམ་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་གཞན་གྱི་དོན་གཅིག་པུ་ལ་སྲེད་པ། ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ཀྱང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་མཐའ་དག་གདོན་པའི་བསམ་པ་ཅན་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱི་དབང་ཁོ་ནས་དུས་དེའི་ཕྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གོམས་པར་བྱས་ནས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་ཏེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སུ་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པོ་དེ་དག་ཀྱང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་བཞི་མངོན་པར་རྫོགས་
ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་གོ་ །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐབས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་བྲལ་བ་ལས་མངོན་པར་མཐོ་བའི་འབྲས་བུ་མེད་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ཡང་མེད་དོ། །གང་ཡང་བསྐལ་པའི་ཚོགས་མི་ཉུང་བར་བསྒོམས་པ་བློ་ཡོངས་སུ་དག་

[160A]༄༅། །པ་དེ་རྣམས་ལ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་མ་ལུས་པ་བཟློག་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་ནོ། །དེ་རྣམས་དེ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱས་ནས་དེའི་རང་བཞིན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ཐབས་གོམས་པ་ལས་སངས་རྒྱས་ཉིད་མངོན་
པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་པས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ་དེ་ཉིད་གོང་ནས་གོང་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་སྒོམ་མོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་བདུན་པར་གསུངས་པ་འཇམ་དཔལ་མི་གནས་པ་ལ་དེ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་
པ་ཅི་ཡོད། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པའོ། །གང་ཆོས་གང་གི་ཡང་གནས་པའམ་མི་གནས་པ་མི་དམིགས་པ་གནས་པ་སྟེ། གང་ཆོས་གང་ཡང་མི་སེམས་ལ་རྣམ་པར་མི་རིག་པའོ། །བཀའ་སྩལ་པ་འཇམ་དཔལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་སེམས་
སམ༑ གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མི་སེམས་ལགས་སོ། །གང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་རྒྱུ་བ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཤེས་པ་ནི་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་གཉིས་སུ་བགྱིར་མ་མཆིས་པའོ། །གང་དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་
དེ་དམིགས་སུམ་མཆིས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ནི་ཆོས་གང་ཡང་མི་དམིགས་པ་ན་གནས་པ་མ་མཆིས་ཏེ། ཆོས་གང་ལེན་པའམ་འདོར་བའོ། །ཆོས་གང་ཡང་འགྲིབ་པའམ་འཕེལ་བ་མི་དམིགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ལ་ནི་འཕེལ་བའམ་འགྲིབ་པ་ཉིད་མ་མཆིས་སོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཡང་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱིས་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། །བདག་དང་ཕུང་སོགས་རྣམ་རིག་གི། །རྟོག་པས་མངོན་པར་མ་བསྒྲིབས་ཤིང། །སྟོང་པར་སངས་རྒྱས་རྟག་ཏུ་བཞེད། །བདག་
ཏུ་འཛིན་པ་བཟློག་དོན་དུ། །ཕུང་པོ་ཁམས་སོགས་བསྟན་པ་སྟེ། །དེ་ཡང་སེམས་ཙམ་རྣམ་གཞག་པས། །སྐལ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བཤིག་འདི་དག་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་དུ། །རྣམ་རིག་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་གྲུབ། །རྣམ་རིག་རང་བཞིན་ཅི་ཡིན་ལ། །ད་ནི་དེ་འདིར་བརྗོད་པར་བྱ། །འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་སེམས་

[160B] །ཐུབ་པ་ཡིས་ནི་གང་བསྟན་པ། །བྱིས་རྣམས་སྐྲག་པ་སྤང་དོན་ཏེ། །དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན། །སྟོང་ཉིད་བདག་ཉིད་ཚུལ་གཅིག་གི་ །སེམས་འདི་ཉིད་ལ་ཀུན་བརྟགས་དང། །གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་པ། །ཉིད་དུ་ཡང་ནི་བརྟགས་པ་ཡིན། །ཐེག་ཆེན་ལ་དགའི་བདག་ཉིད་རྣམས། །
ཆོས་ལ་བདག་མེད་དང་མཚུངས་པའོ། །སྟོང་ཉིད་མཁའ་མཉམ་ཡེ་ཤེས་ནི། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་སོན་གྱུར་པ། །དུས་གསུམ་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་པའི། །སངས་རྒྱས་བདག་ཉིད་ཀུན་གྱིས་མཁྱེན། །དམིགས་མེད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡི། །སྟོང་ཉིད་སྲིད་པ་འཇིག་བྱེད་དོ། །ཞི་བ་ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་གནས། །
འདི་ནི་རྟག་ཏུ་བསྒོམ་པར་བགྱི། །སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་སྟོང་པ་ཞེས། །དམིགས་པ་མེད་ཅེས་སྟོང་པ་ཉིད། །དམན་པའི་བདག་ཉིད་གང་སྒོམ་པ། །འདི་ནི་འདིར་དེ་སྒོམ་པ་མིན། །དགེ་དང་མི་དགེའི་རྣམ་རྟོག་རྣམས། །རྒྱན་གཅོད་པ་ཡི་མཚན་ཉིད་ནི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པར་
གསུངས། །གཞན་ནི་སྟོང་ཉིད་མིན་པར་བཞེད། །དམིགས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ནི། །ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ལ་གནས་པས། །ནམ་མཁའ་སྒོམ་པ་འདི་ཁོ་ན། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྟོང་པར་དགོངས། །གང་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་མེད་མིན། །སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་རབ་ཏུ་བསྒྲགས། །མདོར་
ན་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡིན་ཞེས་བཤད། །ཇི་ལྟའི་དེ་ཉིད་བརྗོད་པ་ན། །ཀུན་རྫོབ་ཆད་པ་ཉིད་མ་ཡིན། །ཀུན་རྫོབ་ལས་ནི་ལོགས་པར་རུ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དམིགས་པ་མེད། །གང་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་སྟོང་ཉིད་བརྗོད། །སྟོང་ཉིད་ཁོ་ན་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། །མེད་ན་མ་འབྱུང་ངེས་
པའི་ཕྱིར། །བྱས་དང་མི་རྟག་པ་དག་བཞིན། །ཀུན་རྫོབ་ཉོན་མོངས་ལས་ལས་བྱུང། །ལས་ནི་སེམས་ལས་ཡང་དག་བྱུང། །སེམས་ཀྱང་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཡིད་ལ། །བག་ཆགས་བྲལ་ལས་བདེ་བའོ། །བདེ་བའི་སེམས་ནི་ཞི་བ་ཉིད། །ཞི་བའི་སེམས་ནི་རྨོངས་མེད་ལ། །རྨོངས་མེད་པས་ནི་དེ་ཉིད་
རིག་ །དེ་ཉིད་རིག་པས་གྲོལ་བ་ཐོབ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་མཆོག་དེ་ཉིད་དང། །སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བཤད་པ་སྟེ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡང་དག་མཐའ། །སྡུག་བསྔལ་བདག་མེད་སོགས་དེ་བཞིན། །གཞན་དོན་རོ་གཅིག་བྱང་ཆུབ་ནི། །བྱང་སེམས་མྱུ་གུ་ལས་བྱུང་བ། །སྙིང་རྗེའི་རྩ་བ་བརྟན་པ་ནི། །

[161A]༄༅། །རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱིས་སྒོམ་པར་བྱེད། །གང་སྒོམ་པ་ཡིས་བརྟན་པ་རྣམས། །བསམ་གཏན་གྱི་ཡང་བདེ་སྤངས་ནས། །ཕ་རོལ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུངས་ཏེ། །མནར་མེད་པར་ཡང་འཇུག་འགྱུར་བ། །འདི་ནི་ངོ་མཚར་འདི་བསྔགས་འོས། །འདི་ནི་ཁྲིམས་མཆོག་དམ་པ་སྟེ། །དེ་ལྟ་མོད་
ཀྱི་དེ་རྣམས་ཀྱི། །རང་གི་ལུས་དང་དོན་གཏོང་མཚར། །ཆོས་འདི་རྣམས་ནི་སྟོང་ཤེས་ནས། །ལས་དང་འབྲས་བུ་བསྟེན་གང་དེ། །ངོ་མཚར་ལས་ཀྱང་ངོ་མཚར་ཞིང། །རྨད་བྱུང་ལས་ཀྱང་རྨད་བྱུང་ངོ། །སེམས་ཅན་བསྐྱབ་པའི་བསམ་པ་ཡིས། །སྲིད་པའི་འདམ་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་འདི། །དེ་བྱུང་སྐྱོན་གྱིས་
མི་གོས་ཏེ། །པདྨའི་འདབ་མ་ཆུ་ཡིས་བཞིན། །འདི་རྣམས་སྟོང་ཉིད་ཡེ་ཤེས་མེས། །ཉོན་མོངས་བུད་ཤིང་རྣམས་བསྲེགས་ཤིང། །འོན་ཀྱང་སྙིང་རྗེས་བརླན་པ་ཡིས། །བཟང་པོ་ལ་སོགས་རྒྱལ་སྲས་རྣམས། །ཚངས་དབང་ཉེ་དབང་དྲག་སོགས་ཀྱིས། །གཟུགས་བརྙན་དུ་ནི་རབ་བཞུགས་རྣམས། །
འགྲོ་བ་འདུལ་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །སྙིང་རྗེ་བསམ་པས་ཟློས་གར་མཛད། །ཅེས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་སྒྲུབ་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་འཁོར་བར་འབྲས་བུ་ཆེན་པོར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་རྒྱལ་པོ་ལ་གདམས་པའི་མདོར་གསུངས་པ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་
ཁྱོད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདི་ཉིད་ལ་འདུན་པ་དང་དད་པ་དང་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་སྨོན་ལམ་འདི་ཁོ་ན་འགྲོ་ཡང་རུང་འགྲེང་ཡང་རུང་བགྲོད་ཀྱང་རུང། འདུག་ཀྱང་རུང་ཉལ་ཀྱང་རུང། གཉིད་མ་ལོག་ཀྱང་རུང་ཟ་ཡང་རུང་འཐུང་ཡང་རུང་རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་ཡིད་ལ་གྱིས་ཤིག་བསྒོམས་
ཤིང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་དང་བདག་གི་ཡང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་བསྡམས་ནས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་གྱིས་ཤིག་དེ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་
ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཆེད་དུ། ཉི་མ་ཉི་མར་དུས་གསུམ་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་ཤིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ནས་དེ་སླར་ཡང་གསུངས་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་

[161B] ལན་དུ་མར་མིའི་ནང་དུ་སྐྱེས་ལ། སླར་ཡང་ལྷ་དང་མི་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་རྒྱལ་སྲིད་ལ་དབང་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། །གང་ཡང་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཤིན་དུ་ཡང་འབྲས་བུ་ཡངས་པ་ཁོ་ནའོ་
ཞེས་གྲུབ་པོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཕགས་པ་དཔས་བྱིན་གྱིས་ཞུས་པར་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་གང། དེ་ལ་གལ་ཏེ་གཟུགས་མཆིས་ན། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་ཀུན་བཀང་སྟེ། །དེ་ནི་སླར་ཡང་ལྷག་པར་འགྱུར། །གང་གའའི་བྱེ་མའི་གྲངས་སྙེད་ཀྱི། །སངས་རྒྱས་ཞིང་
རྣམས་མི་གང་གིས། །རིན་ཆེན་དམ་པས་ཀུན་བཀང་བ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་ལ་ཕུལ་བ་བས། །གང་ཞིག་ཐལ་མོ་སྦྱར་གྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཆེད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་ན། །མཆོད་པ་འདི་ནི་ཁྱད་པར་འཕགས། །གང་གིས་མཐའ་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །ཞེས་སོ། །འཕགས་པ་སྡོང་པོ་བཀོད་པར་
ཡང། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པའོ་ཞེས་རྒྱས་པར་རོ། །འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱིས་ཀྱང་གསུངས་པ། མི་གང་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཙམ་ཡང། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་རབ་སྒོམ་པ། །དེ་ཡི་བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་ནི། །འདི་
ཙམ་ཞེས་པ་བགྲང་མི་ནུས། །ཉོན་མོངས་མེད་གྱུར་རིན་ཆེན་སེམས། །འདི་ནི་གཅིག་ཏུ་གྲོལ་བ་སྟེ། །ཉོན་མོངས་བདུད་སོགས་ཆོམ་རྐུན་གྱིས། །གཞོམ་བྱ་མ་ཡིན་དབྲོག་བྱ་མིན། །འདི་ནི་ཐེག་ཆེན་གཙོ་བོ་སྟེ། །འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་མཆོག་ཡིན། །མཉམ་པར་གཞག་རྣམས་
བྱང་ཆུབ་སེམས། །འབད་པ་ཡིས་ནི་བསྐྱེད་པར་གྱིས། །འཁོར་བར་བདག་གཞན་དོན་སྒྲུབ་ལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པ། །གཞན་གང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །སྔོན་ཆད་ནམ་ཡང་གཟིགས་པ་མེད། །ཅེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་ཡང་དཔེར་ན་ལོང་བས་མར་མེ་གཟུང་
བ་གཞན་ལ་ཕན་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་དོན་མི་ཤེས་པར་ཐོས་པ་འཛིན་པའོ་ཞེས་ཐོས་པའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་གཟུང་བ་སྔོན་མ་ཅན་ཏེ། དེ་ཇི་ལྟར་གཟུང་བ་ནི་སྔར་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། དཔེར་ན་སོ་སོར་

[162A]༄༅། །རྟོག་པ་མེད་པའི་མི་[?]ལ་ཚེ་བ་སྒྲ་འདོན་གྱི་ན་གཉིད་མ་ལོག་ཀྱང་ཆོམ་རྐུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྐུ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཙམ་ལ་བརྩོན་པ་ཐོས་པ་མང་ཡང་སོ་སོར་རྟོག་པ་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོམ་རྐུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཇོམས་པས་ན་སྒྲུབ་པ་ལ་སྦྱར་རོ། །དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོའི་མདོར་གསུངས་པ་
གཞོན་ནུ་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་ལ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྙེད་པར་དཀའ་བར་འགྱུར་བ་མེད་དོ་ཞེས་སོ། །སྒྲུབ་པ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྒོམ་པ་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལྟ་བུའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཉིད་དུ་འཕགས་པ་སྡོང་
པོ་བཀོད་པར་གསུངས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྨོན་པའི་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་རྙེད་པར་དཀའོ། །དེ་བས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དེ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའོ་ཞེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་སེམས་དེ་ཡང་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཉིད་འདི་ཅི་ཞེ་ན། མདོར་བསྡུ་ན་ཇི་སྲིད་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་སྤྲོས་པ་སྟེ་
སྤྲོས་པ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་སྤྲོས་པའོ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྒྲུབ་པ་མེད་དེ་གང་གི་ཕྱིར། སྒྲུབ་པའི་སྒྲའི་དོན་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཙམ་མོ། །དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་གསལ་བ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་མཐའ་དག་ལས་ལྡོག་
པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོའི་རྒྱུད་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གསལ་བར་བྱེད་ཀྱི་གང་གིས་དེ་ཁོ་ན་སྤྲོས་པ་ཡིན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཉིད་སྤྲོས་པའོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྤྲོས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ཅི་ལྟར་སྤྲོས་པ་
ཡིན༑ དེའི་ཚེ་མེད་པ་ཁོ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ་ཞེས་མི་རིགས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་སྒྲོ་འདོགས་པ་མཐའ་དག་ལས་ལྡོག་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ལ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་ཅི་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ཏེ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་མཐའ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲོ་འདོགས་

[162B] དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཐོབ་ནས་མངོན་པར་ཞེན་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་བསལ་བར་བྱས་པ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་གསལ་བར་བྱེད་པས་དེ་བརྗེད་བྱར་
བཏགས་ནས་བརྗོད་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ལས་སྒྲོ་འདོགས་པ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡིན་ལ་སྤྲོས་པ་མེད་པ་རྟོགས་པ་ཡང་ཤེས་རབ་བོ། །ཐབས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྙིང་རྗེ་
ཆེན་པོའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་དེ་ལ་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དང་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དག་གིས་ཉིན་དང་ཉིན་དུ་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ནི་གང་སྐད་ཅིག་སོ་སོར་མི་རྟག་པ་ཉིད་
ཀྱིས་ཕོངས་པར་ལྟུང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེ་བའོ། །དམིགས་པ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་དམིགས་ནས་བསྐྱེད་པའོ། །དེ་ལ་དམིགས་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་སྒོམ་པའི་གནས་སྐབས་ན། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དག་འདི་བདག་ཉིད་དུ་སྒོམ་ལ་སྙིང་རྗེའི་ཅིག་ཤོས་སྒོམ་པའི་གནས་
སྐབས་ན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་དུ་སྒོམ་པས་ན་ལྷན་ཅིག་སྒོམ་པ་ཁོ་ན་སྟེ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཐ་དད་པ་ནི་ལྡོག་པ་བྱས་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མར་གསུངས་པ་
རབ་འབྱོར་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་དངོས་པོར་འདུ་ཤེས་པ་ལ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་མེད་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་སྒོམ་པ་རྣམ་པར་མི་སྒོམ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་སྦྱིན་པའི་ཕ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་མེད་པ་དེ་འདི་ནི་བདག་དང་འདི་ལ་དང་འདི་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཇི་སྲིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་གང་ཀུན་རྫོབ་དེ་ཁོ་ན་དོན་དམ་པ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གཅིག་པ་ཁོ་ནའོ། །འོན་ཀྱང་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་དངོས་པོར་འདུ་ཤེས་

[163A]༄༅། །པ་རྣམས་ལ་དོན་དམ་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའོ་ཞེས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསྟན་ལ། དངོས་པོ་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་དངོས་པོའོ་ཞེས་ཏེ། དོན་དམ་པར་ནི་དངོས་པོ་དམིགས་སུ་མེད་དེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་སོ། །འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱིས་ཀྱང་གསུངས་པ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་
དངོས་བདག་ཅན། །རང་གི་སེམས་ཀྱིས་བསླུས་གྱུར་ཏེ། །དངོས་དང་དངོས་མེད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉེས་པ་ཉོན་མོངས་དབང་དུ་གྱུར། །དངོས་པོ་ལ་མཁས་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །དངོས་པོ་མི་རྟག་སླུ་བའི་ཆོས། །གསོག་དང་སྟོད་པ་བདག་མེད་དང། །རྣམ་པར་དབེན་པ་ཞེས་པར་མཐོང། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོར་
རེ་ཞིག་རྣལ་འབྱོར་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ་ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ལ་གནས་པས་ཡིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་ལུས་དྲང་པོར་གཞག་ནས་སྟན་བདེ་བ་ལ་འདུག་སྟེ། སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །འོ་ན་སེམས་རྩེ་གཅིག་གཞག་
པའི་ཆེད་དུ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྤང་བའི་དོན་དུ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དབུ་མ་རྣམས་ནི་གཡོ་བའི་ཆུའི་ནང་གི་ཟླ་བ་ལྟར་འགྲོ་བ་གཡོ་ཞིང་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཞེས་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་པ་སྐད་ཅིག་མར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་སོ་སོར་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་རྩེ་གཅིག་པ་
ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་དེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གྲུབ་པར་སེམས་འགའ་ཞིག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་ཕྱོགས་པ་དང། འགའ་ཞིག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་གཞན་ནི་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཙམ་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་ཕྱོགས་པའི་
སེམས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཁོ་ནར་བརྗོད་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་པ་འདི་ཙམ་ཅིས་མི་ཐོབ་གང་གི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་གཅིག་སེམས་ཁོ་ན་སྣ་ཚོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་སྤྱོད་པ་ཉིད་དུ་བཙལ་བར་བྱའོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་དུས་ཀྱི་སྔ་རོལ་དུ་བདག་གོ་ཞེས་
པ་གཅིག་གི་རྣམ་པར་འཛིན་པ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་དོ། །གང་ལས་བདག་གི་སྐྱོན་ཟད་པར་འགྱུར་ཞེའམ་གོམས་པ་ལ་འཇུག་པ་བགེགས་མེད་པར་འགྱུར་ལ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་གལ་ཏེ་ཡོད་ན་དངོས་པོ་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ལས་ལོག་པར་

[163B] ངེས་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་སེམས་དབང་དུ་བྱས་པས་ངེས་པ་ནར་མ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་
མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་ཀྱང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ལྟོས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ལས་ཚུ་རོལ་གྱི་གོམས་པ་ནི་མ་རིག་པ་ཁོ་ནས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་ངོ། །དེ་ལ་དང་པོར་རེ་ཞིག་རྒྱས་པར་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བས་དངོས་པོ་མཐའ་དག་ལ་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ་འདི་
ཙམ་ཁོ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་ངེས་ནས་སླར་ཡང་སེམས་དེ་ཁོ་ན་ལ་རྒྱུན་དུ་གཏད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་མདོར་བསྡུ་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ལེ་ལོ་དང་དམིགས་པ་བརྗེད་པ་དང་བྱིང་བ་འདི་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་བསྒོམ་པའོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་
པོ་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དད་པ་དང་འདུན་པ་དང་རྩོལ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་སེམས་པ་དང་བཏང་སྙོམས་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་བཞིའི་ནི་ལེ་ལོའི་གཉེན་པོ་རྣམས་ཏེ་དེ་ལྟར་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་མཚན་ཉིད་
ཅན་གྱི་དད་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལས་རྩོལ་བའོ། །དེ་ལས་ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་ངོ། །དེ་ལས་ལེ་ལོ་རྣམ་པར་ལྡོག་གོ། །དྲན་པ་ནི་དམིགས་པ་བརྗེད་པའི་གཉེན་པོའོ། །ཤེས་བཞིན་ནི་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་དག་གི་སྟེ་དེས་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་དང་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་
ཕྱིར་རོ༑ །བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་དུས་ན་ནི་རྩོལ་བ་མེད་པ་སྐྱོན་ཏེ་དེའི་གཉེན་པོར་སེམས་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་ཞི་བར་གྱུར་ནས་གང་གི་ཚེ་སེམས་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ་རྩོལ་བསྐྱོན་ཏེ། དེའི་གཉེན་པོར་དེའི་ཚེ་བཏང་སྙོམས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །སྤོང་བ་བརྒྱད་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུས་ཏིང་
ངེ་འཛིན་ལས་སུ་རུང་བར་གྱུར་ལ་དེས་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མདོ་ལས་གསུངས་པ། སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་སྒོམ་མོ་ཞེས་སོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་རིམ་པ་འདི་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་མར་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་ཡང་བྱད་

[164A]༄༅། །ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནང་ལ་སེམས་འཇོག་གོ། །རྒྱུན་ཏུ་འཇོག་གོ། །གླན་ཏེ་འཇོག་གོ། །ཉེ་བར་འཇོག་གོ། །འདུལ་བར་བྱེད་དོ། །ཞི་བར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་ཞི་པར་བྱེད་དོ། །རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་དོ། །མཉམ་པར་འཇོག་གོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་འཇོག་སྟེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་
གཏོད་དོ། །རྒྱུན་དུ་འཇོག་སྟེ་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་ལ་དེ་བཞིན་ཁོ་ནར་འཇོག་སྟེ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་འགོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གླན་ཏེ་འཇོག་སྟེ་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་གཡོ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཅི་ཞིག་ལྟར་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ན་དེ་རྟོགས་ནས་མྱུར་དུ་སྡུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་འཇོག་སྟེ་སེམས་བརྟན་པར་གྱུར་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་
རགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཞན་དུ་ཡང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཕྲ་བར་བྱེད་པས་དེ་ཁོ་ན་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུལ་བར་བྱེད་དེ་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལ་དགའ་བ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དགའ་བར་བྱེད་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕན་ཡོན་མཐོང་བ་ལས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕན་ཡོན་རྣམས་ཀྱང་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བར་གྱི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །ཞི་བར་བྱེད་དེ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་གལ་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དེ་མི་དགའ་བར་གྱུར་བ་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལ་དགའ་ལ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཞི་བར་བྱེད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་གཡེང་བའི་ཉེས་པ་མཐོང་བ་ལས་སོ། །རྣམ་པར་གཡེང་བའི་སྐྱོན་ཡང་མནར་
མེད་པ་ཇི་སྲིད་པའི་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དོ། །རྣམ་པར་ཞི་བར་བྱེད་དེ་བརྣབ་སེམས་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མི་དགའ་ང་དང་ལྡན་པའོ། །རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་དེ་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་ཤིན་ཏུ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་བ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་གཅིག་པ་དེ་ལྟར་བྱེད་ཅིང། རྣམ་པ་
བདུན་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱོན་དང་བྲལ་བའི་སེམས་རྩོལ་བ་ལས་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ནར་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །མཉམ་པར་འཇོག་སྟེ་རང་གི་ངང་གིས་ཞུགས་ནས་རོ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །མདོ་སྡེ་
རྒྱན་དུ་གསུངས་པ། དམིགས་པ་ལ་ནི་སེམས་གཏད་ནས། །དེ་རྒྱུན་རྣམ་པར་གཡེང་མི་བྱ། །རྣམ་གཡེང་མྱུར་དུ་རྟོགས་བྱས་ནས། །དེ་ལས་སླར་ཡང་གླན་པར་བྱ། །བློ་ལྡན་གོང་ནས་གོང་དུ་ནི། །སེམས་ནི་ནང་དུ་བསྡུ་བར་བྱ། །དེ་ནས་ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་ཡིས། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སེམས་དགའ་བྱ། །རྣམ་གཡེང་ཉེས་པ་

[164B] །དེ་ལ་མི་དགའ་ཞི་བར་བྱ། །བརྣབ་སེམས་ཡིད་མི་བདེ་ལ་སོགས། །ལངས་པ་དེ་བཞིན་ཞི་བར་བྱ། །དེ་ནས་སྡོམ་བརྩོན་ཅན་གྱིས་ནི། །སེམས་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་བཅས། །རང་གི་ངང་གིས་འབྱུང་བ་ཐོབ། །དེ་གོམས་པ་ལས་འདུ་མི་བྱེད། །ཅེས་སོ། །གཞན་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ལུས་དང་
སེམས་དག་རྣམ་པར་དབེན་པ་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་སྔར་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟར་གང་གི་ཚེ་དམིགས་པ་དེ་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་རང་གིས་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་འདོད་པར་སེམས་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ཞི་གནས་རྫོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རིང་ངེ་འཛིན་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྐྱེད་ནས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་
པ་དང༑ ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་བྱས་ཤིང་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་རང་གི་དངོས་པོ་དང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་བྱས་པས་ཐམས་ཅད་ལས་ཡིད་གླན་ཏེ་ཅི་ཡང་སེམས་པ་མེད་པར་བྱའོ། །དེ་དེ་ལྟར་སེམས་པ་མེད་པ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ་ཚད་མ་དང་གཞལ་བྱ་དང་འབྲས་བུའི་ཆ་དང་ཡང་དག་པར་བྲལ་བས་ན་རང་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ནས་དེའི་མཐུས། ཀྱེ་མ་མ་ལ་གཏི་མུག་གི་ནུས་པ་གང་གིས་སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཡང་བདག་
ཉིད་ཀྱིས་མ་རྟོགས་པས་འདི་རྣམས་ཅི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེས་རྣམ་པར་བསམས་ནས་དེའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནར་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ཏེ་དམིགས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ནས་དེའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནར་བདག་དང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དབྱེར་མེད་པའི་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་པ་རོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་འདི་ནི་གང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ངེས་པར་བརྟགས་པ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། གཉིད་ལོག་པ་དང་བརྒྱལ་བ་དག་གི་མིག་བཞིན་དུ་གང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ལས་ནི་མ་
ཡིན་ཏེ༑ དེ་ལྟ་ན་བག་ཆགས་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལངས་པ་བཞིན་དུ་སླར་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྩ་བ་ཅན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པ་གྲོལ་བ་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་གྱི་མངོན་པར་

[165A]༄༅། །ཞེན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་དོར་བ་ཙམ་ལས་སྤོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་སྤང་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྤོང་བ་མེད་པར་ནི་དེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་ཡང་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མེ་མ་སྤངས་ན་སྲེག་
པ་མི་སྤོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ས་བོན་དང་བྲལ་བ་ཁོ་ན་ལས་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་བྲལ་བར་བྱའོ་ཞེས་ངེས་སོ། །ཐེ་ཚོམ་གྱི་ས་བོན་དང་བྲལ་བ་ལ་ཡང་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དག་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །དེ་ལྟར་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཞི་གནས་ཀྱི་སྣང་
བ་ཡོད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིང་གཞན་པ་ལྷག་མཐོང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་ལོ། །དེ་དང་བྲལ་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་དང་བྲལ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་
སོ། །དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེའི་ཚེ་ཞི་གནས་དང་ཤེས་རབ་དག་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང། རྗོད་པའི་རིམ་པས་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དབྱེར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་མཆོག་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་
བཞིན་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། རྣལ་འབྱོར་དེ་ཡང་གནས་སྐབས་དེར་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་ཉིད་དེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་དང་རྙོག་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང་དེ་ལས་གཞན་
པའི་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་མཐའ་དག་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་
པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །དམིགས་པ་ལས་ལྡོག་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །མཚན་མ་མཐའ་དག་ལས་བཟློག་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །

[165B] །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་འདུ་བྱེད་ལས་བཟློག་པས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་ཐར་པ་སྒོ་བཞིའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཁོ་ན་མིག་ལ་སོགས་པར་དམིགས་པ་ལས་ལྡོག་པས་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་
སོགས་པར་དམིགས་པ་ལས་ལྡོག་པས་ཕྱི་སྟོང་བ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །ཕྱི་ནང་གི་རྟེན་དུ་དམིགས་པ་ལས་ལྡོག་པས་ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ནི་སེམས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཕྱི་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་ཡང་དབང་པོས་བསྡུས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ལས་ལྡོག་པས་
སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ལས་ལྡོག་པས་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །དོན་དམ་པར་དམིགས་པ་ལས་ལྡོག་པས་དོན་དམ་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །འདུས་བྱས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་དམིགས་པ་ལས་ལྡོག་པས་འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །
འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་སུ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ལས་ལྡོག་པས་འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་མཐར་དམིགས་པ་ལས་ལྡོག་པས་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །ཐོག་མ་དང་ཐ་མའི་མཐའ་དང་འབྲལ་བའི་འཁོར་བར་དམིགས་
པ་ལས་ལྡོག་པས་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་མི་འདོར་བར་དམིགས་པས་དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ལས་ལྡོག་པས་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་
སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལས་སོགས་པའི་ངོ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་དམིགས་པ་ལས་ལྡོག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ལས་ལྡོག་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་
བདག་ཉིད་དོ། །དམིགས་པ་མེད་པར་དམིགས་པ་ལས་ལྡོག་པས་མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །ཕན་ཚུན་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་མེད་པ་ནི་འདིར་དུས་གསུམ་མོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ལས་ལྡོག་པས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །

[166A]༄༅། །དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་འདི་ཡིན་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ཅི་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོར་དམིགས་པ་ལས་ལྡོག་པས་དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ། སྐྱེ་
བས་ན་དངོས་པོ་སྟེ་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་སོ། །དངོས་པོ་མེད་པར་དམིགས་པ་ལས་ལྡོག་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ། སྐྱེ་བ་མེད་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ་ནམ་མཁའོ། །རང་གི་ངོ་བོར་དམིགས་པ་ལས་ལྡོག་པས་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་
པར་མ་བཅོས་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་སྟེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ནའོ། །ཕ་རོལ་གྱི་ངོ་བོར་དམིགས་པ་ལས་ལྡོག་པས་ཕ་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ། མཆོག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ཕ་རོལ་ཡང་ཡིན་ལ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ཕ་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་སྟེ་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ་
ཞེས་པས་འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཉི་ཤུ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེར་སྣ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་དང་མི་བཟོད་པ་དང་ལེ་ལོ་དང་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་འཆལ་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་མ་ཡིན་པ་དང་ལོག་པའི་སྨོན་ལམ་དང་སྟོབས་མེད་པ་ཉིད་དང་མི་ཤེས་པ་ལས་ལྡོག་པས་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་
ཁྲམས་[*KHRIMS?]དང་བཟོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་དང་སྨོན་ལམ་དང་སྟོབས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །དཔའ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །འདིའི་རང་བཞིན་ཁོ་ནའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་གནས་སྐབས་ཀྱི་
ཁྱད་པར་ལ་བྱ་བ་རྣམས་སོ་སོ་སོ་སོར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དཔའ་བར་འགྲོ་བ་དང་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་མིང་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་གང་གི་དབང་གིས་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལས་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་ནམ་མཁར་རམ་འདིའི་མཛོད་དོ་ཞེས་པས་ནམ་མཁའ་
མཛོད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་སྟེ་མདོ་ཇི་ལྟ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ངོ་བོའི་རྣམ་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ལས་ལྡོག་

[166B] དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་བདག་ཉིད་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་དང་གཉེན་པོའི་ལམ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་
པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་རྣམས་དང། སྤྲུལ་པའི་ལམ་ལ་རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་དང། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་ལམ་ལ་ཐར་པ་དང་མཐུན་པར་གནས་པའི་རང་བཞིན་ལ་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་དང་ཞི་བར་གནས་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་
འགོག་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་ལམ་ལ་བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་པ་བཞི་དང་འགོག་པ་དང་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་བཞི་དང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་རྣམས་སོ་ཞེས་པ་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་ཉིད་ཀྱིས་དང་སྟོབས་དང་
མི་འཇིགས་པ་དང་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཤད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་རང་འབྱུང་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དམིགས་
པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དང་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་འང་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དག་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་དང་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུངས་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་བདག་ཉིད་དོ། །ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་བ་ལང་རྫིའི་བར་གྱི་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་གང་ཅུང་ཟད་ཡེ་ཤེས་སམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་
པ་དེ་ཐམས་ཅད་འདི་ཉིད་དུ་སྟེ། དེ་ནི་ཐབས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འདི་རྣམས་རིམ་གྱིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་འདི་སེམས་བསྐྱེད་པ་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་ལ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒོ་ནས་ལྡོག་པ་

[167A]༄༅། །ཐ་དད་པས་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་རྣམ་པར་གཞག་གི། ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་རྣམས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་གནས་སྐབས་ན་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་བདག་ཉིད་ནི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཇི་ལྟ་བར་ཐ་དད་
པར་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་བཤད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་མགོན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེའི་རྟགས་ནི་ཕལ་ཆེར། མི་སེམས་བཞིན་དུ་སྣང་མེད་དང། །གཉིད་ལོག་བཞིན་དུ་མི་འཕྲོ་བར། །ངལ་བ་ངལ་བསོ་བཞིན་དུ་ཡང། །སེམས་ནི་བདག་མེད་ལ་དམིགས་ནས། །མིག་དག་རེངས་པར་བྱེད་པ་དང། །མགོ་
བོ་དུད་པ་ཉིད་དང་ནི། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་མི་གཡོ་དང། །སྟོང་ཉིད་མཐོང་བའི་སྟོང་པ་ཉིད། །གང་གི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་དེ་ལས་ལངས་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་གནས་སྐབས་ན་མོས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོ་ནར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། གང་རྣམས་རྣམ་པར་དབེན་པ་ཞེས། །ཡིད་ནི་གཡོ་
བའང་མི་གཡོ་བ། །དེ་རྣམས་ཉོན་མོངས་སྦྲུལ་འཁྲུགས་པའི། །སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་འཇིགས་རུང་བརྒལ། །ཞེས་སོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་འཇུག་པའི་གཟུངས་སུ་ཡང་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དབྱིངས་ལ་གནས་པས་ནི་ཤེས་བྱ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་
ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དང་མཚུངས་པར་མཐོང་ངོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པས་ནི་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་རྨི་ལམ་དང་མིག་ཡོར་དང་བྲག་ཅ་དང་གཟུགས་བརྙན་དང་སྤྲུལ་པ་དང་མཚུངས་པར་མཐོང་ངོ། །དེ་ནས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་སེམས་དང་ཡངས་པ་ཉིད་འཐོབ་པོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སེམས་
ཆེན་པོ་ཡངས་པ་ཉིད་དང་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་དང་ཡེ་ཤེས་ཡངས་པ་ཉིད་ཀྱང་ངོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་བསྟན་པའི་དུས་སུ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་སྦྱོར་བ་དང། འཇུག་ལ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་སྒོམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་
ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ལམ་འབྱུང་བ་ཁོ་ནའོ། །འདི་ཁོ་ན་རིག་པ་ཆེན་མོ་མཆོག་གི་སྤྱོད་པ་བསླབ་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་སྡུད་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པར་གསུངས་པ་

[167B] །སེམས་ཅན་ཁམས་མང་མྱ་ངན་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་ཞི་བྱེད། །གང་དག་འདས་དང་གང་ཡང་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་མགོན། །རིག་སྔགས་འདི་བསླབས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་བླ་མེད་འགྱུར། །གང་ཞིག་འདིར་བརྗོད་སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་མི་རྟོག་སྟེ། །སྟོབས་
དང་རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་པ་བྱང་ཆུབ་ཞི་མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་རྟོག་བྲལ་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་སྤྱོད། །འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་སྤྱོད་པ་ཡིན། །འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་མ་ལུས་པ། །དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། །ལོ་སྟོང་བྱེ་བ་མང་པོར་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་བྱས་ལ། །
ཀུན་ཀྱང་འགྲོ་བའི་དོན་རྒྱུར་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་བསྔོ་ཡང། །གང་ཞིག་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལ་མངོན་བརྩོན་པ། །ཐ་ན་ཉི་མ་གཅིག་ཅིག་རྗེས་སུ་མཐུན་བྱེད་ན། །དེ་ལ་སྦྱིན་པའི་ཕུང་པོས་བསོད་ནམས་ཆར་མི་ཕོད། །དེ་ཕྱིར་གཡེལ་མེད་རྟག་ཏུ་ཤེས་རབ་འཇུག་པར་བྱ། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་སྤྱོད་པའི་རྣལ་
འབྱོར་པ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ཀྱང་སེམས་ཅན་འདུ་ཤེས་མེད། །དེ་ཚེ་མཁས་པ་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་སྦྱིན་གནས་འགྱུར། །རྟག་ཏུ་ཡུལ་འཁོར་བསོད་སྙོམས་དོན་ཡོད་ཡོངས་སུ་སྤྱོད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་འདིར་ཡུན་རིང་འབྲེལ་པ་ཡི། །ལྷ་མི་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར། །ལམ་
ཡངས་ཕ་རོལ་སེམས་ཅན་ཁམས་ལ་སྟོན་འདོད་པས། །ཉིན་མཚན་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལ་བརྩོན་པར་བྱ། །བསླབ་པ་འདི་ནི་འདྲེན་པས་བསླབ་པ་ཡོངས་བརྗོད་པ། །ཇི་སྙེད་ཀུན་གྱི་མཆོག་དང་གོང་ན་མེད་པ་ཡིན། །མཁས་པ་གང་ཞིག་བསླབ་ཀུན་ཕ་རོལ་འགྲོ་འདོད་པས། །སངས་རྒྱས་བསླབ་པ་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་
འདིར་སློབ། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་མཁས་རྣམས་ལ་ལྷ་ཚོགས་མང་པོ་རྣམས། །ཐལ་མོ་སྦྱར་བར་བྱས་ཤིང་བཏུད་ནས་ཕྱག་འཚལ་བྱེད། །ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཇི་སྙེད་པའང། །ཡོན་ཏན་བསྔགས་པའི་ཕྲེང་བ་ཡོངས་སུ་སྒྲོགས་པར་མཛད། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཡོན་ཏན་མཆོག་ཏུ་འགྲོ་བ་དང། །
སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་མཆོག་ཏུ་རྨད་བྱུང་མཆོག་རེག་དང། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་རབ་མཆོག་དམ་པ་སྦྱིན་འདོད་གང། །ཕན་མཛད་རྣམས་ཀྱིས་གནས་མཆོག་འདི་ལ་བརྟེན་པར་གྱིས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་འདི་ནི་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་ན་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པ་ལ་རྟག་ཏུ་མངོན་པར་སྦྱོར་བར་

[168A]༄༅། །འདོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རང་བཞིན་ཁོ་ནའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་ལ་འཇུག་གོ། །ཐབས་ཀྱང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཚད་མེད་པ་དང་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཁོ་ནར་ཡང་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་དང་མདོ་སྡེ་
དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལ་སོགས་པའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་སུ་གསུངས་སོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཐབས་དེ་ཁོ་ན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་རྒྱུའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེས་ཡང་དག་པའི་ཐབས་སུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྔགས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་དུག་ཟ་བ་བཞིན་
དུ་ལོངས་སྤྱད་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་ག་ཡཱ་མགོའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ། ཐབས་ནི་བསྡུ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །ཤེས་རབ་ཡང་གཅོད་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་གཉི་ག་དུས་ཐམས་ཅད་ཁོ་ནར་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་
ཀྱིས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་འཁོར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐལ་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་གནས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བར་མ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་
ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབང་པོ་རྣོན་པོ་གོམས་པར་བྱེད་དོ། །དབང་པོ་འབྲིང་པོ་དང་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དག་ཀྱང་དེ་ལྟར་གོམས་པར་བྱེད་ལ། འོན་ཀྱང་དབང་པོ་འབྲིང་པོས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཁོ་ནར་དམིགས་ནས་ཞི་གནས་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང། དབང་པོ་རྟུལ་པོས་
ནི་ཕུང་པོ་ལའི་རྣམ་པ་ཁོ་ནར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་ནས་ཞི་གནས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། །དངོས་སུ་ནི་རྒྱ་མཚོའི་ཆུའི་ཐིགས་པ་མྱངས་པ་བཞིན་ནོ། །གང་གིས་དངོས་པོ་གཅིག་ལྟ་བ། །དེ་ཡིས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བྱེད་གསུངས། །གཅིག་གིས་སྟོང་ཉིད་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཉིད་ཀུན་གྱིས་སྟོང་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །གསང་
སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་ལས་ཀྱང་ཡུངས་ཀར་གྱི་ཚད་ཀྱི་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ལ་ཡང་དམིགས་ནས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱང་སྤྲོས་པ་མེད་པར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་མངོན་པར་རྫོགས་ཏེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚོགས་ཉིད་

[168B] །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གོམས་པ་ཉིད་ནི་རིམ་གྱིས་སེམས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་རྣམས་སུ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །
དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་ཁོ་ན་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཡོངས་སུ་འབྱིན་པ་རང་གཞན་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་པའོ། །ཐུབ་པའི་དགོངས་པའི་རྒྱན་དུ་
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྒོམ་པའི་སྣང་བའི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའོ།། །།སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་རྣམས་ཁོ་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ། །དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའོ། །དེ་ཁོ་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ཁོ་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་
རྟོགས་པ་བརྒྱད་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟར་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཁོ་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་རྣམ་པ་མ་ལུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་མཐའ་དག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་
པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་དངོས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ནི་སྐྱེས་བུའི་དོན་གྱི་མཆོག་གོ། །དེ་ཁོ་ན་རྒྱས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བདུན་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞིང་ཐོབ་པར་བྱ་བའོ། །དེའི་དོན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་ལམ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་
བཏགས་པ་པ་སྟེ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བདུན་གྱི་བདག་ཉིད་དོ། །རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་དང་བཏགས་པ་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ་མདོ་སྡེ་རྒྱན་དུ་གསུངས་པ། སྒྲིབ་པ་ཀུན་གྱི་དྲི་མེད་པ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ཐོབ། །
རིན་ཆེན་སྣོད་ནི་ཕྱ་བ་ལྟར། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཡང་དག་བསྟན། །ཞེས་སོ། །སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་ཀྱང། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་གཉིས་མེད། །ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །བསྒྲུབ་བྱ་དེ་དོན་དུ་སྦྱོར་བས། །གཞུང་ལམ་དག་ལ་དེ་སྒྲས་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཕགས་པ་བྱམས་

[169A]༄༅། །པས་གསུངས་པ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ལམ། །སྟོན་པས་འདི་ལ་བཤད་པ་གང། །ཞེས་སོ། །འདིས་ནི་འདི་བཙལ་བྱ་བའམ། འདིས་ཆོལ་བ་ཞེས་པས་ལམ་སྟེ། མངོན་པར་རྟོགས་པ་བདུན་ནང་དུ་འདུས་པ་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་ངོ་བོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱས་
སོ༑ །དེ་ཡང་འགྲོ་བར་འདོད་པ་དང་འགྲོ་བ་པོའི་བྱེ་བྲག་བཞིན་དུ་སྨོན་པ་དང་འཇུག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དབྱེ་བ་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །ཡང་དང་པོ་རྣམ་པ་གསུམ་སྨོན་པའི་སེམས་ཡིན་ལ་བཅུ་དགུ་འཇུག་པ་ཉིད་དེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་ཀུན་
རྫོབ་ཏུ་ཁྱད་པར་དང་བཅས་ལ་དོན་དམ་པར་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྒྲུབ་བྱེད་དང་བཅས་པ་སྔར་བརྗོད་ཟིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐུན་མོང་བའོ། །ཆོས་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་
སེམས་བསྐྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། སྔར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཆོས་ཕྱི་མར་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ་ཞེས་པ་ནི་རིགས་པའོ། །འགའ་ཞིག་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །གང་གི་ཚེ་གུལ་བྱའི་ངོར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ལྡོག་
པ་ཐ་དད་པ་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ནི་ནང་དང་ཕྱི་དང་ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་ནས་བརྩམས་ཏེ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ས་དེའི་
གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བར་ཆད་མེད་པ་སྦྱོར་བའི་ལམ་ལའོ། །ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་གྱིས་ས་དང་པོ་ལའོ། །དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་མཆོག་གི་དོན་གྱིས་གཉིས་པ་ལའོ། །འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་དོན་གྱིས་གསུམ་པ་ལའོ། །འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་
པའི་དོན་གྱིས་བཞི་པ་ལའོ། །མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་དོན་གྱིས་ལྔ་པ་ལའོ། །ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པའི་དོན་གྱིས་དྲུག་པ་ལའོ། །དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་གྱིས་བདུན་པ་ལའོ། །རང་

[169B]
བའི་དབྱེ་བས་བརྒྱད་པ་ལའོ། །མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དག་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བའི་རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་ཁོ་ནར་དགུ་པ་ལའོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དག་ལས་ལ་དབང་བའི་རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་ཁོ་ནར་བཅུག་པ་ལ་སྟེ། བཅུ་བཞི་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་
བསྐྱེད་པ་བདུན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ལའོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཕ་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤོང་བའི་རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤོང་བའི་རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་དང་རང་བྱུང་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་སྟེ་
སེམས་བསྐྱེད་པ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ལའོ། །དེ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་ནི་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཁོ་ནའོ། །ཐ་མ་གཉིས་ནི་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཁོ་ནའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་སྔ་མའི་འབྲས་བུ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་བསམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་དགུ་ནི་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོའོ། །འདུན་པའི་སྔ་
རོལ་གྱི་སེམས་སྲིད་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བྱུང་བ་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་ཉེ་བར་བླང་བྱ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུན་དུ་ཡང་གྱུར་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་མུ་བཞིའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རིགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་དེ་རྣམས་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བས་དེའི་དོན་དུ་ཆེད་དུ་བྱ་བ་
དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་སོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་གོ། །རིགས་འདི་ནི་ཅི། དམིགས་པ་ནི་ཅི། ཆེད་དུ་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཁོ་ན་འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་
རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་དང་གཞི་དང་སྟོན་པ་དང་རྒྱུ་དང་རྟེན་དང་ཉེ་བར་གནས་པ་དང་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་གནས་དང་ས་བོན་དང་ཁམས་དང་རང་བཞིན་ཞེས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་ནི་གང་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་རྣམས་ཀྱིས་མི་སྣང་བར་བྱས་པའི་རིགས་དེ་ཉིད་ཕྱིས་དྲི་མ་མ་ལུས་པ་དང་

[170A]༄༅། །བྲལ་བ་ལས་གསལ་བར་གྱུར་པ་ཉིད་དེ་ནི་རྡོ་རྣམས་ལ་ལྕགས་དང་ཟངས་དང་དངུལ་དང་གསེར་གྱི་རིགས་དང་འདྲའོ། །ཆོས་ཉིད་བདག་ཉིད་ཀྱི་རིགས་འདི་ཁོ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་པར་གསུངས་སོ། །རང་བཞིན་གྱི་རིགས་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་ན་ཡང་སྲོག་ཆགས་རྣམས་མ་རིག་པ་
ལ་སོགས་པའི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་གཡོགས་པར་གྱུར་པ་ཇི་སྲིད་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དྲི་མ་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བ་ལས་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གསལ་བར་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་རིགས་ཏེ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པོ་རྣམས་དང་དེའི་ཁྱད་པར་འདུན་པ་ནས་བརྩམས་པའི་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞིའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང། རྟོགས་པ་ཡི་ནི་ཆོས་དྲུག་དང། །གཉེན་པོ་དང་ནི་སྤོང་བ་དང། །དེ་དག་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པ་དང། །
ཤེས་རབ་སྙིང་བརྩེར་བཅས་པ་དང། །སློབ་མ་ཐུན་མོང་མིན་ཉིད་དང། །གཞན་གྱི་དོན་གྱི་གོ་རིམས་དང། །ཡེ་ཤེས་རྩོལ་བ་མི་མངའ་བར། །འཇུག་པའི་རྟེན་ལ་རིགས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་པ་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་དག་གིས་དང་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པའི་གཞུང་རྣམ་པར་བཤད་པ་འཕགས་པ་རྣམ་གྲོལ་སྡེའི་ཞབས་
ཀྱིས་གསུངས་པ། གང་གི་ཕྱིར་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམ་པ་བཞི་རྣམས་ལ་དང། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་དེ་དང་དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བརྗོད་པར་བགྱི་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །
གཉེན་པོ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །སྤོང་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གཉེན་པོ་དང་སྤོང་བ་དག་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པ་ནི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བ་སྟེ་གཉེན་པོ་མཆོག་ཏུ་བྱུང་བའི་མཐར་ཐུག་པ་ཁོ་ན་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཟད་པའི་མཐར་ཐུག་
པའོ༑ །སེང་གེ་བཟང་པོས་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པ་ནི་དེ་དག་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པའོ་ཞེས་སོ། །འོ་ན་འདི་ནི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་འོངས་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའོ། །འདི་ནི་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གོམས་པས་

[170B] །འདི་ནི་དུས་རེ་ཞིག་ངེས་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སོ། །འདི་ནི་རྟག་ཏུ་ངེས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སོ། །འདི་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་མ་ངེས་པ་སྟེ་རྐྱེན་གྱིས་འཕྲོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་རིགས་ཐ་དད་མི་རིགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་
གསུངས་པ། འཇམ་དཔལ་གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཅིག་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་གཅིག་དང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་གཅིག་པོ་དེ་ཇི་ལྟར་སྣོད་དང་སྣོད་མ་ཡིན་པར་གདགས་ཞེས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུ་འདི་ནི་བདེན་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བརྟེན་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཉན་
ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཐ་དད་དུ་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་ཀྱང། ལམ་ཐ་དད་པ་ལ་ཆག་པའི་ལམ་དང་བྱའི་ལམ་དང་ཉི་མའི་ལམ་ཞེས་པ་བཞིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པ་སྔོན་མ་ཅན་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་རྟོགས་པ་དེ་རྣམས་རེ་ཞིག་པའི་དུས་ཅན་དུ་བསྟན་པས་
ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཅན་དུ་བསྟན་ཏོ། །དང་པོ་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་རྟོགས་ནས་རིམ་གྱིས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་བསྟེན་པ་རྣམས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་ནོ་ཞེས་ཐ་སྙད་ལས་རིགས་ཐ་དད་པ་མི་འགལ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་གསུངས་པ། གང་དུ་འདུ་བྱེད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་དེ་
ནི་འདུས་མ་བྱས་པ་སྟེ་དེ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་སུ་མཚུངས་ལ་རིགས་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་མེད་པའོ། །རིགས་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་པ་སྟེ། རིགས་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ངེས་པའི་ཚིག་ནི་འདི་ལས་ཡོན་ཏན་
རྣམས་གོང་དུ་སྒྲོལ་བར་བྱེད་ཀུན་ནས་སྐྱེ་བར་བྱེད་པས་རིགས་སོ། །ཡང་ན་འགྲོ་བས་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་གོའོ། །དེ་རྣམས་སྐྱོབ་པས་རིགས་སོ། །ཡང་ན་འདིར་ག་མི་ནི་གནས་པ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བའོ་ཞེས་པ་བཞིན་ཏེ། འགྲོའོ་གནས་སོ་ཞེས་པ་གོ་སྟེ། རྟེན་པའི་ཆོས་སོ། །དེ་
སྐྱོབ་པར་བྱེད་མི་གཡོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རིགས་ཞེས་པ་སྟེ་རྟེན་ནོ། །འོ་ན་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཅི་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ཞེ་ན། དཔེར་ན་རང་བཞིན་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་ཟླ་བ་དང་ཉི་མའི་འོད་རྣམས་ཀྱི་དང་མུན་པ་སེལ་བའི་བཞིན་ནོ། །དམིགས་པ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དང་བླང་བར་

[171A]༄༅། །བྱ་བ་ཉིད་དག་གིས་དམིགས་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་པས་སྒྲུབ་པའི་ཡུལ་ལོ། །ཅི་ཞེ་ན་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་ལ་མི་དགེ་བ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལུས་ཀྱི་ལས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་སྤང་བར་བྱ་བའོ། །འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བ་
སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་བླང་བར་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་རང་བཞིན་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ་རྣམ་འགྱུར་གཙོ་བོ་དམིགས་པ་སྟེ་གཉི་གར་ཡང་གཉི་ག་མ་བགག་གོ་ཞེས་པས་རྟེན་དང་དམིགས་པ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་དམིགས་པ་དག་པར་འགྲོ་བ་ཡང་འཐད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། རབ་འབྱོར་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆགས་པ་ཉིད་དང་ཡོད་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །རང་བཞིན་དང་འབྲེལ་པའི་རྣམ་འགྱུར་དམིགས་པ་སྟེ་རྣམ་འགྱུར་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གཙོ་བོ་དགོས་པ་དམིགས་པར་དགོངས་ནས། རབ་འབྱོར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་
པ་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ཡི་དམིགས་པ་དངོས་མེད་དེ། །བདག་པོ་དྲན་པ་ཡིན་པར་བཞེད། །རྣམ་པ་བཞི་ཉིད་ཅེས་ཀྱང་ངོ། །འདིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིའོ། །བདག་པོའི་རྐྱེན་ནི་དྲན་པ་སྟེ་དེ་འདིའི་རྟེན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བ་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བ་
སྟེ་དངོས་པོ་ལ་འགག་པའི་ཞི་བ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་རང་བཞིན་དགོས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་གསལ་པོར་འགྱུར་བ་བསྟེན་པ་སྒོམ་པའི་དོན་དུ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བས་སོ། །འོ་ན་རང་བཞིན་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་མེད་པ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་
ནའང་དམིགས་སུ་མེད་པའོ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི་དངོས་པོར་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་དགོངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་གཉིས་མེད་དགག་གོ། །རབ་འབྱོར་གཉིས་ནི་དངོས་པོའོ། །གཉིས་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དབུ་མར་གསུངས་པ་
གང་རྣམས་རང་དངོས་གཞན་དངོས་དང། །དངོས་དང་དངོས་མེད་ཉིད་ལྟ་བ། །དེ་རྣམས་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ལ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་མིན། །ཞེས་པ་དང། དངོས་དང་དངོས་མེད་མཆོག་འཛིན་པ། །ཟད་པ་མྱ་ངན་འདས་པར་བརྗོད། །ཅེས་སོ། །དོན་དམ་པར་ནི་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་དམིགས་པར་བྱེད་པ་དང་

[171B] དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་དམིགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཟབ་མོར་སྔར་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །འཕགས་པ་བྱམས་པས་ཀྱང་གསུངས་པ། བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་ཟབ་པ་སྟེ། །ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས། །ཟབ་པ་དེ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་
དང༑ །སྐུར་བའི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །འཕགས་པ་ཞི་བ་ལྷས་ཀྱང་གསུངས་པ། སྟོང་ཉིད་བག་ཆགས་གོམས་པ་ལས། །དངོས་པོའི་བག་ཆགས་སྤོང་བར་བྱེད། །ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་གོམས་པ་ལས། །དེ་ཡང་ཕྱི་ནས་སྤོང་བར་འགྱུར། །གང་ཚེ་དངོས་དང་དངོས་མེད་པ། །བློ་ཡི་མདུན་ན་མི་གནས་
པ༑ །དེ་ཚེ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པས། །དམིགས་པ་མེད་པ་རབ་ཏུ་ཞི། །ཞེས་སོ། །འཕགས་པ་རྣམ་གྲོལ་སྡེས་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཅི་དམིགས་ཤེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུའོ། །འོ་ན་དམིགས་པར་བྱ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་འདི་ནི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་དུ་མེད་པ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར༑ ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་གསོད་པ་པོ་བསད་ན་ལྷས་བྱིན་སླར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཅི་ལྟར་དམིགས་པར་བརྗོད་ཅེ་ན། ཀུན་རྫོབ་ཏུའོ། །དེ་ལྟར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའི་ཚོགས་རྣམས་སྟོང་པ་ཁོ་ན་སྟེ་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པའི་
ཁྱད་པར། ཁྱད་པར་གཞན་གསལ་བས་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་སྒོམ་པ་ཞེས་པ་ཡང་དངོས་པོའི་ཚོགས་སྟོང་པར་སྒོམ་པ་ཞེས་པ་ཁོ་ནའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་དེ་ལྟར་ན་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་པར་འགྱུར་ལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་དམིགས་པའོ་ཞེས་པ་དེ་ཉེས་པའོ། །ཅི་སྟེ་ཆོས་
ཉིད་དང་ཐ་དད་པ་མེད་ཀྱང་ཐ་དད་པ་བཞིན་རེ་ཞིག་སྣང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ལས་ཆོས་སུ་གྱུར་པ་ཁོ་ན་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་ཉེས་པ་དེ་ལས་མི་གྲོལ་ཏེ་མ་འབྲེལ་པར་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྒོམ་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དངོས་པོ་སྐྱེས་པ་འདི་རང་བཞིན་མེད་པའོ་ཞེས་པའི་རྣམ་པ་འདི་ཁོ་ན་སྒོམ་
པ་ལས་དེ་ཅི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྒོམ་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཆོས་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང། ཡོངས་སུ་སྤོང་ན་ཡང་ཆོས་གཞན་སྒོམ་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི་ཆོས་ཉིད་སྒོམ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ་གལ་ཏེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒོམས་པས་ཀྱང་ཆོས་སྤྱིར་འཕངས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཙམ་ལ་ཆེད་དུ་

[172A]༄༅། །གཏད་ནས་གནས་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྒོམ་པ་ཁོ་ན་གསལ་བར་གྱུར་པས་འཁོར་བའི་ངན་འགྲོ་འབྱིན་པས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདོད་ལྡན་མ་ལུས་མཆོག་ཏུ་བསྒོམས་པས་མངོན་དུ་བྱས་ན་འདོད་ཆགས་ཟུམ་པར་འགྱུར་བའམ་དགྲ་བོའི་ལུས་ཀྱིས་ཞེ་སྡང་འཛུམས་པའམ་གཉིས་ཀར་སེམས་པ་མེད་པས་གཏི་མུག་
འབྲི་བ་མེད་དེ་འོན་ཀྱང་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཆེད་དུ་གཏད་པས་དེ་ཁོ་ན་གསལ་བ་ཉིད་སྨན་དུ་འགྱུར་གྱི་ཆོས་རྣམས་བསྒོམས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་ལ་ཆེད་དུ་གཏད་ན་འང་ཆོས་ཉིད་ཁོ་ན་གསལ་བར་འགྱུར་གྱི་ཆོས་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་འཐད་པ་ཅི་སྟེ། བསྒོམས་པས་གཉིས་ཀ་ཡང་དབང་དུ་
བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཆོས་ལ་མ་རེག་པར་ཆོས་ཉིད་ཙམ་གསལ་བར་འགྱུར་བ་ཅི་འདྲ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་མེད་དེ། ཆོས་གསལ་བར་འགྱུར་བ་ལ་མ་རེག་པར་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཙམ་གསལ་བར་འགྱུར་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཉེ་བ་ལ་མ་ལྟོས་པར་གསལ་བ་དང་གསལ་བྱེད་ཅེས་མི་འགྱུར་བ་འབའ་ཞིག་གོ། །གསལ་
བར་གྱུར་ཀྱང་དེ་དེའི་ཡུལ་འདུས་པ་ན་རྩོལ་བ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཡུད་ཙམ་གྱིས་དེའི་ཤེས་པ་ལ་དེའི་རྣམ་པ་གསལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཆོས་ཉེ་བ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཉམས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་དགའ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནིམ་པའི་རོ་ལ་སོགས་པ་ལ་དགའ་བ་ཉིད་དུ་གོམས་པ་ནི་གསལ་བར་གྱུར་
པ་མཐོང་སྟེ། ནིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་དེ་ཆོས་སོ་ཞེས་དེ་བསྒོམས་པས། ནིམ་པ་ལ་སོགས་པ་རང་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་ན་གནས་པའམ་ལྕེའི་རྩེ་མོར་སོན་པ་ལ་ཡང་ཇི་སྲིད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒོམ་པ་ལ་མངོན་པར་སྦྱོར་བ་ཕུལ་བྱུང་མེད་པའི་བར་དུ་གསལ་ཞིང་གསལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གསལ་བར་གྱུར་པའི་
དགའ་བ་ཉིད་ཀྱང་ནིམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་མ་ལྟོས་པར་འབྲེལ་མེད་དུ་གནས་པ་ན་མི་དམིགས་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གང་དང་གང་གི་ཚེ་ནིམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེའི་ཚེ་ཡུད་ཀྱིས་དགའ་བ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཡུལ་སྔར་བཞིན་དུ་ཡིད་འབྱུང་བའམ། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་མེད་ནའོ་ཞེས་པ་འདི་
ཁོ་ན་ཆོས་ཉིད་གསལ་བར་འགྱུར་པའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་བཟང་མོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གསལ་བར་གྱུར་ན་ཡང་དེའི་ཆོས་ཉིད་གསལ་བར་འགྱུར་བ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་ཀ་ཕན་ཚུན་མི་འཁྲུལ་ན་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒོམས་པས་ཀྱང་ཆོས་གསལ་བར་འགྱུར་བ་མེད་དོ་ཞེས་པས་སྐྱོན་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡོད། ཇི་ལྟར་ཡང་དགའ་

[172B] དེ་ལ་ཡུལ་གང་ལ་གང་དགའ་བ་ཉིད་དུ་སྒོམ་པ་དེའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་བསྒོམས་པས་འདུས་བྱས་པ་རྒྱུར་བྱས་ནས་ཡུལ་དེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་བདེ་བ་གོམས་པ་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་ཡིད་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། སྡུག་
བསྔལ་ཅན་གདོན་ནོ་ཞེས་ཕ་རོལ་སྡུག་བསྔལ་ཅན་གདོན་པར་བསྒོམས་པ་ལས་གསལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཡུལ་དང་ཉེ་བ་ན་ཡུད་ཙམ་གྱིས་དེའི་ཤེས་པ་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྒྲུབ་པ་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་སྟེ་འབྲེལ་པ་ཅན་ཁོ་ན་དང་ངམ་ཉེ་བར་ཅིག་ཤོས་དང་ལྷན་ཅིག་གསལ་བ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ་གྲུབ་པར་གསུངས་པ། བརྩེ་བ་ལ་སོགས་རྟོགས་པ་ཕུལ་བྱུང་ཐོབ་པ་རྣམས་ནི་དེ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉེར་གནས་ན། །འདི་ལྟར་རྩོལ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་དེ་རྣམས་རང་གི་རང་གིས་སོ་སོར་བདག་ཉིད་གསལ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་གོམས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་འགྲོ་ན་ཡང་ཇི་སྲིད་རྣལ་
འབྱོར་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་བ་དེ་སྲིད་དུ་རང་བཞིན་མེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པས་མཐོང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཁོ་ནའོ། །དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་འཁྲུལ་པ་ལས་བྱུང་བ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མས་འདིའི་སེམས་མཚན་མ་མེད་པའོ་ཞེས་པ་འདི་ཙམ་
དེའི་གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་དོ། །འདི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒོམ་པ་མི་སྲིད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་རང་གི་དོན་ནམ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་སྒོམ་པ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་དེ་དེ་ཙམ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དོན་བྱས་པར་གྱུར་པས་ངལ་བ་གཞན་ལ་ཅིས་ན་འཇུག་ཅེས་པ་སྟེ། དོན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་དོན་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་
ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་བཟའ་བ་དང་སྨན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་དང་སྨིན་པ་ཐོབ་པ་ན་བཞིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཡང་འདིར་སྨིན་པ་གཞན་མངོན་པར་མི་འདོད་པ་སྲིད་ཀྱང། དེ་ཙམ་ཁོ་ན་སྨིན་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མཐར་ཐུག་པར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐབས་སུ་ཡང་ངོ་ཞེས་པས་སྐྱོན་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །
གཞན་ཡང། འཚེ་བ་མེད་དང་ཡང་དག་དོན། །རང་བཞིན་ལ་ནི་ཕྱིན་ལོག་གིས། །འབད་པ་ལྡན་ཡང་མི་གནོད་དེ། །བློ་ནི་དེ་ཕྱོགས་འཛིན་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་རྣམ་འགྲེལ་དུ་གསུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སླར་ཡང་དཔྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་

[173A]༄༅། །པའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནའི་ཆོས་རྣམས་དམིགས་པའོ། །མཉམ་པར་བཞག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ལྡོག་པ་ན་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་གནས་སོ། །ཆེད་དུ་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའོ་ཞེས་ལས་སུ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་དང། སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་རྣམས་ལམ་ཆགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པའི་བར་ཏེ། གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་འཕགས་པས་གསུངས་པ། དེ་ལ་སེམས་དང་
པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཞེས་པ་བརྡ་ལས་བྱུང་བའོ། །ཆོས་གང་གི་ཡང་སྐྱེ་བའམ་འགག་པ་མེད་ཅེས་པ་ནི་དྲན་གྱི་དུས་སུ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་གནས་སྐབས་དག་ལ་འགག་པ་དང་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འཁོར་བ་པ་དང་ཞུགས་པ་དང་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་མ་ལུས་
པའི་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་གསུམ་མོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་ལས་ཀྱང། སེམས་ཅན་ཀུན་མཆོག་ཉིད་སེམས་དང། །སྤངས་དང་རྟོགས་པ་གསུམ་པོ་ལ། །ཆེན་པོ་གསུམ་གྱི་རང་འབྱུང་གི། །ཆེད་དུ་བྱ་བ་འདི་ཞེས་བྱ། །ཞེས་སོ། །རང་ཉིད་སངས་རྒྱས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིའོ། །དམིགས་པ་དང་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ནི། མདའ་ལྟོང་སྦྱོར་བ་དང་འབེན་ལ་ཕོག་པ་དང་ཆོས་མཚུངས་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའོ། །དེའི་ཚེ་བདག་ཉིད་ནི་དམིགས་པ་སྟེ། སྒྲུབ་པ་དང་དུས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེད་དུ་བྱ་བ་ནི་ཆེ་གེ་
མོ་པ་ཐག་རིང་བ་སྟེ་དེ་ནི་འབྱུང་བ་དེའི་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རིགས་དང་དམིགས་པ་དང་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པར་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཅི་ནས་ཀྱང་བདག་བླ་ན་མེད་
པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སངས་རྒྱས་པར་བྱའོ། །གཞན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་དོན་དུ་གཉེར་རོ་ཞེས་སོ། །བསྟན་བཅོས་སུ་ཡང། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་ཕྱིར། །ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ཉིད་ནི་

[173B] དེ་ཡོད་ན་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་བཏགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་དོན་དུ་གཉེར་བའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུའོ། །ཡང་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་
སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་དེའི་སྒྲས་བཏགས་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཤེས་པའི་ཆེད་དུའོ། །ཡང་ན་སེམས་ནི་མངོན་པར་འདོད་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་ནི་འགྲོ་བར་འདོད་ཟེར་བ་ནི་བདག་གི་སེམས་འགྲོ་བར་ཞེས་པའོ། །དེ་བསྐྱེད་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པའོ། །མངོན་པར་འདོད་པ་ནི་བསྐྱེད་
པ་ལས་མི་འཁྲུལ་པ་ལས་བསྐྱེད་པ་སྨོས་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་དོན་དུའོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་འདོད་པ་སྟེ་མངོན་པར་འདོད་པ་གང་གི་ཡིན་པ་སྟེ་དེའི་ངོ་བོ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཆེད་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པའོ་
ཞེས་པ་འདིའི་མཚན་ཉིད་དོ། །འོ་ན་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་རྟོག་པ་སྟེ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་གྱུར་པའི་སེམས་ཅི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡིན་ཞེ་ན་བདེན་ཏེ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་དོན་དུ་གཉེར་བ་པོ་ཉིད་དེ་བྱེད་པ་པོའི་ཆོས་སྔོན་གྱི་སེམས་སོ་སོ་དང། དོན་དུ་གཉེར་བྱས་ཟིན་པ་ཉིད་དེ་ལས་ཀྱི་ཆོས་ཕྱི་མའི་སེམས་སོ་སོ་ཡང་ངོ། །
དེའི་ཕྱིར་དོན་དུ་གཉེར་བས་བྱས་ཟིན་པའི་སེམས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྟེ། དེ་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་པའོ། །ཡང་ན་ཇི་ལྟར་སྔར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཀྱང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་རྟོག་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་
བཞིན་དུ། ཡང་དག་རྫོགས་བྱང་ཆུབ་འདོད་ཉིད། །ཅེས་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་དོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཡང་དབྱེ་ན་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་དང་འབུམ་པར་ཡང་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཐུན་མོང་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་བརྗོད་ལ། དབྱེ་ན་ནི་
རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ལམ་ཤེས་ཉིད། །དེ་ནས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད། །རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་རྟོགས་པ་དང། །རྩེ་མོར་ཕྱིན་དང་མཐར་གྱིས་པ། །སྐད་ཅིག་གཅིག་མངོན་རྫོགས་བྱང་ཆུབ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་དེ་རྣམ་བརྒྱད། །ཅེས་པ་དེ་ཁོ་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མ་ལུས་

[174A]༄༅། །པ་རྟོགས་པ་ལས་ལྟོས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དེར་བཤད་པའི་ལམ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་དོགས་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་མཐའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་
གཉིས་གཞག་པའི་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི་ཤུ་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་ཀྱང་ངོ། །འདིར་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་རང་གི་མཐར་ཐུག་པར་སོན་པ་བསྒྲུབས་ནས་ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་གདུལ་བའི་
སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པར་རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་ལམ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ལམ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལྔ་པའི་བར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི། ཤེས་པས་སྲིད་ལ་མི་གནས་དང། །སྙིང་རྗེས་
ཞི་ལ་མི་གནས་པ། །ཞེས་པས་སྲིད་པ་དང་ཞི་བ་ལ་མི་གནས་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་བཅས་པར་དམིགས་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཏེ། མཚན་མ་མེད་པར་དམིགས་པ་ཆགས་པ་མི་འཇུག་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ། །
ཆགས་པ་སྤོང་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གཅིག་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་སོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་བཞིན་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་དེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་
ཀྱང་ངོ༑ །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་མཐོང་བའི་ལམ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་མཐོང་བའི་
ལམ་གྱི་ནང་དུ་འདུས་སོ། །དེ་ལྟར་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་སུ་དམིགས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཁོ་ནའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་དུའོ། །དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་

[174B] །གང་གི་ཚེ་འདི་རྣམས་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་འདི་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པ་དེའི་ཚེ་རང་གི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་
སོགས་པ་རྟོགས་པར་རོ་ཞེས་པའོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དག་གི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་དང་བྲལ་བའི་སྒོ་ནས་སྲིད་པ་དང་ཞི་བ་ལ་གནས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོའོ། །གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་བར་མར་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བས་བལྟས་ནས་འདའ་
པར་འདོད་པ་དང་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འདོད་པ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་ནི་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ས་དང་པོ་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐོང་བའི་
ལམ་ཁོ་ནར་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རྟོགས་པ་མཐའ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་སོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་མཐོང་བ་གསུངས་ལ། འཁྲུལ་པའི་མཐོང་བ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཤེས་པ་གསུངས་སོ། །ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་གསུངས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མེད་པར་ཤེས་པའི་དོན་དུའོ། །འདའ་བ་ནི་ཡང་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་འཇུག་པའོ་ཞེས་འཕགས་པའོ། །སླར་ཡང་འཕགས་པས་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པའི་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་དག་གིས་དཀར་པོ་རྣམ་པར་མཐོང་བའི་ས་ལ་
སོགས་པས་རྣམ་པ་བརྒྱད་ལས་འདའ་བ་ཞེས་སོ། །གང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་གང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་རང་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་དོ། །འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་
འབྲས་བུ་ནས་རང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་ལ་སོ་སོར་འཇོག་གོ། །ཇི་ལྟར་རང་གིས་མ་ཐོབ་པའི་ཆོས་གཞན་སོ་སོར་འགོད་པར་བྱེད་ཅེ་ན་འདི་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་གང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་སྤོང་བ་དེ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་

