
[340B]༄༅། །རིམ་གྱིས་འཇུག་པའི་སྒོམ་དོན་བཞུགས།། ། །འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་དག་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་སྤང་བར་འདོད་པ་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་

[341A]༄༅། །ཉིད་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དེས་ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་འབད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་དམུས་ལོང་དང་འདྲ་བ་དག་གིས་བསྟན་པར་མི་ནུས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ལུང་དང་བསྟན་བཅོས་གཞན་དག་ལ་ཡང་བརྟེན་ནས་
བརྗོད་པར་བགྱིའོ། །ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གཉིས་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྒོམས་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་སྟེ་དེ་བྱུང་བས་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་སྤངས་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གཉིས་ལ་ཡུན་རིང་དུ་ནན་ཏན་བྱས་པ་ལས་འགྱུར་ཏེ། དེ་
བས་ན་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གཉིས་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །རྒྱུ་མ་བསྒྲུབས་ན་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་སྟེ་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་ནོར་པ་ལས་ཀྱང་མི་འབྱུང་སྟེ་རྭ་ལས་འོ་མ་བཞོ་བ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་མཐའ་དག་མ་སྤྱད་པ་ལས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མི་འབྱུང་སྟེ་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་
གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་མེད་ན་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །འཕགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ལས་ཀྱང། གང་དག་ང་ཡི་རྗེས་སུ་སློབ་འདོད་དེས། །ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་དག་ལ་གནས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ཞིག་ཞི་གནས་དང་
ལྷག་མཐོང་དང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དཔེར་ན་རིན་པོ་ཆེ་བཻཌཱུརྱའི་ཁང་པ་ན་འདུག་པས་ནི་ཕྱི་ནང་ཀུན་གསལ་བར་མཐོང་ངོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་འདི་ལ་གནས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོའི་མཐའ་རྟོགས་ཏེ། སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་བྱང་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་
པ་ཐོབ་པ་ནི་རྒྱུ་ལ་རག་ལས་པར་ངེས་སོ། །དེ་བས་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དཔེར་ན་རི་བོ་མཐོན་པོའི་ཁར་ཕྱིན་ན་ཕལ་ཆེར་གསལ་བར་མཐོང་ངོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་འདི་ལ་གནས་ན་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །
དེ་བས་ན་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང། གང་བློ་ཡོད་དང་མེད་པ་ལས། །རྣམ་པར་འདས་ཤིང་མི་གནས་པ། །དེ་དག་ཟབ་མོ་དམིགས་མེད་པའི། །རྐྱེན་གྱི་དོན་ལ་རྣམ་པར་བསྒོམ། །ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འཕགས་པ་ཏིང་

[341B] གང་དེ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་སོ་སོར་རྟོག་སོ་སོར་དེར་བརྟགས་གལ་ཏེ་བསྒོམ་པ་ནི། །དེ་ཉིད་མྱ་ངན་འདས་ཐོབ་འབྲས་བུའི་རྒྱུ། །རྒྱུ་གཞན་གང་ཡིན་དེ་ནི་ཞིར་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་བཀའ་སྩལ་པ། སྐྱེ་བ་པོ་
ཡིས་ལྷག་མཐོང་དང། །ཞི་གནས་གོམས་པར་བྱས་ནས་ནི། །གནས་ངན་ལེན་གྱི་འཆིང་བ་དང། །མཚན་མའི་འཆིང་ལས་རྣམ་གྲོལ་འགྱུར། །ཞེའོ། །འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང། བསམ་གཏན་གྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་འཇིལ་ལོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་བག་
ལ་ཉལ་རབ་ཏུ་སྤོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་སྤོང་བར་འདོད་པས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་མར་མེ་རླུང་མེད་པ་ན་གསལ་བ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ལ་སེམས་མི་གཡོ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྷག་མཐོང་གིས་ནི་མུན་པར་ཉི་མ་
ཤར་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་ཡང་དག་པའི་སྣང་བ་འབྱུང་སྟེ་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞི་གནས་ཙམ་འབའ་ཞིག་གོམས་པར་བྱས་པས་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་མི་སྤོང་གི། རེ་ཞིག་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་གནོན་པ་ཙམ་དུ་
ཟད་དེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་བྱུང་བ་མེད་པར་བག་ལ་ཉལ་ལེགས་པར་ཆོམས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། བག་ལ་ཉལ་ལེགས་པར་ཆོམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་དེ་ཉིད་ལས། བསམ་གཏན་གྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་གནོན་ཏོ།།
ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་བག་ལ་ཉལ་ལེགས་པར་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་སྒོམ་པར་བྱེད་མོད་ཀྱི། །དེ་ནི་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་འཇིགས་མི་བྱེད། །དེ་ནི་ཉོན་མོངས་ཞི་ཞིང་རབ་འཁྲུགས་ཏེ། །ལྷག་སྤྱོད་
འདི་ནི་ཏིང་འཛིན་བསྒོམ་པ་བཞིན། །གལ་ཏེ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་སོ་སོར་རྟོགས། །སོ་སོར་དེ་བརྟགས་གལ་ཏེ་བསྒོམ་པ་ནི། །དེ་ཉིད་མྱ་ངན་འདས་ཐོབ་འབྲས་བུའི་རྒྱུ། །རྒྱུ་གཞན་གང་ཡིན་གྱིས་ནི་ཞིར་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཀྱང་

