
[281B] །།གང་གིས་ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་མཐར་ཕྱིན་པས། །འགྲོ་བའི་མི་ཤེས་རབ་རིབ་སེལ་མཛད་པ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ཞི་གནས་འཇུག་པའི་ཐབས་ཚུལ་ཅུང་ཟད་བྲི། །
སྡོམ་ནི། ཚོགས་དང་ཤེས་བྱ་སྔོན་འགྲོ་དང། །བསྒོམ་དང་ཉེས་སྤང་ཚོད་གཟུང་དང། །ངལ་གསོ་སྐྱེ་ལུགས་གནས་པའི་ཚད། །བཅུ་པ་བསྟན་ཐབས་ངོས་ཟུང་ཅིག་དེ་ལ་ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པ་ལས། །ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་
དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་ལ་ཞི་གནས་མི་ཟད་པ་གང་ཞེ་ན། གང་སེམས་ཞི་བ་དང། རབ་ཏུ་ཞི་བ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང། རྣམ་པར་མི་གཡེང་བ་དང། དབང་པོ་ལེགས་པར་བསྡམས་པ་དང། མི་རྒོད་པ་དང། མི་འཕྱར་བ་དང། མུར་ཅོར་མི་སྨྲ་བ་དང། ཡབ་ཡབ་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་

[282A]༄༅། །མི་འགྱུར་བ་དང། ཞི་དེས་པ་དང། བསྲུང་བ་དང། ཅང་ཤེས་པ་དང། ལས་སུ་རུང་བ་དང། རྩེ་གཅིག་པ་དང། གཅིག་པུར་དགའ་བ་དང། འདུ་འཛི་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་དང། དབེན་པར་དགའ་བ་དང། ལུས་དབེན་པ་དང། སེམས་མ་བསླད་པ་དང་
དགོན་པར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། འདོད་པ་ཉུང་བ་དང། འདོད་པ་མེད་པ་དང། འདོད་ཆེན་མེད་པ་དང། ཆོ་ག་ཤེས་པ་དང། འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། སྤྱོད་ལམ་བསྲུང་བ་དང། འདུ་ཤེས་པ་དང། ཚོད་ཤེས་པ་དང་
དུས་མིན་ཤེས་པ་དང། རླན་དྲོད་ཤེས་པ་དང། དགང་སླ་བ་དང། གསོ་སླ་བ་དང། སོ་སོར་རྟོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མི་མཐོ་མི་དམའ་བ་དང། ངན་དུ་བརྗོད་པ་དང། ངན་དུ་སྨྲ་བའི་ཚིག་གི་ལན་དང་དུ་ལེན་པ་དང། རྣལ་འབྱོར་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་
ནང་དུ་ཡང་དག་པར་འཇོག་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང། བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། བྱམས་པ་བསྐྱེད་པ་དང། སྙིང་རྗེ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་དང། དགའ་བ་ལ་གཞོག་པ་དང། བཏང་སྙོམས་སྒོམ་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། །དལ་
འབྱོར་སྤྱོད་པའི་སྐབས་སུ་སྐྱོན་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ། སྐྱོན་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ལ་རིམ་གྲོ་མི་བྱེད་པ་དང། ཆོས་དང། དགེ་འདུན་དང་བསླབ་པ་དང། འཕགས་པ་རྣམས་དང། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རྒན་རབས་དང། བར་མ་དང་གསར་
བུ་རྣམས་ལ་རིམ་གྲོ་མི་བྱེད་པ་ནི་སྐྱོན་ནོ། །བདག་ལ་རི་མོ་བྱེད་པ་དང། གཞན་ལ་བརྙས་པ་དང། ཡུལ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་དང། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང། སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་དང། གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་དང། ཆད་པར་ལྟ་བ་དང་
རྟག་པར་ལྟ་བ་དང། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་དང། རྟག་པར་འཛིན་པ་དང། མི་རྟག་པར་འཛིན་པ་དང། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་མཉེས་པར་མི་བྱེད་པ་དང། བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་བརྟེན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་དང། སེམས་ཅན་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ལ་

[282B] སྡིག་པའི་གྲོགས་ལ་བརྟེན་པ་དང། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་དང། མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་སྤང་བ་དང། མདོ་སྡེ་ཟབ་མོས་སྐྲག་པ་དང། སྙོམ་ལས་དང་ལེ་ལོ་བྱེད་པ་དང། བདག་ལ་བརྙས་པ་དང། གཟི་བརྗིད་ཆུང་བ་དང། སྤོབས་པ་
མེད་པ་དང། གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་འགྱོད་པ་དང། མི་འགྱོད་པ་ལ་འགྱོད་པ་དང། འགྱོད་པ་ལ་མི་འགྱོད་པ་དང། སྒྲིབ་པ་ཀུན་ནས་ལྡང་བའི་གྲགས་པ་དང། གཡོ་སྒྱུས་བཅིངས་པ་དང། རྨུགས་ཤིང་གཉིད་ཀྱིས་ནོན་པ་དང། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་འདོད་པ་དང། རུས་ལ་འདོད་
ཆགས་པ་དང། རིགས་ལ་འདོད་ཆགས་པ་དང། ལྟ་བ་ལ་འདོད་ཆགས་པ་དང། ཡུལ་ལ་འདོད་ཆགས་པ་དང། འཁོར་ལ་འདོད་ཆགས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའི་གསང་ཚིག་ལ་བརྟེན་པ་དང། དམ་པའི་ཆོས་ལ་འབྱོར་བ་དང། ཡི་དམ་འདོར་བ་དང། མི་དགེ་བ་
དང་ལྡན་པ་དག་ལ་རྩོལ་བ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་བསྡེབ་དང། སྐྱེས་པ་དང་བསྡེབ་པ་དང། བུད་མེད་དང་བསྡེབ་པ་དང། ཁྱེའུ་དང་བསྡེབ་པ་དང། བུ་མོ་དང་བསྡེབ་པ་དང། མུ་སྟེགས་ཅན་དང་བསྡེབ་པ་དང། དགོན་པ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་དང། ཟས་ཀྱི་ཚོད་
མི་ཤེས་པ་དང། བླ་མའི་དྲུང་དུ་མི་འགྲོ་བ་དང། ཁ་ཏོན་གྱི་དུས་མི་ཤེས་པ་དང། སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གནས་མི་ཤེས་པ་དང། བསླབ་པ་ཕྲ་མོ་དག་ལ་གུས་པར་མི་བྱེད་པ་དང། སྡིག་པ་ཆུང་ངུ་རྣམས་ལ་འཇིགས་པར་མི་ལྟ་བ་དང། དབང་པོ་གཏི་མུག་གིས་བསྒྲིབས་པ་དང་ལྡན་པ་དང། གཡེང་
བ་དང་ལྡན་པ་ལ་དབང་པོ་གྲིམས་པ་དང། རྒོད་པར་སྤྱོད་པ་དང། བཅོས་དཀའ་བ་དང། བཀའ་བློ་མི་བདེ་བ་དང། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང། ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་གཟུགས་དག་ལ་མཚན་མ་དང་མངོན་རྟགས་སུ་འཛིན་པ་དང། ཁྲོ་བ་རྣམས་ལ་སེམས་མི་བྱམས་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ལ་སྙིང་མི་
བརྩེ་བ་དང། ན་བས་སྐྱོ་བར་མི་བྱེད་པ་དང། ཤི་བས་མི་སྐྲག་པ་དང། ཀུན་ཏུ་འབར་བ་ལས་མི་འབྱུང་བ་དང། ལུས་སོ་སོར་མི་རྟོགས་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོ་སོར་མི་རྟོགས་པ་དང། ཅི་བྱས་ཅི་བྱེད་ཅི་བྱ་ཞེས་སོ་སོར་མི་རྟོགས་པ་དང། མི་བསམ་པ་ལ་སེམས་པ་དང། མི་རྟག་པ་ལ་