[175A]༄༅། །པའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །དེ་ཅི་ལས་ཤེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ལམ་གཞན་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ན་རིགས་དང་དབང་པོ་དང་ཚོགས་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པའི་བྱེད་པར་ཅིག་ཤོས་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་བྱེད་པ་མ་ལུས་
པ་བསྡུས་པས་གང་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་སྤོང་བ་དེ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཡིན་ཏེ་རྟོགས་པ་དང་སྤངས་པ་འདི་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་རྟོགས་པ་དང་སྤངས་ལྷག་ན་དེ་དག་བཟོད་པ་འདི་ནང་དུ་འདུས་པ་ལས་མིན་གྱི་གཙོ་བོ་ནི་ནང་དུ་འདུས་པ་ལས་སོ། །འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་
བཅོམ་ལྡན་འདས་མར། མཐོང་བའི་ལམ་ཁོ་ནར་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ལས་འདས་པར་གསུངས་ལ། འཕགས་པ་བྱམས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་མདོར་ཡང། དཔེར་ན་རིགས་ཆེན་པོའི་དབང་གིས་རྒྱལ་པོའི་བུ་སྐྱེས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པས་བློན་པོ་རྒན་པོ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དེ་བཞིན་
དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ལས་དང་པོ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། རིང་པོ་མ་ལོན་པས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱ་ཁྱུང་དབང་པོའི་བུ་སྐྱེས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་
བའི་དཔེས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གང་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྟོབས་དང་ཕ་རོལ་གནོན་པ་དང་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་མིག་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཡོན་ཏན་ཏེ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་གྱི་
མདོར་ཡང། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་སར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དོན་དམ་པ་མ་ཐོབ་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །འཕགས་པས་བཅུ་པར་ཡང། སེམས་བསྐྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་
ཐམས་ཅད་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་གྱི་རང་གི་བློའི་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བདུན་པ་འདི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རང་གི་ཡུལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་

[175B] །འདིར་མདོ་དང་པོར་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་གསུངས་ལ། གཉིས་པར་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྟེ། གསུམ་པར་ནིས་དང་པོ་དང་བདུན་པ་ལ་ཡང་ངོ། །ཞེས་
པ་ཅི་ལྟར་མི་འགལ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་གནས་སྐབས་དག་ན་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་གྱི། འོན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བར་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་མཐོང་བ་སྟེ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་
བསྒོམ་པས་ནི་མ་ཡིན་ལ། དེ་མེད་ཀྱང་དེའི་ལམ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རིང་དུ་སོང་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟོགས་པ་ལྷག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་ས་བཅུ་པའི་འགྲེལ་པར་ས་བདུན་པ་ལ་གསུངས་པ། དེ་ལ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལས་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་འདའ་བར་ཡོངས་
སུ་གསལ་བར་བྱས་ཏེ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྒོམ་པའི་སྟོབས་དང་སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ་ཞེས་པ་དང། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའི་དོན་དང། འཇིག་རྟེན་པ་དང། དམན་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ལས་འདས་པའི་དོན་གྱིས་རིང་དུ་སོང་བའོ་ཞེས་སོ། །
སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་ཀྱང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཐུབ་དབང་དབྱངས་སྐྱེས་བཅས། །རྫོགས་པའི་བྱང་སེམས་དང་པོ་ལ་གནས་པས། །བསོད་ནམས་དབང་གིས་ཐུལ་ཞིང་རྣམ་པར་འཕེལ། །རིང་དུ་སོང་བར་དེ་ནི་བློས་ཀྱང་ལྷག་ཅེས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ས་བཅུ་པར་གསུངས་པ་ལས། ཉན་ཐོས་དང་རང་
སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉི་དུ་ཤེས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་གསལ་བར་ངེས་པར་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་བཞིན་དུ་དེ་རྣམས་ཀྱང་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་ཀྱང་རང་གི་བློའི་རྣམ་པར་དཔྱོད་པས་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་ལ། ཕྱི་རོལ་པ་བཞིན་ཁོ་ནར་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོར་དམིགས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཉིད་ལ་བདག་

[176A]༄༅། །མེད་པ་རྟོགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། བདག་ཏུ་བཏགས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། རྒྱལ་པོའི་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བར་ཡང། ཇི་སྲིད་ཕུང་པོར་འཛིན་བྱེད་པ། །དེ་སྲིད་དེ་ལས་བཞེས་སུའང། །ང་རུ་བྱེད་པ་ཡོད་ན་སླར། །དེ་ལས་ལས་དང་སྐྱེ་བ་ཡང། །
ཞེས་པ་ནས། བདེ་བར་མངོན་པར་ང་རྒྱལ་བ། །སྡུག་བསྔལ་སེལ་དོན་ལ་ཇི་བཞིན། །དེ་བཞིན་སྡུག་བསྔལ་སྔོན་རློམ་པའང། །བདེ་བ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་སྐྱེ། །བདེ་བར་ཕྲད་པའི་སྲེད་པ་ཉིད། །རང་བཞིན་མེད་པས་རབ་ཏུ་སྤོང། །སྡུག་བསྔལ་བྲལ་བར་སྲེད་པ་ཡང། །དེ་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མཐོང་
བས་གྲོལ། །གང་གིས་མཐོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། །ཐ་སྙད་དུ་ནི་སེམས་བརྗོད་བྱ། །སེམས་བྱུང་མེད་པའི་སེམས་མེད་དེ། །དོན་མེད་ཉིད་ཕྱིར་འབྱུང་མི་འགྱུར། །དེ་ལྟར་འགྲོ་བ་དོན་མེད་པ། །ཇི་བཞིན་རྟོགས་ནས་རྟེན་མེད་དོ། །ཉེར་ལེན་མེད་པས་མྱ་ངན་འདའ། །མེ་ཡི་ཉེར་ལེན་མེད་པ་བཞིན། །
ཞེས་པའི་བར་དུའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྒོམ་པ་མེད་ལ། ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ཐབས་ཙམ་ནི་ཡོད་དོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་མ་ལུས་པར་སྒོམ་
པར་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །གཞན་རྣམས་ན་རེ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དག་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡོད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ཤེས་པ་མེད་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་མང་དུ་གསལ་པོར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
ས་བཅུ་པར་གསུངས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡང་འཐད་ཅིང། སྐད་ཅིག་ཙམ་བདག་མེད་པར་ཤེས་པ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་དང། ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་དང། བག་ལ་ཉལ་སྤོང་བ་ནི་བདག་གི་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཀྱང་འགྱུར་རོ། །
རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་སྐད་ཅིག་མའི་བདག་མེད་དུ་སྦྱར་ཏེ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཞེས་པ་སྟེ་རེ་ཞིག་གཞག་གོ། །དཀྱུས་མ་རྗེས་སུ་སྦྲེལ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ནང་

[176B] བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་དོན་དུ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ལེགས་པར་བརྗོད་དོ། །
དེ་ལྟར་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་དང་བྲལ་བའི་སྒོ་ནས་སྲིད་པ་དང་ཞི་བ་ལ་གནས་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བདག་ཉིད་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྟེ་འོན་ཀྱང་གང་ཟག་
གི་བདག་མེད་པ་དང། གཟུང་བྱའི་དོན་གྱི་རྟོག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བདག་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་མངོན་དུ་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་རྣམས་ཀྱི་བསྒོམ་
པའི་ལམ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མར་མ་བསྟན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ནི་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་ཁོ་ནའི་དོན་ཡང་དང་ཡང་དུ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ་ཞེས་ཉེ་བར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མར་གསུངས་པ་ནི་རྟོགས་པར་སླ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།
རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བཞིན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་གསུམ་དང། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་དང་མཐོང་བའི་
ལམ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་བརྒྱད་ཅུའི་རྣམ་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་པ་བཅུ་གཅིག་ལྷག་པའི་བརྒྱར་སོ་སོར་ཕྱེ་བ་རྣམས་ལས་རང་གི་མཐའ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པས་ཅིག་ཅར་ཉིད་དུ་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་གནས་སྐབས་བཅུ་གཅིག་ལྷག་པའི་
བརྒྱའི་གྲངས་རྣམས་ལ་ཐར་པ་དང་ངེས་འབྱེད་ཆ་ལ་ཕན་པ་དང་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་བཅུ་གཅིག་ལྷག་པའི་བརྒྱའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་གཞག་ཅིང། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་མཐའི་རྣམ་པ་གཅིག་ནི་བསྒོམས་པས་བཙལ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཤིན་དུ་བའི་ངོ་བོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཉིས་ཀྱི་

[177A]༄༅། །བདག་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དང། ཞིང་དག་པ་བླ་ན་མེད་པར་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེས་པ་བཅུ་གསུམ་ལྷག་པའི་བརྒྱར་རབ་ཏུ་དབྱེའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་བཏགས་པ་པ་ནི་སྦྱོར་
བ་སྟེ༑ དངོས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ནང་དུ་འདུས་པ་སྲིད་པ་དང་ཞི་བ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་འབྲས་བུ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་མཚན་ཉིད་དེའི་སྦྱོར་བ་དང། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་གཉིས་སུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ནི་འཕགས་པས། སྲིད་དང་ཞི་དང་མཉམ་ཉིད་དང།།
ཞེས་པའི་འགྲེལ་པར་གསུངས་པ། ང་ནི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱའོ། །མི་སློབ་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་མཚན་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྟེ། དེ་གཉིས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ལས་ནི་མི་སློབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོར་ཡང་
ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཕྲ་མོ་སྤངས་པ་ལས་ཤེས་བྱ་བ་ལ་མ་ཆགས་མ་ཐོགས་པ་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་བཅུ་གཅིག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་བརྗོད་དོ་ཞེས་སོ། །ཐར་པའི་ཆ་ལ་ཕན་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་སུ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་ནི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་དང་སྐྱོན་སྤོང་བ་དང་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་སྔོན་མ་ཅན་གོམས་པར་བྱའོ། །རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དག་པ་རྫོགས་པ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པས་སྐལ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་བྱེད་དོ། །དེ་ལ། དངོས་པོ་ཤེས་པའི་
བྱེ་བྲག་རྣམས། །རྣམ་པ་ཞེས་པ་མཚན་ཉིད་དོ། །དངོས་པོ་ནི་དམིགས་པ་སྟེ་བདེན་པ་བཞི་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཤེས་པ་དང་དེའི་ཆེད་དུ་བྱེ་བྲག་གང་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བར་སྒྲོ་འདོགས་པ་སྟེ། རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་
རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞེས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་མཐའ་དག་ལས་ལོག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཁོ་ནའི་རང་གི་ངོ་བོ་རྣམས་ཏེ། གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་ཐ་དད་པའི་ངོར་དེ་དང་དེ་ལས་ལྡོག་པའི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པ་བཞིན་དུ་

[177B] །འདིར་ཡང་གནས་སྐབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འགའ་ཞིག་རྣམ་པར་འཇོག་པར་འགྱུར་རོ། །སྦྱོར་བ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྒོམ་པ་ཁོ་ནའོ། །རྒྱས་པར་ནི་བསྟན་བཅོས་སུའོ། །སྦྱོར་བའི་ཕན་ཡོན་བདུད་ཀྱི་མཐུ་བཅོམ་པ་ལ་སོགས་པ་
རྣམས་ནི་ཡོན་ཏན་ཏེ། འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱོན་རྣམས་ནི་སྦྱོར་བའི་བར་ཆད་དོ། །མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་འདིས་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཞེས་པ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་པའོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་རོ། །རང་
དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའོ། །དེའང་ཕན་པ་ནི་འགྲོ་བ་ལྔ་ལས་རྣམ་པར་བཀྲོལ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སོ་སོར་འགོད་པའོ། །བདེ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་བཀྲོལ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འགོད་པའོ། །སྐྱོབ་པ་ནི་འཁོར་བ་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་
ཆོས་སྟོན་པའོ། །སྐྱབས་ནི་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་ན་བ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་ལས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བའོ། །གནས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཆེད་དུ་ཆོས་སྟོན་པའོ། །དཔུང་གཉེན་ནི་མཆོག་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །གླིང་ནི་རྒྱ་མཚོ་དང་ཆུ་བོ་དག་ལ་ཆུས་ཡོངས་སུ་
བཅད་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་གྱི་མཐའ་འཁོར་བ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་འདི་ལྟ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མི་དམིགས་པ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་ཡིན་ཞིང་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གླིང་ངོ། །མ་རིག་པའི་སྒོ་ངའི་སྦུབས་སུ་
ཡོངས་སུ་བཅིངས་པ་རྣམས་གང་སྣང་བར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་གླིང་སྟེ་སྒྲོན་མ་དང་ཆོས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཝ་ཡིག་ཕྱིས་པའོ། །གཞན་ཡང་གླིང་ཐོབ་པར་བྱེད་དུ་འཇུག་པས་ན་གླིང་སྟེ་དེད་དཔོན་ནོ། །དེའི་ལས་ཀྱང་གླིང་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་གླིང་དུ་ཁྲིད་པར་བྱེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་གླིང་ནི་རྣམ་
པ་གསུམ་མོ། །ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་དེ་གཟུགས་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆེད་དང་འགག་པ་མེད་པའི་ཆེད་དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཆེད་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པའི་ཆེད་དུ་ཆོས་སྟོན་པའོ། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་ལྷུན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་འབད་རྩོལ་དང་གཡོ་འགུལ་

[178A]༄༅། །འགྲོ་བ་དང་འོང་བདག་སྟེ་དེ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་ཞིང་དེའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའོ། །རྟེན་ནི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའོ་ཞེས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་གོ། །གང་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་
ལ་སོགས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་པའོ། །ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་ལས་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཅི་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྣམ་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཡུལ་ཅན་རྣམས་ཏེ། །རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་
རྟོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་མཐའ་དག་གི་ཡུལ་ཅན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་ཁྱད་པར་རོ། །ཡང་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་མཚན་ཉིད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་པའོ། །ཡང་ན་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་
རྣམ་པར་གཞག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་ཁྱད་པར་གཞན་ནོ་ཞེས་འཕགས་པས་གསུངས་སོ། །གང་འདོད་པ་ཡང་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམ་པ་
གསུམ་ལ་ནི་སྒོམ་པ་གོང་ནས་གོང་གི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཟག་པ་མེད་པ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རིམ་གྱིས་སྐྱེའོ་ཞེས་པས་ལན་ཅིག་ལ་སྐྱེ་བ་དགག་པའི་ཆེད་དུ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་ལ་ཕན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་དུ་གསུངས་སོ། །ཞེས་ཁ་ཅིག་
གོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་དུ་སེང་གེ་བཟང་པོས་བཤད་དེ། གནས་སྐབས་གཞན་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ལས་འདིའི་ཡང་འདོད་པའོ་ཞེས་མཚོན་ནོ། །དེ་ཡང་འཕགས་པའི་བཞེད་པ་དང་འགལ་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་འཕགས་པས། མཚན་མེད་རབ་ཏུ་སྦྱིན་ལ་སོགས། །ཡང་དག་སྒྲུབ་ལ་མཁས་པ་ནི། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་
རྟོགས་འདི་ལ། །ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པར་འདོད། །ཅེས་པའི་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་རྣམ་པར་བཤད་པར་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པའི་གཞུང་བྲིས་པ། སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་མ་བྲལ་བར་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་ཞིང་མཚན་མར་ཡང་མི་བྱེད་ཅེས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་

[178B] མཚན་མར་ཡང་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་བར་དུའོ། །སླར་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱིས་དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་དྲན་པ་དང་ཏིང་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་ཐར་པའི་ཆ་ལ་ཕན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བར་རྣམ་པར་བཤད་ནས། དད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་དབང་པོར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་དབང་
པོའི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་རྣམས་དྲོད་ལ་སོགས་པ་ལ་དབང་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་དགོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་རྣམས་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ལ་དབང་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་དབང་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔར་གྱི་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་འགལ་བའི་རྐྱེན་ཉེ་བར་གནས་པ་མེད་
ན་ཕྱི་མར་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་ནི་རིགས་པའོ། །སླར་ཡང་དད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གསུངས་ནས། འདི་ཐམས་ཅད་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་དང་པོར་བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཐར་པ་ནི་བྲལ་བའི་ཁྱད་
པར་ཏེ་དེའི་ཆ་ལ་ཕན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐར་པའི་ཆ་ལ་ཕན་པའོ་ཞེས་ཏེ། དེ་མ་ཐག་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་ལ་ཕན་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སླར་ཡང་གསུངས་པ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་ངེས་པར་
འབྱེད་པའི་ཆ་ལ་ཕན་པ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་སྦྱོར་བ་པའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ཁོ་ནའོ། །དེའི་འདི་ལྟ་སྟེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པ་དང་བྱམས་པའི་སེམས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲོ་བར་
གྱུར་པ་ལ་གནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་ཅི་ལྟར་འཐད་ཅེ་ན། དེའང་འཕགས་པས་གསུངས་ཏེ་བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་མེད་པ་མ་རིག་པ་དང་ལྟ་པའི་ཟག་པས་
བསྡུས་པའི་བག་ལ་ཉལ་རྣམས་ཡིན་གྱི་འདོད་པ་དང་སྲིད་པའི་ཟག་པས་བསྡུས་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམས་བཞིན་དུ་སྲིད་པ་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་འདིས་ཏེ་འདིར་བག་ལ་ཉལ་གྱི་རྒྱུན་ལ་མངོན་པར་དགོངས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ། བཟོད་པ་

[179A]༄༅། །འབྲིང་ལ་དེའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་མི་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་ཕ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པས་རྣམ་པར་བཤད་པ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་མི་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཐོབ་པ་དང་ཞེས་སོ། །གང་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་
ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་འགྱུར་དེ་ལྟ་བུའི་བག་ལ་ཉལ་ཞེ་སྡང་གི་རྒྱུན་སྤངས་པ་ནི་བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའོ་ཞེས་བཤད་པ། དེ་ཡང་བག་ལ་ཉལ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུངས་ལས་དང། འཕགས་པའི་གསུངས་ལས་གཞན་དུའོ་ཞེས་པས་མི་རིགས་སོ། །ཡང་
འཕགས་པས་གསུངས་པ་རྩེ་མོར་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་སེམས་གྱ་གྱུ་མེད་པ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་སེམས་འཁྱོག་པོ་དང་བྲལ་བས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ས་ལས་འདས་པ་ལས་གོང་ནས་གོང་དུ་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་སེམས་ཡོངས་སུ་
འཛིན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེས་སོ། །འདིར་འདས་པ་ནི་མོས་པ་པར་མངོན་པར་དགོངས་ལ། རྟོགས་པ་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ཁོ་ནར་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་དུ་དགོངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་རྒྱས་པར་བཤད་པར་
སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་སྐད་ཅིག་ལ་ནི་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སར་ལྟུང་བ་སྲིད་དེ། དེ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་གཉེན་པོར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་གནས་སྐབས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་
ཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ས་གཞན་དུ་ལྟུང་བ་ཡང་ཅི་ལྟར་སྲིད་དེ། ཚུ་རོལ་གྱིས་རྣམས་སུའང་མ་ཡིན་པ་དེ་ཅི་ལྟར་གོང་མ་
རྣམས་སུ་འགྱུར། གང་ཡང་རིང་དུ་སོང་བའི་ས་ལ་མཚན་མ་མེད་པར་གཞན་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ནི་འབད་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་གི་ཅིག་ཤོས་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པར་འཕགས་པ་དཔའ་བོས་གསུངས་པ། །ཡིད་ནི་མཆོག་ཏུ་གཡོ་བས་ལོག་དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་དབུགས་མ་ཕྱུང། །ས་བཞིན་

[179B] །བརྟན་མེད་མི་གཡོའི་ས་རྟོགས་དཀའ། །ཞེས་སོ། །གང་ཡང་འཕགས་པ་ས་བཅུ་པར་ས་བརྒྱད་པ་ལས་གསུངས་པ། གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་རྣམས་ལ་འཇུག་པར་མི་མཛད་ན་དེའི་ཚེ་ཉིད་འདིའི་མྱ་
ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ལྡོག་པ་དང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལྟར། མར་མེ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་འདས། །དེ་ཡི་སེམས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཐེག་
པ་ལ་སྤྲོ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་རིང་དུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་འདིར་དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོའི་མདོ་ཚད་མར་བྱས་ནས། ཇི་ལྟར་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་གསུངས་པ་དེ་གཞིན་དུ་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དུས་རེ་ཞིག་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྒྱུན་དུ་ཆད་པ་གཟུགས་ནས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་ཉིད་འདིའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་ཏེ་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་རྒྱུན་འཆད་དོ་ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེར་བརྒྱད་པ་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཚད་མེད་པ་རྣམས་དགོས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་སྐད་ཅིག་དགུ་པ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་འགོག་པར་ལྟུང་ངོ་ཞེས་པ་འདིར་ཡང་དུས་རེ་
ཞིག་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྒྱུན་འཆད་པ་འགོག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་ཡང་བརྟན་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ནོ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བར་འཕགས་པས་གསུངས་པ། འདི་ལྟར་གྱུར་པའི་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ལྟུང་བ་སྤང་བའི་དོན་དུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པར་བྱེད་
པའི་སེམས་པས་ཤེས་པ། དེར་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ལྟུང་བ་ནི་དུས་རེ་ཞིག་གཞན་གྱི་དོན་རྒྱུན་འཆད་པ་ཁོ་ནའོ། །སར་ལྟུང་བ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སར་ལྟུང་བ་ནི་རྟོག་པ་སྟེ་གཞན་གྱི་དོན་ལ་དགའ་བ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདག་

[180A]༄༅། །ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འགྱུར་དུ་ཆུག་ན་ཡང་དེའི་ཚེ་ནི་བརྗོད་པ་དང་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་པ་རྣམས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཕགས་པ་བྱམས་པས། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ལགས་ཞེས་
ཞུས་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འདི་རྣམས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཟབ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་གཞན་གྱི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱི་
མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །བདག་གི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་པ་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །གཅིག་མ་བཏང་ན་ཅིག་ཤོས་གཏོང་བའི་ཕྱིར་གཉིས་ཀ་དག་མི་གཏོང་བ་མི་རིགས་ཤེ་ན། གཉིས་ཀར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྟེ་དེར་དེ་དག་གིས་ཡིད་
འབྱུང་བ་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་གཉིས་ཀ་མི་གཏོང་བ་རིགས་སོ། །དེའི་ཚེ་དེ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་ཀྱང་འདའོ་ཞེས་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན་སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་གང་འཁོར་བ་ཀུན་དུ་སྟོན་པ་དེ་ནི་འདིའི་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའོ། །གང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་
ཡིན་ལ་དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་འདིའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའོ་ཞེས་སོ། །འདི་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་ལ་དགོངས་ནས་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པས། ས་བརྒྱད་པ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཉི་མ་ཤར་བས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་མུན་པ་བཞིན་སྤོང་ངོ་ཞེས་ཁམས་
གསུམ་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འབྱུང་བར་གསུངས་པ་ནི་དེ་ཉིད་འདིའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་དོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་བ་འགགས་ཀྱང་དབང་བཅུ་ཐོབ་པ་ལས་དེ་རྣམས་ཡིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་
སྣ་ཚོགས་པས་སྲིད་པའི་འཁོར་བར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་མི་འགལ་ལོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཤད་དོ། །འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྡེས་ཀྱང། ས་འདི་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱ་བ་ལྷག་མ་མངོན་

[180B] །འདའ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་མཐོང་བས་འདའ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དག་ལ་སྟེ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པས་འདའ་བ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་རྒྱུན་ཆགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ངེས་
པར་དཔྱད་དོ། །སླར་ཡང་འཕགས་པས། དེ་ནི་རྒྱུན་ཆགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རྣམས། །ཆུང་ངུའི་ཆུང་སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་དགུར་འདོད། །ཅེས་པའི་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་
བྱས་པས་ནས་དགུ་པ་ལ་དེའི་གཉེན་པོར་ལམ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བཞེས་གསུངས་སོ། །ལམ་གྱི་རྣམ་པ་འདི་ནི་ས་བཅུ་པ་སྟེ་འདོད་ཁམས་སུ་ཐ་མ་ཡིན་ན་དེ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ལ་ཅི་ལྟར་རིགས། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་འདིའི་འགྲེལ་པར་འདོད་པའི་
ཁམས་ལ་སོགས་པས་དགུ་རྣམས་སུ་རྣམ་པ་དགུ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འབྱུང་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ་ཞེས་སེང་གེ་བཟང་པོས་བཤད་པ། འཕགས་པའི་དགོངས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ན་འཐད་ཀྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཤེས་པས་དང་མཐོང་བས་བལྟས་ནས་
འདའོ་ཞེས་པའི་འདའ་བ་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ལས་འདུག་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ལ་འདའ་བ་ནི་ས་དང་པོ་ལ་སྟེ། ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དཔྱད་ཟིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དུ་ཡང་ཤེས་རབ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། ཆེན་པོ་
འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བདག་མེད་པ་ལས་འཁྲུལ་བ་སྲིད་པས་སོ་ཞེས་པས་འདིར་ཅི་བྱ་ཞེས་པ་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པ་ཆོག་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བར་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་འདི་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་
གནས་སོ། །དེ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་གསུམ་རྣམས་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་དག་གིས་རབ་ཏུ་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ཐར་པའི་ཆ་ལ་ཕན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་ལས་དང་པོ་བའི་[?]ས་དང་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་དང་ཚོགས་ཀྱི་ས་ཡིན་ལ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་ཆེན་

[181A]༄༅། །པོ་དང་འབྲིང་དང་ཆུང་ངུའི་གང་ཟག་གི་གདམས་ངག་གི་ཡུལ་རྣམས་ཏེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའི་རང་བཞིན་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་ཞེས་པར་ཡང་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཤེས་རབ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ལ་གང་ལ་ལ་གཅིག་པུ་གཅིག་
དབེན་པར་སོང་སྟེ་ལུང་གི་དོན་དཔྱད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་སྟེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་རིགས་པ་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་དག་གིས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྩ་བ་ཕྱུང་བས་འབད་པ་བྱེད་པ་ལས་ཏིང་ངེ་
འཛིན་ཐོབ་པ་ལས་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །བསྒོམ་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དང་ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་དག་གོ། །ཞི་གནས་རྫོགས་ནས་འཇུག་པ་ན་གང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་ཤེས་རབ་ལྟ་བ་དང་རིག་པ་དང་བློ་དང་སྣང་བ་དེ་ལྷག་མཐོང་ངོ། །དེ་གཉིས་ཀ་
བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བོ། །དེའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རང་གི་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་བྱ་བས་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་ཐར་པའི་ཆ་ལ་ཕན་པའོ། །
འདིར་ཐར་པ་ནི་བྲལ་བའི་ཁྱད་པར་ཏེ། དེའི་ཆ་ལ་ཕན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐར་པའི་ཆ་ལ་ཕན་ཞེས་པའོ། །ཐོག་མར་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་བརྒྱད་སྟོང་པར་
གསུངས་པ། རབ་འབྱོར་དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞིང་ཐབས་ལ་མཁས་པས་འབྱུང་བར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རབ་ཏུ་གྱུར་པར་སོན་པ་སྟེ། དེ་ལ་འདིའི་སེམས་དཔའ་མངོན་
པར་འདོད་པ་རྟོགས་པའོ་ཞེས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚོག་ཉིད་དུ་བྱ་བའི་དོན་དུ་གང་མངོན་པར་འདོད་པ་དེ་ནི་ཆེན་པོ་སྟེ། ཆེན་པོ་ཉིད་དེ་འདིའི་ཡིན་པས་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའོ། །ཚིག་གཉིས་པོ་འདིས་སེམས་བསྐྱེད་གསུངས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་

[181B] །ཐབས་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་དད་པ་དང། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་དང། དགེ་བ་འདོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དྲན་པ་དང། བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་དང་བྱ་བ་མི་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་
དབང་པོའི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་བྲལ་བ་ལས་ཉན་ཐོས་དང་རང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ལྟུང་ངོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་པ། མཚན་མེད་རབ་ཏུ་སྦྱིན་ལ་སོགས། །ཡང་དག་སྒྲུབ་ལ་མཁས་པ་ནི། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་འདི་ལ། །ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པར་འདོད། །སངས་རྒྱས་སོགས་དམིགས་དད་པ་དང། །སྦྱིན་སོགས་སྤྱོད་ཡུལ་བརྩོན་འགྲུས་
དང༑ །བསམ་པ་ཕུན་ཚོགས་དྲན་པ་དང། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཏིང་འཛིན་དང། །ཆོས་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་རྣམ་ལྔ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྣོན་པོ་ཡིས། །རྟོགས་སླ་རྟུལ་པོས་རྟོགས་དཀར་བཞེད། ཅེས་སོ། །དད་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་ཡང་རིགས་
པ་སྟེ༑ དད་པས་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་དངོས་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་སོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་པས་ནི་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་གོ། །སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པས་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ་
གསུངས་པ། རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལས་དགའ་བ་སྐྱེའོ། །ཡིད་དགའ་བ་ལས་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའོ། །ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི་བདེ་བ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ། །བདེ་བར་གྱུར་པའི་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་གོ། །སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་སོ། །འོ་ན་བཅོམ་ལྡན་
འདས་མ་བར་མར་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱོད་པ་མེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་འགའ་ལ་ཡང་སྤྱོད་པ་མེད་པ་དེ་ཁོ་ན་སྤྱོད་པ་སྟེ་གོ་ཆ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པ་བཞིའི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། ལས་དང་པོ་པ་དེ་ཅི་

[182A]༄༅། །ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཅེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལྟར་ལས་དང་པོ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞུས་པའི་མཐར་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་སུ་མེད་
པའི་ཚུལ་གྱིས་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་ཏེ། འདིས་ནི་གལ་ཏེ་ཡང་ལས་དང་པོ་པ་ལ་དོན་དམ་པའི་སྤྱོད་པ་མེད་མོད་དེའི་དོན་དུ་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། སློབ་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་འདྲ་བ་ནི་ལས་དང་པོ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་
བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པའོ། །དེར་འདིའི་དོན་དུ་གཉེར་བྱའི་དོན་དུ་གཉེར་བྱ་ཉིད་ཉེ་བར་སྟོན་པ་གདམས་པ་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་སྟེ། ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བའི་དོན་གྱིས་མི་ཉམས་པར་བྱེད་པ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་གདམས་པའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་མ་ཐོབ་
པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །སེང་གེ་བཟང་པོ་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཉན་པའི་སྐབས་སུ་གཞུང་འཛིན་པའི་ཆེད་དུ་སློབ་པ་དང་སེམས་པའི་གནས་སྐབས་བཟུང་བའི་དོན་མི་བརྗེད་པའི་ཆེད་དང། བསྒོམ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྔར་མེད་པ་བསྐྱེད་
པའི་ཆེད་དུ་གསུམ་པོ་འདིའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་བར་མར། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་མཚན་མར་མི་བྱེད་ཅིང་དམིགས་སུ་མེད་པ་ནི་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་བསམ་གཏན་རྣམས་ལ་
སྙོམས་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞིང་དེ་རྣམས་ཀྱི་རོ་མྱང་བར་ཡང་མི་བྱེད། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་འཕྲོག་ལ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དབང་གིས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་སྟེ། བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པར་མཐོང་བས་གནས་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡང་མངོན་དུ་མི་བྱེད་དོ་
ཞེས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གོ་ཆ་ཉིད་ཀྱིས་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྔགས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་

[182B] །དེ་ལ་གོ་ཆ་ནི་ཡ་ལད་དང་སྲུང་བྱེད་དེ་དབུ་མའི་སྒྲུབ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཚད་དུ་བྱ་བ་ལྟར་ཕ་རོལ་གནོན་པའོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོའི་རིགས་རྒྱལ་སྲིད་འདོད་པ་འགའ་ཞིག་དེ་ལ་ཕན་པའི་འདོད་པའི་སྤྲོ་བས་དང་པོར་གོ་གྱོན་ནོ། །དེ་ནས་འཇུག་སྟེ་
གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་ཐེག་པ་ཞོན་ནོ། །དེའི་རྗེས་སུ་དཔུང་གི་ཚོགས་སོག་གོ། །དེ་ནས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་རྒྱལ་ནས་ངེས་པར་བགྲོད་བྱའི་ས་རྣམས་སུ་ངེས་པར་འགྲོ་ཞིང་རྒྱལ་སྲིད་ཐོབ་བོ། །དེའི་རྗེས་སུ་རང་གི་དོན་བྱས་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་དང་བཅས་པས་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ཡོངས་
སུ་སྐྱོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་བླང་བར་བྱ་བ་དང་དོར་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པའི་དམིགས་པ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་དམིགས་ལ། གཞན་གྱི་དོན་དུ་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒྲུབ་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལས་མ་འདས་པར་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་གདམས་པ་
ཐོབ་པ༑ སྒྲུབ་པ་དེའི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་བདེན་པ་ཤེས་པ། རྟེན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་རིག་པ། ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཞེན་པ། མི་ལྡོག་པའི་ཆེད་དུ་ཕྱོགས་བཅུར་ལྟ་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་ངལ་བ་ཐོབ་སྟེ། དེ་ལས་འདི་ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་མི་འགྲོ་བའི་ཆེད་དུ་ལམ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་ཡང་
འགྱུར་ཞིང། ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྤྱན་ལྔ་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་ཀྱང་སྟེ་འཕགས་པའི་ས་ཡང་དག་པར་གནོན་ནོ་ཞེས་པ་གདམས་ངག་གི་རིམ་པས་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འཕེལ་བའི་ཆེད་དང་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་
རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྲོད་བཅུག་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་རེ་རེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་གནས་སུ་བཅུག་པ། སྦྱིན་བྱ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་གོ་ཆ་ཉིད་ཀྱི་གོ་གྱོན་ཏེ། འདི་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་མདའ་ཐམས་ཅད་ཐོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །

[183A]༄༅། །དེའི་རྗེས་སུ་གོ་བགོས་པར་བྱས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྒོམ་པ་མངོན་པར་སྦྱོར་བ་ལས་འཇུག་པ་སྟེ། བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མཐའ་དག་ལ་འཛེག་གོ། །དེ་ནས་རྒྱུ་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་ཚོགས་སོག་གོ། །དེ་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱ་བ་
རྣམས་སུ་ངེས་པར་འབྱུང་ཞིང་འབྲས་བུའི་ས་མནན་པའི་ཆེད་དུ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཞེས་པའི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྣམ་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་མ་ལུས་པ་སྤངས་པ་ལས་གནོན་ཞིང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་
རྟོགས་པ་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྤངས་པ་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་མུར་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་ནི་སྒྲུབ་པ་མེད་དོ། དེར་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པའོ། །དེའི་རྗེས་སུ་དམིགས་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་
ཆེན་པོས་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་འཕེན་པ་ལས་དང། གདུལ་བྱ་སེམས་ཅན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་དབང་ལས་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། །དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་བརྒྱུད་པས་སྦྱོར་བའི་རང་བཞིན་ཚོགས་ཀྱིས་ནི་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པའོ། །དངོས་
སུ་སྦྱོར་བའི་རང་བཞིན་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ནི་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པའོ། །ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོ་ནི་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཟུངས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ནི་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པའོ། །ཁྱབ་བྱེད་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་དྲི་མ་མེད་
པ་ལ་སོགས་པའི་སའི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པའོ། །ཁྱབ་བྱེད་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་གཞག་པར་བྱ་བའི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་གི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་གཉེན་པོའི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་
དེ་ཁྱབ་བྱེད་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ནོ། །ཁྱབ་བྱེད་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་གཞི་ཅན་དུ་གཞག་པར་བྱ་བ་ལམ་དེ་གཉིས་ཀའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་མཐར་ཕྱིན་པའི་མཐར་ཐུག་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཇི་སྲིད་པ་དང་ནི་ངེས་པར་

[183B] །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་བདུན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ། ལམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་ངེས་
འབྱུང་ངོ། །ཞེས་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པར་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང། འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས། དེ་ལ་གོ་ཆ་དང་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་དག་གྲངས་ཇི་ལྟ་བར་བརྒྱུད་པས་དང་དངོས་སུ་སྦྱོར་བའི་རང་བཞིན་ཚོགས་དང་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ས་བསྡུས་པའོ། །ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ནི་
བརྩེ་བ་ནས་བརྩམས་ནས་གཟུངས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ནི་དངོས་སུ་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོས་བསྡུས་པའོ། །ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་དོ། །ས་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གཉེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་
ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ལམ་གཉིས་ཀའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་གཞིས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་རྣམས་གོ་རིམས་བཞིན་སྒྲུབ་པ་བཞི་རྣམས་སོ་ཞེས་
རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་ནི་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟ་ན་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་མཐོང་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་གྱི། འདུན་སོགས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་ལས། །སྨོན་པའི་སེམས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ། །འཇུག་པ་ཞེས་བྱའི་སེམས་རྣམས་ནི། །བཅུ་དགུ་རྣམས་སུ་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་དྲོད་ལ་སོགས་
པ་འཇུག་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །སེང་གེ་བཟང་པོས་འགྲེལ་བཤད་དུ་མཇུག་བསྡུ་བ་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་སའི་ཚོགས་སོ་ཞེས་ཏེ། གཉེན་པོའི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ས་བཅུ་པ་ཇི་སྲིད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི་བཤད་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་
མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུན་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་གསུམ་ཡང་སྒྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐར་

[184A]༄༅། །པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྒྲུབ་ཏུ་བཅུག་པ་ཉིད་དུའང་གསུངས་ལ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་མ་བྲལ་བས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་ཞིང་མཚན་མར་མི་བྱེད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པ་ལས། གཞན་པའི་སྒྲུབ་པའམ་
གོ་ཆ་གཞན་མེད་དོ། །སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་ཀྱང་གཞུང་འགྲེལ་དུ་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་ནས་བསམ་པ་རྒྱ་ཆེ་བར་བསྟན་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ནས་བཟུང་ནས་བདུན་པ་
ཇི་སྲིད་པ་འབད་པ་དང་བཅས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་བསྟན་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཞེས་པ་ནི་བརྒྱད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་དོན་དམ་པར་སྤྱོད་པ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ལ་བརྩོན་
པའི་ཕྱིར་བསམ་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་ལས་དང། སྒྲུབ་པ་གཅིག་ཁོ་ནར་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པས་སྒྲུབ་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་ནས་ཇི་སྲིད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་གོ་ཆ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ས་བཅུ་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པར་གསུངས་པ། དེ་ལ་གོ་ཆ་ནི་སྨོན་
པའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གང་འཕགས་པས། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་བར་རྣམས་ནི་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལམ་གྱི་ཚོགས་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་དེར་ཕལ་ཆེར་འཇིག་རྟེན་
ལས་འདས་པ་རྣམས་ཁོ་ན་བསྡུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ནི་ཕལ་ཆེར་ལམ་ལ་འཇུག་པ་ལ་གསུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཚོགས་ཀྱི་སའི་རྟེན་མ་གསུངས་པ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཁོ་ན་སྟེ་
སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་བརྩམས་ནས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་སུ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་སོ་ཞེས་པ་སྔར་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རྟོགས་པ་ཡི་ནི་ཆོས་དྲུག་གི། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པར། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་བརྩམས་ནས་ཞེས་རྟོགས་པར་

[184B] མདོའི་དོན་ཐམས་ཅད་ནི་དེའི་རྒྱན་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པས་བསྡུས་པ་མེད་དོ་ཞེས་སོ། །དྲོད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་འཇུག་པའི་སེམས་ཉིད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པས་བསྡུས་ལ། སྨོན་པའི་སེམས་རྣམས་མ་ཡིན་ཏེ། ཕལ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དྲོད་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་
ཉིད་ཀྱི་ཤུགས་ཀྱིས་འཐོབ་པས་བསྡུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་རྒྱས་པས་ཆོག་གོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་རྣམས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་དབྱེར་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པ་ཁོ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་
ཀྱིས་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། ཐུན་མོང་གི་སྒོ་ནས་ནི་སྔར་བཤད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་ཁོ་ནས་འདི་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཏེ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་
བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པར་གསུངས་པ། ཤ་རིའི་བུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ནས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནང་དང་ཕྱི་དང་ཕྱི་ནང་གི་ལུས་དང་ཚོར་བ་དང་སེམས་དང་ཆོས་རྣམས་ལ་
ལུས་ལ་སོགས་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བས་གནས་ཤིང་ལུས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ལ་དེ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ་ཞེས་སོ། །འདིར་ནང་གི་ལུས་ནི་རང་གི་མིག་ལ་སོགས་པ་དྲུག་གོ། །ཕྱི་ནི་རང་གི་ལུས་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་འདུས་བྱས་སོ། །གཉིས་ཀ་ནི་ལྷག་
མའི་རང་གི་ལུས་སུ་གཏོགས་པ་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའོ། །ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ལུས་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་དམིགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ། །ཆོས་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་རྣམས་སོ། །ལུས་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་
ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟ་བའོ། །ལུས་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་འདི་ནི་ལུས་སོ་བདག་གི་ལུས་སོ། །རྟག་པའོ་མི་རྟག་པའོ་བདེ་བའོ་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་ཡང་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྟེ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །མི་དམིགས་པ་

[185A]༄༅། །དང་བྲལ་བའི་སྒོ་ནས་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཐེག་པ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ་སྔར་ཇི་སྐད་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །འོན་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སྒོམ་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དཔུང་གཉེན་ཅན་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་རིགས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་ཞུས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་བསྟན་པའི་མདོར་གསུངས་པ། འཇམ་དཔལ་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་དགེ་སློང་རྣམས་འབྱུང་སྟེ་དེ་རྣམས་མི་གཙང་བ་ལས་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པར་སྟོན་པར་
འགྱུར་བ་ནས། འདི་ཁོ་ན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་པའི་བར་དུའོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་མེད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཆོག་ཏུ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ལ་
ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བཞིན་ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་འཁོར་བ་བཞིན་དུ། མི་མཐུན་པར་མཐོང་བ། ཆོས་ཉིད་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་རྣམས་
ཀྱང་དམིགས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་སོ་སོར་རྟོག་པའི་དོན་ཁོ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པར་གསུངས་པ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་བཟུང་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མདོ་དེ་ཉིད་དུ་ཡང་གསུངས་པ། འཇམ་
དཔལ་གང་གིས་ལུས་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པར་མཐོང་བ་འདི་ནི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ། །གང་གིས་ཚོར་བ་དང་སེམས་དང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་མི་དམིགས་ཞེས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་འཇམ་དཔལ་དེ་ལྟར་དོན་དམ་པར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་
པ་བཞི་རྣམས་བལྟ་བར་བྱའོ་དེ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་གཡེང་བ་མེད་པར་ལྟ་བ་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །འཇམ་དཔལ་གང་ལ་ལ་འདི་ལྟ་བུ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ནས་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་

[185B] །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་
པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་བསྟན་པའི་མདོར་ཡང། འཇམ་དཔལ་དབང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཅི་ལྟར་བལྟ་བར་བྱ། སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་དད་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་དད་པའི་དབང་པོའོ། །གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་འཕྲོ་བར་མི་བྱེད་དེ་རིང་བ་དང་ཉེ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བའི་
ཕྱིར་ཏེ་འདི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོའོ། །གང་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཉེ་བར་བྲལ་བ་མེད་པ་འདི་ནི་དྲན་པའི་དབང་པོའོ། །གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སོགས་པ་མེད་པ་ནས་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཇི་སྲིད་པ་འདི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོའོ། །གང་ཆོས་རྣམས་
ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་མཐོང་བ་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའོ་ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྟོབས་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་དང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ལ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་
དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་ན་འོ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཕྱི་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཀྱི། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་རྣམས་ནི་མི་རྟག་
པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དམིགས་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་གོམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བཅུ་གཉིས་རྣམས་སེམས་བསྐྱེད་པ་གསུམ་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཚོགས་ཀྱི་སར་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བས་སེམས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་བསགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསོད་

[186A]༄༅། །ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཚོགས་ནི་སྒྲུབ་དོན་དུ། །གྲངས་མེད་བསྐལ་པས་ངེས་འབྱུང་ལ། །མངོན་ཤེས་བརྟན་པ་གདམས་པ་ཡིས། །སྤྱོད་པའི་ས་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་ཅེས་པས་སོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་བཞི་པ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་
སྦྱོར་པའི་ལམ་འཇིག་རྟེན་པའི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ངེས་པར་བྱེད་པ་བསྟེན་པ་ལ་ཕན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དབང་པོ་དང་སྟོབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེ་ལ་མོས་པ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ལྔ་ལ་ཡོན་ཏན་
དུ་འཛིན་པ་ཕ་རོལ་གྱི་གདམས་པ་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ་མཐར་ཐུག་པར་སོང་བ་ན་རང་ཉིད་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མོས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་བུད་ཤིང་གཞན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་མེ་བཞིན་དུ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་
པར་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་གྱུར་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་སྟེ་བར་ཆད་མེད་ན་མཐོང་བའི་ལམ་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་བསྐྱེད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་མོས་པ་དང་བསྔོ་བ་དང་རྗེས་
སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་སོ། །གང་ཟག་པ་མེད་པ་ནི་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དང་ཤིན་ཏུ་དག་པ་དག་གོ་ཞེས་འཕགས་པའོ། །དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོར་ཡང། འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་རྣམས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞིང་འདི་ཉོན་མོངས་པ་
ཡང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་མོས་པ་ལ་འཇུག་པ་ནའོ་ཞེས་སོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་འབྱེད་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པ་སྟེ་མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །དེ་བསྟེན་པ་ནི་ཆ་སྟེ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལ་ཕན་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པ་བསྟེན་པ་
ལ་ཕན་པའོ། །ལ་ལར་གསལ་བའི་དབྱེ་བ་ལས་མང་པོའི་ཚིག་སྟེ། དྲོད་རྣམས་དང་རྩེ་མོ་རྣམས་དང་བཟོད་པ་རྣམས་དང་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་སོ་ཞེས་སོ། །གྱུར་པའི་སྒྲ་ནི་ཁ་ཅིག་ཏུ་སྤྱིར་བརྗོད་པའོ། །གྱུར་པ་དང་རྣམ་པ་དང་བྱེ་བྲག་རྣམས་དོན་གཅིག་གོ་ཞེས་ཆུར་ལྷུང་ངོ། །དྲོ་བར་གྱུར་པ་

[186B] །དེ་རྣམས་ནི། ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱང་སྟེ། །ངེས་པར་བྱེད་པ་ནི་ངེས་བྱེད་དེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའོ། །དེའི་ཡན་ལག་རྣམས་ནི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་དང་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་བཞིའོ། །
དྲོད་ནི་གཙུབ་ཤིང་གཙུབས་པ་ན་མེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེའི་སྔ་ལྟས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྩེ་མོ་ནི་གེ་བའི་རྩ་བ་གཡོ་བའི་རྩེ་མོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བཟོད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ལ་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་མཆོག་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཉིད་
ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སླར་ཡང་དྲོད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ་སོར་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་བཅུ་གཉིས་སུ་རབ་ཏུ་དབྱེའོ། །ཇི་ལྟར་བཟོད་པ་ཆེན་པོ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མཆོག་རྣམས་ཀྱང་ངོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་དོན་ལ་རིམ་པ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་འདི་མི་འགལ་ལོ། །དྲོད་ལ་སོགས་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ཐོབ་པ་ལ་རྒྱུ་སྟེ། འགའ་ཞིག་གི་རིགས་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་
ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་དག་གི་དྲོད་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ནམ་ཡང་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་དྲོད་གསུམ་པོ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་མོས་པའི་རང་བཞིན་ལ། སླར་ཡང་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེབས་[*DBYE BAS?]མོས་པ་དགུ་རྣམས་རང་གི་དོན་གྱི་སྟེ་
གང་རྣམས་ཀྱིས་རང་དོན་ཁོ་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་གཞན་དོན་ཀྱང་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་ངོ་བོས་སོ། །རྩེ་མོ་གསུམ་པོ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་མོས་པ་དགུ་རྣམས་རང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་སྟེ་འདིར་སྦྱོར་བ་ནི་བར་ཆད་དང་བཅས་པའོ། །བཟོད་པ་གསུམ་དེ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ལ་དེ་དེ་ལྟ་བུའི་མོས་པ་དགུ་
རྣམས་གཞན་དོན་གྱི་སྟེ་འདིར་སྦྱོར་བ་ནི་བར་ཆད་མེད་པ་ཡིན་ལ། གང་གིས་ན་གང་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་ཁོ་ནའི་དོན་དུ་འགྱུར་ཞིང་རང་གི་དོན་འགོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་དོན་དང་འགལ་བ་མེད་པས་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མོས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་

[187A]༄༅། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྲོ་བའི་ཆེད་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པའི་བསྟོད་པ་དང་བཀུར་པ་དང་བསྔགས་པ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བས་དེ་ལྟ་ཁོ་ནར་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ནོ། །ཆོས་མཆོག་མོས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ནི་ཆུང་ངུའི་རྣམ་པ་ལ་མོས་
པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་བསོད་ནམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བདེན་པ་གཉིས་ལས་མ་འདས་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོས་ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་བྱེད་དོ། །འབྲིང་གི་རྣམ་པ་ལ་རང་གིས་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་བསོད་ནམས་མངོན་
པར་འཕེལ་བའི་དོན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་དམིགས་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བས་རང་དང་གཞན་གྱི་བསོད་ནམས་བྱ་བ་ཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་བོ། །རེས་འགའ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་སྔོན་མ་ཅན་གྱིས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་
ཞེས་པ་འདི་དགལ་རིམ་པ་ངེས་པ་མེད་དོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་འདི་དག་འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ན་ཡང་ཡོད་དེ་འོན་ཀྱང་འདིར་དེ་ལ་ལྟོས་པས་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་དག་གོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་མོས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་མཐར་ཐུག་པའི་རང་
བཞིན་ནས་བཟུང་ནས་སེམས་རང་དབང་དུ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་དང་བདག་གི་བདག་དུ་ཞེན་པ་མེད་པས་སེམས་དུལ་བ་དང། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་བདག་དང་བདག་གི་བདག་གིར་མི་འདུད་པས་ང་རྒྱལ་བ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང། རང་དང་གཞན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཟིལ་
གྱིས་གནོན་པ་དང། བདུད་ལ་སོགས་པས་བྱས་པའི་ཉེ་བར་འཆེ་བའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དང། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་རུང་བ་དང། རང་གི་རྟེན་གྱི་ཡུལ་མཆོད་བྱ་ཉིད་དུ་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་བྱེད་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །སཱནྟི་པས་ནི་སེམས་དུལ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་དྲུག་པོ་
འདི་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིར་བཤད་དོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པ་བསྟེན་པ་ལ་ཕན་པ་འདི་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པས། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསྟེན་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་གཟུང་

[187B] གཟུང་བྱར་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོག་པར་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང། གཉིས་ཀ་ལ་དམིགས་པ་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པའོ། །དང་པོ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་དང་
ཕྱི་མ་ནི་དེའི་གཉིས་པ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལ་གྲགས་པ་ལ་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དང་པོ་ནི་དྲོད་རྣམས་ལའོ། །གཉིས་པ་ནི་རྩེ་མོ་རྣམས་ལའོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ་ཡོད་པ་མིན་པ་ཁོ་ནའི་འཛིན་པ་པོར་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལ། སྐྱེས་བུ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་སྐྱེས་བུ་བཏགས་
པར་ཡོད་པ་ལ་དམིགས་པའོ། །སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཏགས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བཟོད་པ་རྣམས་ལ་དང་ཆོས་མཆོག་རྣམས་ལའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱང་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་སོ་སོར་དབྱེ་བ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་གཟུང་བྱའི་དངོས་པོ་རྣམས་
ནི་མ་རིག་པ་དང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །གཉིས་པའི་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་བའི་སྒོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །འཛིན་པའི་ཡུལ་དང་པོ་ནི་བདག་རང་དབང་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་གྱིས་སོ། །འདི་རྣམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་མཐོང་བའི་
ལམ་ལ་སྤང་བར་བྱ་བ་སྟེ། གང་འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྡེས་གསུངས་པ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་མཐོང་བའི་ལམ་མོ་ཞེས་སོ། །ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང་བར་རྟོགས་སོ། །རྗེས་སུ་
རྟོགས་པའི་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཛིན་པ་རྟོགས་པས་སོ། །བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མཚན་མ་མེད་པར་སྤྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་པ། འདིར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དག་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་
ཉིད་དེ་དེ་དག་ཏུ་སྒྲོ་མ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་མདོ་སྡེ་རྒྱན་དུ། དྲོད་དང་རྩེ་མོ་དང་བཟོད་པ་དང་ཆོས་མཆོག་རྣམས་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་འདི་རྣམས་སྤོང་བར་གསུངས་ལ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་བྱས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དྲོད་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནི་མོས་པ་བརྟན་

[188A]༄༅། །པ་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་སོ་སོར་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་སར་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་ནི་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྒོམ་པ་པོ་གང་གི་ཚེ་དོན་ཐ་དད་པར་གྱུར་པའི་མངོན་པར་ཞན་པ་མེད་པ་ལས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཅུང་ཟད་
གསལ་བས་ཡིད་ཙམ་ཁོ་ནར་ལྟ་བ་དེའི་ཚེ་འདིའི་དྲོ་བར་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་སྣང་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བརྗོད་དོ། །དེའི་རྗེས་སུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་འབྲིང་དུ་གསལ་བ་ནི་རྩེ་མོ་སྟེ་སྣང་བ་མཆེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་སེམས་ཙམ་ལ་གནས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་
དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་བཟོད་པའི་གནས་སྐབས་ཏེ། གཟུང་བའི་རྣམ་པ་མེད་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཞུགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཡང་དོན་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྣང་བ་མེད་
པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་རྫོགས་པར་གྱུར་པར་དེའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་གནས་སྐབས་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །དེའི་དེ་མ་ཐག་པའི་སྐད་ཅིག་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་པ་མཐོང་བའི་ལམ་མངོན་སུམ་པའི་གཉེན་པོ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ལ་
ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །གང་འདོད་པ་ཡང། སེང་གེ་བཟང་པོས། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་རྣམས། རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པས་བསྡུས་པ་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་ཁོ་ན་ལ་སྤང་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བཤད་པ་དེ་མི་འཐད་དེ། དེའི་ཚིག་དང་སྣང་བ་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་
པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང་འགལ་ལོ། །ཅི་སྟེ་གཉེན་པོ་མཐོང་བའི་ལམ་མོ་ཞེས་པས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ། རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་ཡང་འཕགས་པས་བཞེད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་མདོ་སྡེ་རྒྱན་དུ་གསུངས་པའི་རིམ་པ་དང་འགལ་ཏེ། དེར་ནི་དེ་ལྟར་བཤད་ཟིན་པའི་དྲོ་བར་གྱུར་ཕ་ལ་
སོགས་པ་རྣམས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའོ། །འདི་ལས་ཕ་རོལ་དུ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་གཉིས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་གོ། །དྲི་མ་དང་

[188B] །དེ་འདིའི་གནས་ཡོངས་གྱུར་པ་སྟེ། །ས་ནི་དང་པོ་ཡིན་པར་འདོད། །དེ་འདིའི་བསྐལ་པ་དཔག་མེད་ཀྱིས། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉེན་པོའི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ་ནི། དང་
པོའི་གཟུང་བྱའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་གཟུང་བྱའི་གཉེན་པོའི་དངོས་པོ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་རྣམས་སོ། །འཛིན་པ་ཡང་སྟེ་ཡུལ་དང་པོ་ནི་གང་
ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཟག་བཏགས་པར་ཡོད་པའོ། །མཐོང་ཞེས་བྱ་དང་བསྒོམ་པ་ཞེས། །བྱ་བའི་ལམ་ནི་སོ་སོ་ལ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་བཞི་ཡི། །གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བཞི་དང་ནི། །ཞེས་མདོར་
བསྟན་པ། རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པས་བསྡུས་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་སྤང་བར་བྱ་བ་འདིའི་ཡང་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་ནི་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བླང་བར་བྱ་བ་དེ་འདིའི་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་
བསྐྱེད་པ་ཉིད་དང་རིགས་དང་ལམ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུང་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི་ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤང་བར་བྱ་བ་དེ་རྣམས་འདིའི་ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་ཁམས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་དང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུང་བྱའོ། །གསུམ་པ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སེམས་ཅན་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིའོ། །འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལ་མཐོང་བས་སྤང་བྱ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་
ཕྱིར་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་ཞེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ལྷག་པར་མོས་པ་སྟེ་འདིར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཛིན་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་འཛིན་པ་དང་འདོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་འཕགས་པ་རྣམས་

[189A]༄༅། །ཀྱིས་སྤངས་པས་སོ། །བཞི་པ་སེམས་ཅན་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །དེའི་དབྱེ་བ་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བར་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ལ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ནི་དང་པོ་
ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་བདག་དེའི་དུས་ན་རྨ་བྱའི་རྒྱལ་པོ་ཡན་ལག་མ་སྨད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་དེ་ནི་ཐ་སྙད་པ་སྟེ་དོན་དམ་པ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ནི། དང་པོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིར་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་
པ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་མདོར་བསྡུས་པ་དང། རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱས་པ་ཞེས་པ་མདོར་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བྱའོ། །གཉིས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བྱའོ། །གསུམ་པའི་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་འཛིན་པ་པོས་སེམས་ཅན་རྣམས་
གདགས་པར་བྱ་བའོ། ཞེས་པས་སེམས་ཅན་བཏགས་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ལོ། །བཞི་པའི་གདགས་པར་བྱ་བ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་དང་དེའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ལོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་རྣམས་ཀྱང་བློ་དམན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་
པའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མར་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུར་དབྱེ་བར་མཛད་དོ། །ཤེས་རབ་རྣོན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བརྙས་པ་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་ཤིན་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །མདོར་བསྡུས་ནས་ནི་བཞི་པོ་ཁོ་ནས་རྟོགས་པར་སླའོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་ཏུ་རྣམ་པ་དགུར་ཡང་དབྱེ་བ་མ་བྱས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཁོ་བོས་ཀྱང་ངོ། །
སྤང་བར་བྱ་བ་འདི་རྣམས་ལས་སྣ་ཚོགས་སུ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པར་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་དག་གོ། །གཉིས་པ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་དངོས་གཞིའི་གནས་སྐབས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་དག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་
བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མར་གསུངས་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་གང་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན། ཁམས་གསུམ་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །བར་མར་ཡང། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་

[189B] །ཤའ་རིའི་བུ་ཁམས་གསུམ་པའི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པས་སོ་ཞེས་སོ། །འཕགས་པས་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་བརྒྱད་ནི་ཁམས་གསུམ་པར་འདོད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སླར་ཡང་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་བཟོད་པ་འདི་སྐྱེས་པ་ན་འདོད་པ་དང་
གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིས་བསྡུས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་སོ། །འདིར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་རྣམས་ལས་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུར་ཕྱེ་བས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་སྟེ་ཁམས་
གསུམ་དུ་གྲངས་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས། རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་གཉིས་ལ། བཅུ་དྲུག་པ་ལ་སོགས་པ་གཉེན་པོའི་རྣམ་པ་བཅོ་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་བཅུ་དྲུག་པ་ལ་སོགས་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་བཅོ་ལྔ་རྣམས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་
ཁོ་ནར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་འདི་རྣམས་སྤོང་བར་རིགས་ཀྱི། ཅི་ལྟར་འདོད་པ་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་བརྗོད་ཅེ་ན། བདེན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཁམས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་གྱི་གནས་སྐབས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་
པ་གང་དེ་འདིར་སྤོང་བ་སྟེ། ཤུགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་དོན་གྱིས་མི་འགལ་ལོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བཞིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་པོ་ཁམས་གསུམ་དུ་བརྒྱ་དུ་འགྱུར་བ་རྟོགས་པར་སླ་བ་
ཉིད་ཀྱིས་མ་བརྗོད་པ་རྣམས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ཕྱིར་དང་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ངོ་བོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་མ་རིག་པའི་ནང་དུ་འདུས་པ་རྣམས། ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་མ་རིག་པ་སྤངས་པས་སྤོང་
པ་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབྱེ་བ་རྣམས་དང་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མེད་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབྱེ་བ་རྣམས་ཀྱང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་དགུ་རྣམས་ཀྱིས་མ་རིག་པ་དགུ་སྤངས་པ་ཁོ་ནས་སྤོང་ལ་

[190A]༄༅། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་ཡང་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བཅོ་ལྔས་མ་རིག་པ་རྣམ་པ་བཅོ་ལྔ་སྤངས་པ་ཁོ་ནས་སོ། །གཉེན་པོའི་རྣམ་པ་བཅོ་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་མ་རིག་པའི་རྣམ་པ་བཅོ་ལྔ་རྣམས་ནི་སྔར་དང་འདྲ་བར་གདུལ་བྱའི་ངོར་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བ་དང་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་རྒྱུན་
དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་སྤོང་ངོ། །མ་རིག་པའི་རྣམ་པ་གཞན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབྱེ་བར་མ་གསུངས་པ་རྣམས་ནི་གཉེན་པོའི་རྣམ་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་སྤོང་ངོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང་གཟུགས་
མེད་པའི་ཁམས་སུ་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་འདི་ལྟར་གདམས་པར་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་ཅི་ལྟར་མི་འགལ། འཕགས་པས་མཛད་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྣམས་ལ་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་རྨི་ལམ་ན་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་པ་རྒྱས་པས་ཆོག་གོ། །རྣམ་པར་
རྟོག་པའི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་རྣམས་སྔར་ཉིད་དུ་སྤངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། ཅི་ལྟར་རྟོགས་པ་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་མཐར་ཐུག་པའི་གནས་སྐབས་འདི་ལ་སྤང་པར་བསྟན་ཞེན། སྐྱོན་མེད་དེ་གང་གི་ཕྱིར་གསང་བ་ཕྲ་མོ་ལ་འཇུག་པ་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོའི་གེགས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་
རྨོངས་པ་དག་དང་དེའི་ས་བོན་ཡང་ས་བཅུ་པ་ལ་སྤོང་ངོ་ཞེས་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོར་གསུངས་སོ། །ཡང་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པར། བག་ལ་ཉལ་སྟོབས་ཆུང་བ་ནི་ས་དྲུག་པ་དང་བདུན་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཕྲ་མོ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་
སོ༑ །བག་ལ་ཉལ་ཕྲ་མོ་ནི་ས་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་མེད་པས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་རྟེན་ཙམ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་སོ་ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའི་རྒྱུ་ཆད་པས། རྒྱུ་
ཅན་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོ་རྣམས་རྟོགས་པ་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་མཐར་ཐུག་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ས་བཅུ་པ་དང་འབྲེལ་པའི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་ངེས་པར་སྤོང་པར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ནི་རེས་འགའ་བས་སྤོང་ཞེས་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་

[190B] །འདིར་ནི་མདོར་བསྡུས་པའི་དོན་ཏེ་ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་ཁོ་ན་སྟེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་
བཟློག་པའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དང་འགལ་བ་རང་བཞིན་མེ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་སྤངས་ན་དེའི་རྩ་བ་ཅན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཅི་ལྟར་གནས་པ་ཐོབ་ཅེས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། མདོ་འགའ་
ཞིག་ཏུ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་མ་མཛད་ལ། འགའ་ཞིག་ཏུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བག་ལ་ཉལ་དགུ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་སྟེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ངོ་བོ་མ་རིག་པ་སྤངས་པ་ཁོ་ན་ལས་དེའི་རྒྱུ་ཅན་གཟུང་བའི་
རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ངེས་པར་སྤོང་བར་མངོན་པར་དགོངས་པས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དངོས་སུ་མ་རིག་པ་དང་འགལ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཁོ་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ངེས་པར་བསྒོམ་པར་བྱ་བར་ཉན་ཐོས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་ཐམས་ཅད་དུ་བསྟན་
ཏེ། སྐྱེ་མེད་འཇིག་པ་མེད་པ་ཡི། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་འགྲོ་ལ་སྙོམས། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མདོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་བསྟན་ཏོ། །དྲོད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དབང་པོ་དང་སྟོབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་སྔར་བརྗོད་ཟིན་ལ་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡང་ངོ། །དེ་ཡང་ཐེག་པ་
ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པ་དང་དེ་ལ་འཛེག་པའོ། །དེ་ཡང་དོན་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པ་ནི་ཐེག་པ་ལ་འཛེག་པ་ཡིན་ལ་འཛེག་པ་ཡང་འཇུག་པའོ་ཞེས་མིང་ལ་གཅིག་ཁོ་ནའོ་ཞེས་འཕགས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མར་ཡང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་
འཛེག་པ་ཞེས་སོ། །འདིས་འགྲོ་བ་དང། དེར་འགྲོ་བའོ་ཞེས་པས་དང་པོར་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། ཕྱི་ནས་དེ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་རྟོགས་པས་ཡང་དག་པར་འཛེག་པའོ། །ཞེས་པ་ཚིག་གཉིས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་

[191A]༄༅། །འཇུག་པ་ནི་འགྲོ་བར་རྩོམ་པ་དང་འགྲོ་བ་དང་གནས་ནས་འགྲོ་བ་རྣམས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་དང། རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ་བདུན་པ་ཇི་སྲིད་པར་དང་མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལའོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་བཞེང་པ་སྟེ་སྔར་བརྗོད་དོ། །
དང་པོ་ནི་མོས་པ་ཡིན་ལ་བདུན་རྣམས་སུ་འབད་པས་འགྲོ་བ་ཡིན་ཞིང་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐེག་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ལེགས་པར་འབྱར་བའི་ཤིང་རྟ་ལ་སོགས་པས་ལྟར་འདིའི་འགྲོ་བ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དང་པོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་
ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་འཇུག་གོ། །དེ་ལ་ལམ་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པ་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཟད་པར་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་
ཤེས་པ་དང་དབང་པོ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་ཚད་མེད་པ་དང། ནོར་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་སྤྱན་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་གཟུངས་དང་དབང་པོ་དང་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་
བསམ་གཏན་རྣམ་བཞི་སྟེ། བསམ་གཏན་དང་པོ་ཉོན་མོངས་པའི་འདོད་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དང། དངོས་པོ་དང་འདོད་པ་རྣམས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབེན་པ། ཉོན་མོངས་པའི་འདོད་པའི་རྒྱུ་ཅན་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་མི་དགེ་བ་རྣམས་དང་བྲལ་བ་རྟོག་པ་
དང་བཅས་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་ནི་འདོད་པའི་གཉེན་པོ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དག་དང་ལྡན་པ་ལས་ཏེ་འདོད་པའི་དོན་གྲུབ་པས་དང་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །གཉིས་པ་ནི་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་རྣམས་སེམས་འཁྲུག་
པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དེ་རྣམས་ལ་སེམས་བཟློག་སྟེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ལས་རྟོག་པ་མེད་ལ་དཔྱོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནང་རབ་ཏུ་དང་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་པ་སྟེ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་

[191B] དགའ་བའི་གོ་སྐབས་མི་འབྱེད་པའི་ཆེད་དུ་དེ་དག་གི་ཤེས་རབ་མང་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང། གཟུགས་ཀྱི་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱི་ལུས་ངག་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་
བདེ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་ལས་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །བཞི་པ་ནི་བདེ་བ་ཡང་མེད་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མེད་པ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཡིད་བདེ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་སྔར་སྤངས་པའི་ཕྱིར། བསམ་གཏན་བཞི་པས་ནི་བདེ་བ་ཡང་ངོ། །བཏང་སྙོམས་དང། དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། དེ་
དག་འདིར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཡན་ལག་རྣམ་ལྔ་སྟེ། རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དག་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་སྟེ་དེ་དག་གིས་འདོད་པ་དང་གནོད་སེམས་དང་འཚེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བ་དང་བདེ་པ་དག་ཕན་ཡོན་གྱི་
ཡན་ལག་གོ། །སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ནི་དེ་གཉིས་ཀའི་རྟེན་གྱི་ཡན་ལག་སྟེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དགེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ཡན་ལག་བཞི་རྣམས་ཏེ། ནང་རབ་ཏུ་དང་བ་གཉིས་པོའི་ཡན་ལག་ཡིན་ལ། ཡན་ལག་ལྷག་མ་
སྔར་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པའི་ཡན་ལག་རྣམ་ལྔ་སྟེ། བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ནི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་གོ་བདེ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་གོ་རྟེན་གྱི་ཡན་ལག་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པའི་ཡན་ལག་བཞི་རྣམས་ཏེ། བཏང་སྙོམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། དྲན་
པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་གོ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་གོ་རྟེན་གྱི་ཡན་ལག་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལས་བསམ་གཏན་དང་པོ་བསྒོམས་པས་ཚངས་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ནས་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་ཇི་སྲིད་པར་དང་སྐལ་པ་
མཉམ་པར་སྐྱེའོ། །གཉིས་པས་འོད་གསལ་བ་རྣམས་ཇི་སྲིད་པར་དང་ངོ། །གསུམ་པས་དགེ་རྒྱས་པ་རྣམས་ཇི་སྲིད་པར་དང་ངོ། །བཞི་པས་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་ཇི་སྲིད་པར་དང་ངོ། །དེའི་སྟེང་དུ་གནས་གཙང་མ་རྣམས་སུ་འཕགས་པ་རྣམས་ཁོ་ན་སྐྱེའོ། །གཟུགས་མེད་པ་བཞི་རྣམས་ཁོ་ན་

[192A]༄༅། །ནི་གཟུགས་མེད་པ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམས་ཏེ། དེ་ལ་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་དང་གྱོང་དང་ར་བ་ལ་སོགས་པ་སྒྲིབ་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་དང་ཁང་བཟངས་དང་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དང་རི་དང་ཆུ་བོ་དང། ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཉིད་ཀྱི་
འདུ་ཤེས་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམས་པས། དེ་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྣང་བ་མེད་པ་ལས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་ཞེས་འདི་ལྟར་འདིར་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་དམིགས་པས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་
བར་བྱས་ནས་གནས་སོ། །དེ་ཤེས་པ་གང་གིས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་པར་མོས་པར་བྱས་པ་དེ་ཁོ་ན་མཐའ་ཡས་པར་མོས་ཏེ་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་བཟློག་པ་ལས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་གོང་དུ་བསྐྱོད་པས་དམིགས་
པ་ཅི་ཡང་མི་མཐོང་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་དམིགས་པར་བྱས་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །ཅི་ཡང་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདུ་ཤེས་ལ་ཡང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་དེ་ཡང་ཟློག་པར་བྱེད་ལ། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་
གང་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པས་ན། ཅི་ཡང་གི་འདུ་ཤེས་ནི་སྔར་ཁོ་ནར་བཟློག་ཟིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འདུ་ཤེས་མེད་ཅིང། འདུ་ཤེས་ཕྲ་བ་ནི་འཇུག་པ་ཁོ་ན་སྟེ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས། ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ། །
གཟུགས་མེད་པ་ཉིད་འདི་རྣམས་ལ་ཡན་ལག་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་དེ། ཞི་གནས་སུ་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བརྒྱད་པོ་འདི་རྣམས་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པ་ཉིད་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉི་མ་སོ་སོར་སྙོམས་པར་འཇུག་ལ། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་
སྔོན་དང་རྗེས་ལ་ཡང་ནམ་མཁའི་རྣམ་པ་དང་རྟགས་དང་མཚན་མ་རྣམས་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཆོས་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལྡན་པ་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་པ་ནམ་མཁའི་རྣམ་པ་སྟེ། ཐ་དད་དང་ཐ་དད་མེད་པར་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་མེད་པ་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཐོགས་པ་

[192B] །འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཚན་ཉིད་གཅིག་པའོ་ཞེས་པ་ནམ་མཁའི་མཚན་མ་སྟེ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་སོ་སོར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་རྣམས་ལ་ཡང་སྙོམས་པར་
འཇུག་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། གཟུགས་ཅན་གཟུགས་རྣམས་བལྟའོ་ཞེས་པ་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་པོའོ། །ནང་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་བལྟའོ་ཞེས་པ་གཉིས་པའོ། །སྡུག་པའོ་ཞེས་མོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་གསུམ་པའོ། །
འདི་གསུམ་རྣམས་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་པས་སྤྲུལ་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་དག་མི་སྡུག་པ་སྟེ་གསུམ་པ་སྡུག་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་འགའ་ཞིག་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཁ་དོག་ལ་ཆགས་པ་ལ་
སོགས་པའི་གཉེན་པོར་ནང་གི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་དེའི་དེ་མ་ཐག་ཁོ་ནར་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྣམ་པར་བསྔོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའམ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པའི་ཁ་དོག་ལ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་
པའི་གཉེན་པོར་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སྟེ་དེ་གཟུགས་ཅན་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ནང་གི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བརྗོད་ལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟའོ་ཞེས་པ་སྟེ། མོས་པས་སྤྲུལ་པ་རྣམས་
ཡིད་ཀྱིས་མཐོང་ངོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཁ་ཅིག་ནང་གི་ལམ་དམིགས་པ་ཁོ་ནར་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྣམ་པར་བསྔོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོའམ་གཉིས་པ་ལ་སྔ་མ་བཞིན་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟའོ་ཞེས་པར་
བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་སྡུག་པ་བསྒོམས་པས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཞུམ་པ་དགའ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཅི་བདག་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་གཟུགས་རྣམས་སྡུག་པར་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་ཁ་དོག་ལ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བའམ་མ་ཡིན་ཞེས་ཉམས་སད་པས་ཡིད་དུ་འོང་བའི་གཟུགས་རྣམས་ལ་དམིགས་

[193A]༄༅། །ནས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་བཞིན་པས་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པའི་གཟུགས་རྣམས་སྤྲུལ་ཏེ། དེ་རྣམས་ལ་རོ་གཅིག་པའི་འདུ་ཤེས་ཐོབ་པ་ལས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་འབད་པ་དང་མི་མཐུན་པ་ཉིད་སྤང་བའི་དོན་དུ་སྡུག་པའོ་ཞེས་མོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་
དོ༑ །དེ་ལྟར་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་སོ། །གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལྔ་རྣམས་ཏེ། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ནས་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་དང་འགོག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་བར་རོ། །དེ་ལ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་
མེད་པ་བཞི་རྣམས་དག་པ་པ་རྣམས་དེའི་རོ་མྱང་བའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཡིན་ལ། ཞི་བའི་གནས་པ་རྣམས་སུ་ཡང་བརྗོད་དོ། །འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ནི་ཐར་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གནས་པ་སྟེ། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་བརྟེན་ནས་
འདས་ཏེ༑ གང་ལྡང་བ་ལས་སྔ་རོལ་དུ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་འགོག་པ་མཆོག་ཏུ་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་གནས་པའོ། །དེའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་སོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པ་རྣམས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ཉིད་བཞི་པ་རྣམས་དང་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ཞེས་པ་
མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་རྣམས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །དགུ་པོ་དེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་དུ་སྡུད་པའི་དོན་གྱིས་ཏེ། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་དེས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འཕགས་པའོ། །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་
རྣམས་ལ་ཡང་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །དམིགས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཏེ་སེམས་གནས་པ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཡིན་ལ། དེ་བརྒྱད་པོ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་པོ་ལས་གཉིས་དག་མངོན་པར་འགྲུབ་ལ་
གཉིས་པོ་ལས་ཀྱང་གཉིས་དག་སྟེ། གསུམ་པ་ལས་བཞི་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ། ནང་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆུང་དུ་རྣམས་ལྟ་ཞིང། དེ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས་ཤིང་མཐོང་ལ་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་