[342A]༄༅། །གང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་མ་ཐོས། འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་མ་ཐོས་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་ནི་ང་རྒྱལ་གྱི་དབང་གིས་འཁོར་བར་ལྷུང་ཞིང་སྐྱེ་བ་དང། རྒ་བ་དང། ན་བ་དང། འཆི་བ་དང་
མྱ་ངན་དང། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང། འཁྲུགས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་མི་གྲོལ། འགྲོ་བ་དྲུག་གི་འཁོར་བ་ལས་ཡོངས་སུ་མི་གྲོལ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ལས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་གྲོལ་ཏེ་དེ་ལ་དགོངས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
འདི་སྐད་ཅེས། གཞན་ལས་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་ཐོས་པ་ནི་རྒ་ཤི་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དེ་ལྟ་ན་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་སྤངས་ནས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཞི་གནས་ལ་གནས་ཤིང་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པས་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་འཕགས་པ་དཀོན་
མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས་ཀྱང་བཀའ་སྩལ་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ནི་གནས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་སྟེ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ནས་ཀྱང་ཤེས་རབ་སྒོམ་པར་བྱེད། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ། །ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །ཞེས་བཀའ་སྩལ་
ཏོ༑ །འཕགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དད་པ་བསྒོམ་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་བུ་ཤེས་རབ་ལ་ཉེ་བར་མི་གནས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དད་པ་དང། [?]ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་འབྱུང་བར་མི་སྨྲའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་རྣམ་གྲངས་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་
ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དད་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་འབྱུང་བ་ཅི་ཡང་རུང་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་མ་གཡེངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་དོན་དང་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པར་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། ཞི་གནས་དང་བྲལ་བའི་ལྷག་མཐོང་འབའ་ཞིག་གིས་ནི་
རྣལ་འབྱོར་པའི་སེམས་ཡུལ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་གཡེང་བར་འགྱུར་གྱི་རླུང་གི་ནང་ན་འདུག་པའི་མར་མེ་བཞིན་དུ་བརྟན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མི་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་གཉི་ག་འདྲ་བར་བརྟེན་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་

[342B] ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་མ་མཐོང་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དང། ཤེས་རབ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མཐོང་མོད་ཀྱི་མ་གསལ་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཤས་ཆེ་
བའི་ཕྱིར་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཆུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་ཐམས་ཅད་གཟིགས་ཏེ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། ཞི་གནས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་མར་མེ་རླུང་མེད་པར་བཞག་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རླུང་རྣམས་
ཀྱིས་སེམས་གཡོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ལྷག་མཐོང་གིས་ནི་ལྟ་བ་ངན་པའི་དྲ་བ་མཐའ་དག་སྤངས་པས་གཞན་དག་གིས་མི་ཕྱེད་དེ། ཟླ་བ་སྒྲོན་མའི་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། ཞི་གནས་སྟོབས་ཀྱིས་གཡོ་བ་མེད་པར་འགྱུར། །ལྷག་མཐོང་སྟོབས་ཀྱིས་རི་དང་འདྲ་བར་
འགྱུར༑ །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་རྣལ་འབྱོར་པས་ཉོན་མོངས་པའི་རིགས་ཐམས་ཅད་ཤེས་ཤིང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འདོད་པས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གཉིས་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་སྐད་བདེན་པ་གཉིས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་ཏེ། འཇམ་དཔལ་ཇི་ལྟར་ཉོན་
མོངས་པ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར། ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་གང་གི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྣང་བ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ཤིན་ཏུ་སྟོང་པ་དང། ཤིན་ཏུ་མཚན་མ་མེད་པ་དང། ཤིན་ཏུ་དངོས་པོ་མེད་པ་
དང༑ ཤིན་ཏུ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ། ལྷའི་བུ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་གང་སྦྲུལ་གདུག་པའི་རིགས་འདོན་པ་དེས། སྦྲུལ་གདུག་པ་དེའི་དུག་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །ལྷའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་རབ་ཏུ་
ཤེས་པ་དེའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །ལྷའི་བུས་སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་གང། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་དོན་དམ་པར་ཤིན་ཏུ་མ་སྐྱེས་པ་དང། མ་བྱུང་བ་དང། དངོས་པོ་མེད་པ་དང། མཚན་ཉིད་མེད་

[343A]༄༅། །པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་ངོ། །དེ་བས་ན་ཤེས་བྱའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལམ་རྨོངས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱི་མཐའ་རྟོགས་པས་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་ཟིལ་
གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་པ་དང། སྤོང་བ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གཉིས་ལ་བརྟེན་པས་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར་ངེས་སོ། །དེ་བས་ན་གཉི་ག་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་འབད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་
ཏེ༑ ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའོ། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ནི་སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་མཐའ་དག་མངོན་པར་གདོན་པར་དམ་བཅས་ནས། འགྲོ་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པའི་རྣམ་པའི་སེམས་དང་པོ་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ཡང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་བསྟན་པའི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ། མཁས་པ་ཕ་རོལ་པོ་ལས་མནོད་པར་བྱའོ། །མཐུན་པ་མེད་ན་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མངོན་དུ་བྱས་ལ། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་
རྒྱལ་པོ་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་ན། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱའོ། །དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ། དོན་དམ་པའི་སྤྱོད་
ཡུལ་བ། དྲི་མ་མེད་པ། མི་གཡོ་བ། རླུང་མེད་པའི་མར་མེའི་རྒྱུན་ལྟར་མི་གཡོ་བའོ། །རྣམ་པར་སྣང་མཛད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཏནྟྲ་ལས་ཀྱང། བྱང་ཆུབ་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དེ། །རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་གསུངས་པ། གསང་བའི་
བདག་པོ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཆོས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །དེས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་སྐད་དུ་ཟླ་བ་སྒྲོན་མའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་པ། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་

[343B] །ཤིན་ཏུ་ཕྲ་ཞེས་བྱ་བའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ནོ། །དེ་འགྲུབ་པ་ནི་རྟག་ཏུ་གུས་པར་ཡུན་རིང་དུ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་འགྱུར་ཏེ། འཕགས་པ་
དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། བྱམས་པ་ཡང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིའམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིའམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་བདེ་བ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་
གི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ངེས་པར་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྟེན་པར་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་དེ་ཉིད་ལས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ། ངས་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་གིས་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །
བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་བསོད་ནམས་ཆེ་བར་འཕགས་པ་དཔས་བྱིན་གྱིས་ཞུས་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་གང། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་གཟུགས་མཆིས་ན། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་ཀུན་གང་སྟེ། །དེ་ནི་དེ་བས་ལྷག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྡོང་པོ་
བཀོད་པ་ལས་ཀྱང་བསྔགས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་སྒྲུབ་པ་མི་ལྡན་ཡང་འཁོར་བའི་ནང་ན་འབྲས་བུ་ཆེ་བར་བྱམས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། རིགས་
ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཆག་ཀྱང་གསེར་གྱི་རྒྱན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་མིང་ཡང་མི་འདོར་ཞིང་དབུལ་བ་ཐམས་ཅད་བཟློག་གོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་