[283A]༄༅། །སྤྱི་རྟོག་པ་དང། མི་སྨོན་པ་ལ་སྨོན་པ་དང། མི་འབྱུང་བ་ལ་འབྱུང་བར་འདུ་ཤེས་པ་དང། མི་དགེ་བ་ལ་དགེ་བར་ལ་འདུ་ཤེས་པ་དང། ལམ་མ་ཡིན་པ་ལམ་དུ་འདུ་ཤེས་པ་དང། མ་ཐོབ་པ་ལ་ཐོབ་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང། འཕྲལ་གྱི་བྱ་བ་ལ་ཆགས་པ་དང་
བྱེད་པ་ངན་པས་གཡེངས་པ་དང། དགེ་བའི་ཕྱོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་སྤོང་བ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མངོན་པར་དད་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་མི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང། ཉན་ཐོས་
ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་མངོན་པར་དད་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང། རྩོད་པ་ལྷུར་བྱེད་པ་དང། འཐབ་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དང། བརླང་བ་དང། རྩུབ་པ་དང། ཕོ་ཐེག་ཅན་དང། སྤྱི་རྟོལ་ཆེ་བ་དང། གཏུམ་པ་དང། གདུག་པ་དང། ངག་མི་སྙན་པ་དང། མུར་ཅོར་
སྨྲ་བ་དང། མི་གཙིགས་པར་སྨྲ་བ་དང། ངན་དུ་སྨྲ་བས་སྨྲ་བ་དང། བརྫུན་ཟེར་བ་དང། སྤྲོས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང། སྤྲོས་པ་ལ་གཞོལ་བ་ནི་སྐྱོན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་ལས་ཡང་གསུངས་པ། དེ་འདུ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤང་ངོ། །འདུ་
འཛི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་སྤོང་ངོ། །སྨྲ་བ་ལ་དགའ་བ་དང། འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། གནོད་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། འཚེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། ལྟ་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་སྤང་ངོ། །ཤེས་ཀྱི་ཁེ་འདོད་པ་དང། གྲགས་པ་འདོད་པ་
དང༑ རྙེད་པ་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་སྤོང་སྟེ། དེ་ལུས་དང་སེམས་རབ་ཏུ་དབེན་པས་སེམས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སེམས་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གི་སེམས་འདི་ཅི་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད་དམ། འོན་ཏེ་མི་དགེ་བ་འམ། འོན་ཏེ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་འམ། ཆོས་གང་ལ་སྤྱོད་
ཅེས་རྣམ་པར་དཔྱོད་དེ། གལ་ཏེ་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད་ན་དེ་ལ་སེམས་དགའ་བ་དང། རངས་པ་དང། མགུ་བ་བསྐྱེད་དོ། །དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནོ། །འོན་ཏེ་མི་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད་ན་དེ་ལ་སྐྱོ་བ་མང་བ་དང། རྟོག་པ་མང་བ་

[283B] མི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་སྤང་བ་ལ་བརྩོན་པ་ཡིན་ནོ། །མི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གོ། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཆེན་པོ་དང། འབྲིང་དང། ཆུང་ངུའོ། །དེ་ལ་འདོད་
ཆགས་ཆེན་པོ་གང་ཞེ་ན། གང་ལུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་སྟེ། སེམས་ཀུན་ནས་གཟུང་ཞིང་གནས་པ་དང། གང་གི་དེ་ལ་གཞོལ་ཞིང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་མི་འཐོབ་པ་དང། དེ་ལ་གཞོལ་བ་དེ་ལ་ངོ་ཚ་དང་འཛེམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་ངོ་ཚ་
དང་འཛེམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་གཅིག་པུ་ལྐོག་ཏུ་སོང་སྟེ། སེམས་ཀུན་ནས་གཟུང་ཞིང་གནས་པ་དང། དེ་ཉིད་རྗེས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་ཅིང་དེ་ཉིད་ལ་ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་སྨོན་པ་དང། དེ་ཉིད་ལ་ཡང་ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་ལ་ངོ་ཚ་མེད་
པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་འཛེམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེ་དང། གཞི་དེས་ཕ་མ་འམ་བླ་མ་ལྟ་བུ་གཞན་དག་དང་རྩོད་ཅིང་ཕྱིར་ཟློག་པ་དང། རྒོལ་བར་བྱེད་ཅིང་དེས་ངོ་མི་ཚ་ལ་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་ལ་འཛེམ་པ་དང། ངོ་ཚ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རྒྱུ་དེ་དང་
རྐྱེན་དེ་དང། གཞི་དེས་ངན་སོང་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་འབྲིང་པོ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་བརྟེན་པར་གྱུར་ན་བྱ་བ་གྲུབ་ཀྱི་བར་དུ་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་གྲུབ་ནས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཐོབ་ནས་འགྱོད་པ་
འཐོབ་པ་དང། སེམས་ལ་མི་འཆབ་པ་འཐོབ་པ་སྟེ། དེ་ནི་འདོད་ཆགས་འབྲིང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ཆུང་ངུ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་འདོད་པ་རྣམས་བསྟེན་པར་གྱུར་ཀྱང་མནམས་པ་དང། བྱུག་པ་དང། ལུས་ཀྱིས་རེག་པ་ཙམ་མམ། ཚིག་ཏུ་སྨྲས་པ་ཙམ་མམ། མཐོང་
བ་ཙམ་གྱིས་ཚིམ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་འདོད་ཆགས་ཆུང་ངུ་ཞེས་བྱའོ། །མདོར་ན་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པའི་སེམས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ་དེ་ནི་འདོད་ཆགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཞེ་སྡང་གང་ཞེ་ན། ཞེ་སྡང་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཆེན་པོ་དང། འབྲིང་དང། ཆུང་ངུའོ། །

[284A]༄༅། །དེ་ལ་ཞེ་སྡང་ཆེན་པོ་གང་ཞེ་ན། ཞེ་སྡང་གི་རྣམ་པ་གང་གིས་ཞེ་སྡང་ཞིང་རྔམ་འཁྲུགས་གཏུམ་པར་གྱུར་ནས་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་ལས་གང་ཡང་རུང་བར་བྱེད་པ་འམ། དམ་པའི་ཆོས་སྤང་བ་གང་བྱས་པ་ལ་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་བསྡམས་པ་བས་ཀྱང་གྲངས་སུ་ཡང་ཉེ་བར་
མི་འགྲོ༑ །ཆ་དང། བགྲང་བ་དང། དཔེ་དང། རྒྱུར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཕྱེད་དེ། དེ་རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེ་དང། གཞི་དེས་ལུས་ཞིག་ནས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་དག་ཏུ་སྐྱེ་ཞིང། གལ་ཏེ་བརྒྱ་ལ་མིར་སྐྱེ་བ་ན་ཡང། གནག་ཅིང་དམར་ལ། གཏུམ་ཞིང་གནོད་སེམས་མང་བར་འགྱུར་
ཏེ༑ དེ་རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེ་དང་གཞི་དེས་ཀྱང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཞེ་སྡང་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཞེ་སྡང་འབྲིང་བོ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་ཞེ་སྡང་བར་གྱུར་ཏེ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་བྱས་ནས་མྱུར་བ་མྱུར་བར་སྐྱེན་པ་སྐྱེན་པ་ལ་གོར་ལ་གོར་དུ་འགྱོད་ཅིང་དེའི་གཉེན་པོ་
ལ་ཡང་བརྟེན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཞེ་སྡང་འབྲིང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཞེ་སྡང་ཆུང་ངུ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་ཞེ་སྡང་བར་གྱུར་ནས་ཚིག་ཙམ་དང། མི་སྙན་པ་ཙམ་དང། ངན་དུ་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་མི་དགེ་བའི་ལས་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་བརྒྱལ་བར་འགའ་ཞིག་འབྱུང་སྟེ། བྱུང་ན་ཡང་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་
དང༑ ཡུལ་ཙམ་དེ་ཉིད་དང། ཐང་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་གཉེན་པོ་བསྟེན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཞེ་སྡང་ཆུང་ངུ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གཏི་མུག་གང་ཞེ་ན། གཏི་མུག་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཆེན་པོ་དང། འབྲིང་དང། ཆུང་ངུའོ། །དེ་ལ་གཏུ་མུག་ཆེན་པོ་གང་ཞེ་ན། གང་ཇི་སྐད་དུ་སྨོས་པའི་
གནས་དེ་དག་ལས་ཉེས་ཀྱང་དགའ་ཞིང་མྱ་ངན་དུ་མི་བྱེད། །སྨྲེ་སྔགས་མི་འདོན། འགྱོད་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གཏི་མུག་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གཏི་མུག་འབྲིང་བོ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་མི་དགེ་བའི་ལས་བྱས་ཀྱང་ལ་གོར་ལ་གོར་དུ་འགྱོད་ཅིང། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་
ཀྱི་དྲུང་དུ་འཆགས་ཤིང་མི་འཆབ་ལ། དེ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་ཡང་མི་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གཏི་མུག་འབྲིང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གཏི་མུག་ཆུང་ངུ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མ་ཡིན་པ་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་བསླབ་པ་ཀུན་སྤྱད་པའི་ལམ་གཉིས་གསུམ་ལས་འདའ་བ་སྟེ། དེ་