[193B] །དེ་ལྟར་ཆེན་པོ་རྣམས་ཞེས་པ་གཉིས་པའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆུང་དུ་རྣམས་ལྟ་ཞིང་དེ་རྣམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པའོ། །དེ་ལྟར་ཆེན་པོ་རྣམས་ཞེས་པ་བཞི་པའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་
གཟུགས་སྔོན་པོ་རྣམས་ལྟ་ཞིང་དེ་རྣམས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེར་པོ་རྣམས་ཞེས་པ་དྲུག་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དམར་པོ་རྣམས་ཞས་པ་བདུན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དཀར་པོ་རྣམས་ཞེས་པ་བརྒྱད་པའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ཆུང་ངུ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་རྣམས་
ཏེ་ཚད་ཆུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་དུ་བ་གྲང་བ་མ་ཡིན་པ་ཁྱིམ་དང་གཞལ་མེད་ཁང་དང་རི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ་ཚད་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་ཀྱིས་མོས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ་ཡང་
དང་ཡང་ནུབ་ཅིང་མི་མཐོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཞི་གནས་ཀྱིས་ཤེས་ཤིང་ལྷག་མཐོང་གིས་མཐོང་ལ་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཟད་པར་བཅུ་རྣམས་ལ་ཡང་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་ཟིལ་
གྱིས་མནན་ནས་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མཐའ་དག་པར་ཀུན་ནས་རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཟད་པར་རྣམས་སུ་བརྗོད་དོ། །རེས་འགའ་དེ་རྣམས་ཁོ་ན་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སོ་ཞེས་པ་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སུ་བརྗོད་ལ། རེས་འགའ་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་
བསྟན་ཏེ། ཟད་པར་ས་དང་ཟད་པར་ཆུ་དང་ཟད་པར་མེ་དང་ཟད་པར་རླུང་དང་ཟད་པར་སྔོན་པོ་དང་ཟད་པར་སེར་པོ་དང་ཟད་པར་དམར་པོ་དང་ཟད་པར་དཀར་པོ་དང་ཟད་པར་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང། ཟད་པར་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་པའོ། །འདི་རྣམས་ཀྱང་དགོངས་པའི་དོན་དུ་
དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་སྒོམ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་འདི་རྣམས་སོ་སོར་སྣང་ངོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །

[194A]༄༅། །དེ་ཤིན་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་དེ་རྣམས་སྟོང་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཏེ་གཟུགས་
དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་དང་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དང། སྐྱེ་བ་དང། རྒ་བ་དང། ན་བ་དང། འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་རྣམས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པའོ། །དེས་ན་དེ་རྣམས་མཚན་མ་མེད་པ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་མཚན་མ་མེད་
པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་མཚན་མ་མེད་པའོ། །ཁམས་གསུམ་པ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གཞན་གྱི་དབང་གི་རང་བཞིན་ཏེ། གང་ཟག་དང་ཆོས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྩ་བ་ཅན་ཡང་ཉོན་མོངས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་སྟེ་སྨོན་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ལ། དེས་ན་སྨོན་
པ་མིན་པ་དེ་རྣམས་ལ་སྨོན་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྨོན་པ་མེད་པའོ། །ལ་ལར་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་བཞི་པ་ཡང་གསུངས་པ། ནམ་མཁའ་རང་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པའོ་ཞེས་སོ། །ཤེས་
པ་བཅུ་གཉིས་པོ་སྔར་བརྗོད་པ་རྣམས་ཏེ་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཕྱིས་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་ཤེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པའོ། །ཉོན་མོངས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྤངས་སོ་ཞེས་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་འགགས་སོ་ཞེས་ཤེས་པ་ནི་འགོག་པ་ཤེས་པའོ། །ལམ་
གང་བསྒོམ་པས་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དེའི་ཤེས་པ་སྟེ། ལམ་འདིས་སྡུག་བསྔལ་འགགས་སོ་ཞེས་པ་ལམ་ཤེས་པའོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཟད་པར་ཤེས་པ་ནི་ཟད་པ་ཤེས་པའོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའོ། །རྣམ་པར་
གྲོལ་བ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཆོས་ཤེས་པའོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་དེའི་རྗེས་སུ་རྟོག་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ། སྒོམ་པའི་རང་བཞིན་བསྒོམ་པའི་འབྲས་བུ་བསྒོམས་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ཐོབ་པ་དམན་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཤེས་པ་གང་གིས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང་གཟུགས་ན་

[194B] གཅིག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་པ་འདི་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པར་བརྗོད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པའོ། །ལམ་གོམས་པ་ནི་
ཡོངས་སུ་འདྲེས་པ་ཤེས་པའོ་ཞེས་པ་གང་གིས་ལྷ་དང་མི་དང་བྱོལ་སོང་དང་ཡི་དགས་དང་དམྱལ་བ་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐད་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་དེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཤེས་པའོ། །དབང་པོ་གསུམ་རྣམས་ཏེ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་རྣམས་སོ། །
མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་དབང་པོ་གང་ཡིན་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་དང། ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་དང། ཤེས་ཟིན་པ་སྐྱོང་བའི་དབང་པོ་ཀུན་ནས་ཤེས་པ་སྲུང་བ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་སྟེ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་མཐོང་བ་དང། བསྒོམ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་རྣམས་སུའོ། །གང་གི་
ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ་དུ་ནི་མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཞུགས་ལ། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་སྔར་མེད་པའི་ཀུན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་མེད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཕྲ་རྒྱས་ལྷག་མ་སྤང་བའི་དོན་དུ་ཀུན་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་ཅིང་མི་སློབ་པའི་ལམ་དུ་ནི་ཀུན་དུ་ཤེས་ཟིན་ཞེས་རྟོགས་པ་ཀུན་ཤེས་པ་སྲུང་བ་ཡིན་ལ་དེ་འདི་ལ་ཡོད་པས་
སྲུང་བ་དང་ལྡན་པའམ། ཡང་ན་ཀུན་ཤེས་པ་སྲུང་བའི་ངང་ཚུལ་འདི་ལ་ཡོད་པ་སྟེ་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཏེ་སླར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱར་མེད་དོ་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་དབང་པོ་ནི་ཀུན་ཤེས་པ་སྲུང་བའི་ཚུལ་ཅན་གྱི་དབང་པོའོ། །དབྱེར་མེད་
པར་རྣམ་པར་གཞག་པས་ནི་ལམ་འདི་གསུམ་ཁོ་ན་དབང་པོ་གསུམ་མོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་རྣམས་ཏེ། རྟོག་པ་དང་བཅས། དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་དང། རྟོག་པ་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་ཙམ་དང་རྟོག་པ་མེད་པ་དཔྱོད་པ་མེད་པའོ། །རྗེས་སུ་དྲན་པ་རྣམས་བཅུ་སྟེ་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དང་ཚུལ་
ཁྲིམས་དང་གཏོང་བ་དང་ལྷ་དང་སྐྱོ་བ་དང་འཆི་བ་དང་ལུས་སུ་གཏོགས་པ་དང་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་རྣམས་རྟེན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་གཏོང་བ་དག་གཞིའོ། །ལྷ་རྣམས་དབང་པོའོ། །སྐྱོ་བ་དང་འཆི་བདག་གིས་དབུགས་མི་འབྱིན་པའོ། །ལུས་སུ་གཏོགས་

[195A]༄༅། །པ་དང་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་འབྱུང་བ་དང་དྲན་པ་དག་གིས་ནང་དུ་མི་བརྗེད་པར་བྱེད་པའོ། །ལྷ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་རིས་དྲུག་ཏུ་སྐྱེས་པ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་རྣམས་སོ། །གང་མདོ་གཞན་དུ་ལྷའི་རིས་གཉིས་དག་དྲན་པར་
བྱ་སྟེ་དགའ་ལྡན་པ་རྣམས་དང་གནས་གཙང་མ་རྣམས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ནི་མ་འདྲེས་པའི་གང་ཟག་ལ་དགོངས་པའོ་ཞེས་འཕགས་པའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པས་དྲན་པའོ། །དེ་ལ་ཉིན་མོ་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་
ནི་རྒྱུ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པས་མཆོད་པ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པ་དང། རྣམ་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པས་དང། ཕན་འདོགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཉིན་པར་སད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལྟར། དེ་གོམས་པས་གཉིད་ལོག་
པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་ཁོ་ནར་རྨི་ལམ་མཐོང་བ་ལས་སོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལ་ཡང་ཕན་ཡོན་བདུན་རྣམས་ཏེ། སྐྱེ་བ་དྲན་པར་འགྱུར་བ་དང། རབ་ཏུ་དང་བ་མང་བ་དང། དམན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་མི་འཇུག་པ་དང། གཞན་རྣམས་ལ་ཐོ་མི་འཚམས་པ་དང། གཞན་
རྣམས་ཀྱང་འདི་ལ་ཐོ་མི་འཚམས་པ་དང་འགྱོད་པ་མེད་པར་དུས་བྱེད་པ་དང། ལུས་ཞིག་ནས་ཀྱང་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་ལྷ་རྣམས་སུ་སྐྱེའོ་ཞེས་པའོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ཚངས་པའི་གནས་བཞི་རྣམས་སོ། །སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི་ཚད་མེད་པ་
བཞི་རྣམས་ཏེ། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་སོ། །དེ་ལ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་འདོད་པ་བྱམས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་སྙིང་རྗེའོ། །བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་འདོད་པ་དགའ་བའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་འདོད་པ་བཏང་སྙོམས་ཏེ། ཀྱེ་མ་མ་ལ་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་བྱའོ། །བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་བྱའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་གྲོལ་བར་བྱའོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་སོ་ཞེས་པས། བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱང་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་

[195B] །དེ་ལས་གོང་དུ་དམིགས་པ་མེད་པའོ། །འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོར་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ལ་བཏང་སྙོམས་པ་ནི་རྙེད་པ་དང་མ་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ལས་སོ། །
བདག་དང་གཞན་སྲུང་བ་མེད་པའི་བཏང་སྙོམས་ནི་བཟོད་པ་ལས་སོ། །དུས་དང་དུས་མ་ཡིན་པའི་བཏང་སྙོམས་ནི་སྦྱིན་པའི་དུས་སུ་ཚུལ་ཁྲིམས་བཏང་སྙོམས་པ་ལས་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དུས་སུ་སྦྱིན་པ་དང། བཟོད་པའི་དུས་སུ་བརྩོན་འགྲུས་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དུས་སུ་བསམ་གཏན་དང། བསམ་
གཏན་གྱི་དུས་སུ་སྦྱིན་པ་ལ་ཆགས་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་དུས་སུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་རྩོམ་པ་བཏང་སྙོམས་པའོ་ཞེས་བཏང་སྙོམས་རྣམ་པ་གསུམ་གསུངས་སོ། །དད་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཐོས་པ་དང་གཏོང་བ་དང་ཤེས་རབ་དང་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་རྣམས་ནང་གི་ནོར་མཆོག་བདུན་ཏེ། འདིར་
དད་པ་དང་ཤེས་རབ་དག་གཙོ་བོའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ནོར་ནི་རིན་པོ་ཆེ་དང་མུ་ཏིག་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕལ་ཆེར་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་བསྐྱེད་པ་དང་ཚིམ་པ་མེད་པ་དང་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་དང། ཉེ་བར་འཚེ་བ་དང་བཅས་པ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་ཆོམ་རྐུན་དང་རང་གི་སྐྱེ་བོ་ལས་ཀྱང་ཞེས་པ་ཐུན་
མོང་བ་ལྔ་ཉིད་ལས་སོ། །དུས་ཐམས་ཅད་པ་མ་ཡིན་པ་འཛད་པ་ནི་ལོངས་སྤྱད་པ་ལས་ཏེ། ནང་གི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་སྐབས་ཇི་ལྟ་བར་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ནི་ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོ་ནས་བཟུང་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་ལ། འདིས་
བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འཛིན་པས་སམ་ལྗི་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རམ་འགེངས་པ་པོ་ནི་འགེངས་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། མ་ལུས་པ་འགེངས་པ་ཚོགས་སོ། །དེ་ཡང་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་སྔོན་དུ་ཡང་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་
དག་ཡང་དག་པར་སོགས་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་ནས་བཟུང་ནས་ཁྱད་པར་དུའོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །རྒྱས་པར་རྣམ་པ་བཅུ་བདུན་ཏེ། དེ་སྒྲུབ་པར་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་བཞི་པོ་འདི་རྣམས་བརྡ་ལས་བྱུང་བ་དང་ཀུན་རྫོབ་པ་དང་འཇིག་རྟེན་སྤའོ། །དེའི་གོང་མ་རྣམས་དོན་

[196A]༄༅། །དམ་པ་པ་དང་འཇིག་རྟེན་པ་ལས་འདས་པ་ཡང་ངོ། །དེ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལྔ་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང་དེ་བཞིན་
དུ་ཀུན་འབྱུང་དང་འགོག་པ་དང་ལམ་ལ་ཡང་ཞེས་པ་བདེན་པ་བཞི་ལ་དམིགས་པ་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སའོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་
ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པའི་སྟོབས་རྫོགས་པ་ན། ཆ་ཤས་མེད་པའི་ངོ་བོ་གཅིག་རང་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱུར་པ་ལ། །ཚད་མ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟག་བྱ་གང། །མ་མཐོང་ཆ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཅེས་པའི་རིགས་པ་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་
ཤེས་པ་ཟག་པ་མེད་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་སྐྱེ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་སོ་སོར་རྟོག་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་མདོར་གསུངས་
པ་འཇམ་དཔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་རྣམས་ཅི་ལྟར་ལགས། ལྷའི་བུ་འདིར་གང་གིས་འདུས་བྱས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་མ་སྐྱེས་པར་མཐོང་བ་དེས་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ། །གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་ཡང་དག་པར་ཆད་པ་མེད་པར་མཐོང་བ་དེས་ཀུན་འབྱུང་
ཡང་སྤངས་སོ། །གང་གིས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མཐོང་བ་དེས་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱས་སོ། །གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་ངོ་བོ་སྐྱེས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་སྟོང་པར་མཐོང་བ་དེས་ལམ་བསྒོམ་པ་བྱས་སོ་ཞེས་སོ། །འདིར་བདེན་པ་བཞིའི་རྣམ་
པ་ཐམས་ཅད་པའི་རང་གི་ངོ་བོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་གསུངས་ལ། དེ་ཡང་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལན་ཅིག་ཁོ་ནར་རིགས་ཀྱི་རིམ་གྱིས་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱིས་ཀྱང་གསུངས་པ། མ་རིག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་ལ། །ཡང་

[196B] །སྐྱེ་བའམ་འོན་ཏེ་འགག་པའང་རུང། །ཅི་ཡང་དམིགས་སུ་ཡོད་མིན་ཏེ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་འདས། །དེ་ཉིད་བྱ་བ་བྱས་པ་ཡང། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་འདིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་
ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། གང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་དེས་ཆོས་མཐོང་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱང་མཐོང་ངོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཆོས་ཤེས་པ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་ཡུལ་
ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་ཆོས་ཤེས་པའོ། །འདིར་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེས་པ་མེད་ལ། གང་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ཁོ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། གཉིས་ཀ་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་
མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དབུ་མ་རྩ་བར་གསུངས་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་འཁོར་བ་ལ། །ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །འཁོར་བ་ལས་ཀྱང་མྱ་ངན་འདས། །ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །མྱ་ངན་འདས་པའི་མཐའ་གང་ཡིན། །འཁོར་བ་ཡི་ཡང་མཐའ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ལ་
ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ནི། །ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །འདིར་མཐའི་སྒྲ་ནི་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་བརྗོད་ལ། རབ་ཏུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང། མཐོང་བར་གནས་པ་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོའི་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་
ཕྱིར་དང༑ གཉིས་ཀ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་མེད་པར་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པར་དམིགས་པའི་ཆོས་གཅིག་
ཤེས་པས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གཅིག་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟར་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པས། གང་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་གཅིག་པ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །གང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་

[197A]༄༅། །དག་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དག་འགག་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་འདི་ནི་ཀུན་འབྱུང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །གང་འདི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་དེ་འགོག་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །ལམ་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་
པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གང་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་དེ་ལམ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཤེས་པས་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མཐོང་བའི་ལམ་འདིའི་མཐོང་བར་བྱ་བ་སྔར་མེད་པ་གཞན་མི་སྲིད་ཀྱི། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཐོང་
བ་མཚན་ཉིད་གཅིག་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དོན་ཏེ་ཁོ་ན་རིམ་གྱིས་སོ། །གོམས་པར་བྱས་ནས་མ་རིག་པའི་ལྷག་མ་འགགས་པ་ལས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་པ་པོ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཡང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་
བྱ་བ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གི་གཞན་དུ་ན་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་ན་ཅི་ལྟར་མཐོང་བའི་ལམ་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན། ངོ་[?]བོ་གཅིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཆ་རྣམས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་
བྱ་སྟེ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུས་གདུལ་བར་བྱ་བའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལས་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཅི་ལྟར་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་ལམ་སྒོམ་ཞེ་ན། འདི་ཡང་ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་ལ་གཞུག་པའི་དོན་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་རྣམ་པར་
གཞག་གི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་གཅིག་ཁོ་ནའོ། །འོ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ལྷན་ཅིག་མི་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་རྣམས་རྟོག་པ་དེའི་ཚེ་ཀུན་འབྱུང་གི་རྣམ་པ་རྣམས་མ་ཡིན་ལ་ཕྱིས་ཀྱང་ཡུལ་མེད་པའི་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་བདེན་མོད་བདེན་པ་རེ་རེ་
ལའང་རྣམ་པ་བཞིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དུས་གཅིག་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་འཛིན་པ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་གྱུར་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ལ་གང་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རིགས་མི་མཐུན་པ་དང་མ་འདྲེས་པར་མངོན་

[197B] དཔེར་ན་སྔོན་པོ་དང་གཡོ་བ་དང་ཁ་བྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཨུཏྤལ་མཐོང་བའི་སྐྱེ་བོའི་དེའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རིམ་པས་གནོད་པ་མེད་པ། དེ་བཞིན་དུ་སྐབས་སུ་ཡང་
རྟོགས་པར་བྱའོ། །སྐད་ཅིག་མ་ཕན་ཚུན་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཁོ་ནར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གཞན་དང་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱ་བ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཟུང་ཟིན་པ་རྗེས་སུ་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ངོ་བོ་རྣམས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་པ་ལྟར་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ། །རིགས་པའི་འདྲེན་པས་གང་
གསུངས་པ། །བློ་གྲོས་ཆེ་རྣམས་མཐོང་ཉིད་ལས། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་འབྱེད། །ཅེས་སོ། །འོ་ན་དེ་ལྟར་ན་མཐོང་བའི་ལམ་དུ་བདེན་པའི་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས། སྒོམ་པ་གཞན་མ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་
ཉ་ཕྱིས་ལ་དངུལ་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་འགའ་ཞིག་གིས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡོད་ལ། དེའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་རྩ་བ་ནས་དབྱུང་བའི་ཆེད་དུ་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་སྒོམ་པ་གཞན་སྲིད་པའི་ཕྱིར་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །
དགོངས་པ་འདི་ཁོ་ནས་རིགས་པའི་སྟོབས་ལས་མཐོང་བའི་ལམ་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཡང་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་གི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པས་རང་གི་ངོ་བོའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་འཛིན་པ་ཉིད་ན་ཡང། ཆ་གང་གོམས་པ་གསལ་
བ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པ་སེལ་བར་ནུས་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་དེའི་གེགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཞན་ལ་མ་ཡིན་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འཕགས་པ་རྣམས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ་
རྣམ་པ་ཅི་ཙམ་ཞིག་བསལ་བར་བྱས་ན་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་བྲལ་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་དེ་རྣམས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གསུངས་པ། གང་གི་ཚེ་ཆ་ཤས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྟོགས་ན་ཡང། ངེས་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་ལྟོས་

[198A]༄༅། །ནས༑ ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་རྟོགས་པ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གང་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བར་དང་པོ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་
རྣམས་གདོད་མ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའི་ངོ་བོ་ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པ་མེད་པ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་སྐད་ཅིག་ཁོ་ན་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་དང། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་བསྒོམ་པའི་
ལམ་མོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལས་སྐད་ཅིག་གཅིག་པོ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མཐོང་བའི་ལམ་སྟེ། མ་རིག་པ་དང་བཅས་པའི་འཁོར་བ་བརྒྱུད་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་རྣམས་སུ། མ་མཐོང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཙོ་
བོ་ཞེས་རྟོགས་པའི་ཆེད་དུའོ། །འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྩད་ནས་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བའི་ལམ་མོ་ཞེས་པ་ནི་ཐ་སྙད་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །བསྒོམ་པའི་
ལམ་དུ་གསུངས་པས་ཀྱང་འདི་རྣམས་མཐོང་བའི་ལམ་བཏགས་པའོ་ཞེས་གསལ་བར་བྱས་སོ། །གཞན་དུ་ན་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་མཐོང་བའི་ལམ་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་པོ་ཞེས་མང་དུ་བསྟན་པ་དང་ཅི་ལྟར་མི་འགལ་གང་རྣམས་ཡང་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་སྤང་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་
ཀྱི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བའི་དུས་སུ་ཀུན་འབྱུང་སྤོང་ངོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱས་སོ། །དེ་ཡང་གཞན་དུ་ན་མི་འཐད་པས་ལམ་བསྒོམས་སོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པས་འབྲས་བུའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལས་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་མཐོང་བའི་ལམ་
སྐད་ཅིག་གིས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བལྟ་བར་བྱ་ལ། བདེན་པ་སོ་སོ་ལ་སླར་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གསལ་བས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལས་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ཁོ་ནས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལེགས་པར་གནས་སོ་ཞེས་ཟེར་

[198B] །དེ་ལྟར་ན་བདེན་པ་བཞིའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་དེ་མཐོང་བའི་ལམ་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ནི་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བའོ། །སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པོ་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པ་རྣམས་སུ་
ཡང་ཐ་སྙད་པའི་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཤེས་བྱ་ལ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཇི་སྲིད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པའི་ཀྵ་ཎ་བཞིན་ནོ། །དུས་ཀྱི་མཐའ་ཤིན་ཏུ་ཐུང་བའི་དུས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཕྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་མ་
ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ས་གང་གིས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་གྱུར་པའི་ཆོས་གང་རྣམས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་ཇི་སྲིད་དུས་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་ས་གཞན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་སྡུག་བསྔལ་ལ་
སོགས་པ་མཐོང་བ་བརྒྱད་རྣམས་བཟོད་པ་རྣམས་ཞེས་བརྗོད་ལ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་ཤེས་པ་བརྒྱད་རྣམས་ཏེ། ཆོས་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་ངེས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་བརྒྱད་རྣམས་སོ། །དེ་
ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་རྟོགས་པ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་བཞི་རྣམས་སོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་བཟོད་པའི་རྟོགས་པ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་པའོ། །འོ་ན་སེང་གེ་བཟང་པོའི་དགོངས་པ་ཤེས་པ་གང་གིས་བཟོད་
པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ་ཞེས་དང། རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་ཀྱང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཆོས་ཤེས་པའོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་དེའི་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པའོ་
ཞེས་ཏེ༑ ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་ཤེས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ན། དེ་ཅི་ལྟར་མི་འགལ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གོམས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་འདིར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་མེད་པ་ན་སོ་སོར་སྣང་བ་དང་ལྷག་པར་ཞེན་པ་དག་གིས་བཟོད་

[199A]༄༅། །པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་སོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་བཟོད་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པས་བཤད་ཀྱི། ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་
པ་དེས་པར་འཛིན་པར་མི་དགོངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཤེས་པ་གང་གིས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ངེས་པར་འཛིན་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཤེས་པའོ་ཞེས་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར་གསུངས་སོ། །ཅི་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་དག་གིས་དགོངས་
པ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་རྣམས་ལ་ངེས་པར་འཛིན་པ་ཡོད་དམ། འོན་ཏེ་མེད། གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ཉིད་ན་ཆོས་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་པས་གང་གིས་ཡིན་པ་སྟོན་ཅིག་མེད་པ་ཉིད་ནི་མངོན་དུ་བྱས་སོ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཅི་ལྟར་ཡིན། ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་
རྣམས་ཀྱིས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་མངོན་དུ་བྱེད་པ་པོར་འགྱུར་གྱི། ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་ཁོ་ན་
རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་འདིར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ལ་ཡང་ངེས་པ་ཡང་ཡོད་ཅིང། དེ་ཡང་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་བསྟན་ན་ནི་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་བཟོད་པ་ངེས་པར་འཛིན་པ་ཡང་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་བསྟན་
པས་ན་སྐད་ཅིག་བཅུ་གཉིས་ཉིད་འོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་མ་མཐོང་བ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་མ་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་སྐད་ཅིག་ཐ་མ་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་པས་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་མཐོང་བའི་ལམ་དུ་བརྗོད་པ་ལྟར་སྔར་མེད་པ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་
མ་རྣམས་མཐོང་བའི་ལམ་མ་ཡིན་ཞེས་པས་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་གཉིས་ཉིད་དུ་ཐལ་ལོ། །ཆོས་བསྟན་ན་ཡང་ངེས་པར་འཛིན་པ་གཞན་ཡང་ཆོས་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཅིག་ཅེས་པ་གཞན་གྱི་ལུགས་བསམ་པས་ཆོག་གོ། །འདི་ནི་འདིར་མན་ངག་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གདོད་མ་ནས་

[199B] སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་མི་དམིགས་པ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་འདི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་ལ། དེ་འདི་ཡང་ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མའོ།།
འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་རང་གི་རྟོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེས་པ། གང་གིས་ཆོས་འདི་རྣམས་སྟོང་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོས་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་
ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་དེ་དང་འདི་ཡང་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་གིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ལས་སླར་ཡང་བརྗོད་པ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བ་དེ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །དེའི་ཚེ་ཡང་ཁམས་གསུམ་པའི་
ཆོས་རྣམས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་ལས་ཐོབ་པས་ཤེས་རབ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་མ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་གཅོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་ཤེས་རབ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེར་རྟོག་པ་ཁོ་ནའི་ཆོས་རྣམས་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་
རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དང་དེའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་དང་དེ་ཤེས་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེའི་རྗེས་སུ་རྟོགས་པས་བཟོད་པར་གྱུར་པ་ནི་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པ་བརྗོད་པར་བྱ་
བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ནི་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འཕགས་པ་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པར་ཡང་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་མི་འཇུག་ལ། ཆེས་མ་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན། འདུ་ཤེས་པ་ལ་མ་ཡིན། འདུ་ཤེས་
པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཏེ། །གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་བར་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། གཉིས་དང་བྲལ་བས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡང་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ཏུ་བརྗོད་

[200A]༄༅། །པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང། ཐ་སྙད་ཙམ་གྱིས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་མི་འཇུག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་མཐའ་བཞི་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དབུ་མའི་ལམ་དུ་མངོན་པར་དགོངས་པ་སྟེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་
སོགས་པ་རྣམས་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་གཡོ་བ་ཐམས་ཅད་ནུབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོའི་དམིགས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་འདོད་པ་དེའི་ལུས་ལ་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པས། མ་མཐོང་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱིས་མཐོང་བའི་ལམ་
མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཙམ་མམ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པར་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་འདི་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་དེ་ལྟར་རྟོག་པ་ན་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ལེགས་པར་གསུངས་ཏེ། འདི་ནི་རྣམ་རིག་ཙམ་ཁོ་ན། །ཞེས་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ལས། །ཅུང་ཟད་མདུན་དུ་འཇོག་བྱེད་
པ༑ །དེ་ནི་ཙམ་ལ་མི་གནས་སོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་དགག་གི་ཚུལ་གྱི་རང་རིག་པར་མཐོང་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དག་མ་མཐོང་བ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བའི་ལམ་མོ་ཞེ་ན། འདི་ཡང་ད་ལྟ་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་སྟེ། དབྱིག་གཉེན་ལ་སོགས་རྣམས་ཀྱི་ནི། དེ་
བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཁོ་ནར་གསུངས་སོ། །ལོག་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་རྣམ་པར་མ་དག་པའི་ངོ་བོ་དང། གཞན་དུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟར་སྨྲ་ལ་དེ་ལ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་གི་གོ་སྐབས་མེད་དོ་ཞེས་ཀྱང་ངོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་དུ་ཆུག་མོད་དེ་དེ་ལྟ་ནའང་ཅི་འདི་ཙམ་
གྱིས་འདི་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཉིད་བསྟན་ནམ། དེ་ལྟར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་རིང་སྟེ་ལམ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམ་པ་འདི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་འདའ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་རྣམས་སུ་མཐོང་བ་མེད་དོ། །འོ་ན་མཐོང་བའི་དོན་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། ཡུལ་དེ་ལ་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་
བའི་དོན་ཏེ་མཐོང་བ་མེད་པ་ཁོ་ནའི་བསྒོམ་པ་ནི་མཐོང་བའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་རྣམས་དེའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཐོང་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་རྣམས་ག་ལས་སྐྱེ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་གྱུར་པ་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་འབྱུང་དང་འགོག་པ་དང་

[200B] །དེ་ལ་བཟོད་པ་བརྒྱད་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་ལ་རྐུན་པོ་འབྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བྱ་བ་ཅན་ནོ། །ཤེས་པ་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ནི་སྒོ་འཕར་གཅོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་བཞི་པོ་ལ། འདོད་ཆགས་དང། ང་རྒྱལ་དང། ཁོང་
ཁྲོ་དང། མ་རིག་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་དང། འཇིག་ཚོགས་དང་མཐར་འཛིན་པ་དང་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་རྣམས་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྟེ། སོ་སོར་བཅུའོ་ཞེས་པ་བཞི་བཅུའོ། །རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་བཞི་ལ་ནི་དེ་
རྣམས་ཁོ་ན་ཁོང་ཁྲོ་བ་པོར་བ་རྣམས་ཏེ། བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་པ་བཞི་རྟོགས་པ་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་སོ་ཞེས་པ་ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་གཉིས་ལྷག་པའི་བརྒྱ་རྣམས་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་སྤང་བར་བྱ་བས་ནའོ་ཞེས་པའོ། སེམས་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་ནི་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོག་པ་
སྟེ། གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་དེ་དང་དེ་རྣམས་སུ་གང་ཟག་དེ་དང་དེའི་དབང་དུ་མཛད་དེ་གསུང་པ། ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྔུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མཐོང་བ། ཆོས་ཐོབ་པ། ཆོས་རིག་པ། ཆོ་རྟོགས་པ། སོམ་ཉི་
ལས་བརྒལ་བ། ཐེ་ཚོམ་ལས་བརྒལ་བ། གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་པ། སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལ་གཞན་གྱིས་བཀྲིར་མི་བཏུབ་པ་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པའོ་ཞེས་སོ། །ཐོག་མར་བདེན་པ་རྣམས་ལ་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་
གོ༑ །དེ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྡུལ་དང་བྲལ་ཏེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་རྡུལ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་རྣམས་དེའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་གནས་སུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་མཐོར་བ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་
དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་བཟོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་རིག་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་འདིའོ་ཞེས་དེ་གཉིས་ཀ་

[201A]༄༅། །ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་རྟོགས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོམ་ཉི་ལས་བརྒལ་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་འབྲས་
བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ན་ཡུན་རིང་པོ་ནས་འདོད་པར་བྱས་པའི་རང་གི་རྟོག་པ་ལ་སོམ་ཉི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་གཞན་གྱིས་ཐོབ་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ལས་བརྒལ་ཏེ། དེའི་གནས་སྐབས་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ལ་སོ་སོར་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་བསྒོམ་པའི་ཆེད་དུ་གཞན་གྱི་དྲིང་
མི་འཇོག་སྟེ། གཞན་གྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མེད་པར་ཡང་རང་ཉིད་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱིས་བཀྲིར་མི་བཏུབ་པ་ནི་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པས་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལས་གཞན་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་ཡང་མི་འཕྲོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ་ནི་ཁོང་
དུ་ཆུད་པ་ལས་བརྩམས་ནས་སོ་སོར་འདྲི་བ་དང་ལུང་དུ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལས། སྡིག་པ་འདོད་པ་དང་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་བཞིན་དུ་སེམས་ཞུམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སླར་ཡང་གསུངས་པ། དོན་ཤེས་ཤིང་ཆོས་ཤེས་ནས་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པར་འགྱུར་ལ། མཐུན་
པར་ཞུགས་ཤིང་ཆོས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་སུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་མདོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཟིངས་ལྟ་བུར་ཤེས་པ་ནི་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ངོམས་པ་སྤངས་པའི་ཆེད་དུ་སྟེ། དེས་ན་ཆོས་
ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་པ་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དོན་དུ་སྒྲུབ་བཞིན་པ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་ལ། ས་དེ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་མཐུན་པ་སྟེ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་ཞུགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ས་རྣམས་ལ་
ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པ་བརྒྱད་པ་སྟེ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དང་པོ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ནི་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་སྟེ། དད་པས་དེའི་ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་

[201B] དེ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མ་གཏོགས་པར་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གཉིས་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཆོས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་
འབྲང་བ་མཐོང་བས་ཐོབ་པ་སྟེ། ཆོས་དང་མཐོང་བ་ནི་ཤེས་རབ་སྟེ། དེས་དེའི་ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གསུངས་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཞན་རྣམས་དང་དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་འདིར་སྐྱེ་ཞིང། དེའི་དབང་པོ་
རྣམས་རྣོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་པ་ལ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པའོ། །འོ་ན་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ལམ་ཁོ་ནར་སྲིད་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འཇིགས་ཚོགས་པ་ལ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ལ། གང་གི་ཕྱིར། གཏི་མུག་ཉེས་པའི་རྩ་བ་སྟེ། །དེ་ཡང་
སེམས་ཅན་འཛིན་པ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ལམ་གཞན་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ་མཐོང་བ་ཙམ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་ལ་མཐོང་བས་ཀྱང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་རྩ་བ་མེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྤོང་ངོ། །
དེ་ནི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ནི་ཐོང་བ་ཙམ་ཁོ་ནས་སྤོང་བའོ། །འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གོམས་པའི་ཕྱིར་གཉེན་པོ་སྒོམ་པའི་ལམ་ཁོ་ནས་སྤོང་ངོ། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་དུ་
ལྟ་བ་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ངའོ་ཞེས་པའི་བློས་སྒྲུབ་པོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ལམ་དང་པོ་ཁོ་ནར་འཁོར་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་མཐའ་དག་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ངེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཚད་མ་རྣམ་
འགྲེལ་དུ་གསུངས་པ། གལ་ཏེ་འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བྲལ་ཕྱིར། །ལམ་དང་པོར་ནི་སྲིད་མེད་འགྱུར། །མ་ཡིན་ལྷན་སྐྱེས་མ་སྤངས་ཕྱིར། །སྤངས་ན་ཡང་སྲིད་ག་ལ་ཡོད། །བདེ་བར་འགྱུར་བ་འམ་སྡུག་བསྔལ་བར། །མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྲེད་པ་ཡི། །ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་གང་སྟེ། །སེམས་ཅན་ལྟ་ཞེས་ལྷན་

[202A]༄༅། །ཅིག་སྐྱེས། །ང་ཞེས་མཐོང་བ་མེད་པར་ནི། །འགའ་ཡང་བདག་ལ་ཆགས་པ་མིན། །བདག་ལ་ཆགས་པ་མེད་པར་ཡང། །བདེ་བར་འདོད་པ་མངོན་རྒྱུག་ཡིན། །ཞེས་སོ། །འོ་ན་བདག་ཞེན་པ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མ་རིག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སྟེ་
དེའི་ཕྱིར་ལྟ་བའི་སྒོ་ནས་མ་རིག་པ་བརྗོད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཁོ་ན་མ་རིག་པའོ་ཞེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་གཏི་མུག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ་གཏི་མུག་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་དག་གི་རྗེས་
སུ་སོང་བ་ཡང་དག་པར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནམ་རྣམ་པ་གཞན་ཡང་རུང་སྟེ་དེ་ཅི་ལྟར་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བར་བརྗོད་དེ། ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲ་ལ་སྤྱིའི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་ལྟ་བ་ཁོ་ན་མ་རིག་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ལྟ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་རིག་པའོ་ཞེས་མཚུངས་པར་
ལྡན་པའི་དོན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་དེ་ཁོ་ན་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི་མང་དོ་ཞེ་ན། རྩོད་པ་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་རྣམ་འགྲེལ་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པ། འགལ་བ་གང་ཡིན་འདིར་བཤད་བྱ། །སྟོང་ཉིད་ལྟ་དང་དེ་འགལ་ཕྱིར། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་ཀུན་དང། །འགལ་བར་རབ་ཏུ་གྲུབ་
པ་ཡིན༑ །ཞེས་སོ། །སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ས་ནི་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། པ་ལཱ་ཤ་དང་ལྡན་པའི་ནགས་ཞེས་པ་བཞིན། དོན་དམ་པར་པ་ལཱ་ཤའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་བྱས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་མངོན་པར་བརྗོད་
པས་དེའི་རང་བཞིན་མ་རིག་པ་རྒྱུར་གྱུར་པ་གཙོ་བོར་ངེས་པར་བསྟན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་མ་རིག་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེའི་རྩ་བ་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པ་ཉིད་མཐོང་བས་རྩ་བ་ཆད་པར་བྱེད་ཅིང་རྩ་བ་ཆད་པ་ལས་རྒྱུན་གཅོད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་དག་དང་
འགལ་བ་བདག་མེད་པ་ཉིད་མཐོང་བ་སྟེ་དེ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་དང་མི་འབྲལ་ལོ་ཞེས་པས་སླར་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡོན་ཏན་སྦྱོར་བ་ཇི་ལྟར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་ལ་སྐྱོན་སྦྱོར་བས་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱོན་རྣམས་ལ་

[202B] །ཅིའི་ཕྱིར་བཟློག་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་རྣམས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་སྐྱོན་རྣམས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་འདི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་སྟེ། གཞན་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་མ་རིག་པས་ཉེ་
བར་བསླད་པའི་ཕྱིར་དྲི་མ་རྣམས་ནི་གློ་བུར་བའོ། །ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་རྩ་བ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་འགའ་ཞིག་ན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དྲི་མ་རྣམས་གློ་བུར་བའོ། །དེ་ཕྱིར་སྔར་ཡང་
ནུས་མེད་རྣམས། །དེ་བདག་གྱུར་ལ་ཕྱིས་ནུས་མེད། །དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་པ་ལ་སྐྱོན་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི། འཚེ་བ་མེད་དང་ཡང་དག་དོན། །རང་བཞིན་ལ་ནི་ཕྱིན་ལོག་གིས། །འབད་པ་ལྡན་ཡང་གནོད་མེད་དེ། ། བློ་ནི་དེ་ཕྱོགས་འཛིན་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་ནི་འབད་པ་དང་བྲལ་བས་བཟློག་
པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཞིང། འབད་པ་ཡང་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་སྐྱོན་མཐོང་བ་དང་སྐྱོན་རྣམས་ལ་ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་ལས་འཇུག་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ལ། སྐྱོན་རྣམས་ལ་ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་དང། ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་སྐྱོན་མཐོང་བའམ། ཡོན་ཏན་
རྣམས་ལ་མི་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ལས་ཉེ་བར་འཚེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཕྱིར་རང་བཞིན་བདག་གྱུར་པ། །ཉེར་འཚེ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །སེམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ། །ཡོངས་བཏང་བྱ་བར་ཅི་ལྟར་ནུས། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཉེ་བར་འཚེ་བ་དང་བཅས་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཅན་རང་བཞིན་མ་
ཡིན་པའི་སྐྱོན་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ལམ། སྐྱོན་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལ་མི་གནོད་དོ། །ལམ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ལ་སྐྱོན་བསྐྱེད་པའི་ཆེད་དུ་འབད་པ་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ན་མོད། དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཁས་བླངས་ནས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྐྱོན་སྐྱེས་པ་ལས་
འབད་པ་ལྡན་དུ་ཟིན་ཀྱང་མི་གནོད་དོ། །སྐྱོན་སྐྱེ་བའི་རྩོལ་བ་བཟློག་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ལྟུང་བས་ན་སྐྱོན་ཟད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ལ་འབད་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མ་ལུས་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཡོངས་སུ་ལྟ་བར་ནུས་པ་ལ་ཡང་སྐྱོན་

[203A]༄༅། །སྐྱེར་ཆུག་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་ནི་དེད་དཔོན་དམ་པས་སྤངས་པའི་འགྲོན་པོ་ལྟར་ཤུགས་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པས་ལས་ལམ་ཁོ་ན་ལ་འབད་པས་རྩོམ་སྟེ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བའི་ཕྱིར་ལ་སྐྱོན་ལ་དགའ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི། རང་
དང་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་འབད་པ་འབྱུང་ཞིང། རང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་མེད་པར་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བར་མི་ནུས་ལ་དེའི་ཕྱིར་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་མངོན་དུ་བྱ་བ་དང། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ཐབས་བྱུང་དེ་རྒྱུ་
ལྐོག་གྱུར་པས། །དེ་འཆད་པ་ནི་དཀའ་བ་ཡིན། །གང་མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་གྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱས་པ་མེད་པ་དེས། ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ལ་དེ་འཆད་པ་དཀའ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་དེ་ལ་ནུས་པ་མེད་ལ། དེའི་ཕྱིར་ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྐྱོན། །ཐམས་ཅད་གོམས་པའི་རྩ་
བ་ཅན༑ །བདག་ཉིད་དབང་གྱུར་གོམས་དེ་ཡང། །ཡོན་ཏན་ཉིད་ལས་མཆོག་ཏུ་བྱེད། །ཅེས་པ་ཞར་ལ་བྱུང་བ་རྒྱ་ཆེ་བས་ཆོག་གོ། །དཀྱུས་མ་བརྗོད་པར་དཀའ། དྲུག་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཅོ་ལྔ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །གལ་ཏེ་ཡང་འདུས་བྱས་དང་
འདུས་མ་བྱས་དག་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་གདགས་པར་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་དངོས་པོ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པ་མེད་དོ་ཞེས་པས་བསྒོམ་པའི་ལམ་མཚན་
ཉིད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་དེས་སྤང་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་ཁོ་ན་རྒྱུན་དུ་ཤེས་པ་སྒོམ་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཁོ་ན་ལམ་མོ། །དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འདོད་ཆགས་དང་ཁོང་ཁྲོ་དང་ང་རྒྱལ་དང་མ་
རིག་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་ལོག་པར་ལྟ་བ་དག་སྟེ། ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་སུ་ནི་མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་གསུངས་མོད། འདི་ནི་ལོག་ལྟའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདིར་དངོས་པོ་ལ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྟ་བ་ལོག་

[203B] རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་སྔར་བརྗོད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་པ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དྲུག་དང། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དེ་རྣམས་ཁོ་ན་ཞེ་སྡང་དོར་བ་བཅུ་རྣམས་སོ་ཞེས་པ་ཉོན་མོངས་བཅུ་དྲུག་རིམ་གྱིས་སྤང་པར་བྱའོ། །བག་ལ་ཉལ་ཡིན་གྱི་མངོན་དུ་
རྒྱུ་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་སྔོན་ཁོ་ནར་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་གཅིག་ལ་ཆེན་པོ་དང་འབྲིང་དང་ཆུང་ངུའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་སླར་ཡང་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པར་ཕྱེ་བས་རྣམ་པ་དགུ་དང། འདོད་པའི་ཁམས་དང་བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་བཞིར་གཏོགས་པ་ཉིད་
ཀྱི་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེའི་གཉེན་པོ་སྐྱོན་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་དང་འགལ་བ་བཤད་མ་ཐག་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་སྟེ། བསྒོམས་པས་བཙལ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཤིན་ཏུ་བ་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཐ་མ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །འོན་ཀྱང་ཆུང་དུ་
དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རྣམས། སླར་ཡང་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་གོ། །འདི་ཁོ་ནའི་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དུ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་གཅིག་ནི་ཤིན་ཏུ་བའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །དེ་བཤད་པ། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་བསྒོམ་པའི་
ལམ་གྱི་མཐའི་སྐད་ཅིག་ནི་གཉེན་པོ་མཐའ་དག་གིས་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཤིན་ཏུ་བ་དངོས་སངས་རྒྱས་ཀྱིའོ་ཞེས་པའོ། །གཉེན་པོ་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅུ་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་རྐུན་པོ་ཕྱུང་བ་བཞིན་དུ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་
ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་ལས། དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྒོ་འཕར་གཅོད་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་གཉེན་པོའི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་པ་སྟེ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པས་དངོས་པོའི་མཐའ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་དང་རྟག་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པས་ན་དུས་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་
ཤིན་ཏུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བའི་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་གསུངས་པ། གང་འདི་རྣམས་ནི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་པོ་འདི་རྣམས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་རེ་རེ་སྤང་བར་བྱ་བ་ལ་སོ་སོར་བར་ཆད་

[204A]༄༅། །མེད་པ་ཉིད་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་རྣམས་སོ་ཞེས་སོ། །བར་ཆད་མེད་པ་ཉིད་འདིས་བཙལ་བར་བྱ་བས་ན་ལམ་སྟེ། རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་པའི་རྒྱུའོ་ཞེས་པ་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་མོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བའི་སྐད་ཅིག་གིས་ནུས་པ་མེད་པའི་
ཕྱིར༑ མི་སྐྱེ་བར་གྱུར་པ་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱ་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ལ་རྟོགས་པ་སྔ་མས་བཙལ་བར་བྱས་པས་ན་ལམ་ཡང་ངོ་ཞེས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་མོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཉེན་པོ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་རབ་ཏུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཆོས་
མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར་གཉེན་པོའི་རྣམ་པ་སྐྱེས་པ་དང་ཉོ་མོངས་པ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པའི་བག་ཆགས་ཤེས་བྱའི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྣམ་པ་འགག་པ་དུས་མཉམ་སྟེ་སྣང་བ་དང་མུན་པ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་འགགས་པ་ལས་མ་འོངས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གནས་པར་
བྱེད་པ་དེ་ནི་སྤངས་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོར་བར་ཆད་མེད་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོའོ། །རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་ཐ་མ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འབྲས་བུའི་
རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་ལམ་ལ། སོ་སོར་དེ་ལྟ་བུའི་ལམ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟེ་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་ཡང་བསྒོམ་པའི་ལམ་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་དང་པོའི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་སྟེ། དང་པོ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ཡང་ངོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་
བཏུས་པར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་མཆོག་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྦྱོར་བའི་ལམ་སྟེ་གང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའོ། །དེའི་དེ་མ་ཐག་པའི་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་མོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་རྣམ་པ་དང་པོ་དགུ་རྣམས་ནི་སྒྲུབ་པའི་བསྒོམ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་སེམས་
བསྐྱེད་པ་དྲུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ས་དགུ་རྣམས་སོ། །ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་རྣམས་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཤིན་ཏུ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་དང། རབ་ཏུ་གྱུར་པའི་རྒྱུད་དང་བཅས་པ་ཉིད་ལས་དང་སྒྲུབ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་བསྒོམ་པའི་

[204B] །དེ་ལ་དྲི་མ་མེད་པ་དང་དོད་བྱེད་པ་དང་འོད་འཕྲོ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་དཀའ་བའི་སའི་ངོ་བོ་རྣམ་པ་དང་པོ་བཞི་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ན་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། མི་དང་ལྷའི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་
ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ནི་རྣམས་སུ་རྒྱལ་རིགས་དང་བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའི་རིགས་སུ་སྐྱེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་སུའོ། །རྣམ་པ་ལྔ་པ་ས་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ལ་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པའོ། །དྲུག་པ་ས་རིང་དུ་
སོང་བའི་རང་བཞིན་ལ་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའོ། །དེ་ཁོ་ན་གཞན་བར་ཆད་གཅིག་པའོ། །རྣམ་པ་བདུན་པ་མི་གཡོ་བའི་སའི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་ན་དང། བརྒྱད་པ་ས་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པའོ། །དགུ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་སའི་རང་བཞིན་ལ་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་
བ་སྟེ་བར་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དགུའོ་ཞེས་པ་འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྡེའི་ཞབས་ཀྱིས། འདོད་པའི་རྣམ་པ་དྲུག་པ་དང། །དགུ་པའང་ཡང་དག་ཟད་པ་ལས། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་ཕྱིར་མི་འོང། །གང་ཟག་དག་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །སྲིད་རྩེའི་མཐའ་
ཟད་དགར་བཅོམ་སྟེ། །དེ་རྣམས་ལམ་ལ་ཡང་དག་གནས། །དེ་ཡི་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་བཞི། རྣམས་སུ་བཤད། །དགྲ་བཅོམ་མི་སློབ་པ་ཡིན་ལ། །བདུན་གཞན་ཟད་པར་སློབ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པ་མཛད་པ་
དང༑ །མདོ་སྡེ་རྒྱན་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་རིགས་སྐྱེ་ཐོབ་དང། །ལུང་བསྟན་པ་དང་དབང་བསྐུར་དང། །བྱང་ཆུབ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་ཡང། །ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་འདི་བཤད་པ་ནི། འབྲས་བུ་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་གསུངས་ཏེ། བཞི་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འབྲས་བུ་སྟེ། དང་པོ་
དང་བརྒྱད་པ་དང་བཅུ་པ་ལ་སློབ་པའི་འབྲས་བུ་གསུམ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་མི་སློབ་པའི་འབྲས་བུ་བཞི་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དེ་ནི་བརྒྱད་པ་མི་གཡོ་བའི་ས་ལ་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་མཐར་ཕྱིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཡི་གེའོ་ཞེས་པས་འགལ་བ་

[205A]༄༅། །མེད་དོ༑ །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེས་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ལ་གདམས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པར། གང་ཁོ་ན་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་ཞེས་བཤད་པ་དེ་ཁོ་ན་བར་ཆད་གཅིག་པ་སྟེ་གསུངས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡོད་དེ་ནས། ཇི་སྲིད་དུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་
རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་བར་རོ། །དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་བདུན་དང་བརྒྱད་སྤངས་པས་དང། དེའི་གཉེན་པོ་ཟག་པ་མེད་པའི་དབང་པོ་ཐོབ་པས་དང་བ་བསྐྱེད་པ་གཅིག་ལྷག་མར་ལུས་པའི་ཕྱིར་ལན་ཅིག་ཅར་ཕྱིར་འོང་བའི་ཁྱད་པར་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །གང་འདི་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་དགུ་
སྤངས་པ་ལས་ཕྱིར་མི་འོང་བའོ་ཞེས་བཤད་ལ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ་དེ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་གང་འདི་ཕྱིར་མི་འོང་ཞེས་བཤད་པ་དེ། གལ་ཏེ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་བརྒྱད་སྤངས་པར་གྱུར་ན་དེ་ལས་འདི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པའོ་ཞེས་པའི་མཐར་ཐུག་
པས་དང། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་ངེས་འབྱུང་གི་རྣམ་པར་བཤད་པར་ཡང། ས་དང་པོ་ལ་སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །གཉིས་པ་ལ་ལམ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་དུས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་སྤངས་པར་གྱུར་པ་ན་སེམས་
ཅན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ས་བཅུ་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའི་གཉེན་པ་ལ་ཆེན་པོ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བ་ཙམ་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་མཐར་ཐུག་པས་ཤིན་ཏུ་ཡང་རྣམ་པར་གཞག་པར་མཛད་དོ། །
ཡང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་གྱི་མཚན་ཉིད་འདི་ནི་རྒྱུན་ཆགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རྣམས། །སླར་ཡང་ཆུང་སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས། །རྣམ་པས་རྣམ་པ་དགུར་འདོང་དོ། །ཞེས་པའི་རྒྱུན་གྱི་རྣམ་པར་བཤད་པ་
རྣམ་གྱིས་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་དུ་གྲངས་ཡོད་པ་དང་གཞལ་དུ་ཡོད་པ་དང། ཚད་ཡོད་པ་རྟོགས་པས་བསྡུས་པ། ཇི་ལྟར་བར་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པས་ས་དགུ་པ་ལ་དེའི་གཉེན་པོར་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོར་གྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །དེལ་དགུ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་

[205B] སྒོམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དགུ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་བཅས་པས་བཅུ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་གནས་སོ། །ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར་ཡང། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་དགུ་པ་སྤངས་
བ་ལས་བཅུ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་འབྲས་བུ་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་ལ་ཞུགས་པ་དད་པས་མོས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པ་གང་རྣམས་བསམ་གཏན་བཞི་རྣམས་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅིང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་
རྣམས་ལ་སྤྱོད་ལ་བསམ་གཏན་ཐོབ་པ་དེས་ཀྱང་ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་རྣམས་སུ་སྐྱེས་ཏེ། དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་དེ་གལ་ཏེ་འདོད་པའི་ཁམས་ལྷ་རྣམས་སུ་འམ་མི་རྣམས་སུ་སྐྱེས་ན། དེ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་རྣམས་རྟུལ་པོར་འགྱུར་གྱི་རྣོན་པོར་མི་འགྱུར་བ་རྣམས་ཡོད་དོ་ཞེས་སོ། །གསུང་རབ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་
འཕགས་པས་རྟོགས་པར་བྱས་པ་ལས་མི་གཡོ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ན་ཡང་འགའ་ཞིག་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པ་ཉིད་དང་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཡང་ས་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་བར་དུ་འགྱུར་ལ། ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་མཐོང་བས་ཐོབ་པའི་ཞུགས་པ་
གཉིས་པོ་དང་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་ཡང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཉིད་དང་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཉིད་དག་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་ལ་ཞུགས་པ་མཐོང་བས་ཐོབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡོང་དོ་ནས། ཇི་སྲིད་དུ་ཐབས་ལ་མཁས་པས། གང་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དགྱེས་པར་སྤྱོད་བ་ད་དང་དེར་སྐྱེས་ཏེ་དེ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བས། བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདི་ཁོ་ནལ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་མངོན་
པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱའོ་ཞེས་པའི་བར་རོ། །འདིར་ཇི་སྲིད་དུ་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལོག་པར་དད་སེལ་དང་གསེར་ཐུབ་དང་འོད་སྲུངས་དང། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དམན་པའི་སྟོང་དུ་གྲངས་ངེས་པ་ནི་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་སྟེ། གཞན་དུ་

[206A]༄༅། །ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཀྱང། ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས། ཐབས་ལ་མཁས་པས་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་
པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ཡོད་དོ་ནས། ཇི་སྲིད་དུ་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་སུ་ཚེ་ཇི་སྲིད་པར་གནས་ནས་དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་འདིར་སྐྱེས་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྣ་ཚོགས་རྣམས་སུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་
པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱའོ་ཞེས་སོ། །དེ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་འདིར་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོངས་ནས་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཤཱ་རིའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་བསམ་གཏན་བཞི་རྣམས་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་
འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་ཐོབ་ཅིང་དེ་རྣམས་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པ་རྣམས་ཡོད་དེ། དེ་རྣམས་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །ས་བཅུ་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཉིད་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཁོ་ན་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ། །
དེ་ལ་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ཐོབ་པ་གང་རྣམས་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་རྣམས་སུ་མི་སྐྱེ་བ་ཡོད་དེ། འོན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་འགྲོའོ་སྙམ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་
གང་དང་གང་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་འབྱུང་བ་དེ་དང་དེར་སྐྱེའོ་ཞེས་པའི་བར་རོ། །ཕྱིར་མི་འོང་བ་ནི་ནམ་ཡང་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བ་གཉིས་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་དེ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྣམ་པ་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་དང་པོ་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་
མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་སྟེ་དེ་ནི་ཚངས་རིས་པ་རྣམས་ནས་བརྩམས་ནས་འོག་མིན་ཇི་སྲིད་པ་ཞེས་པ་འདིར་བར་མ་དོ་སྟེ། ལྷའི་རིས་གང་ཡང་རུང་བར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་འདིར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་

[206B] སྐྱེས་པ་དེ་ཁོ་ནས་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ་ཞེས་པ་སྐྱེས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་སྟེ། གང་གསུངས་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ཙམ་ཁོ་ནས་བླ་ན་
མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བ་རྣམས་ཡོད་དོ་ནས། དེ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་རྣམས་ཀྱི་དམ་པའི་ཆོས་བསྐལ་པའམ་བསྐལ་པའི་ལྷག་མར་གནས་སོ་ཞེས་པ་ཇི་སྲིད་པའོ། །དེ་ནི་མངོན་པར་བརྩོན་པའི་ལམ་ལས་ཐོབ་པའོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །
འདིར་བསྐལ་པ་ནི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་སྟེ་དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་བསྐལ་པའི་ལྷག་མའོ། །གང་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར་གསུངས་པ། སྐྱེས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ནི་གང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་པ་དེ་ནི་ཉན་
ཐོས་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སོ། །གསུམ་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ནི་གང་གསུངས་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་རྣམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཡོད་དེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་འདོང་ཞིང་
དེ་རྣམས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་རྟག་ཏུ་བརྩོན་ནོ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱའོ་ཞེས་པའི་བར་རོ། །དེ་ནི་མངོན་པར་བརྩོན་པས་ཐོབ་པའི་ལམ་ཅན་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །དེ་
རྣམས་ནི་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་གནས་པ་སྟེ། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་དང་སྒྲོལ་མ་དང་འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདིར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་ཉིད་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའོ། །བཞི་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་
ངན་ལས་འདའ་བ་ནི་གང་གསུངས་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་རྣམས་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ཁོ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ཡོད་དེ་ནས། ཇི་སྲིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཞན་དང་གཞན་རྣམས་སུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་

[207A]༄༅། །པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ་ཞེས་པའི་བར་རོ། །དེ་ཡང་མངོན་པར་བརྩོན་པ་མེད་པར་ཐོབ་པའི་ལམ་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །འདིར་ནི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་རྩོལ་བ་ཆུང་དུས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་
ངན་ལས་འདའ་བའོ། །ལྔ་པ་གོང་དུ་འཕོ་བ་ནི་གོང་དུ་འགྲོ་བའི་གོང་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་ཁོ་ནར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ལ་གཅིག་ནི་འོག་མིན་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ། གང་གསུངས་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་རྣམས་
ལ་སྤྱོད་ཅིང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བར་གྱུར་ནས། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ཡོད་དོ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་དགེ་བ་བཅུ་རྣམས་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་སོ་སོར་བཀོད་ནས་ཚངས་རིས་པ་རྣམས་ནས་འོག་མིན་ཇི་སྲིད་པའི་ལྷ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྣ་
ཚོགས་སུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ་ཞེས་པའི་བར་རོ། །དེ་འདིའི་འོག་མིན་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འཕར་བ་དང་ཕྱེད་དུ་འཕར་བ་དང་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་འཆི་འཕོ་བའོ། །དེ་ལ་འཕར་བ་ནི་གང་བསམ་གཏན་གསུམ་ལས་
ཡོངས་སུ་ཉམས་པས་བསམ་གཏན་དང་པོ་བསྒྲུབས་ནས་ཚངས་རིས་པ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་སྟེ་སྔོན་གྱི་གོམས་པའི་དབང་ལས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་བསྐྱེད་ནས་དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་འོག་མིན་གྱི་ལྷ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ནི་བསམ་གཏན་ལས་ངེས་པར་རྒྱལ་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །
ཕྱེད་དུ་འཕར་བ་ནི་གང་ཚངས་རིས་པ་རྣམས་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་གནས་གཙང་མ་རྣམས་སུ་སྐྱེས་ནས་བར་གྱི་གནས་གཞན་ཅིག་ཀྱང་བརྒལ་ཏེ་འོག་མིན་དུ་འཇུག་པའོ། །གནས་ཐམས་ཅད་དུ་འཆི་འཕོ་བ་ནི་གང་གནས་གཞན་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དག་པར་བརྒྱུས་ནས་འོག་མིན་དུ་འཇུག་པའོ༑ །གང་གསུངས་
པ༑ ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་སྦྱངས་ནས་ཚངས་རིས་པ་རྣམས་ནས་འོག་མིན་གྱི་བར་རྣམས་སུ་སྐྱེ་སྟེ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་དམྱལ་བ་པ་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་པ་དང་གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང་ཕྱོགས་བཅུ་

[207B] སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད། བླ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །
གོང་དུ་འཕོ་བ་གཉིས་པ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་མཐར་ཐུག་པའོ། །གང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གཞན་རྣམས་བསྒྲུབས་ཤིང་གནས་གཞན་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེས་ནས་གནས་གཙང་མར་མ་ཞུགས་པ་ཁོ་ནར་གཟུགས་མེད་པར་རིམ་གྱིས་སྐྱེས་ཤིང་སྲིད་པའི་རྩེ་མོར་སོན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྣ་
ཚོགས་རྣམས་སུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། །གང་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དེ་ནི་འདི་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ། གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་སུ་སྐྱེས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྣ་ཚོགས་རྣམས་སུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་
ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གང་གསུངས་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡོད་དེ་གང་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་ལུས་ཅན་རྣམས་ཏེ་ནས། ཇི་སྲིད་དུ་ཚེ་དཔག་དུ་མེད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་རྣམས་
ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏེ། དེ་ལ་གནས་པས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་རྣམས་བསྙེན་བཀུར་ནས་ཕྱིས་འདི་ཁོ་ནར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ་ཞེས་པའི་བར་དུ་སྟེ། སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་མཐོང་བ་སྟེ་སྦྱིན་
པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་མངོན་པར་ཡང་དག་པར་བྱང་ཆུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དེ་ནི་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཆོས་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་
།ཇི་ལྟར་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ཅེ་ན་སེམས་མེད་པ་ལས་ལུས་ལ་བརྟེན་པས་དེ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་འཁོར་ལོའི་མདོར་གསུངས་པ། ལུས་ནི་རྟེན་ཏེ་དེ་གནས་གྱུར་པས་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ནི་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དཔེར་ན་འཕགས་པ་བྱམས་པ་ལྟ་

[208A]༄༅། །བུ་སྟེ༑ སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་མཐར་ཐུག་པས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བས་སོ། །སེང་གེ་བཟང་པོས་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་
འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་འགོག་པ་ཐོབ་པར་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཕགས་པ་བྱམས་པ་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་གསལ་བར་བཤད་དོ། །གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མར་གསུངས་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་བསམ་གཏན་དང་ཚད་མེད་པ་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྩེན་པ་རྣམས་ཡོད་དེ། དེ་རྣམས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །དེ་ལས་ལངས་ནས་འགོག་པ་ལའོ། །དེ་ལས་ལངས་
ནས་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཐོད་རྒལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྣ་ཚོགས་རྣམས་སུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ་ཞེས་པའི་བར་དུའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གང་
སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཁོར་ལོའི་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ས་ལ་སྐྱེས་པ་མེད་པ་འགག་པ་མེད་པ་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་འགོག་པ་
ལས་དེའི་ཡུལ་ཅན་རྣམས་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཁོ་ནས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་ལ། ལུས་གང་གིས་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འདི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དེ་ཡང་ཞི་བའི་རང་བཞིན་དུ་འདོད་དེ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དབུ་མ་ལ་འཇུག་
པར་གསུངས་པ་དེ་ནི། བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྐད་ཅིག་གིས་ཡོངས་མཐར་གནས་གྱུར་པ་ཙམ་འགོག་པ་སྟེ་མུན་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འོད་གསལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སོ། །དེའི་ཚེ་ནི་ལུས་ཀྱང་

[208B] །དེའི་མཐར་ནི་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལས་བཞིན་དུ་འགོག་པ་ལས་ལངས་པ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ལོངས་སྤྱོད་
རྫོགས་པའི་སྐུའི་བདག་ཉིད་དུ་འདི་མངོན་པར་དགོངས་པ་ཁོ་ནའོ། །བག་ཆགས་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་འཁོར་བའི་བར་དུ་འཇུག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་མཐར་ཕྱིན་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པའི་དོན་དུ་མཐའ་དྲུག་
གིས་འགྲེལ་བཤད་དུ་མངོན་པར་བརྗོད་པའིོ། །གང་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་འཛིན་པར་སྐྱེ་བཞིན་པའི་ཤེས་པ་ནི་སྔོན་པོ་ཤེས་སོ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ནི་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་སོ། །ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་སོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ། ཆོས་
ཉིད་སངས་རྒྱས་བལྟ་བར་བྱ། །འདྲེན་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་བྱ་མིན། །དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་མི་ནུས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དངོས་སུ་ན་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་གང་གིས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་དག་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །
འགོག་པ་དེ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱང་ངོ་ཞེས་མངོན་པར་དགོངས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐ་མི་དད་པ་ཁོ་ན་སྟེ་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གང། །སྟོང་པའོ་དེ་ཉིད་ཁྱོད་དགོངས་པ། །ཞེས་སོ། །འདི་ནི་གང་འཕགས་པ་ཞི་བའི་ལྷས་གསུངས་པ་
དམིགས་པར་མེད་པ་རབ་ཏུ་ཞི། །ཞེས་པ་དང། རང་རིག་པ་ནི་དེ་ཡོད་མིན། །ཞེས་པ་དེ་ཡང་དོན་དམ་པར་འགོག་པ་ལ་དང་ཟུང་འཇུག་ལ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་པའི་རང་རིག་པ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་མདོ་དང་རྒྱུད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མང་དུ་གསལ་
བར་མཛད་པ་སྦ་བར་དཀའ་བས་སོ་ཞེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འགའ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལ་ས་བཅུ་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཅོ་ལྔ་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དྲུག་རྣམས་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་མོ། །འདིར་འཕགས་པས་གསུངས་པ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ནི་ཕུལ་དུ་དབྱུང་དུ་

[209A]༄༅། །མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཅིག་པུ་ཁོ་ནས་ཏེ། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བས་ནི་འདིའི་ཁྱད་པར་ནི་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་འབའ་ཞིག་གོ་ཞེས་སོ། །གང་
བཅོ་ལྔ་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་བསྐྱེད་པ་བརྒྱད་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཁོ་ན་ལའོ་ཞེས་པ་དང། གང་ཡང་ངེས་པ་མེད་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་འདོད་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་པས་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ལྔ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་སྦྱོར་བ་དང་དངོས་གཞི་དང་མཇུག་ཉིད་ཀྱིས་དང། དངོས་གཞི་
ལ་ཡང་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་དང། སླར་ཡང་ཆུང་དུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ་སོར་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་རྣམས་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་དག་གི་གནས་བདུན་རྣམས་སུ་སོ་སོར་དགུ་དང་བརྒྱད་པར་ནི་བདུན་
ནོ་ཞེས་པ་རྣམ་པ་བདུན་ཅུར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་གཉིས་དང་གསུམ་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་དགག་པའི་ཆེད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བས་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་བདག་ཉིད་གསུམ་དང། རྟགས་དང་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དང། རྣམ་
པར་མི་རྟོག་པ་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བླ་ན་མེད་པ་བསྟན་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམ་པ་བཞི་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོར་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་བཅུ་གཉིས་དང། སྦྱོར་
བའི་གནས་སྐབས་དང་བཅས་པས་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པས་བསྡུས་པ་མཐོང་བའི་ལམ་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང། སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་དང་བཅས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་རྣམ་པ་དགུ་ཞེས་པ་རྣམ་པ་སུམ་ཅུའོ། །འདིར་ནི་ལམ་གཉིས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་
བདག་ཉིད་ནི། སྐད་ཅིག་གཅིག་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོའོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་གཉིས་དགུ་རྣམས་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་རོ་ཞེས་གསུངས་པས་ན་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བརྒྱད་རྣམས་སོ། །བསྟན་བཅོས་ཀྱང། མཐོང་

[209B] །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་བརྒྱད། །ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ། །ཞེས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་འདིའི་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དངོས་སུ་གསུངས་པ་མེད་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྔ་མ་རྣམས་དང་ཕྱི་མར་ཡང་
བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་བ་ལས་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་མེད་པར་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དགྲ་ཟླའི་རྣམ་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སྤོང་ངོ། །རྣམ་པ་ཐ་མ་དང་དེའི་ཕྱི་མའི་རྣམ་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་བར་ཆད་
མེད་པའི་ལམ་གྱི་བར་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་རྟོགས་པའི་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་འདི་ཡང་མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་
ཤེས་པའོ་ཞེས་སོ། །སེང་གེ་བཟང་པོས་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པས་བསྡུས་པའོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཆེ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་རེ་རེར་ནི། །དེ་རྣམས་ཕན་ཚུན་བསྡུས་པ་གང། །སྐད་ཅིག་གཅིག་པའི་བཟོད་པ་ཡིས། །བསྡུས་པ་འདི་འདིར་མཐོང་བའི་ལམ། །ཞེས་པ་མངོན་
པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་ནི། །རེ་རེས་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱང་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པ་དྲུག་པ་རྣམས་ཁོ་ན་མཐོང་བའི་ལམ་མོ་ཞེས་པའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་བར་མར་ཡང་སྟེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་རྣམས་ལམ་གྱི་བདེན་པས་བསྡུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པས་མ་ཡིན་
ནོ༑ །ཇི་སྐད་དུ་མདོར་བསྡུས་པར་གསུངས་པ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ནི་ལམ་མོ་ཞེས་སོ། །འདིར་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་སྐབས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་སྔར་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁམས་གོང་མའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་
རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འཐད་དོ་ཞེས་པ་སྟེ། བདག་ཅག་ཕ་རོལ་གྱི་སྐྱོན་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱས་པས་ཅི་ཞིག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གནས་སྐབས་འདི་ཁོ་ནར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པར་བྱེད་པ་ལས། ཡང་དག་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྟོབས་

[210A]༄༅། །ཀྱིས༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འདི་ལྟར་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །ཡང་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་དང་
གཟུགས་མེད་པ་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་དང་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ཡང་སྟེ། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལས་ལངས་ནས་གཟུགས་མེད་པ་བཞི་པ་དང་གསུམ་པ་དང་གཉིས་པ་དང་དང་པོ་དང་བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང་གསུམ་པ་དང་གཉིས་པ་དང་དང་པོ་ལ་ཡང་
སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་ཞེས་པའོ། །དེའི་རྗེས་སུ་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་ཅན་འདུ་བྱེད་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་ཅན་རྒ་ཤི་དང་མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་འཁྲུགས་པའི་བར་རྣམས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་ལུགས་འབྱུང་དང། མ་རིག་པ་འགགས་པ་ལས་འདུ་བྱེད་འགག་སྟེ། ཇི་
སྲིད་དུ་སྐྱེ་པ་འགགས་པ་ལས་རྒ་ཤི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འགག་གོ་ཞེས་ལུགས་ལས་བཟློག་པར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་ལྟའོ། །དེའི་རྗེས་སུ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ཐོད་རྒལ་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་
གོ༑ །གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་དང་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ཡང་སྟེ། འདི་ནི་སོང་བ་གཅིག་གོ། དེ་ལས་ལངས་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལའོ། །དེ་ལས་འགོག་པ་ལའོ། །དེ་ལས་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལའོ། །དེ་ལས་འགོག་པ་ལའོ། །དེ་ལས་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་
ལའོ༑ །དེ་ནས་འགོག་པ་ལའོ། །དེ་ལས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལའོ། །དེ་ནས་འགོག་པ་ལའོ། །དེ་ནས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལའོ། །དེ་ནས་འགོག་པ་ལའོ། །དེ་ནས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལའོ། །དེ་ནས་འགོག་པ་ལའོ། །དེ་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལའོ། །དེ་
ནས་འགོག་པ་ལའོ། །དེ་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལའོ། །དེ་ལས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལའོ། །དེ་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལའོ། །དེ་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལའོ། །དེ་ནས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལའོ། །དེ་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལའོ། །

[210B] །དེ་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལའོ། །དེ་ནས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལའོ། །དེ་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལའོ། །དེ་ནས་གསུམ་པ་ལའོ། །དེ་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལའོ། །དེ་ནས་གཉིས་པ་ལའོ། །དེ་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་
ལའོ༑ །དེ་ནས་དང་པོ་ལའོ། །དེ་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལའོ། །འོད་བ་འདི་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལས་མཉམ་པར་བཞག་པ་དང། མཉམ་པར་གཞག་པ་ལས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལ་འཕོ་བར་གྱུར་པ་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པར་འགྲོ་བའོ། །དེ་ལ་སོང་བ་
དང་པོ་ལ་གནས་དགུ་རྣམས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་བཅུ་བདུན་རྣམས་སོ། །འོང་བ་ལ་ནི་བཅོ་བརྒྱད་རྣམས་སོ། །འདི་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་སེང་གེ་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྟེ། འཕགས་པའི་དགོངས་པ་དང་མི་འགྲིག་གོ། །ཐོད་རྒལ་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་
ཡིན་ན༑ དེ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་ལ་ཅི་ལྟར་མི་འགལ་ཞེ་ན། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལས་འཕོ་བ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཏགས་པའོ་ཞེས་པས་འགལ་བ་མེད་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་ལས་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་བསྒོམ་
པའི་ལམ་མོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པའི་འདི་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་སྟེ་དེས་ཅི་ཞིག་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་གིས་འཇུག་པ་དང་སངས་
རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བའི་རྒྱུ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པའི་ལམ་རྒྱུན་ཆགས་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གཉིས་པོ་འདི་ལས་ཕྱི་མ་ནས་བཟུང་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི་ཤུ་པའི་བར་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་པ་སྟེ། འདིས་མ་རྒྱལ་བ་རྒྱལ་
བ་ཐོབ་ཅིང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལས་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་པ་གནོན་ཏོ་ཞེས་པ་སྟེ་རྒྱས་པར་སྔར་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །གསུམ་པའི་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་དང་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཞི་པ་དང་ལྔ་པ་ནི་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་གསུམ་དང། སྔར་བཞིན་དུ་ངེས་པར་