[344A]༄༅། །སྒྲུབ་པ་དང་མི་ལྡན་ཡང། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་ཡང་མི་འདོར་ཞིང་འཁོར་བའི་དབུལ་བ་ཡང་ཟློག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ། །འཕགས་པ་རྒྱལ་པོ་ལ་གདམས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་
རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་བྱ་བ་མང་བ་བྱེད་པ་མང་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་ལ་སློབ་མི་བཟོད་ན། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་འདུན་པ་དང། སྨོན་པ་
དང༑ དད་པ་དང། དོན་དུ་གཉེར་བ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ། འགྲོ་ཡང་རུང། འགྲེང་ཡང་རུང། འདུག་ཀྱང་རུང། ཉལ་ཡང་རུང། སད་ཀྱང་རུང། ཟ་ཡང་རུང། འཐུང་ཡང་རུང། རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དྲན་པར་གྱིས་ཤིག་ཡིད་ལ་གྱིས་ཤིག་སྒོམས་ཤིག་སངས་རྒྱས་དང། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང། ཉན་ཐོས་དང། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་དང། བདག་གིས་འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཅི་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡིད་རང་བ་གྱིས་ཤིག་ཅེས་འབྱུང་ངོ། །དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དེ་ཐོབ་པར་
འདོད་པ་དེས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཐོག་མར་རེ་ཞིག་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ཞིག་གིས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་ལ་ཇེ་བརྟེན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་གང་ཞེ་ན། མཐུན་པའི་ཡུལ་ལ་གནས་
པ་དང། འདོད་པ་ཆུང་བ་དང། ཆོག་ཤེས་པ་དང། བྱ་བ་མང་པོ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའོ། །དེ་ལ་ཡོན་ཏན་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ནི་མཐུན་པའི་ཡུལ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་གོས་དང་ཟས་ལ་སོགས་
པ་ཆགས་མེད་པར་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རྙེད་སླ་བ་དང། སྐྱེ་བོ་མི་སྲུན་པ་དང། དགྲ་ལ་སོགས་པ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་གནས་བཟང་བ་དང། ནད་མེད་པའི་ས་ཡིན་པས་ས་བཟང་བ་དང། གྲོགས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་པས་གྲོགས་བཟང་བ་དང་ཉིན་མོ་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དག་

[344B] མཚན་མོ་སྒྲ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་ལྡན་པའོ། །འདོད་པ་ཆུང་བ་གང་ཞེ་ན་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་བཟང་པོའམ་མང་པོ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་མེད་པའོ། །ཆོག་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་ངན་ངོན་ཙམ་རྙེད་པས་རྟག་ཏུ་ཆོས་ཤེས་པ་གང་ཡིན་
པའོ༑ །བྱ་བ་མང་པོ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་གང་ཞེ་ན་ཉོ་ཚོར་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་ངན་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དང། ཁྱིམ་པ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དག་དང། ཧ་ཅང་སྨོས་འདྲིན་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དང། སྨན་བྱེད་པ་དང། སྐར་མ་བརྩི་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་
རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྡོམ་པ་གཉིས་ལ་ཡང་རང་བཞིན་དང་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་བསླབ་གཞི་མི་འབྲལ་བ་དང་བག་མེད་པར་རལ་ན་ཡང་སྐྱེན་པ་སྐྱེན་པར་འགྱོད་པས་ཆོས་བཞིན་བྱེད་པ་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལ་ཕམ་པ་བཅོས་སུ་མི་རུང་བར་
གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡང་འགྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང། ཕྱིས་མི་བྱ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན། སེམས་གང་གིས་ལས་བྱེད་པའི་སེམས་དེ་ལ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སོ་སོར་བརྟག་པའི་ཕྱིར་རམ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བསྒོམ་པ་གོམས་པར་བྱས་ན་དེ་ཉིད་
ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ནི་འཕགས་པ་མ་སྐྱེས་དགྲའི་འགྱོད་པ་བསལ་བ་ལས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་དེས་འགྱོད་པ་མེད་པར་བྱས་ལ་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་བར་བྱའོ། །འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཚེ་འདི་དང་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཉེས་
དམིགས་རྣམ་པ་མང་པོར་འགྱུར་བར་ཡིད་ལ་བྱས་ལ་དེ་དག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བར་བྱའོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་འཁོར་བ་པའི་དངོས་པོ་སྡུག་པའམ་མི་སྡུག་པ་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་མི་རྟག་པ་སྟེ་གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དང། བདག་
རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་བྲལ་བར་འགྱུར་ན། བདག་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་ལྷག་པར་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པས་འགྱུར་སྙམ་དུ་བསྒོམས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའོ། །ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་གང་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང། མང་དུ་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་

[345A]༄༅། །དང་ཚུལ་བཞིན་སེམས་པའོ། །དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་གང་ཞེ་ན། མང་དུ་ཐོས་པ་དང། ཚིག་གསལ་བ་དང། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་དང། སྐྱོ་བ་བཟོད་པའོ། །དེ་ལ་མང་དུ་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་
རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོའི་ངེས་པའི་དོན་དང་དྲང་པའི་དོན་ལ་གུས་པར་བྱ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཉན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལས། འཕགས་པའི་གཏམ་འདོད་པ་བཞིན་མ་ཐོས་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་གེགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེ་གཉིས་ལས་
ལྷག་མཐོང་གི་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་ཞུས་པ་ལས་ཀྱང། ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཤེས་རབ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་
འགྱུར་རོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཚུལ་བཞིན་སེམས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ངེས་པའི་དོན་དང་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ན་བསྒོམ་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཐེ་ཚོམ་
གྱི་འཕྱང་མོ་ཉུག་པའི་ཐག་ཐག་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི། ལམ་ཁ་བྲག་གི་མདོར་ཕྱིན་པའི་མི་ལྟར་གང་དུ་ཡང་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྣལ་འབྱོར་པས་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཉ་དང་ཤ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་ཤིང་མི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པ་དང། ཟས་ཚོད་ཟིན་པར་བཟའ་བར་བྱའོ། །
དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པས་བསྒོམ་པའི་དུས་ན་ཐོག་མར་བྱ་བ་ཅི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་བྱས་ལ། བཤད་[?]གཅི་བྱས་ན་དགྲའི་ཚེར་མ་མེད་པར་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ས་ཕྱོགས་སུ། བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་དགོད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམ་ཞིང་འགྲོ་བ་
མཐའ་དག་མངོན་པར་གདོན་པའི་བསམ་པ་ཅན་གྱིས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་བྱས་ལ་ཕྱོགས་བཅུ་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡན་ལག་ལྔས་ཕྱག་བྱས་ནས། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐུ་གཟུགས་རི་མོ་ལ་སོགས་པ་མདུན་དུ་