[284B] །དེ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཕྱིར་ཟློག་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དེ་ལྟར་སེམས་ལ་མཁས་པ་ལ་གང་འདོད་པ་རྣམས་ལ་དགའ་བ་དང། འདོད་པ་རྣམས་ལ་འདུན་པ་དང། འདོད་པ་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་པ་ཡིན་
ཏེ༑ དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་སེམས་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་སྤྱོད་ན། དེ་ལ་དྲན་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ནན་ཏན་བྱེད་ལ། དེ་བརྟག་པ་ལ་བརྩོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་སེམས་ཕྱི་རོལ་དུ་ཡང་མི་རྒྱུ་
ནང་དུ་ཡང་མི་རྒྱུ། །དགེ་བ་ལ་ཡང་མི་སྤྱོད། མི་དགེ་བ་ལ་ཡང་མི་སྤྱོད། ལྷག་མཐོང་ལ་ཡང་མི་སྤྱོད། ཞི་གནས་ཀྱང་མི་འཛིན་ཅིང་ཞུམ་ལ་གཉིད་ཀྱིས་ནོན་པར་གནས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ཉལ་ཉལ་བ་ལས་སད་པ་མི་གཉིད་ཀྱིས་བསྒྲིབས་པའི་སེམས་མི་གསལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་
དེའི་ཚེ་སེམས་དེ་མི་གསལ་བར་རྒྱུ་བ་སྟེ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་པ་དང། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱ་བ་དང། ཡང་དག་པར་གཞག་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དེ་ལྟར་
སེམས་ལ་མཁས་པ་ཆོས་འདི་དག་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་འདི་དག་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་འདི་དག་ནི་དགེ་བའོ། །ཆོས་འདི་དག་ནི་མི་དགེ་བའོ། །ཆོས་འདི་དག་ནི་འབྱུང་བའོ། །ཆོས་འདི་དག་ནི་མི་འབྱུང་བའོ། །ཞེས་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་སྟེ། འདི་སྙམ་དུ་ཆོས་འདི་
དག་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ལ་གནས་པ། སེམས་ལས་བྱུང་བ། སེམས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། སེམས་ཤིན་ཏུ་བཅིལ་བ་དང། ཤིན་ཏུ་བརྟུལ་བ་དང། ཤིན་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ན་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་བཅིལ་བ་དང། ཤིན་ཏུ་བརྟུལ་བ་དང། ཤིན་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་
པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལས་ཀྱང། འདུ་འཛིའི་གཏམ་ཉན་པ་དང། རི་མོ་བྲི་བ་དང། སྙན་དང་གས་སྦྱོར་བ་དང། གཟའི་ཚོགས་དང། རྒྱུ་སྐར་སེམས་པ་དང། ཟས་རྙེད་པ་བདག་གིར་བྱེད་པ་དང། ཤ་ཟ་མོ་ལྟ་བུར་ནོར་བསྒྲུབ་

[285A]༄༅། །པར་སེམས་པ་དང། རྒྱལ་པོ་ལ་བརྟེན་པ་དང། མཁས་པ་རྣམས་ལ་གདམས་ངག་མི་ནོད་པ་དང། བདེ་བ་ལ་མགྲོན་དུ་བོད་པ་དང། འདྲེ་ཞིང་གནས་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་བར་དུ་མཛད་པ་ལས་ཀྱང། ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་གང་
ཞེ་ན༑ མཐུན་པའི་ཡུལ་ལ་གནས་པ་དང། འདོད་པ་ཆུང་བ་དང། ཆོག་ཤེས་པ་དང། བྱ་བ་མང་པོ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང། འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བའོ། །དེ་ལ་ཡོན་ཏན་ལྔ་དག་དང་ལྡན་པ་ནི། མཐུན་པའི་ཡུལ་
ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བོ་མི་སྲུན་པ་དང། དགྲ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་ལྡན་པ་དང། གོས་དང་ཟས་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་མེད་པར་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རྙེད་སླ་བ་དང། ནད་ཉུང་བའི་ས་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ས་བཟང་བ་དང། གྲོགས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང། ལྟ་བ་མཐུན་
པས་གྲོགས་བཟང་བ་དང། ཉིན་མོ་སྐྱེ་བོ་མནག་པོས་མ་གང་བ་དང། མཚན་མོ་སྒྲ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་གནས་བཟང་བའོ། །འདོད་པ་ཆུང་བ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་བཟང་པོ་འམ། མང་པོ་ལ་ལྷག་པར་མ་ཆགས་པའོ། ཆོག་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་ངན་ངོན་
ཙམ་རྙེད་པས་རྟག་ཏུ་ཆོག་ཤེས་པའོ། །བྱ་བ་མང་པོ་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་གང་ཞེ་ན། ཉོ་ཚོང་ལ་སོགས་པའི་ལས་ངན་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་དང། ཁྱིམ་པ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དག་དང་ཧ་ཅང་སྨོས་འདྲིན་བྱེད་པ་དག་དང། སྨན་བྱེད་པ་དང། སྐར་མ་བརྩི་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའོ། །
ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཞེ་ན། སྡོམ་པ་གཉི་ག་ལ་ཡང་རང་བཞིན་དང་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་མི་འདྲལ་བ་དང། བག་མེད་པས་རལ་ཡང་སྐྱེན་པ་སྐྱེན་པར་འགྱོད་ཅིང་ཆོས་བཞིན་དུ་བྱེད་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་
སོགས་པ་སྤངས་པ་གང་ཞེ་ན། འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མའི་ཉེས་དམིགས་རྣམས་རྣམ་པ་མང་པོར་ཡོང་བར་བསམས་ལ། དེ་དག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བར་བྱའོ། །ཡང་འཁོར་བའི་དངོས་པོ་སྡུག་པ་འམ། མི་སྡུག་པ་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་དང་བདག་རིང་པོར་མི་ཐོགས་

[285B] །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་དེ་དག་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་གཉིས་ཏེ། ཁ་ཅིག་ནི་དགག་པའི་སྒོ་ནས་སྟོན་ཏོ། །ཁ་ཅིག་ནི་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་གསུངས་སོ། །ཡང་ཞི་གནས་
ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་ཏེ། ཕྱིའི་དང། ནང་གིའོ། །ཕྱིའི་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ས་ཕྱོགས་སོ། །མཐུན་པའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །ནང་གི་ནི་མ་ཆགས་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ཆགས་པ་མེད་ལ་མངོན་དགས་འཇུག། །ཅེས་གསུངས་ན། སྡོམ་
པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་སེམས་གནས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་ཅེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་པའི་སེམས་སྐྱེ་ཞེས་གསུངས་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ནི་གནས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཐོབ་པོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་
ཀྱང་གསུངས་པ་དང། ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ཏིང་འཛིན་མྱུར་ཐོབ་སྟེ། །དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་དག་ཕན་ཡོན་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གཡེལ་ན་ཕྱིས་འགྱོད་པ་འབྱུང་ཞིང། འགྱོད་པས་ནི་སེམས་འཕྲོ་བར་བྱེད་དེ་དེ་བས་ན་འབྲས་བུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདོད་པས་རྒྱུ་ཚུལ་ཁྲིམས་
གུས་པར་བསྲུང་ངོ། །དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། འདིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ཡང་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏུ་མུག་དང། ང་རྒྱལ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤེས་ཆེ་བ་དང། ཆ་
མཉམ་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུ་ལས་ཐ་མ་གཉིས་ལ་ལེགས་སམ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །མང་དུ་ཐོས་པ་འམ། གདམས་ངག་གིས་ཟིན་ན་ཀུན་གྱིས་ཀྱང། རེ་ཞིག་དམིགས་ཀྱང་ལེགས་སོ་སྙམ་དུ་བསམས་སོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་རྟགས་དང། དེ་དཔག་
པའི་ཐབས་དང། དམིགས་པ་དང། བསྒོམ་པའི་ཐབས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལས་གསལ་ལོ། །དམིགས་པ་དེ་ག་ལས་གསུངས་སྙན་པ་ལ། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུའི་སྐུ་ལུས་ཀྱིས། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་ཀུན་ནས་རབ་ཏུ་མཛེས། །དམིགས་