[211A]༄༅། །འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མ་ཐུན་པའི་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་དང། མཐོང་བའི་ལམ་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་དང། བསྒོམ་པའི་ལམ་རྣམ་པ་དགུ་ཞེས་པ་རྣམ་པ་བཞི་བཅུའོ། །གང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང། སངས་རྒྱས་དང། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་དང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་གཏོང་བ་དང། ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་རྣམས་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོགས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་གསུངས་པ་དེ་རྣམས་ནི་མཐར་གྱིས་པའི་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་རེ་རེ་ལ་ཡང་
བཅུ་གསུམ་པོ་འདི་རྣམས་སྲིད་པས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཆོས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་མཐར་གྱིས་བགྱི་བ་དང་མཐར་གྱིས་བསླབ་པ་དང་མཐར་གྱིས་སྒྲུབ་པར་ཅི་ལྟར་
གདགས་པར་བགྱི་ཞེས་སོ། །འདིར་འཕགས་པས་བགྱི་བ་གཟུང་བས་སེམས་བསྐྱེད་པར་ཤེས་པར་བྱས་སོ། །བསླབ་པ་གཟུང་བས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའོ། །སྒྲུབ་པ་གཟུང་བས་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ངག་གོ། །གསུམ་ཀ་གཟུང་བས་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་མཐར་
གྱིས་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་མཐར་གྱིས་པ་རྟོགས་པར་བྱས་པས། ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་དགག་པའི་ཆེད་དུ་གདགས་པར་བྱ་བཞིན་པའོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་དབང་པོ་དང་སྟོབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཐར་པའི་ཆ་དང་
མཐུན་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་དེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་གྱི་བདག་ཉིད་མཐོང་བའི་ལམ་དང། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་རང་བཞིན་བསྒོམ་པའི་ལམ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་པོའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་
པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་གྱི་སངས་རྒྱས་དོན་དམ་པར་དྲན་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་རྗེས་སངས་རྒྱས་དོན་དམ་པར་དྲན་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་གསུངས་སོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་ངེས་པར་འབྱེད་བའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་དང། དྲན་པ་ཉི་

[211B] རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང། མཐར་གྱིས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་
པར་བྱེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་བསྒོམ་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་དྲུག་པ་ནི་རྣམ་པ་བདུན་ཅུ་རྩ་གཅིག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བདུན་པའོ། །བར་དུ་གཅོད་
ཅིང་གེགས་བྱེད་པར་ནུས་པ་ནི་བར་ཆད་ཡིན་ལ། བར་ཆད་མེད་པ་ནི་བར་ཆད་མེད་པ་སྟེ། རང་གི་དོན་ལ་ཨན་ཏེ་བར་ཆད་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ན། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་གཅིག་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ན་དུས་གཅིག་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བྱང་
ཆུབ་པ་ལས་དང། གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང། རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང། གཉིས་ཀྱིས་བག་ཆགས་རྩ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་བཞིའི་བདག་ཉིད་
དོ༑ །འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཞིང་གི་བཀོད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་པ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་རྡོག་ཐབས་གཅིག་གིས་བསྐུལ་བའི་ཟོ་ཆུན་གྱི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ལན་ཅིག་འགུལ་བ་དེ་
བཞིན་དུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་གཅིག་རབ་ཏུ་ལྡན་པར་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ན་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་འགུགས་ཤིང་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ་སྔོན་གྱི་བསྒོམ་པའི་འཕེན་པའི་ཤུགས་ལས་སོ། །གང་གསུངས་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ། གཞན་འཕྲུལ་དབང་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཡོ་
བྱད་ཐམས་ཅད་ཡིད་ཀྱིས་བསམས་པ་ཁོ་ནས་འབྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡིད་ཀྱིས་བསམས་པ་ཁོ་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ས་བཅུ་པར་ཡང་གསུངས་པ། དེའི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་

[212A]༄༅། །རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྒྱས་པར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཅན་ཏེ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་ཏེ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པ་འདིའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །
འདིར་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་དང་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་དེ་ལྟར་ཁོ་ནར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། །གནས་སྐབས་དེ་ཡང་ས་བརྒྱད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་འགྱུར་མོད། འདིར་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཐོབ་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མར་ཇི་སྐད་དུ་པ། མཚན་མ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་
ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སོ། །མཚན་ཉིད་མེད་པ་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་གསུངས་པ། རབ་འབྱོར་འདི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ལ་གནས་ནས་སྦྱིན་པ་གཏོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ན་ས་བརྩམས་ཏེ་ཇི་སྲིད་དུ་ཆོས་ཐམས་
ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཤེས་སོ་ཞེས་པའི་བར་དུའོ། །འདིར་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་རྣམས་ལ་སྟེ་རྨི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་རྣམས་ལ་མཚན་ཉིད་མེད་པ་སྟེ་རང་བཞིན་མེད་པར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་ཆོས་མཐུན་པ་ནི་དཔེའི་དོན་ཡིན་ལ། དེ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་བར་དང་བཅས་པ་དང་བར་མེད་
པར་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལྷག་པར་སྤྱོད་པ་ལས་ཚོགས་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་ནས་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཆོས་ཉིད་དང། རོ་གཅིག་པ་ཉིད་པས། དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱི་དོན་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། སྲིད་མོ་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་རྨི་ལམ་
ལྟ་བུ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱང་རྨི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ཏེ་ཤིན་ཏུ་མངོན་པར་མ་གྲུབ་བོ། །དེ་ལྟར་མི་དང་གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་ལ་སོགས་པའི་རྨི་ལམ་དང་དེ་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་མི་མཐོང་བ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་
གཉིས་སུ་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཁོ་ནས་མཐོང་ངོ། །ཁ་ཅིག་ནི་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་ངེས་པར་སྐད་ཅིག་བཞིའི་ངོ་བོ་ནི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་རྣམས་ནི་དེ་བསམ་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་སྒོམ་

[212B] །གང་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་བདུན་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་སོ་སོར་ཕིགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བ་བ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་
གསུངས་པ་དང། འདི་ནང་དུ་འདུས་ཏེ། འདིར་རྣམ་པ་བདུན་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མར། སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་ཁམས་དང་བྱང་ཆུབ་དང། །ཡོན་ཏན་སངས་རྒྱས་ཕྲིན་ལས་ཐ་མ་སྟེ། །བསྟན་བཅོས་ཀུན་གྱི་ལུས་ནི་མདོར་བསྡུ་ན། །རྡོ་རྗེའི་གནས་ནི་བདུན་པོ་འདི་རྣམས་
སོ༑ །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ནི་འབྲས་བུའོ། །ཁམས་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུའོ། །བྱང་ཆུབ་དང་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་རྣམས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ནོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡང་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་སྟེ། དེ་ཉིད་དུ་གང་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་
ལས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་འབྱུང་ཞེས་པ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་འདི་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་སོ། །གསུམ་པོ་དེ་ཡང་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུར་དེ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ། དྲི་བཅས་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་དྲི་མ་མེད། །དྲི་བྲལ་སངས་རྒྱས་ཡོན་
ཏན་རྒྱལ་བའི་མཛད། །གང་ལས་དཀོན་མཆོག་དགེ་བ་གསུམ་འབྱུང་བ། །དོན་དམ་གཟིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཉིད་དོ། །སླར་ཡང་གསུངས་པ། དེ་ལ་གནས་བཞི་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་དང་པོ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ས་བོན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སོ་སོ་རང་ཉིད་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་
ལ་བརྟེན་པས་དེ་རྣམ་པར་དག་པ་བཟུང་ནས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་པས་གཅིག་རྒྱུའོ། །ཅི་ལྟར་གསུམ་རྣམས་རྐྱེན་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། སྟོབས་བཅུ་མི་
འཇིགས་པ་བཞི་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྲིན་ལས་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཛད་པ་ན། གཞན་གྱི་སྒྲ་ལ་བརྟེན་པས་དེ་རྣམ་པར་དག་པ་བཟུང་ནས། དཀོན་མཆོག་གསུམ་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་དུ་རྟོགས་པ་བྱའོ་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་གསུམ་རྣམས་རྐྱེན་ནོ། །ཁ་

[213A]༄༅། །ཅིག་ནི༑ སངས་རྒྱས་ལས་ཆོས་ཆོས་ལས་འཕགས་པའི་ཚོགས། །ཚོགས་ལས་སྙིང་པོ་ཡེ་ཤེས་ཁམས་ཐོབ་མཐའ། །ཡེ་ཤེས་དེ་ཐོབ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་སྟོབས་སོགས། །སེམས་ཅན་ཀུན་དོན་བྱེད་ཆོས་རྣམས་ལྡན་པ། །ཞེས་པ་འདིས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལྷན་
ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུའོ། །ཁམས་དེ་བཞིན་ཁོ་ནའོ། །བྱང་ཆུབ་དང་ཡོན་ཏན་དང་ཕྲིན་ལས་རྣམས་འབྲས་བུའོ་ཞེས་ཀྱང་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ཀྱང་སྔར་བརྗོད་པའི་དོན་ཁོ་ནར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དོན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འབྱུང་ན་ཡང་སྔར་བརྗོད་པའི་དོན་ཁོ་ན་
ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མར་བརྗོད་པར་བཞེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གཞན་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟར་དྲི་མ་མེད་པ་བྱང་ཆུབ་ལ་བར་ཆད་མེད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་ནི་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་དག་གི་ནང་དུ་འདུས་སོ། །དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པ་དྲུག་གིས་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་རྣམ་
པ་བདུན་ཅུ་རྩ་གཅིག་རྟོགས་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པར་རྣམ་པར་གཞག་ལ། སྨོན་ལམ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཅན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལྟ་སྟེ། གང་གསུངས་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་སངས་རྒྱས་མི་
བཞུགས་ཤིང་ཉན་ཐོས་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་སོ་སོ་གཅིག་པུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་རྣམས་ཡོད་དེ། དེ་རྣམས་ཐབས་ལ་མཁས་པས་སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་རྣམས་ཐེག་པ་གསུམ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་ནས་
བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ་ཞེས་སོ། །འདི་ནི་བདག་ཉིད་གཅིག་པུ་རང་ཉིད་སོ་སོར་སངས་རྒྱས་པས་རང་འབྱུང་དང་སྒྲ་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་པ་སྟེ་རང་སངས་རྒྱས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ལས་གཅིག་ནི་བདག་དང་གཞན་
རྣམས་ལ་ཡང་ཐོས་པ་མེད་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྣང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང། གཞན་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆ་ལུགས་སུ་ཡང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟར་ན་ཆོས་སྟོན་པ་དང་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་སྟོན་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་ཚིག་སྨྲ་བ་ནི་

[213B] རྣམ་པར་མ་དཔྱད་ནས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་བརྗོད་པ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་ཆེད་དུ་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་རྒྱུད་འཁྲུག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འདི་ལྟར་སྨོན་ལམ་བཏབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ནས་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པ་མེད་པར་
ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ནུས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སོ། །དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པའི་མཐུ་ཉིད་ཀྱིས་གང་ཞིག་དོན་གང་ལ་ལ་རྣམ་པ་གང་གིས་ཉན་འདོད་པ་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ། རྣམ་པ་དེ་ཁོ་ནས་སྒྲ་མེད་
པར་བྱ་བའི་ཆོས་གདུལ་བའི་རྒྱུད་ལ་བསྐྲུན་པ་ནི་སྟོན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཇི་སྐད་དུ་མདོར་གསུངས་པ། ཡིད་ཀྱིས་བརྒྱ་བྱིན་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་ལན་བཏབ་བོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པ་དང། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་
བའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པ་དང། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པ་དང། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་པ་གང་ཟག་བདུན་རྣམས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལས་བཅུ་དགུ་སྟེ། རང་སངས་རྒྱས་དང་བཅས་པ་ཉི་ཤུ་ནི། སློབ་
པ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ཏེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ལྷ་དང་བཅས་ཤིང་བདུད་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་དང། དམན་པའི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་དང་མི་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དབྱེར་མེད་
ཅིང་མི་འཕྲོགས་པའོ། །ལ་ལར་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ནི་མི་སློབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་སློབ་པར་གསུངས་སོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་སློབ་པ་ཡིན་ཡང་སློབ་པ་ཉམས་པ་ཡང་ཡིན་ཞེས་པས་སློབ་པར་ཡང་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །
འོ་ན་ཅི་འདས་པའམ་མ་འོངས་པའམ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞེ་ན། མ་འོངས་པའི་སེམས་སྐྱེ་བཞིན་པ་མི་སློབ་པ་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །སྐྱེས་པ་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་ལམ་ནི་གནས་སྐབས་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། འགག་བཞིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ད་ལྟར་བའོ། །འོ་ན་

[214A]༄༅། །བརྒྱད་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅི་ནམ། ཅི་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཡིན་ཞེ་ན་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པས་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་ན་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་སྣོད་དུ་ཡང་ཤེས་
རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ངེས་པ་ལས་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ལས་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་རྟག་ཏུ་བརྩོན་ཞིང་འདུན་པ་དང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ། །དབང་པོ་འབྲིང་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་སྟེ། དེ་ནི་སྔར་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་
པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་ཀྱང་ཇི་སྲིད་དུ་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་ངེས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ངེས་པ་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མེད་པས་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་འདུན་པ་མ་ཡིན་ན། །དབང་པོ་རྟུལ་
པོ་ནི་ས་མི་གཡོ་བ་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་སྟེ། དེ་ནི་སྔོན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ངེས་པ་དང་ལྡན་པ་མེད་པ་དེས་ན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མེད་པས། ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་འདོད་པ་ཤིན་ཏུ་དམན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མདོ་རྣམས་སུ་ས་བརྒྱད་པ་ལ་ཐམས་
ཅད་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །རིང་དུ་སོང་བ་ལ་ཐམས་ཅད་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ལ་ཡང་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དག་གིས་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་ན་ཅི་ལྟར་མ་ངེས་པ་ཡིན། ཅི་ལྟར་ཡང་བླ་ན་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་
ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་ན་ཡང་ངེས་པ་མེད་པ་ཙམ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པར་དོགས་ཤེ་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་དུ་མ་བྱས་པ་ནི་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་བཟློག་པའི་ངེས་པ་ཙམ་ལས་འཁོར་བ་བར་མ་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གིས་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ན་དེ་དང་
རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐ་སྙད་དོ། །གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཁོ་ནར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་ན་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་འདི་ཅི་ཞེ་ན། འདི་ནི་གང་དེ་དང་རྗེས་སུ་བཀྱེད་པའི་འདི་ཅི་ཞེ་ན། འདི་ནི་གང་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་བརྟན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་

[214B] །དེའི་ཚེ་ཅི་ལྟར་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་ཞེ་ན། དེ་སྲིད་ཙམ་པ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པ་ལས་སོ་ཞེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་པའོ། །གང་ཡང་ཅི་ལྟར་ཕྱིར་ལྡོག་པར་དོགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སེམས་མེད་པ་ཁོ་ན་ལས་སོ་ཞེས་སྨྲའོ་
འདི་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་དང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་སའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དང་ལྡན་པར་རྒྱས་པར་བསྟན་ཏོ། །འཕགས་པ་བྱམས་པས་ཀྱང། ངེས་འབྱེད་
ཡན་ལག་ནས་བཟུང་ནས། །མཐོང་དང་གོམས་པའི་ལམ་དག་ལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་རྣམས་གནས། །དེ་འདི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཕྱིར་ལྡོག་པའི་ཆེད་དུ་འབྱུང་བ་ནི་ཕྱིར་ལྡོག་པའོ། །དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་ན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་ཕྱིར་ལྡོག་པར་འོས་
པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་པ་དོན་གཅིག་གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་ཀྱང་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་ཡང་བརྗོད་དེ་ཆེན་པོ་ཉིད་རྣམ་པ་དགུ་ཡིས་སོ། །བརྩོན་འགྲུབ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པའི་ཆེད་དུ་ཆེན་པོའི་གནས་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ། །རྒྱུ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང། བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་དང་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པས་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་མཉམ་པ་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་ལ་སྐད་ཅིག་གཅིག་བཞིན་དུ་འཇུག་པས་ན་བསྐལ་པ་དང་བསྐལ་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་
ཕྱིར་རོ༑ །འདོད་པ་མེད་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདུད་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དོན་དུ་མི་གཉེར་པར་འགྱུར་པ་དེའི་ཚེ་སོ་སོར་དོན་དུ་གཉེར་

[215A]༄༅། །པའི་བདུད་བཅོམ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཐེག་པ་དམན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རིང་དུ་གྱུར་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་བཅུད་ཀྱི་དགའ་བ་དང་བདེ་བར་ཉེ་
བར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་དག་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པས། འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ངན་འགྲོ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པའི་རྒྱུ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིགས་
པ་རྣམས་ནི་ལྔ་པ་སྟེ། འཚོ་བ་མེད་པའི་འཇིགས་པ་དང། གྲགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འཇིགས་པ་དང། འཆི་བའི་འཇིགས་པ་དང། ངན་སོང་གི་འཇིགས་པ་དང། འཁོར་གྱིས་བག་ཚ་བའི་འཇིགས་པའོ། །རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ལུང་བསྟན་པའི་ས་བརྒྱད་
པ་ཐོབ་པ་ལས་བགྲོད་པ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བགྲོད་པར་བྱས་པའི་ལམ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང། གསེར་ལས་བརྡུངས་བྱས་འདྲ་ཞིང་པདྨ་རྒྱས་པ་བཞིན། །བཀྲེས་པས་ཉན་པ་གཡོས་ལེགས་ཁ་ཟས་བཟང་ཟ་འདྲ། །
ཕྲིན་ཡིག་ལེགས་པར་རིག་འདྲ་རིན་ཆེན་སྒྲོ་མ་ཕྱེ་ལྟར། །ཆོས་དེ་འདིར་བཤད་པས་ཀྱང་དགའ་བའི་མཆོག་བསྐྱེད་དོ། །དེ་རྟོགས་པའི་དོན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་དེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། བསམ་པར་བྱ་བ་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་
དང༑ ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཞེས་པ་རྣམ་པ་ལྔ། དཔེ་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་རྒྱན་དུ་རྒྱས་པར་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པའི་རིམ་གྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཐམས་ཅད་བསལ་ཏེ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་
སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་བརྟེན་ནས། སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན་འཕགས་པའི་ནོར་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ནས་བདུན་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་སྒྲུབ་པས། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་བར་ལ་སྒྲུབ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོའི་ཆོས་ནི་

[215B] །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པའི་ས་ལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པས་དབེན་པའི་ཁྱད་པར་དུ་སྐྱེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཤིང་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཆོས་ནི་པདྨ་རྒྱས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་དྲི་མ་མེད་
པ་ལ་སོགས་པ་འབད་རྩོལ་དང་བཅས་ཤིང་མཚན་མ་མེད་པར་གནས་པའི་ས་དྲུག་རྣམས་སུ་བསམ་པར་བྱ་བ་ཚོགས་གཉིས་ཀྱིས་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ནི་གཡོས་ལེགས་ཁ་ཟས་བཟང་པོ་བཞིན་ནོ། །མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་མཚན་མ་མེད་པར་གནས་པའི་ས་གསུམ་རྣམས་ལ་སྔོན་གྱི་འདུ་
བྱེད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཕྲིན་ཡིག་ལེགས་པོ་རིག་པ་བཞིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། སྒྲིབ་པ་ཀུན་གྱིས་དྲི་མེད་པའི། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ཐོབ། །རིན་ཆེན་སྒྲོམ་ནི་ཕྱེ་བ་ལྟར། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཡང་དག་བསྟན། །
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པར་ངེས་པར་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཅིག་གོ། །འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བྱེ་བྲག་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །
དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་གསུམ་གྱི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གསུམ་ཡང་སྟེ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་ན་མ་དག་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མིང་ཅན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་རྣམས་སུ་དག་ཅིང་མ་དག་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་
པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སླར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་རྣམས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བདུན་པའི་བར་ནི་འབད་རྩོལ་དང་བཅས་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མ་དག་པའོ། །མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དག་ཅིང་མ་དག་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་ས་ལ་དག་པའོ། །རྣམ་པ་བཞི་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མར་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་གསུངས་པ། རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །དྲི་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་རྣམས་ལ་གོས་པ་མེད་པའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པའོ། །མི་

[216A]༄༅། །གཡོ་བ་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ལ་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་སྐྱེ་བ་ཐ་མ་གཅིག་གིས་བར་དུ་ཆོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། ཐོག་མར་མངོན་
པར་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལོག་པར་གསུངས་ཀྱི་འདིར་སྤྱོད་པ་མི་སྲིད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྡེ་ཡིས། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་དང་པོར་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ས་བདུན་རྣམས་
ལ་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པའོ། །མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་གསུམ་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ། །ས་བཅུ་པ་ལ་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིར་རྣམ་པ་དང་པོ་དག་ནི་འཇུག་པའི་ས་དང་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་དག་གོ། །མདོ་སྡེ་རྒྱན་
དུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་སྤྱོད་པར་མོས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །ས་བདུན་རྣམས་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་པའོ། །བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་
པའོ་ཞེས་རྟོགས་པར་མཛད་དོ། །འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོར་ནི། སེམས་ཙམ་སྣང་བ་མེད་པ་དང། །གནས་པ་དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ས། །འདི་རྣམས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས། །གསུངས་དང་སྨྲ་རུ་འཇུག་པ་ཡང། །གང་ཕྱིར་སེམས་ནི་ས་བདུན་རྣམས། །སྣང་
མེད་འདིར་ནི་བརྒྱད་པའོ། །ས་གཉིས་འདིར་ནི་གནས་པའོ། །ལྷག་མའི་ས་ནི་བདག་ཉིད་ཆེ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་ཇི་སྐད་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་གིས་གསུངས་པའི་ཆོས་གང་དེ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་པ་ཅུང་
ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་སོ། །འཕགས་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པར་ཡང། གཞུང་འགྲེལ་གྱི་རྣམ་པ་ལྔར་བཀྲོལ་ཏེ། རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པའོ། །དེ་ནས་བདུན་པ་ཇི་སྲིད་པར་འབད་པ་དང་བཅས་པར་མཚན་མ་མེད་པར་གནས་པའོ། །བརྒྱད་པ་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མཚན་མ་མེད་

[216B] །དེ་ནས་བཅུ་པའི་ཐར་ལ་སྤྱོད་པ་ངེས་པ་ལ་ཞུགས་པའོ། །དེ་ནས་གོང་དུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ་ཞེས་སོ། །གང་གསུངས་པ། ལྷག་པར་མོས་པ་དང། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པ་དང། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ས་གཉིས་པ་ནས་བཟུང་ནས་དྲུག་
པའི་བར་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དྲུག་པ་ལ་བར་དང་བཅས་པར་མཚན་མ་མེད་པར་གནས་པ་དང། བདུན་པ་ལ་མཚན་མ་མེད་པར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་དང། བརྒྱད་པ་ནས་བཟུང་ནས་མཚན་མ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་ཅིང། མཚན་མ་མེད་པར་གནས་པ་ཉིད་
ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ནི་ཞི་གནས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་དུ། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པ་པ་ཉིད་ན་ཡང་ས་ལྔ་པ་ཇི་སྲིད་བར་འབད་པ་དང་བཅས་པར་གནས་པའོ། །དྲུག་པ་དང་བདུན་པ་དག་མཚན་
མ་མེད་པ་ཡང་ངོ་ཞེས་འབད་པ་དང་བཅས་ཤིང་མཚན་མ་མེད་པར་གནས་པ་ཉིད་དུའང་མངོན་པར་དགོངས་པ་ཁོ་ནར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང། སེམས་བསྐྱེད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཉིད་དུ་སྟེ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ས་རྣམས་ཀྱང་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་
པ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་དོན་དུའོ། །འོ་ན་བརྒྱད་པ་ནས་བཟུང་ནས་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ཉིད་དུ་སྔར་གསུངས་ལ། འགའ་ཞིག་ཏུ་ནི་བཅུ་པར་དང་དེའི་སྟེང་དུ་ཡང་ངོ་ཞེས་པ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་སྔོན་རོལ་དུ་ངེས་པ་མེད་པར་ཡིན་ལ་བརྒྱད་པ་ནས་བཟུང་ནས་
ངེས་པ་ཉིད་ན་ཡང་བཅུ་པ་ལ་ངེས་པ་མཐར་ཐུག་པས་ངེས་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ནི་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པ་དག་དང་བཅུ་པ་དང་སྟེང་དུ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་ངེས་པ་མེད་པ་དང། དེས་པ་དང་ངེས་པ་མཐར་ཐུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །གཞན་ཡང་གདུལ་བྱའི་
ངོར་མཉམ་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེའི་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པར་གཞག་པ་མངོན་པར་དགོངས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལ་འགལ་བ་མེད་པ་ཁོ་ན་འབད་པས་བཙལ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་གནས་སོ་ཞེས་པ་འདི་གཞག་སྟེ། དཀྱུས་མ་

[217A]༄༅། །རྗེས་སུ་སྦྲེལ་བར་བྱའོ། །བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་དེ་མ་ཐག་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པ་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པ་ལས་ཤིན་དུ་བའི་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ་དང་
ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་དང་དངོས་གཞི་དང་མཇུག་གཉིས་དག་ནི་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་མིང་གཞན་དུ་ཀུན་དུ་འོད་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དངོས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད། འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་པའོ། །དེ་རྟོགས་པ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྲ་བཅོམ་
པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་མི་སློབ་པ་སྟེ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཙམ་དུ་བསླབ་པར་བྱ་བ་ནི། གང་འདི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་སྤངས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ན་དེ་གཉིས་ཀ་མཉམ་པ་
ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་མི་སློབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྐུ་གསུམ་རྣམས་དང་མཛད་པའོ། །སྐུ་ནི་ལུས་ཏེ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལུས་གསུམ་རྣམས་ནི་སྐུ་གསུམ་རྣམས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཆེན་མོ་དག་ཏུ་གསུངས་པ་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་
སུ་དག་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་པོ་དེ་རྣམས་ཁོ་ན་རྟོགས་པ་ལས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་
པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་རྣམས་དང་དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུ་རྣམས་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་སྐུ་ཅན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དམ་པ། བླ་ན་མེད་པའི་རོལ་པ་དང་དགའ་བ་
དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཆེད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་པོ་དེ་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པ་ལས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་

[217B] དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་སྤྲིན་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཛད་དོ་ཞེས་སོ། །མདོ་སྡེ་དེ་དང་དེ་རྣམས་སུ་ཡང་སྐུ་གསུམ་རྣམས་ཁོ་ན་རྒྱས་པར་བསྟན་ཏོ། །མདོ་སྡེ་རྒྱན་དུ་ཡང་གསུངས་པ། སྐུ་གསུམ་རྣམས་ཀྱིས་
སངས་རྒྱས་ཀྱི། །སྐུ་བསྡུས་པར་ནི་ཤེས་བྱ་སྟེ། །སྐུ་གསུམ་རྣམས་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱི། །དོན་འདི་རྟེན་དང་བཅས་པར་བསྟན། །ཞེས་སོ། །འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱིས་ཀྱང། གང་ཞིག་གཅིག་མིན་དུ་མའང་མ་ཡིན་རང་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་ཕུན་ཚོགས་ཆེན་པོའི་གཞིར་གྱུར་པ། །ཞེས་
པ་ལ་སོགས་པ་སྐུ་གསུམ་ཁོ་ན་བསྟོད་དོ། །འཕགས་པ་རྣམ་གྲོལ་སྡེའི་ཞབས་ཀྱིས་ཀྱང། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང། སྤྲུལ་པའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསལ་བར་མཛད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ་བཞི་པའོ་ཞེས་གང་དུ་ཡང་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་དེ། རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་ནི་སེང་གེ་བཟང་པོའི་རང་དབང་ལས་ཏེ་སྤང་བར་བྱའོ། །འོ་ན་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་སོ། །དེ་ལ་གང་འདུས་མ་བྱས་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་དོན་དམ་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་
དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གང་འདུས་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་སུ་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། གང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་འོག་མིན་གྱི་གནས་སུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའོ་ཞེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཉིད་ཀྱི་ས་ན་སྐུ་བཞི་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་རྣམ་
པ་གསུམ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྐུའི་ནང་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འདུས་བྱས་པ་བསྡུས་པ་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་འདོད་པས་ཚུལ་ཀྱོགས་[*KYOG]པ་ཡིན་གྱི་སྐུ་བཞི་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ལྟར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུམ་ཁོ་ན་མཛད་པའི་འཁོར་དང་བཅས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་

[218A]༄༅། །པ་བཞིར་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་དུ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་ངོ་བོའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། ངོ་བོ་ཁོ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་བི་ན་ཡ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་ཐ་ཀའོ་ཞེས་པ་རང་གི་དོན་ལ་ཐ་ཀའོ། །དེ་ལྟར་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྐྱེ་བ་མེད་
པ་མ་བཅོས་པ་འདུས་མ་བྱས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་སྤྲོས་པའི་སྒྲོ་འདོགས་པ་མཐའ་དག་ལྡོག་པ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། ངོ་བོའི་རྐྱེན་ཕྱིས་པས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་ངོ། །འདིར་རྣམ་པར་རྟོག་
པ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་འདའོ་ཞེས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་སྐལ་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཕན་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁྱབ་པའོ། །དེའི་ཚེ་གང་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པ་གློ་བུར་བའི་དྲི་མ་དང་
བྲལ་བ་ལས་ཟག་པ་མེད་པ། གནས་གྱུར་པས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་རྣམས་སྐུ་ཅིས་བསྡུས་ཤེ་ན་
ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནས་ཏེ། བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པས་དབེན་པས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཙམ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ཀུན་རྫོབ་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གང་
ཕྱིར་དབེན་པ་དབེན་གྱུར་ལས། །ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ཅེས་པ་དང། གང་ཞིག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་བ། །དེ་ཉིད་ཁྱོད་ནི་སྟོང་པར་བཞེད། །ཅེས་པའི་རིགས་པས་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་ལ་ཐ་དད་མེད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་
ཅན་གྱི་ཆོས་དེ་རྣམས་རྟོགས་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པར། སྐྱེ་མེད་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ་གང་ཚེ་བློ་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བ་དེའི་ཚེ་དེ་ཡིས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་བཞིན་ཏེ་དེའི་རྣམ་པར་བསྟེན་པའི་ཕྱིར་

[218B] ཡོངས་སུ་ཤེས་ལྟར་དེའི་ཐ་སྙད་ཉེ་བར་བླངས་ནས་རིག་པར་གྱུར་པའོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་གསུངས་སོ། །རྒྱལ་པོའི་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བའི་རྣམ་པར་བཤད་པར་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཁོ་ནའི་སྐུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་ལུས་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་དང། འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྐུའོ། །རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་ཡང་དེའི་འཇུག་པ་ཐོབ་པས་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་རྟེན་ཆོས་ཉིད་
དང་ཆོས་རྣམས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དང་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེས་པས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་གང་ཡིན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ་ཞེས་སྐུ་བཞི་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ལ་ངེས་པར་བསྟན་པ་མེད་དོ། །སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་ལས་ནི་གདུལ་བྱའི་ཁྱད་པར་གྱི་ངོར་ཆོས་ཉིད་ལོག་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་
པར་གཞག་པས་ངེས་པར་བསྟན་ཏོ། །དངོས་པོར་ན་དེར་ཡང་ལོག་པར་གྱུར་པ་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སྒྲས་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུས་བརྗོད་པར་བྱ་ལ། འགའ་ཞིག་ཏུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུའི་སྒྲས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་ཡང་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་ཟུང་ནི་
དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དང། སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་དབྱེར་མེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་ཞེས་ཟུང་འཇུག་དང་ཟུང་འཇུག་གི་སྐུ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུར་ཡང་ངོ། །གཞན་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པར་གསུངས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་དེར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་
པའི་སྐུ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུར་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྔོན་གོམས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་འཕེན་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུས་སྤྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འབའ་ཞིག་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་ཁོ་ནའོ། །གང་ཡང་འདིར་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དེ་ནི་དེར་ཡང་ངོ། །གང་རྟོགས་
པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་ཡང་ལྡོག་པའི་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་ལས་ཐ་དད་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་སྐུ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐུ་ལྔ་པ་ཡང་གསུངས་ལ། དེ་ནི་དེ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཅག་གིས་བྱས་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་མན་ངག་སྙེ་མ་དང་འཇིགས་པ་

[219A]༄༅། །མེད་པའི་གཞུང་འགྲེལ་དུ་གསལ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་བརྩམ་པའི་འབྲེལ་པ་མེད་པས་ཆོག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐབས་སུ་མ་བབ་ཅིང་མི་འཐད་པ་ཕྱོགས་གཞན་ནས་གསུངས་པའི་སྐུ་བཞི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་སེང་གེ་བཟང་པོའིོ་ཞེས་གནས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་གང་སྟོན་
པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལས་མཆོག་ཏུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཞིང། ཉན་པ་པོ་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ལའང་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་སྟོན་པའོ། །དེ་དེ་ལྟར་ལོངས་སྤྱོད་དེ། ཡང་དག་པར་
ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའམ། ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་འདུས་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའོ། །དེའི་ཆེད་དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་ཆེད་དུ་བའི་སྐུ་ནི་
ལོངས་སྤྱོད་པའི་སྐུ་ཡང་སྟེ། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་མཆོག་ཏུ་འབར་བ་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཛད་པ་ཡང་ངོ། །ཡང་ན་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་བསྟན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་སྟེ་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བར་བྱེད་པའམ་ལོངས་སྤྱོད་དུ་
འཇུག་པ་དང། དེ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་དེ་དང་དེའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་ཡང་དག་པར་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའོ། །གང་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་སྐུ་ནི། །མཚན་དང་དཔེ་བྱད་རབ་འབར་ཞིང། །སྐྱེ་བོ་
རྣམས་ལ་སྣ་ཚོགས་གཟུགས། །རང་མོས་དབང་གིས་འཛིན་པར་བྱེད། །བསོད་ནམས་ཚོགས་ནི་དཔག་མེད་ལས། །འབྱུང་བ་དེ་ནི་རྒྱལ་བའི་སྲས། །ས་བཅུ་ལ་ནི་གནས་རྣམས་ཀྱི། །དེ་ལྟ་བུ་ཡི་སྐུར་གཟིགས་སོ། །འདི་དེ་ཆོས་རྫོགས་ལོངས་སྤྱོད་ལས། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱད་བྱའོ། །
ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ལ། །གནས་པའི་བློ་ལ་སངས་རྒྱས་བརྗོད། །འོག་མིན་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་ནི། །དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་བྱ་བར་བཞེད། །རྣམ་པར་རྟོག་མེད་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་རྣམས་ཡང་དག་འབྱུང། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་པ། །ས་ཡི་སྟེང་དུ་སྟོན་པར་བྱེད། །

[219B] །སློབ་དཔོན་ཙནྡྲ་གོ་མིས་ཀྱང་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཆོས་སྐུའོ་འདི། །རྣམ་རྟོག་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །སེམས་ཅན་ཀུན་དང་དོན་ཀུན་གྱི། །རང་བཞིན་དེ་ནི་གཉིས་མེད་པའོ། །སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཅན་སྐུ་རྣམས་དང། །འགྲོ་རྣམས་དེ་བཞིན་ཉིད་ངོ་བོར། །གང་དུ་རོ་གཅིག་
གྱུར་པ་ན། །རྒྱ་མཚོ་རུ་ནི་ཆུ་བོ་བཞིན། །འདི་སྟེ་རྣམ་པ་འདི་ལྟའི་སྐུ། །སྐྱོབ་པ་འདི་ཡིས་ཆོས་སྐུའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་དག་ཕྱིར། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཁོ་ནའི་ཡུལ། །འཇིག་རྟེན་རྣམས་སུ་ལྷུན་གྲུབ་པར། །རྟག་ཏུ་དེ་ཡིས་ནུས་པ་རྣམས། །ཉི་མའི་འོད་ཟེར་རྣམས་བཞིན་དུ། །
མཐའ་ཡས་པ་ཡི་དོན་རྣམས་མཛད། །དམུས་ལོང་ལྟ་བུ་བདག་གཞག་པ། །རང་གི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི། །མིག་ཅན་ཀུན་གྱི་གཅིག་པུ་སྟེ། །ཅིག་ཅར་ཉི་མ་བཞིན་དུ་མཐོང། །དེའི་ཆོས་བདུད་རྩིའི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན། །འོན་པ་ལྟ་བུ་བདག་གཞག་པའི། །སྐལ་པ་ལྡན་རྣམས་
བསོད་ནམས་ཀྱིས། །བསྐྱེད་པའི་རྣ་བས་ད་ལྟའང་ཉན། །སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ཐེག་གསུམ་གྱིས། །ས་བོན་ཇི་ལྟར་བསམ་ཇི་ལྟར། །མཐའ་མེད་ཕྱོགས་སུ་མཐའ་ཡས་པའི། །སེམས་ཅན་འདི་ཡི་ས་སྦྱོང་བར་མཛད། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་ཡང་སྤྲུལ་པ་ནི་སྤྲུལ་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཞིང་
དེས་རྫོགས་པར་བྱས་པའི་སྐུ་ནི་སྤྲུལ་པ་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པ་དང་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་བར་དུས་ཇི་ལྟ་བ་དང་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པ་མཐའ་དག་སྒྲུབ་པ་ནི་སྤྲུལ་པའི་ཕྲིན་ལས་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟེ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཅན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཛད་པའོ། །དེ་ལྟར་ནི་ཐང་དང་ཆུ་དང་བར་སྣང་ལ་སྤྱོད་པའི་བརྟན་པ་དང་གཡོ་བ་རྣམས་ཇི་སྙེད་པར་སྐུ་དང་གསུང་གིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་ཆོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་
རྣམས་འདུལ་བའི་ཆེད་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་སུ་སྟེ། སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་མཐའ་ཡས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བས་སྟོང་པའོ། །ཇི་ལྟར་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་དང། གསུང་དག་སྤྲུལ་པ་དེ་ལྟར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་མི་

[220A]༄༅། །སྤྲུལ་པ་ཅི་ཞེ་ན། དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། སྣ་ན་མེད་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྤྲུལ་པ་ཡང་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ནི་སྤྲུལ་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ཐབས་ཀྱི་ལས་ཅན་ནོ་ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ་འདོད་མོད། འོན་ཀྱང་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡོད་ན་སྟེ། ལྷའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་རྨི་ལམ་མཐོང་བ་བཞིན་དང། བརྗོད་པས་ངག་གི་དོན་རིག་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་གང་སྤྲུལ་པ་དེ་རྣམས་ཅི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་
ནི་དེའི་ཚེ་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པ་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་ལུས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་སྐུ་ཉིད་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས། དེས་སྤྲུལ་པའི་ཕྱིར་དང། རང་གི་སྐུ་བཞིན་དུ་གཤེགས་པ་དང་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དཀའ་སྤྱད་རྣམས་ལ། བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་
དེ་རྣམས་ཀྱང་དེའི་སྐུ་རྣམས་སོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། །སྐུ་གསུམ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་རྟག་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་རང་བཞིན་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་པ་སྟེ། ཐོས་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་མ་ཉམས་པའི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་
ན་རྟག་པ་སྟེ་ཐོག་མ་ཡོད་ཀྱང་ཐ་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡང་ངོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་རྒྱུན་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་པ་སྟེ་མི་སྣང་བར་གྱུར་ནས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཡུལ་ཐ་དད་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཛད་པ་ཡང་རྟག་པ་ཉིད་དོ། །
དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་པའི་ལུས་སོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་གསུངས་པ། རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་པ་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགོས་སོ་ཞེས་སོ། །འདིར་ཡང་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་དག་པར་བྱུང་བའོ། །འགའ་ཞིག་ཏུ་
ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་པ་དང། ཆོས་ཉིད་ཅེས་པ་ཡང་སྤྱིར་གསུངས་ཏེ། ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་དག་དོན་དམ་པར་བྱེ་བྲག་མེད་པར་བསྟན་པའི་དོན་དུའོ། །གང་དེ་ལ་རག་ལས་པ་སངས་རྒྱས་སུ་བྱེད་པའི་ཆོས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་

[220B] དེ་ལས་གཞན་པའི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སོ་སོར་སྣང་བཞིན་པའོ། །འོ་ན་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་རག་ལས་པར་འགྱུར་མོད་དེ། དེའི་དབང་གིས་དེ་དེ་དང་དེར་མཐའ་ཡས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ན། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་ཤིན་
ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་བསོད་ནམས་ལས་ངེས་པར་འཁྲུངས་པ་འོག་མིན་གྱི་ས་ལ་ཞུགས་པ་སྟེ། སྐུ་དེ་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དེ་དེ་ལ་རག་ལས་པ་ཁོ་ནར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་
ཡོད་ན་གཞན་ལ་མི་སྣང་བ་མཆོག་ཏུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དེ་འབྱུང་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་དང། དེའི་དབང་གིས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་བསྟན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ལ་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་དགའ་བ་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པ་སྟོན་པའི་
ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་དེའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཐོབ་པའི་ངོར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཁོ་ན་གཙོ་བོར་ནུས་པ་ལ་དེའི་ངོར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཙམ་མོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དེ་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་འདིའི་ངོར་
རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། །དོན་དམ་པར་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དག་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཁོ་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་སོ་ཞེས་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པར་གསུངས་པ། གང་དག་ང་ལ་གཟུགས་སུ་མཐོང། །
གང་རྣམས་ང་ལ་སྒྲར་རྟོགས་པ། །ལོག་པས་བཅོམ་པར་རབ་སྐྱེས་པའི། །སྐྱེ་བོ་དེས་ནི་ང་མི་མཐོང། །འདྲེན་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ཆོས་ཉིད་སངས་རྒྱས་བལྟ་བར་བྱ། །ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་བྱའང་མིན། །དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་མི་ནུས། །ཞེས་སོ། །གང་རྣམས་གཟུགས་

[221A]༄༅། །ཀྱི་སྐུ་མཐོང་བ་ཙམ་མམ་དབྱངས་རྗེས་སུ་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདག་ཅག་གིས་མཐོང་ངོ་ཤེས་སོ་ཞེས་སེམས་པ་དེ་རྣམས་ལོག་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པས་བཅོམ་པར་སྐྱེས་པ་སྟེ་དེ་ཁོ་ན་ལ་གུས་པར་ལྟུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་
དེ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་མཐོང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་གྱུར་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་དེ་མཐོང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་བཞིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་མཐོང་བར་གྱུར་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་
མཐོང་བ་ཉིད་ཁོ་ནར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེའི་ཚེ་ཅི་ལྟར་མཐོང་བར་འགྱུར། དེའི་ཆོས་མཐོང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་སྟེ་དེ་ནི་དེ་དང་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཆོས་ཉིད་དེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་དང་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་ཙམ་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་མི་ནུས་ལ་
དོན་དམ་པར་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྟེ། ཤེས་པ་དང་ཤེས་པ་དག་ནུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་སུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་བལྟ་བྱ་ཞེས་པ་འདིར་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་མེད་པ་ཁོ་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་མཐོང་བའོ་ཞེས་མངོན་པར་དགོངས་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཟུགས་སུ་བལྟ་བར་
བྱ་བ་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དེ་དང་དེར་གཤེགས་པ་དང་འབྱོན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་མཛད་པ་ཅི་ཞེ་ན། གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ཞིག་ཏུ་
འགྲོ་བ་དང། འཁོད་པ་འགའ་ཞིག་ནས་བྱོན་པ་མ་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟར་གཤེགས་པ་སྟེ། གཤེགས་པར་མཛད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་ཐ་དད་པར་དམིགས་པ་ལ་ནི་དོན་དམ་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་
དེ་ལྟར་འཁོར་བ་ལས་མ་གཡོས་ཤིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་མེད་པ་སྟེ། ཅི་ལྟར་ཡུལ་འགའ་ཞིག་ཏུ་བཞུད་པར་འགྱུར། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཕྲིན་ལས་མཛད་པས། གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་སྤྲུལ་པ་ལ་སྟེ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་

[221B] །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱང་འདི་རྣམས་ཀྱི་གཅིག་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དང་བྲལ་བ་བདག་གཉིས་ཀ་མེད་པར་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའོ། །ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚིམ་པར་མཛད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་རྣམས་བདག་གི་སྤྲུལ་པའོ་ཞེས་བདག་ཉིད་གསལ་བར་ཡང་མི་མཛད་དེ། གཞན་དུ་ན་གདུལ་བྱ་རྣམས་མི་གུས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་རྒྱས་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་ཕྲིན་ལས་རྣམས་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་བྱེད་པ་བཟའ་བྱ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་རྣམས་
སྤྲུལ་ནས་དགའ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱིས་འདི་ཐམས་ཅད་རྫས་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་མི་ཤེས་ལ། གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་ལོག་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་མཐོང་ཞིང། སེམས་ཅན་མེད་ལ་སེམས་ཅན་དུ་གདགས་པ་ཡང་མེད་དེ་ཆོས་ཐམས་
ཅད་བདག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་སྐུ་གསུམ་དུ་སོ་སོར་སྣང་བའོ། །དེ་ལ་དངོས་གཞིའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་སྟེ་རྟོགས་པའོ། །མཇུག་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སོ་སོར་
སྣང་བའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཁོ་ན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུར་སྣང་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་གྱི་དོན་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ལྡན་པ་དང་ཞིང་དག་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་ངོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་དག་ཀྱང་སོ་སོར་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་དག་
གོ༑ །དེ་སྐད་དུ་ཡང་འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་མདོར་གསུངས་པ། རྣམ་པ་ལྔ་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་ཚོགས་པ་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་རིག་པར་བྱའོ། །ལྔ་པོ་ཅི་རྣམས་ཀྱིས་ཤེ་ན། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་དང། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང། མཉམ་པ་
ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སོ། །འདིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་དང། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་

[222A]༄༅། །དངོས་གཞི་ནི་ལྡོག་པ་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་བཞིའི་བདག་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་རྟོགས་པའི་ཐོབ་པའོ། །གང་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་དུ་གསུངས་པ། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི་
ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་པ་དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་སྦྱར་བྱེད་པས་སོ། །དེ་ཉིད་དུ་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་མ་ལུས་པ་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་གསུངས་
སོ༑ །མཉམ་པ་ཉིད་དང་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དག་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའོ། །མཇུག་ནི་གཙོར་ལྡོག་པ་གཅིག་པ་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་གང་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ལས་གྲོལ་བ། སྙིང་
རྗེ་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སུ་མེད་པ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་རྫོགས་པ། སྤངས་པ་དང་རྟོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་དག་པའི་དོན་བསྒོམ་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ལས་སྐྱེས་པ་གསལ་བར་སྣང་བ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ན་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ལ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་
འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མངོན་སུམ་སྟེ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི་གང་ལ་མཐའ་ཡས་པའི་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སོ་སོ་བ་ཇི་ལྟར་ཐག་རིང་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ཡུལ་དང་འདས་
པ་དང༑ མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་བཞིན་གནས་སྐབས་སོ་སོ་བ་མེ་ལོང་ལ་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་གསལ་བར་སོ་སོར་སྣང་བའོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་གང་གི་དེ་ལྟར་གཟུགས་བརྙན་གྱི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ནས་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ལ་རྟག་ཏུ་བདག་ཉིད་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཐོབ་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་གང་གིས་དེ་ལྟར་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཁོ་ནའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་རང་གི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་དབང་ལས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དང་སྤྱོད་

[222B] །བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་གང་གིས་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པའི་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའོ། །ཡེ་ཤེས་བཞི་པོ་འདི་ཡང་རྟོག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ་དེ་ལྟ་ཁོ་ནར་མངོན་སུམ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་རྣམས་
ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་མོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་ཟླ་བ་གྲགས་པས། རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་ནི། །མངོན་སུམ་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་འདོད། །གཞན་ནི་ཉི་ཚེ་བ་ཉིད་ཀྱིས། །མངོན་སུམ་ཞེས་ནི་འདོད་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །འོ་ན་ཡེ་ཤེས་ལྔ་པོ་འདི་རྣམས་ཅིག་
ཅར་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའམ་འོན་ཏེ་མ་ཡིན། དེ་ལས་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ན་ཐ་དད་ན་ནི་ཤེས་པའི་རྒྱུན་ལྔ་རྣམས་སུ་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་གྱུར་ནའང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་ལྔ་རྣམས་ཡོད་ན་སེམས་ཅན་སྔར་གང་གས་པ་རྣམས་སྐུ་སོ་སོ་ལ་ཅིག་ཅར་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་ལུས་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་
རྣམས་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་པོ་རྣམས་ནི་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོས། གཟུགས་དང་རོ་དང་དྲི་དང་རེག་བྱའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྒྱུན་རྣམས་ལ་བུམ་པ་གཅིག་ཏུ་གདགས་པ་བཞིན་དུ་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པའི་འབྲེལ་པ་ལས་དབྱེར་མེད་པའི་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་
སེམས་ཅན་གཅིག་ཏུ་གདགས་པའི་ཡུལ་ཁོ་ནའོ། །ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་གཞན་ལུས་ལ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་བཞིན་དུ་སྟོབས་དང། མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་
སོ་སོ་རང་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཅིག་ཅར་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་གྲངས་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འགྱུར་མོད་སྐྱོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། སེམས་ཅན་གཅིག་ཏུ་གདགས་པ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང། མོས་པ་གཅིག་གི་ཡུལ་གྱུར་ཅིང། །འབྲས་བུ་གཅིག་ལ་ཉེར་མཁོ་བ། །དབྱེ་བ་མེད་པར་
འཇུག་རྣམས་ལ། །བློ་གཅིག་ཀུན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གནས། །ཞེས་པ་རིགས་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་གཅིག་པའོ་ཞེས་པ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་གཅིག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་དུས་གཅིག་ལ་མེད་དོ་ཞེས་པ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་

[223A]༄༅། །གཅིག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མང་པོ་འབྲེལ་པ་རྣམས་ཅིག་ཅར་རྒྱུན་དུ་འཇུག་གོ་ཞེས་པས་འགལ་བ་མེད་དོ། །འོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རེ་རེ་ཡང་རྣམ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་རྣམ་པ་ཐ་དད་པས་ཀྱང་དབྱེ་བར་བྱ་ན་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་
ཉིད་ཙམ་ཡང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ལྷག་མ་མེད་ལ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། ཡེ་ཤེས་གཅིག་བོ་དེ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ལུས་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཐ་མི་དད་
པ་ཡང་མ་ཡིན་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཅི་ཞིག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ནའོ་ཞེས་རྒྱས་པ་དང་བཅས་པ་སྔར་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །གསུངས་པ་ལྟར་ཡང། དྲི་མེད་དབྱིངས་ནས་སངས་རྒྱས་རྣམས། །གཅིག་དང་མང་པོ་
ཉིད་ཀྱང་མིན། །ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ལུས་མེད་ཕྱིར། །སྔོན་གྱི་ལུས་རྗེས་འབྲང་བའི་ཕྱིར། །གཉིས་དང་གཉིས་དང་གཅིག་གིས་ནི། །འདིར་ནི་སྐུ་གསུམ་རྣམ་པར་གཞག་ཅེས་སོ། །ཅི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་མེད་པ་ཁོ་ན་འམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཅོམ་
ལྡན་འདས་རྣལ་འབྱོར་པའི་དབང་ཕྱུག་དམ་པའི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདོད་ན་དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་བསམ་མོ་ཞེས་ནི་མི་བརྗོད་དེ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ལ་ནི་བརྟག་པ་དེ་མེད་ལ་
ཡེ་ཤེས་དེ་གཞན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པར་གསུངས་པ། སོ་སོ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་དེ། །རྟོག་གེ་པ་རྣམས་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །ཞེས་སོ། །ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་དུ་ཡང། རྣལ་འབྱོར་རྟོག་པ་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཅེས་སོ། །གང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་
པའི་ཡེ་ཤེས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ལ་ལར་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་དེ་ནི་གདུལ་བྱའི་བསམ་པའི་ངོར་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་འཕེན་པའི་ཤུགས་ལས་སོ་ཞེས་པ་ཐམས་ཅད་ལོགས་པར་གནས་སོ། །འོ་ན་ཐམས་ཅད་རིག་པར་བྱེད་པ་ཅི་ལྟར་སྲིད་ཅེ་ན། ཤེས་རབ་

[223B] བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་གོམས་པ་གང་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་པ་ཡོད་དམ་ཅི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་གི། འདི་ལས་འདི་
དངོས་པོ་མ་ལུས་པར་རྟོགས་པའི་སྤྲུལ་པ་ལ་མཁས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་དྲི་མ་ཉིད་ཡིན་ལ། དྲི་མ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྤྲུལ་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྩད་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་དངོས་པོ་རྣམས་མཐོང་བ་ལ་རྣམ་པར་
རྟོག་པ་གེགས་ཉིད་དུ་མ་མཐོང་ངམ། འོན་ཏེ་ཉོན་མོངས་པས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པས་སོ། །དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ན་ཡང་མེད་པས་སོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དང་བྲལ་བ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་
པར་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་དགའ་བའི་དངོས་པོ་མཐོང་བ་ན་སྐྱོན་དང་མཐོང་བ་ལ་ཡང་སྐྱོན་མེད་པར་རྟོག་པ་དེའི་ཚེ་འདོད་ཆགས་ནི་གསལ་བར་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཡང་མི་དགའ་བ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡོན་ཏན་མེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེའི་ཚེ་ཞེ་སྡང་ངོ། །གོམས་པ་མེད་པ་ན་ཐམས་ཅད་
ཡོད་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གཏི་མུག་གིས་བྱས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ལ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རྒྱུད་མི་མཐུན་པ་སྐྱེས་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམས་པས་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་
རྒྱལ་བ་དེ་ལྟར་གང་ཉིད་ཀྱིས་མི་མཐུན་པ་ལྡོག་པས་གང་གི་ཚེ་རེ་ཞིག་བློ་རྣམས་རང་གི་རྣམ་པ་རྣམས་ལ་ངེས་པར་རྟེན་ཅིང་མཐར་ཐུག་པ་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྟོགས་པ་རྣམས་བསྒོམ་པ་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་ན་གསལ་བ་ཉིད་དུ་གདོན་མི་ཟ་བར་
འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་བསྒོམ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྟོབས་ཁོ་ན་ལས་ཏེ། ལྷའི་དབང་ལས་བདེན་པའི་རྨི་ལམ་བཞིན་ཏེ། དོན་གྱི་རྣམ་པ་ནི། དོན་ཇི་ལྟ་བའི་བདག་ཉིད་མེད་པར་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་སྐྱེ་བ་ལས་གཞན་དུ་ཡང་ངོ། །གང་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་དུ། གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་བསམ་པ་འདི། །མ་དག་བློ་ཅན་ལ་

[224A]༄༅། །ཡིན་གྱི༑ །རྣལ་འབྱོར་རྟོག་པ་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཅེས་སོ། །ཕྱི་རོལ་དུ་ནི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་འདྲ་བ་ཉིད་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དག་གིས་རིག་བྱར་གནས་ལ་རྣལ་འབྱོར་པའི་འདྲ་བ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ངོ། །ཐོབ་པར་བྱ་བ་ནི་དོན་འཇུག་ཡུལ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་སླུ་བའོ། །འོ་ན་
འབྱུང་འགྱུར་དང་བྱུང་ཟིན་དག་དུས་ཀྱིས་བར་དུ་ཆོད་པས་ན་དེས་ཅི་ལྟར་སྟོན་ཞེ་ན། ཡུལ་གྱིས་བར་དུ་ཆོད་པ་ལ་ཡང་འདིར་ཐལ་ལོ་ཞེས་པས་འཇུག་ཏུ་རུང་བའི་ཡུལ་ལ་ཡང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་དེ་ཙམ་དུ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། གཞན་ཡང་འབྱུང་འགྱུར་རམ་འབྱུང་བར་རོ། །གལ་
ཏེ་དེའི་དུས་ན་མེད་པས་སོ་ཞེ་ན། དེའི་ཡུལ་ན་ད་ལྟ་བ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་པ་མཚུངས་སོ། །དོན་བྱ་བ་ཡང་དེ་ཇི་ལྟར་དེའི་ཡུལ་ཉེ་པ་ན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་དེའི་དུས་ཉེ་བ་ནའོ་ཞེས་པ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཐམས་ཅད་རིག་པར་བྱེད་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་མ་ལུས་པ་མངོན་སུམ་དུ་
མཛད་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ནི་རང་གི་བག་ཆགས་ཀྱི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་འདོད་ཆགས་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་ཀྱི་གཞན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལས་མ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་འཇོག་པར་
གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱ་བའོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ཅིག་ཅར་ཤེས་བྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་པ་ལ་ཁྱབ་ན་དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་རྣམས་འདི་ཙམ་ཞེས་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་ཕྱིར་མཐའ་མེད་པར་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་དེ། དེ་ལྟར་ནི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་
གིས་རྟོགས་པའི་དངོས་པོ་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་མེད་དོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་བ་རྣམས་ཅི་ལྟར་མཐའ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་བྲལ་རྣམས་ན་མཐའ་ཡས་པ་དེ་ལྟ་ཁོ་ནར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཐུགས་
མཐའ་མེད་པས་ཅིག་ཅར་འཛིན་པས་ཏེ། སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་བཞིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཆད་པར་བྱས་ན་ནི་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ནོ། །གང་གིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མཐའ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དངོས་པོ་རྣམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་བཅད་

[224B] འོན་ཀྱང་ཡུལ་བཀོད་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡས་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ནི་གྲངས་མཐའ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ངོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་ཏེ། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་
བདེན་པ་མཐོང་བའི་ཤེས་པ། དོན་དམ་པར་ཡུལ་མེད་ཀྱང་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་རྟགས་དང་ལུང་ལ་མ་ལྟོས་པར་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་དབང་ལས་སྐྱེ་བས་ཉེ་བར་བསྟན་པས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དོན་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་སླུ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམ་སྐྱི་ཡེ་
ཤེས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་བྱུང་བའམ་འབྱུང་བཞིན་པའམ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་མ་འོངས་པའི་དངོས་པོར་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དེ་ལྟ་ཁོ་ནར་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་དང་སྤང་བྱ་དང་
བླང་བྱ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཅན་གྱི་སྤྲོས་པ་རྣམས་ཕྱི་རོལ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་གསལ་བར་སོ་སོར་སྣང་བ། རྟགས་དང་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་མི་སླུ་བ་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཚད་མར་འདོད་དོ་ཞེས་པའོ། །ཁ་ཅིག་གི་འདོད་པ་ཡང། སོ་
སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པ་རྗེས་ཐོབ། དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཞེས་པའོ། །ཡང་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེ་དང་འདིའི་འདོད་པ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་
དུ་མི་རིགས་མོད། ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དུ་དཔྱད་ཟིན་ནོ་ཞེས་པ་འདིར་ཞར་འབྱུང་རྒྱ་ཆེ་བས་ཅི་བྱ། དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ལྔ་རྣམས་མདོར་བསྡུས་ནས་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། རྒྱས་པ་ལས་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་འགའ་ཞིག་རྣམ་པར་འཇོག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་མདོར་
བསྡུས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གཅིག་ཁོ་ནའོ། །ཕྱེ་བས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གསུམ་རྣམས་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་

[225A]༄༅། །ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་དང་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་མངོན་པར་མཚོན་པར་བྱ་བ་རྣམས་ཏེ། འཇུག་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྒྱུའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། སྤང་བྱ་དང་བླང་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་རྩེ་མོར་གྱུར་བ་དང་མཐར་
གྱིས་པ་དང་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྣམས་ནི། འདིས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་རོ་ཞེས་པ་དེའི་སྦྱོར་བའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །ཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པའི་ཆོས་སྐུ་ནི་འབྲས་བུའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །སླར་ཡང་གསུམ་པོ་འདི་རྣམས་རྒྱས་པར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དྲུག་རྣམས་ཏེ། རྣམ་
པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་གྲངས་ཇི་ལྟ་བར་སྦྱོར་བའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། རབ་ཏུ་གྱུར་བའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་གོ་རིམས་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་མཐར་ཐུག་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་དབྱེ་བ་ལས་སོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ལས་ནི་རྒྱུའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་
སྔར་བཞིན་གསུམ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་རྣམས་སོ། །གང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་རྣམས་སྦྱོར་བའི་ཡུལ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་བཞི་རྣམས་སྦྱོར་བ་དང་རྒྱུའོ་ཞེས་འཕགས་པས་རྣམ་པར་གཞག་པར་མཛད་པ་ནི་འདི་དང་དོན་གྱིས་མཐུན་པ་ཁོ་ནའོ། །སེམས་
བསྐྱེད་པ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཁོ་ན་འདིར་བརྗོད་པའོ། །ཐུབ་པའི་དགོངས་པའི་རྒྱན་དུ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་སྣང་བའི་ལེའུ་སྟེ་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པའོ།། །།དེ་ལྟར་འདུན་པ་དང་
བསམ་པ་དང། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང། སྦྱོར་བ་དང། སྦྱིན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བཟོད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། བསམ་གཏན་དང། ཤེས་རབ་དང། ཐབས་དང། སྨོན་ལམ་དང། སྟོབས་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང། བསོད་ནམས་
དང༑ ཡེ་ཤེས་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང། སྙིང་རྗེ་དང། ལྷག་མཐོང་དང། གཟུངས་དང། སྤོབས་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་དང། བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་དང། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པོ་སོ་སོར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་

[225B] དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མོས་པས་ཡིད་ཆེས་པ་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་མོས་པས་རབ་ཏུ་དང་བ་སྐྱེས་པ་ཐོབ་པར་ནུས་པ་ཉིད་དུ་མོས་པས་མངོན་པར་འདོད་པ་ཐོབ་པ་གང་རུང་རུང་འདོད་པའམ་གཞན་གྱིས་བསྐུལ་བས་ནི་མ་ཡིན་པ་བསོད་ནམས་དང་ལྡན་
པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་འདོད་ཅིང་ཡོངས་སུ་བསམས་པའི་དོན་རྣམས་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པ་ཉིད་དུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས། བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལེན་པ་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ཚོགས་ཉེ་བར་སོགས་པར་བྱེད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དང་པོ་རེ་ཞིག་སྨོན་པའི་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་
དོ། །དེའི་ཡོན་ཏན་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ལ་མཐོང་བའི་ཆོས་ནི་ད་ལྟར་བའི་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ལ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཐོབ་པ་དང་བརྒྱུད་པས་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུ་ཞིང་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ལས་བརྒྱན་པར་བྱས་ནས་ལྷ་
དང་མིའི་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་དེ་དང་དེ་རྣམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་སྐད་ཅིག་སོ་སོར་སྟེར་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་རྡུལ་དང་མཉམ་པ་ཁོ་ནའི་བསྐལ་པར་ཕྱོགས་བཅུ་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་ཕུལ་ལ། གཞན་གང་ཞིག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བཞིན་པ་ཁོ་ནས་
འདི་ནི་འདི་ལྟ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་མོས་པས་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་འདིས་ནི་སྔར་གྱི་སྦྱིན་པ་པོ་དེ་ལས་བསོད་ནམས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཐོབ་པོ་ཞེས་བསོད་ནམས་ཀྱི་མཆོག་ཉིད་ཐོབ་པ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་ཏེ། མོས་པ་དང། བསོད་ནམས་དག་ནི་སྐྱེ་བ་གཅིག་པོ་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་
མོས་པ་འཕེལ་བས་བསགས་བཞིན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཆུ་བོས་སྡིག་པའི་དྲི་མ་བཀྲུས་ཤིང། སྡིག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ངན་འགྲོ་གསུམ་རྣམས་དང། གཞན་དོན་ལ་འབབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བདེ་འགྲོ་དང་ཟག་པ་མེད་པ་དམན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བ་སྔགས་པ་སྨྲ་བའི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་རྣམས་རིང་དུ་བྱེད་ལ་མུ་
སྟེགས་པ་དང་བདུད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱིས་བཀུར་བར་འགྱུར་ཞིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མཐོང་བ་དང། དེ་རྣམས་ཀྱིས་འདོམས་པར་བྱེད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་ལ་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་

[226A]༄༅། །པར་བྱེད༑ སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱང་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་མདོར་བསྡུས་པ་ལས་བརྒྱུད་པས་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཏེ། རྒྱས་པ་ལས་ནི་སྐབས་ཇི་ལྟ་བར་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །འདུན་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཤུ་རྩ་གཉིས་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཆེན་
མོ་དག་ཏུ་གསུངས་ལ། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་དག་གིས་ནི། དེ་རྣམས་ལ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་མི་ཟད་པ་བརྒྱད་ཅུ་རྣམས་གསུངས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་དང། བསམ་པ་དང། སྦྱོར་བ་དང། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་རྣམས་དང། ཚད་མེད་
པ་བཞི་རྣམས་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་རྣམས་དང། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་རྣམས་དང། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་རྣམས་དང། སྟོན་པ་བཞི་རྣམས་དང། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དག་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་རྣམས་དང། ཞི་གནས་དང་
ལྷག་མཐོང་དག་དང། གཟུངས་དང། སྤོབས་པ་དག་དང། ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞི་རྣམས་དང། བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་ཉིད་དང། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྦྱོར་བ་དང་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་རིམ་པ་བཟློག་ནས་བསྟན་པ་ནི་གཉིས་ཀ་ལ་འབྱུང་བར་གསལ་བར་
བྱེད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་སྨོན་པ་བརྒྱུད་པས་ནི་སྦྱོར་བར་གསུངས་སོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་བཅོ་ལྔ་པར་ཡང། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་བར་མ་འཕགས་པས་ཉེ་བར་བཞག་པས་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་རྟོགས་པར་བྱས་པ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་
བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སྟེ། མདོ་ལ་ལར་ཆོས་ཁ་ཅིག་གནས་སྐབས་འགའ་ཞིག་ལ་བསྟན་པ་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་པ་སྐྱོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་དང་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དཔེར་བརྗོད་པ་རྣམས་
ཀྱིས་རྒྱས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་ནི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དང་བཅས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་འདུན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མི་ཟད་པས་ན་ས་དང་མཚུངས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་དེའི་ཚོགས་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའི་གཞིར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པའི་མདོར་དོན་གྱིས་གསུངས་

[226B] ཐོག་མ་དང་བར་དང་ཐ་མ་རྣམས་སུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། ཕན་པ་དང་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པའི་སེམས་དང། ས་དང་མཚུངས་པར་ཡང་
འགྱུར་གྱི་ཇི་ལྟར་ཡང་བཏང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ས་ལ་བརྟེན་ནས། སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་དེར་ཉེ་བར་འཚོ་བར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ནས་བཟུང་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་རྣམས་
ལ་ཉིན་དང་མཚན་དུ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སེལ་ནུས་པར་ནམ་ཞིག་འགྱུར་ཞེས་པ་དང། དབུལ་ཞིང་སྐྱོ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་ལ་ངེས་པར་སྦྱོར་བར་ནམ་ཞིག་འགྱུར་སྙམ་པ་དང། རང་གི་ལུས་ཤ་ཁྲག་
དང་བཅས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གང་གི་ཚེ་བྱེད་པར་འགྱུར་སྙམ་པ་དང། དུས་ཤིན་ཏུ་རིང་བར་དམྱལ་བར་གནས་པས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་ཁོ་ན་ནམ་ཞིག་བྱེད་པར་འགྱུར་སྙམ་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འབྱོར་པས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིད་ལ་རེ་བ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པར་ནམ་མཐོང་བར་འགྱུར་སྙམ་པ་དང། སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་ནམ་གྱི་ཚེ་འདོན་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་དང། སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་འབྲས་བུ་མེད་པའི་སྐྱེ་བ་དང། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་དང་བྲལ་
བའི་སེམས་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་རོ་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པའི་བྱ་བ་དང། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་དགའ་བར་མི་བྱེད་པའི་ངག་དང། གཞན་གྱི་དོན་དང་བྲལ་བའི་གསོན་པ་དང། གཞན་ལ་ཕན་པ་དང་སྟོབས་ཆུང་བའི་ལུས་དང། གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ལ་མི་དགའ་བའི་བློ་དང། སེམས་ཅན་
ལ་ཕན་པའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པའི་རྫས་ནོར་དང། འགྲོ་བའི་དོན་དུ་སྤྱོད་པ་དང་བྲལ་བའི་དབང་ཕྱུག་དང། གཞན་འཚོག་པས་དགའ་བ་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང། སྐྱེ་བར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པ་དང་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡིག་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བདག་ལ་གྱུར་ཅིག་བདག་གི་ལེགས་པར་སྤྱད་

[227A]༄༅། །པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲས་བུ་སེམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ལ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་རྣམས་སོ། །འདིའི་རྗེས་སུ་བསྔགས་པ་ཇི་སྐད་དུ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པར། འོད་སྲུངས་འདི་སྟེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་དམ་པའི་མངལ་དུ་
གཞོན་ནུ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་མཚན་དང་ལྡན་པ་ཆགས་ནས་ཞག་བདུན་ལོན་པར་གྱུར་ན། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་མེར་མེར་པོར་གྱུར་པ་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་དེ་ལ་དེར་ལྷ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་དགའ་བ་བསྐྱེད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་མགྱོགས་པ་དང་སྟོབས་དང་ཤུགས་དང་མཐུ་ཐོབ་པ་ཆེར་སྐྱེས་པ་དེ་རྣམས་
ལ་ནི་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ད་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རིགས་མི་འཆད་པའི་ཆེད་དུ་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ། ཉོན་མོངས་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ནུར་ནུར་པོར་གྱུར་པ། ཐ་མལ་པ་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་འཁོར་བར་འཁོར་མོད། འོན་ཀྱང་དེར་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་མཐོང་བའི་ལྷ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་དགའ་བ་བསྐྱེད་ཀྱི། དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ལ་བསམ་གཏན་པ་དེ་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་གདུང་མི་འཆད་པའི་ཆེད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱ་ཀ་ལ་པིང་ཀའི་ཕྲུ་གུ་སྒོ་ངའི་སྤུབས་ན་གནས་པ་མིག་མ་བྱེ་བ་ཡང། འདི་ལྟ་སྟེ། ཟབ་ཅིང་སྙན་པའི་སྒྲ་སྐད་བསྒྲགས་པས་བྱའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །འོད་སྲུངས་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་
དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་རིག་པའི་སྒོ་ངའི་སྦུབས་ན་གནས་པ་ལས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་མུན་པ་དང་རབ་རིབ་ཀྱི་དྲ་བས་མིག་ཁེབས་པ་ཡང། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སྦྱོར་བ་དང། སྒྲུབ་པའི་སྒྲ་བསྒྲགས་པས། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་
རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ། རིའི་རྒྱལ་པོ་གངས་རི་ལ་སྨན་གང་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་ང་ཡིར་བྱ་བ་མེད། ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མེད། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་དེ། ནད་གང་ལ་བཏང་བ་དེ་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །འོད་སྲུངས་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཡེ་

[227B] །འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཟླ་བ་གསར་བ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་དེ་ལྟར་ཟླ་བ་གང་བ་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །
འོད་སྲུངས་དེ་བཞིན་དུ་ང་ལ་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་དད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཕྱག་བྱའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱུང་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཉན་
ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སར་ཡང། འདི་གཉིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་བརྟན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་དག་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་གནས་སུ་གྱུར་པར་འགྱུར་བ་དང་
བླ་མར་གྱུར་པ་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་དང་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་འདྲ་བ་དང་གནོད་པ་མེད་པའི་བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ནི་གནོད་པ་མེད་པའི་བསོད་ནམས་ཏེ། གང་གིས་བསྲུངས་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཉིད་ལོག་གམ་མྱོས་པར་གྱུར་པ་ལ་ཡང་སྦྲུལ་ལམ་གནོད་སྦྱིན་ནམ་
མི་མ་ཡིན་པ་གཉུག་མར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོ་འཚམས་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཚེ་བརྗེས་ནའང་བསོད་ནམས་དེས་གནོད་པ་ཉུང་བ་དང། ནད་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ནས། དྲན་པ་ཉམས་པ་མེད་པ་དང། སེམས་ཉམས་པ་མེད་པའི་བར་དུའོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་ལག་ཏུ་སོང་བ་རྣམས་
མ་གྲུབ་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡམས་དང་ཉེ་བར་འཚེ་བ་དང། ཟད་འགོ་བ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་དང། རིག་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ཀྱང་དེའི་ལག་ཏུ་སོན་པ་རྣམས་འགྲུབ་ན། གྲུབ་པ་རྣམས་སླར་སྨྲ་ཅི་དགོས། ཞིང་གང་ན་གནས་པ་དེར་འཇིགས་པ་དང་སྐྲག་པ་དང་
མུ་གེའི་འཇིགས་པ་རྣམས་དང། མི་མ་ཡིན་པས་བྱས་པའི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་རྣམས་ཀྱང། མ་བྱུང་བ་རྣམས་མི་འབྱུང་ལ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བརྒྱ་ལ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་ངན་འགྲོའི་སར་སྐྱེས་ཀྱང་དེ་ཚད་ཆེན་པོས་