[345B] དེ་དག་ལ་ཅི་ནུས་ཀྱིས་མཆོད་པ་དང་བསྟོད་པ་བྱས་ལ། རང་གི་སྡིག་པ་བཤགས་ནས་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་དོན་བསོད་ནམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱས་ལ། སྟན་ཤིན་ཏུ་འཇམ་པོ་བདེ་བ་ལ་རྗེ་བཙུན་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་ལྟ་
བུའམ༑ སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་ཕྱེད་དུ་ཡང་རུང། ཡང་ན་སྤྱོད་ལམ་ཇི་ལྟར་གནས་ཀྱང་རུང་སྟེ། མིག་ཧ་ཅང་ཡང་མི་ཟུམ། ཧ་ཅང་ཡང་མི་དབྱེ་བར་སྣའི་རྩེ་མོར་གཏད་ཅིང་ལུས་ཧ་ཅང་ཡང་མི་སྒུ། ཧ་ཅང་ཡང་མི་དགྱེ་བར་དྲང་པོར་བསྲང་ལ་དྲན་པ་ནང་དུ་བཞག་སྟེ་འདུག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཕྲག་པ་
མཉམ་པར་གཞག་པ་ལ་མགོ་མི་མཐོ་མི་དམའ་ཞིང་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མ་ཡོ་བར་བཞག་སྟེ་སྣ་ནས་ལྟེ་བར་དྲང་པོར་གཞག་གོ་ །སོ་དང་མཆུ་ཡང་ཐ་མལ་པར་གཞག་གོ་ །ལྕེ་ཡང་སོའི་དྲུང་དུ་གཞག་གོ། །དབུགས་ཕྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་ཡང་སྒྲ་ཅན་དང་རྔམ་པ་ཅན་དང། དབུགས་རྒོད་པ་ཅན་དུ་
མི་གཏོང་གི་ཅི་ནས་ཀྱང་མི་ཚོར་བར་དལ་བུ་དལ་བུས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་དབུགས་ནང་དུ་རྔུབ་པ་དང། ཕྱིར་འབྱུང་བ་དེ་ལྟར་བྱའོ། །དེ་ཐོག་མར་རེ་ཞིག་ཞི་གནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞི་ནས་ནང་དུ་དམིགས་པས་རྒྱུན་དུ་
རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་ལ། དགའ་བ་དང། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཉིད་ལ་གནས་པ་ནི་ཞི་གནས་ཞེས་བྱའོ། །ཞི་གནས་དེ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཚེ། དེ་ཁོ་ན་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཡིན་ཏེ་འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས་ཇི་སྐད་དུ། ཞི་
གནས་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །ལྷག་མཐོང་ནི་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་གོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པའི་དངོས་པོ་བཞི་བསྟན་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་དང། རྣམ་པར་རྟོག་
པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དང། དངོས་པོའི་མཐའ་དང། དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། །དེ་ལ་ཞི་གནས་ཀྱི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་གང་ཡིན་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མོས་པ་སྟེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་

[346A]༄༅། །ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་དོན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་ན། དེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང། ཇི་ལྟར་ཟིན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ལ་མོས་ཏེ་དམིགས་པས་ན་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱའོ། །རྣལ་འབྱོར་བ་དེ་
ཁོ་ནའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་ལྷག་མཐོང་གིས་གཟུགས་བརྙན་དེ་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པ་དེའི་ཚེ་ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ལ་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཁོ་ན་ཡོད་པས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱའོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་གཟུགས་བརྙན་
དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རྟོག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ། བདག་གི་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་མེ་ལོང་གི་ནང་དུ་བྱུང་བ་ལ་བརྟགས་ན་བདག་གི་བཞིན་ལ་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པ་བཞིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་
རྟོགས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། དངོས་པོའི་མཐའ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ས་དང་པོ་ལ་དངོས་པོའི་མཐའ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནི་སྨན་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་པ་ཟ་བ་བཞིན་དུ། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ས་ལྷག་མ་རྣམས་སུ་རིམ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་སྐད་ཅིག་པས་གནས་
གྱུར་ནས་གང་གི་ཚེ་སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུ་འདིས་ཅི་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གོམས་པར་
བྱས་པས་དངོས་པོའི་མཐའ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་སྤོང་བའི་མཚན་ཉིད་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་འཐོབ་བོ། །དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཡིན་ཏེ་དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །གང་དེ་ཉིད་ལ་མི་
སྒོམ་པ་དེ་ནི་དངོས་པོའི་མཐའ་ཡང་མི་རྟོགས། དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པས་ཐོག་མར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དང། ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་ལས་སེམས་བཞག་ནས་ཞི་གནས་བསྒྲུབ་པར་