[286A]༄༅། །པ་དེ་ལ་གང་གིས་སེམས་འཇོག་པ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་མཉམ་གཞག་ཅེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང། ད་ལྟར་གྱི་སངས་རྒྱས་མངོན་སུམ་དུ་བཞུགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ཀྱང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྐུ་མདོག་དང། ཕྱག་མཚན་
དང༑ གདན་དང། ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ཐོས་ནས་དང་བའི་སེམས་ཀྱིས་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་བལྟས་ཏེ་བསྒོམས་ན་གསལ་བར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཐོག་མར་རྨི་ལམ་དུ་སྣང་སྟེ། དཔེར་ན་སྨད་འཚོང་མ་མདོག་ཤིན་ཏུ་སྡུག་པ་ཞིག་ཡོད་ལ། ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ཞིག་གིས་ཐོས་པ་
དང༑ དེའི་ནུབ་མོ་མཐོང་བའམ་འཕྲད་པར་རྨིས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ལ་ལ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བཞུགས་པ་ལ་དམིགས་ན་སྣང་བར་འགྱུར་སྲིད་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་མྱ་ངན་འདས་པ་དག། །ཇི་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱས་བཞིན་གཟུགས་བརྙན་སྣང། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་བྲིས་སྐུ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པ་མེད་དམ་སྙམ་ན། མདོ་སྡེ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་རི་མོར་བྲིས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞིག་ལ་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ཞིག་གིས་
གཟུགས་བརྙན་ཡང་འདི་འདྲ་ན་རང་གི་ངོ་བོ་མཐོང་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་སྙམ་དུ་བསམས་ཏེ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་ས་ཕྱོགས་བྱི་དོར་མ་བྱས་པ་ཞིག་ཏུ་འདུག་ནས་དང་བའི་སེམས་ཀྱིས་མིག་མི་འཛུམས་པར་བལྟས་ཤིང། བསྒོམས་པས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་བཞི་པའི་བར་དུ་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་
པ་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ཞིག་གནས་ཀྱི་དམིགས་པ་ལ་ངེས་པ་མེད་ཅེས་འབྱུང་བས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་དམིགས་པས་ཆོག་ཟེར་ཏེ། དེ་ལྟ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཡུད་ཙམ་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང། དང་བ་སྐྱེ་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ལ་སོགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་ལ་དམིགས་པ་ལེགས་སོ་སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །དེ་ལ་ཕན་ཡོན་ནི་འཕགས་པ་དད་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་མདོ་ལས། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཐམས་ཅད་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ལ། དང་ལ་ལ་ཞིག་

[286B] མལ་སྟན་དང། ན་བའི་གསོས་སྨན་ལ་སོགས་པས་བསྐལ་པ་གང་གའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་མཆོད་ཅིང་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་བས། གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་རི་མོར་
བྲིས་པ་ཞིག་མཐོང་ན་དེ་དེ་བས་ཆེས་བསོད་ནམས་ཆེ་ན། མེ་ཏོག་གཏོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཆོག་དམ་པ་ལས་ཀྱང། གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ལས་བྱས་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་གིས་འཛམ་བུའི་གླིང་ཐམས་ཅད་
བཀང་སྟེ། དེ་དག་གི་ནང་དུ་ཙནྡན་སྤྲུལ་གྱི་སྙིང་པོ་ལས་བྱས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་ཀྱིས་བཀང་སྟེ། དེ་དག་ལ་བསྐལ་པ་དང་གའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་ལས་གཞན་མི་བྱེད་པར་ཉིན་གཅིག་བཞིན་དུ་ལྷའི་མེ་ཏོག་དང་སྤོས་ལ་སོགས་པས་མཆོད་པ་བྱས་པ་བས་གང་
ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཡུད་ཙམ་ཞིག་སེམས་ནང་དུ་བསྡུས་ནས་བརྟགས་ན་དེ་ནི་དེ་བས་བསོད་ནམས་ཆེས་གྲངས་མེད་པ་སྐྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་མང་དུ་མི་བརྟག་ན། །དེ་ལ་
གནས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེས། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དེ་ལ་སེམས་གཞོལ་འགྱུར། །དེ་བཞིན་རྒྱལ་བ་ཡི་ནི་སྐུ་བྱད་དང། །ཡེ་ཤེས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་ཐུབ་དབང་དྲན། །རྟག་པར་རྗེས་སུ་དྲན་པར་གོམས་བྱེད་ན། །ད་ཡི་མདུན་ན་སྟོན་པ་རྟག་ཏུ་བཞུགས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་
དེ་ཉིད་ལས། ནམ་ཞིག་དེ་ནི་ན་ཞིང་མི་བདེ་སྟེ། །ཤི་ལ་ཐུག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཚོར་བྱུང་ན། །སྡུག་བསྔལ་ཚོར་བས་ཕྲོགས་པར་ཡོང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ནས་བྲན་མོ་ཞིག་ལ་དབུལ་འཚོང་ངམ་ཞེས་གསུངས་པ་དང། བྲན་མོས་
སྨྲས་པ། དབུལ་གང་ཞིག་ཉོ་བ་མཆིས་ཞེས་ཞུས་པ་དང། དབུལ་འཚོང་བའི་ཐབས་ཡོད་དོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཡིད་ལ་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་པ་དང། དེས་དེའི་མཚན་མོ་ཐོ་རངས་རྩྭ་བཏིང་བའི་སྟེང་དུ་འདུག་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཡིད་ལ་བྱས་པ་དང་

[287A]༄༅། །དེ་ཉིད་དུ་ཚེའི་དུས་བྱས་ཀྱང་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷའི་ནང་དུ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ད་ལྟར་གྱི་སངས་རྒྱས་མངོན་སུམ་དུ་བཞུགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ཀྱང། ནམ་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་དང། དེས་གསུངས་
པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕན་ཡོན་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་གིས་ཞུས་པ་ལས། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡང་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་མདོ་དེ་དག་དེ་དག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་བསྒོམས་ན་ཕན་ཡོན་ཆེ་བར་
གསུངས་སོ། །དམིགས་པ་ལ་དང་བའམ་དད་པ་སྐྱེ་བ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། ཉེས་པ་ལྔ་སྤང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་ཀྱི་དང་པོ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་དད་པ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་དང། དད་པ་སྔོན་འདྲེན་མ་ལྟར་སྐྱེས་པ་སྟེ། །ལག་པ་བཞིན་དུ་དགེ་སྡུད་རྩ་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་
པས་དད་པ་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་གལ་ཆེའོ། །དེ་བས་ན་ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་དང། དད་པ་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་གཟུགས་བརྙན་གང་ལ་མོས་པ་ཅིག་ལ་འཁར་བ་དང་ར་གན་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་མི་སྐྱེད་པར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མཐའ་དག་བསགས་
པ་ལས་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡེ་ཤེས་དང་བཅས་པའི་སྐུ་འདི་ལྟ་བུ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམས་ལ་དབྱིབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བཞུགས་ཐབས་སམ། སྐུ་སྟོད་དང་སྐུ་སྨད་དང། དབུ་དང་ཕྱག་དང། ཞབས་དང། རྒྱབ་ཡོལ་དང། གདན་ཁྲི་དང། ཕྱག་མཚན་དང། རྒྱན་ལ་སོགས་པ་ཇི་
ལྟར་གནས་པ་དང། ཁ་དོག་གི་བྱེ་བྲག་སེར་པོའམ། དམར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཁ་དོག་གཅིག་པའམ། མི་གཅིག་པ་ལ་ལེགས་པར་བལྟ་ཞིང་ཉི་མ་གཉིས་གསུམ་དུ་སྐབས་སྐབས་སུ་བསྐྱེད་ཅིང་བལྟ། འདུད་ཅིང་རྟགས་བྱེ་བྲག་ཆུང་ངུ་ཡན་ཆད་སེམས་ལ་གཟུང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་
དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་གང་ཞེ་ན། དང་པོར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་སྟེ། ཡིད་དུ་འོང་བའི་ས་ཕྱོགས་སུ་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བས་སྟན་བདེ་བའི་སྟེང་དུ་འདུག་སྟེ། ལུས་བགས་ཀྱིས་གློད་ལ་དྲང་པོར་བསྲངས། སྐྱིལ་མོ་