[228A]༄༅། །ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་གྲོལ་ལ། དམྱལ་བ་པ་རྣམས་ལས་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ཞིང། ཆེས་ཤིན་ཏུ་སྐྱོ་བའང་སྐྱེའོ། །སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་སྙིང་རྗེའི་སེམས་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་གནོད་པ་མེད་པའི་བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་པོས་དེ་ལྟ་བུའི་ཆ་དང་
མཐུན་པའི་ཕན་ཡོན་མང་པོ་རྣམས་ཐོབ་པོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བསམ་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་གསེར་བཟང་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་བསྡུས་པའི་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་བསམ་པ་ནི་ཕྱི་མ་དང་དེའི་དུས་དག་ཏུ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མི་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་བར་གྱི་བསམ་པ་ནི་བསམ་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པར་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་བསམ་པ་དང། ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་བསམ་པ་དང། སེམས་ཅན་བདེ་བའི་བསམ་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ཡང་བ་དང་ལྕི་བ་དང་རྣམ་པ་
གཉིས་ཏེ། ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་གང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གདུལ་བྱ་ཉེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྟན་པ། གཞན་རྣམས་ཀྱིས་མི་མཐོང་བའོ་ཞེས་འདས་པ་རྣམས་དང་གང་ཡང་གདུལ་བྱ་ཉེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་བཞིན་བ་ཉིད་ཀྱིས་
ན་བཞུགས་པ་རྣམས་དང་གང་ཡང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དོན་རྫོགས་པར་བྱས་པ། མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་པ་ཞེས་པ་མ་བྱོན་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་བདག་གིས་བླ་ན་མེད་པའི་མཆོད་པས་མཆོད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་ཡང་བ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྐུ་
གཟུགས་རྣམས་དང་མཆོད་རྟེན་རྣམས་དང་ནམ་མཁའ་ལ་ཡང་མཆོད་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒྲུབ་པ་ནི་སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པ་སྟེ། དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་བསམ་པ་ནི་ལྕི་བའོ། །གཉིས་པ་ནི་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་
མཐོ་དམའ་དང་སྡོང་དུ་མ་དང་ཚེར་མ་དང་གསེག་མ་དང་གྱོ་མོ་དང་བོང་པ་དང་གཅན་གཟན་དང་སྦྲུལ་དང་ཆོམ་རྐུན་དང་མུ་གེ་དང་ཆུ་དང་ནད་ཀྱི་དགོན་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་ཅིང་ལག་མཐིལ་ལྟར་མཉམ་པ་ཉིད་བལ་ལྟར་འཇམ་པ་ཡངས་པ་དང། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལྗོན་པ་ལ་སོགས་

[228B] ངན་འགྲོའི་ས་དང་བྲལ་བ་ཤལ་དང་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལ་དང། བཻཌཱུརྱ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་ཞིང་དེར་གང་ཁམས་དང་འགྲོ་བ་དང་སྐྱེ་གནས་དང་རིགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ངན་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱང་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་
ངན་འགྲོ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་བདེ་བས་རྟག་ཏུ་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་ལུས་དང་སེམས་གནོད་པ་དང་བྲལ་བ་དང། དེ་རྣམས་ཡོ་བྱད་གང་དང་གང་གིས་བདེ་བ་འདི་དང་འདི་འདྲ་བ་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཡོ་བྱད་དེ་དང་དེ་རྣམས་ལ་བདག་གི་དགེ་བའི་ལས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་ཉེ་བར་འབྱུང་བ་དང། རྫོགས་པའི་བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཡང་གྱུར་ཅིག་དེ་ལྟར་དེ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང། ཡིད་ལ་རེ་བ་རྫོགས་པ་དང་བླ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་ལྡན་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཟླ་བ་གསར་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་
དེས་དགེ་བ་རྣམས་སྐྱེ་ཞིང་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་རྟོགས་པའི་ཆེད་དུ་བའི་བསམ་པ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་སྟེ། གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མར་གསུངས་པ། དེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ཡང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་པའི་བར་དུའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་བགོམས་པ་འདི་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བར་བྱེད་འཕེལ་བར་བྱེད་དེ། དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཟླ་བ་གསར་པ་བཞིན་ནོ། །དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པར་ནི། དོན་གྱིས་ན་ཟླ་བ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་གྱི་ཡང་ཇི་ལྟར་ཟླ་
བ་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་སྣང་བར་བྱེད་ཅིང་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ལ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནག་པོ་དང་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྣང་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་འདི་ནི་ལས་དང་པོ་པའི་ངོ་བོའི་སེམས་བསྐྱེད་
པ་གསུམ་ལ་ཚོགས་ཀྱི་སར། བསམ་གཏན་མངོན་ཤེས་བསྒྲུབས་པ་ལས། །སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་རྣམས་ལ། །མཆོད་པའི་དོན་དང་མཉན་ཆེད་དུའང། །དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་སུ་འགྲོ། །འདི་ཡིས་སངས་རྒྱས་དཔག་མེད་རྣམས། །བསྐལ་པ་དྲངས་མེད་བསྙེན་བཀུར་ནས། །

[229A]༄༅། །དེ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ལས། །སེམས་ནི་ལས་རུང་ཕྱོགས་ཏུ་གྱུར། །ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་གདམས་པ་དང། རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བརྩམས་པ་ཉིད་ལས་སུ་རུང་བར་གྱུར་པ་ན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་ཞེས་
བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་སྟེ། གང་ཐོབ་པ་ལས་སྟན་གཅིག་ལ་གནས་པས། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་ཉན་པ་དང་གཞུང་དང་དོན་དག་འཛིན་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཐོབ་ན་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་དག་མངོན་པར་འཕེལ་བའི་དོན་དུ་སངས་
རྒྱས་རྣམས་ལས་གདམས། །དེ་ཡང་ཕྱོགས་སོ་སོར་གང་གའའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་དང་མཉམ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལྟ། དེ་རྣམས་ཆོས་བསྟན་པ་ཡང་ཉན། དགེ་འདུན་ལ་ཡང་བསྙེན་བཀུར་བྱེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡང་ལྟ། དེ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་
བདག་དང་གཞན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་མེད། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྤྱོད་དོ་ནས། ཇི་སྲིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ལ་རློམ་སེམས་མེད་དོ་ཞེས་པ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀུན་ནས་དང་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་
ལམ་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་ཚོགས་ཀྱི་སར་དང། གོང་མ་གོང་མའི་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་རིམ་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་མཆོག་དང་རབ་མཆོག་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་སྤྱན་ལྔ་རྣམས་སོ་སོར་འཐོབ་ལ། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་རྣམས་ཀྱང་སྟེ། དེ་རྣམས་ལ་ཡང་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་ལ་
གང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ལ་ཤའི་མིག་ནི་གང་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་སྟེ། དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མར་གསུངས་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤའི་མིག་གིས་དཔག་ཚད་བརྒྱ་མཐོང་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་ནས་བརྩམས་ནས། ཇི་སྲིད་དུ་གང་སྟོང་གསུམ་གྱི་
སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐོང་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་པའི་བར་དུའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེའི་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཤའི་མིག་གི་ཁྱད་པར་བག་ཙམ་ནི་སྲོག་ཆགས་ཕལ་ཆེ་བ་ཙམ་ལ་ཡོད་དོ། །ལྷའི་མིག་ནི་གང་གཟུགས་རྣམས་དང་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་དག་ཀྱང་མཐོང་

[229B] །དེ་གསུངས་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་པ་རྣམས་ནས་འོག་མིན་གྱི་བར་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ལྷའི་མིག་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །གང་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷའི་མིག་དེ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་སོ། །ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུ་སེམས་
ཅན་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་འདིའི་ཡུལ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་མ་རྟོག་པ་སྟེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ཙམ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ནི་གང་
འཕགས་པའི་རྟོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཏེ། དེ་གསུངས་པ། འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་འདི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། འདི་ནི་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའོ། །འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའོ་ནས་ཇི་སྲིད་འདི་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་
པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བའི་བར་དུའོ་ཞེས་པའོ། །འདི་བག་ཙམ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡང་ཡོད་དོ། །གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པ་སྤངས་པའི་དགུ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ནོ་ཞེས་དབྱིག་གཉེན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ནི་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་
རྫོགས་པར་རྟོགས་པའོ། །འདི་ཁོ་ན་སྟོབས་བཅུའི་ངོ་བོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་བྱ་བ་དང་ལྷའི་རྣ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཤེས་པ་དང། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། ལྷའི་མིག་དང་ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པ་ཞེས་པ་དྲུག་
རྣམས་སོ། །ལྷའི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་དག་ཤེས་སོ། །འདི་ནི་བསྒོམ་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ། སྔ་མ་ལྷའི་སྤྱན་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་པའོ། །ཅི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིར་བརྗོད་ཅེ་ན་
ས་བརྒྱད་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གཉིས་ཀ་སོ་སོར་འཐོབ་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ནི་དེ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་མཐར་ཐུག་པར་ཆེད་དུ་དེ་ལྟར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་ཀྱི་གོ་ཆ་དང་ལྡན་པ་འདི་སེམས་བསྐྱེད་པ་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་

[230A]༄༅། །དོ༑ །དེ་ཡང་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་མེ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེས་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་གྱུར་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བུད་ཤིང་གི་ཁྱད་པར་གྱིས་མེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ཆོས་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པར་གསུངས་པ་
དོན་གྱིས་ན་མེད་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་གྱི། ཡང་ཇི་ལྟར་མོ་ན་རྣམ་པར་བསྒྲུབས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འཇིག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་དག་པར་རེག་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་ཅིང་རྣམ་པར་གནས་པའི་
ཆེད་དུ་ཡང་དག་པའི་གདམས་ངག་ཉེ་བར་སྡུད་པ་འདི་ཀྱིས་སོ་ཞེས་སོ། །འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་གྱི་མདོར་ཡང། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་འདི་ཁོ་ན་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཡིན་ཀྱང་བྱིས་པའི་རྒུད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་
གཟུངས་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཡོན་ཏན་གྲངས་མེད་པ་དང་ལྡན་པར་གསུངས་སོ། །དེ་ནི་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་དང། ཚད་མེད་པ་རྣམས་དང། སྟོང་པ་ཉིད་ཉི་ཤུའི་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ཀྱང་དམིགས་སུ་མེད་པར་སྦྱོར་བ་དང། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་སྟེར་བ་པོ་དང་ལེན་པ་པོ་རྣམས་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱང་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་འཁོར་
གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་གོམས་པར་བྱེད་དོ། །སྒོམ་པ་པོ་དང། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་དང། སྒོམ་པ་རྣམས་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བས་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྲོའོ། །དེར་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་མཆོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་རྣམས་ལས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཉན་ཏོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་ཐོབ་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བྱ་ཞེས་སྤྲོ་བར་བྱེད་དོ།།

[230B] །དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་ཡོངས་སུ་སྒྲོགས་སོ། །དེ་ལྟར་དགུ་པོ་འདི་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་སོ་སོར་འཇུག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་བསྟན་བཅོས་ནི། །བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་སྦྱིན་སོགས་དང། །ལམ་དང་བྱམས་ལ་སོགས་
པ་དང༑ །དམིགས་མེད་སྦྱོར་བར་སོན་པ་དང། །འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་དང། །ཆེད་དུ་བྱ་དང་མངོན་ཤེས་དྲུག་རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་ཚུལ་ལ་ནི། །འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་ཐེག་ཆེན་ལ། །ངེས་པར་འཛེག་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །འདིར་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཆེན་པོ་
ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་འཇུག་པར་སྨྲས་པས། སེང་གེ་བཟང་པོས་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པའི་གཞུང་འཕགས་པས་དྲངས་པ་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་མཚོན་ནོ། །དེ་ལྟར་འཇུག་བཞིན་པ་འདི། ལུས་ལ་སྲིན་བུའི་རིགས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་དང་བྲལ་བ་དང། བཟོད་
པ་ཐོབ་པ་སྟེ། ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ངན་སོང་དུ་མི་འགྲོ་སྟེ། ངན་འགྲོའི་རྒྱུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་བཟོད་པ་འབྲིང་ལ་གསུངས་པ། དེ་ནམ་ཡང་མངལ་དུ་མི་སྐྱེ་སྟེ། རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་རྫུས་ཏེ་སྐྱེའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྙིང་རྗེ་ནི་གཞན་དོན་དུ་ངན་འགྲོར་འགྲོ་
བ་ཁོ་ནའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདི་མི་ཁོམ་བརྒྱད་རྣམས་སུ་མི་སྐྱེའོ། །བུད་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་དང། དམྱལ་བ་དང། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དང། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མི་ཐོས་པ་དང། ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་
ཏུ་སྐྱེ་བ་དང། དབང་པོ་རྣམས་གླེན་ཞིང་ལྐུགས་པ་ཉིད་དང། ལྷ་ཚེ་རིང་པོར་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་པ་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་རྣམས་སོ། །འདིར་ཚེ་རིང་པོ་ནི་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པའོ། །བུད་མེད་ཉིད་བཀག་པ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་རྟོགས་པ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་
དབང་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་པའི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཀྱང་རྟག་པར་རབ་ཏུ་དུ་བ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་ཐོབ་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ་ཆོས་མཆོག་ཆུང་ངུར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་

[231A]༄༅། །པ་ལ་སོགས་པ་ནས། དཔའ་བར་འགྲོ་བ་དང་ནམ་མཁའ་མཛོད་དང་རིན་ཆེན་ཕྱག་རྒྱ་དང། སེང་གེ་རྣམ་པར་རྩེན་པ་ལ་སོགས་པའི་བར་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་པའི་རྒྱུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ལ་དམིགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོ་ནས་བཟུང་
ནས་ཚོགས་རྣམས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ནི་སྙིང་རྗེས་ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུ་སོ་སོར་གང་གའའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་དང་མཉམ་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་གནས་པ་ནས། དམྱལ་བ་དང། བྱོལ་སོང་དང། ཡི་དགས་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་རང་གི་ལུས་ཀྱི་འོད་ཀྱིས་སྣང་བར་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་
ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱས་ཏེ། སངས་རྒྱས་དང་བཅས་པའི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་སུ་སྐྱེར་འཇུག་སྟེ། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ཐོས་པས་དེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་དེ་རྣམས་ངན་འགྲོ་རྣམས་ལས་འཐོན་ཏེ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་སངས་རྒྱས་མཉེས་པར་བྱེད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་
པའི་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཞིང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྒྱུན་དུ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་བྱེད་དུ་འཇུག་གོ། །གཟུངས་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོར་འཐོབ་པོ། །དེ་ཡང་དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་བཞི་རྣམས་ཏེ། བཟོད་པའི་གཟུངས་དང། ཆོས་ཀྱི་གཟུངས་དང། དོན་གྱི་གཟུངས་དང་
སྔགས་ཀྱི་གཟུངས་སོ། །དེ་ལ་ཨ་ར་པ་ཙ་ན་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་རྣམས་ལ། དེའི་དོན་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་ཡི་གེ་དེའི་དོན་དམ་པ་ལ་བཟོད་པ་སྐྱེ་བ་དེ་བཟོད་པའི་གཟུངས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་བཟོད་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་ཕྱོགས་
བཅུའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཕུང་པོ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་གཟུངས་ཏེ། དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས། མཐའ་མེད་པའི་དུས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་དོན་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ནི་དོན་གྱི་གཟུངས་སོ། །དེ་ནས་སེམས་ཅན་
རྗེས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་སྔགས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྣམས་འཆད་པ་ལ་དབང་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་གཟུངས་སོ། །དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཆེན་མོ་དག་ཏུ་གསུངས་པ། ཨ་ཡིག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། གདོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཏེ། ཨ་ཡིག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བུའི་ཡང་དག་

[231B] །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གདོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་མ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ཁོ་ན་ན་སྐྱེས་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་འདིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་དུ་ཨ་ཡིག་ལ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་སྒོམ་པ་གོམས་པའི་སྟོབས་ལས་ཨ་
ཡིག་ཙམ་ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པོ་ཞེས་པས་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ནི་ཨ་ཡིག་གི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ར་ཡིག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་རྡུལ་གྱིས་མི་གོས་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་ཉོན་
མོངས་པའི་རྡུལ་གྱིས་མི་གོས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་པ་ཡིག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། དོན་དམ་པ་ངེས་པར་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །དོན་དམ་པ་ནི་ངེས་པར་ཞུགས་པའམ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་པ་ཡིག་གི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཙ་ཡིག་ནི་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་འཆི་བའི་སྲིད་པ་དང་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་དག་མེད་པ་ཙ་ཡིག་གི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ན་ཡིག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། མིང་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མིང་དུ་གདགས་པ་མི་ལྡན་པ་ནི་ན་ཡིག་
གི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ལ་ཡིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་དག་ཏུ་རྒྱ་ཆེར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཕྱི་མོའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་སོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ནི་གང་བཟོད་པ་སྐྱེ་བའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་ཏད་ཡ་ཐཱ། ཨི་ཊི་མི་ཊི་ཀི་ཊི་ནི་ཀྵན་ཏི་པ་དཱ་ནི་སྦཱ་ཧཱ་
ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པར་སྒོམ་པར་བྱེད་ཅིང་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ལས་དོན་དམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བཟོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལ་མོས་པས་
སྤྱོད་པའི་སར་བཟོད་པའི་གཟུངས་འཐོབ་ལ། གཞན་གསུམ་རྣམས་ནི་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནས་བཟུང་ནས་སོ། །འདིར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྔགས་ཀྱི་ཡེ་གེ་རྣམས་བྱིན་གྱིས་རློབ་སྟེ། སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་འདི་རྣམས་ཆོ་ག་འདི་ལྟ་བུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡམས་དང་

[232A]༄༅། །ཉེ་བར་འཚེ་བ་དང་ནད་འགོ་བ་དང། འཁྲུག་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་ཆེད་དུ་དང། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་དང་ངན་འགྲོ་ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་ཆེད་དུ་གྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དེ་ལྟར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དེ་རྣམས་ཆོ་གའི་ཁྱད་པར་དེས་འགྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་སྔགས་
ཀྱི་གཟུངས་སོ། །གཟུངས་དེའི་དམིགས་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཡི་གེ་དེ་རྣམས་ཀྱང་གཟུངས་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་དོ། །གཞན་ཡང་མ་ན་ཤེས་པ་ལའོ། །ཏྲཻ་ཉ་སྐྱོང་བ་ལའོ་ཞེས་པ་ཡེ་ཤེས་དང་སྙིང་རྗེ་ནི་སྔགས་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་ལ། དེ་དག་གིས་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡི་གེ་དེ་རྣམས་ཀྱང་སྔགས་སུ་བརྗོད་
དོ༑ །མ་རིག་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་རིག་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་རིག་སྔགས་སོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བརྟེན་པའི་གནས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚིག་རྣམས་ཏེ། དེས་ན་གཟུངས་ཀྱི་གསང་སྔགས་ཀྱི་གནས་རྣམས་དང་རིག་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་སོ་ཞེས་པ་ཡང་མིང་ངོ། །དེ་ལ་
ས་དང་པོ་ལ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཞེས་པའི་གཟུངས་འཐོབ་སྟེ། དེའི་དབང་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ས་དགུ་རྣམས་ལ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་གོང་ནས་གོང་དུ་རབ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས། དྲི་མ་མེད་པ་དང། ལེགས་
པར་རབ་ཏུ་གནས་པ་དང། ཐུབ་པར་དཀའ་བ་དང། སེམས་ཀྱི་རྒྱན་དང། ཡེ་ཤེས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྒྲོན་མ་དང། ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་དང། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང། སྒོ་མཐའ་ཡས་པ་དང། མི་ཟད་པའི་ཟ་མ་ཏོག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་སོ་སོ་ལ་གཟུངས་རེ་རེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་གཟུངས་སྟོང་ཕྲག་
གྲངས་མེད་ཅིང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དུ་མ་རྣམས་སོ་སོར་འཐོབ་པོ། །གཞན་ཡང་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དགོངས་པ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བས་ན། བར་ཆད་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་རབ་ཏུ་འབད་པའི་བདུད་ཀྱི་ནུས་པ་འཇོམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་
རྒྱས་པ་དང་བཅས་པས་མདོ་རྣམས་སུ་བརྩོན་འགྲུས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཤེས་གཉེན་དམ་པས་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས། དགེ་བའི་རྩ་བ་ལེགས་པར་བསགས་པ། ཚོགས་ལེགས་པར་རྫོགས་པ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་པ་འདི། འགྲོ་བ་ཐམས་

[232B] ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བའི་ཆེད་དུ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཀླས་ཤིང་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཕྱི་མའི་མཐའི་མུར་ཐུག་པར་སེམས་ལྔ་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །སེམས་བསྐྱེད་
པ་དེ་ཡང་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་གཏེར་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཟང་ཟིང་གི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཚིམ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་མི་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ལས་
འདས་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པར་འགྱུར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། སྲིད་པ་བར་མ་ལས་ཁུ་བ་ལ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ངེས་པ་ཇི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དཔུང་གཉེན་ཅན་ནོ་ཞེས་པ་འདིའི་མཐོང་བའི་ལམ་ས་དང་པོའོ། །
གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་ཆར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ནི་སའི་མིང་འཐོབ་སྟེ། ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡོན་ཏན་གྱི་གྲངས་དང་མཐུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཐོབ་ཅིང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྷག་པ་དང། རྣམ་པར་སྨིན་པ་རབ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་བྱེ་བྲག་ལས། རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང། དྲི་མ་མེད་པ་དང། འོད་བྱེད་པ་དང། འོད་འཕྲོ་བ་དང། སྦྱང་དཀའ་བ་དང། མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང། རིང་དུ་སོང་བ་དང། མི་གཡོ་བ་དང། ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་དང། ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་དང། ཀུན་དུ་
འོད་ཅེས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་གི། འདིའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་བྱས་པའི་ཐ་དད་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བའམ་མཉན་པར་བྱ་བ་མེད་དོ། །ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ས་བཅུ་པར་གསུངས་པ། དེ་ནི་བསམ་དང་སེམས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་སྤངས། །ཡེ་ཤེས་མངོན་སྒྲུབ་ཐུབ་པའི་དབང་པོས་མཁྱེན། །ཕུང་
པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་ཀྱིས་ཕྱེ་མ་ཡིན། །སེམས་ཀྱིས་རྟོགས་མིན་ཡིད་ཀྱིས་བསམ་མ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་བར་སྣང་བྱ་རྗེས་མཁས་རྣམས་ཀྱིས། །སྨྲ་བར་མི་ནུས་མཐོང་བར་ཉེར་འགྲོ་མིན། །དེ་ལྟར་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱིས་ས་ཀུན་ཀྱང། །བརྗོད་མི་ནུས་ན་མཉན་པར་ག་ལ་ནུས། །ཞེས་སོ། །ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་

[233A]༄༅། །བའི་བྱའི་རྐང་རྗེས་ནི་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཤིང་བལྟ་བར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའི་ཕྱོགས་ནི་དེའི་རྐང་རྗེས་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་བཅད་བྱའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དེ་རྣམ་པར་འགོད་པར་མི་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱའི་རྐང་རྗེས་ལྟ་བུའི་མིང་དང་ཚིག་དང་
ཡི་གེའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་པ་འཕགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་རྣམས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ལ་མཉན་པར་ཡང་མ་ཡིན་མོད། །དེ་རྣམས་དེ་ལ་རྣམ་པར་འགོད་
པ་དབྱེ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མི་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མངལ་གྱི་གནས་སྐབས་དང་འདྲ་བར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ས་བཅུའི་གནས་སྐབས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ས་འདི་རྣམས་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བཙས་པའི་གནས་སྐབས་དང་འདྲ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཏེ་
འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་སོ་སོར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཅས་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་སོ་སོར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་མངལ་གྱི་གནས་སྐབས་བཅུ་ནི། །བུ་བའི་ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་དང། ནུར་
ནུར་པོའི་ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་དང། ལྟར་ལྟར་པོའི་ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་དང། མཁྲང་བའི་གནས་སྐབས་དང། ལུས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་དང། རང་བཞིན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་དང། ལས་དང་བཅས་པའི་ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་དང། ཡོངས་
སུ་རྫོགས་པའི་ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དབང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང། མཚན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང། ཆུ་ཞེང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །དེ་རྣམས་དང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་རྣམས་ཆོས་མཐུན་པར་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདིར་དང་པོར་རང་གཞན་
གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཐོབ་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དེའི་ཕྱིར་འདི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྟེ་དང་པོའོ། །གཞན་ཡང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཚིམ་པ་དང། ཡིད་བདེ་བ་ཉིད་དང། རངས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། དང་བས་

[233B] །དགའ་བས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནི་དམིགས་པ་ལ་དགའ་ཞིང་ཚིམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གོང་དུ་སོན་པས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ནི་བདག་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་མཐོང་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མགུ་བས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ནི་རང་གི་ལུས་དང་སེམས་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་རྒྱས་
པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རླབས་ཀྱིས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ནི་རང་གི་ལུས་དང་སེམས་རྗེས་སུ་འཛིན་པས་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སྤྲོ་བས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཉེ་བར་མཐོང་བ་ལས་སོ། །མི་འཁྲུགས་པས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་འབྲེལ་པའི་གཏམ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་
དུས་སུ་འཁྲུག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རྣམ་པར་འཚེ་བ་མེད་པས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ནི་གཞན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་སེམས་ཅན་སྡུད་པའི་དུས་སུ་སྙིང་རྗེ་དང་དེས་པ་ཉིད་དག་གིས་སོ། །ཁྲོ་བ་མེད་པས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ནི་དེ་ལས་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་དུས་སུ་བཟོད་པས་སོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་འདི་
ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ། འཕགས་པས་བཅུ་པར་གསུངས་པའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུ་རྣམས་དང། འབད་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་མངོན་པར་སྒྲུབ་བོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་མཆོད་པ་དང་རིམ་གྲོ་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཆོག་ཏུ་ལྡན་པ་མོས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོས་རྣམ་པར་དག་པ། ཆོས་
ཀྱི་དབྱིངས་ལྟར་རྒྱ་ཆེ་བ། ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཐས་གཏུགས་པ། ཕྱི་མའི་མཐའི་མུར་ཐུག་པ་བསྐལ་པ་བགྲངས་པ་དང། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་བགྲངས་བ་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་མཆོད་པ་ཆེན་པོ་དང་རིམ་གྲོའི་ཆེད་དུ། སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་དང་པོ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཡང་དག་པར་གཟུང་བའི་ཆེད་དང། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཆེད་དང། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བའི་ཆེད་དུ་གཉིས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་
རྟེན་གྱི་ཁམས་རབ་འབྱམས་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་དུ། དགའ་ལྡན་གྱི་ཕོ་བྲང་ན་བཞུགས་པ་ཐོག་མར་མཛད་ནས། འཕོ་བ་དང་འཇུག་པ་དང། ལྷུམས་ན་བཞུགས་པ་དང། བལྟམས་པ་དང། གཞོན་ནུ་རོལ་པ་དང། ནང་གི་གྲོང་དུ་བཞུགས་པ་དང། མངོན་པར་འབྱུང་བ་དང། དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་

[234A]༄༅། །སྙིང་པོར་ཡང་དག་པར་གཤེགས་པ་དང། བདུད་འདུལ་བ་དང། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང། གསོལ་བ་བཏབ་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོར་འཕོ་བའི་ཆེད་དུ་གསུམ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ། ས་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་ཡན་ལག་དང་ཉེ་བའི་ཡན་ལག་དང་བཅས་པའི་ལམ་གྱི་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པས་བསྟན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་བཞི་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་དང་འགྲོ་བ་དང། སྐྱེ་
གནས་དང་རིས་སུ་གཏོགས་པའི་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་གཟུང་པའི་ཆེད་དང། འགྲོ་བ་བགྲངས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གཅད་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དགོད་པའི་ཆེད་
དུ་ལྔ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང། ཆེན་པོར་སོན་པ་དང། ཚད་མེད་པ་དང། ཕྲ་བ་དང། རགས་པ་དང། འཚོལ་བ་དང། སྟེང་གཡོགས་མེད་ཅིང་གཞི་ཕྱལ་བ་དང། འཇུག་པའི་ཁྱིམ་ཅན་དང། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མིག་འཕྲུལ་ལྟ་བུ་དང། ཕྱོགས་བཅུ་ཚད་མེད་པ་མ་ལུས་པ་
འཇུག་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་དྲུག་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་ཞིང་གཅིག་དང། ཞིང་གཅིག་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་མཉམ་པར་རྒྱུ་སོ་སོར་སྦྱོང་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཚད་མེད་པ་རྣམས་འོད་དང་བཀོད་པའི་རྒྱན་གྱིས་སོ་
སོར་བརྒྱན་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་བསལ་བས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལམ་དང་ལྡན་པ་དང། སེམས་ཅན་ཡེ་ཤེས་ཚད་མེད་པའི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་གང་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཡང་དག་
པར་བསྟན་ཅིང་ཚིམ་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་བདུན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དང་བསམ་པ་དང། སྦྱོར་བ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དང། འགྲན་ཟླ་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་པའི་ཆེད་དང། རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་

[234B] སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་བསྟན་པའི་ཆེད་དང། རང་གི་སེམས་བསྐྱེད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཐུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཆེད་དང། མ་ཉམས་ཤིང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་འཐོབ་པའི་ཆེད་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་རྒྱུ་བའི་ཆེད་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་དུ་སོ་སོར་སྣང་བ་འཐོབ་པའི་ཆེད་དང། སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་རང་གི་ལུས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆེད་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་
རྣམ་པར་མི་སྤྱད་པའི་ཆེད་དུ་བརྒྱད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཁོར་ལོ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པའི་ཆེད་དང། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་དོན་ཡོད་པའི་ཆེད་དང། མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དང། སྒྲ་བརྗོད་མ་ཐག་ཏུ་མཐུ་
དང་ཡེ་ཤེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཆེད་དང། མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་ཅན་རབ་ཏུ་དང་བ་ཐོབ་ཅིང་ཉོན་མོངས་པ་ལྡོག་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དང། སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའི་ལུས་ཐོབ་པའི་ཆེད་དང། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་མཉམ་པའི་ལུས་ཐོབ་པའི་ཆེད་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པའི་
ཆེད་དུ་དགུ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་ཆེད་དང། བྱིས་པའི་ལམ་གཅིག་ལས་མ་འདས་པར་བྱིས་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བར་འབྱུང་བ་དང། གཞོན་ནུ་རོལ་རྩེད་དང། ནང་གི་གྲོང་དུ་བཞུགས་པ་
དང༑ མངོན་པར་འབྱུང་བ་དང། དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་གཤེགས་པ་དང། བདུད་འདུལ་བ་དང། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང། གསོལ་བ་བཏབ་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་དང། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཆེད་དང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ཆེན་པོ་མཐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཆེད་དུ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལྟར་རྒྱ་ཆེ་བ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཐས་གཏུགས་པ་ཕྱི་མའི་མཐའི་མུར་ཐུག་པ། བསྐལ་པ་བགྲངས་པ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་བགྲངས་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་

[235A]༄༅། །སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུ་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པོ་ཞེས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་འདི་རྣམས་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་དང་དབང་བ་ཆེན་པོ་བཅུ་རྣམས་ཏེ། དེ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོ་ལ་སྨོན་ལམ་གྲངས་མེད་པ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་གི་འཁོར་ཅན་ས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་རྣམས་ཏེ་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྒྲུབ་པ་རྣམས་སོ་
སོར་འཐོབ་པོ་ཞེས་པ་འདི་རྣམས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་དང་པོས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཆེད་དུའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིའོ། །ལྔ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཆེད་དུ་སྟེ་
རྟེན་ཅིང་འདིར་བས་དང། སེམས་ཅི་འདྲ་བས་དང། སེམས་ཅན་གང་རྣམས་དང་གང་དུ་གནས་པས་དང། ཇི་ལྟར་གྱུར་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་རྣམས་དེ་རྣམས་སུའོ། །གསུམ་རྣམས་བདག་ཉིད་ཀྱི་སའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པའི་ཆེད་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་མཐར་ཐུག་པར་བགྲོད་པའི་ཆེད་དང་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའི་ཆེད་དུའོ། །དེ་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་སྨོན་ལམ་སྟེ་འདུན་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ནི་འབད་རྩོལ་ལོ། །དེས་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའོ། །འདི་གསུམ་ས་འདི་ལ་རིམ་གྱིས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའོ། །སྨོན་ལམ་
དང་པོ་ལ་མཆོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རྙེད་པའི་མཆོད་པ་ནི་ན་བཟའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །བཀུར་སྟིའི་མཆོད་པ་ནི་གདུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པས་སོ། །རིམ་གྲོ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བསྙེན་བཀུར་དང་ཡང་དག་པར་འཚོལ་བ་
དང་སྒྲུབ་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ནི། དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་མང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དང། དངོས་པོ་གྱ་ནོམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མོས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་རབ་ཏུ་དང་བ་དྲག་པོས་དང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་མོས་པས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལྟར་རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་
བ་གཞན་ཐམས་ཅད་པས་མཆོག་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཐས་གཏུགས་པ་ནི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་མི་རྟག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་མི་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཕྱི་མའི་མཐའ་མུར་ཐུག་པ་ནི་རྟག་པ་ནི་རྟག་པའི་འབྲས་བུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །བསྐལ་པ་ཐམས་ཅད་དང་སངས་རྒྱས་

[235B] །གཉིས་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་མོད་ལ་སོགས་པའི་ལུང་རྣམས་བརྒྱུད་པའོ། །ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ནི་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་གདམས་ངག་སྟེར་བའོ། །ལུང་ནོད་པ་དང། ཁ་ཏོན་བྱ་བ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་ཐོབ་པའི་ཆོས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་
ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་གདམས་ངག་སྦྱིན་པས་སོ། །ཡོངས་སུ་བསྲུང་བ་ནི་སྒྲུབ་པ་སྟེ། ཉེ་བར་འཚེ་བ་ལས་སྐྱོབ་པས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བསྟན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སོ། །སངས་རྒྱས་དང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་རྟོགས་པ་དང་ཐུགས་སུ་
ཆུད་པ་ཕུན་ཚོགས་པ་སྟེ། ཇི་སྙེད་པ་དང། ཇི་ལྟ་བ་མངོན་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲུག་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་དག་དང། དོན་དམ་པ་དང། དཔག་ཏུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུའོ། །དེ་ལ་ཡངས་པ་ལ་
སོགས་པ་རྣམས་ནི་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གསུམ་རྣམས་སོ། །ཕྲ་བ་ནི་གང་རྣམས་ནི་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལུས་ཅན་རྣམས་སོ། །རགས་པ་ནི་གང་རྣམས་ན་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་སོ། །འཆོལ་བ་ནི་གོ་རིམས་སུ་མི་གནས་པ་རྣམས་སོ། །སྟེང་གཡོགས་མེད་ཅིང་གཞི་ཕྱལ་པ་
ནི་ཁྱིམ་གནས་པ་མ་བྱས་པ་རྣམས་སོ། །འཇུག་པའི་ཁྱིམ་ཅན་ནི་ཁྱིམ་གནས་པ་བྱས་པ་རྣམས་ཏེ། འདི་ནི་མཐའ་དག་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །མིག་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། ལས་ཀྱི་སྒྱུ་མ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་བཅུ་ཚད་མེད་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མ་ལུས་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་
དཔག་ཏུ་མད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཆེད་དུའོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སོ་སོར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དུའོ། །བདུན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ལ། དེ་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། ཐུན་མོང་བ་ཡོངས་སུ་
དག་པ་ནི་ཞིང་ཐམས་ཅད་ཞིང་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དབང་དུ་གྱུར་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་མཉམ་པར་རྒྱུ་བ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རབ་ཏུ་དང་བ་ཉིད་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཚད་མེད་པ་འོད་དང་བཀོད་པའི་རྒྱན་གྱིས་སོ་སོར་བརྒྱན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། འོད་ཀྱི་རྒྱན་དང་གནས་

[236A]༄༅། །པའི་རྒྱན་གྱིས་སོ། །ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་བསལ་བས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལམ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གནས་པ་པོ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཡེ་ཤེས་ཚད་མེད་པའི་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །
རྒྱུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཞིང་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དང་མཐུ་དག་གིས་སོ། །བརྒྱད་པ་ལ་བསམ་པ་དང། སྦྱོར་བ་གཅིག་པ་ནི་ཐེག་
པ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པའི་ཆེད་དུ་སྟེ། ཐེག་པ་གཞན་མི་འདོད་པའི་དོན་གྱིས་སོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་ཆེན་པོ་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དམིགས་པ་ཆེ་བ་ཉིད་ནི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་
རོ༑ །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ཉིད་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་རྟག་ཏུ་དང་གུས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དག་གིས་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ཞིང་ཀུན་ནས་ཉོན་
མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་པའི་
ཕྱིར་རོ༑ །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ལ་རབ་ཏུ་དང་བ་ཙམ་ཡང་འབྲས་བུ་ཆེན་པོར་ཉེ་བར་གསུངས་ཏེ། ཟུང་གི་མདོར། ཀུན་དུ་དཔའ་བོ་གང་ལ་ལ་ཞིག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་རབ་ཏུ་དང་བ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་བསྐལ་པ་སྟོང་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་ལྔར་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་མི་སྐྱེའོ། །
དེ་བཞིན་དུ་ཡི་དགས་རྣམས་སུའོ། །བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་ལྷའི་འཇིག་རྟེན་དང་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེའོ་ཞེས་སོ། །འདིར་དགའ་བ་ཞིག་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་སྐྱེས་པ་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ། མིང་དུ་མོས་པ་མེད་པ་རྣམས་འདི་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་གྱ་ནོམ་པ་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཐེག་

[236B] རྟོགས་པར་མི་བྱེད། ལྷག་པར་མོས་པར་མི་བྱེད། སྐྲག་པར་མི་བྱེད། རྣམ་པ་མང་པོར་སྨོད་པར་བྱེད། ཇི་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་བར་དུ་སྨྲའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ། ཆོས་ཀྱི་
རྣམ་གྲངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་འདི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་ཆོས་འདི་དམན་པ་ལ་མོས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མཉན་པར་ཡང་མི་ནུས་སོ་ཞེས་སོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཅི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་
མ་ཡིན༑ མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་དང་མངོན་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གསུངས་པ། གང་མདོ་སྡེ་ལ་འཇུག་འདུལ་བ་ལ་སྣང། ཆོས་ཉིད་དང་ཡང་མི་དགལ་བ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ངོ་ཞེས་པས་སོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་སོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་
ལ་སོགས་པ་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་རྣམ་པ་དུ་མ་རྣམས་ནི་དེར་ངེས་པར་བསྟན་ལ་ཁྱད་པར་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་ཡང་ཡིན་ཀྱང་སྡེ་པའི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་འདི་འདི་ལྟར་མ་བསྟན་ཏོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་རྣམ་པ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་གྱེས་པའི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པོ་ཕན་ཚུན་གཞུང་དང་དོན་ཤིན་
ཏུ་ཐ་དད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་འདུལ་བ་རྣམ་པར་བཤད་པས་གསུངས་པ། ཐུབ་པའི་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་བརྒྱ་ནས་བསྟན་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་དང་པོར་སྡེ་པ་གཉིས་ཏེ་གནས་བརྟན་པ་དང་དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེན་པོ་དག་གོ་ཞེས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས་འོད་སྲུངས་ཀྱིས་ཀྱང་ལུང་བསྟན་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ཀྲྀ་ཀཱིའི་མི་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་རས་ཡུག་དྲངས་པའི་རྨི་ལམ་སྟོན་པ་ན། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་རྣམ་པ་བཅོ་བརྒྱད་དུ་གྱེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པ་སྟེ། ཚིག་དང་ཡི་གེ་དེ་རྣམས་ཁོ་ནས་དང་
གོ་རིམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་གཟུང་ཞིང་བསྟན་པ་མི་ཉུང་མ་ལྷག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དེའི་ཚེ་གཞུང་འདི་བཀའ་མགུར་ནས་གསུངས་པ་དཔལ་གྱི་ཞལ་ནས་གསུངས་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དྲང་སྲོང་ཉིད་ཀྱིས་འདིར་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་

[237A]༄༅། །པའི་དོན་ཁོ་ན་ཡི་གེ་གཞན་རྣམས་དང་གོ་རིམས་གཞན་གྱིས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་འམ་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའམ། འཆད་པ་དེའི་གཞུང་འདི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཀའ་ཞེས་བཀོད་དོ། །གང་དུ་དོན་ཡང་གཞན་པ་དེ་ནི་བཀའ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་རྗེས་སུ་གནང་བའི་བཀའ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་
འཇིག་རྟེན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བཞིན་ནོ། །ད་ནི་སྡེ་པའི་གཞུང་རྣམས་སྒྲ་ལས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་མང་པོར་དོན་ལས་ཀྱང་སྟེ། མདོ་སྡེ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བརྗོད་པ་ཡང་ཀློག་ལ། འདུལ་བ་གཅིག་ཏུ་ཡང་ཁ་ཅིག་གིས་ལྟུང་བར་འགྱུར་བར་སྨྲ་བ། གཞན་རྣམས་ཕྱིར་བཅོས་པ་དང་བཅས་
པའོ་ཞེས་སོ། །ཆོས་མངོན་པར་ཡང། ཁ་ཅིག་གིས་སྐད་ཅིག་གཅིག་གི་མངོན་པར་རྟོགས་པས་འབྲས་བུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་སྐད་ཅིག་བཅུ་གསུམ་གྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པས་སོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་གི་མངོན་པར་རྟོགས་པས་སོ། །གལ་ཏེ་དགོངས་པའི་དབྱེ་བས་སྐད་
ཅིག་མའི་དབྱེ་བ་འདི་རྣམས་ཀྱང་སྡུད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པ་སྲིད་པས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་དུ་སྡེ་པ་གཅིག་ལ་སྐད་ཅིག་མའི་དབྱེ་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པར་བྱ་བར་འགྱུར་ལ་དེ་ལྟ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་བདག་མེད་པ་ཉིད་མཐོང་བ་བཏགས་པར་ཡོད་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །ཁ་
ཅིག་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པར་རོ། །སྡེ་པ་གཅིག་ཏུ་ཡང། མདོ་སྡེ་པ་རྣམ་པ་གཞན་པའི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་འཛིན་ལ། ཆོས་མངོན་པ་རྣམས་ཀྱང་གཞན་དུའོ། །ཁ་ཅིག་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་པར་འདོད་པས་ཏེ། ཁ་ཅིག་གཉིས་པར་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་
བ་རྣམས་ཁོ་ན་སྐད་ཅིག་གཉིས་དག་ཏུ་ཡང་མི་གནས་ཤིང་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་རྣམས་སྐད་ཅིག་གསུམ་དུ་ཡང་དག་པར་རོ། །ཁ་ཅིག་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཁོ་ན་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་སེམས་ཅན་རིང་པོར་ཡང་གནས་ཏེ། ས་ནི་བསྐལ་པའི་བར་
དུ་གནས་སོ་ཞེས་སོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་སྐྱེ་བ་ཟད་པ་ཙམ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ་ཐ་སྙད་ཙམ་དུའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གདགས་པར་ཡོད་པ་སྟེ། གང་དུ་ལྟ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྐྱེ་བ་ཟད་པར་འགྱུར་གྱི་སྐྱེ་བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཉིད་ཟད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་

[237B] །ཁ་ཅིག་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྫས་སུ་ཡོད་དོ་ཞེས་སོ། །ཁ་ཅིག་མེད་དོ་ཞེས་སོ། །ཁ་ཅིག་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་རྫས་སུ་ཡོད་དོ་ཞེས་སོ། །ཁ་ཅིག་མེད་དོ་ཞེས་སོ། །ཁ་ཅིག་སྲིད་པ་བར་དོའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོད་དོ་ཞེས་སོ། །
ཁ་ཅིག་མེད་དོ་ཞེས་སོ། །ཁ་ཅིག་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་གཟུགས་མེད་དོ་ཞེས་སོ། །ཁ་ཅིག་ཡོད་དོ་ཞེས་སོ། །ཁ་ཅིག་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་གནས་མེད་དོ་ཞེས་སོ། །ཁ་ཅིག་གནས་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་ཏེ་སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་བཞིན་དུ་ཇི་སྲིད་ས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚད་དང་དབྱིབས་
ངེས་པར་བསྟན་པ་ཐ་དད་པའི་བར་དུའོ་ཞེས་སོ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་དོན་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་རྣམས་དེ་དང་དེར་སྨྲ་བ་མཐོང་ན་དེ་རྣམས་ཅི་ལྟར་བཀའ་ཉིད་དུ་རིགས་ཁྱད་པར་དུ་ཡང། གང་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བའི་བསྡུས་པ་ཉམས་སོ་ཞེས་ཁས་ལེན་པའོ། །འོན་ཏེ་གཞུང་འདི་རྣམས་ཕྱིས་དགྲ་བཅོམ་
པ་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པའོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པ་རྣམས་ནི་འདི་ལྟར་ཕན་ཚུན་དོན་འགལ་བའི་གཞུང་མཛད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་གཞུང་འདི་རྣམས་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་པའོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཁོ་ནས་བྱས་སོ་
ཞེས་རིགས་སོ། །དེ་རྣམས་འཛིན་སྟངས་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མ་རིག་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་ལ་སོགས་པའི་བག་ལ་ཉལ་རྣམས་མ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་ད་ལྟར་བྱས་པའི་གཞུང་རྣམས་སུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལེགས་པར་གསུངས་པ་བཀའ་ཅི་ལྟར་གཞུག་པར་ནུས་འདི་རྣམས་སུ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་
ཀྱི་གང་ཡང་དེའི་ཚེ་ཡང་དེའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་གཞུང་མ་ཉམས་པ་སྡུད་པ་པོས་བསྡུས་པ་བཀའ་དེ་རྣམས་སུ་ཡང་སྟེ། བར་ཤིན་དུ་རིང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དམན་པའི་ཐེག་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞུགས་པ་འམ་ནང་དུ་འདུས་པར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱང་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཅི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་
པོ་ཁྲོན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་མ་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རམ་ནང་དུ་མ་འདུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆུའི་རྟེན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རམ། དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་སུ་མི་འཇུག་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཡོན་ཏན་ཁོ་ནའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། རང་གི་ཉིད་ལ་འཇུག་ཕྱིར་དང། །རང་གི་འདུལ་ལ་སྣང་ཕྱིར་ཡང། །རྒྱ་ཆེའི་ཕྱིར་

[238A]༄༅། །དང་ཟབ་པའི་ཕྱིར། །ཆོས་ཉིད་དང་ནི་འགལ་མེད་ཉིད། །ཅེས་སོ། །གལ་ཏེ་ད་ནི་སྡེ་པའི་གཞུང་འདི་རྣམས་བཀར་མི་འདོད་ན་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་ཇི་ལྟར་འགྲུབ། དགེ་སློང་ཉིད་མེད་ན་སྐྱོན་མང་པོ་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་དངོས་པོ་
དེ་ཡང་ཡོད་པའམ་མེད་པ་ཞེས་ཅི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། མངོན་སུམ་ལས་མ་ཡིན་ཞིང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། རྟགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་གཞུང་འདི་རྣམས་བཀའ་ཉིད་དམ་བཀའ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ན་ཡང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་འགྲུབ་པོ། །བསྙེན་པར་རྫོགས་
པ་རྣམ་པ་བཅུའོ་ཞེས་འདུལ་བའི་འཛིན་པ་རྣམས་སྨྲ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། རང་འབྱུང་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིའོ། །སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པས་ཅང་ཤེས་ཀཽཎྜི་ཉ་དང་རྟ་ཐུལ་དང་བཟང་ལྡན་དང་རླངས་པ་དང་མིང་ཆེན་ཏེ་ལྔ་རྣམས་ཀྱིའོ། །དགེ་སློང་ཚུར་ཤོག་གིས་གྲགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་
ཀྱིའོ༑ །སྟོན་པར་ཁས་བླངས་པ་ལས་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོའིོ། །དྲིས་ཤིང་མཉེས་པས་ལེགས་བྱིན་གྱིའོ། །ལྕི་བའི་ཆོས་ཁས་བླངས་པས་སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་ཆེན་མོའིོ། །ཕོ་ཉས་ཆོས་སྦྱིན་མའིོ། །འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང་ལྔ་པས་ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་རྣམས་སུའོ། །བཅུའི་ཚོགས་ཀྱི་དབུས་རྣམས་
སུའོ༑ །སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་གསུམ་བརྗོད་པས་བཟང་སྟེའི་ཚོགས་དྲུག་ཅུ་རྣམས་ཀྱིའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་གནང་བའི་བཀའ་རྣམས་བཀླགས་པས་ཀྱང་གསོལ་བར་བྱེད་དེ། དོན་གྱིས་དེ་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སངས་
རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ནི་དོན་ལ་རྟོན་པ་སྟེ། ཚིག་འབྲུ་ལ་རྟེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །རྒྱས་པས་ཅི་ཞིག་སྟེ། དཀའ་བ་འདི་ནི་བརྒལ་དཀའ་བ་སྟེ། གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་འདོད་པ་ལ་བསྒྲིབས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྤོང་བའི་ཚུལ་མ་ཡིན་པ་ཆེན་པོ་
ལ་འཇུག་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གང་ཞིག་ཏུ། །ཐམས་ཅད་སྙིང་རྗེའི་རྩ་བ་ཅན། །རྒྱུ་མཐུན་ཡེ་ཤེས་དྲི་མེད་བཤད། །དེ་ལ་སེམས་ཡོངས་སུ་ཞིག་སྨོད། །སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་མི་ཤེས་པའམ། །ཡོན་ཏན་སྐྱོན་དུ་ལྟ་བའམ། །ཡོན་ཏན་ལྡན་ལ་སྡང་བ་ཞིག་ཐེག་པ་ཆེ་ལ་

[238B] །ཞེས་སོ། །ཡང་ན་འདི་ལ་མཚར་བ་ཅི་ཡོད་དེ་གང་ལོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཉམས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་སོ། །གང་བཟློག་པར་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱང་མི་ཉན་ཞིང། བདག་དང་གཞན་རྣམས་གཡང་ས་ཆེན་པོར་ལྟུང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་རྗེས་སུ་བརྩེ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་པ་ཤིན་ཏུ་འཕྲོས་པས་ཆོག་གོ། །
དགུ་པ་ལ་དེ་མ་ཐག་པ་གསུམ་གྱིས་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་བསྟན་ཏོ། །རང་བཞིན་གྱིས་དང། གེགས་ལས་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཉེན་པོར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྨན་ཆེན་པོ་དང་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །བཅུ་པ་ལ་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ཏེ་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོར་གདུལ་བའི་གནས་
ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བྱིས་པའི་ལམ་གསུངས་པ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་ངོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་གཅིག་གི་དུས་སུ་འཛམ་བུའི་གླིང་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་སྟོན་པའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །མཐུ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་རྣམས་སུ་གདུལ་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་བདེན་པ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུའོ། །ཡེ་
ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་གཅིག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པས་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལྟར་རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་ངག་གཅིག་བརྗོད་པས་གདུལ་བྱ་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ལ་ཅིག་ཅར་གོ་བར་བྱེད་པས་
སོ༑ །སྨོན་ལམ་འདི་རྣམས་ས་གོང་མ་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ནི་འདི་ལྟ་འདི་ལྟར་གྱུར་ཞེས་མོས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ས་འདི་ནས་བཟུང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་
ཤེས་མཐོང་བའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །འདིར་དང་པོ་གསུམ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་མོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོ་ནི་མི་སློབ་པའི་ལམ་མོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཕུང་པོ་ནི་མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་
ཡང༑ འདི་སྨོན་ལམ་ལས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་བློ་རྒྱ་ཆེ་བ་སྤྲོ་བ་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པ། མཉམ་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་ལས་རང་གི་དོན་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་དོན་རྣམས་ལ་འཇུག་བཞིན་པ་ནི་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ། གང་གང་གི་དོན་དུ་གཉེར་བ་དེ་དེ་ལ་

[239A]༄༅། །སྟེར་བར་བྱེད་ཅིང་ཕྱི་རོལ་ལམ་ནང་ཡང་རུང་བ་གང་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་དངོས་པོ་དེ་མེད་དེ། དེ་ལྟར་འདིའི་གཏོང་བ་ཆེན་པོ་འབྱུང་ངོ། །ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ས་བཅུ་པར་གསུངས་པ། ས་འདི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སངས་རྒྱས་མང་པོ་རྣམས་སྣང་བར་འགྱུར་
ཏེ༑ མཐོང་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནས། ཇི་སྲིད་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་བར་དང་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་རྣམས་མཐོང་ནས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་བཀུར་སྟེར་བྱེད། བླ་མར་བྱེད། རི་མོར་བྱེད། མཆོད་པར་བྱེད་དོ་ནས་ཇི་
སྲིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདེ་བར་སྦྱར་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དོ། །དེས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་ལས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་
ཀུན་དུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་ལས་འདིའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆོས་ཤིན་ཏུ་ལྷག་པར་འགྱུར་ལ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་མི་སྤྱོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །ཡུམ་ཆེན་མོ་དག་ཏུ་ཡང་གསུངས་པ་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་སྲིད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང། བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་བསམ་པ་ངོ་མཚར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་འདི་རྣམས་བརྒྱ་བྱིན་ཉིད་དང་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་ཉིད་དང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམས་
དོན་དུ་མི་གཉེར་ལ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་དགེ་བ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དོ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་འདི་རྣམས་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་འཛིན་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ། འདི་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱི་རྒྱ་ཆེ་བའི་བསམ་པ་ཉིད་དོ། །གང་ཡང་དེའི་ཆགས་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པའི་བདེ་བ་སྟེ་བདེ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་འདོད་ཅིང། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ། འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། འདི་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་བསམ་པའོ། །གསོལ་ག་བཅོམ་ལྡན་

[239B] །དེ་ལ་མཐོང་བ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་ནི་གནག་དུ་མཐུའི་ཁྱད་པར་གྱིས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་མཐོང་བའོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་
ནི་གང་ནང་གི་ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཐོང་བའོ། །ཐབས་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མང་པོ་ཉིད་དང་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་གྲངས་རྣམ་པ་མང་པོའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནི་བསམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་སྟེ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། མི་ངོམས་པ་
དང༑ རྒྱ་ཆེ་བ་དང། དགའ་བ་དང། ཕན་པ་དང། གོས་པ་མད་པ་དང། དགེ་བའི་བསམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གཅིག་ལ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ཡང་གང་གའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་དང་མཉམ་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཀང་པ་རྣམས་སྟེར་ཞིང་
དེ་དང་མཉམ་པའི་ལུས་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་མཉམ་པའི་བསྐལ་པར་སྐད་ཅིག་སོ་སོ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ལ། སེམས་ཅན་གཅིག་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ལ་ཡང་ངོ། །གཞན་ཡང། ལམ་ཀའི་འབྲས་
མཆོག་ལྡན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཤིང་ལས་ཇི་ལྟ་བར། །དོགས་པ་དང་བྲལ་ལུས་ཅན་བསམ་པ་རང་བཞིན་གནས་རྣམས་ཀྱིས། །གང་གི་ནོར་རྫས་རྒྱ་ཆེའང་བླངས་ནས་རང་ཉིད་ལོངས་སྤྱོད་པ། །གཏོང་དགའ་ལོངས་སྤྱོད་ཅན་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་གཞན་མིན། །ཞེས་སོ། །འདི་ལྟ་བུས་མི་
ངོམས་པ་ཁོ་ན་ནི་སྦྱིན་པའི་བསམ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པ་བརྒྱུད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་ཉམས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་གི་བར་དུ་རྒྱུན་གཅོད་པར་མི་བྱེད་དེ། འདི་ལྟ་བུ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་རྒྱ་ཆེ་བའི་བསམ་པའོ། །སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་དེ་ལྟར་སྦྱིན་པས་རྗེས་
སུ་འཛིན་པ་པོ་ཆེས་དགའ་བར་འགྱུར་གྱི། སྦྱིན་པ་དེས་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་བཞིན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་དགའ་བའི་བསམ་པའོ། །གང་སྦྱིན་པས་ཕན་བཏགས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་ལ་ཆེས་ཕན་འདོགས་པར་

[240A]༄༅། །བལྟའི༑ བདག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་རྒྱུར་བྱས་ནས་སོ། །འདི་ནི་ཕན་པའི་བསམ་པའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ནས་ཀྱང་ལན་ནམ་
རྣམ་པར་སྨིན་པ་དོན་དུ་གཉེར་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་གོས་པ་མེད་པའི་བསམ་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སྦྱིན་པའི་ཕུང་པོ་རྒྱ་ཆེ་བ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཁོ་ནའི་ཡིན་པར་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་ཀྱི། བདག་ཉིད་ལ་མ་ཡིན་ཞིང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་
དུ་ཡང་བྱས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དེ། འདི་ནི་དགེ་བའི་བསམ་པའོ། །གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལུས་གང་གའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་དང་མཉམ་པས། ཚེའི་ཚང་དེ་དང་མཉམ་པའི་བསྐལ་པར་རྒྱུན་དུ་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕོངས་བཞིན་དུ་སྟོང་གསུམ་
གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མེས་ཡོངས་སུ་གང་བར་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་པ་བཞི་བྱེད་ཅིང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་བར་དུ་སྒོམ་པར་བྱེད་པས་མི་ངོམས་པ་ཁོ་ན་ནི་དེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་སྒོམ་པ་ལ་བསམ་པའོ། །སྒོམ་པ་བརྒྱུད་པ་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་གི་བར་དུ་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ་དེ་འདི་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའི་བསམ་པའོ། །སྒོམ་པ་དེས་ཆེས་དགའ་བར་འགྱུར་གྱི། ཕན་གདགས་པར་བྱ་བཞིན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་དགའ་བའི་བསམ་
པའོ༑ །གང་རྣམས་ལ་ཕན་བཏགས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤིན་ཏུ་ཕན་འདོགས་པ་པོར་བལྟའི་བདག་ཉིད་ནི་དེ་རྣམས་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་རྒྱུར་བྱས་ནས་སོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་ཕན་པར་བྱེད་པའི་བསམ་པའོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་
ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བར་གྱི་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ནས་ཀྱང། ལན་ནམ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དོན་དུ་གཉེར་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་གོས་པ་མེད་པའི་བསམ་པའོ། །གང་དེ་ལྟ་བུའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམ་

[240B] །སླར་ཡང་གསུངས་པ་སྐད་ཅིག་
གཅིག་གིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྒྱ་སོ་སོར་ཐོབ་ཅིང་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །སངས་རྒྱས་བརྒྱ་མཐོང་ངོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱང་ཤེས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྒྱ་གཡོ་བར་བྱེད་ཅིང་སྣང་བར་ཡང་བྱེད་དོ། །ཞིང་བརྒྱར་འགྲོ་བ་དང་སེམས་ཅན་བརྒྱ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །བསྐལ་
པ་བརྒྱར་གནས་ཤིང། སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐར་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཀྱི་བསྒོ་བརྒྱ་རྣམ་པར་འབྱེད་དོ། །ལུས་བརྒྱ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ལུས་དང་ལུས་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་བརྒྱ་དང་ལྡན་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སོ། །འདིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ལས་ནི་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་
པའོ༑ །གཡོ་བར་བྱེད་པ་ནི་གདུལ་བྱ་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་དོ། །འགྲོ་བ་དང་སྣང་བར་བྱེད་པ་དག་གིས་སོང་སྟེ་མཐོང་ནས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །འཇུག་པ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྡིག་པ་དང་བྲལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ལས་ཀྱི་འགྲོ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་
དོ༑ །རྣམ་པར་འབྱེད་དེ་རང་གི་བློ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རྣམས་ཀྱི་དོན་སེམས་སོ། །ཐམས་ཅད་དུ་བརྒྱ་སྨོས་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གྲངས་ངེས་པ་མེད་པ་ལས་གྲངས་ངེས་པ་ཡང་ངོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདིར་
མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་ཐོབ་པ་དང། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གསུངས་སོ། །སངས་རྒྱ་གྲངས་མེད་པ་མཐོང་བ་ནི་ཚོགས་ཀྱི་སར་ཡང་སྟེ་འཕགས་པ་རྟག་པར་རབ་ཏུ་དུ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་ལ་
ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་གྲངས་མེད་པ་ཉིད་ན་ཡང་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་བཞིན་དུས་དེ་སྲིད་པར་སྣང་པའོ་ཞེས་པའི་ཆ་ནི་སེང་གེ་བཟང་པོའི་ཆ་ཡིན་ལ་གང་ཡང་རྟོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྟན་པར་སོ་སོར་སྣང་བ་ཉིད་ན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་སངས་རྒྱས་

[241A]༄༅། །ཉིད་དུ་དེའི་ཚེ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་འགལ་བའི་ཕྱིར་བསམ་པ་དེ་ནི་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་སོ་སོར་སྣང་བར་འགྱུར་མོད་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བའི་དྲི་མ་རྣམས་ཀྱིས་ན་ཆེར་གསལ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་
ཕྱིར་དང༑ ཤིན་དུ་རིང་བར་ཁྱབ་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་ཁོ་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ཐལ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་གཏེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་ཕལ་ཆེར་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་དབང་ཕྱུག་ཏུ་འགྱུར་ཞིང། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་དབང་རབ་ཏུ་ཐོབ་ལ། ཆོས་རྗེས་སུ་བསྲུང་
ཞིང་གཏོང་བ་ཆེན་པོ་རྩོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚིམ་པ་མེད་པའོ། །ལས་གང་ཅུང་ཟད་རྩོམ་པ་དེ་སྦྱིན་པའམ་སྙན་པར་སྨྲ་བའམ། དོན་སྤྱོད་པའམ་དོན་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུའོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཟང་ཟིང་སྦྱིན་པ་སྟེ། དེས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཆོས་སྒྲུབ་པར་རུང་བར་བསྐྱེད་
པའི་སྣོད་དུ་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི་སྙན་པར་སྨྲ་བའོ། །དོན་སྤྱོད་པ་ནི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པར་འགོད་པའོ། །དོན་མཐུན་པ་ནི་གང་ལ་ཕ་རོལ་ཡང་དག་པར་བཀོད་པ་དེ་ལ་རང་ཡང་རྗེས་སུ་འཇུག་པའོ་ཞེས་པ་བཞི་སེམས་ཅན་བསྡུ་བའི་ཐབས་རྣམས་སོ། །
བསྡུ་བ་དེ་ཡང་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་སར་ཕལ་ཆེར་དོན་མེད་པའོ། །ས་བདུན་རྣམས་ལ་ཕལ་ཆེར་དོན་ཡོད་པའོ། །བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པའི་ས་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དོན་ཡོད་པ་སྟེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་
སྐྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ནི་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། ལས་ཀྱི་དབང་གིས་མངོན་པར་འདོད་པའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བའོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་ནི་ས་ལ་བཞུགས་པ་རྣམས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་དབང་པ་ཉིད་ཀྱིས་དུད་འགྲོ་ལ་
སོགས་པ་དམན་པའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་ནི་བསམ་གཏན་རྣམས་བཟློག་ནས་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དབང་འབྱོར་པའི་དབང་གིས་ནི་སྤྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བ་ཀུན་དུ་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པའོ་

[241B] །གཞན་ཡང་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ནི། །སྲིད་པར་གནས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ནི་གནས་པ་བྱེད་ཀྱང་བློ། །ཞེན་པ་རྗེས་སུ་སེམས་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ལ་ཆགས་པ་མེད་པར་སྤྱོད་ཅིང། འདོད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་རྣམ་
པ་མང་པོར་སྟོན་པར་བྱེད་ཀྱང་དེ་ལ་ཆགས་པ་མེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་སོགས་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་ལ་ཡང་ཞེན་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་དང་བདག་གི་བར་འཛིན་པ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་
བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟར་བསྒོམ་པས་ནི་སེམས་ཅན་གདུལ་བ་རྒྱུར་བྱས་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་དབང་བ་ཉིད་ཐོབ་པས་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་ལས་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ། རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་རྣམས་ལ་སྐྱོན་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་
མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་པ་རྣམས། །རྟག་ཏུ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བར་ནི། །འགྱུར་ཞིང་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ། །སེམས་ཅན་དོན་ནི་རབ་ཏུ་བྱེད། །ཐབས་ཆེན་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ནི། །ཉོན་མོངས་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་འགྱུར། །འཁོར་བའང་
ཞི་བའི་བདག་ཉིད་དུའོ། །དེ་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲས་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཅེས་སོ། །ཡང་ན་འདི་འདོད་ན་ཁྱིམ་དང་ཆུང་མ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་དང། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱང་སྤངས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་ངོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་འདི་འདི་ལ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་
འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ས་གོང་མ་རྣམས་ལ་ཡང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡང་ཐོག་མ་ཁོ་ནར། མ་དང་ཕ་དང་བུ་དང་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་སྐྱོན་དེ་སྙེད་པས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དེའི་དོན་དུ་ཞིང་ལས་དང་ཉོ་ཚོང་དང་རྒྱལ་པོའི་
སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པས་ས་ཡོངས་སུ་དཀྲུགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཀྱང་ངོ། །མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་སྤྱོད་པར་ནུས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བར་འགྱུར་ཏེ། དགེ་བ་གང་དང་གང་ཁོ་ན་རྩོམ་པ་དེ་དང་

[242A]༄༅། །དེ་མཐར་ཕྱིན་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །བརྟུལ་ཞུགས་ངེས་པ་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཁྱིམ་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དག་གི་ཁྱད་པར་རོ་ཞེས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སར་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདིའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་སོ། །སྔར་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་ཅན་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་འདི་ལ་ཆེར་འབར་བ་དང་རིང་དུ་ཁྱབ་པའོ། །དེའི་གོང་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་འཚམ་པ་མེད་པ་
རྣམས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ས་བཅུ་པར་གསུངས་པ། དེ་ཡན་ཆད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཅན་རྣམས་སྨོན་ལམ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་ཏེ། གཞན་ཡང་ལུས་སམ་འོད་དམ་རྫུ་འཕྲུལ་ལམ་སྤྱན་ནམ་སྤྱོད་ཡུལ་ལམ་དབྱངས་སམ་སྤྱོད་པའམ་བཀོད་པའམ་
བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའམ་མོས་པའམ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱང་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་རྣམས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་དུ་ཡང་བགྲང་བར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ས་སོ་སོ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་བར་ལ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་སྤྱན་ནི་རྣམ་པ་ལྔའོ། །དབྱངས་ནི་སྤྲུལ་པའི་གསུང་ངོ། །
བཀོད་པ་ནི་སྤྲུལ་པའོ། །བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ནི་གང་གིས་ཕ་རོལ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའོ། །དེ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ལ་བརྟེན་ནས་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐུའི་བྱ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་བསྡུས་པའི་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་སྟོན་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟ་
ན་ཡང་དེའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་བག་ཙམ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དྲུག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རོ་ཧན་[?]ལ་སོགས་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་ལྟ་བུ་སྟེ། ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་དེ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དྲི་མ་མེད་པའི་ས་ཡང་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཚུལ་
ཁྲིམས་འཆལ་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་དེའི་ཕྱིར་དྲི་མ་མེད་པའོ། །དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་ཀྱང་འདིའི་ལྷག་ཅིང་ཤིན་དུ་དག་པར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ལྔ་པས་རྩེན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དེ་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་རྣམས་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེས་ཤས་ཆེ་བར་

[242B] །ས་འདི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕལ་ཆེས་གླིང་བཞི་ལ་དབང་བའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང་ལྡན་པ་སྟོབས་བཅུ་རུ་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པའི་དྲི་མ་བཟློག་པའི་ཆེད་དང། དགེ་བ་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་
ཀྱི་ལམ་རྣམས་ལ་དགོད་པའི་ཆེད་དུའོ། །སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་རྣམས་ཀྱང་འདི་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱ་ཆེན་པོ་མཐོང་བས་དང། སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ན་སོ་སོར་སྣང་བ་འདི་ཡང་ངེས་པ་མེད་པ་སྟེ་གནས་སྐབས་སྔ་མ་རྣམས་
ལ་བཞིན་ནོ། །ངེས་པ་ལས་ནི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྟོང་ཐོབ་པོ། །སངས་རྒྱས་སྟོང་མཐོང་ངོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཀྱང་ཤེས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྟོང་གཡོ་བར་བྱེད་དོ། །སྣང་བར་བྱེད་དོ། །ཞིང་སྟོང་དུ་ཡང་བྱེད་དོ། །ཞིང་སྟོང་དུ་ཡང་འགྲོའོ། །སེམས་ཅན་སྟོང་
ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །བསྐལ་པ་སྟོང་དུ་གནས་ཤིང། སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐར་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཀྱི་སྒོ་སྟོང་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། །ལུས་སྟོང་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ལུས་རེ་རེ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་སྟོང་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གྲངས་
མ་ངེས་པ་དང་ངེས་པ་འདི་དག་ཀྱང་སེམས་བསྐྱེད་པ་གོང་མ་གོང་མ་རྣམས་ལ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྤྱན་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྔ་མའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་འདི་དང་ཕྱི་མར་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་ཅིང་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་ཤིན་དུ་དང་ཆེས་ལ་སོགས་
པ་ཐ་དད་པ་ཡང་ངོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་བདུན་པ་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། མི་འདོད་པ་ཐོག་ཏུ་བབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཁྲུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་འོད་བྱེད་པ་ཡང་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་ཉམས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་
བྱེད་པས་སོ། །འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤིན་ཏུ་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་ཅན་ཏེ་ཕྱིར་ཡང་ཚད་མེད་པ་དམ་པའི་ཆོས་ཚོལ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་གནས་ཤིང། ཉིན་དང་མཚན་དུ་ཆོས་ཉན་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང། ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་དཀའ་བ་བྱེད་པའི་འདུ་ཤེས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཕྱིའམ་ནང་

[243A]༄༅། །གི་དངོས་པོ་གང་དེ་ལ་མི་སྦྱིན་པ་དེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་དང། བླ་མ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་གང་ཉམས་སུ་མི་ལེན་པ་དེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་དང། ལུས་ཀྱི་གནོད་པ་གང་མི་ལེན་པ་དེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །རྟག་པར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་ནི་ཆོས་ལ་གུས་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་
པའོ༑ །དེ་ནི་ནོར་དང་རྒྱལ་སྲིད་དང་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་དང་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་པས་ཀྱང་ཆོས་ཤིན་དུ་གཅེས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་ཆོས་ཀྱིས་ཤིན་དུ་དགའ་བར་འགྱུར་གྱི། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་དང། བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ལ་ཆོས་ཀྱི་
ཚིག་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་གཅིག་གི་དོན་དུ་ཡང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མེས་གང་བར་ཡང་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་ནས་ཀྱང་བདག་ཉིད་འདོར་བར་སྤྲོ་ན་མེའི་འོབས་ཐ་མལ་པར་
ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ་འོན་ཀྱང་བདག་གིས་དམྱལ་བ་དང་ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་དུ་གནས་པས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བར་བྱ་ན་མིའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཀུན་དུ་གནས་པས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བརྩོན་འགྲུས་དྲག་པོ་རྩོམ་པས་ཇི་སྐད་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་
རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ་ཆོས་དེ་རྣམས་ཐོས་ན་གཅིག་ཏུ་དབེན་པར་སོང་བས་འདི་ལྟར་དཔྱོད་དེ། ཆོས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྒྲུབས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའི། ངག་གི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་འབའ་ཞིག་གིས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཕགས་པ་ས་བཅུ་པར་
གསུངས་སོ། །འདིར་ཆོས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཆོས་སོ། །དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ཏེ། ཆོས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་སྟོབས་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རིག་ནས་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་
ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་ཚད་མེན་པ་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་སྦྱོར་བ་ལས་ཐོབ་ཀྱི། མངོན་པར་དགའ་བ་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་རྣམས་ལ་ནི་བདེ་བར་མངོན་པར་ང་རྒྱལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །

[243B] །བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དག་སྡུག་བསྔལ་ཅན་རྣམས་ཀྱིའོ། །དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་དག་གྲོལ་བ་རྣམས་ཀྱིའོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་སྐྱབས་ངན་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཏེ། མཐུ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་
གཞུག་པའི་དོན་དུའོ། །མ་ཉམས་པའི་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ས་འདི་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ས་སྔ་མ་དག་ན་ཡང་དེ་རྣམས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་རྣམས་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་མདོར། དེ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་བྱ་བ་རྣམ་པ་དུ་མ་
སོ་སོར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་དེ་ས་ཡང་གཡོ་བར་བྱེད་དོ། །གཅིག་ཏུ་གྱུར་ནས་མང་པོར་འགྱུར་རོ། །མང་པོར་གྱུར་ནས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །སྣང་བར་གྱུར་ཅིང་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །རྩིག་པ་ལ་ཡང་ཐད་ཀ་དང་ར་བ་ལ་ཡང་ཐད་ཀ་དང། རི་ལ་ཡང་ཐད་ཀར་མི་ཐོགས་པར་འགྲོའོ། །ནམ་མཁའ་ལ་
ཡང་འགྲོ་བ་དང། ས་ལ་ཡང་སྟེང་དུ་འབྱུང་བ་དང་བྱིའུ་ཟུལ་བྱེད་དོ། །ཆུ་ལ་འང་ས་ལ་བཞིན་དུ་འགྲོའོ། །དུ་བ་འཐུལ་བར་ཡང་བྱེད། འབར་བར་ཡང་བྱེད་དོ། །སྤྲིན་ཆེན་པོ་བཞིན་དུ་ལུས་ལས་ཆུ་འབྱིན་ཏེ། ཆུ་གང་གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་དུ་འབར་བ་ཡང་ཞི་བར་བྱེད་
པའོ༑ །ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་དག་ཀྱང་ལག་པས་ཡོངས་སུ་ཉུག་པར་བྱེད་དོ། །ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་དུ་ཡང་ལུས་ཀྱིས་དབང་བསྒྱུར་རོ། །སོ་སོར་སྣང་བ་དང། བདེ་བ་ཡང་སྟེར་རོ། །འོད་ཟེར་ཡང་རབ་ཏུ་འགྱེད་དོ། །དེ་ལྷའི་རྣ་བའི་ཁམས་མིའི་ལས་འདས་པས་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་རྣམས་
ཐོས་སོ༑ །དམྱལ་བ་དང་བྱོལ་སོང་དང་ཡི་དགས་རྣམས་ཀྱི་དང། ཐ་ན་ཤ་སྦྲང་དང་སྦྲང་བུ་མཆུ་རིངས་དང། སྲིན་བུ་དང་བྱ་དང་བུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེན་པའི་སྒྲ་ཐོས་ནས་སྡུག་བསྔལ་དེ་བསལ་བའི་ཆེད་དུ་འབད་ཅིང། འདི་ཉིད་དུ་གནས་ནས་ཞིང་སྣ་ཚོགས་པ་
རྣམས་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཆོས་སྟོན་པ་ཉན་ནོ། །དེས་སེམས་ཅན་ཕ་རོལ་དང་གང་ཟག་ཕ་རོལ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་སེམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའོ་ཞེས་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་