[346B] དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་དེ་ཡང་གསེར་བཙོམ་བཞིན་དུ་སེར་ལ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོས་བརྒྱན་པ་འཁོར་གྱི་ནང་ན་བཞུགས་ཤིང་ཐབས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་རྒྱུན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས། དེའི་ཡོན་ཏན་ལ་འདོད་པ་བསྐྱེད་ཅིང། བྱིང་བ་དང་
རྒོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཞི་བར་བྱས་ལ། ཇི་སྲིད་དེ་མདུན་དུ་བཞུགས་པ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་མཐོང་བར་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་བསམ་གཏན་བྱའོ། །འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུའི་སྐུ་ལུས་ཀྱིས། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་ཀུན་དུ་མཛེས་པ་སྟེ། །དམིགས་
པ་དེ་ལ་གང་གིས་སེམས་འཇོག་པ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་མཉམ་གཞག་ཅེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་གཟུགས་བརྙན་འདི་གང་ནས་ཀྱང་མ་གཤེགས་གང་དུ་ཡང་མི་བཞུད་བཞུགས་པ་བཞིན་དུ་
ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ལ། བདག་དང་བདག་གི་དང་བྲལ་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ཞིང་འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་དང་བྲལ་བ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་སྟེ། ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་དཔྱད་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་བརྗོད་པ་མེད་པ་དང་
གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཡིད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་བསྒོམ་ཞིང་ཇི་སྲིད་འདོད་པར་འདུག་པར་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ནི་ད་ལྟར་གྱི་སངས་རྒྱས་མངོན་དུ་བཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བསྟན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་ཕན་ཡོན་ནི་ཞིབ་ཏུ་མདོ་དེ་ཉིད་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་འདི་
ལྟར་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་དམིགས་པ་ལེགས་པར་འཛིན་ཏམ། འོན་ཏེ་བྱིང་ངམ། འོན་ཏེ་ཕྱིའི་ཡུལ་ལ་སེམས་གཡེངས་སམ་སྙམ་དུ་དཔྱད་པར་བྱའོ། །རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་ནོན་པར་གྱུར་ན། མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་དངོས་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་ཅི་འདྲ་བ་ཡིད་
ལ་བྱའོ༑ །ཡང་ན་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་སམ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིད་ལ་བྱས་ལ་བྱིང་བ་དང། རྨུགས་པ་བསལ་བར་བྱའོ། །སྔོན་མྱོང་བའི་ཡུལ་ལ་སེམས་རྒོད་པའམ། རྒོད་དུ་དོགས་པའམ། ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་སེམས་གཏད་དུ་མི་བཏུབ་པ་འདྲ་ན་འདུ་བྱེད་

[347A]༄༅། །ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པ་དང། ནང་གི་མི་གཙང་བ་སྣ་ཚོགས་དང། ཕྱིའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་མྱུར་དུ་འབྲལ་བ་དང། ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བ་དང། གཏན་དུ་མི་འགྲོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱས་ལ་རྒོད་པ་ཞི་བར་
བྱའོ༑ །གང་གི་ཚེ་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དམིགས་པ་ལ་སེམས་རྣལ་དུ་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ། རྩོལ་བ་གློད་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱའོ། །མདོར་ན་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་གྱི་ཐག་པས་ཡིད་ཀྱི་གླང་པོ་ཆེ་དམིགས་པའི་སྡོང་པོ་ལ་གདགས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་
རྣལ་འབྱོར་པས་ཞི་གནས་ལ་གནས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་བཙལ་བར་བྱའི། ཞི་གནས་འབའ་ཞིག་གིས་ནི་ཆོག་པར་མི་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །དེ་ཁོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་དང། གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་ལྔ་དང། ཆོས་
སུ་བཏགས་པ་མཐའ་དག་སྟོང་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ཡང་གང་གིས་རྟོགས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་
པར་གང་གིས་འཛིན་ལགས། སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་འཛིན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བས་ན་ཞི་གནས་ལ་གནས་ཏེ་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པས་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཟག་ནི་ཕུང་པོ་
དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལས་གུད་ན་མི་དམིགས་སོ། །གང་ཟག་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་མི་རྟག་པ་དང་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། གང་ཟག་ནི་རྟག་པ་དང། གཅིག་པོའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་གཞན་དག་གིས་
བརྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་དམ་གཞན་ཉིད་དུ་མི་རུང་བའི་གང་ཟག་གི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མི་རུང་སྟེ། དངོས་པོ་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ང་དང་ངའི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འཁྲུལ་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་དཔྱད་པར་བྱའོ། །ཆོས་ལ་བདག་མེད་

[347B] ཆོས་ཞེས་པ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་གཟུགས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དོན་དམ་པར་ན་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལས་གུད་ན་མེད་དེ། དེ་དག་རྡུལ་ཕྲ་
རབ་ཏུ་བཤིག་ལ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱང་ཆ་ཤས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སོ་སོར་བརྟགས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་པར་གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཀྱང་བཀའ་སྩལ་ཏེ། རྫས་ནི་རྡུལ་དུ་རྣམ་གཞིག་ཅིང། །གཟུགས་ལ་རྣམ་པར་མ་རྟོག་
ཅིག༑ སེམས་ཙམ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི། །ལྟ་བ་ངན་པ་མི་རྟོགས་སོ། །ཞེས་འབྱུང་ངོ། །དེ་བས་ན་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་གཟུགས་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་དབང་གིས་རྨི་ལམ་ན་དམིགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་བཞིན་དུ་བྱིས་
པ་རྣམས་ལ་སེམས་ཉིད་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་ཕྱི་རོལ་དུ་ཆད་པ་བཞིན་དུ་སྣང་གི་དོན་དམ་པར་ན་འདི་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལས་གུད་ན་མེད་དོ་ཞེས་དཔྱད་པར་བྱའོ། །ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཀྱང། ཕྱི་རོལ་གཟུགས་ནི་ཡོད་མ་
ཡིན༑ །རང་གི་སེམས་ཉིད་ཕྱི་རོལ་སྣང། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཀྱང། སེམས་ཙམ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། །ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་མི་བརྟག་གོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་དམིགས་ནས་ནི། །སེམས་ཙམ་ལས་ནི་བཟླ་བར་བྱ། །སེམས་ཙམ་ལས་ནི་
བཟླས་ནས་སུ། །སྣང་བ་མེད་ལ་བཟླ་བར་བྱ། །སྣང་མེད་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །དེ་ཡིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐོང། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཕྱིའི་ཡུལ་དོན་དམ་པར་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་ཀྱང་འདི་ལྟར་སྣང་དུ་མི་རུང་སྟེ། ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཡུལ་
རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཡུལ་ཡང་ཤེས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་གཟུགས་ཡིན་པས་སེམས་ཀྱང་ཤེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ནི་ཡུལ་རྣམ་པ་མང་པོ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་དུ་མར་འགྱུར་