[287B] ལུས་ལ་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་དེ་འདུག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། འགྲོ་བ་མཐའ་དག་སྐྱེ་བ་དང། རྒ་བ་དང། ན་བ་དང། འཆི་བའི་མེ་རབ་ཏུ་འབར་བས་སྲེག་ཅིང་གཟུང་སྟེ་འཁོར་ཞིང་རབ་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ལོ་སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །དེ་སྐད་
དུ༑ འཕགས་པ་རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས། སྲིད་གསུམ་རྒ་དང་ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་འབར། །འཆི་མེ་རབ་འབར་འདི་ན་མགོན་མེད་པ། །སྲིད་ལས་འབྱུང་ལས་འགྲོ་བ་རྟག་ཏུ་རྨོངས། །བུམ་པར་ཆུད་པའི་བུང་བ་འཁོར་བ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་
ན་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྲིད་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ཐབས་ནི་མི་ཤེས་ཤིང་འཇུག་པར་དཀའ་ལ་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ལ་ནི་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་གོ། །དེ་བས་ན་བདག་གིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱས་ལ། འགྲོ་བ་མཐའ་དག་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་
དགོད་དོ་སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་གོམས་པ་ལས་ཐོབ་པོ་ཞེས་འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲོལ་པ་ལས་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་སྔོན་དུ་ཞི་གནས་གོམས་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། ཏིང་ངེ་འཛིན་
རྣམས་ཐོབ་ནས་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ་འཐོབ། །ཅེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ས་བཅུ་པ་ལས་ཀྱང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་
ལས་ཀྱང། སྲིད་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་ཡས་མི་བཟད་པ། །སེམས་ཡིད་མ་ཞི་ཁྱེད་ཀྱིས་ཡང་དང་ཡང་མྱོང་གྱུར། །ཅེས་གསུངས་སོ། །སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ལས་ཀྱང། ཡིད་ནི་རྣམ་པར་གཡེངས་གྱུར་ན། །ཉོན་མོངས་མཆེ་བའི་ཕྲག་ན་གནས། །ཞེས་གསུངས་
སོ༑ །དེ་ལྟ་བས་ན་བདག་གི་ཐོག་མར་ཞི་གནས་བསྒྲུབ་པོ་སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །དེ་ནི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའོ། །སེམས་ཇི་ལྟར་གཏད་པ་གང་ཞེ་ན། གོང་དུ་ལེགས་པར་བརྟགས་པའི་སྐུ་དེ་བདག་གི་མདུན་ལོགས་སུ་ཁྲུ་གང་གི་ཕ་མཐའ་ཙམ་ན་སྔར་བརྟགས་པ་བས་ཀྱང་དབྱིབས་ལེགས་

[288A]༄༅། །སམ་ཁ་དོག་གསལ་ལམ་སྙམ་དུ་རྫོགས་པ་མཚན་ཉིད་ཅི་གསལ་དུ་ཤེས་པ་རབ་ཏུ་བསྒྲིམས་ལ་གཏད་དོ། །དེ་ལྟར་གཏད་ཙམ་ན་ཡེ་མི་སྣང་ན་ཡང་རྫོགས་པ་ཁོ་ནར་བསམ་མོ། །བྱེ་བྲག་ཅུང་ཟད་ཙམ་སྣང་ན་ཡང་རབ་ཏུ་བསྒྲིམས་ལ་བཟུང་ངོ། །ཡང་མི་སྣང་
ན་རྫོགས་པ་ཁོ་ནར་ཞུགས་པར་བསམ་མོ། །དེ་བས་རྫོགས་པར་ཅི་གསལ་དུ་བསྒོམ་ཞིང་རྫོགས་པར་མི་སྣང་ན་བྱེ་བྲག་ཅུང་ཟད་སྣང་ཡང་དེ་ལ་གཏད། དེ་སྣང་མ་ཐག་ཏུ་ཡང་རྫོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་སེམས་རབ་ཏུ་བསྒྲིམས་ལ་གཏད་དོ། །དེ་བས་ན་གཙོ་ཆེར་སྤྱི་ལ་བསྒོམ་ཞིང་བྱེ་
བྲག་ལ་གནས་ཀྱི་བར་དུ་བྱེ་བྲག་ལ་གཞག་གོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ཤེས་པ་བསྒྲིམས་ཅི་དགོས་ཐ་མལ་པར་གཞག་པས་ཆོག་མོད་ཟེར་ཏེ། ལས་དང་པོ་པས་ནི་དེ་ལྟར་མི་བྱ་སྟེ། སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་བསམ་གཏན་རྣམས་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བདུན་གྱིས་འཇུག་པ་
ནི་བཞིས་བསྡུས་ཏེ། བསྒྲིམས་ཏེ་འཇུག་པ་དང། སྐབས་སུ་འཆད་ཅིང་འཇུག་པ་དང། སྐབས་སུ་འཆད་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་དང། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་དེ་བས་ན་ལས་དང་པོ་པས་ཤེས་པ་རབ་ཏུ་བསྒྲིམས་ལ་དམིགས་པ་གཟུང་སྟེ། དེ་ནི་སེམས་ཇི་ལྟར་
གཏད་པའི་ཐབས་སོ། །ཉེས་པ་སྤང་པ་གང་ཞེ་ན། ཉེས་པ་ནི་སྐབས་འདིར་བྱིང་རྒོད་གཉིས་ལ་བྱ་བ་སྟེ། གོང་མ་བཞིན་དུ་གཏད་པའི་སྐབས་སུ་སེམས་བྱིང་ངམ་བྱིང་དུ་དོགས་པར་མཐོང་ན་དད་པ་སྐེ་བའི་ཡུལ་ཡིད་ལ་བྱས་ལ་ཤེས་པ་གསལ་བར་གྱུར་མ་ཐག་ཏུ་གོང་མ་བཞིན་དུ་གཏད་དོ། །བྱིང་
བའི་རྒྱུ་ནི་ཁ་ཟས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དང། ངལ་དུབ་དང། མུན་པ་ཡིད་ལ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པས་དམིགས་བ་གསལ་བར་འཛིན་མི་ནུས་སོ། །རྒོད་པ་ནི་གོང་མ་བཞིན་དུ་གཏད་ཙམ་ན་དམིགས་པ་དེ་ལས་གཞན་གང་དྲན་ཡང་རྒོད་པ་ཡིན་ཏེ། དྲན་མ་ཐག་ཏུ་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་ཅིང་དམིགས་པ་གང་ཡིན་
པ་ལ་མྱུར་དུ་གཏད་དོ། །རྒོད་པའི་རྒྱུ་ནི་ཕལ་ཆེར་ཆགས་པ་ལས་འབྱུང་སྟེ། དེ་བས་ན་མི་རྟག་པར་བསམ་ཞིང་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་པས་ཡུལ་ལ་ལྡོག་གོ། །སྒོམ་པ་ཡུན་ཐུང་བའི་དབང་གིས་བྱིང་བ་ནི་ཤས་ཆུང་སྟེ། རྒོད་པ་ལས་བླ་ན་པ་ལ་རབ་ཏུ་འབད་དོ། །སེམས་གནས་ནས་ཕྱིས་སྐྱེད་འདོད་ཙམ་ན་ནི་