[244A]༄༅། །ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ་དང། ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བ་དང། གཏི་མུག་དང་བཅས་པ་དང། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ནས་ཇི་སྲིད་བླ་ན་མེད་པའི་སེམས་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་སེམས་སོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །སྐྱེ་བ་གཅིག་ཀྱང་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་གཉིས་དང་
གསུམ་ནས་ཇི་སྲིད་སྐྱེ་བ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་གི་བར་ཡང་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །ཉི་མ་གཅིག་དང་གཉིས་དང་གསུམ་རྣམས་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་གི་བར་རྣམས་ཀྱང་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ཏུ་བདག་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར། རུས་འདི་ལྟ་བུ། རིགས་འདི་ལྟ་བུ་
ཁ་ཟས་འདི་ལྟ་བུ། ཡུན་འདི་ལྟ་བུར་གནས། ཚེའི་མཐའ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཐུབ། བདག་དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་པ་ན་ཇི་སྲིད་དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་འདིར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་པ་ནས། ཇི་སྲིད་ཡན་ལག་དང་བཅས། རྣམ་པ་དང་བཅས། ཆེད་དུ་བྱ་བ་དང་བཅས། རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པའི་སྔོན་གྱི་
གནས་རྣམ་པ་དུ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་སྔོན་གྱི་སྲིད་པ་དེ་རྣམས་ཁོ་ནས་དྲན་དུ་འཇུག་གོ། །དེས་ལྷའི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་མིའི་ལས་འདས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་མཐོང་སྟེ། འཆི་བཞིན་པ་དང་སྐྱེ་བཞིན་པ་དང། སྐྱེས་པ་རྣམས་དང། ཁ་དོག་བཟང་བ་དང། ཁ་དོག་ངན་
པ་དང༑ དམན་པ་དང། གྱ་ནོམ་པ་རྣམས་དང། བདེ་འགྲོ་དང། ངན་འགྲོ་ལས་ཇི་ལྟ་བར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་ལུས་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང། ངག་གིས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང། ཡིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་འཕགས་པ་
རྣམས་ལ་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པ་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ཅན་རྣམས་ཏེ། ལེགས་པར་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་དེས། ལུས་ཞིག་ནས་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་ལྷ་རྣམས་སུ་སྐྱེའོ། །སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་ནི་ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང། ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དང། ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དང་
ལྡན་པ་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཅན་རྣམས་ཏེ། ལོག་པར་ལྟ་བ་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་རྒྱུ་ལས། ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེའོ་ཞེས། ལྷའི་མིག་གིས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་

[244B] །དེ་ཡང་ཕལ་ཆེར་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་བདག་པོ་ལྷའི་འདིར་མངོན་པར་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཉེ་བར་གནོན་ནོ་ཞེས་པས་ཁྱབ་བདག་ཉིད་ཐོབ་པོ། །གཉིས་
ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པ་སྒྲ་དང་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལས་ཏེ། སེམས་ཤེས་ནས་སྐད་གཞན་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཤེས་པར་བྱེད་པས་སོ། །གཉིས་དག་གིས་འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་ཤེས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཤེས་སོ། །རྣམ་པར་དག་པ་ནི་གསལ་
བར་ཐོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིའི་ལས་འདས་པ་ནི་ཐག་རིང་པོ་ཐོས་པ་སྟེ། མིའི་སྒྲ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ནས་འོག་ཏུ་ཇི་སྲིད་མནར་མེད་པའི་བར་གྱི་སྒྲ་ཐོས་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ནི་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པའོ། །ཆེད་དུ་བྱ་བ་ནི་མིང་ངོ། །རྒྱུ་མཚན་ནི་རིགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་
ཏེ༑ གང་གིས་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །འདི་ལ་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་རྣམས་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། མཐོང་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ཡང་ཕལ་ཆེར་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་བདག་པོ་ལྷའི་རྒྱལ་པོའི་དབང་པོར་འགྱུར་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་འདོད་
པའི་འདོད་ཆགས་བཟློག་པའི་ཐབས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་འདོད་པའི་འདམ་ལས་གདོན་པའི་དོན་དུའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་རྣམས་ལས་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཤིན་ཏུ་ཤས་ཆེ་བར་འགྱུར་ཞིང་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལས་དོན་སྤྱོད་པའོ། །སྐད་
ཅིག་གཅིག་གིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ཐོབ་པ་དང། སངས་རྒྱས་འབུམ་མཐོང་བ་དང། དེ་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཀྱང་ཤེས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་གཡོ་ཞིང་སྣང་བར་བྱེད་པ་དང། ཞིང་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་དུ་འགྲོ་བ་དང། སེམས་ཅན་འབུམ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་
བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱར་གནས་པ་དང། སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་འཇུག་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་སྒོ་འབུམ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང། ལུས་འབུམ་སྟོན་པ་དང། ལུས་སོ་སོ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་འབུམ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་འཕེལ་བ་ལ་སྤྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་

[245A]༄༅། །རྟོགས་པ་དང་མ་རྟོགས་པ་འཕེལ་བ་དང་རྟོགས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་བརྩོན་འགྲུས་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སེམས་བསྐྱེད་པ་བརྒྱད་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཡིད་ཆེས་པ་བརྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་
མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་འོད་འཕྲོ་བ་ཡང་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་འདིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་བུད་ཤིང་བསྲེགས་ལ། དེ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེའི་འོད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་འོད་འཕྲོ་བའོ། །འདིར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་རྣམས་
སྣང་བར་འགྱུར་ལ་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བྱེ་བ་བརྒྱ་སོ་སོར་ཐོབ་པ་དང། སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་བརྒྱ་མཐོང་བ་དང། དེ་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱང་ཤེས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱེ་བ་བརྒྱ་གཡོ་བར་བྱེད་ཅིང་སྣང་བར་ཡང་བྱེད་པ་དང། ཞིང་བྱེ་བ་བརྒྱར་འགྲོ་བ་དང་སེམས་ཅན་བྱེ་བ་བརྒྱ་ཡོངས་
སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་བརྒྱར་གནས་ཤིང་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐར་འཇུག་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་བྱེ་བ་བརྒྱ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང། ལུས་བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོན་པ་དང། ལུས་དང་ལུས་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་བརྒྱའི་འཁོར་དང་ལྡན་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཕལ་ཆེར་ལྷའི་
དབང་པོ་རབ་འཐབ་བྲལ་དུ་འགྱུར་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པ་ལ་མཁས་པ་དང་གཙོ་བོ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་དགོད་པའི་ཆེད་དུ་མཁས་པའོ། །དེའི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལས་དོན་མཐུན་པ་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་
རྣམས་ལས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཤིན་ཏུ་ཤས་ཆེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པ་དགུ་པ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་རི་བོ་ལྟ་བུ་སྟེ། དམིགས་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བས་མི་བསྐྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་སྦྱང་དཀའ་བ་ཡང་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལ་འཇིག་
རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དག་གི་རིགས་པ་དང་བདེན་པ་ཤེས་པ་དག་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ལས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་བྱ་བ་དཀའ་བ་དེའི་ཕྱིར་ཤིན་དུ་སྦྱང་དཀའ་བའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པའི་བདུད་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདིར་ཐུབ་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་

[245B] །དེ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་སྣ་ཚོགས་པའི་ཐབས་དང་བྱ་བ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་མངོན་པར་སྦྱོར་བས་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་དང་ལྡན་ཞིང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་སྟེ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆོས་ཚོལ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པས། སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་གང་འཇིག་རྟེན་ན་རབ་ཏུ་སྤྱོད་པ་ན། ཡི་གེ་དང་བསྟན་བཅོས་དང་རྒྱ་དང་གྲངས་དང་རྩིས་དང་ཤོད་ཐབས་ལ་
སོགས་པ་དང། ཁམས་ཀྱི་རྒྱུད་དང་གསོ་བའི་རྒྱུད་དབུལ་བ་དང་བརྗེད་བྱེད་དང་འབྱུང་པོའི་གདོན་སེལ་བ་རྣམས་དང་དགུ་དང་རོ་ལོངས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་དང། སྙན་དངགས་དང་གར་ཐབས་དང་གཏམ་རྒྱུད་དང། རོལ་མོ་དང་སྔོན་བྱུང་བས་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པ་རྣམས་དང་
གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་དང་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དང་འབབ་ཆུ་དང་མཚོ་དང་མཚེའུ་དང་རྫིང་བུ་དང་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་དང་སྨན་དང་ནགས་ཚལ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་རྣམས་དང། གསེར་དང་དངུལ་དང་ནོར་བུ་དང་མུ་ཏིག་དང་བཻ་ཌཱུརྱ་དང་དུང་དང་མེན་ཤེལ་དང་བྱི་རུ་དང་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་ཁུངས་བསྟན་པ་རྣམས་དང། ཟླ་བ་དང་ཉི་
མ་དང་གཟའ་དང་རྒྱུ་སྐར་དང་འོད་དང་ས་གཡོ་བ་དང་གཅན་གཟན་གྱི་ལང་ངེ་དང་རྨི་ལམ་གྱི་ལྟས་སྟོན་པ་ལ་འཇུག་པ་དང། སེམས་ཅན་གྱི་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་གི་མཚན་ཉིད་སྤྱོད་པ་དང་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པའི་སྦྱོར་བའི་ལྟས་རྣམས་དང། སྡོམ་པའི་ཆོ་ག་དང། བསམ་གཏན་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་
ཚད་མེད་པ་དང། གཟུགས་མེད་པའི་གནས་རྣམས་དང། གཞན་ཡང་གང་རྣམ་པར་ཐོ་འཚམས་པ་མེད་པ་དང། རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་རྣམས་ཀྱང་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པས་མཐར་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་འགོད་པའི་ཆེད་དུ་མངོན་
པར་སྒྲུབ་བོ་ཞེས་འཕགས་པ་ས་བཅུ་པར་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་རྣམས་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བྱེ་བ་སྟོང་ཐོབ་པོ། །སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་སྟོང་མཐོང་ངོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཀྱང་ཤེས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་

[246A]༄༅། །ཁམས་བྱེ་བ་སྟོང་གཡོ་བར་བྱེད་སྣང་བར་ཡང་བྱེད་དོ། །ཞིང་བྱེ་བ་སྟོང་དུ་ཡང་འགྲོའོ། །སེམས་ཅན་བྱེ་བ་སྟོང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །བསྐལ་པ་བྱེ་བ་སྟོང་དུ་གནས་ཤིང། སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐར་འཇུག་གོ། །ཆོས་ཀྱི་སྒོ་བྱེ་བ་སྟོང་རྣམ་པར་འབྱེད་དོ། །
ལུས་བྱེ་བ་སྟོང་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ལུས་དང་ལུས་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་བྱེ་བ་སྟོང་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཕལ་ཆེར་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་ཡོངས་སུ་དགའ་ལྡན་དུ་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མུ་སྟེགས་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་བཟློག་པ་ལ་བྱང་བ་དང་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞིང་
སེམས་ཅན་རྣམས་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བདེན་པ་ལ་འགོད་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་ཤིན་ཏུ་ཤས་ཆེ་བར་འགྱུར་རོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པ་དེ་ལས་འདིའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཅུ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་
དང་ལྡན་པ་སྨན་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡང་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས་ཆགས་པ་མེད་པའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་པ་
མངོན་དུ་འགྱུར་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །འདི་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་མང་པོ་རྣམས་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བྱེ་བ་འབུམ་སོ་སོར་ཐོབ་པོ། །སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་འབུམ་མཐོང་ངོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་
བྱིན་རླབས་ཀྱང་ཤེས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་གཡོ་བར་བྱེད་སྣང་བར་ཡང་བྱེད་དོ། །ཞེང་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱར་འགྲོའོ། །སེམས་ཅན་བྱེ་བ་འབུམ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །བསྐལ་པ་བྱེ་བ་འབུམ་དུ་གནས་ཤིང་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐར་ཡང་འཇུག་
གོ༑ །ཆོས་ཀྱི་སྒོ་བྱེ་བ་འབུམ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ལུས་བྱེ་བ་འབུམ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ལུས་དང་ལུས་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་བྱེ་བ་འབུམ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཕལ་ཆེར་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་རབ་འཕྲུལ་དགར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་རྒྱུན་

[246B] །འདིའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེས་ཤས་ཆེ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར། བློ་ཡི་འོད་ཟེར་གསལ་པོར་སྣང་བ་ཅན། །རང་གི་ལག་མཐིལ་སོན་པའི་སྐྱུ་རུ་ར་ཇི་བཞིན། །
སྲིད་གསུམ་མ་ལུས་འདི་ནི་གདོད་ནས་མ་སྐྱེས་པར། །རྟོགས་ཏེ་ཐ་སྙད་བདེན་པའི་སྟོབས་ལས་འགོག་པ་རྟོགས། །འགོག་པ་ཐོབ་པས་འགྲོ་བ་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བར་སོན་པའི་སྦྱོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སོན་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་
པ་ནི༑ འདིའི་འགྲོ་བ་མགོན་མེད་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཤིན་དུ་ཆེས་འཕེལ་བར་བྱེད་པས་སོ། །དེ་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཅུ་གཅིག་པ་ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་བཤེས་གཉེན་ལྟ་བུ་སྟེ། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་མི་ཟད་པའི་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་
པ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་བར་མར་གསུངས་པ། དགེ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཅིག་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པས་མི་ཟད་པར་བྱེད་འདོད་པ་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཆེད་དུ་དམྱལ་བ་དང་བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་དང་གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ལ་སྤྲོ་བར་འདོང་པ་དང། བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱར་བསགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ལ་ལྟོས་ནས་གཏོང་བར་འདོད་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་དང། དཔེ་
བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་དང། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་རྫོགས་པར་བྱེད་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཤིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་མཚན་མ་མེད་པར་གནས་
པའི་ས་མི་གཡོ་བ་ཐོབ་པའོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་ཡངས་རིང་དུ་སོང་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་འདིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་བདེན་པ་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་དམིགས་པ་མཚན་མ་མེད་པའི་གནས་པ་འབད་པས་འཇུག་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རིང་དུ་སོང་བའོ། །འདིར་ཡང་བྱང་ཆུབ་

[247A]༄༅། །སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་དོན་དུ་བསམ་གཏན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་རྣམས་ལ་ཡང་ངོ། །དེ་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་བྱ་བ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡོངས་
སུ་བསྒྱུར་བ་པ་དང། སྤྲུལ་པ་པའོ། །དང་པོ་ནི་གཡོ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པའོ། །སྤྲུལ་པ་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཡུལ་གྱི་སྤྲུལ་པ་ལས་སོ། །དེ་ལྟར་ནི་ཕྱོགས་བཅུར་གྲངས་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་གྲངས་མེད་པའི་སེམས་
ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ཡང་འགྲོ་བ་དྲུག་གི་སེམས་ཅན་གྱི་གཟུགས་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པ་སྤྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་དོ། །ལྷ་ལ་སོགས་པ་དང་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་དང་ཇི་སྲིད་ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུ་གྲངས་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
རྣམས་དབྱངས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ་གོ་བར་བྱེད་དོ། །དབྱངས་དེ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པ་དུ་མར་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་གཞན་སྤྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱེད་དུ་འཇུག་གོ། །ནམ་མཁའ་ལ་ཡང་ཆོས་སྟོན་པའི་སྒྲ་འབྱུང་བར་བྱེད་དོ། །ཡུལ་རྣམས་ཏེ། བཟའ་བ་དང། བཏུང་བ་དང། བཞོན་པ་
དང༑ གོས་དང། རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་སྤྲུལ་པར་བྱེད་དོ། །ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པས་བདག་གམ་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པ་ཇི་ལྟར་གྱུར་པ་བཞིན་ཤེས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཆེན་མོ་དག་ཏུ་ཡང་གསུངས་པ། དེ་འདི་
ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཕྱོགས་བཅུ་གང་གའའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་རྣམས་དང་གང་ཡང་དེ་རྣམས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་མིང་འབའ་ཞིག་པ་སྔར་བརྟགས་པའོ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་པའི་བར་དུ་སྟེ་
ད་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་གནས་ནས་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་རྣམས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པོ། །གང་རྣམས་ལ་གནས་ནས་ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲུང་དུ་འགྲོ་ཞིང་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་དེ། དེ་རྣམས་ལས་ཆོས་ཀྱང་ཉན་ཏོ། །དེ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་

[247B] སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པས་སོ། །དེ་ལྷའི་མིག་གིས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་སེམས་ཅན་རྣམས་མཐོང་ནས། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པས་དེར་སོང་སྟེ་དེ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །
ལྷའི་རྣ་བའི་ཁམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལས་ཆོས་མཉན་ཏེ་བཟུང་ནས་དེ་རྣམས་ལ་སྟོན་ཏོ། །སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་རྣམས་རིག་ནས་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་དེ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེས་བདག་དང་གཞན་གྱི་སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་དུ་མ་
རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང། སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་ནས་ཆོས་དེས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་དོན་གྱི་ཆེད་དུ་ལུས་
གང་དང་གང་འཛིན་པར་འདོད་པ་དེ་དང་དེ་ཁོ་ན་སོ་སོར་འཛིན་གྱི་དེ་ལ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གོས་པ་མེད་དོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྩོད་པ་འདི་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ཁོ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་འགྱུར་ཏེ། ངེས་པ་ཡང་ཅི་ལྟར་ངན་འགྲོ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞེས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་གང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ཚད་མེད་པ་བཞི་ལ་སྤྱོད་ཅིང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་བཅུ་སྤངས་ནས་གནས་པ་དེའི་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་རྣམས་མི་
སྲིད་ན་ངན་འགྲོར་སྐྱེ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས། འོ་ན་བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་སྐྱེས་རབས་རྣམས་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་རྣམས་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་ཆེད་དུ་དབང་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསམ་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་རྣམས་ཏེ། བྱོལ་
སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་མྱོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དབང་གི་མཆོག་ཐོབ་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཅིག་ཅར་མཐའ་ཡས་པའི་སྐུ་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཆེད་དུ་སྤྲུལ་པ་བཞིན་ནོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་འདི་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་

[248A]༄༅། །ལ་སྐྱེ་བ་ནས་སྐྱེ་བར་འབྱུང་སྟེ། བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་ལ་སོགས་པར་ཡང་མི་ཉམས་སོ། །དེ་ལྟར་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བྱམས་པས་དེའི་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་ཁྲོ་བར་མི་བྱེད་དོ། །
གདུག་པ་ཅན་དང་ང་རྒྱལ་ཅན་དང་མུ་སྟེགས་གང་དེའི་ཚིག་ལ་གནས་པར་མི་འདོད་པ་དེ་རྣམས་མགོ་དགས་པ་ལ་སོགས་པས་བསྐུལ་ཞིང་གསལ་བར་བྱས་ནས་བསྡིགས་པས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་འཛིན་དུ་འཇུག་སྟེ། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་ལ་ཁྲོ་
བའི་སེམས་ཅན་དེ་ནི་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁོ་ནས་དུས་དང་དུས་མ་ཡིན་པ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་འདི་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། སྙིང་རྗེས་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྦྱངས་པའི་ཡིད་ཅན་རྣམས་
སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཆེད་ཁོ་ནར་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་གོང་མ་གསོལ་བ་རྣམས་མ་གཏོགས་པར་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་སློབ་དཔོན་དུ་འོས་པར་འགྱུར་རོ། །འཕགས་པ་ས་བཅུ་པར་གསུངས་པའི་རིམ་པས་ས་སྦྱོང་བར་བྱེད་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འབུམ་
ཕྲག་བཅུ་རྣམས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ་དེ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་སོ་སོར་ཐོབ་པ་ལས་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་ས་བརྒྱད་པ་ལ་མངོན་
དུ་ཕྱོགས་པར་ཡང་འགྱུར་བ་དང། འདིའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་མཚན་མ་དང་བྲལ་བ་ཚད་མེད་པར་ཡང་འཇུག་གོ། །འོ་ན་ས་དང་པོ་ཁོ་ནར་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་ནམ། སླར་ཡང་འདིར་ཅི་ཞེ་ན། དེར་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་
ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། རང་གི་བློའི་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ས་བཅུ་པར་གསུངས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པའི་རྒྱལ་པོའི་བུ་རྒྱལ་པོའི་མཚན་མ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྒྱལ་པོའི་བྱིན་གྱིས་བློན་པོའི་ཚོགས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་གྱི་

[248B] །དེ་ནར་སོན་པ་ན་རང་གི་བློའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་ཀྱང་ངོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་བདག་ཉིད་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་
གྱི༑ རང་གི་བློའི་རྣམ་པར་དཔྱོད་པས་མ་ཡིན་ནོ། །ས་བདུན་པ་འདི་ལ་གནས་པ་ནི་རང་གི་ཡུལ་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་ཉིད་ལས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཟབ་ཅིང་དབེན་ལ་
རྒྱུ་བ་མེད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ་གོང་དུ་ཁྱད་པར་འཚོལ་བའི་བརྩོན་པ་ཡང་མི་གཏོང་ངོ་ཞེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལས་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མཚན་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལས་ནི་མཚན་མ་དང་བྲལ་
བར་འཇུག་ཀྱང་ཚད་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་ལས་ནི་སྦྱོར་བའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་སྦྱངས་པ་དང། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་སྣང་བ་རྟོགས་པའོ། །རིང་དུ་སོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཟབ་པའོ། །དེའི་མི་
མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དབེན་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་ས་ལ་མི་རྒྱུ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱུ་བ་མེད་པའོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལས་དེ་ནི་མཚན་མ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཡང་འདི་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཙམ་ལ་གནས་པ་སྟེ། གོང་མ་
ཡོངས་སུ་མི་ཚོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡང་སྟེ་འདི་ཡང་དག་པའི་མཐའི་གནས་པས་གནས་པའི་ཕྱིར་དང། འགོག་པ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ས་བཅུ་པར་གསུངས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ས་དྲུག་པ་ནས་བཟུང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །ས་
བདུན་པ་ལ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ནས་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ལ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་ལྡང་སྟེ། འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བརྗོད་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་དབེན་པའི་

[249A]༄༅། །སེམས་འཐོབ་པ་ཡང་ཡིན། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དོན་དུ་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་ཁམས་གསུམ་པར་སྐྱེ་བ་ཡང་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་གོས་སོ་ཞེས་པའི་བར་དུའོ། །འདིར་ཡང་དག་པའི་མཐའ་
ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་འགོག་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལས་ཏེ། འདིར་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་འགོག་གོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །འདི་ལ་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་རྣམས་ཀྱང་སྣང་བར་འགྱུར་ལ་སྐད་ཅིག་གཅིག་
གིས་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་སོ་སོར་འཐོབ་པ་དང། སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་མཐོང་བ་དང། དེ་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཀྱང་ཤེས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་གཡོ་ཞིང་སྣང་བར་ཡང་བྱེད་པ་དང། ཞིང་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་དུ་འགྲོ་
བ་དང༑ སེམས་ཅན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་གནས་ཤིང་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐར་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་སྒོ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་དང། ལུས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་
འབུམ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང། ལུས་དང་ལུས་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཕལ་ཆེར་ནི་ལྷའི་བདག་པོ་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་དུ་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒྲུབ་པ་ལ་བྱང་བ་དང་གཙོ་བོ་
ཡིན་ཞིང། སེམས་ཅན་རྣམས་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་འཛུད་མཁས་པའོ། །འདིའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཤིན་ཏུ་ཤས་ཆེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ས་བདུན་རྣམས་དང་འབད་པ་དང་བཅས་པས་མཚན་མ་མེད་པར་སྤྱོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་རྟོགས་པ་
ལས་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཅུ་གཉིས་པ་སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། སྨོན་ལམ་ཇི་ལྟ་བར་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་མི་ཟད་པར་ཡང་སྟེ། མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་

[249B] །ས་མི་གཡོ་བ་ཡང་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་བདེན་པ་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་དམིགས་པའི་མཚེན་[?]མ་མེད་པར་གནས་པ་རང་གི་ངང་གིས་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཡོ་བ་མེད་དེ་དེའི་ཕྱིར་མི་གཡོ་བའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ཞེས་བརྗོད་དེ། ཡེ་ཤེས་མི་ལྡོག་
པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤེས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་དཀའ་བའི་སའོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞོན་ནུའི་སའོ། །བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དབང་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་སའོ། །ཡང་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སའོ། །ཡེ་ཤེས་
ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཤིན་ཏུ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མཐར་ཐུག་པའི་སའོ། །སྔོན་གྱི་མཐའ་རྣམས་སུ་སྨོན་ལམ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པའི་སའོ། །གཞན་གྱིས་མི་འཁྲུགས་པའི་ཕྱིར་བྱིན་རླབས་ཀྱི་སའོ། །སྔོན་གྱི་མཐའ་རྣམས་སུ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་
ཕྱིར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སའོ། །དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཁོ་ནས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལས་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ལུང་བསྟན་པའི་སའོ། །ལུང་བསྟན་པ་ཡང་གང་ཟག་གི་བྱེ་བྲག་
གིས་རིགས་ལ་གནས་པ་སེམས་བསྐྱེད་པ་མངོན་སུམ་དང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་གནས་པའི་གང་ཟག་ལུང་སྟོན་པ་ལས་སོ། །ལུང་བསྟན་པ་ཆེན་པོ་ནི་ས་བརྒྱད་པ་ལ་སྟེ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་འདིར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་དག་པ་
ཇི་ལྟ་བ་ལ་འཇུག་ཅིང། སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཐོབ་པ་ལས་འདིའི་གང་བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོར་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དེ་རྣམས་ཡང་
དག་པར་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་དུ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་པ་ཟབ་མོ་ཤེས་པར་དཀའ་བ་དབྱེར་མེད་པར་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་ནས། རྣམ་པར་སྨིན་

[250A]༄༅། །པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཡང་ངོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཉིས་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའམ་མཚན་མ་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་སྣང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་འདས་རྣམས་ཁོ་ནས་འགོག་པ་དེ་ལས་སློང་བར་མཛད་དེ་
ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ས་བཅུ་པར་གསུངས་པ། དེ་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་རྒྱུན་དེ་ལ་གནས་པ། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་མཛད་དེ། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་ཀྱང་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ལེགས་
སོ་ལེགས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་འདི་ནི་དོན་དམ་པའི་བཟོད་པ་སྟེ། འོན་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ངེད་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ཁྱོད་ལ་མེད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་
ལ་མངོན་པར་སྦྱོར་བར་གྱིས་ཤིག་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམས་ཤིག་བཟོད་པའི་སྒོ་འདི་ཉིད་ཀྱང་མ་འདོར་ཅིག་གཞན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཞི་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པས་གནས་པ་ཐོབ་ཀྱང་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་མ་ཞི་བ་འདི་རྣམས་ལ་སོམས་ཤིག་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཐོབ་
པར་བྱ་བ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་གྱིས་ཤིག་སྟེ་གང་འདི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པའོ་ནས། ཇི་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་
སྒོ་རྣམས་སུ་གཞུག་པ་མཛད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཁོ་ནར་འདིའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱ་བ་རྒྱུན་འཆད་པའོ་ཞེས་སོ། །འདི་ཡང་གང་ཡུད་ཙམ་ཅིག་གིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་གནོན་པ་ད་ནི་སྔར་གྱི་རྩོལ་བ་དང་བཅས་པའི་
ལས་ཅན་གྱིས་བསྐལ་པ་འབུམ་གྱིས་ཀྱང་དེ་སྙེད་དུ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་མི་ནུས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཅིག་ལས་ཀྱང་མི་གཡོ་

[250B] སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་རྣམས་སུ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ན་ཡང་སོ་སོར་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཁ་དོག་དང་རྟགས་དང་དབྱིབས་དང་ཆུ་ཞེང་རྣམས་དང། མོས་པ་དང་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཅི་འདྲ་བར་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་རྣམས་སུ་དང། འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་སུ་ཡང་དེ་དང་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རང་གི་ལུས་ཀུན་དུ་སྟོན་ཏེ། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་དང་རྒྱལ་རིགས་དང་ཁྱིམ་བདག་དང་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དང་འཐབ་བྲལ་དང་དགའ་ལྡན་དང་འཕྲུལ་དགའ་དང་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་
དང་ཚངས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་རང་རང་གི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་སུ་སྟོན་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་འོག་མིན་གྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་སུ་འོག་མིན་གྱི་གཟུགས་སྟོན་པའི་བར་དང། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་སུ་སྟོན་ཏེ་དེ་དང་
དེའི་གཟུགས་ཀྱིས་གདུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་ཆེད་དུའོ། །དེ་ལྟར་གདུལ་བྱའི་ལུས་དང་སེམས་དང་སྐལ་བ་མཐུན་པར་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་དང་སེམས་དག་སྟོན་ཏེ། འདི་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ས་བཅུ་པར་གསུངས་པ། དེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དང་བསམ་པ་མངོན་
པར་སྒྲུབ་པ་ཀུན་དུ་ཤེས་ནས་ཇི་ལྟར་གདུལ་བྱ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་སེམས་མི་འདའ་བར་འདོད་ན་སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་རང་གི་ལུས་སུ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ལུས་དང། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལུས་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལུས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལུས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
ལུས་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་དང། ཤེས་པའི་ལུས་དང་ཆོས་ཀྱི་ལུས་དང་ནམ་མཁའི་ལུས་བྱིན་གྱིས་རློབ་བོ། །རང་གི་ལུས་སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་སུ་བྱིན་གྱིས་རློབ་བོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ནམ་མཁའི་ལུས་ཀྱི་བར་དུ་རང་གི་ལུས་བྱིན་གྱིས་རློབ་བོ་ཞེས་སོ། །འདིར་དོན་དམ་པ་དང་
ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ངག་གིས་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་དབང་བའི་སྦྱོར་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ལ་དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ལུས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དང། ལུས་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པས་བསྟན་ཏོ། །རང་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་མི་གཅོད་པས་སོ། །འདིས་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐུན་མོང་མ་

[251A]༄༅། །ཡིན་པའི་དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་རབ་ཏུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དག་དང་དེའི་
སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ལས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་རིག་པར་བྱའོ། །ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཏེ་དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་གང་གིས་དང་ཆོས་གང་གིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ། །ནམ་མཁའི་ལུས་ཀྱིས་གཉིས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །རང་གི་ལུས་སུ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པས་ནི་དབང་དེ་དང་དེ་ལ་བྱ་བ་མཚུངས་པའི་སྒྲུབ་པར་
བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །དབང་བཅུ་རྣམས་ཀྱང་ས་འདི་ལ་སོ་སོར་ཐོབ་སྟེ། གང་རྣམས་ཐོབ་པ་ལས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ནི་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞིང། རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
རྣམས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡིན། བརྒྱ་བྱིན་དང་ཚངས་པ་དང་འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསུ་བ་ཡིན། ལག་ན་རྡོ་རྗེ་རྣམས་རྟག་པར་ཕྱིར་འབྲང་བ་ཡིན། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མ་བཏང་བ་ཡིན། ལུས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཚད་མེད་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན། ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་སྟོབས་
ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཡིན། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན། ཏིང་ངེ་འཛིན་མཐའ་ཡས་བ་ལ་དབང་བྱེད་པ་ཡིན། ལུང་བསྟན་པ་ཚད་མེད་པ་ཡང་དག་པར་ཚོལ་བ་ཡིན། འགྲོ་བ་ཇི་ལྟར་སྨིན་པ་ལྟར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་སྟོན་པ་ཡིན། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དཀྱིལ་
འཁོར་དུ་ཞུགས་པ་ཡིན། བསྐལ་པ་རེ་རེ་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རབ་འབྱམས་རེ་རེར་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་དུ་མ་རྣམས་ལ་བསྟི་སྟང་བྱེད་བཙུན་པར་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་ཡང་ཚོལ་ལོ། །འདི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱང་རྒྱ་ཆེན་པོར་འགྱུར། ཚིམ་པར་བྱེད་ཡོངས་སུ་དག་པར་
འགྱུར༑ འོད་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཇུག་པ་ཡང་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དོན་ནི་མི་ཕྱེད་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་མི་ཕྱེད་པ་དང། བཤད་པ་མི་ཕྱེད་པ་དང། བཤད་ཕ་མི་ཕྱེད་པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་ཕྱེད་པ་དང། ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དབྱེར་མེད་པ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་

[251B] མངོན་པར་ཤེས་པ་མི་ཕྱེད་པ་དང། དྲིས་པ་ལུང་སྟོན་པར་ནུས་པ་དབྱེར་མེད་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་པ་མི་ཕྱེད་པ་དང། མངོན་པར་རྫོགས་པ་བྱང་ཆུབ་པ་དབྱེར་མེད་པའོ། །འདིས་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པར་གྱུར་པས་ཀྱང་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་གང་སྨོན་ལམ་གྲངས་མེད་པ་
བརྒྱ་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པས་དེ་རྣམས་འདིའི་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་བས་ན་སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདིའི་ཤིན་ཏུ་ཤས་ཆེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འབུམ་ཕྲག་བཅུའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་དང་མཉམ་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་བྱམས་པ་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་སྤྲོས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་
ཉོན་མོངས་པའི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་རིམ་གྱིས་ཞི་བར་བྱེད་ཅིང་རྟེན་རྣམས་ཀྱང་ཚིམ་པར་བྱེད་ཅིང་རྟེན་རྣམས་ཀྱང་རྟེན་པར་བྱེད་དོ། །ས་འདི་ལ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་པས་འདོད་པ་ལྔ་ལ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་
པའི་རྒྱུར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་རྣམས་ཉེ་བར་ལེན་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་ལ་མཁས་པ་བདག་ཅག་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུ་བའི་དོན་དུ་གྲགས་འཛིན་མ་དང་ས་སྐྱོང་མ་ལ་སོགས་པ་བུད་མེད་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་རྣམས་ལ་སོ་སོར་སྐུ་
མངོན་པར་སྤྲུལ་ནས་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དང་རོལ་ཏོ། །གལ་ཏེ་འདོད་པ་ལ་སྦྱང་པ་བདེན་པ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་སྒྲ་གཅན་འཛིན་སྲས་ཡིན་པ་ཡང་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྲས་རྣམས་ནི་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་ལས་མངལ་དུ་གནས་ཤིང་སྐྱེ་བ་ཁོ་
ན་མ་ཡིན་གྱི། རྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ། །སྒྲ་གཅན་འཛིན་བཟང་པོ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྟེ། དགོས་པའི་དབང་ཁོ་ནར་མང་ལ་དུ་གནས་པའི་རྣམ་པར་བསྟན་པའོ། །འཕགས་པ་ཆོས་འཕགས་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་བུད་མེད་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་དང་ལྷན་ཅིག་འདོད་
པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་རྩེན་པ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དགའ་བ་ལ་དབང་བའི་རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་ན་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དོན་དུ་སེམས་ཅན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ལས་ཏེ། བུད་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་

[252A]༄༅། །རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆེད་དུ་དེའི་འཁོར་གྱི་དངོས་པོ་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པར་ཡང་གསུངས་པ། འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ། སྔགས་དང་སྨན་གྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་དུག་གིས་ལྟུང་བར་བྱེད་མི་ནུས་
སོ༑ །འོད་སྲུངས་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྨན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་དུག་གིས་ལྟུང་བར་བྱེད་མི་ནུས་སོ་ཞེས་དང། འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ། གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོའི་ལྗན་ལྗིན་གང་དེ། བུ་རམ་ཤིང་གི་ཞིང་རྣམས་དང་རྒུན་འབྲུམ་གྱི་ཞིང་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བར་གྱུར་པར་
འགྱུར་རོ༑ །འོད་སྲུང་དེ་བཞིན་དུ་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉོན་མོངས་པའི་ལྗན་ལྗིན་དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བར་གྱུར་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །ས་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕལ་ཆེར་སྟོང་གི་བདག་པོ་ཚངས་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་ཏེ། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་པ་
དང༑ དབང་ཉིད་ཐོབ་པ་གཙོ་བོ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྩོམ་མོ། །སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འབུམ་ཕྲག་བཅུའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་
ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་སོ་སོར་ཐོབ་པོ། །དེ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་མཐོང་ངོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱང་ཤེས་སོ། །དེ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཡོ་བར་བྱེད་སྣང་བར་ཡང་བྱེད་དོ། །དེ་སྙེད་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་སུ་ཡང་འགྲོའོ། །དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་སྙེད་ཀྱི་
བསྐལ་པར་གནས་ཤིང་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐར་འཇུག་གོ། །དེ་སྙེད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་རྣམ་པར་འབྱེད་དོ། །དེ་སྙེད་ཀྱི་ལུས་སྟོན་ཏོ། །ལུས་སོ་སོ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་དེ་སྙེད་དོ༑ །དེ་ལྟར་ས་བརྒྱད་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྫོགས་
པར་བྱས་ནས་དགུ་པ་ལ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་འདིའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཅུ་གསུམ་པ་སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ཉི་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། མི་ཟད་པའི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་ལེགས་པའི་

[252B] གང་གི་ཕྱིར་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་འཆད་པ་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལེགས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་སོ། །དེ་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་སྨྲ་བ་པོ་ཆེན་པོའོ། །དེ་ལྟར་སྤོབས་པ་མི་ཆོད་པ་ཅན་དེའི་
སྔོན་བསགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ས་དགུ་པའི་སྤྱོད་པ་འདི་ངེས་པའི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་
ཀྱིས་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱོད་པ་འདིས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་ཡོད་པའི་སྤྱོད་པ་འཇུག་གོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ངེས་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉི་མ་གཅིག་ལ་སེམས་
ཅན་གྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་པ་ལ་སྔ་མའི་སྤྱོད་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །འདི་ཡང་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ཚད་མེད་པ་གྲངས་མེད་པ་འབུམ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མེད་པ་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་མདུན་དུ་ཆོས་
ཉན་ཅིང་ཐོས་ནས་ཀྱང་མི་བརྗེད་དོ། །ཇི་སྐད་དུ་ཐོས་པ་ཡང་གྲངས་མེད་པ་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་དང་ལྡན་པའི་དབྱངས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་མཁས་པས་དེ་སྙེད་དུ་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྤོབས་པ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་སྒོས་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱས་པར་བཀང་ནས་བསམ་པ་དང་མོས་
བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏེ། འཁོར་མཐའ་ཡས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་མི་འཇིགས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་སྟན་ལ་འདུག་པས། འདོད་ན་སྒྲ་སྐད་བརྗོད་པས་འཁོར་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲ་སྐད་སྣ་ཚོགས་པ་ཚད་མེད་པས་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་གོ་བར་བྱེད་དོ། །སྒྲ་སྣ་ཚོགས་དང་དབྱངས་
ཀྱི་ཡན་ལག་ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་ནའོ། །འདོད་ན་ཡི་གེ་གཅིག་གི་སྒྲ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་སྒྲ་འབྱུང་བར་བྱེད་དོ། །བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་ལས་དང། འོད་ཟེར་རྣམས་ལས་དང། ནམ་མཁའ་ལས་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མེད་པར་སོན་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་

[253A]༄༅། །པའི་སྣང་བ་རྣམས་ལས་ཀྱང་སྟེ། འདི་ནི་མདོར་བསྡུས་པ་ལས་འདིའི་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། གསུང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། སྨྲ་བ་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སོ། །དེ་ལ་ཡེ་
ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་གང་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྣོད་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པའོ། །གང་ཡང་རིགས་དང་དབང་པོའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབང་དུ་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཡུལ་ལོ། །གསུང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་ཆོས་
སྟོན་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སྟོན་པ་དང། དེའི་བཤད་པ་སྟོན་པ་དང། གང་གི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟོན་པ་དང། གང་རྣམ་གྲངས་ཇི་སྙེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དེ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྟོན་པའོ། །གསུང་རབ་ཡན་ལག་
བཅུ་གཉིས་རྣམས་ནི་མདོ་དང། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པ་དང། ལུང་བསྟན་པ་དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང། ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་དང། གླེང་གཞི་དང། རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་དང། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་དང། སྐྱེས་པའི་རབས་དང། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དང། ཆོས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དང། གཏན་ལ་ཕབ་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་མདོ་སྡེ་
ནི་གང་རྐྱང་པ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པ་ནི་གང་མདོ་ཁོ་ན་དབུས་དང་མཐའ་མར་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་དབྱངས་སུ་བསྙད་པའོ། །གང་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་དེ་ཡང་དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པ་སྟེ། རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་བསྟན་པ་ནི་གང་དུ་ཉན་ཐོས་འདས་ཏེ་
དུས་བྱས་པ་དང་འབྱུང་བ་ལུང་སྟོན་པའོ། །གང་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོར་ཡང་སྟེ། དེས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་དགོངས་པ་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི་གང་ཚིགས་བཅད་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ནི་རྐང་པ་གཉིས་པ་དང། རྐང་པ་གསུམ་པ་དང། རྐང་པ་བཞི་པ་དང། རྐང་པ་ལྔ་པ་དང། རྐང་པ་དྲུག་པའོ། །ཆེད་
དུ་བརྗོད་པ་ནི་གང་ཡིད་རངས་པས་བརྗོད་པའོ། །གླེང་གཞི་ནི་གང་ཆེད་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པའམ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པའི་བསླབ་པ་བཅས་པ་གསུངས་པའོ། །རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་ནི་དཔེ་དང་བཅས་པར་གསུངས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་ནི་གང་སྔོན་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའོ། །སྐྱེས་པའི་རབས་ནི་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་

[253B] །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ནི་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་དང་ལྡན་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ནི་གང་དུ་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་སྟོན་པའོ། །
གཏན་ལ་ཕབ་པ་ནི་གང་དུ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པའོ། །སྨྲ་བ་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། གཟུངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། དྲིས་པ་ལུང་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། འཛིན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེ་ལ་
གཟུངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་གཟུངས་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། དོན་གྱི་གཟུངས་དང། གཞུང་གི་གཟུངས་དང། མངོན་པར་ཤེས་པའི་གཟུངས་དང། འོད་ཟེར་རབ་ཏུ་འགྱེད་པའི་གཟུངས་དང། ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཚར་གཅད་པའི་གཟུངས་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད་པ་དང་སེམས་ཅན་བཀྲེན་པ་རྗེས་སུ་
འཛིན་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་གཟུངས་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་པའི་གཟུངས་དང། ཆགས་པ་མེད་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་གཟུངས་དང། སྤོབས་པ་མི་ཟད་པའི་གཟུངས་དང། དོན་སྣ་ཚོགས་ལ་སྤོབས་པའི་གཟུངས་སོ། །འདི་ནི་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་མཐའ་ཡས་
པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་ཡང་སྟེ། དེ་ལྟར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་ལས་བྱ་དཀའ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་བྱ་དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་མི་སྐྱེའོ། །དེའི་བརྩོན་འགྲུས་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་རྩོམ་པས་སྒྲུབ་པའི་བསྐལ་པ་མང་པོ་རྣམས་བསྙིལ་བར་འགྱུར་
ཏེ༑ དཔེར་ན་བདག་ཅག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤའྐྱ་ཐུབ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པའི། སངས་རྒྱས་ཉེར་རྒྱལ་མཉེས་པར་བྱས་པས་བསྐལ་པ་དགུ་བསྙིལ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སྒྲུབ་བཞིན་པའི་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་མང་པོ་རྣམས་ཀྱང་བསྙིལ་བར་འགྱུར་
རོ༑ །གང་ཡང་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཁས་བླངས་ནས་སུ་ཞིག་གི་ཡང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བསྙིལ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པའི་འདོད་པ་དེ་འཕགས་པས་ཁྱད་དུ་བསད་པ་ནི། འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ལ་ཞུགས་པ་མཐོང་བས་ཐོབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཤཱ་རིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡོད་དོ་

[254A]༄༅། །ནས་ཇི་སྲིད་དུ་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདི་ཉིད་ལ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ་ཞེས་པའི་བཤད་པས། གང་གི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་ས་དྲུག་པ་ལ་གནས་པ་སྟེ་སྔར་བརྗོད་པའི་རིམ་པས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་
གཉིས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་ཉིད་ལ་གནས་པ། དེ་ལ་ཡང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བ་ནི། ཅི་ལྟར་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་པ་བསྙིལ་བ་མ་ཡིན། ཅི་སྟེ་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་ལ་འཕགས་པ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པས་བཅུ་གསོལ་བ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་
པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་པའོ་ཞེན་འདི་ལས་ཅི་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་མཐོང་བས་ཐོས་པས་དྲུག་པ་གསོལ་བ་རྣམས་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པས་ན་བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་པ་བསྙིལ་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་གནས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕུལ་དུ་དབྱུང་
དུ་མེད་པའི་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ཐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྒྲུབ་བཞིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གཉིས་ཀྱང་བསྙིལ་བར་འགྱུར་བ་ནས་ཇི་སྲིད་བསྐལ་པ་གཅིག་ལ་དང། སྐྱེ་བ་ཉུང་ངུའི་ས་དང། ཇི་སྲིད་དུ་སྐྱེ་བ་འདི་ཁོ་ན་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ་ཞེས་སྔགས་ཀྱི་ཚུལ་ལས་གསུངས་
སོ༑ །ཤས་ཆེར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་འདི་ལྟ་བུ་འཛིན་པར་རྩོམ་སྟེ། དེ་གལ་ཏེ་སྐྲའི་རྩེ་མོའི་གོ་རེ་རེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མེད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་མཉམ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དེ་སྙེད་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཞིང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རེ་རེས་ཀྱང་དེ་སྙེད་ཀྱི་
སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དོན་ཐ་དད་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་སྟོན་ཏེ། སེམས་ཅན་སོ་སོ་ལའང་དེ་སྙེད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང། སྐྲའི་རྩེ་མོ་གཅིག་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་ན་སྟེ། དེར་བདག་གིས་ཇི་ལྟར་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་སོ་སོར་ནོད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དྲན་པ་རྒྱ་
ཆེན་པོ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞིང། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་སྤོབས་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ནས་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་སྙེད་རྣམས་སུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །བསྐལ་པ་གཅིག་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་དུ་མ་རྣམས་མཐོང་ངོ། །

[254B] །བླ་མར་བྱེད་དོ། །ཕལ་ཆེར་སྟོང་གཉིས་ཀྱི་བདག་པོ་ཚངས་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པ་ལ་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞིང། འདོད་ན་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུའི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་སྟེ། གང་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མེད་པ་འབུམ་ཕྲག་བཅུའི་
རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཇི་སྙེད་པའི་གྲངས་དེ་སྙེད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་སོ་སོར་ཐོབ་པོ། །དེ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་མཐོང་ངོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱང་ཤེས་སོ། །དེ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་གཡོ་ཞིང་སྣང་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་སྙེད་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་སུ་འགྲོའོ། །དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་
བྱེད་དོ༑ །དེ་སྙེད་ཀྱི་བསྐལ་པར་གནས་ཤིང་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐར་ཡང་འཇུག་གོ། །དེ་སྙེད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་རྣམ་པར་འབྱེད་དོ། །དེ་སྙེད་ཀྱི་ལུས་རྣམས་སྟོན་ཏེ། ལུས་སོ་སོ་ལ་ཡང་དེ་སྙེད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་ལོ་འདིའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཤིན་ཏུ་ཤས་ཆེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་བསམ་
པའི་སྟོབས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པའི་སྟོབས་ནི་སའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཟུངས་ཀྱི་སྟོབས་ནི་ཆོས་མི་བརྗེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ནི་རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་འབྱོར་པའི་སྟོབས་ནི་མཐའ་ཡས་
ཤིང་མུར་ཐུག་པ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དབང་གི་སྟོབས་ནི་ཡིད་ལ་རེ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤོབས་པའི་སྟོབས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་
ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྟོབས་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་སྤྱོད་པ་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱམས་པ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་ནི་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་བསྐྱབ་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་སྦྱོར་བ་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་

[255A]༄༅། །པའི་སྟོབས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་མདོ་སྡེར་བསྟན་པ་ནི་སྟོབས་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟར་ས་དགུ་པ་ལ་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དག་བྱས་ནས། ས་བཅུ་པ་ལ་ཤེས་བྱ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་
སྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པས་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཅུ་བཞི་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་དྲི་ཟའི་གླུ་སྙན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། མི་ཟད་པའི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་གདུལ་བྱ་འདུན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཡང་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ས་འདིར་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ལ་རྒྱལ་ཚབ་ཉིད་དུ་དབང་བསྐུར་བར་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ནོ། །མི་ཧ་བྲན་པ་ལ་སྟེ་གྷ་ཉའོ། །མིང་ལ་གྷ་ཉིད་དོ། །སྤྲིན་ཆེན་པོ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པའི་དགེ་བའི་ལོ་ཏོག་མངོན་པར་འཕེལ་བའི་དོན་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆར་པ་འབེབས་སོ་ཞེས་པས་ཀྱང་ཆོས་
ཀྱི་སྤྲིན་ནོ། །སྤྲིན་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ལས་ནི་ས་འདིར་ཐོབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རྟེན་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྡུལ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ལས་ནི་ཆོས་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་རྡུལ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འཕེལ་བར་བྱེད་པ་
ལས་ནི་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ན་བཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་སེམས་ཅན་གོང་དུ་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤྲིན་གྱི་ཆར་པས་ལོ་ཏོག་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་འཕགས་པ་ས་བཅུ་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་སྡེར་བསྟན་པའི་རིམ་པས་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྲངས་མེད་པ་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་ཇི་སྙེད་
པའི་མཐར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་མངོན་པར་དབང་བསྐུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། གང་མངོན་དུ་གྱུར་མ་ཐག་ལ་སྟོང་གསུམ་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་ཚང་བའི་ཚད་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་པདྨ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་རིན་པོ་ཆེ་ལས་བསྐྲུན་པ་སྟོང་
གསུམ་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་ཚང་བའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་ཇི་སྙེད་པ་དང་ལྡན་པའི་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་པདྨའི་འཁོར་ཅན་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་ལུས་ཀྱང་དེ་དང་འཚམ་པར་གནས་སོ། །དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཐོབ་པ་ལས་པདྨ་དེ་ལ་འདུག་པར་ཀུན་དུ་སྣང་ངོ། །ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་

[255B] །དེའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་གཡོ་བར་གྱུར་ཏོ། །ངན་སོང་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་པ་དང། སྤྱོད་པ་མཐུན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ཐམས་ཅད་འདུ་བ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྷ་དང་མིའི་སིལ་སྙན་དང་གླུ་དང་རོལ་མོའི་སྒྲ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་སྐྱེ་བ་དང། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་མཆོད་པ་དང་རིམ་གྲོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འཇུག་པ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་དག་ལས་འོད་ཟེར་གྲངས་མེད་པ་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་བྱུང་ནས་ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུ་མནར་མེད་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པ་རྣམས་སྣང་བ་སྔོན་མ་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཞི་
བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་པུས་མོ་གཉིས་ནས་དུད་འགྲོ་རྣམས་སོ། །ལྟེ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས་ཡི་དགས་རྣམས་སོ། །རྩི་བ་ལོགས་དག་ནས་མི་རྣམས་སོ། །ཕྱག་དག་ནས་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་སོ། །ཕྲག་པ་དག་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་རྣམས་ཏེ། ཆོས་སྣང་བའི་སྒོ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའོ། །རྒྱབ་དང་མགྲིན་
པ་ལས་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཏེ་ཞི་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོའི་ཚུལ་ལོ། །ཞལ་གྱི་སྒོ་ནས་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཇི་སྲིད་ས་དགུ་པ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པའི་བར་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཏེ། ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཚུལ་ཡང་ངོ། །སྨིན་མཚམས་ཀྱི་མཛོད་སྤུ་ནས་བདུད་ཀྱི་གནས་ཐམས་ཅད་
མོག་མོག་པོར་བྱས་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་ས་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ལ་ནུབ་པར་འགྲོའོ། །སྟེང་དུ་ཡན་ལག་དམ་པ་ལས་སྟོང་གསུམ་གྲངས་མེད་པ་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་ཚང་བའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་དང་མཉམ་པའི་འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་སྣང་བར་བྱེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་ལན་བཅུར་བསྐོར་བ་བྱས་ནས། སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་འོད་ཟེར་གྱི་དྲ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་རྣམས་བྱས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཆོད་པ་དང་རིམ་གྲོར་བྱ་བ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །

[256A]༄༅། །ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་ན་མ་ལུས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ནང་དུ་གཏོགས་པའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་བ་དང། གདུགས་དང་ན་བཟའ་དང་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་ལ་སོགས་པར་གདགས་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་བཀོད་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་ཆར་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རེ་རེའི་
འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྤྲིན་ཆེན་པོ་རྣམས་བཞིན་དུ་ཆར་འབབ་པོ། །མཆོད་པ་དེ་རྣམས་སེམས་ཅན་གང་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་རྗེས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཞབས་ཀྱི་འོག་གི་མཐིལ་རྣམས་སུ་ནུབ་པར་འགྱུར་རོ། །
ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རབ་འབྱམས་དེ་རྣམས་ནས་ཀྱང་ས་དགུ་པ་ཇི་སྲིད་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་ལྷགས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་མཆོད་པ་དེ་བལྟ་ཞིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་ཡང་ཐུགས་ཀ་ན་གནས་པའི་མཚན་དཔལ་གྱི་བེ་འུ་དང་རྡོ་རྗེ་དང་བཀྲ་ཤིས་ལས། བདུད་ཀྱི་དགྲ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་འོད་ཟེར་ཆེན་པོ་འོད་ཟེར་གྲངས་མེད་པ་འབུམ་ཕྲག་བཅུའི་འཁོར་ཅན་སྤྲོས་ནས་ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སྣང་བར་བྱས་ཤིང་ཆོ་འཕྲུལ་མུ་མེད་
པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་བསྟན་ཏེ། སླར་ལོག་ནས་དཔལ་གྱི་བེའུ་དང་རྡོ་རྗེ་དང་བཀྲ་ཤིས་ཁོ་ན་ལ་ནུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་མཐུ་སྟོང་འགྱུར་ལས་ལྷག་པར་མངོན་པར་འཕེལ་ལོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྨིན་མཚམས་ཀྱི་མཛོད་སྤུ་རྣམས་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་
པ་ཉིད་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འོད་ཟེར་གྲངས་མེད་པའི་འཁོར་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རབ་འབྱམས་མཐའ་མེད་པ་རྣམས་སྣང་བར་བྱས་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་བསྟན་ཞིང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲངས་མེད་པ་
རྣམས་བསྐུལ་ཏེ། ཕྱིར་ལོག་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་ཡན་ལག་མཆོག་ལ་ནུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་འཁོར་གྱི་འོད་ཟེར་རྣམས་ནི་འཁོར་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་བོར་ནུབ་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལ། ཡེ་

[256B] །རྣམ་པར་ཐར་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འཐོབ་པོ། །རང་གི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་ཀྱང་ལུས་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཇི་
སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བཀང་ནས། དགེ་བ་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་གྱི་ཆར་གྱིས་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་གྱི་མི་ཤེས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་རྡུལ་དང་མེ་ལྕེ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ས་འདི་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་སྙེད་ཀྱི་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་ཡང་དགའ་ལྡན་གྱི་ཕོ་བྲང་དུ་བཞུགས་པ་ནས་བཟུང་ནས་ཇི་སྲིད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང་གདུལ་བྱ་ཇི་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་དེ་ལྟ་བུ་
དང་ལྡན་ཞིང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོ་ཅན་དེ་འདོད་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་དུ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པོ། །ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཉིད་དུའོ། །དོག་པ་ནི་ཡངས་པ་ཉིད་དུའོ། །ཡངས་པ་ནི་
དོག་པ་ཉིད་དུ་ཡང་ངོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་བྱིན་གྱིས་རློབ་སྟེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་ཡང་འཕེལ་བ་མེད་ལ་བྱ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཀུན་དུ་སྟོན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མེད་པའི་བཀོད་པ་དང། དེ་ན་གང་སེམས་ཅན་ཡོད་པ་
རྣམས་ཀྱང་ཀུན་དུ་སྟོན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་གི་བཀོད་པ་དང་དེར་སེམས་ཅན་གང་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་སུའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མེད་པར་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྐྲའི་ཁྱོན་གཅིག་ཏུ་སྟེ། དེ་རྣམས་ལ་གནོད་པ་ཡང་མེད་དོ། །སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་བཀོད་པ་གྲངས་མེད་པ་ཡང་སྐྲའི་ཁྱོན་གཅིག་ཏུའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་ལུས་རྣམས་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་སྤྲུལ་པར་བྱེད་དོ། །ལུས་རེ་རེ་ལ་ཡང་དེ་སྙེད་ཀྱི་ལག་པ་རྣམས་དང་དེ་སྙེད་ཀྱི་མགོ་བོ་སོ་སོ་ལ་དེ་སྙེད་ཀྱི་ལྕེ་རྣམས་ཀྱང་སྟོན་པར་

[257A]༄༅། །བྱེད་དོ། །ལག་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུ་བདེ་བ་ཅན་དང་པདྨ་ཅན་དང་འོད་ཟེར་ཅན་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སུ་སངས་རྒྱས་མཆོད་པ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་རོ། །ལག་པ་རེ་རེས་ཀྱང་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དང་མཉམ་པ་ཉིད་མེ་ཏོག་གི་
ཕུར་མ་རྣམས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་རྣམས་ལ་འཐོར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དྲི་ལ་སོགས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་ན་བཟའ་དང་གདུགས་དང་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་བཀོད་པའི་བར་དུ་ཡང་ངོ། །ལྕེ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་དེ་རྣམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ཡང་བྱེད་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་
ཇི་ལྟར་འོས་པར་ཆོས་བསྟན་དུ་གསོལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང། གང་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་རྫོགས་པ་ལྟ་བུ། ཐབས་ཀྱིས་གདུལ་བྱ་རྣམས་བརྩོན་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟོན་པར་བཞེད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བབ་པ་མེད་པ་དེ་རྣམས་ལ། འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་ལ་དགེ་བ་བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕན་
པའི་ཆེད་དང་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་འབྲས་བུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བའི་ཆེད་དུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་མཉམ་པའི་བསྐལ་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཞེས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཤིང་ཕྱག་འཚལ་ནས་གསོལ་བ་འདེབས་པར་བྱེད་དོ། །
སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ཕྱོགས་བཅུ་ཁྱབ་པར་འགྲོ་སྟེ་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་པར་བཀོད་པ་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་བཀོད་པ་ཇི་སྲིད་པ་རྣམས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པོ། །དུས་གསུམ་གྱི་ལུས་ཚད་མེད་པ་ཉིད་དང། རང་གི་ལུས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་བཀོད་པ་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འཇིག་པ་དང་ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ངོ། །རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་གཅིག་ནས་འབྱིན་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་པ་ཡང་མེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་ཆུའི་ཕུང་པོ་
གཅིག་ཏུ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་དང། དེར་ཡང་པདྨ་ཆེན་པོ་དང་པདྨ་དེའི་འོད་ཀྱི་བཀོད་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པར་ཁྱབ་པར་བྱེད་དོ། །དེར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་ཆེན་པོ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་ངོ། །རང་གི་ལུས་

[257B] །ཁའི་དབུགས་ཀྱིས་ཕྱོགས་རེ་རེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པ་གཡོ་པར་བྱེད་དེ། སེམས་ཅན་རྣམས་སྐྲག་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །ཕྱོགས་བཅུའི་རླུང་
གིས་འཇིག་པ་དང་ཆུས་འཇིག་པ་དང་མེས་འཇིག་པར་ཡང་བྱིན་གྱིས་རློབ་པོ། །རང་གི་ལུས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུར་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་
ཡས་པ་ཚད་མེད་པ་གྲངས་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་རྫུ་འཕྲུལ་དང་མངོན་པར་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་རོལ་པ་རྣམས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །འདིའི་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཇི་སྲིད་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བར་ལ་གཞུག་པའི་ཆེད་དུ་གནས་པ་ནི། ས་དགུ་པ་ཇི་སྲིད་པ་ལ་གནས་
པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདིའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཤས་ཆེ་བས་སོ། །དེ་ཡང་ཕལ་ཆེར་གནས་གཙང་མའི་ལྷའི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་པ་ལ་བྱད་བ་དང་
གཙོ་བོ་ཡིན་ཞིང་འདོད་ན་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་སྟེ། གང་ལས་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ཕྱོགས་བཅུའི་གྲངས་མེད་པ་ལས་འདས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་འཐོབ་པོ། །དེ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་མཐོང་ངོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཀྱང་ཤེས་སོ། །དེ་སྙེད་
ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཡོ་ཞིང་སྣང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་སྙེད་ཀྱི་ལུས་སྟོན་ཞིང། ཞིང་རྣམས་སུ་འགྲོའོ། །དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་སྙེད་ཀྱི་བསྐལ་པར་གནས་ཤིང་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐར་འཇུག་གོ། །དེ་སྙེད་ཀྱི་ཆོས་སྒོ་རྣམས་རྣམ་པར་འབྱེད་
དོ༑ །དེ་སྙེད་ཀྱི་ལུས་སྟོན་ཞིང། ལུས་དང་ལུས་ལ་ཡང་དེ་སྙེད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་རོ། །ལུས་ཀྱི་བ་སྤུའི་བུ་ག་རེ་རེར་ཡང་གྲངས་ལས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རེ་རེ་ལ་འཁོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚད་མེད་པ་ཅན་རྣམས་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ་རྣམ་པ་གཞན་

[258A]༄༅། །དང་གཞན་ཡང་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་དཔྱོད་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་རོ། །དེ་ལས་གཞན་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་འགྲོ་བ་ལྔའི་དབྱེ་བ་ཐ་དད་པ་ཡང་འཁོར་བར་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཏེ། བརྒྱ་བྱིན་དང་ཚངས་པ་དང་འཇིག་རྟེན་སྐྱོད་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ཉན་ཐོས་ངང་རང་སངས་
རྒྱས་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འབད་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར། བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སུ་བྱས་ནས་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ལ་མོས་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་བར་མར་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའི་ས་ལ་གནས་
པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ངེས་པར་བསྟན་པར་གསུངས་པ། སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་ཆུ་ཟླ་དང་རྨི་ལམ་དང་མིག་ཡོར་དང་སྒྲ་བརྙན་དང་གཟུགས་བརྙན་དང་སྦྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་སོ། །འདིར་དཔེ་བརྒྱད་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་བརྒྱད་རྣམས་གསལ་བར་བྱས་
ཏེ༑ འདི་ལྟ་སྟེ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པ་དང་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་སྣང་བརྙན་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་ཀུན་བརྟགས་དང། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་དར་གྱི་ཡོལ་བས་བར་དུ་ཆོད་པ་ཙམ་དུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་
ཐོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འདིའི་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམས་ཏེ། ཅིག་ཅར་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རང་གི་ལུས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དང། སྐྱིལ་ཀྲུང་གཅིག་གིས་ཞིང་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པ་དང། རང་གི་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཞིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དང་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་འཇིག་པ་དང་འཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཞིང། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་རྣམས་ཆེར་སོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཆུང་བ་ཉིད་དམ་འདྲེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་དང་དེར་དེ་ལྟར་ཕན་
ཚུན་དོག་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་བཞུགས་པ་ནི་གཞན་དུ་ཞིང་ཡངས་པ་རྣམས་སུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐུའི་ལས་རྣམས་དང། གསུང་གཅིག་གིས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཆོས་བསྟན་པ་ཐོས་པར་བྱེད་པ་དང། དབྱངས་གཅིག་གིས་ཞིང་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པ་དང་

[258B] ཏིང་ངེ་འཛིན་གཅིག་གིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཚད་མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་རྣམས་དང་མདོར་བསྡུ་ན། གོམ་པ་འདེགས་པ་དང་འཇོག་
པའི་ལས་རྣམས་ཀྱང་ཇི་སྲིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱལ་ཚབ་དམ་པ་ཐོབ་པ་ས་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ན་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བར་མར་གསུངས་པ། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཁོ་ན་ཞེས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཤེས་སོ། །འཕགས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོའི་མདོར་ཡང། ས་བཅུ་པ་ལས་ཕ་རོལ་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཁོ་ནར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཛད་པས་
སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སོ་སོར་ཉེ་བར་གནས་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྟོགས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པ་བྱམས་པས་ཀྱང་གསུངས་པ། སྔོན་གྱི་འཕེན་པའི་དབང་ལས་དང། །རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་བྲལ་པའི་ཕྱིར། །དེ་ནི་ལུས་ཅན་སྨིན་ཆེད་དུ། །སླར་ཡང་འབད་པ་བྱེད་མ་ཡིན། །
སྟོན་དང་གཟུགས་སྐུ་དག་དང་ནི། །སྤྱོད་དང་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་ཀྱང་རུང། །གང་ཞིག་གང་གིས་ཇི་ལྟར་འདུལ། །དེ་འདིས་དེ་ལྟར་ཁོ་ནར་ཤེས། །དེ་ལྟར་ནམ་མཁའི་མཐའ་ཀླས་ཀྱི། །འགྲོ་ལ་རྟག་ཏུ་ལྷུན་གྲུབ་པར། །ཐོགས་མེད་བློ་ལྡན་དེ་ཡིས་ནི། །སེམས་ཅན་དོན་ནི་ཡང་དག་
འཇུག༑ །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟོགས་པ་འདི། །ཐོབ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་རྣམས་དང། །སེམས་ཅན་ཡང་དག་སྒྲོལ་བ་ལ། །འཇིག་རྟེན་རྣམས་ན་མཉམ་པ་ཉིད། །འོན་ཀྱང་ས་གཞི་རྡུལ་ཕྲན་དང། །རྒྱ་མཚོ་བ་ལང་རྨིག་རྗེས་ཀྱི། །ཁྱད་པར་གང་ཡིན་སངས་རྒྱས་དང།།
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཁྱད་དེ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་འདིའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་མདོར་བསྡུས་པ་བསྟན་པ་སྟེ། རྒྱས་པར་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་འབུམ་ཕྲག་དུ་མས་ཀྱང་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པའི་རྣམ་པས་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ས་ཆོས་

[259A]༄༅། །ཀྱི་སྤྲིན་འདི་ཁོ་ན་བསྐལ་པ་ཚད་མེད་པར་བསྟན་ཀྱང་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པར་ཟད་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་གལ་ཏེ་ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུ་ཕྱོགས་རེ་རེར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མུ་མེད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་དང་མཉམ་པའི་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་འདི་ལྟ་བུ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་གང་བར་གྱུར་ཀྱང། དེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་མཐའ་ཡས་པར་བསྒྲུབས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལས་བྱུང་བའི་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་གྱི་ཡང་ཇི་སྐད་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲི་འབུམ་གྱི་ཆ་དང་གྲངས་དང། རྒྱུའི་བར་དུ་ཡང་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ས་བཅུ་པ་འདི་ཁོ་ནའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཅོ་ལྔ་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དྲུག་རྣམས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པོ། །
དེ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཅོ་ལྔ་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། མཐུ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མར་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཅིག་གིས་ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུ་མཐའ་
ཡས་ཤིང་མུ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་འགྲོའོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆུའི་ཕུང་པོ་གང་དེ་ཐམས་ཅད་སྐྲའི་རྩེ་མོའི་མཐའ་བརྒྱར་གཤགས་པའི་ཆས་འཕེན་པར་བྱེད་ལ་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ལ་
གནོད་པ་མེད་དོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བསྐལ་པར་བསྲེགས་པའི་མེ་འབར་བ་ཁའི་དབུགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པའི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པར་བསྐྱོད་པ་ཆེན་པོ་སོར་མོའི་ཚིགས་ཀྱི་རྩེ་མོ་གཅིག་གིས་གནོན་
པར་བྱེད་དོ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གཅིག་གིས་ཁྱབ་པར་བྱེད་དོ། །རི་རབ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རི་བོ་རྣམས་སྐྲ་ཉག་མ་གཅིག་གིས་བཅིངས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་འཕེན་པར་བྱེད་དོ། །ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུ་སོ་སོར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་

[259B] །དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པ་ཡང་ལྷའི་རྣ་བས་ཉན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དང་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཤེས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །ཟག་པ་ཟད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་མངོན་
པར་སྒྲུབ་ལ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་སྔོན་དུ་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ལ་སོགས་པའི་མཐུ་འདི་འདྲ་བ་ཡང་དད་པར་དཀའ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བསམ་གཏན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ཁྱབ་བདག་ཉིད་འདི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་
བསྐྱེད་པ་འདི་ནི་སྟོན་པ་མི་ཟད་པ་ཡང་ངོ། །དེ་ལ་དོན་ལ་རྟོན་གྱི་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་འབྲུ་ལ་མ་ཡིན་པ་དང། ཆོས་ནི་རིགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་རྟོན་གྱི་གནས་བརྟན་ལ་སོགས་པའི་གང་ཟག་ལ་མ་ཡིན་པ་དང། བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་ལ་རྟོན་གྱི་
རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་དག་ལ་མ་ཡིན་པ་དང། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཚད་མ་མཆོག་སྟེ། དེས་ན་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་རྟོན་གྱི་དྲང་བའི་དོན་ལ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་པ་རྟོན་པ་བཞི་རྣམས་སོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་བཅུ་དྲུག་ལ་
བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ནི་བང་མཛོད་ལྟ་བུ་སྟེ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མང་པོའི་མཛོད་དེ་གནས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་བཅུ་བདུན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་ལྡན་པ་ནི་ལམ་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་སྟེ་འཕགས་པའི་གང་ཟག་
ཐམས་ཅད་གཤེགས་ཤིང་རྗེས་སུ་གཤེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་བཅོ་བརྒྱད་པ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་པ་ནི་བཞོན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་དེ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པར་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ཡང་རུང་བར་མི་ལྟུང་བར་བདེ་བླག་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་
བསྐྱེད་པ་བཅུ་དགུ་པ་གཟུངས་དང་སྤོབས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་བཀོད་མའི་ཆུ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཆུ་འཛིན་ཞིང་མི་ཟད་པར་འབྱིན་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་ཐོས་པ་དང་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་དང་དོན་འཛིན་ཞིང་མི་ཟད་པར་སྟོན་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི་ཤུ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཀུན་དགའི་

[260A]༄༅། །སྒྲ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཐར་པ་འདོད་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་སྙན་པར་སྒྲོགས་པའི་ཕྱིར། །ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མར་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱོགས་བཅུ་སོ་སོར་དུས་རིང་པོར་མུན་པས་འཐོམས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་རྣམས་ལུས་ཀྱི་འོད་ཀྱིས་སྣང་བར་བྱས་
ནས་དེར་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་དང་དགེ་འདུན་གྱི་སྒྲ་སྒྲོགས་པར་བྱེད་ཅིང། དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ལ་སོ་སོར་བགྲོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་རྣམས་ནི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་སྡུག་
བསྔལ་བ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བའོ་ཞེས་པ་སོ་སོར་རྟོགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་མི་རྟག་པ་ནི་རྟག་ཏུ་མེད་པ་སྟེ། མེད་པའི་དོན་ནི་མི་རྟག་པའི་དོན་ཏོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པའི་དོན་ཡང་མི་རྟག་པའི་དོན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་
ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་ཞི་བའོ་ཞེས་པ་མདོར་བསྡུས་ཏེ་སའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་གསུངས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་འདི་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་རྣམས་ཏེ། མདོར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པས་བསྟན་གྱི་རྒྱས་པར་ནི་བསྐལ་པ་མཐའ་ཡས་
པར་སྟོན་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གང་འདས་པ་དང་མ་བྱོན་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ་དང་གསུང་བར་འགྱུར་བ་དང་གསུངས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་པོ་རྣམས་
ཏེ༑ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་རྣམས་སུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། རིམ་གྱིས་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་ན་ཡང་
མི་སྒྲིབ་པ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེར་སོན་པའི་ནམ་མཁའ་ཐ་མི་དད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཐ་དང་ན་ཡང་དེར་སོན་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཅིག་ཁོ་ནར་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང། དེ་ཡང་ཤེས་པའི་

[260B] །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཉིས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པའི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པས་ན་ས་དེ་པ་
རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོའི་སེམས་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་བྱ་བ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་མོ། །དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཆུའི་རྒྱུན་ལྟ་བུ་སྟེ་རང་གི་ངང་གིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བགྲོད་
པ་གཅིག་པའི་ལམ་ནི་འདྲེས་པ་དང་ཉེ་བར་འདྲེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་གཡོ་བ་ནས་བཟུང་ནས་ཏེ་འོན་ཀྱང་འདི་ནི་བླ་ན་མེད་པའོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ལྡན་པའི་སྤྲིན་ལྟ་བུ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱ་བ་རྣམས་དེ་ལས་འཇུག་པའི་ཕྱིར། སྤྲིན་ལས་སྣོད་ཀྱི་
འཇིག་རྟེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམས་བཞིན་དུའོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་མི་ཟད་པ་ཡང་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ན་བཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་སྟོན་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཀྱང། །རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་རྟོགས་པ་སྟེ། །འདི་ནི་ཐབས་མཁས་བཅས་པ་ཡིན། །
ཞེས་སོ། །སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་ཀྱང་གསུངས་པ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཕྲིན་ལས་ཅན་ཏེ། འཛམ་བུའི་གླིང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱར་ཅིག་ཅར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །ཐབས་
ལ་མཁས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དག་གམ། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ལས་ལ་མཁས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དགའ་ལྡན་དུ་བཞུགས་པ་ཀུན་དུ་སྟོན་གྱི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་སུ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། མི་ཁོམ་པ་ནས་འདིར་འོངས་པ་བདག་ཅག་གི་རྒྱུ་མཚན་དུ་ནི་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་
རིམ་གྲོ་མང་དུ་མི་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའི་དོན་དུའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་དུ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ནུས་པ་ཡོད་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་སྐྱེ་བ་སྤངས་ནས་སེམས་ཅན་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བས་དགའ་ལྡན་དུ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་རིམ་གྲོ་མང་དུ་ལྷག་པར་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་