[348A]༄༅། །རོ༑ །ཡང་ན་ནི་སེམས་ཀྱང་གཟུགས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ནི་གཟུགས་ཀྱང་སེམས་བཞིན་དུ་བལྟར་མི་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཡུལ་མེད་ཀྱི་སེམས་ཉིད་ཡུལ་དུ་སྣང་ན་ནི་གཟུགས་དང་ཁ་དོག་གི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུར་བསམས་
པ་དང། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡུལ་དེ་ཉིད་དུ་འབྱུང་ཞིང་སྣང་བའི་རིགས་སོ། །ཡང་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་གཟུགས་རྡུལ་དུ་གཞིག་སྟེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱང་ཆ་ཤས་ཀྱིས་བཤིག་ན་མེད་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཉིད་ཡུལ་
དུ་སྣང་དུ་མི་རུང་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཐའ་དག་རྨི་ལམ་དང་མཚུངས་སོ། །ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གཟུགས་སུ་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་སྨིན་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་ངོ་ཞེ་ན་དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། ཡུལ་གཟོད་མ་ནས་མེད་པས་དེའི་
བག་ཆགས་ཀྱང་ཡོད་པར་མི་རུང་ངོ། །འཕགས་པ་ས་བཅུ་པ་ལས། ཁམས་གསུམ་པ་ནི་སེམས་ཙམ་མོ། །ཞེས་འབྱུང་བ་དང། འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཀྱང། ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་ཡོད་མིན་ཏེ། །རང་གི་སེམས་ནི་ཕྱི་རོལ་སྣར། །ཞེས་འབྱུང་བ་ཡང་
སེམས་ཙམ་དུ་བཤད་པས། དངོས་པོ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་འདོད་པ་དགག་པ་དང། གདུལ་བྱ་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བརྫུན་པ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་ཀྱང་དེ་ལས་གུད་ན་མེད་པས་བརྫུན་པ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་ན་གཟུགས་ལ་
སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡིན་པས། གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་ཀྱང་དེ་ལས་གུད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ན། །དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནའོ། །
སེམས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང། སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལྟ་བུ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་དཔྱད་པར་བྱའོ། །དེས་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་ན། དོན་དམ་པར་

[348B] མ་འོངས་པའི་ཆོས་ཀྱང་དམིགས་སུ་མེད། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་གྱི་མདོ་ལས་ཀྱང་བཀའ་སྩལ་ཏེ། དེ་ལྟར་སྐྱོན་ལ་མཁས་པ་དེས་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་
བསྒོམ་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་དོ། །དེས་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་མང་བས་གནས་གང་དང་གང་དུ་སེམས་འཕྲོ་ཞིང་སེམས་མངོན་པར་དགའ་བའི་གནས་དེ་དང་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བཙལ་ན་སྟོང་པར་རྟོགས་སོ། །སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་བརྟགས་ན་སྟོང་པར་
རྟོགས་སོ། །སེམས་གང་གིས་རྟོག་པ་དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀུན་དུ་བཙལ་ན་སྟོང་པར་རྟོགས་སོ། །དེ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་འཇུག་ཅེས་འབྱུང་ངོ། །དེ་བས་ན་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ།།
དེ་དག་ལ་ཡང་དེ་དང་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཞེས་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ། །དམ་པའི་དོན་དུ་རང་བཞིན་མེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས་ཀྱང། ཤཱཀྱའི་སྲས་པོས་རྟེན་ཅིང་
འབྲེལ་འབྱུང་ཆོས། །རང་བཞིན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་མཐོང་ནས་ནི། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་རབ་ལྡན་པ། །གཡོན་ཅན་དཔུང་བཅས་མཐོང་བས་གཡོ་བ་མེད། །ཅེས་འབྱུང་བ་དང། དཀོན་མཆོག་ཏ་ལ་ལ་ལས་ཀྱང། རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་རང་གི་དངོས་མ་
སྐྱེས༑ །ཆོས་ཀྱི་ལུས་ནི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ། །མཆོག་ཉིད་རྟག་ཏུ་གནས་པ་ནམ་མཁའ་བཞིན། །བསྟན་ན་ཆོས་རྣམས་སྦྱོར་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་འབྱུང་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ཡེ་ཤེས་སྣང་བའི་རྒྱན་ལས་ཀྱང། ཆོས་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་རང་བཞིན་ཐོབ་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྤྲོས་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མ་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དང། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་གང་

[349A]༄༅། །འབྱུང་བ། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་དེ་མ་སྐྱེས། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་གང་མ་སྐྱེས། །དེ་ལ་སྐྱེས་ཞེས་ཇི་སྐད་བྱ། །ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་དངོས་ལ་ཡང། །གང་གིས་སྐྱེས་པར་རྣམ་བརྟགས་པ། །རྣམ་པར་མི་མཁས་དེ་ཡིས་ནི། །རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་དོན་མ་
མཐོང༑ །ཞེས་བྱུང་བ་ནི། དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཀྱང། དངོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ། །དམ་པའི་དོན་དུ་རང་བཞིན་མེད། །རང་བཞིན་མེད་ལ་འཁྲུལ་པ་གང།།
དེ་ནི་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་འདོད། །ཅེས་འབྱུང་བ་ནི་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པར་དགོངས་པའོ། །དེ་བས་ན་དངོས་པོ་རྣམས་དོན་དམ་པར་བདག་དང་གཞན་དང་གཉི་ག་དང་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བར་མི་རུང་སྟེ། ཇི་ལྟར་བདག་དང་གཞན་ལས་མི་སྐྱེ་བ་ནི། བདག་རང་ལས་མི་སྐྱེ་
བའོ༑ །ཅི་སྟེ་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་ན་བདག་སྐྱེས་ཟིན་པ་སྐྱེའམ་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེས། སྐྱེས་ཟིན་པ་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བར་ནི། བདག་ཉིད་གྲུབ་པས་སྐྱེད་དུ་མི་རུང་ངོ། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་ན་ནི། ནམ་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །མ་
སྐྱེས་པ་སྐྱེ་ན་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་དང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་དང་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ཀྱང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ་དེ་བས་ན་བདག་ལས་མི་སྐྱེའོ། །གཞན་ལས་ཀྱང་སྐྱེར་མི་རུང་སྟེ་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་དང་གཞན་གཉིས་ལས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་སྟེ། གོང་དུ་
སྨོས་པའི་སྐྱོན་གཉི་ག་འདུ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་སྟེ་ཅི་ལ་ཡང་རག་མ་ལུས་པས་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བ་དང། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འབྱུང་བ་ན་རྒྱུ་ལ་རག་མ་ལུས་པས་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་པས་རྟག་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །དོན་དུ་བསྒྲུབ་པའི་བརྩོན་པ་
ཐམས་ཅད་དོན་མེད་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་དེ། སྐྱེ་བ་བརྗོད་པ་ནི་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། དོན་དམ་པར་ན་སངས་རྒྱས་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མེད་ན་གཞན་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་