[288B] །མདོར་ན་བྱིང་ན་གསལ་བར་བྱ། རྒོད་ན་བླ་ན། མཉམ་པར་ཞུགས་ན་ཡིད་གློད་དེ། དེ་ལྟར་ཉེས་པ་སྤང་ངོ། །ཁམས་ཀྱི་ཚོད་གཟུང་བ་གང་ཞེ་ན། ཁམས་རབ་ཀྱིས་ཉིན་གྱི་བཞི་ཆ་མཚན་གྱི་བཞི་ཆ་ལ་ཐུན་བྮིའམ་ལྔ། མཚན་གྱི་
བཞི་ཆ་ནི་ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང། ཆ་སྨད་ལ་ཐུན་བྮིའམ་ལྔར་བསྒོམ་མོ། །འབྲིང་གིས་ཉིན་གྱི་བཞི་ཆ་ལ་ཐུན་ལྔའམ་དྲུག་ཏུ་བསྒོམ་མོ། །ཐ་མས་ཉིན་གྱི་ལྔ་འམ། དྲུག་ཆ་ཙམ་ལ་ཐུན་དྲུག་གམ་བདུན་ཙམ་དུ་བསྒོམ་མོ། །ཁམས་ཞན་ཅིང་ཐུན་མང་བ་ནི་ཐུང་བས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཀྱིས་ནི་ཟན་རེ་བཟའ་རན་
ཙམ། འབྲིང་དང་ཐ་མས་ནི་གོམ་པ་ཐ་མལ་པས་མདའ་རྒྱང་གཅིག་གམ་གསུམ་མམ་གཉིས་སམ་ཕྱིན་པའི་བར་ཙམ་དུ་བསྒོམས་ཏེ་དེ་ནི་སྤྱིར་བཏང་བའོ། །དེ་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་ཡུན་ཐུང་བར་བསྒོམ་ཞིང། དེའི་ཕྱི་དེ་ཉིན་པར་གཉིས། དེ་བཞིན་དུ་ཞག་བཅུའི་བར་དུ་ཉིན་རེ་ཐུན་རེ་
བསྣན་ཅིང་བསྒོམས་ན། སྔ་དྲོ་ཕྱི་མ་རེད་གང་བདེ་བ་དང། ཁམས་རབ་འབྲིང་གི་ཚོད་ཞར་ལ་ཤེས་པར་འོང་ངོ། མི་བདེ་བ་ཕྲན་ཚེགས་ཙམ་ཡང་ཚོར་བར་བྱ་ཞིང་ཞི་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཁམས་ཀྱི་ཚོད་གཟུང་ངོ། །ངལ་གསོ་བའམ། མི་བསྒོམ་པའི་སྐབས་སུ་ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན་
བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། འཚོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། སྤྱོད་ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོས་པ་ནི་བདག་དུལ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩན་པར་བྱ་བའི་བསམ་པ་དང། གང་ཟག་གཞན་གྱི་སྐྱོན་ལ་མི་རྟག་པ་དང། འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་བ་ལ་
ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་བསམ་པ་དང། ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་སྦྱོར་བསམ་བའོ། །དེ་ལ་བདག་དུལ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩན་པར་བྱ་བའི་བསམ་པ་ནི། འཕགས་པ་དྲག་ཤུལ་ཅན་ལས། བདག་ཅིའི་ཕྱིར་དགོན་པར་འོང། དགོན་པ་ན་གནས་པ་འགའ་ཞིག་ནི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ན་མ་ཞི་བ། མ་
བྱང། མ་སྦས་པ། མི་བརྩོན་པ། མི་འགྲུས་པ། །འདི་ལྟ་སྟེ་རི་དྭགས་དང། སྤྲེའུ་དང། བྱ་མང་པོ་དང། ཆོམ་རྐུན་དང། གདོལ་བ་དག་ཀྱང་མང་དུ་གནས་ཏེ། དེ་དག་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་གང་གི་ཕྱིར་དགོན་པ་ན་གནས་ནས་དགེ་སྦྱོང་གི་དོན་དེ་ཐོབ་པར་

[289A]༄༅། །བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་བདག་ནི་ལམ་རིང་པོ་ནས་འདིར་འོངས་ཤིང་གཅིག་པུ་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟེ། ལེགས་པར་བྱས་པ་དང། ཉེས་པར་བྱས་པ་ལ་བསྐུལ་བའི་གྲོགས་གང་ཡང་མེད་དེ། ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང། བྲི་ཟ་
དང༑ སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ཡོད་དེ། བདག་དགོན་པ་ན་གནས་ན་མི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་སོང་ན་དེ་དག་གི་དབང་དུ་འགྱུར་རོ། །བདག་ལམ་རིང་པོ་ནས་འོངས་ཤིང་གཅིག་པུ་གཉིས་སུ་མེད་ལ་ངའི་བ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ་
གལ་ཏེ་འདོད་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའམ། གནོད་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའམ། འཚེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་ན། འདུ་འཛི་བའམ་འདུ་འཛི་ལ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་བྱེ་བྲག་མེད་པར་འགྱུར་ལ། ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་
དང་དྲི་ཟ་རྣམས་ཀྱང་བསླུས་པར་འགྱུར་ཞིང། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱང་མི་མཉེས་པར་བྱས་པར་འགྱུར་གྱི། དེ་བས་ན་བདག་ཅི་ནས་ལྷ་རྣམས་འཕྱ་བར་མི་འགྱུར་བ་དང། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་མི་དགྱེས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་
སོ། །གཞན་གྱི་སྐྱོན་ལ་མི་བརྟག་པ་ནི་འདི་སྐད་དུ་མདོ་ལས། ཡོན་ཏན་འོད་པ་ནགས་ན་གནས་པ་དག་ཕ་རོལ་དག་གི་སྐྱོན་ལ་བརྟག་མི་བྱ། །བདག་ནི་ཁྱད་པར་འཕགས་ཤིང་བདག་མཆོག་ཅེས། །དེ་སྙམ་དུ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་མི་བྱའོ། །རྒྱགས་ནི་བག་མེད་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་སྟེ། །དགེ་
སྦྱོང་དམན་ལ་བརྙས་པར་མ་བྱེད་ཅིག་བསྐལ་པ་གཅིག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་མི་འགྱུར། །འདི་ནི་བསྟན་པ་འདི་ལ་གོ་རིམས་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས་ཀྱང། ཕྱ་རོལ་གྱི་སྐྱོན་ལ་རྟོགས་པ་ནི་དགོན་པ་ལ་གནས་པའི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་
པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །མི་མ་ཡིན་པའི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱུང་ན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་དོ། །དེས་ཞི་བར་འགྱུར་བར་མདོ་སྡེ་ལས་གསུངས་སོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་སྤྱིར་བསམ་པ་ནི་གོང་དུ་སྨོས་པ་རྣམས་སྐབས་སྐབས་སུ་བསམ་པར་བྱའོ། །འཚོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་ན། མཐར་