[261A]༄༅། །མི་རྣམས་སུ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ལྷའི་བདེ་བ་སྤངས་ནས་བདག་ཅག་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བས་མིར་བྱོན་ནོ་ཞེས་རིམ་གྲོ་མང་དུ་ལྷག་པར་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མངལ་དུ་གནས་པ་སྟོན་ཞེ་ན། རིགས་མཐུན་པ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་
པ་བསྟན་གྱི། སངས་རྒྱས་གཞན་གྱི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། །སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་དོན་དུ་སྟེ། གཞན་ལ་རག་ལས་པས་མི་འགྲུབ་ཅེས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་གནས་པས་གནས་ཤེ་ན། དེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་
པར་གསལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ། །ཅིའི་དོན་དུ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཉི་མ་བདུན་དུ་འདས་པར་མཛད་ཅེ་ན། བདག་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་དགྱེས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ། །དེ་ཡང་ཅིའི་དོན་དུ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དགའ་བ་དང་གུས་པ་ཡང་དག་པར་འཕེལ་བའི་དོན་དུ་སྟེ། ད་ལྟར་གྱུར་ཀྱང་དེ་འདྲ་བའི་དགྱེས་པ་སྤངས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བས་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་ཅེ་ན། ཡོངས་སུ་སྐོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་བ་བཏབ་
པས་ཆོས་ལ་གུས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ། །དེ་ལས་ཚངས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་བ་བཏབ་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་ཏུ་གསོལ་བ་མ་བཏབ་པ་ཁོ་ནར་སྟོན་པར་རྩོམ་ཞེ་ན། གཞན་དུ་ན་ཅི་སྟོན་པར་བཞེད་པའམ་ཞེས་འདིའི་སྟོན་
པར་བཞེད་པ་ཉིད་མི་ཤེས་པས་སོ། །ཅིས་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དེའི་རིགས་རྣམས་སྤྲོ་བ་ཡང་དག་པར་འཕེལ་བའི་དོན་དུའོ། །བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྐུའི་ཕྱག་གིས་རེག་པ་ལས་
སོགས་པའོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་གསུང་གིས་སོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་ཐུགས་ཀྱིས་སོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་གསུམ་ཀས་ཀྱང་ངོ། །ཅིའི་དོན་དུ་འོད་ཟེར་དང་བཅས་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དང་གསོལ་བ་འདེབས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་དུ་སྟེ། འོད་ཟེར་དེ་ནི་ལས་བརྒྱད་དང་ལུས་

[261B] །དེ་ལ་ཡང་དག་པར་སད་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནི། གང་དེས་རེག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བདག་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་སྐྱེས་པའི་སྟོབས་སྣང་བར་བྱེད་པའོ། །སྡུད་པ་དང་འགྱེད་པའི་ལས་ནི་གྲངས་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་
གྱི་ཁམས་སུ་བཀྱེ་ནས་འོད་འདོམ་གང་ཙམ་དུ་བསྡུས་པའོ། །རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ལས་ནི་གྲངས་མེད་པའི་འོད་ཟེར་གྱི་འཁོར་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ལས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་དེར་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ཀུན་དུ་སྟོན་པའོ། །རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ལས་ནི་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ལས་ཅན་ནི་བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐུ་དམན་པར་བྱེད་པ་སྟེ་སྐྲག་ཅིང་བརྟབས་པས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་བགེགས་བྱེད་པ་ལ་མི་འཇུག་
པའོ༑ །འདུན་པར་བྱེད་པའི་ལས་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་དང་མཐུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལས་སོ། །གསོལ་བ་འདེབས་པའི་ལས་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྒྲ་འབྱིན་པ་ལས་སོ། །ལུས་གཉིས་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སྐར་མདའ་ལྟ་བུའི་ལུས་ནི་གང་གི་ཚེ་ཁམས་
གཞན་དུ་འགྱེད་པའོ། །ཉི་མ་ལྟ་བུའི་ལུས་ནི་གང་གི་ཚེ་སྤྲིན་གྱི་དྲ་བ་མཐུག་པོའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་བྱས་ནས་ཐམས་ཅད་གནས་ཏེ་གཅིག་གི་མཐུས་སོ་སོར་སྣང་ངོ། །དེ་ལྟར་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་རྣམས་སུ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་བཞིན་དུ་ཕན་ཚུན་མཐོང་བས་བསྟན་པ་ཡང་སླ་བར་འགྱུར་ལ་
ཉན་པ་ཡང་ངོ། །གཞན་ཡང་གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་པའི་ལུང་སྟོན་པར་བཞེད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་འོད་ཟེར་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྒྱབ་ཏུ་ནུབ་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་མ་འོངས་པ་མ་ཡིན་ན་མདུན་དུའོ། །དམྱལ་བར་སྐྱེ་བ་ནི་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་དུའོ། །བྱོལ་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་ནི་
ཞབས་ཀྱི་རྟིང་པར་རོ། །ཡི་དགས་སུ་སྐྱེ་བ་ནི་ཞབས་ཀྱི་མཐེ་བོང་ལའོ། །མིར་སྐྱེ་བ་ནི་པུས་མོ་དག་ལའོ། །སྟོབས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ནི་ཕྱག་གཡོན་པའི་མཐིལ་དུའོ། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ནི་ཕྱག་གཡས་པའི་མཐིལ་དུའོ། །ལྷར་སྐྱེ་བ་ནི་ལྟེ་བར་རོ།།

[262A]༄༅། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ནི་ཞལ་དུའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ནི་སྨིན་མཚམས་སུའོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་གཙུག་ཏོར་དུའོ་ཞེས་སོ། །ཅིའི་དོན་དུ་སྤྱོད་ལམ་བཞི་དང། སྟོན་པ་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། ནང་
དུ་ཡང་དག་པར་འཇོག་པས་གནས་པ་སྟེ། སྐུ་དང་གསུང་དང། ཐུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང། བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་གནས་ཤེ་ན། གནས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕན་འདོགས་པ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ལས་སོ། །གཞན་
ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་པའི་དབང་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ཡིན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་ཏེ། རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཞེ་ན། འདི་ཙམ་གྱིས་འགྲོ་བའི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་
ཆོས་ནི་བསྟན་པའོ། །དེ་ཉིད་འཁོར་ལོ་སྟེ་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་རྣམས་ལ་འཁོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྟེ། བདེན་པ་བཞིའོ། །དེ་གསུམ་དུ་བཟླས་པ་ནི། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བའོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའོ། །འདི་ནི་སྡུག་
བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་མོ་ཞེས་བདེན་པ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་གཅད་པ་ནི་ལམ་དང་པོའོ། །དེ་ཁོ་ན་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། རབ་ཏུ་སྤང་བར་བྱ་བ་དང། མངོན་དུ་བྱ་བ་དང། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་འདི་ཙམ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་གཅད་པ་ནི་ལན་གཉིས་པའོ།།
དེ་ཁོ་ནའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་སྤངས་པ་དང་མངོན་དུ་བྱས་པ་དང་བསྒོམས་ཟིན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་གཅད་པ་ནི་གསུམ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ལན་གསུམ་དུ་བསྐོར་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་དང། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཉིད་
དང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དང། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའི་དེའི་རང་བཞིན་དང་སྤོང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དང་སྤངས་པ་ཉིད་ཅེས་པ་གསུམ་དང། འགོག་པའི་བདེན་པའི་དེའི་རང་བཞིན་དང་མངོན་དུ་བྱ་བ་ཉིད་དང་མངོན་དུ་བྱས་པ་ཉིད་ཅེས་པ་གསུམ་དང། ལམ་གྱི་བདེན་པའི་

[262B] དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སོ། །ཡང་ན་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ་ཞེས་པ་ལན་གསུམ་དུ་བསྐོར་བའོ། །སོ་སོ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་དང་རྣམ་པར་
མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཡང་དག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རིག་པ་དང་མི་སློབ་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བློ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟར་བདེན་པ་སོ་སོ་ལ་སྟེ་གསུམ་དང་བཅུ་གཉིས་སུ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ལམ་གསུམ་དང་རྣམ་
པ་བཅུ་གཉིས་སུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་བསྟན་པ་ལས་སོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རེ་རེའི་གཉེན་པོ་གཞུང་ཇི་སྙེད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་གཞུང་གི་ཕུང་པོ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་
པོའོ་ཞེས་པ་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟོང་ཕྲག་རྣམས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གཤེགས་ཤེ་ན། ལེ་ལོ་ཅན་རྣམས་མྱུར་བའི་དོན་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱ་ཀྱ་ཐུབ་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་ཇི་སྲིད་དུ་གནས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ལྔ་བརྒྱ་པ་ཐ་མ་ཇི་སྲིད་པར་རོ། །བརྒྱ་
ཕྲག་ལྔ་རྣམས་འདུས་པ་ནི་ལྔ་བརྒྱ་པའོ། །ཐ་མ་ནི་ལྔ་བརྒྱ་པ་ལྔ་པ་སྟེ། ལྔ་བརྒྱ་པ་ལྔར་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་གསུང་ལས་ཏེ་དམ་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ཉམས་པའོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། །གཞན་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པའི་དུས་ནི་ལོ་སྟོང་
ཕྲག་ལྔ་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་བརྒྱ་ཕྲག་ལྔ་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱེད་མར་བྱས་པ་ནི་ལྔ་བརྒྱ་པ་བཅུ་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ། །དུས་བཅུ་རྣམས་ཏེ། སྔོན་ལ་རེ་ཞིག་རྟོགས་པའི་དུས་དང་སྒྲུབ་པའི་དུས་དང་ལུང་གི་དུས་ཞེས་པ་གསུམ་མོ། །སླར་ཡང་སོ་སོར་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དགྲ་བཅོམ་པ་
དང་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང། ལྷག་མཐོང་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཆོས་མངོན་པ་དང། མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་དུས་ཏེ། དགུ་པོ་རྣམ་གྲངས་ཇི་ལྟ་བར་ལྔ་བརྒྱ་པ་དགུ་རྣམས་ལའོ། །བཅུ་པའི་དུས་ནི་རྟགས་ཙམ་སྟེ། འདི་ཉིད་ལྔ་བརྒྱ་པ་ཐ་

[263A]༄༅། །མའོ་ཞེས་སྨྲའོ། །སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱང་སྔར་ནི་མདོར་བསྡུས་པས་རྣམ་པར་གཞག་ལ། འདིར་ནི་རྒྱས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་དག་
ཐོས་པའི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས། ས་མ་ལུས་པ་སྒོམ་པའི་རྒྱུ་ཅན་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་དང་ཚད་མེད་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་དང། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་
བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རང་བཞིན་དང། འཕགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ཞིང། དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན། ཆོས་ཀྱང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཏེ་སོ་སོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྗེས་སུ་སོན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་
ཅི་ལྟར་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པར་གྱུར་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་དངོས་པོ་མེད་པ་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོན་ཀྱང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། བུམ་
པའི་ནམ་མཁའ་དང་སྣམ་བུའི་ནམ་མཁའ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐ་སྙད་ཙམ་མོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཉིད་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོན་ཡང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྲོས་པ་མ་ལུས་པ་ལས་ལྡོག་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁྱད་པར་གཞན་སྤངས་པས་ཐ་སྙད་ཙམ་མོ། །ཁྱད་པར་གཞན་མི་སྤོང་བ་ནི་རབ་འབྱོར་གཟུགས་སྟོང་པའོ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟོང་པའོ་ཞེས་པའི་བར་ཀྱང་ངོ། །གང་ཞིག་རྟེན་ཅིང་

[263B] །དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད། །དེ་ནི་བརྟེན་ནས་བརྟགས་པའོ། །དབུ་མ་ཡི་ནི་ལམ་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་དང། གང་ཕྱིར་དབེན་པ་དབེན་གྱུར་ལས། །ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ཅེས་པའི་རིགས་པ་ལས་སོ། །དོན་དམ་པར་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འདིར་རང་གི་ངོ་བོ་སྤོང་བའམ་
ངོ་བོ་གཞན་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་གསུངས་པ། ལྡོག་པ་རང་བཞིན་མེད་ཉིད་ཕྱིར། །ཐ་དད་ཐ་དད་མེད་རྟག་མིན། །ཞེས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་གསུངས་པ། ནམ་མཁའ་ནམ་མཁའ་ཞེས་བརྗོད་དེ། ནམ་མཁའ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་
ཅེས་བརྗོད་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ་ཞེས་སོ། །ཆོས་བསྟན་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། བརྒྱུད་པར་ཕྲིན་གྱི་ཡི་གེ་མཐོང་བས་དོན་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་གང་བརྗོད་དུ་མེད་
པའི་དོན་བརྗོད་པས་གསལ་བར་བྱེད་པ་དེ་འདི་ནམ་མཁའ་ལ་ཚོན་གྱི་རི་མོ་འགོད་པ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་བའོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་འདི་ལྟ་སྟེ་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་ནམ་མཁའ་གཟུགས་མེད་པ་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་འདི་ཚོན་
སྣ་ཚོགས་པས་བཀྲ་བར་བྱེད་དོ། །ཇི་སྲིད་དུ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་དེ་བས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་མཛད་པ་སྟེ། གང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་བརྗོད་པས་སེམས་ཅན་ཕ་རོལ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་པ་ལ་
སོགས་པའི་བར་དུའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡོངས་སུ་དག་པ་འདི་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཐམས་ཅད་དུ་དབྱེར་མེད་པར་འཇུག་སྟེ། ཇི་ལྟར་རང་གི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་ཅིང་རྟག་
ཏུ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་འཇུག་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །འོན་ཀྱང་གློ་བུར་བའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་ཡང་སྐྱོན་རྣམས་ཀྱིས་

[264A]༄༅། །གོས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་སྐྱོན་རྣམས་ཏེ་སུན་དབྱུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་སེམས་དྲི་མ་ཅན་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་གློ་བུར་བ་སྟེ་བརྟགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇུག་
པའི་ཕྱིར་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྟེ་རང་བཞིན་ནི་སྤང་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གསུངས་པ། སེམས་འདི་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའོ་ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་ཀྱང་མིག་མ་དག་པ་
རྣམས་ལ་རབ་རིབ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་བཅོམ་པ་ལས་རྣམ་པར་མ་དག་པར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་ཀྱང་རང་གི་རྟོག་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་ཉེ་བར་བཅོམ་པ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་
གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་ངོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ཅན་རྣམས་ནི་དེ་ལྟར་མི་དགོངས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི། ཁྱད་པར་མེད་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་
སྐུ་བསྟན་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ཁོ་ན་དོན་དམ་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་བརྗོད་དོ། །དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་བཞིན་ཁོ་ནར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ནོ་ཞེས་
གསུངས་སོ། །ཐམས་ཅད་ལ་གནས་ཀྱང་དེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་སྒྲིབ་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ལས་དམུས་ལོང་གིས་ཉི་མ་བཞིན་དུ་མི་མཐོང་ངོ། །ཇི་སྐད་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པར་གསུངས་པ། སྣོད་ཆག་པ་ཡི་ཟླ་བ་བཞིན། །སེམས་ཅན་སྐྱོན་ཅན་ལ་སྣང་མིན། །ཞེས་
སོ༑ །གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་དེ་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འབད་རྩོལ་མེད་པས་ཅི་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། ནམ་མཁའ་

[264B] དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་མི་བྱེད་པའི་ངོ་བོས་སྐབས་སྟེར་བར་བྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པར་ཡང་མི་བྱེད་པ་དང། དཔེར་ན་ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་དང་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འོད་ཟེར་རྣམས་དེ་ལ་འབད་རྩོལ་མེད་པར་སྐྱེས་ནས་གཟུགས་
ལ་སོགས་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རྣམས་ཀྱང་འབད་རྩོལ་དང་བྲལ་བར་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་ནི་འབད་
པ་མེད་པར་དོན་ཐམས་ཅད་མཛད་པར་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དངོས་པོར་འགྱུར་བའམ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་བདག་
ཉིད་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་གོ་སྐབས་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ། །མི་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་སྔོན་གྱི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་དབང་ལས་དེའི་བདག་ཉིད་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་
བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཁོ་ན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ངོ་བོ་སྟེ། གང་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྒྱན་པ་རྣམས་འཁོར་བའི་མཐའི་བར་གྱི་བསྐལ་པར་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་དང་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་
གནས་སྐབས་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང། སྤྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་འདི་ནི་བྱ་བའོ། །འདི་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་མོད། དེ་
ལྟ་ན་ཡང་སྔོན་གྱི་འཕེན་པའི་དབང་ལས་རབ་ཏུ་ངེས་པར་བཟུང་ནས། གཉིད་སད་པ་བཞིན་དང་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལས་ལྡང་བ་བཞིན་དུ། ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་བྱ་བ་རྣམས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ངེས་པར་བསྟན་པར་གསུངས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་སློང་གཎྜཱི་

[265A]༄༅། །བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས། འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་གྱི། གཎྜཱིའི་སྒྲ་དེའི་རྣ་བར་ཉེ་བར་ལྟུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ལྡང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་དང་
སྤྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ལ་དབྱེར་མེད་པར་འཇུག་གི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་མངོན་པར་དགོངས་ནས་གསུངས་པ། འཇམ་དཔལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་ཞེས་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་
ལྷའི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་ཐོབ་པ་མེད་དོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་
རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་དང་སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ངོ། །གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ན། དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ་དང་བཞུད་པ་དང་འབྱོན་པར་བྱེད་
པས༑ དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་སྨྲ་བ་དང་འགྲོ་བ་དང་འོང་བར་ཐལ་བས་ཅིག་ཤོས་དང་འདྲ་བར་རྣམ་པར་དག་པ་མེད་པ་དང་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་དོན་དམ་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོན་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་རང་གི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དབང་ལས་དང་དེའི་བདག་པོ་ཉིད་ལས་དེའི་ངོ་བོའི་བྱ་བ་སོ་སོར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཉེ་བར་སྐྱེས་པས་ན་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ། གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ། ཆོས་བསྟན་པ་དང་བཞུད་པ་ལ་
སོགས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་མཛད་དོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བདག་པོ་ཉིད་ཙམ་མ་གཏོགས་པའི་བྱ་བ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ལས་དེའི་ངོ་བོའི་བྱ་བར་འགྱུར་བའོ། །ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པས་གསུངས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་

[265B] །ཅུང་ཟད་བཤད་པ་མེད་པར་ནི། །གཙོ་བོས་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་ཀུན། །ཆོས་ཀྱི་ཆར་པས་ཚིམ་པར་མཛད། །ཅེས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་བར་མར་ཡང། རིགས་ཀྱི་བུ་ངེས་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་གང་དུ་ཡང་བཞུད་པ་འམ་བྱོན་པ་མེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གཡོ་བ་
མེད་པའོ་ནས། ཇི་སྲིད་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་མངོན་པར་དགོངས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཤེགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་འགལ་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་
པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་ཁྱེད་དང་བདག་གི་དོན་ཉིད་དུ་འབད་རྩོལ་མེད་པར་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐ་དད་ཅེ་ན། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཅན་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་ལས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཐ་དད་པ་ཅན་རྣམས་
ཀྱི་ཡང་རང་གི་འདུས་བྱས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱུང་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ཉེ་བར་དམིགས་ལ། སྣ་ཚོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང་བཀོད་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ངོ། །མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་དང་
གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་གིས་དབེན་པ་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པ། ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཐའ་དག་སྤངས་པ། གཡོ་བ་མེད་པ། ཡེ་ཤེས་མ་ལུས་པའི་རྟེན་གྱི་རང་བཞིན་དམིགས་པ་མ་ལུས་པ་ལ་བརྗེད་ངས་མེད་པ། ཡུལ་དང་དབང་པོ་དང་
ཤེས་པའི་གཟུགས་བརྙན་འཆར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ། དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་དམིགས་པའོ། །དེ་ཡང་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱས་ནས་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེས་རང་རིག་པའི་རྣམ་པས་རང་
དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་བར་སོ་སོར་སྣང་བ་རྣམས་དེའི་རྣམ་པ་ཉེ་བར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བརྗེད་ངས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཅན་དུ་ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རིག་སྟེ་

[266A]༄༅། །ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་ལ་བརྗེད་ངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་མེད་ན་ཅི་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཤེས་བྱའི་ཕུང་པོ་མཐའ་དག་རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་དེ་ལ་རབ་ཏུ་གསལ་བས་སོ། །དུས་གསུམ་པའི་སྲོག་ཆགས་སུ་གྱུར་པ་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡང་དེས་ཡང་དག་པར་མི་རིག་པ་འབྱུང་བ་མེད་དེ། ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཁོ་ནའོ། །ཡང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མེ་ལོང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས། རྒྱུད་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་སྐྱེ་མཆེད་དང་དེའི་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གཟུགས་
བརྙན་རྣམས་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་མེད་ན་དེ་རྣམས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ལ། འབྱུང་བའི་དུས་ཉིད་ན་ཡང་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས། སྐྱེ་མཆེད་དང་དེའི་
ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གཟུགས་བརྙན་རྣམས་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སོ། །དེའི་དབང་གིས་དེ་རྣམས་འབྱུང་བའོ་ཞེས་དགོངས་པ་སྟེ། ས་བོན་ཡོད་ནའང་ས་གཞི་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ལས་མྱུ་གུ་མི་སྐྱེ་བ་བཞིན་དང། གཟུགས་ཡོད་ཀྱང་མེ་ལོང་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་
བརྙན་མི་འཆར་བ་བཞིན་ནོ། །འདི་ཡང་མི་གཡོ་བ་བསྐྱོད་བྱ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡོངས་སུ་གཡོ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང། རྒྱུན་གྱིས་རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་སོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་གསུམ་རྣམས་ནི་གཡོ་བ་ཡང་སྟེ་རེས་
འགའ་བ་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་ཤེས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ན་དེའི་ཕྱིར་དེའི་དབང་གིས་འབྱུང་བ་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་པའི་གཟུགས་བརྙན་རྣམས་ཅིག་ཅར་རམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་འཆར་བར་ཐལ་བར་ཅི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་གི་
དཀྱིལ་འཁོར་ནི་གཟུགས་བརྙན་སྣ་ཚོགས་འཆར་བའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་འགྱུར་ཞིང་རྟག་ཏུ་གཟུགས་བརྙན་འཆར་བར་བྱེད་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་བརྙན་གྱི་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མེ་ལོང་གི་ཡེ་ཤེས་ནི་སེམས་ཅན་དང། དུས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པ་སྟེ། མུ་སྟེགས་པ་ལ་

[266B] ཁ་ཅིག་ནི་དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་གྱུར་པའི་ལས་བྱེད། ཁ་ཅིག་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས། ཁ་ཅིག་ནི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་
དྲག་པོས་བསྒྲིབས། ཁ་ཅིག་ནི་ངན་སོང་གསུམ་དང་བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་པའི་མི་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས། ཁ་ཅིག་ནི་མི་ཁོམ་པར་ལྟུང། ཁ་ཅིག་ནི་ཐེག་པ་དམན་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཏེ། འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུས་རེ་ཞིག་
པའི་སྣོད་མ་ཡིན་པ་རྣམས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ་མདོ་སྡེ་རྒྱན་དུ་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་ཆུ་ཡི་སྣོད་ཆག་ན། །ཟླ་བའི་གཟུགས་ནི་མི་སྣང་བ། །དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་ངན་[?]པ་ལ། །སངས་རྒྱས་གཟུགས་ནི་མི་སྣང་ངོ། །ཇི་ལྟར་མེ་ནི་གཞན་དུ་འབར། །སླར་ཡང་གཞན་དུ་ཞི་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་སངས་
རྒྱས་རྣམས་ལ་ཡང། །སྣང་དང་མི་སྣང་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གདུལ་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཡོད་པ་ན། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་སྣང་གི་རྣམ་པར་བརྟུལ་ཟིན་པ་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་དེ་མི་སྣང་ངོ། །གསུངས་པ། སྐྱེ་བོའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་དང་
སྨོན་ལམ་ཁྱད་པར་ལས། །འཕངས་ཕྱིར་འདི་ཡི་འཇུག་པ་ཤིན་ཏུ་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཅེས་སོ། །སྙིང་རྗེ་ཆན་པོའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རྟག་པ་སྟེ། རྒྱུ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་གྱུར་ན། །གང་དང་གང་ལ་གང་ཚེ་དང། །གང་ཚེ་བྱ་བ་ཕན་འགྱུར་བ། །དེ་དང་དེ་ལ་དེ་སྣང་ངོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་
ཚེ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟར་གནས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ལས་ཀྱི་ཉེས་པས་བསྐྱེད་པས་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་ལས་འབྲས་བུ་སྟེར་བར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ལྷའི་རྒྱལ་པོས་ཆར་ཕ་བ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་རུལ་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པས་ས་བོན་དུ་མི་རུང་བར་གྱུར་པའི་ཤཱ་ལི་ལ་
སོགས་པའི་ས་བོན་ནི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་མཐོང་བའི་ལམ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་བདག་དང་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་ལ། དེ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་དེ་ཁོ་ནས་གོང་ནས་གོང་དུ་སྒོམ་པ་རབ་ཏུ་གྱུར་

[267A]༄༅། །པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཞུགས་པ། དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་གི་བདག་གི་དངོས་པོ་སྐུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སྟོན་པའི་ཐབས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མེ་ལོང་ལྟ་
བུའི་ཡེ་ཤེས་ལས་ཁྱད་པར་རོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་ཙམ་དང་དེའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དམིགས་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཚངས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྣམས་སོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཁོང་
དུ་ཆུད་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་སྟེ་འདྲ་བ་ཁོ་ན་ནི་ཚངས་པ་ཆོས་དེ་རྣམས་སོ། ཞེས་དང། སླར་ཡང་གསུངས་པ། གང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་དེ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་སོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་
འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རྟེན་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་སྒྲ་ཡང་ཡང་དག་པར་འཇུག་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་དགོངས་ནས་གསུངས་པ། གང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་དེ་ནི་ཆོས་མཐོང་བའོ། །གང་ཆོས་མཐོང་བ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་མཐོང་བའོ་ཞེས་སོ། །དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་
ཕྱིར་དང་དོན་དམ་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཐ་དད་པ་མེད་དོ། །ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཀྱང་མི་གཡོ་བ་ནས་བཟུང་ནས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་འབྱུང་བ་དང། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་
དབྱིངས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་རྣམས་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་སོན་པ་སྟེ། བྱ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་
མཉམ་པ་ཉིད་དེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རམ་ཡང་ན་དེ་རྣམས་ཁོ་ན་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་དང་ལམ་དང་འབྲས་བུ་དག་ཀྱང་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྙེད་

[267B] གཅིག་ཏུ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་
གཟུངས་དང་བསམ་གཏན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བའི་སྒོ། ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་བཻ་ཌཱུརྱ་ལ་
སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཐབས། ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པའི་རྒྱུའི་ཆོས་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན། རྣམ་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཆོས་དེ་རྣམས་མངོན་པར་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པས་ཕྱེད་པ་ཡིན་པ་
དེ་ལྟ་ཁོ་ནར་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་སྟེ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡིས་འབྱོར་པ་སྣ་ཚོགས་པ་བསྟན་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དང་དམ་པའི་ཆོས་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པ་སོ་སོར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁམས་དང་འགྲོ་བ་དང་སྐྱེ་
གནས་གཞན་གྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུས་བསྡུས་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སོ་སོར་སྣང་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེའི་བདག་རྐྱེན་ལས་རྟོགས་པ་པོ་རྣམས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉེ་བར་འདོགས་པས་སོ། །དགའ་བའི་རྒྱུ་ཡང་སྟེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་སྣ་ཚོགས་པ་
རྣམས་ཀྱིས་དགའ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དགའ་བ་ངེས་པར་འབྲེལ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དགའ་བས་སོ། །བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་གདུལ་བྱ་ཇི་ལྟ་བར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཚད་
མེད་ཅིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཐབས་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ལ་ཕན་པ་བྱེད་པའི་རྒྱུད་གཅིག་པ་ཅན་ཏེ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ནོ། །དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྟེན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྐུའི་

[268A]༄༅། །སྤྲུལ་པ་དང། གསུང་གི་སྤྲུལ་པ་དང། ཐུགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའོ། །དེ་ལ་སྐུའི་སྤྲུལ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་ཀུན་དུ་སྟོན་པ་དང། སྐྱེ་བ་ཀུན་དུ་སྟོན་པ་དང། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཀུན་དུ་སྟོན་པའོ། །དེ་རྣམས་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་འདུན་པར་མཛད་དེ་
དང་པོར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་བསྐྱེད་པ་ལས་རབ་ཏུ་དང་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན། ལྟེང་རྒྱས་འོང་སྲུངས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཀུན་བརྗོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་དེ། ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་དུ་བསྐྱེད་པ་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱས་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རྗེས་སུ་བསྟན་
པའི་ཆོས་འཕྲུལ་གྱིས་ཁམས་གསུམ་པ་ངང་ངན་འགྲོ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་མཛད་དེ། དེའི་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཕགས་པའི་ལམ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང། འོད་ཟེར་འགྱེད་པ་ལ་སོགས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱས་ཤིང་སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དྲན་པར་བྱས་ནས་བདེ་འགྲོ་ལ་རབ་ཏུ་
དགོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོ་འཕྲུལ་གསུམ་རྣམས་ཀྱང་གནས་པ་བཞིན་རྣམས་ཀྱིས་བྱེད་དེ། དེ་ལ་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་གནས་པ་ནི་སྐུའི་ལས་ཐམས་ཅད་དོ། །སྟོན་པས་གནས་པ་ནི་གསུང་གི་ལས་ཐམས་ཅད་དོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་གནས་པ་ནི་གང་རང་བཞིན་གྱིས་མཉམ་པར་གཞག་
པ་དང། གང་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་དག་པར་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པས་ཏེ་དེ་གཉིས་ཡིད་ཀྱི་ལས་སོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པས་གནས་པ་ནི་གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གཟིགས་པ་དང་ལྷ་ལ་སོགས་པ་ནས་འཕོ་བ་ན་ཡང་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀ་ཡིད་ཀྱི་ལས་སོ། །སྐྱེ་བ་
ཀུན་དུ་སྟོན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཅིག་ཅར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བ་ཉེ་བར་སྟོན་པའོ། །ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཀུན་དུ་སྟོན་པ་ནི་ལས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་སྟེ། འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་ཉེ་
བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར། །གང་གི་ཕྱིར་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལུས་ཀྱིས་མྱོང་བ་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་སྐྱེ་ལ། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་ལུས་ནི་ལས་ཀྱི་ལུས་སོ། །བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་སྐུ་སྤྲུལ་པ་པོ་ལས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ་སོ་

[268B] དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་དང་སྤྱོད་ཚུལ་གྱི་མཐའ་སྟོན་པ་དང་སྐྱེས་པའི་རབས་ཐམས་ཅད་སྒྲོལ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྤྲུལ་པའི་སྐུར་སྟོན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་མཐེ་བོའི་རྩེ་མོ་སྣད་པ་ལ་སོགས་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོའི་སྐུ་ཅན་ཉེ་བར་འཕོ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡང་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་འབྱུང་པོ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུའི་འཁོར་ཅན་གྱིས་འབད་པ་དྲག་པོས། མཚོན་ཆའི་ཁྱད་པར་དེ་དང་དེ་
རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྣུན་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང། བ་སྤུ་གཅིག་ལངས་པའི་ཉམས་པའང་སྐྱེས་པ་མེད་ན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ལྟ་ཅི་གཞིག་དེ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ལ་ཡང་ལྷས་བྱིན་མིང་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་བྱས་སོ་ཞེས་པ་འདི་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེའི་
ཕྱིར་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་བྱ་བ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་དོན་དུ་དེ་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་བསྟན་པས་གདུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་སྟོན་པ་ནི་དེ་ལྟར་བསྟན་པས་གདུལ་བར་བྱ་བ་རྣམས་གདུལ་བྱའི་དོན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཙམ་གྱིས་
དག་པར་མི་འགྱུར་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དག་པའོ་ཞེས་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་ཡང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་མཆོག་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་པས་དགེ་སྦྱོང་མགོ་རེག་ལ་བྱང་ཆུབ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་པ་འདིའི་འབྲས་བུའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ངག་གི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་བཟློག་པའི་དོན་དུའོ། །སྐུའི་
སྤྲུལ་པ་དང་གསུང་གི་སྤྲུལ་པ་དེ་ཡང་རང་དང་གཞན་གྱི་ལུས་དང་འབྲེལ་པ་དང་མ་འབྲེལ་པ་ཡང་ངོ། །ཐུགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ནི་རང་དང་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལ་སྐུའི་སྤྲུལ་པ་རང་གི་ལུས་དང་འབྲེལ་པ་ནི་བདག་ཉིད་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སུ་སྟོན་པ་སྟེ་
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་ལྡན་པས་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་སྐུ་དང་གསུང་གི་འཇུག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་རྗེས་སུ་གཞུག་པ་ལས་ཀྱང་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མཉན་ཡོད་དུ་རྒྱལ་པོ་ཀ་པི་ན་

[269A]༄༅། །གདུལ་བའི་དོན་དུ་བདག་ཅག་གི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་གཟུགས་འཛིན་པས་རྒྱན་རྣམས་ཀྱང་བཟུང་ཞིང་གཞུ་ཡང་བཟུང་ལ། འཁོར་དེ་ཉིད་དུ་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་རྒྱལ་ཕྲན་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་
ལ་བཀག་པའི་རྒྱན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་བཟུང་བ་ནས། ཇི་སྲིད་ཀ་པི་ན་དང་བློན་པོ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་སྟོང་ཕྲག་བཅོ་བརྒྱད་བསྙེན་པར་རྫོགས་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་པ་དང། མཉན་ཡོད་དེ་ཉིད་དུ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འདུལ་བའི་དུས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚངས་པའི་གཟུགས་གདོང་བཞི་པ་
རལ་པའི་ཅོད་པན་འཆང་བར་གསུངས་པ་དང། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་དྲུག་ཅུ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་བྱང་ཆུབ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་མཐོ་རིས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་བྱང་ཆུབ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་པ་དང། དྲང་སྲོང་གནས་འཇོག་གི་རིགས་ཅན་གྱི་བྲམ་ཟེ་མོ་འདུལ་བ་ན། མཉན་ཡོད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་བུད་མེད་ཀྱི་རོ་བཟུང་ཞིང་འདི་ནི་བདག་གི་ཆུང་མའོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་པ་དང། ཀོ་ས་ལའི་གར་མཁན་འདུལ་བའི་དོན་དུ་དུ་ཡུལ་མ་ཀར་ཀོཊྚ་བལླི་རུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གར་མཁན་གྱི་ལུགས་འཛིན་པར་གསུངས་པ་དང། དྲི་ཟ་ཟུར་ཕུད་ལྔ་པ་གདུལ་བའི་ཆེད་དུ་དྲི་ཟ་ཐ་མལ་པའི་གཟུགས་
ཅན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་པི་ཝང་བསྣམས་ཤིང་གླུ་བླངས་ལ་པི་ཝང་གི་རྒྱུད་སྟོང་པོ་བཅད་པ་ན་སྒྲ་སྟོང་ཕྲག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནམ་མཁའ་ལས་བྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་འགལ་བ་འདུལ་བ་ལ་བཀག་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་ཁྱིམ་པ་ཐ་མལ་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་སྤྱོད་པར་
གསུངས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བསྟོད་པ་མཛད་པས་གསུངས་པ། མཆོག་ཏུ་ཞི་བ་ལ་གནས་ཀྱང། །ཐུགས་རྗེའི་དབང་དུ་གྱུར་ཉིད་ཀྱིས། །རོལ་མོ་མཁན་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་ལའང། །ཁྱོད་ཀྱི་ཞབས་ནི་བཀོད་པ་མཛད། །ཅེས་སོ། །རོལ་མོ་མཁན་ནི་རོལ་རྩེད་མཁན་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་ནི་
བཟོ་སྟེ་བི་ཝང་སྒྲོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ངོ། །དེ་ཡང་མཛད་པའི་ཆེད་དུ་གཤེགས་པའོ། །སྡེ་པའི་ལུང་རྣམས་སུ་ཡང་གསུངས་པ། མར་མེ་མཛད་པ་ནས་བཟུང་ནས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆགས་བྲལ་ཏེ། །སྒྲ་ཅན་འཛིན་སྲས་ཞེས་པ། །འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་རྗེས་རྗེས་གཞུག་

[269B] །ཞེས་ཏེ། ཆོ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་སྟོན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱག་ལ་སོགས་པའི་ལས་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱང་སྟོན་པ་ནས་དམན་པ་བྲན་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་ངོ། །དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནི་འདི་འདྲ་བའོ་ཞེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དད་པ་ཁོ་ན་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཁ་ཅིག་ཏུ་གདུལ་བྱ་དང་འཚམ་པའི་ཡུལ་དུ་གཤེགས་པས་དང། ཁ་ཅིག་ཏུ་གདུལ་བྱ་རྣམས་རང་གི་ཡུལ་དུ་
བཀུག་པས་དང། ཁ་ཅིག་ཏུ་གནས་པའི་སྐུ་ལས། ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་པ་རྣམས་སུ་སྐུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་དབང་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་དབང་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སྐུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་
རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བར་ལ་འཇུག་པ་དང། མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྟོག་པས་དབེན་པར་མཛད་དེ། དཔེར་ན་སེར་སྐྱའི་གཞིའི་ནགས་སུ་སེང་གེ་དང་འཕྲོག་བྱེད་དང་དབྱིག་གི་སྙིང་པོ་དང་བརྒྱ་བྱིན་དང་དཔལ་མོ་དང་རི་སྐྱེས་དང་
གཞོན་ནུ་ལ་སོགས་པ་ལྷ་དང་ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་དང་སྲིན་པོ་དང་དྲི་ཟ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་མི་འམ་ཅི་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་དུ་མ་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་ལྡན་པའི་བསྟན་པ་ས་བཏུལ་ལོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་དཔེར་བརྗོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བག་མེད་པ་
དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱང་བག་ཡོད་པའི་གནས་ལ་བཀོད་པས། དེ་དང་དེའི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་མཛད་དེ། དཔེར་ན་བདག་ཅག་གི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགའ་བོ་དང་སོར་ཕྲེང་དང་མཐོང་ལྡན་དང་བདེ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་དགའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ཤཱཀྱའི་གཞོན་ནུ་
ཆགས་པ་དྲག་པོ་ཅན་ཐམས་ཅད་དུ་རང་གི་ཆུང་མ་ལ་ཤིན་ཏུ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་དེ་མེད་པར་ཡུད་ཙམ་ཡང་མི་སྡོད་པ་དེ་འདྲ་བ་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཁྱིམ་ནས་བཀུག་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་དུ་བཅུག་ཅིང་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཀྱང་བུད་མེད་དེ་ཉིད་ཉིན་དང་མཚན་དུ་སེམས་པར་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་མ་

[270A]༄༅། །ཡིན་པ་བྱེད་པ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཇི་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་མཛད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྲམ་ཟེ་རྨོངས་པ་སོར་ཕྲེང་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དེས་བླ་མའི་བཀའི་བྱ་བ་ཆེད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་མི་སྟོང་དུ་གཅིག་གིས་མ་ཚང་བ་འཚོ་བ་དང་བྲལ་བར་བྱས་
པ་དེ་ཡང་ཕྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱུང་ཞིང་ཁམས་གསུམ་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་མཛད་དོ། ཞེས་པ་དང། མཐོང་ལྡན་ནི་མ་སྐྱེས་དགྲ་ཡིན་ལ། དེའང་ཞེ་སྡང་ཅན་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་དེས་མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་འགྲོགས་པ་དང། སྔོན་གྱི་འཁོན་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ལས་
པ་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོ་སྲོག་དང་ཕྲལ་ལ། དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཁོ་ནའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་ནས་དམྱལ་བའི་མེའི་བུད་ཤིང་ལས་ཐར་རོ་ཞེས་པ་དང། རིགས་ཀྱི་བུ་ལ་དེ་བྱེད་ཀྱང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དབང་ལས། ཕ་རོལ་གྱི་བུད་མེད་
དང་འགྲོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། མ་འཚོ་བ་དང་ཕྲལ་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ནས་ཕོ་ལོང་བརྡབས་པ་དང་འདྲ་བས་དམྱལ་བ་ལས་འདས་ཏེ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་ཞེས་ཐོས་སོ། །སྐུའི་སྤྲུལ་པ་གཞན་གྱི་ལུས་དང་ལུས་འབྲེལ་
པ་ནི་བདུད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སུ་སྟོན་པའོ། །མ་འབྲེལ་པ་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སུ་སྟོན་པའོ། །གང་ཡང་ཚད་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་སྟོན་པ་དང། གང་
ཡང་འོད་ཟེར་བཀྱེ་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣང་བར་བྱེད་པ་དང། གང་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གསུང་གི་སྤྲུལ་པ་བདག་གི་ལུས་དང་འབྲེལ་པ་ནི་ཚངས་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་མཐའ་ཡས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་གོ་བར་མཛད་པའོ། །གཞན་གྱི་ལུས་
དང་འབྲེལ་པ་ནི་གང་གིས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབྱངས་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྟོན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བཞིན་ནོ། །མ་འབྲེལ་པ་ནི་རོལ་མོའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང། གཟུགས་

[270B] ནམ་མཁའ་ལས་ཀྱང་ཆོས་སྟོན་པའི་སྒྲ་འབྱུང་བར་མཛད་པའོ། །ཐུགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའོ། །གཞན་གྱིའང་དེ་ལྟར་སེམས་ངེས་པར་འཛིན་པ་སྟེ། གང་གིས་ཤེས་རབ་དམན་པས་ཀྱང་ཆོས་ཕྲ་མོ་ཡང་སོ་སོར་རྟོགས་པར་
མཛད་པ་དང། དྲན་པ་ཉམས་པ་རྣམས་ཀྱང་དྲན་པ་ཐེབ་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་པར་རྗེས་སུ་སོན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། མཛད་པ་བྱ་བ་དང་གྲངས་དང་ཞིང་གི་བྱེ་བྲག་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་
པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ལ་མི་ལྡོག་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལྔ་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་དེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལས་སོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །འབྲས་བུ་
ནི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་ལ་དམིགས་པར་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དང། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་དང། དེའི་ལྡོག་པའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་ལྔའོ། །ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་ལས་སོ་ཞེས་པ་གཞན་རྣམས་སོ། །ཡང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རང་བཞིན་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རིམ་པ་སྟེ། གང་ཡང་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་རང་བཞིན་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང། དེ་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་རབ་ཏུ་གྱུར་པའོ། །རྒྱུ་ནི་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའོ། །འབྲས་
བུ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་བྱད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་སྐལ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་སོ་སོར་རྟོག་པ་ལས་དང་ངེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བྱ་བསྒྲུབ་པ་ལས་སོ། །ཡང་ན་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རིམ་པ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་བྱ་བ་སྒྲུབ་
པའི་སངས་རྒྱས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་གཉིས་དག་དང། གཉིས་དག་དང་གཅིག་གིས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཏེ། སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་གནས་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཀྱི་

[271A]༄༅། །ཕྱིར་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དམིགས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཁོ་ནས་བསྡུས་ཏེ། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི་མི་གཡོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སློབ་དཔོན་ཙནྡྲ་གོ་མིས་གསུངས་པ། འགའ་ཞིག་དེ་བཞིན་ཉིད་དམིགས་
པ༑ །མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་སུ་ནི་འདོད། །གཞན་རྣམས་དོན་ཀུན་རྣམ་པ་ཅན། །དོན་ཀུན་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དུ་འདོད། །མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས། །བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །དགོས་དོན་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འདོད། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ཐམས་ཅད་ཉིད།།
འདི་ཡི་རྣམ་ཤེས་ནུས་ཀུན་ལྡན། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་མཉམ་པ་ཉིད་དང་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དག་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཆོས་ལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྟེན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ཞེས་
བྱའོ། །འབྲས་བུ་དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་དང་སྤངས་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་རྟོགས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔའོ། །འདི་ཙམ་ཁོ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་སྟེ། མཐའ་དག་པར་དེར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་ལུས་པ་བསྡུས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་ལས་བྱ་བ་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་རྣམས་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་སོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་རྣམས་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་སྟེ་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རང་
བཞིན་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་འདོར་བ་མེད་ཅིང་གཞག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་རྣམས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སོ་སོར་
རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གནས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་གསུང་ལས་སོ། །གང་ཡང་གཞན་བསམ་གཏན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་དང། ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པ་དང། རྫུ་

[271B] ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་སྨོན་ནས་ཤེས་པ་དང་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་དང། ལམ་ཤེས་པ་རྣམས་དང་ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་དང་
ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དག་ལས་གཞན་པའི་སྟོབས་རྣམས་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །ཁ་ཅིག་ནི་མི་འཇིགས་པ་རྣམས་དང་དད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་
ཀྱིས་སོ། །ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ནི་ཟག་པ་ཟད་པའི་རྒྱུད་ལ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ན། རྒྱུ་གང་གིས་ཟག་པ་རྣམས་ཟད་པའོ་ཞེས་ཡེ་ཤེས་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཡང་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཟག་པ་རྣམས་ཟད་པའོ་ཞེས་པ་སྟེ་
ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞི་རྣམས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་
ཡེ་ཤེས་དག་གིས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་རྣམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་དང། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དག་གིས་སོ། །བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའི་ཆོས་ཉིད་ནི་མེ་ལོང་
ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སོ། །བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱར་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་དག་གིས་སོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱང་ངོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ནི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་
ཡེ་ཤེས་དག་གིས་སོ། །མཚན་དང་དཔེ་བྱད་རྣམས་ནི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་སྨོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་གཞན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་

[272A]༄༅། །དང་དེའི་རྟེན་ཅན་གྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་པ་གཉིས་པོ་ཚུལ་གཅིག་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱང་རོ་གཅིག་པ་སྟེ། གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་རྒྱུན་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་
དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་ཅན་གཉིས་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་སྟེ། དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་མདོར་
གསུངས་པ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ན་འདྲེས་པ་དང་ཉེ་བར་འདྲེས་པ་བྱ་བ་རོ་གཅིག་པ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་སོ། །གསུང་དེ་ཉིད་ལས་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྔ་མ་རྣམས་སུ་རོ་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །འདྲེས་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །
གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡང་རེས་འགའ་ཐ་དད་པར་བྱེད་ལ། དེ་ནི་ནམ་ཡང་ཐ་དད་པར་བྱ་བ་མེད་པའོ་ཞེས་པ་ཉེ་བར་འདྲེས་པ་ཤིན་ཏུ་དབྱེར་མེད་པས་མཉམ་པར་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱ་བ་རོ་གཅིག་པ་སྟེ་རོ་ནི་སྙིང་པོ་སྟེ་རང་བཞིན་ནོ། །ཡེ་
ཤེས་ཀྱིས་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་ཡུལ་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡང་དག་པར་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པ་གང་གིས་དགོངས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་གཅིག་པ་ཡིན་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །
ཡང་ན་ཡང་དག་པར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པ་མྱོང་བྱེད་དེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། འདི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བདེ་བ་སྟེ་རྟེན་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་གཅིག་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་བཏང་
སྙོམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་ཡང་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིའོ། །ཡང་ན་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རང་རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པས་ཡང་དག་པར་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རོ་གཅིག་པ་སྟེ་བདག་དང་གཞན་ལ་སོགས་པ་

[272B] །འབྲས་བུ་ཡང་སྟེ། རྒྱུ་ལས་གཉིས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་དབེན་པར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོའི་ངག་གི་དོན་འདི་ཡང། འདིར་ཐམས་ཅད་རིག་པ་ཁོ་ནའོ། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་རྣམས་
ཀྱང་བསྡུས་ཏེ། འོན་ཀྱང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་འབྱུང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་འབྲས་བུ་རོ་གཅིག་པ་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་མི་འབྱུང་ངོ། །ས་བརྒྱད་པ་ནས་བཟུང་ནས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཉིས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བའོ། །གཉིས་ནི་བདག་དང་
བདག་གི་བ་དང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དང། བྱུང་བ་དང་མ་བྱུང་བ་དང། སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དང། བདག་དང་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་གཉེན་པོར་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པོ། །དེ་ནས་བཟུང་ནས་གཉིས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བ་ལས་
འབད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཟག་པ་མེད་པ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འབྱུང་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རོ་གཅིག་པ་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པའོ། །འོན་ཀྱང་སྒྲིབ་པའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་
ཡོངས་སུ་མ་དག་པའོ། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱི་ལ་མངོན་པར་དགོངས་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་དོ། །མི་གཡོ་བ་ལ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་བདག་དང་
གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འབད་པ་དང་བཅས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཡོངས་སུ་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མ་བཞག་གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྒྱ་མཚོར་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་རྣམས་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཞུགས་པ་རྟེན་ཐ་དད་མེད་པ་རྣམས་སུ་
འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྟེན་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་འབྲས་བུ་རོ་གཅིག་པ་ཅན་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་དུ་མར་རྣམ་པར་མ་བཞག་

[273A]༄༅། །གོ༑ །གང་ཁོ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་ཐོབ་པ་ལས་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀྱི་ས་བོན་ཤིན་ཏུ་བྲལ་བར་གྱུར་པ་ན་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་
དེ་བཞིན་ཉིད་གནས་གྱུར་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཀྱང་ངོ། །དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་དམིགས་པས་ན་མཐའ་མེད་པའི་དུས་སུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་དང་ཆོས་ཐམས་
ཅད་ཀྱང་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དམིགས་པ་སྟེ། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཁོ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་གནས་ངན་ལེན་མཐའ་དག་གི་རྟེན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ། གཉེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གནས་ངན་ལེན་གྱི་དྲི་མ་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་
བ་ལས་གནས་གྱུར་པ་དེ་ཁོ་ན་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །གང་སློབ་དཔོན་ཙནྡྲ་གོ་མིས་གསུངས་པ། གང་ཡང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས། །མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ཉིད་གྱུར་པ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགའ་ཞིག་འདོད། །ཅེས་སོ། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་
འདི་ཅི་ཞེ་ན། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཇི་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་བདག་དང་བདག་གི་བར་སྒྲོ་འདོགས་པས་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དུ་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཁོ་ན་གནས་ངན་ལེན་ལ་སོགས་པ་མཐའ་དག་གི་རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་དང། ཆད་པ་དང་མཚམས་
སྦྱོར་བ་དང། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་ཉམས་པ་དང་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་ན་གནས་ངན་ལེན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འདིར་གཞི་འཆའོ་ཞེས་པས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ངོ། །དེ་ཉིད་ཀྱང་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་
ཆོས་གཞན་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དེ་དང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒོ་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ས་བོན་རྒྱས་པས་རྒྱུ་བྱས་པ་གང་ལས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་རྒྱུར་བླངས་པ་ལས་སྟོབས་ཇི་ལྟ་བར་དགོད་པར་བྱེད་པའི་འཇུག་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ན། ཕྱིས་དེའི་འབྲས་བུ་འདོད་པའམ་མི་འདོད་པ་

[273B] དཔེར་ན་རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱི་ཁུ་བས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་རས་བལ་གྱི་ས་བོན་ལ་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་ཡང་དམར་པོ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། གང་ཕྱིར་རྒྱུད་གང་ཁོ་ན་ལ། །ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོས་གྱུར་པ། །དེ་ཁོ་ན་ལ་འབྲས་བུ་འབྲེལ། །
རས་བལ་ལ་ནི་དམར་ཉིད་བཞིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ཁོ་ན་ཡང་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོར་གདུལ་བྱའི་ཁྱད་པར་གྱི་ངོར་གསུངས་པ། ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟབ་ཅིང་ཕྲ། །ས་བོན་ཐམས་ཅད་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་བཞིན་འབབ། །བདག་ཏུ་རྟོག་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་ཞེས། །འདི་ནི་
བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ངས་མ་བསྟན། །ཞེས་སོ། །དེ་ནི་ཡང་སྲིད་པར་ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བ་རྣམས་སུ་ལུས་ལེན་པའི་ཕྱིར་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་རྣམས་ཀྱི་གཞི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །གང་འདི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་དབང་པོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལས་གཞན་པ་ཁོ་ན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་སེམས་པ་དེའི་དམིགས་པ་དང་
རྣམ་པ་ཅི་ཡིན། དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའོ་ཞེ་ན། ཅི་ལྟར་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་ལ་འདི་འདྲ་བ་ཡང་ཡིན། དེ་ལྟར་ནི་རང་གསལ་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་པ་མཚན་ཉིད་དོ། །བརྗོད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ནི་
འདིར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སོ་སོར་རང་གི་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་དོ། །མི་གསལ་བར་ཡོད་དོ་ཞེས་འདོད་པ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨ་བ་རྣམས་ཀྱི་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་
ཤེས་པ་ནི་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་དོ་ཞེས་གཞན་དུ་ལེགས་པར་དཔྱད་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟའི་རྭ་བཞིན་དུ་དེ་ལ་མངོན་སུམ་མེད་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་གལ་ཏེ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་རྟོག་ན་བདག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་རྟོག་ཅིང་དེ་ཁོ་ན་ཡང་བདག་

[274A]༄༅། །གི་རང་གི་ངོ་བོའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཡང་མངོན་པར་དགོངས་ནས་བདག་ཏུ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །གང་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ནི་ལེགས་པའོ། །སེམས་དུལ་གྱུར་ལས་བདེ་བ་འབྱུང། །ཞེས་པ་དང། གང་ཕྱིར་བདག་
ཉིད་བདག་གི་མགོན། །ཕ་རོལ་མགོན་དུ་སུ་ཞིག་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ན་དགོངས་པ་མི་ཤེས་པ་རྣམས་སེམས་ཁོ་ན་བདག་གོ་ཞེས་མངོན་པར་རློམ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་གལ་ཏེ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟོན་པའི་གསུང་རབ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཐོས་པར་གྱུར་ན། དེའི་
ཚེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་བདག་གོ་ཞེས་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་རློམ་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཡང་མངོན་པར་དགོངས་ནས་གསུངས་པ། བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་ཡང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟོག་པ་དེ་ནི་ཆེན་པོ་རྣམས་
ཀྱང་བག་མེད་པ་ལས། རིགས་མེད་པ་དང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ངེས་པར་ཁས་ལེན་པ་བཞིན་དང། དོན་དམ་པར་གྲུབ་པའི་ཤེས་པ་ཙམ་ཁས་ལེན་པ་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་པའོ་ཞེས་པ་སྟེ། འདིར་སྐྱེས་བུ་ཚད་མས་ཅི་ཞིག་འདིར་བརྗོད་པའི་རིགས་པས་སེམས་
མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དག་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ལ་ཡང་སེམས་ཡོད་དོ་ཞེས་འདོད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་རྒྱས་པས་ཅི་བྱ་སྟེ། སྐབས་སུ་བབ་པ་གཞག་པར་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་གཞན་གསུམ་ཡང་གནས་གྱུར་པ་སྟེ། གང་སློབ་དཔོན་ཙནྡྲ་གོ་མིས་
གསུངས་པ། ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིད་གནས་གྱུར་པ། །མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་བརྗོད་པར་བྱ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཉིད་དེའོ། །དེ་དག་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་ཉིད། །ཆོས་ལ་རྫོགས་ལོངས་སྤྱོད་སྟོན་ཕྱིར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས། །ཆོས་
ལ་རྫོགས་ལོངས་སྤྱོད་ཕྱིར་ཡང། །ཁ་ཅིག་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ཀྱང། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་རུ་རྟོགས། །དེ་ཡང་དེ་ལ་རྒྱུ་ཉིད་ཕྱིར། །ཉེ་བར་བཏགས་ལས་དེ་བཞིན་གཞན། །དབང་པོ་ལྔ་ཡི་རྣམ་ཤེས་གང། །དེ་ནི་དོན་ཀུན་ཡོངས་སུ་འཛིན། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དོན་དུ་ནི། །བྱ་

[274B] །དེ་ཡང་རྟག་པར་ཐམས་ཅད་དུ། །དུས་ཇི་བཞིན་དང་བསམ་ཇི་བཞིན། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྲུལ་སྐུ་སྟེ། །སྤྲུལ་པ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཕྱིར། །ཁ་ཅིག་ཡིད་ཀྱི་ཁོ་ན་ལ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཉིད་དུ་ནི་རྟོག་དབང་པོ་ལྔ་ཡི་རྣམ་ཤེས་གང། །དེ་ཡི་ལོངས་སྤྱོད་
རྫོགས་སྐུར་རོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ལྔ་པོ་འདི་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མཆོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་ཉེ་བར་སྐྱེས་པ་སྟེ་དེའི་རང་བཞིན་རྣམས་སོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པའི་
ཆོས་གང་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཆོས་དེ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཆེན་མོ་དག་ཏུ་གསུངས་ལ། དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ནི། བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་ཚད་མེད་དང། །རྣམ་པར་ཐར་དང་མཐར་གྱིས་ནི། །སྙོམས་འཇུག་དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་དང། །ཟད་པར་བཅུ་ཡི་བདག་ཉིད་
དང༑ །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྣམ་བརྒྱད་དང། །ཉོན་མོངས་མེད་དང་སྨོན་མཁྱེན་དང། །མངོན་ཤེས་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དག་བཞི་དང། །དབང་བཅུ་དང་ནི་སྟོབས་བཅུ་དང། །མི་འཇིགས་པ་ནི་བཞི་རྣམས་དང། །བསྲུང་
བ་མེད་པ་རྣམ་གསུམ་དང། །དྲན་པ་ཉེར་གཞག་རྣམ་གསུམ་དང། །བསྙེལ་པ་མི་མངའི་ཆོས་ཉིད་དང། །བག་ཆགས་ཡང་དག་བཅོམ་པ་དང། །སྐྱེ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང། །ཐུབ་པ་ཁོ་ནའི་མ་འདྲེས་ཆོས། །བཅོ་བརྒྱད་བཤད་པ་གང་ཡིན་དང། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་
ཞེས་པའང། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རུ་མངོན་པར་བརྗོད། །ཅེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་དང་ཚད་མེད་པ་རྣམས་དང་ཞེས་ཟླས་དབྱེའོ། །མཐར་གྱིས་ནི་སྔ་མའི་རྗེས་སུ་ཕྱི་མས་འབྲེལ་པའོ། །བསྲུང་བ་མེད་པ་ནི་བསྲུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་མི་བསྲུང་བའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་རྣམ་
པ་གསུམ་མོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་སྟེ། འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །དེ་ལ་སྐབས་ཇི་ལྟ་བར་བདག་གིས་མང་པོ་རྣམས་གསལ་བར་བྱས་ལ། ལྷག་མ་རྣམས་འདིར་གསལ་བར་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཀུ་ཅོ་དང་འཐབ་རྩོད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་ནི་འཐབ་

[275A]༄༅། །པའི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་ནི་འཐབ་པའོ། །བདག་ལ་དམིགས་ནས་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟེ། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ལས་གང་ལས་ལོངས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པར་ཞུགས་པ་དེ་ལ་དམིགས་
ནས་དེར་དེ་རྣམས་ཀྱི་འཐབ་པ་མི་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་འཐབ་པ་མེད་པའོ། །དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་ཡང་འགྱུར་ཞིང་སངས་རྒྱས་ལ་ཡང་སྟེ། དེ་དག་གི་བྱེད་པ་ལ་ཁྱད་པར་རོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་གྲོད་ལ་སོགས་པར་སེམས་ཅན་གང་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ན་དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བ་
སྟེ༑ དེ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བ་ཉིད་རྣམ་པར་སྤོང་བའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ནི་མཐོང་བར་གྱུར་པ་ན་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྒྱུན་གཅོད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཉོན་མོངས་པ་འཐབ་པ་དང་འགོག་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་མེད་པ་ནི་མཐོང་བས་མི་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་
མོངས་པ་སྐྱེ་བ་རྣམ་པར་སྤོང་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡི་ནི་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུན་ནོ་ཞེས་པ་གཞན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཐབ་པའོ། །དེ་རྣམས་མེད་པ་ལས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་འཐབ་པ་མེད་པའོ། །འདི་ཤེས་
པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ནས། བསམ་གཏན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱུང་བའི་མཐའ་ལ་སོགས་པ་ལ་གང་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་སྨོན་ནས་ཤེས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྨོན་ནས་མཁྱེན་པ་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་
ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་ཆགས་པ་མེད་པ་སྟེ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཐོགས་པ་མེད་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་དུ་གེགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་ཏུ་གནས་པ་སྟེ། རྟག་ཏུ་ཐུགས་མཉམ་པར་གཞག་པ་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དྲི་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ་
ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམ་པ་བཞི་རྣམས་ནི་རྟེན་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ཐུགས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ཆགས་གནས་ངན་ལེན་རྣམས་རྟེན་ནས་ཤིན་ཏུ་བྲལ་བར་བྱས་ཏེ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་

[275B] །དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དང་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་དང། གྲངས་རྣམས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དམིགས་པ་
ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་སེམས་གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དང་སེམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བསགས་པ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐུགས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །སྔར་བཞིན་དུ་མ་རིག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དང་ཤེས་བྱ་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །དབང་བཅུ་ནི་འཆི་བ་དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཀྲེན་པ་དང། ཉེས་པ་སྤྱོད་པ་དང་ངན་འགྲོ་དང་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བས་ངལ་བ་དང། ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་གྱུར་པའི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང། འདོད་
པས་བར་དུ་གཅོད་པ་དང་འཇིགས་པ་དང། ཅི་ལྟར་སྨྲ་བར་བྱ་ཞེས་པ་ཉེ་བར་འཚེ་པ་བཅུའི་གཉེན་པོ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་ཚེ་ལ་དབང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཚེ་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་གཏོད་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ། །བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བསྐལ་པར་ཚེའི་ཚད་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ལ་སོགས་པ་
ནའོ། །སེམས་ལ་དབང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་བསམ་གཏན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་ལྡང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོ་བྱད་ལ་དབང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་ཕན་པར་བྱེད་པ་སོ་སོར་ཉེ་བར་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་བཀོད་པ་དུ་
མའི་རྒྱན་གྱིས་སོ་སོར་བརྒྱན་པར་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ལས་ལ་དབང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་སྐུ་དང་གསུང་གི་ཕྲིན་ལས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་དུས་ཇི་ལྟ་བར་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་ལ་དབང་བ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་
མཆེད་ཐམས་ཅད་དུ་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ཀུན་དུ་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྨོན་ལམ་ལ་དབང་བ་ཉིད་ནི་སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མོས་

[276A]༄༅། །པ་ལ་དབང་བ་ཉིད་ནི་གང་ཇི་ལྟར་མོས་པ་དེ་དེ་བཞིན་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་སྟེ། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གང་བ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བ་ནི་གང་ཁོ་ན་ཤེས་པར་འདོད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་
ལྟ་སྟེ། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་དང། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་དང། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་ལ་དབང་བ་ཉིད་ནི་མདོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྣམས་ལ་མཁས་པའོ། །བསྲུང་བ་མེད་པ་
གསུམ་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སྐུའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་སྐུའི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འཆབ་པར་བྱ་བར་དགོངས་པ་ཅུང་ཟད་མི་མངའ་བ་འདི་ནི་བསྲུང་བ་མེད་པ་དང་པོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གསུང་གི་
ལས་ནི་གཉིས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱི་ལས་ནི་གསུམ་པའོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གསུམ་ནི། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་སྟོན་པ་ནི་ཁ་ཅིག་གུས་པར་ཉན་འདོད་རྣ་གཏོད་པར་བྱེད་ཀུན་ཤེས་པའི་སེམས་ཉེ་བར་འཇོག་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་
དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྱེས་པར་མི་འགྱུར་ཡིད་བདེ་བར་མི་འགྱུར་ཐུགས་མཐོན་པོ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང་གཞན་རྣམས་གུས་པར་མི་ཉན་རྣ་མི་གཏོང་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཁོང་ཁྲོ་བ་མ་ཡིན་མི་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ཐུགས་མི་ཆེས་པ་མ་ཡིན་ཐུགས་མི་མཉེས་པ་མ་ཡིན་པ་
དང༑ ཁ་ཅིག་གུས་པར་ཉན་འདོད་པ་ངད་གུས་པར་ཉན་མི་འདོད་པ་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཉིས་སུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དགྱེས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བར་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་བཏང་སྙོམས་པར་གནས་པ་དྲན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་བཞིན་ཅན་ནོ་ཞེས་པའོ། །བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའི་ཆོས་ཉིད་ནི་སེམས་
ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་དུས་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བག་ཆགས་ཡང་དག་བཅོམ་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་སངས་ཀྱང་གང་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་པ་དང་འདྲ་བར་སྤྱོད་པ་དེ་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཏེ་ཏིལ་གྱི་མི་ཏོག་ལ་སོགས་པ་བསལ་ཡང་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དེས་ཡང་དག་

[276B] །དེ་ལ་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ནི་ཤེས་བྱ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་གེགས་སུ་གྱུར་པའོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་བག་ཆགས་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་སྤྱོད་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་རྒྱུ་ཡང་སྟེ། ཇི་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་པའི་སྔོན་དུ་སྤྲེ་འུར་གྱུར་པས་
མཆོངས་ནས་གཤེགས་པ་དང། སྔོན་བྲམ་ཟེར་གྱུར་པའི་རྨོངས་མོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ཉིད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ནུབ་པར་གྱུར་པའོ་ཞེས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སུ་བརྗོད་དོ། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་ཕན་པའི་བསམ་པ་
ཉིད་དེ་གང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ལན་དྲུག་ཏུ་སུ་ནི་འགྲིབ་སུ་ནི་འཕེལ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པར་འཇིག་རྟེན་ལ་གཟིགས་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་ཁྱད་པར་དང་མཚན་ཉིད་དང་དབྱེ་བ་མཐར་ཐུག་པ་ཤེས་པའོ། །སྟོབས་བཅུ་
རྣམས་ནི་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་
ལམ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། བསམ་གཏན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་ལྡང་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། ཟག་
པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་སོ། །འདི་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་བཞིན་ཏེ། དེ་ལ་སྲིད་པ་དང་མི་སྲིད་པ་ནི་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་དག་སྟ། རྒྱུ་ཡང་གནས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། གནས་ཀྱང་གནས་སུ། གནས་མ་ཡིན་པ་ཡང་གནས་མ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་
སོ༑ །ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་འདོད་པ་ནི་གནས་སོ། །འདོད་པ་ནི་གནས་མ་ཡིན་པའོ། །ལེགས་པར་སྤྱད་པ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ་ནི་གནས་སོ། །མི་འདོད་པ་ནི་གནས་མ་ཡིན་པའོ། །སེར་སྣས་དབུལ་བ་ཉིད་ནི་གནས་སོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་གནས་མ་ཡིན་པའོ། །

[277A]༄༅། །སྦྱིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་གནས་སོ། །དབུལ་བ་ཉིད་ནི་གནས་མ་ཡིན་པའོ། །མ་དང་ཕ་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་གསོད་པ་དང་དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ངན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་འབྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་བྱེད་པའི་ངང་ཅན་དང། མ་དང་
དགྲ་བཅོམ་མ་ལ་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པས་སུན་འབྱིན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པ་ལ་གནས་པ་བཀྲོངས་པ་དང། སློབ་པ་ཡང་དང། དགེ་འདུན་འདུ་བའི་སྒོ་ཕྲོགས་པ་དང། མཆོད་རྟེན་འཇིག་པ་ཞེས་པ་མཚམས་མེད་པ་དང་ཉེ་བ་ལྔ་བྱེད་པའི་སེམས་གནས་པ་ནི་གནས་མ་ཡིན་པའོ། །འགྱོད་
པས་གནས་པའི་སེམས་རབ་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི་གནས་མ་ཡིན་པའོ། །བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང་ཚངས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་གནས་མ་ཡིན་པའོ། །བཟློག་པ་ཐམས་ཅད་གནས་སོ། །འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་ཏེ། དག་པ་ཆགས་པ་མེད་
པ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སོ། །ངག་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་སྟེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའོ། །གང་དང་གང་གྱུར་པའོ་ཞེས་འདོད་པས་ཆགས་པ་མེད་པའོ། །རྣམ་པ་གང་དང་གང་གིས་གྱུར་པ་ཞེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་ཐོགས་པ་མེད་པའོ། །མཁྱེན་པ་དེ་ཉིད་སྟོབས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་ཡང་
གཞན་རྣམས་ཀྱིས་བརྫི་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང། གཞན་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ནི་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང། མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་ནི་མི་གཡོ་བའོ། །ཁ་
ཅིག་ཏུ་ཁམས་གསུམ་ཀ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་དགེ་བ་ཡང་བསོད་ནམས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའོ། །ཁམས་སྣ་ཚོགས་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་བསམ་གཏན་ནོ། །མོས་པ་སྣ་
ཚོགས་པ་ལ་འདིར་མོས་པ་ནི་འདོད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་གནས་པའི་ཡང་ཞེ་སྡང་ལ་འདོད་པ་དང། ཞེ་སྡང་ལ་གནས་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་འདོད་པ་དང། སྦྱོར་བ་དམན་པའི་སྦྱོར་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་དང། སྦྱོར་བ་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྦྱོར་བ་དམན་པ་ལའོ། །དབང་པོ་རྣམས་ནི་དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་

[277B] །དེ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཐ་མ་དང་འབྲིང་དང་མཆོག་སྟེ། འདི་ནི་དབང་པོ་ཐ་མའོ། །འདི་ནི་དབང་པོ་འབྲིང་ངོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་སྟེ་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཡང་དག་
པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པ་ཡང་ཤེས་ཤིང་དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལམ་ཡང་ཤེས་ལ་སྟོན་པར་ཡང་བྱེད་དོ། །ལོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་རྣམ་མཁྱེན་ནས། དེ་རྣམས་ལ་བཏང་སྙོམས་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་མཐུན་ནོ་ཞེས་རེ་ཞིག་གི་དུས་སུ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་པ་དང་འདི་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ལམ་མོ་
འདི་ནི་ཞེ་སྡང་གིའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བསམ་གཏན་བཞི་རྣམས་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་རྣམས་དང། རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་རྣམས་དང། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་རྣམས་དང། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་
པར་འཇུག་པ་དགུ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་རོ་མྱོང་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྡང་བ་ནི་སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པས་སམ་ཐོད་རྒལ་གྱིས་སོ། །སྔོན་གྱི་གནས་ནི་སྐྱེ་བ་སྔ་མའོ། །དེའི་རྗེས་
སུ་དྲན་པ་ནི་དྲན་པའོ། །འཆི་འཕོས་པ་དང། སྐྱེ་བ་དག་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཆི་བ་དང་སྐྱེ་བ་དག་གོ། །དེ་འཕགས་པ་གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོས་མདོར་གསུངས་པ། དེ་ལ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལྷའི་སྤྱན་ཏེ། གང་གིས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ནམ་མཁའི་ཁམས་
ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་ཞིང་དུ་སྣང་བ་གང་འགའ་ཞིག་བསྲེག་བཞིན་པ་དེ་རྣམས་གཟིགས་པ་དང། འཇིག་བཞིན་པ་རྣམས་དང། འཆགས་བཞིན་པ་རྣམས་དང། གང་དུ་སེམས་ཅན་དུ་སྣང་བ་དེ་རྣམས་འཆི་བཞིན་པ་དང། སྐྱེ་བ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དང། གང་ཡང་སྣང་བ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་
པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལྷའི་སྤྱན་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དབང་པོ་རྣམས་གནས་དན་ལེན་གྱི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མི་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དབང་པོ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་སྤངས་པ་ན་ཡིད་ཀྱི་བློ་བཞིན་དུ་དབང་པོའི་བློ་ལ་སོགས་

[278A]༄༅། །པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཅོད་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་པར་འདོད་དེ། ཇི་སྐད་དུ་དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་རྒྱུད་དུ་གསུངས་པ། ཐམས་ཅད་དུ་ནི་ཕྱག་ཞབས་མཐའ། །ཀུན་དུ་ཅན་དང་དབུ་དང་ཞལ། །ཀུན་
ནས་ཐོས་ལྡན་འཇིག་རྟེན་དུ། །ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་བྱས་ཏེ་གནས། །ཞེས་སོ། །འཕགས་པ་དད་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་མདོར་ཡང་གསུངས་པ། འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཙུག་ཏོར་གྱིས་ཀྱང་གཟིགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཛོད་སྤུས་ཀྱང་གཟིགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་དུས་ཅིག་
ཅར་ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རབ་འབྱམས་ཐམས་ཅད་དུ་གཟིགས་སོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་དབང་པོའི་བློར་སྔོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པས་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེས་པས་ལྷའི་མིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཟག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ཟད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་
ལམ་གང་གིས་ཟད་པ་དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་ཟག་པ་ཟང་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིའོ། །སེང་གེ་བཞིན་དུ་བསྙེམས་པ་ཤིན་ཏུ་མི་མངའ་བར་རིགས་པར་གསུངས་བ་ནི་མི་འཇིགས་པ་སྟེ་དེའི་དངོས་པོའམ་ལས་ནི་མི་འཇིགས་པ་ཉིད་དོ། །མི་འཇིགས་པ་ཉིད་བཞི་རྣམས་ཏེ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་
མི་འཇིགས་པ་ཉིད་དང། ཟག་པ་ཟད་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་ཉིད་དང། བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ལ་མི་འཇིགས་པ་ཉིད་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ལ་མི་འཇིགས་པ་ཉིད་དོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཟག་པ་ཟད་པ་ནི་སྤངས་
པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེ་གཉིས་ནི་རང་དོན་ནོ། །བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གེགས་སོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །འདི་གཉིས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ལ་དེ་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པ་
ཉིད་དེ། །དེ་དམ་བཅའ་བ་སོ་སོར་འགོད་པ་རྣམས་ལའོ། །དེ་བྱེད་པ་པོ་མགོན་མེད་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་མགོན་དང་སྐྱབས་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ནི་ཆོས་སོ། །དེའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མཐའ་དག་ནི་དོན་