[349B] །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་རབ་འབྱོར་སངས་རྒྱས་ཀྱང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ལས་ཆེས་ལྷག་པ་ཞིག་ཡོད་ན་ཡང་དེ་ཡང་རྨི་ལམ་
ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཡང་དག་པར་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་སུ་བརྟག་པ་མཐའ་དག་མེད་པ་ཁོ་ན་ལ་ཞུགས་པ་དེ། ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱ་བ་གཞན་མེད་པས་
རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དང་བྲལ་བ་བརྗོད་པ་མེད་པ་དང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བསྒོམ་ཞིང་འདུག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་གནས་ནས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རྣམ་པར་མི་གཡེང་བར་བྱའོ། །
དེ་ལྟར་གྱུར་ན་སྤྲོས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་མི་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་ན་དངོས་པོ་མཐའ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་མཆོག་གི་བསམ་གཏན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་
བར་སྐབས་སུ་སེམས་ཕྱི་རོལ་དུ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བརྟགས་ནས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞི་བར་བྱས་ལ་ཡང་དེ་ཉིད་དུ་སེམས་གཞག་པར་བྱའོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་ལ་སེམས་མངོན་པར་མི་དགའ་བར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་མཐོང་
བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དགའ་བ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལ་ཉེས་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མི་དགའ་བ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱའོ། །ཅི་སྟེ་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་ནོན་པས་རྒྱུ་བ་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་སེམས་བྱིང་བའམ་བྱིང་དུ་དོགས་པར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་
དངོས་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའམ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའམ། མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱས་ལ་བྱིང་བ་ཞི་བར་བྱས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། །ཅི་སྟེ་གང་གི་ཚེ་སྔོན་མྱོང་བའི་ཡུལ་ལ་འདོད་པས་

[350A]༄༅། །བར་སྐབས་སུ་སེམས་རྒོད་པའམ། རྒོད་དུ་དོགས་པར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོ་བའི་དངོས་པོ་ལ་ཡིད་ལ་བྱས་ལ་རྒོད་པ་ཞི་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པར་འབད་པར་བྱའོ། །གང་གི་ཚེ་སེམས་ཡང་
དག་པའི་དོན་ལ་མི་གནས་ན་རྒོད་པ་དང་བྱིང་བ་ཡིན་པས་ཞི་གནས་མེད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཅི་སྟེ་གང་གི་ཚེ་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་ལས་དབེན་པའི་ཕྱིར་མཉམ་པར་ཞུགས་ཤིང་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སེམས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་རྩོལ་
བ་གློད་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་མེད་པའི་ལམ་གྲུབ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་གང་གི་ཚེ་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པས་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཞི་གནས་ཆུང་བའི་ཕྱིར་མར་མེ་རླུང་ལ་བཞག་པ་བཞིན་དུ་སེམས་གཡོ་
བས་དེ་ཁོ་ན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མི་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་ཞི་གནས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་ཤས་ཆེ་ན་ཡང་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་བཞིན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེའི་ཚེ་ཡང་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །
གང་གི་ཚེ་གླང་གཉིས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ཏེ། མཉམ་དུ་འཇུག་པ་བཞིན་དུ། གཉིས་ཀ་མཉམ་དུ་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། ཇི་སྲིད་དུ་ལུས་དང་སེམས་ལ་གནོད་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པར་གནས་པར་བྱའོ། །མདོར་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ལ་
ཉེས་པ་དྲུག་ཡོད་དེ། ལེ་ལོ་དང། དམིགས་པ་བརྗོད་པ་དང། བྱིང་བ་དང། རྒོད་པ་དང། མི་རྩོལ་བ་དང། རྩོལ་བའོ། །དེ་དག་གི་གཉེན་པོར་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དད་པ་དང། འདུན་པ་དང། རྩོལ་བ་དང། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་
དྲན་པ་དང། ཤེས་བཞིན་དང། སེམས་པ་དང། བཏང་སྙོམས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་བཞི་ནི་ལེ་ལོའི་གཉེན་པོ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དད་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་འདོད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་འདོད་པར་གྱུར་

[350B] །བརྩོན་འགྲུས་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་ལེ་ལོ་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དད་པ་ལ་སོགས་པར་ལེ་ལོ་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་བསྒོམ་པར་
བྱའོ༑ །དྲན་པ་ནི་དམིགས་པ་བརྗེད་པའི་གཉེན་པོའོ། །ཤེས་བཞིན་ནི་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་གཉིས་ཀྱི་གཉེན་པོ་སྟེ། དེས་དེ་གཉིས་རྟོགས་ནས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་དང་རྒོད་པ་མ་ཞི་བའི་དུས་ན་མི་རྩོལ་བ་ཉེས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་གཉེན་པོར་སེམས་པ་
བསྒོམ་པར་བྱའོ། །གང་གི་ཚེ་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་རབ་ཏུ་ཞི་སྟེ་སེམས་རྣལ་དུ་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ་རྩོལ་བ་ཉེས་པ་སྟེ། དེའི་ཚེ་གཉེན་པོར་བཏང་སྙོམས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཚེ་གལ་ཏེ་རྩོལ་བ་བྱས་ན། དེའི་ཚེ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བར་འགྱུར་རོ།།
སེམས་བྱིང་བར་གྱུར་པ་ལ་གལ་ཏེ་རྩོལ་བ་མ་བྱས་ན་དེའི་ཚེ་ལྷག་མཐོང་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་ལོང་བ་བཞིན་དུ་སེམས་བྱིང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་ཞུམ་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་དང་རྒོད་པ་ཞི་བར་བྱས་ལ་མཉམ་པར་གྱུར་པ་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱའོ། །དེ་ནས་རྣལ་
འབྱོར་ཇི་སྲིད་དུ་དགའ་བ་དེ་སྲིད་དུ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྒོམ་ཞིང་འདུག་པར་བྱའོ། །ལུས་དང་སེམས་ལ་གནོད་པར་གྱུར་ན་སྐབས་སྐབས་སུ་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་ལ་བལྟས་ལ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང། རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་དང། ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་དང། མིག་ཡོར་ལྟ་
བུར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་འཇུག་པ་ལས་ཀྱང་བཀའ་སྩལ་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དང་འདྲ་བར་མཉམ་པར་མཐོང་ངོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པས་ནི་སྒྱུ་མ་དང། སྨིག་རྒྱུ་དང། ཆུ་ཟླ་བཞིན་དུ་
མཐོང་ངོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ། །དེ་ལྟར་འགྲོ་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་བྱས་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། བྱིས་པའི་བློ་ཅན་དེ་དག་གིས་ཆོས་ཟབ་མོ་འདི་ལྟ་བུ་མ་རྟོགས་ནས་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡན་