[289B] རྙེད་པས་ཆོག་པའི་བསོད་སྙོམས་པ་གང་ཡང་རུང་བས་དང་པོར་འདུལ་བའམ་མདོ་སྡེ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་བླང་བའམ། སྦྱིན་བདག་ལ་གསོལ་བ་གདབ་པ་བྱས་ལ་ཕྱིས་འཚོ་བ་ཤིན་ཏུ་ངན་ཀྱང་འགྱོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། བདག་གི་འཚོ་བ་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ་
སྙམ་དུ་བསམ་ཞིང་ང་རྒྱལ་བསྐྱུངས་ཏེ། ལྷད་ཟན་ཞག་བདུན་པ་ཡང་རུང་སྟེ། ཟས་ཀྱི་རོ་ལ་ཆགས་པ་ནི་བཅམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་སྨད་དེ། ཟས་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྐྱེས་པ་འདི་ནི་འཚོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །དགེ་བསྙེན་ཡིན་ན་ཡང། ཁ་
ན་མ་ཐོ་བ་མེད་ཅིང་ཁམས་དང་འཕྲོད་པ་དང་པོ་ཚགས་བྱས་ན་ཕྱིས་འདོད་པའམ། ཕུལ་བསྐྱེད་པའམ། ཚོལ་བའི་བསམ་པ་མི་བྱ་བར་ཆོག་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཟ་གཅིག་པས་ཀྱང་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་འགྲུབ་ན། བདག་ཅག་དུས་དང་དུས་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཟ་བས་ལྷད་ཟན་ལས་
མེད་ཀྱང་ཁམས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བརྟ། དེ་བས་ཟན་གྱི་དོན་དུ་སྡིག་པ་བསག་ཅིང་དགེ་བའི་བར་ཆད་མི་བྱེད་པ་ནི་འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །སྤྱོད་ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་སེམས་མི་གནས་ཀི་བར་དུ་ཁ་ཏོན་དང། ཕྱག་མང་པོ་མི་བྱ། ཡི་དམ་དུ་བཅས་པ་ཡང་དུ་བས་སུ་བཅད་
ཅིང་ཉིན་པར་ཕར་འགྲོ་ཚུར་འགྲོ་བྱ་ཞིང་ཞར་ལ་སྒྲ་ཧ་ཅང་མི་ཆེ་བར་གདོན། ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་སོས་དལ་བར་བྱ། གྱེན་ཐུར་ཟུག་པོ་ལ་མི་འགྲོ། །ས་གཅིག་ཏུ་ཡུན་ཧ་ཅང་རིང་བར་མི་འདུག་ཉིན་པར་གློས་ཕབ་སྟེ་གཉིད་མི་ལོག་སྟོབས་བསྐྱེད་པའམ། དྲག་ཤུལ་ཆེན་པོ་མི་བྱ། སྤྱོད་
ལམ་ཀུན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཟིན་པར་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས་འབྱུང་བའམ། སྤྱོད་ཡུལ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་དྲན་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན། དགེ་བ་ལ་ནི་ལས་དང་སེམས་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། མི་ནུས་ན་བཏང་སྙོམས་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པས་ངལ་
བསོའོ། །མི་དགེ་བའི་སེམས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བཏང་སྟེ། འདུས་ཤིང་ཁ་སྟོབས་འགྱེད་པ་དང། རྒྱལ་པོ་དང། བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་གཏམ་ངན་པ་སྨྲ་བའམ། ངན་པའི་རྟོག་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བསྐྱེད་དོ། །གོང་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང། སྨོན་ལམ་ཅི་རིགས་པར་ཅུང་

[290A]༄༅། །ཟད་ལ་གདབ་པ་ནི་ལས་དང་པོ་པས་ཉིན་རེ་ལ་ཐུན་རེ་ཙམ་བྱ་སྟེ། སྒོམ་རེས་ཀྱིས་མི་བྱའོ། །དེ་དག་ནི་མི་བསྒོམ་པའི་དུས་ཀྱི་བྱ་བའོ། །བསྒོམ་པས་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་ལུགས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཅིག་ཅར་དང་རིམ་གྱིས་སོ། །གོང་མ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐུན་གཅིག་
ནས་ཞག་བདུན་ཚུན་ཆད་ཀྱིས་ཅིག་ཅར་རྩོལ་བ་དྲག་ཞན་གཉིས་ཀ་ལ་རྫོགས་པར་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་སལ་གྱིས་སྣང་ནས་བརྟན་པ་དང། ཐུན་གཅིག་ཙམ་སྣང་ནས་ཞག་ཁ་ཅིག་མི་སྣང་སྟེ། ཅིས་ཀྱང་ཅིག་ཅར་དུ་རྫོགས་པར་སྣང་ནས་བརྟན་པའོ། །རིམ་གྱིས་པ་ལ་བཞི་སྟེ། དང་པོ་རྩོལ་བ་
དྲག་ཀྱང་རུང་ཞན་ཡང་རུང་དམིགས་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་སྣང་བའི་ཉམས་དང། དེ་ནས་རྩོལ་བ་དྲག་ཏུ་བསྒོམས་ན་སྣང་ལ། སྐབས་སྐབས་སུ་དྲག་ཞན་གཉི་ག་ལ་མི་སྣང་བའི་ཉམས་དང། དྲག་ཏུ་བསྒོམས་ན་ནི་སྣང་ལ། གཞན་དུ་བསྒོམས་ན་སྐབས་ཁ་ཅིག་ཏུ་མི་སྣང་བ་དང། རྩོལ་བ་དྲག་
ཞན་གཉིས་ཀ་ལ་རྫོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་གཏད་དུ་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ལ་འདི་ལྟར་སྐྱེ་སྟེ། ཐོག་མ་ཉིད་ལ་རྩོལ་བ་དྲག་ཞན་གཉི་ག་ལ་མི་སྣང་བ་མི་སྲིད་དེ། ཕྱོགས་རེ་ཙམ་སྣང་སྟེ་རྫོགས་པར་མི་སྣང་དུ་མི་འདོད་དོ། །གང་གསལ་བ་ལ་གཏད་
ཅིང་དེ་མི་གསལ་ཙམ་ན་རངས་པ་ལ་གཏད། ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་གསལ་ན་དེ་ལ་གཏད་དེ་མི་གསལ་ན་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྱས་པས་གསལ་ཚབས་ཇེ་ཆེ་ཇེ་ཚེ་བརྟེན་སྐྱེད་བྱུང་ན་རྩོལ་བ་དྲག་ཞན་གཉི་ག་ལ་རྫོགས་པར་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་གཏད་དུ་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ལ་
ཐོག་མ་ཉིད་ནས་རྩོལ་བ་དྲག་ཞན་གཉི་ག་ལ་རེ་འགའ་སང། རེས་འགའ་མི་སྣང་བའི་ཉམས་དང། ཅུང་ཟད་སྐྱེད་བྱུང་ནས་རྩོལ་བ་དྲག་ཞན་གཉིས་ཀ་ལ་ཕལ་ཆེར་སྣང་ལ་གནས་སྐབས་ཁ་ཅིག་ཏུ་མི་སྣང་བའི་ཉམས་དང་རྩོལ་བ་དྲག་ཞན་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་སྣང་སྟེ། རྩོལ་བ་ཞན་དུ་བསྒོམས་ན་
ཁ་ཅིག་ཏུ་མི་སྣང་བའི་ཉམས་དང། རྩོལ་བ་དྲག་ཞན་གཉིས་ཀ་ལ་རྫོགས་པར་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ལ་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་ལུགས་འདས་མ་ཐག་པ་དང་འདྲ་བ་ལས་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་གསུམ་པ་རྩོལ་བ་དྲག་ཞན་གཉིས་ཀ་ལ་སྣང། སྐབས་ཁ་ཅིག་ཏུ་གཞན་དུ་