[278B] །དེ་རྣམས་ཁོ་ནའི་མིང་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་མང་པོར་ངེས་པར་བཤད་པ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་གོ། །ཡང་ན་རྒྱུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་སོ། །འབྲས་བུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དོན་ནོ། །འགྲོ་བ་དྲུག་ཏུ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྐད་ཐམས་ཅད་ཁོ་ན་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་
གོ༑ །དེ་རྣམས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང། དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང། ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང། ཆོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ལ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་ཆོས་ལ་སོགས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་མངོན་དུ་
གྱུར་པ་ནི་སྤོབས་པའོ། །དེ་ཡང་འདི་ཡིན་ལ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཡང་ངོ་ཞེས་པ་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །མ་འདྲེས་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་པ་ནི་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་ཏེ། གཞན་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་ཇི་སྐད་དུ་འཁྲུལ་པ་དང། ཅ་ཅོ་དང་དྲན་
པ་ཉམས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང། ཐུགས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་དང། ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང། སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་བཏང་[?]སྙོམས་མེད་པ་ཉིད་དང་འདུན་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམས་ཉམས་པ་ཉིད་དང། སྐུ་དང་གསུང་
དང་ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་དུས་གསུམ་རྣམས་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཆགས་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་སྐུའི་འཕྲིན་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་གསུང་གི་
ཕྲིན་ལས་སོ། །དེ་ནས་བཞི་པ་ནི་ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་སོ། །དེ་ནས་དྲུག་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་པོ་རྟེན་དང་བཅས་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་རྣམས་མ་ཐོབ་པའི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པ་ལས་ཏེ། དེ་ལ་རྟེན་ནི་འདུན་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དབང་པོ་ནི་བརྩོན་
འགྲུས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ནས་གསུམ་ནི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་ཕྲིན་ལས་རྣམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་རྣམས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་དང། ཡེ་ཤེས་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནའོ། །དེ་ནས་གསུམ་ནི་དུས་གསུམ་རྣམས་ལ་མ་ཆགས་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་

[279A]༄༅། །སོ༑ །འདིར་མདོ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ་ཞེས་པའོ། །ཇི་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་པ་གྲོང་ལ་སོགས་པར་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་རྒྱུ་བ་རྣམས་གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་གཏུམ་པོ་དང་བ་ལང་དང་ཁྱི་དང་ཚེར་མ་དང་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་པ་སྐྱེལ་བ་དང། འབྲོག་
དགོན་པར་ཆོམ་རྐུན་དང་སྟག་ལ་སོགས་པས་འཇིགས་པ་སྟེ། འདི་འདྲ་བའི་འཁྲུལ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་མི་མངའོ། །འཕགས་པ་གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོའི་མདོར་ཡང་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་སྐུའི་ཕྲིན་ལས་འཁྲུལ་པ་མི་མངའ་
བ༑ རབ་ཏུ་དང་བ་བསྐྱེད་པའི་སྤྱོད་ལམ་ཅན། སྤྱོད་ལམ་བཞིས་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པ་དང་འབྱུང་བ་ན་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་གཉིས་ས་ལ་མི་རེག་ཅིང། ས་ཆེན་པོ་ལ་འཁོར་ལོ་རྩིབས་སྟོང་ཕྲག་ཅན་རྣམས་འབྱུང་བ་དང། དྲི་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཅན་གྱི་པདྨ་རྣམས་འབྱུང་ངོ། །གང་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་ཞབས་དག་བཞག་པ་དེར་གང་བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་སུ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞབས་ཀྱི་འོད་ཀྱིས་རེག་པ་དེ་རྣམས་ཞག་བདུན་དུ་མཆོག་ཏུ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང། ཤི་འཕོས་ནས་ཀྱང་ལྷ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་
ན་བཟའ་སོར་བཞིའི་བར་གྱིས་མི་རེག་པར་གནས་ལ་རྩོམ་ཆེན་གྱི་རླུང་གིས་ཀྱང་གཡོ་བར་བྱེད་མ་ནུས་སོ། །སྐུའི་འོད་ཀྱིས་མནར་མེད་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་བར་བྱེད་དོ། །དེས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐུ་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་ཏེ། རྟག་པ་ཁོ་ནར་
ཡང་དག་པར་གཟིགས་ནས་མཛད་པའི་ངང་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅ་ཅོ་མི་མངའོ་ཞེས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་འབྲོག་དགོན་པར་ལམ་ནོར་བས་སྒྲ་མཐོན་པོ་འདོན་པར་འགྱུར་བའམ། བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་ལས་གད་མོ་ཆེར་གོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་སངས་རྒྱས་ལ་མི་མངའ་སྟེ་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་
གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་ཉམས་པ་མི་མངའོ་ཞེས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་པ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལས་དྲན་པ་ཉམས་པས་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་དང། དུས་ལས་ཀྱང་འདའ་བ་དེ་ལྟ་བུ་སངས་རྒྱས་ལ་མི་མངའ་སྟེ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཐུགས་མཉམ་པར་མ་

[279B] །ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་འདུ་གཞག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མི་མངའོ་ཞེས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་པ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་
ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་མི་མཐུན་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཞི་བའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་བདག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཉིས་ཀ་ལ་རྣམ་གཉིས་ཀ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱར་རོ། །སོ་སོར་མ་སྙོམས་མི་མངའོ་ཞེས་པ་
སྟེ༑ ཇི་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་པ་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་སངས་རྒྱས་ལ་མངའ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དུས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ་སོར་བརྟགས་པ་རྣམས་ཁོ་ནས་བར་མར་གནས་པར་འགྱུར་གྱི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡོན་ནོ། །འདུན་པ་ཡོངས་སུ་
ཉམས་པ་མི་མངའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་མཛད་པ་ལ་འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འབྱུང་ངོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འབྱུང་ངོ། །དེའི་ཕྱིར་ངེ་རྣམས་དེ་རྣམས་ལས་མ་ཐོབ་པའི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་
སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོའི་མདོར་སོ་སོར་རྟོག་པར་མཛད་པ་ནི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་ཆོས་སྟོན་པ་དང་སེམས་ཅན་གདུལ་བ་དང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་
བྱེད་པ་དང། རབ་ཏུ་དབེན་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པ་ནི་འདུན་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གདུལ་བྱ་འགུགས་པར་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང། ཆོས་ཉན་པ་རྣམས་ལ་མི་སྒྲུབ་པ་མེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་གང་བསྐལ་པར་མི་
སྐྱོ་བར་ཉན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོའི་ཆོས་ཉན་པ་པོ་རྙེད་ན་བསྐལ་པར་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་སྟོན་བཞིན་པ་མི་བཞེངས་ཏེ། བཟའ་བ་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུད་ཀྱིས་དང་སེམས་ཅན་ལ་ལྟོས་པས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་གའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་དང་མཉམ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་འདས་

[280A]༄༅། །པར་མཛད་ནས་གང་དུ་ཐ་ན་སེམས་ཅན་གཅིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུལ་བྱར་འགྱུར་བར་ཡང་གཤེགས་སོ། །དྲན་པ་ཉམས་པ་མི་མངའ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲན་ནས་སམ་བསམ་པར་མཛད་ནས་སམ། རྟོགས་པར་མཛད་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་མ་
ཡིན་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་མཉམ་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཉིད་དོ། །གང་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །གང་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཉམ་པ་དེ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མཉམ་པ་ནས། ཇི་སྲིད་དུ་ཁམས་
གསུམ་ལ་ཡང་བརྟེན་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉམས་པ་མེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པ་སྟེ། དེས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉམས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཤེས་རབ་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། སེམས་ཅན་ཕ་རོལ་རྣམས་ལ་
ཆོས་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་མི་ཟད་པ་ལ་མཁས་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། ཚིག་གཅིག་རབ་ཏུ་འཇུག་པས་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱར་ལྷག་པར་གནས་པ་སྟོན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། ཇི་ལྟར་བྲིས་པའི་དོན་གསུངས་པས་ཐེ་ཚོམ་
གཅོད་པ་དང་ཐེག་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟོན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་རྣམས་མཁྱེན་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་རྣམས་ཇི་ལྟར་སོ་སོར་འོས་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཐའ་ཡས་པ། མུར་ཐུག་
པ་མེད་པ་མི་ཟད་པ་ཚད་མེད་པ་སྟོན་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཆགས་པ་དང་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ། སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་མ་བཅིངས་པ། ཕྱི་མའི་མཐར་མི་འཕོ་བ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་མི་གནས་པ་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དེ་བཞིན་ཁོ་ནར་ཤེས་
པ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སྐུའི་ཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་སྟེ། སྐུའི་ཕྲིན་ལས་གང་དང་ཡང་དག་

[280B] །གསུང་བཞིན་པའམ་རུང། ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་པའང་རུང་གསོལ་བས་ཀྱང་རུང་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་ཀྱང་རུང། མཚན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་རོ། །གསུང་གི་ཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་
ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །གསུང་དེ་ཡང་དབྱངས་ཀྱི་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་དང་ལྡན་པའོ། །ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་
དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོན་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་རྟོགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ལ་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱི་མ་ཡིན་པ། དམིགས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྟོགས་པ། སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་འགྲོ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་བདུད་ཀྱི་ལས་ཐམས་
ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང། དབྱེར་མེད་པའི་བར་དུ་ཡང་ངོ། །འདས་པའི་དུས་ལ་མ་ཆགས་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་འཇུག་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཇི་སྙེད་པ་དང། དེ་རྣམས་ན་རྩྭ་དང་འཁྲི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྙེད་པ་རྣམས་དང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཇི་སྙེད་པ་རྣམས་དང། ཆོས་སྟོན་པ་ཇི་སྙེད་པ་རྣམས་དང། རང་དང་གཞན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་གང་གིས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་གང་སྐྱེས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་བགྲང་བའི་སྦྱོར་བས་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཏེ། རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མ་འོངས་པའི་དུས་
ལ་མ་ཆགས་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་འཇུག་སྟེ། ཞིང་ངམ་སེམས་ཅན་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་རྣམས་དང་སེམས་གང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཐམས་ཅད་བགྲང་བས་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་རྒྱས་པར་རོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ལ་མ་ཆགས་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་འཇུག་སྟེ་
གང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་དང་ཆོས་རྣམས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་རིགས་ཐམས་ཅད་དང་ས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དང། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཆར་བཅས་པ་དང། ཇི་སྲིད་དུ་སྐྲའི་རྩེ་

[281A]༄༅། །མོའི་མཐས་བླངས་པའི་བར་དང། ཇི་སྲིད་དུ་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བར་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་བར་ཡང་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་རྒྱས་པར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཤེས་པ་མེད་དེ། གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཆེད་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་
ཆོས་སྟོན་པར་ཡང་མཛད་དོ། །འོ་ན་གླ་ཏེ་དོན་དམ་པར་མཐའ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ཞིང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཟིགས་པ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་སྟོན་པར་མཛད་དེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཟིགས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་
མེད་ལ། སྟོན་ན་ཡང་ཅི་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བའོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདིར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དང་རྣམ་པར་རིག་པ་དག་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རྗེས་སུ་བརྗོད་པའི་དོན་དུ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ཁོ་ན་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་ཁོ་ན་ཡོད་ཀྱི་
བདག་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བདག་བཀག་པ་དེ་རྗེས་སུ་བརྗོད་པས་འཆད་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ཡང་ཅི་ལྟར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་གཟིགས་པ་ལ་ཡིན་ཏེ། དེ་སོ་སོར་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་ཁོ་ནས་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་
ནི་དེ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་མ་རིག་པ་གོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཟིགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་སྔོན་གྱི་འཕེན་པས་སྟོན་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་འཁོར་ལོ་འཁོར་བ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དུ་མར་སྟོན་པ་ནི་འཇིག་
རྟེན་གཞུག་པའི་ཆེད་དུ་འགལ་བ་མེད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་རྣམ་པ་བཞིས་སྟོན་པའོ། །དེ་ལ་གཞུག་པ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། བསྟན་པ་ལ་གཞུག་པའི་དོན་དུ་མི་སྐྲག་པའི་ཆེད་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
མཚན་ཉིད་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི་དོན་གཞན་ལ་དགོངས་པས་ན་ཀུན་བརྟགས་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་རྣམས་ལ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང། མ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉེན་པོ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི་ཉེས་པ་རྣམས་འདུལ་བ་ལ་བལྟ་

[281B] ཇི་སྐད་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་བརྙས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གསུངས་པ་ནི། ང་ཉིད་དེའི་དུས་ན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་གཟིགས་པ་དེར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་པའོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ལ་འདིར་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ལ་
བརྙས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གསུངས་པ་ནི། གང་གའའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་དང་མཉམ་པའི་སངས་རྒྱས་འདི་སྙེད་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་པའོ། །ལེ་ལོའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གསུངས་པ་ནི། གང་རྣམས་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྨོན་ལམ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་
དེ་རྣམས་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དང་སངས་རྒྱས་དྲི་མེད་ཟླ་འོད་ཀྱི་མཚན་གཟུང་བ་འདི་ཙམ་གྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་སྟེ། དུས་གཞན་དུ་ཞེས་པ་དགོངས་པའོ། །ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པའི་གཉེན་པོར་གསུངས་པ་ནི་འགའ་ཞིག་ལ་
སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བསྔགས་པར་མཛད་ལ་འགའ་ཞིག་ལ་སྨོད་པ་སྟེ། ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པའི་གང་ཟག་གི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་པས་སོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གསུངས་པ་ནི་གང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་འབྱོར་པ་
བསྔགས་པར་མཛད་པའོ། །ང་རྒྱལ་ལ་སྤྱོད་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གསུངས་པ་ནི། གང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་འགའ་ཞིག་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྷག་པར་བསྔགས་པར་མཛད་པའོ། །འགྱོད་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གསུངས་པ་ནི། གང་རྣམས་སངས་རྒྱས་
དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཐོ་རིས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ། །རེ་ཞིག་ཙམ་མ་ངེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་འབྱེད་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གསུངས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་དང་
ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་སྟོན་པ་ཡང་ངོ། །བསྒྱུར་བ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི་རྗོད་བྱེད་ཟབ་པ་ཉིད་ལ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྙིང་པོ་མེད་ལ་སྙིང་པོར་ཤེས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཤིན་ཏུ་གནས། །ཉོན་མོངས་ཀྱིས་ཀྱང་རབ་ཉོན་མོངས། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་

[282A]༄༅། །སྟེ༑ འདི་ནི་འདིར་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་སྟེ། སྙིང་པོ་མེད་པ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པ་ལ་གང་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོའི་བློ་ཅན་དང། རྟག་པ་དང་བདེ་བ་དང་གཙང་བ་དང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལས་བཟློག་པས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཤིན་ཏུ་གནས་པ་ཡོངས་སུ་མ་
ཉམས་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་སྟེ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པའི་རྩོལ་བའི་ངལ་བས་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་ཉོན་མོངས་པའོ་ཞེས་པའོ། །དབྱངས་ཀྱི་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བའི་མདོར་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་ལ་གསུང་གི་གཉེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་
ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇམ་པ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་དུ་འོང་བ་ནི་དོན་བཟང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་དུ་འཐད་པ་ནི་ཡི་གེ་བཟང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་བླ་ན་མེད་པའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་
རོ༑ །དྲི་མ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བ་ནི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་སོ་སོར་གྲགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྙན་ཅིང་འཇེབས་པ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་བློ་གྲོས་ངན་པ་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྟ་བ་འཇོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་
དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉན་པར་འོས་པ་ནི་སྒྲུབ་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཚུགས་པ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་སྨྲ་བ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཅད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྙན་པ་ནི་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དུལ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མི་
རྩུབ་པ་ནི་བསླབ་པ་བཅའ་བའི་བདེ་བའི་ཐབས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མི་བརླང་བ་ནི་དེ་ལས་འདས་པ་ན་ཡང་དག་པར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་དུལ་བ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་འདུལ་བ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྣ་བར་སྙན་པ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་གཉེན་པོ་
ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྙིང་དགའ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བ་དང་བདེ་བ་བསྐྱེད་པ་ནི་

[282B] །ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་པོ་འགྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྟེན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྟེན་ཉིད་
ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་གསལ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་དཔེ་མཁྱུད་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བར་བྱ་བ་ནི་རང་གི་དོན་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་རྣམས་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་དགའ་བར་འོས་པ་ནི་རང་གི་དོན་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྲོ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་
ཤེས་པར་བྱ་བར་གཞུག་ཏུ་འོས་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རིག་པར་བྱར་གཞུག་ཏུ་འོས་པ་ནི་བསམ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པ་ནི་ཚད་མ་དང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་པ་ནི་ཇི་ལྟར་འོས་པར་
གདུལ་བྱ་ལ་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཟློས་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེང་གེའི་སྒྲའི་ཤུགས་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་སྐྲག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གླང་པོ་ཆེའི་སྒྲ་སྐད་ནི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འབྲུག་གི་སྒྲ་དབྱངས་ནི་ཟབ་པ་ཉིད་ཀྱི་
ཕྱིར་རོ། །ཀླུའི་དབང་པོའི་སྒྲ་དབྱངས་ནི་གཟུང་བར་འོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དྲི་ཟའི་གླུ་དབྱངས་ནི་སྙན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཀ་ལ་པིང་ཀའི་སྒྲ་དབྱངས་ནི་རྣོ་བ་དང་འཇེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚངས་པའི་སྒྲ་དབྱངས་བསྒྲགས་པ་ནི་ཐག་རིང་པོར་གྲགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཤང་ཤང་ཏེའུ་སྒྲ་
དབྱངས་སུ་གྲགས་པ་ནི་གྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བཀྲ་ཤིས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྒྲ་བཟུང་བ་ནི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སྒྲ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ། །དབྱངས་བཟུང་བ་ནི་ཐག་རིང་པོར་དེ་དང་དེའི་བརྡ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་དོན་ནོ། །གྲགས་པ་བཟུང་བ་ནི་དེ་དང་དེའི་
དབྱངས་ཀྱིས་བརྡ་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཏོ། །ལྷའི་དབང་པོའི་དབྱངས་ལྟར་སྙན་པ་ནི་འདའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྡའི་སྒྲ་ནི་བདུད་དང་གླགས་ཚོལ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་རྒྱལ་བའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཁེངས་པ་ནི་བསྟོད་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་

[283A]༄༅། །པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དམའ་བ་ནི་སྨད་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ནི་ལུང་སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་ཟུར་ཆག་པ་མེད་པ་ནི་དྲན་པ་ཉམས་པས་
མི་གསུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཚང་བ་མེད་པ་ནི་གདུལ་བྱའི་བྱ་བ་རྣམས་ལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཞུམ་པ་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་མི་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཞེན་པ་ནི་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནི་མི་སྐྱོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱབ་པ་ནི་
རིག་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་མཁས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཆུབ་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དེའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུན་ཆགས་པ་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་བ་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་ཐམས་
ཅད་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་སྒྲ་གཅིག་ལས་སྒྲའི་རྣམ་པར་རིག་པ་དུ་མ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ནི་གཅིག་ལས་དོན་དུ་མའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་སྨད་པ་ནི་དམ་བཅའ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འགྱུར་བ་ནི་དུས་ལ་བབ་པར་རབ་
ཏུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་བརྟབས་པ་ནི་རྟབ་རྟབ་པོར་མི་གསུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་ཀུན་དུ་གྲག་པ་ནི་རིང་བ་དང་ཉེ་བའི་འཁོར་དུ་མཚུངས་པར་ཐོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་དཔེའི་ཆོས་སུ་བསྒྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་
དུ་ཡོན་ཏན་གཞན་རྣམས་ཀྱང་མདོ་སྣ་ཚོགས་རྣམས་སུ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཇུག་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་གདུལ་བྱ་ཇི་ལྟ་བར་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ཡང་དག་པར་ཕྱེ་བ་ཀུན་དུ་སྟོན་པས་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་
དཔེར་ན་སོར་མོའི་ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་བཞིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ས་བོན་ཕྲ་མོ་ཡང་རྡོའི་གསེབ་ཏུ་སོན་པའི་གསེར་གྱི་ས་བོན་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྣམ་པར་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་དུ་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་

[283B] རང་གི་མོས་པའི་དབང་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་སྐུ་ཅན་དུ་མཐོང་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟོག་པར་མི་མཛད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མཛད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་
པ་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །ཚད་མེད་པའི་རྟེན་གྱིས་སེམས་ཅན་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ཡོན་ཏན་ནི་ཚད་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟེན་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་འདུལ་བའི་ཆེད་དུ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་གིས་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་སེམས་པ་དང་
སྒོམ་པའི་རིམ་གྱིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དང་ཡོངས་སུ་གཏང་བ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་མེད་པར་བརྒྱུད་པས་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཉམ་པར་རྫོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་
ཀྱི་སྐུ་ཅན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་མཚུངས་པར་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདྲེས་པ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཇི་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་མོས་པ་ལ་ལྟོས་པས་འདྲེས་པ་མེད་ཅིང་མ་འདྲེས་པར་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གསེར་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཡུལ་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་ཐོག་མ་དང་བར་མ་དང་ཐ་མ་སྤངས་པའི་སངས་རྒྱས་སྐུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་ས་རྣམས་དང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་སུ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡུལ་ཡོངས་སུ་གཅད་པ་མེད་པས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་བའི་མཐའི་བར་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་འཁོར་བའི་བར་དུ་གནས་
པ་ལས་དེའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་མདོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་དུས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཕྱི་མའི་མཐར་དང་དེའི་ཚེ་ཉིད་ན་ཡང་སོ་སོར་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་རྣམ་པར་བཀོད་པ་རྣམས་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་མཐར་ཐུག་པ་

[284A]༄༅། །མེད་པ་ལས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་དོན་བྱ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་མི་ཟད་པ་ཉིད་དོ། །མཛེས་པ་དང་སླར་མ་ལྡོག་པ་དང་མ་ལུས་པ་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཏེ། འདིས་ཀྱང་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཕྱི་རོལ་པ་དང་སློབ་
པ་དང་མི་སློབ་པ་རྣམས་རྣམ་པར་གཅོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མཛེས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱི་མ་ཡིན་ཏེ། མཚམས་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་ཐར་པ་ནི་ཐར་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ལྡོག་པའོ་ཞེས་
བརྗོད་པ་ན་སྐྱེ་བ་དང་སྐྱོན་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་མི་སློབ་པའོ། །ལུས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ཅིང་ནད་མེད་ལ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ལས་སུ་མི་རུང་བའམ་ལམ་འཆད་པ་ལ་མི་གསལ་བའོ། །དེ་ཐེག་པ་དམན་པའི་མི་སློབ་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་
རྣམས་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྲིད་པ་བཞིན་ཡོད་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པའི་ཡོན་ཏན་ཏེ། དེ་ལ་རིག་པ་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པའོ། །ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ནི་ཞབས་སོ། །རིགས་པ་སྔོན་མ་ཅན་དེ་དག་ཞབས་ཉིད་ཀྱི་
ཕྱིར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རིག་པ་མིག་དང་འདྲ་བས་བལྟས་པས་ཅིག་ཤོས་ཞབས་དང་འདྲ་བ་དག་གིས་དེ་ལྟར་འགྲོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་ཕྱུག་དང་གཟུགས་དང་གྲགས་པ་དང་དཔལ་དང་ཡེ་ཤེས་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཏེ། དེ་ལ་དབང་ཕྱུག་ནི་གཞན་གྱི་དབང་མ་ཡིན་པ་
ཡིན་ལ། དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡང་ངོ། །གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་བདུད་
རྩིས་མངོན་པར་བྲན་ཞིང་བླ་ན་མེད་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྟོགས་པར་མཛད་པས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མར་གསུངས་པ། གང་ཡང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་བདེ་བའོ་ཞེས་སོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཁོ་ན་བདེ་བ་སྟེ་

[284B] །གསུངས་པ་ཡང། རབ་ཏུ་ཞི་བ་མི་གཡོ་མཆོག་དབང་བསྒྱུར་མཉམ་དང་མི་མཉམ་པ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་བདེ་དེའི་ཕྱིར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟོགས་པར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་
ཚུལ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་འདོད་པ་ནི་མི་འཐད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཟུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གསལ་བའི་སྐུ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གྲགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཕྱོགས་
དང་ཕྱོགས་མཚམས་རྣམས་སུ་སྒྲ་གྲག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་གིས་ན་མང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་དཔལ་ཏེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བླ་ན་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །དེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་
ཐམས་ཅད་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དག་པ་དང་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་གསུང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་
པ་སྟེ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་མི་ལྡོག་ལ་འབད་པ་མེད་པར་འབྱུང་བ་དང་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་དང། དབྱངས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་དང། འགྲོ་བ་གྲོལ་བར་བྱེད་པའི་གསུང་སྟེ། གཞན་གྱི་དོན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ལོངས་སྤྱོད་
རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དག་གིས་རྟག་ཏུ་མི་ལྡོག་པའི་བྱ་བ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཞབས་ཀྱིས་ནི། རང་བཞིན་ལེགས་པར་རྣམ་པར་གནས་པ་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དབང་ཕྱུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་བསམ་གྱིས་མི་
ཁྱབ་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པས་ན་ཆོ་འཕྲུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་མཐའ་ཡས་པའི་གདུལ་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་གྲགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་

[285A]༄༅། །ཅད་དུ་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་ཡས་པའི་བསོད་ནམས་དང་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ལས་མི་ཟད་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་རང་བཞིན་གྱི་རྟེན་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པས་ཚིམ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དཔལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་
ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་ཤིན་ཏུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་མཆོག་ཏུ་སྦྱོར་བ་ན་མཆོག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ་ཞེས་རྣམ་གཞག་མཛད་
དོ༑ །དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་སྐྱེ་སྟེ། ནམ་མཁའ་གནས་པ་ཇི་སྲིད་པར་བཞུགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་དེར་གཙོ་བོར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་ཅིང་རབ་ཏུ་འཇིག་པས་ན་འཇིག་རྟེན་ཏེ། སྐྱེ་
དགུ་དང་དེའི་སྣོད་དོ། །དེས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །དེ་ལ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་ས་གཞི་ལག་མཐིལ་ལྟར་མཉམ་པ་ཁང་བཟངས་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དང་འབབ་སྟེགས་དང་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལ་སོགས་པས་བསྐོར་བའི་སེམས་
ཅན་གྱི་གནས་མཆོག་ཏུ་འབར་བ་གསེར་དང་དངུལ་དང་བཻ་ཌཱུརྱ་དང་མུ་ས་ར་གར་བྷ་དང་རྡོའི་སྙིང་པོ་དང་མུ་ཏིག་དམར་པོ་དང་ཀར་ཀེ་ཏ་ན་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་རང་བཞིན་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དུ་འགྲོ་བའི་འོད་ཟེར་ཆེན་པོ་འགྱེད་པ། སྟེང་དུ་ཡང་ནམ་མཁའ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་
པར་སྣང་བའོ། །དེར་སེམས་ཅན་གང་སུ་དག་སྐྱེས་པ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཕགས་པའི་ས་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཏེ། སླར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨིན་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱང་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའ་དང་རྣམ་པར་
ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་ཁམས་དྲུག་པ་ཅན་ཏེ། དགེ་སློང་སྐྱེས་བུ་འདི་ནི་ཁམས་དྲུག་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཀྱང་མཛེས་པ་དང་ལྡན་པ་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཅན་ཏེ། ས་གཞི་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཅན་ནོ། །དེ་ན་སེམས་

[285B] གང་རྣམས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ནི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དགེ་བ་བདེ་བ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དབང་བསྒྱུར་བའོ། །འདི་འདྲ་བ་ནི་ཁམས་དྲུག་
ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་དང། མཚམས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང། ཤིན་ཏུ་རོལ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེར་སྐྱེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་མཐའ་ཡས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་སོང་ནས་དེར་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱི་མི་དགེ་བ་བསགས་པ་སྤང་
བར་བྱ་བ་དང། དེའི་གཉེན་པོ་དགེ་བ་སོགས་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ནས་དགེ་བའི་ཆོས་བསྐྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོན་ཏན་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡོད་ལ་མཆོག་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་སོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མཚམས་མེད་
པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་གཏེར་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་མཐའ་ཡས་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་རང་བཞིན་གཞལ་མེད་ཁང་གི་འཁོར་གྱི་ནང་ན། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་མཆོག་ཏུ་འབར་བས་སྐུ་རྣམ་པར་གསལ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ཚད་
མར་བྱེད་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་ངོར་དད་པ་མངོན་པར་འཕེལ་བའི་ཆེད་དུ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་རྣམས་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་རྣམས་རྣམ་པར་གཞག་གི་འདི་རྣམས་ཀྱི་གྲངས་འདི་ཙམ་དུ་བྱ་བར་ནུས་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མཚན་རྣམས་ནི་ཕྱག་དང་
ཞབས་འཁོར་ལོས་མཚན་པ་ཉིད་དང། རུས་སྦལ་བཞིན་ཞབས་ཤིན་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་དང། ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་སོར་མོ་ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་ལྟར་དྲ་བས་འབྲེལ་བ་ཉིད་དང། ཕྱག་དང་ཞབས་འཇམ་ཞིང་གཞོན་ཤ་ཆགས་པ་ཉིད་དང། བདུན་མཐོ་བ་ཉིད་དང། སོར་མོ་རིང་བ་ཉིད་དང། རྟིང་
པ་ཡངས་པ་ཉིད་དང། སྐུ་ཆེ་ཞིང་དྲང་བ་ཉིད་དང། ཞབས་འབུར་མི་མངོན་པ་ཉིད་དང། སྐུའི་སྤུ་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཉིད་དང། བྱིན་པ་རི་དགས་ཨེ་ནེ་ཡ་ལྟ་བུ་དང། དཔུང་པ་རིང་ཞིང་མཛེས་པ་ཉིད་དང། མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པ་ཉིད་དང། མདོག་གསེར་འདྲ་བ་ཉིད་དང།།

[286A]༄༅། །པགས་པ་འཇམ་པ་ཉིད་དང། སྤུ་རེ་རེ་ནས་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བ་ཉིད་དང། ཞལ་མཛོད་སྤུས་མཚན་པ་ཉིད་དང། རོ་སྟོད་སེང་གེའི་འདྲ་བ་ཉིད་དང། སྤུང་མགོ་ཤིན་ཏུ་ཟླུམ་པ་ཉིད་དང། ཐལ་གང་རྒྱས་པ་ཉིད་དང། རོ་བྲོ་བའི་མཆོག་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང། ཉ་གྲོ་དྷ་ལྟར་ཆུ་
ཞེང་གབ་པ་ཉིད་དང། དབུ་གཙུག་ཏོར་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང། ལྗགས་སྲབ་ཅིང་རིང་བ་ཉིད་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱིས་དམ་པའི་ཆོས་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚངས་པའི་དབྱངས་ཉིད་དང། འགྲམ་པ་སེང་གེའི་འདྲ་བ་ཉིད་དང། ཚེམས་ཤིན་ཏུ་དཀར་བ་ཉིད་དང། ཚེམས་
མཉམ་པ་ཉིད་དང། ཚེམས་ཐགས་བཟང་བ་ཉིད་དང། ཚེམས་བཞི་བཅུ་ཚང་བ་ཉིད་དང། སྤྱན་མཐོན་མཐིང་ཉིད་དང། སྤྱན་རྫིམ་[?]བའི་ལྟ་བུ་ཉིད་དོ། །ཞབས་ཤིན་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་ནི་ས་ལ་མཉམ་པར་རེག་པ་སྟེ། ས་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དམའ་བ་དང་མཐོ་བ་དང། གསེག་མ་དང་རྡོ་བ་དང་
ཆུ་དང་འདམ་དང། ཚེར་མ་དང་བུ་ག་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་མཉམ་པོར་གནས་ལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མའི་བར་གྱི་དབང་གིས་རིང་བ་ཡང་ཉེ་བར་འགྱུར་རོ། །སོར་མོའི་ཚིགས་དང་པོ་ནས་བརྩམས་པའི་སོར་མོའི་བར་ལ་སེང་སེང་པོ་མེད་ན་ཡང་སོར་གདུབ་ལ་སོགས་
པའི་རྒྱན་གཞུག་ཏུ་རུང་བའི་སོར་མོ་ཅན་ནོ། །འཇམ་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གཞོན་པ་ཉིད་དོ། །གཞོན་ཤ་ཆགས་པ་ནི་ཁ་དོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བདུན་ནི་ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་རྒྱབ་གཉིས་དང། ཕྲག་གང་གཉིས་དང་ལྟག་པ་སྟེ་ཤས་ཁེངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །
ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་ཐམས་ཅད་ཆ་བཞིར་བྱས་ནས་ཆ་གསུམ་རྣམས་ལ་ཞབས་དང། ཆ་གཅིག་ལ་རྟིང་པ་སྟེ་ཚད་དང་ལྡན་པའོ། །ཞབས་འབུར་མི་མངོན་པ་ཞེས་འདིར་མདོ་ནི་ཤིན་ཏུ་པུས་མོ་དང་ལོང་བུ་མི་མངོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞབས་འབུར་མི་མངོན་པའོ་ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཡང་
སྦས་པའི་དོན་ཅན་ཨུད་སྒྲའོ། །པུས་མོ་དང་ལོང་མོའི་རུས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤམ་ཁའི་སྒྲའོ། །བརླའི་རྩ་བ་ལས་འོག་ཐམས་ཅད་ལ་ཞབས་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཨེ་ནེ་ཡའི་ཡན་ལག་ནི་ཨེ་ནེ་ཡ་སྟེ། བྱིན་པ་དང་འདྲ་བ་ནི་བྱིན་པ་སྟེ། ཤ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དད་རིམ་གྱིས་ཕྲ་

[286B] མཉམ་པར་གནས་པ་དང། ཤིན་ཏུ་འདྲིལ་ཞིང་ཡོངས་སུ་ཟླུམ་པ་སྟེ་སོར་བརྒྱད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཕྱག་དག་མཛེས་པ་ཉིད་ནི་རྒྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རིང་བ་ཉིད་ནི་རིང་བ་སྟེ། མ་བཏུད་པར་པུས་མོར་སླེབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པ་ནི་གང་
གིས་མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་མི་མངོན་པའོ། །མདོག་གསེར་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྐུ་མཁྲེགས་ཤིང་སྣུམ་ལ་འོད་གསལ་བའི་ཁ་དོག་ཅན་ཉིད་དུ་བསྟན་པའོ། །སྤུ་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བ་ཉིད་ནི་གཡས་ཕྱོགས་སུ་འཁོར་བས་སོ། །མཛོད་སྤུ་ནི་སྨིན་མཚམས་ཀྱི་བར་ན་ཐིག་ལེའི་གནས་ན་འཇམ་པ་དཀར་བ་མཉེན་པ་
དྲངས་ན་ཁྲུ་གང་དང་ཁྲུ་གཉིས་དང་ཁྲུ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་འབྱུང་ལ། བཏང་ན་གཡས་སུ་འཁྱིལ་པ། རྩེ་མོ་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པ་སྐྱུ་རུ་རའི་འབྲས་བུའི་ཚད་ཙམ་པ་དངུལ་འབུར་གྱི་རྣམ་པའོ། །རོ་སྟོད་སེང་གེའི་འདྲ་བ་ཉིད་ནི་རྒྱས་པ་ཡངས་པ་ཤ་རྒྱས་པའི་བྲང་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང། མཛེས་པ་ཉིད་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་
ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་ཟླུམ་པ་རྩའི་དྲ་བ་མི་མངོན་པ་ནི་གང་གི་དཔུང་མགོ་སྟེ། གསེར་གྱི་བུམ་པའི་མགྲིན་པ་ཡོངས་སུ་ཟླུམ་པའི་མགྲིན་པ་ལེགས་པར་འབྲེལ་པ་ཅན་ནོ། །དཔུང་མགོ་དག་གི་བར་དང་བར་ནི་ཐལ་གོང་སྟེ་འདིའི་དེ་ཉེ་བར་རྒྱས་པའོ་ཞེས་པ་ཐལ་གོང་རྒྱས་པའོ། །རོ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱི་བྲོ་བ་
མཁྱེན་ཞིང་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་སྟེ་རོ་བྲོ་བའི་མཆོག་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་ཟས་ཅན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་ཏུ་བརྗོད་དོ། །ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་རྣམས་སུ་རོ་རྣམས་བྲོ་བར་བྱེད་གསོལ་བར་བྱེད་ཅེས་པ་རོ་བྲོ་བ་སྟེ་རྩ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཉིད་ནི་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་
དཀྲུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པར་གནས་པ་སྟེ། འདིའི་རླུང་ལ་སོགས་པས་མ་དཀྲུགས་པ་རྣམས་ནི་མཐོ་བར་མི་འགྱུར་འདུས་ཁོངས་སུ་མ་ཡིན། འཁྱིལ་བར་བྱས་པ་མ་ཡིན། ཁ་དོག་ངན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་མངོན་པར་རྩ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་འགྱུར་མ་བྱས་པའི་སྐུ་ནི་གསེར་གྱི་གཏན་པ་བཞིན་དུ་ཡིད་དུ་འོང་བར་
འགྱུར་རོ། །རླུང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་དཀྲུགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་གསོལ་བའོ། །དེ་གསུངས་པ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་མ་གྲི་ན་པ་རོ་གསོལ་བར་བྱེད་པ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་པོ་གྱེན་དུ་ཁ་ཕྱོགས་པ་རྣམས་འཇུག་གོ་ཞེས་སོ། །རོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞལ་དུ་བཅུག་པས་བདུད་རྩིའི་རོ་དང་

[287A]༄༅། །མཉམ་པ་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་རོ་བྲོ་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་རོ་སྟེ་དྲུག་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་བྲོ་བ་སྟེ། ཞིམ་པའི་མཆོག་ཉིད་དོ། །དེ་དང་ལྡན་པའི་ཞལ་ཟས་གང་ལ་ཡོད་པ་ནི་དེ་སྐད་དོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་དོ། །ནྱག་ནི་དམའ་བ་སྟེ་སྐུ་སྨད་དོ། རོ་དྷ་ནི་སྐུ་སྟོད་དོ། །ཡོངས་སུ་གབ་
བ་ནི་མཉམ་པ་སྟེ་ལྟེ་བ་ནས་བཟུང་ནས་སྐུ་སྨད་དང་སྐུ་སྟོད་ཚད་མཉམ་པའོ། །ཡང་ན་འདོམ་ནི་ཉ་གྲོ་དྷ་སྟེ་སྐུ་བཞེངས་པར་གྱུར་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཕྱག་གཉིས་འདོམ་དུ་བྱས་པ་ན་སྐུ་མཐའ་དག་ཆུ་དང་ཞེས་དག་མཉམ་པའོ། །ཉ་གྲོ་དྷ་ནི་ཤིང་ཁ་ཁ་ཏ་སྟེ་དེ་དང་འདྲ་བར་ཆུ་དང་ཞེང་མཉམ་
པའོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། །གཙུག་ཏོར་ནི་དབུ་དཀྲིས་པའི་རྣམ་པར་ཟླུམ་ཞིང་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །ལྗགས་ཆེ་བ་ཉིད་ནི་རིང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། སྙན་གྱི་བུག་པའི་བར་དང་དཔྲལ་བའི་སྐྲ་མཚམས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་ལྗགས་ཀྱིས་རེག་པའོ། །ཤིན་ཏུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པ་མ་
ཡིན་པ་ཆོས་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་འདྲ་བ་ལེགས་པར་འབྲེལ་པ་དང་འགྲམ་པའི་མཐའ་ཟླུམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། འགྲམ་པ་སེང་གེའི་ལྟ་བུ་ཉིད་དོ། །ཚེམས་བཞི་བཅུ་ཚད་བ་ནི་གཞན་རྣམས་ཀྱི་བཞིན་དུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སམ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱ་མ་ཡིན་པའོ། །སྤྱན་ནི་ཟླུམ་
པའི་དབུས་སྣུམ་ཞིང་གནས་པ་དང་ནག་པོ་ཟླུམ་པོའི་ལོགས་གཉིས་དཀར་བ་དང། རྫི་མ་གནས་པའི་གོ་སྐབས་སྣུམ་ལ་མཐིང་གར་འདུག་པ་དང། མཐའ་གཉིས་ཤིང་པི་པྤ་ལའི་ཤུན་པ་ལྟར་དམར་བ་དང། རྫི་མ་དང་སྤྱན་གྱི་བར་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་གོ་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་དང་བ་ལྔ་
རྣམས་དང་ལྡན་ཀྱང་སྤྱན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྱན་མཐོན་མཐིང་ངོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བེའུ་གཞོན་ནུའི་བཞིན་དུ་བླ་འོག་ཤིན་ཏུ་སྣུམ་ཞིང་འོད་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང། མ་འཛིངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྱན་རྫི་མ་པའི་ལྟ་བུ་ཉིད་དོ། །མཚན་འདི་རྣམས་རྗེས་སུ་གསལ་པར་བྱེད་
པའམ་མཚན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གསལ་བར་བྱེད་པའམ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོར་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་ཅེས་པའམ། རྗེས་སུ་མཐུན་པར་མཛེས་པར་བྱེད་ཅེས་པ་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་རྣམས་ཏེ། སེན་མོ་ཟངས་ཀྱི་མདོག་ལྟ་བུ་ཉིད་དང། སེན་མོ་སྣུམ་པ་ཉིད་དང། སེན་མོ་

[287B] སོར་མོ་ཟླུམ་པ་ཉིད་དང། སོར་མོ་རྒྱས་པ་ཉིད་དང། སོར་མོ་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བ་ཉིད་དང། རྩ་མི་མངོན་པ་ཉིད་དང། རྩམ་དུད་པ་མེད་པ་ཉིད་དང། ལོང་བུ་མི་མངོན་པ་ཉིད་དང། ཞབས་མི་མཉམ་པ་མེད་པ་ཉིད་དང། སེང་གེའི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་ཉིད་དང། གླང་པོ་ཆེའི་སྟབས་
སུ་གཤེགས་པ་ཉིད་དང། ངང་པའི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་ཉིད་དང། ཁྱུ་མཆོག་གི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་ཉིད་དང། གཡས་ཕྱོགས་སུ་བསྐོར་བས་གཤེགས་པ་ཉིད་དང། མཛེས་པར་གཤེགས་པ་ཉིད་དང། མི་གཡོ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་དང། སྐུ་འཁྲིལ་བག་ཆགས་པ་ཉིད་
དང། སྐུ་བྱི་དོར་བྱས་པ་ལྟ་བུ་ཉིད་དོ། །སྐུ་རིམ་པར་འཚམ་པ་ཉིད་དང་སྐུ་གཙང་བ་ཉིད་དང། སྐུ་འཇམ་པ་ཉིད་དང། སྐུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དང། མཚན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་དང། སྐུ་ཁོ་ལག་ཡངས་ཤིང་བཟང་བ་ཉིད་དང། གོམ་པ་སྙོམས་པ་ཉིད་དང། སྤྱན་རྣམ་པར་དག་
པ་ཉིད་དང། སྐུ་ཤིན་ཏུ་གཞོན་ཤ་ཅན་ཉིད་དང། སྐུ་ཞུམ་པ་མེད་པ་ཉིད་དང། སྐུ་རྒྱས་པ་ཉི་དང། སྐུ་ཤིན་ཏུ་གྲིམས་པ་ཉིད་དང། ཡན་ལག་དང་ཉིད་ལག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེས་པ་ཉིད་དང། གཟེགས་པ་རབ་རིབ་མེད་ཅིང་དག་པ་ཉིད་དང། དཀུ་ཟླུམ་པ་ཉིད་དང། དཀུ་སྐབས་
ཕྱིན་པ་ཉིད་དང། དཀུ་མ་རྙོངས་པ་ཉིད་དང། ཕྱལ་ཕྱང་ངེ་བ་ཉིད་དང། ལྟ་བ་ཟབ་པ་ཉིད་དང། ལྟེ་བ་གཡས་ཕྱོགས་སུ་འཁྱིལ་བ་ཉིད་དང། ཀུན་ནས་མཛེས་པ་ཉིད་དང། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གཙང་བ་ཉིད་དང། སྐུ་ལ་སྨེ་བ་དང་གནག་བག་མེད་པ་ཉིད་དང། ཕྱག་མཐིལ་ཤིང་བལ་ལྟར་
ཤིན་ཏུ་འཇམ་པ་ཉིད་དང། ཕྱག་གི་རི་མོ་མདངས་ཡོད་པ་ཉིད་དང། ཕྱག་གི་རི་མོ་ཟབ་པ་ཉིད་དང། ཕྱག་གི་རི་མོ་རིང་བ་ཉིད་དང། ཞལ་ཧ་ཅང་མི་རིང་བ་ཉིད་དང། ཤིན་ཏུ་དང་ཞིང་འོད་འབར་བ་ཉིད་ལས་ཞལ་ལ་གཟུགས་བརྙན་འཆར་བའི་ཕྱིར། ཞལ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་
སྣང་བ་ཉིད་དང། ལྗགས་མཉེན་པ་ཉིད་དང། ལྗགས་སྲབ་པ་ཉིད་དང། ལྗགས་དམར་བ་ཉིད་དང། གླང་པོ་ཆེའི་ང་རོ་དང་འབྲུག་གི་སྒྲ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང། གསུང་སྙན་ཞིང་མཉེན་ལ་འཇམ་པ་ཉིད་དང། མཆེ་བཟླུམ་པ་ཉིད་དང། མཆེ་བ་རྣོ་བ་ཉིད་དང། མཆེ་བ་དཀར་བ་ཉིད་དང། མཆེ་བ་

[288A]༄༅། །མཉམ་པ་ཉིད་དང། མཆེ་བ་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བ་ཉིད་དང། ཤངས་མཐོ་བ་ཉིད་དང། ཤངས་གཙང་བ་ཉིད་དང། སྤྱན་ཡངས་པ་ཉིད་དང། །རྫི་མ་སྟུགས་པ་ཉིད་དང། སྤྱན་དཀར་ནག་འབྱེས་ཤིང་པདྨའི་འདབ་མ་རངས་པ་ལྟ་བུ་ཉིད་དང། སྨིན་ཚུགས་རིང་བ་ཉིད་དང། སྨིན་མ་འཇམ་པ་ཉིད་
དང༑ སྨིན་མ་སྣུམ་པ་ཉིད་དང། སྨིན་མའི་སྤུ་མཉམ་པ་ཉིད་དང། ཕྱག་རིང་ཞིང་རྒྱས་པ་ཉིད་དང། སྙན་མཉམ་པ་ཉིད་དང། སྙན་མ་ཉམས་པ་ཉིད་དང། དཔྲལ་བ་ལེགས་པར་འབྱེས་པ་ཉིད་དང། དཔྲལ་བ་དབྱེས་ཆེ་བ་ཉིད་དང། དབུ་རྒྱས་པ་ཉིད་དང། དབུ་སྐྲ་བུང་བ་ལྟར་གནག་
པ་ཉིད་དང༑ དབུ་སྐྲ་སྟུག་པ་ཉིད་དང། དབུ་སྐྲ་འཇམ་པ་ཉིད་དང། དབུ་སྐྲ་མ་འཛིངས་པ་ཉིད་དང། དབུ་སྐྲ་མི་བཤོར་པ་ཉིད་དང། དབུ་སྐྲ་དྲི་ཞིམ་པ་ཉིད་དང། དཔལ་གྱི་བེའུ་དང་བཀྲ་ཤིས་དང་གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་པས་ཐུགས་ཁ་དང་ཕྱག་དང། ཞབས་
བརྒྱན་པ་ཉིད་ཅེས་པའོ། །ཐུགས་ཀར་ཡང་དཔལ་བེའུ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་སྟེ། ཐུགས་ཀ་ན་གནས་པའི་དཔལ་བེ་འུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་འོད་ཟེར་རྣམས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་གཞན་དུ་ཕྱག་དང་ཞབས་ལ་སྡོད་རིས་དང་བུམ་པ་
གང་བ་དང་ཉ་དང་གཉའ་ཤིང་དང་རྒྱལ་མཚན་དང། དུང་དང་ཁྲི་བཟང་པོ་དང་གདུགས་དཀར་པོ་དང། རྔ་ཡབ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །མཚན་དང་དཔེ་བྱད་འདི་རྣམས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་རྣམས་ལ་ཡང་འབྱུང་སྟེ་
འོན་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ན་གནས་པ་དང། གསལ་བ་དང་རྫོགས་པ་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པར་ཕུལ་དུ་འབྱུང་བའོ། །ཕལ་ཆེར་ནི་འདི་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གང་ལ་གནས་ནས་དེ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་དུ་མཛད་པའི་སྐུ་དེ་བསམ་གྱིས་མི་བྱ་བ་ཅིང་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཅན་ཏེ། གཟུགས་ཅན་དེ་དང་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆོས་ལ་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བར་མཛད་དོ། །དེ་

[288B] །གང་གི་ཕྱིར་འདིས་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པས་སྨོན་ལམ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་
འདི་རྣམས་དུས་འདིར་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་དང་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དང་འདྲ་བར་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་རྫོགས་པར་མཛད་མོད་ཀྱང་སྐད་ཅིག་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མི་གཡོ་བ་དང། སེམས་ཅན་གདུལ་བའི་
དུས་ལས་མི་འདའ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཀྱང་འགྱུར་བར་བྱའོ། །ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་པ་དང་སེམས་ཅན་ཇི་སྲིད་པ་དང་ཇི་སྲིད་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དང། ལས་རྣམས་རབ་ཏུ་གདགས་པ་དེ་སྲིད་དུ་བདག་སྲོག་ཆགས་གཅིག་གི་ཡང་བྱ་བ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཀྱང། གནས་
བར་བྱ་ཞིང་པན་བ་རྣམས་བྱའོ་ཞེས་པ་འདིའི་སྨོན་ལམ་གྱི་འཕེན་པའི་དབང་ལས་དང། གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉན་པ་འཇུག་པའི་ལས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས། དེ་འདྲ་བའི་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་རྣམས་རབ་ཏུ་གདགས་ཏེ། གང་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་
གྱུར་ཀྱང་མཐའ་མེད་པའི་དུས་སུ་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་པར་ཇི་ལྟར་གདུལ་བྱ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བྱ་བ་འཇུག་པས་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་དོན་མཛད་དོ། །སྐུ་འདི་ཡང་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་ཁོ་ནའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་གི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་
ཀྱི་ཚོགས་ཉེ་བར་བསགས་པས་དྲི་མ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མེ་ལོང་ཅན་རྣམས་ལ་སོ་སོར་སྣང་གི་ས་འོག་མ་རྣམས་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་འདུལ་བའི་རྒྱུ་མཐུན་དུ་ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་སྐུ་ལས། གཞན་རྒྱུ་མཚན་པའི་སྐུ་འཇུག་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་མཐུ་ལས་
ཡང་དག་པར་བྱུང་བའམ། གཟུགས་ཀྱི་སྐུའི་མ་ཐུ་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བ་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་མཐུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པོ། །དེ་ལྟར་ནི་གང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལས་གང་སྔོན་ཐོག་མ་མེད་པ་དང་

[289A]༄༅། །ལྡན་པའི་འཁོར་བར་རང་གི་སྐྱེ་བའི་གནས་སྐབས་འགག་པ་སྤྱོད་པའི་མཐའ་སྣ་ཚོགས་པ་དུ་མ་དེ་རྣམས་གསལ་བ་སྟེ། ལུས་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་པའི་མཐའ་བསྟན་པ་ལས་ཕན་ཚུན་འདྲེས་པ་མེད་པ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མེ་ལོང་གི་
དཀྱིལ་འཁོར་ལ་གདོང་གི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་ཅིག་ཅར་ཉིད་དུ་རྒྱུ་མཐུན་པའི་སྐུ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ། འབད་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་ཀུན་ནས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྔོན་སྤྱད་པ་རྣམས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་བསྙེན་བཀུར་
བྱས་པ་རྣམས། གང་འདྲ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བཻ་ཌཱུ་རྱ་དང། པདྨ་རཱ་ག་དང། ཨིནྡྲ་ནཱི་ལ་དང། ཤེལ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་རིན་པོ་ཆེའི་ལྗོན་ཤིང་ལ་སོགས་པས་མཛེས་པར་བྱས་པ། ཞེ་དང་ཆུ་དང་ཟླུམ་སྐོར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་བཅས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་སེམས་
ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཉེ་བར་མཛེས་པར། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་བལྟམས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་བཤད་པ་དེ་མ་ལུས་པ་སྐུ་གཅིག་ལ་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །སངས་རྒྱས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་སྐུ་དང་སྤྱོད་པ་དག་གི་མཐུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང། ཇི་སྙེད་དུ་
དེ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་འདུན་འདུས་པར་གྱུར་པའམ། ཆོས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་གང་གིས་ཉན་ཐོས་དང་བཅས་པའི་དགེ་འདུན་དུ་གྱུར་པ་དང། སངས་རྒྱས་དེ་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་གང་འདྲ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་མཚན་དང་དཔེ་
བྱད་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཀྲ་བའི་སྐུ་ཅན་དབྱིབས་དང་ལྡན་པ་ཞལ་ཟས་དང་ཆོས་གོས་དང་གནས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་བྱུང་བ་དང། ཐེག་པ་གཅིག་དང་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་བརྟེན་པའི་པའི་ཆོས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་གང་འདྲ་བ་དང། བདག་ཉིད་
བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་སུ་རབ་ཏུ་སྐྱེས་པ་གང་འདྲ་བ་དང། གཟུགས་དང་བློ་དང་ལྡན་པ་དང། ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དང། ཆོས་མཉན་ནས་སྤྱོད་པ་གང་ལ་སྤྱོད་པ་དང། ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་ལྷག་མ་མེད་པའི་བསླབ་པ་ཁས་བླངས་པ་དང་

[289B] རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་དུས་ཇི་སྲིད་དུ་ཚད་གང་ཕུལ་བ་དང། ཇི་ལྟར་ཡང་འདི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་སྤྱོད་
ཚུལ་གྱི་མཐའ་སྟོན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བཟོད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡང་གང་སྔོན་གྱི་གནས་སྐབས་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དེ་རྣམས་མ་ལུས་པར་སྐུ་གཅིག་ལ་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལྟ་ཞོག་གཞན་ཡང་
བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་ར་[?]ཡང་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །གཞན་ཡང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་ནས་ཇི་སྲིད་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་བར་གྱི་སྤྱོད་པ་གང་རྣམས་
དང༑ དུས་གསུམ་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། ཉན་ཐོས་རྣམས་དང། སྐྱེ་བོ་མ་ལུས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་རེ་རེར་ཅི་ཅར་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །ནམ་མཁའི་མཐའ་ཀླས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
ཀྱང་བཞེད་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་གི་ནང་དུ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ཕྲ་རབ་གྱུར་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཆེ་བར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་གིས་ཀྱང་མཐའ་མེད་པའི་ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པ་དང་འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་པ་བརྟེན་པ་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཁམས་མ་ལུས་པ་རྣམས་ན་ཇི་སྙེད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་སྙེད་ལས་ལྷག་པའི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་བཀྲ་བ་རྣམས་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །དེ་ལྟར་འགྲོ་བའི་དབང་ཕྱུག་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མིག་འཕྲུལ་གྱི་ངོ་བོ་ལས་མ་འདས་པའི་རང་བཞིན་མངོན་སུམ་པ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་ནུས་པའོ་ཞེས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མོས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁམས་གསུམ་

[290A]༄༅། །ལས་འདས་པ་ཡང། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་རྗེས་སུ་གཞུག་པས་ཡུམ་དང་ཡབ་དང་སྲས་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་པ་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཞིང་ཁམས་གསུམ་པར་བཞུགས་ནས་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ཡང་དག་པར་འཇུག་པས་
རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ། གྲགས་པ་དང་ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པས་མ་ཡིན་པར་ཐུགས་རྗེས་འགྲོ་བ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྲིན་ལས་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་འགོད་པར་མཛད་དོ། །དེ་ལྟར་ནི། འགྲོ་རྣམ་
ཞི་བའི་ལས་དང་ནི། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྲིད་དུ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ཕྲིན་ལས་འདི། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་བདུན་དུ་འདོད། །ཅེས་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་ནོ། །ཕྲིན་ལས་དེ་རྣམས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐུ་དེ་རྣམས་སུ་སྤྲུལ་པ་སྟེ། གང་དམྱལ་བ་པ་རྣམས་ཀྱི་དམྱལ་བའི་མེ་ཤི་བར་
བྱས་པས་དང། ཆོས་སྟོན་པས་དང། དེ་བཞིན་དུ་བྱོལ་སོང་རྣམས་ལ་ཡང་རང་གི་ཤ་དང་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་སྟེར་བས་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཡི་དགས་རྣམས་ལ་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱིན་པ་དང། ཆོས་སྟོན་པས་ཀྱང་སེམས་མངོན་པར་དང་བར་བྱས་ནས། མངོན་པར་དང་བས་དེ་བས་
ཀྱང་རང་གི་འགྲོ་བ་རྣམས་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་ལྷ་དང་མི་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་དང། ལྷ་ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་མོ་ས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་བསྟན་པས་མངོན་པར་དང་བར་བྱས་ནས་དམིགས་སུ་སྐྱེ་བ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་འགོད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མདོ་ཇི་ལྟ་
བར༑ བདག་གིས་གོང་དུ་གནས་སྐབས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ཇི་ལྟར་རང་ཉིད་ཐུགས་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བསྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་དང་དེ་བསྐྱེད་པའི་ཆེད་དུ་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་དོ་ཞེས་མདོར་བསྡུས་ནས་
འདིའི་ཕྲིན་ལས་བསྟན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཇི་སྐད་བརྗོད་པ་འདི་རྣམས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཀུན་དུ་འདོ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་རོ། །གང་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་

[290B] ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
ཐམས་ཅད་ན་གནས་པའི་འགྲོ་བ་མ་མགོན་མེད་པ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྣོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པར་ནམ་མཁའ་འཇུག་པ་ཇི་སྲིད་པར་མགོན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཅི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཉམ་པར་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། རྒྱུ་གསུམ་
རྣམས་ཀྱིས་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་སྤྱོད་པའོ། །
སྐུ་ཚེ་དང་རིགས་དང་ཚད་ཀྱིས་བྱས་པའི་ཐ་དད་པར་ནི་འགྱུར་ཏེ། ཤིན་ཏུ་རིང་བ་དང་ཐུང་བར་འཚོ་བའི་ཕྱིར་དང་བྲམ་ཟེ་དང་རྒྱལ་རིགས་སུ་རིགས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དང། འོད་སྲུངས་དང་གཽ་ཏ་མ་ལ་སོགས་པ་རུས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དང། ཆུང་བ་དང་ཆེ་བའི་བོང་ཚོད་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་
ཏེ༑ དུས་ཇི་ལྟ་བའོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་མཁས་པས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་དྲུང་དུ་ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་དང་གུས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་ནུས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་
ཚོགས་པ་དང་ཕན་པ་བྱེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་དང། དུས་རིང་པོར་གོམས་པར་བྱེད་པ་དང། རྒྱུན་དུ་གོམས་པར་བྱེད་པ་དང། བཀུར་སྟིར་
བྱས་ཏེ་གོམས་པར་བྱེད་པའོ། །འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཡེ་ཤེས་དང། སྤངས་པ་དང། མཐུ་དང། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཕན་པར་བྱེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ངན་སོང་གསུམ་དང། འཁོར་བའི་སྡུག་

[291A]༄༅། །བསྔལ་ལས་ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་འགྲོལ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། ཐེག་པ་གསུམ་དང་བདེ་འགྲོ་ལ་འགོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཉེ་བར་མ་བསྟན་པར་མཁྱེན་པ་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང། རྣམ་པ་
ཐམས་ཅད་དུ་མཁྱེན་པ་དང། འབད་པ་མེད་པར་མཁྱེན་པའོ། །སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དང། ཤིན་ཏུ་སྤངས་པ་དང། བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྒྲིབ་པ་
སྤངས་པའོ། །མཐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་རྣམ་ས་སྤྲུལ་ཞིང་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་དང་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ལ་དབང་བ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། སྐུ་ཚེ་གཏོང་བ་དང་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ལ་དབང་བ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། བསྒྲིབས་པ་དང་
ནམ་མཁར་དང་རིང་བ་ལ་མྱུར་བར་གཤེགས་པ་དང། ཕྲ་བ་མང་པོར་འཇུག་པ་ལ་དབང་བ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། སྐུའི་འོད་ཀྱིས་མཐའ་ཡས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣང་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་གཉུག་མའི་ངོ་མཚར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་
པའོ། །གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། དཔེ་བྱད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། སྟོབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོའི་རུས་པའི་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་
ཡང་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐ་དད་པ་དང་ཞིང་ཐ་དད་པ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་འགའ་ཞིག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནི་ཤེལ་གྱི་རང་བཞིན། འགའ་ཞིག་གི་ནི་བཻ་ཌཱུརྱའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །མིང་ཐ་དད་པ་ནི་འོད་དཔག་མེད་དང། རྣམ་
པར་སྣང་མཛད་ཅེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །སྐུ་ཐ་དད་པ་ནི་འགའ་ཞིག་གིས་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་བ་སྟེ། ཤེལ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའམ། སྐུ་ཆུང་བ་དང་སྐུ་ཆེ་བ་ཐ་དད་པས་སོ། །ཆོས་ལ་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཐ་དད་པ་ནི་ས་བཅུ་པ་དང་བློ་

[291B] །འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐ་དད་པ་ནི་དེར་འདུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ལྟོས་པ་སྟེ། བསྐོར་བ་ཐ་དད་པ་ཡང་ངོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པོ་འདི་རྣམས་འཁོར་དང་
བཅས་པ་འདིར་ངེས་པར་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་ཁོ་ནར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། གནས་གང་དེ་རྣམས་བསམས་ན་བྱིས་པ་ནུས་པ་ཟད་པ་ལས་སྐྱོ་ཞིང་སྨྱོ་ལ་བརྒྱལ་བ་དང་འཆི་བར་འགྱུར་བའི་གནས་དེ་རྣམས་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམས་ཏེ། རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་
རྣམས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱི་དབང་ཕྱུག་གི་གཙོ་བོས་གཟིགས་ཤིང་བསྟན་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་བདག་གིས་འདིར་གདམས་ངག་ཇི་ལྟ་བར་ངེས་པར་བཤད་པའོ། །དེ་ལྟར་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཉིད་མདོར་བསྡུས་པ་སྟེ། ཕྱེ་བར་
བྱ་ན་ནི་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པར་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཁོ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་རེ་རེར་དང་དཔེ་བྱད་དང་སྐྱེས་བུའི་མཚན་དང། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་
པར་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་ནུས་ལ། མངོན་པར་བརྗོད་པར་ཡང་ནུས་མོད། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་སྐུ་ཚེའི་ཚད་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་གྱུར་ཅིང། མྱུར་ཞིང་མྱུར་བར་ལས་གཞན་མེད་པར་གྱུར་ནས་གལ་ཏེ་བརྗོད་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་ན་
ཡང་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ལ་རང་སངས་རྒྱས་སམ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་མཐའ་ཤེས་པའམ་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པར་སྔར་ཁོ་ནའོ། །གཤོག་པའི་རྒྱ་ཤིན་ཏུ་ཡངས་པའི་རླུང་གི་ཤུགས་རློབ་ཅིང་
ཕ་རོལ་གནོན་པའི་ནམ་མཁའ་ལྡིང་ཡང། ནམ་མཁའ་ཡོངས་སུ་ཟད་དོ་སྙམ་ནས་ནམ་མཁའ་ལས་འབབ་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རང་གི་སྟོབས་དང་ཕ་རོལ་གནོན་པ་ཉམས་པས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་ས་བཅུ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྣམ་

[292A]༄༅། །པར་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་སྙེད་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ནུས་པ་ལས། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་ཟད་པས་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་མཐའ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལས་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་གྱི། རང་གི་བློའི་སྟོབས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པས་ནི་
ལོག་ནས་གནས་ན། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་གྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས། གང་གི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའམ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་གཏམ་འདི་ལྟ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བདག་ལྟ་བུའི་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་ལོང་བ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཅན་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་སྐབས་ག་ལ་ཡོད། གལ་ཏེ་ཡང་དེ་ལྟ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང། འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་བ་ལས། ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་བདག་གིས་ཡོན་ཏན་ཕྱོགས་གཅིག་
གི་ཆ་ཙམ་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་མཐའ་ཡས་ཤིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་འབྱུང་གནས་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་སླར་ཡང་བྱིས་པ་རང་ཡོན་ཏན་གྱིས་བཀྲེན་པས་མོས་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་འདྲ་བ་ཐོས་ཀྱང་
སངས་རྒྱས་དེའི་ཆོས་ལ་གུས་པར་མི་བྱེད་ལ། མཁས་པ་རྣམས་ནི་རྐང་གི་ཁོང་ནས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དང་དེའི་ཆོས་ལའང་མངོན་པར་རབ་ཏུ་དང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་རྣམས་དེ་ལ་དད་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱར་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་རྣམས། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ངེས་པའི་སྡིག་པ་རྣམས་ཀྱི་
ཕུང་པོ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ། ལྷ་དང་མིའི་དཔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞིང། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བླ་ན་མེད་པ་མཆོག་ཏུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ། །ཐུབ་པའི་དགོངས་པའི་རྒྱན་ལས་ཡོན་ཏན་གྱི་སྣང་པའི་ལེ་འུ་སྟེ་ཡོངས་སུ་བཅད་བ་བཞི་པའོ།། །།ཞེས་
པ་ཐུབ་དགོངས་དཔག་བསམ་ལྗོན་ཤིང་རྟོག་པའི་རླུང་གིས་ནི། །གཡོས་ཤིང་ལྟ་ངན་ཆུ་ཡིས་རྒྱུན་དུ་རབ་ཞིར་མཐར་ཞུགས་པ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམས་ཉེ་བར་གྱུར་ལས་འབྲས་བུ་བཟང་རྣམས་བསྡུས། །ཀྱེ་སྙིང་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དག་པ་འབྱུང་བ་ག་ལ་ཞིག་སྣང་བ་འདི་ལས་ཕན་དང་

[292B] །གང་ལས་མཐོ་བས་ཡོན་ཏན་རང་བཞིན་ཐེག་པ་འདི་ཞོན་ཏེ། །བདག་ནང་སྟོབས་ལྡན་དགྲ་བོའི་རིགས་ཀྱི་རྩ་བ་མྱུར་ཆོད་ལ། །སྲིད་གསུམ་རྣམ་རྒྱལ་ཕུན་ཚོགས་བྱང་ཆུབ་གནས་ཀྱིས་ཕུན་ཚོགས་བྱོན། །ཚུལ་གསུམ་རྣམས་ལ་བདེན་པ་ཟུང་གི་
སྲོག་མདོར་བསྡུས་བདག་གིས་འདི་རུ་ཉེ་བར་བཀོད། །གལ་ཏེ་ཉེས་པར་ཟིན་ན་དེ་བཟོད་མཛོད། །བདེན་པ་གཉིས་ལ་ས་བརྙེས་ཚད་མ་ཡིན། །གཞུང་ལུགས་སྨད་མེད་བཤད་པའི་ལེགས་བྱས་འདོད་བྱ་ཟླ་བ་ནི། །རབ་རིབ་འཇོམས་བྱེད་གཉིད་བྲལ་དེ་ཡིས་སྐྱེ་བོ་ཚིམ་བྱེད་ཤོག་
བདག་ཀྱང་སོ་སོའི་སྐུ་འཛིན་བསམ་མི་ཁྱབ་སྐུ་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས། །རྩོད་པ་དང་བྲལ་བསྐལ་པར་རོལ་པའི་ཆེད་དུ་འདུ་བར་ཤོག་ཡོན་ཏན་དམ་པ་བསྒྲིགས་པའི་རྒྱན། །བརྟེན་པ་འོད་འབར་དྲི་མེད་པ། །སྣང་བ་འདི་ནི་སྐྱོ་བོ་ཡི། །མགྲིན་པ་རྣམས་ལ་གདགས་པར་མཛོད།།
སྣང་བ་དང་བཅས་རྒྱན་འདི་ལྟར། །སེམས་ཅན་སེམས་ལ་སྡོང་བུ་བཞིན། །ཐུབ་པ་ནང་འོད་འཇུག་ཆེད་དུ། །ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་གནས་པར་ཤོག་ཐུབ་པ་དགོངས་པའི་རྒྱན་སློབ་དཔོན་མཁས་པ་ཆེན་པོ་འཇིགས་མེད་འབྱུང་གནས་སྦས་པའི་ཞབས་ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་
སོ།། །།རྣམ་གནོན་ཚུལ་མཁས་འཇི་གས་མེད་ཀྱི། །གནས་ལ་རེག་པའི་ཚུལ་འདི་ནི། །དཔལ་ལྡན་དགའ་སྐྱོང་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི། །སུམ་ཅུའི་ལོ་ལ་བྱས་པ་ཡིན། །ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་སྟོང་ཕྲག་ལྔ། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྡོམ་པའི་ཚད། །བསྔགས་འོས་བརྒྱན་པའི་ཆེད་དུ་
འདིའི༑ །ཚད་བཞིན་སྙིང་ལ་དངོས་པོ་རྣམས། །ཞེས་པའོ། །བདེ་གཤེགས་བསྟན་པ་བསམ་འཕེལ་ནོར་བུ་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱི་རང་གི་མི་ཤེས་མུན་པས་བསྒྲིབས་ནས་དོན་མེད་འགྱུར། །དེ་རྟོགས་དོན་དུ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་འདེགས་པར་བྱེད་པའི་དབང་གྱུར་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱང་ནུབ་གྱུར་ཏེ། །འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་ཤིན་ཏུ་
དོན་མེད་ལྟ་བུར་མི་འཇིགས་སེང་གེའི་ཐུགས་རྗེའི་སྤྱན་གྱིས་རབ་གཟིགས་ནས། །ཡོན་ཏན་རང་བཞིན་ཐུབ་ཆེན་དགོངས་པའི་སྒྲོན་མ་འདི་ནི་མི་ཤེས་མུན་པ་བསལ་ཕྱིར་མཛད། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཕགས་པའི་སྐད་ཀྱིས་དབེན་པའི་སྐྱེ་བོ་དག་ལ་དོན་མེད་ལྟ་བུར་ཁོ་བོས་རབ་རྟོགས་ནས། །དེ་དག་

[293A]༄༅། །ཀུན་གྱིས་ཡིད་ཀྱི་མུན་པ་ཤིན་ཏུ་སྟུག་པོ་རྣམ་པར་བསལ་ཕྱིར་བདག་གིས་ལེགས་པར་འདི་བསྒྱུར་ནས། །བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཆུ་འཛིན་འོད་ཟེར་ལྟ་བུར་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཞིང་དགའ་བ་སྐྱེད་པ་གང་ཡིན་དེས། །འདི་རུ་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་མུན་པ་ཤིན་ཏུ་སྟུག་པོ་
རྣམ་པར་བསལ་ནས་ཟབ་མོའི་ལམ་རྟོགས་ཤོག་ །།མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཙུག་གི་ནོར་བུ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བཀའ་རབ་འབྱམས་ལ་ཤེས་པའི་སྣང་བ་སྐྱེས་པའི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ལས་མཉན་ནས། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཞལ་སྔར་ཤཱ་ཀྱའི་དགེ་སློང་དཔང་ཞོ་གསལ་བ་གྲགས་
ཞེས་བྱ་བས། ཡུལ་དབུས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་མཁས་པའི་འབྱུང་གནས་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲར་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།། །།དུས་ཕྱིས་ལུང་དང་རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་སྟག་སྡེ་པ་ཆེན་པོ་སེང་གེ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་བཀའ་དྲིན་དང། དེ་ཉིད་ཀྱི་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་བསམ་གྱིས་མི་
ཁྱབ་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མཐའ་ཡས་པའི་ཤེས་བྱའི་ཆོས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་ཤོང་སྟོན་ལོ་ཙཱ་བ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ལེགས་པར་བཤད་པའི་སྲོལ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཕྱི་དང་ནང་གི་གཞུང་ལུགས་དུ་མ་རྣམས་ལ་བློའི་སྣང་བ་ཆེར་རྒྱས་པ། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་
བ་དཔང་དགེ་སློང་དཔལ་ལྡན་བློ་གྲོས་བརྟན་པས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དོག་ཤིང་དབོན་པོ་དང། བདེ་བ་ཆོས་ཀྱི་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པས། མཐུན་རྐྱེན་བསྒྲུབས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ལེགས་པར་བཅོས་ནས་དག་པར་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།། །།
སླར་ཡང་དཔལ་ལྡན་བློ་གྲོས་བརྟན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཞུང་འདིའི་སྐབས་དང་གཞུང་ལུགས་གཞན་གྱི་སྐབས་མཐུན་པ་ཇི་སྙེད་རྙེད་པ་རྣམས་སྦྱར་ཞིང་རྒྱ་དཔེ་དང་གཏུགས་ཏེ་ལེགས་པར་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ནས་ཞུས་ཆེན་བགྱིས་ལ། དོན་ལ་ཡང་ལེགས་པར་དཔྱད་པས་ཤིན་
ཏུ་དག་པར་བགྱིས་པའོ། །སྒྲ་དོན་སྣང་བ་ཉིན་བྱེད་འོད། །བརྩོན་པས་ཡང་ཡང་བརྟེན་པ་ཡིས། །གཞུང་མཆོག་ཟབ་ཡངས་འདབ་བརྒྱའི་ཚལ། །དགོངས་དོན་གེ་སར་རབ་གསལ་གྱུར། །འགྲོ་བ་མང་པོ་ལ་ཕན་གྱུར་ཅིག། །།