[290B] དབྱིབས་མ་ངེས་པ་དང། ཁ་དོག་མ་ངེས་པ་དང། ཁ་དོག་འབའ་ཞིག་དང། གྲངས་དང། ཆེ་ཆུང་མ་ངེས་པའོ། །དེ་ལ་དབྱིབས་མ་ངེས་པ་ནི། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་སྣང་བར་འདོད་པ་ལ། སྐུ་
མི་སྣང་བར་མཆོད་རྟེན་ནམ། གཞན་ཟླུམ་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའོ། །ཁ་དོག་མ་ངེས་པ་ནི་སེར་པོར་སྣང་བར་འདོད་པ་ལ་སྔོན་པོའམ་དམར་པོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་སྣང་བའོ། །ཁ་དོག་འབའ་ཞིག་པ་ནི་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་བཅས་པར་འདོད་པ་ལས་དབྱིབས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ནི་གདགས་པར་དཀའ། སེར་པོ་ལ་
སོགས་པ་འོད་དུ་སྣང་བའོ། །གྲངས་མ་ངེས་པ་ནི་གཅིག་བསྒོམས་ན་གཉིས་ཡན་ཆད་སྣང་བའོ། །ཆེ་ཆུང་མ་ངེས་པ་ནི་ཆེན་པོ་བསྒོམས་པ་ནི་ཆུང་ངུ་སྣང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མ་ངེས་པ་དེ་དག་ལས་ཐུན་གཅིག་ལ་ཡང་གཉིས་སྣང་བ་དང། གསུམ་དང་བཞི་གང་ཟག་གཅིག་ལ་སྣང་བ་སྲིད་ཀྱི་ལྔ་ཁོ་
ན་ཐུན་གཅིག་ལ་སྣང་བ་ནི་མི་སྲིད་དོ། །ཁ་དོག་འབའ་ཞིག་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་དོག་འབའ་ཞིག་ལ་ཡང་སྔར་གྱི་སྐུའི་ཁ་དོག་དང་མཐུན་པ་དང། མི་མཐུན་པ་ཡང་འབྱུང་ངོ། །ཐམས་ཅད་ལ་ནག་པོར་སྣང་བ་ནི་ཁམས་མི་བདེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྐྱེ་
བའི་རིམ་པ་གསུམ་པའི་སྐབས་སུ་དེ་དག་གང་ཡང་མ་ངེས་པས་ན་མ་ངེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྐབས་དེར་དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་མི་བྱ་སྟེ། སྔར་བརྟགས་པའི་སྐུ་ཉིད་ལ་བསྒོམ་མོ། །གཞན་ནི་གསལ་བར་འདྲ་ཡང་གཏད་དུ་འདོད་པའི་མཚན་ཉི་དང་མི་ལྡན་པས་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་སྟེ། ཁམས་ལ་
གནོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་མ་འབྲང་བས་སྐྱེད་བྱུང་སྟེ། རྩོལ་བ་དྲག་ཞན་གཉིས་ཀ་ལ་རྫོགས་པར་སྣང་བ་ལ་སོགས་གཏད་དུ་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའོ། །གཏད་དུ་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་ངེས་པ་ལ་ཡང་བསྟན་པའི་ཐབས་བྱའོ། །ཕྱིས་གང་མོས་པ་ལ་གྱུར་དུ་འདོད་དོ། །ཅིག་
ཅར་བ་དང་རིམ་གྱིས་པ་དེ་དག་གི་གནས་པའི་ཚད་ནི་མཚན་ཉིད་བཞི་ཡིན་ལ། གསལ་བའི་བྱེ་བྲག་ནི་རབ་འབྲིང་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་བཞི་ནི་རྩོལ་བ་དྲག་ཞན་གཉིས་ཀ་ལ་རྫོགས་པར་སྣང་བ་དང། ཐུན་རིལ་པོར་གནས་ནུས་པ་དང། བྱིང་རྒོད་གཉིས་དང་བྲལ་བ་དང། ལུས་ཀྱི་བདེ་

[291A]༄༅། །བ་སྤང་བ་དང། འཇམ་པ་ཅུང་ཟད་དང། སེམས་ལ་དགའ་བ་དགོད་འཆོར་བ་ཙམ་དང། སེམས་རྩ་གཅིག་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ཡོད་པའོ། །གསལ་བའི་བྱེ་བྲག་གསུམ་ནི། རབ་མིག་གིས་མཐོང་བ་བས་གསལ་ཞིང་འཇམ་པའམ་སྙམ་པ་དང། འབྲིང་མངོན་
སུམ་དུ་མཐོང་བ་དང་འདྲ་སྙམ་པ་དང། ཐ་མ་ཆ་རྫོགས་པར་གསལ་བར་མི་སྣང་བ་སྟེ། དེ་རྣམས་གང་བྱུང་ཡང་རུང་ཆོག་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རེ་ཞིག་དེ་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཕྱིས་ནི་སྐྱེད་དབྱུང་སྟེ། མི་གསལ་བ་གསལ་བར་བྱ་བ་དང། གསལ་བ་ཡུན་རིང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་བྱའོ། །ལ་
ལན་རེ་བརྟེན་པའི་ཐབས་མི་དགོས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྟན་པའི་ཐབས་ནི་བསྒོམ་པ་དང་ངལ་གསོ་བ་གཉིས་ཀ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཁམས་ཀྱི་བེ་བྲག་ལས་དཔག་དགོས་པས་ཤིན་ཏུ་གཅེས་སོ། །ཁམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཁམས་རབ་ཅིག་ཡིན་ན་ཁམས་མི་བདེ་
བ་མེད་པའི་སྐབས་སུ་སེམས་གནས་པ་རྙེད་ན། ཉི་མ་གསུམ་མཚན་མོ་གསུམ་སྲོད་ཐོ་རངས་དང། ཉིན་པར་གསལ་བ་འམ་རྩོལ་བ་མི་བྱ་བར་སྔར་ཇི་ཙམ་སྣང་བ་དེ་མ་ཤོར་བར་ནུས་ཚད་དུ་བསྒོམ་མོ། །ཅུང་ཟད་མི་བདེ་བའི་སྐབས་སུ་སེམས་གནས་པར་གྱུར་ན། ཉི་མ་གཉིས་དང། མཚན་མོ་གཉིས་སུ་སྲོད་
དང་ཐོ་རངས་དང་ཉིན་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་མོ། །ཁམས་འབྲིང་གིས་མི་བདེ་བ་མེད་པའི་སྐབས་སུ་སེམས་གནས་པར་གྱུར་ན། ཉི་མ་གཉིས་དང་མཚན་མོ་གཉིས་སུ་སྲོད་དང་ཐོ་རངས་ཉིན་པར་ནུས་ཆད་དུ་བསྒོམ་མོ། །ཅུང་ཟད་མི་བདེ་བའི་དུས་སུ་སེམས་གནས་པར་གྱུར་ན། ཉི་མ་གཅིག་དང་མཚན་མོ་གཅིག་སྲོད་
དང་ཐོ་རངས་ཉིན་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་མོ། །ཁམས་ཐ་མས་མི་བདེ་བ་མེད་པའི་དུས་སུ་སེམས་གནས་པར་གྱུར་ན། ཉི་མ་གཅིག་དང་མཚན་མོ་གཅིག་ཏུ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་མོ། །ཅུང་ཟད་སེམས་མི་བདེ་བའི་དུས་སུ་སེམས་གནས་པར་གྱུར་ན། ཐུན་གྱི་ཚད་ནི་དང་པོ་སློབ་པ་ཙམ་དུ་བྱ་སྟེ། ཤེས་པ་ནི་
མི་བསྒྲིམས་པར་ཉིན་མཚན་གཉིས་ཙམ་དུ་བསྒོམ་མོ། །དེ་ནི་སྦྱོར་བཏང་བ་སྟེ། གསུམ་ཀས་ཀྱང་ནམ་ལུས་ངལ་བ་དང། ཤུགས་འབྱུང་བ་དང། དངང་བ་དང། མགོ་བགས་ཀྱིས་ལྕི་བ་དང། ཡང་ཡང་བྱིང་སྟེ་འགྲོ་བ་འམ་ནུས་པ་བྱུང་མ་ཐག་ཏུ་འཕྲོ་བཅད། གསུམ་ཀས་ཀྱང་ཁམས་ཆེར་མི་བདེ་བ་དང་

[291B] ཡེ་མི་བསྒོམ་པར་ངལ་གསོའོ། །ཁམས་སོར་མ་ཆུད་ཀྱི་བར་དུ་ཡུད་ཙམ་ལྟ་བ་ལས་ཐུན་དུ་བཅད་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བརྟན་པའི་ཐབས་ཀྱིས་བརྟན་པར་བྱས་པའི་དམིགས་པ་དེ་ངོས་གཟུང་བ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་
འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལས། ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང། སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དེ་མ་ཐོབ་པ་དེའི་བར་དུ་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་དེ་ལ་ཅི་ཞེས་བགྱི། །བྱམས་པ་ཞི་གནས་དང་མཐུན་པའི་མོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ཞི་གནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་ཞིག་དྲི་མ་གསུམ་གྱིས་
བསྒྲིབས་པས་ན། །དམུས་ལོང་གྱུར་པས་སྤྲུལ་སྐུ་མ་མཐོང་ལ། །འདི་རྟོགས་གོང་ནས་གོང་དུ་གྱུར་པ་ཡིས། །དེ་མཐོང་བྱ་ཕྱིར་བགྱིས་པས་དེ་མཐོང་ཤོག་ཞི་གནས་ལ་འཇུག་པའི་ཐབས་ཅུང་ཟད་བྲིས་པ་རྫོགས་སོ།།