[351A]༄༅། །ཡོད་པ་ལ་སོགས་པར་སྒྲོ་བཏགས་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་ནས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སོགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བར་ཡོངས་སུ་འཁྱམས་པས་ན། བདག་གིས་ཅི་ནས་ཀྱང་འདི་དག་ཆོས་[?]ཟབ་མོ་འདི་ལྟ་བུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་
བསམ་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ངལ་བསོ་སྟེ། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་སྣང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ། །ཡང་སེམས་སྐྱོ་བར་གྱུར་ན་ཡང་ངལ་བསོ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་འཇུག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རིམ་པ་འདིས་ཆུ་ཚོད་གཅིག་གམ། མེལ་ཚེ་ཐུན་ཕྱེད་དམ་
ཐུན་གཅིག་གམ། ཇི་སྲིད་དུ་ནུས་པ་དེ་སྲིད་དུ་འདུག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་འདོད་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལངས་ལ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་མ་བཤིག་པར་འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཡང། སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་སོ་སོར་ངེས་
པ་སྣ་ཚོགས་འདུས་པའི་དབང་གིས་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བ་སྣ་ཚོགས་ཁོ་ན་དག་འབྱུང་སྟེ། དེ་ནི་ཆད་པར་ལྟ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་མི་དམིགས་ཏེ། དེ་ན་བརྟག་པ་ཉིད་
དང་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ལས་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གནས་པར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང། དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ། །དམ་པའི་དོན་དུ་རང་བཞིན་མེད། །ཅེས་བཀའ་
སྩལ་ཏོ། །དེ་ལ་གང་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་དང་བྲལ་བས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་ཅན་དུ་གྱུར་ཅིང། བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་ལས་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་འཁོར་བ་ན་ཡོངས་སུ་འཁྱམ་མོ། །གང་དག་འཁོར་བ་ལས་གཅིག་ཏུ་མི་ཕྱོགས་ཤིང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་བྲལ་
བ་དང༑ སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྫོགས་པར་མི་བྱེད་ཀྱི་བདག་འདུལ་བ་འབའ་ཞིག་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་སམ་རང་སངས་རྒྱས་སུ་ལྟུང་ངོ། །གང་དག་འགྲོ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་ཀྱང་སྙིང་རྗེ་

[351B] སྒྱུ་མ་མཁན་བཞིན་དུ་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མ་གྱུར་པས། བསོད་ནམས་དང་ལེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསླབ་པ་དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གོ་འཕང་བརྙེས་ནས་འཁོར་བ་ན་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་རྣམ་
པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསླབ་ཅིང་བཞུགས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་དག་སྤངས་པས་འཁོར་བར་ཡང་མི་ལྟུང་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟ་བས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཚད་མེད་པ་བསགས་པའི་དབང་གིས་ནི་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པར་ཡང་མི་ལྟུང་ངོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེ་བར་འཚོ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་ཅན་མཐའ་དག་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་འདོད་པས། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དག་གིས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་
གྲུབ་པ་ལ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང་བཀའ་སྩལ་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་འགྱུར་ལགས་སོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འཚོ་བར་འགྱུར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་ལགས་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་བརྩོན་པར་བགྱིའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ། །འཕགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐྱེ་བ་འབྱུང་བའི་
མདོ་ལས་ཀྱང་བཀའ་སྩལ་ཏེ། གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འབྱུང་བ་དེ་ནི་རྒྱུ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཚད་མེད་པ་འབུམ་ཕྲག་བཅུས་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བསོད་
ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཚད་མེད་པས་མི་ངོམས་པར་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ། །འཕགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་བསྟན་པ་ལས་ཀྱང་བཀའ་སྩལ་ཏེ། ཀྱེ་གྲོགས་པོ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་བསོད་ནམས་བརྒྱ་ལས་ངེས་པར་སྐྱེས་པའོ། །དགེ་

[352A]༄༅། །བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་པར་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་ངོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ནས་དལ་གྱིས་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཤིག་སྟེ། ཕྱོགས་བཅུ་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས། དེ་དག་ལ་མཆོད་པ་དང་བསྟོད་པ་བྱས། འཕགས་པ་
བཟང་པོ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨོན་ལམ་གདབ་པོ། །དེ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསྒྲུབ་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་དག་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་སྟེ། །
འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་འབྱུང་གནས་ཀྱི་མདོ་ལས། མདོ་འདི་ཐོས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། ལག་ཏུ་བླངས་པ་ཙམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་བོ་ཞེས་གསུངས་པས། དེ་ལྟ་བས་ན་བསྒོམ་མི་དགོས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་བཤད་པ་དེ་ནི་གཞུག་པ་དང་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་པའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ་མ་
བསྒྲུབས་མ་བསྒོམས་པར་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་མི་སྤོང་ལ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡང་མི་ཐོབ་སྟེ། འཕགས་པ་ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་དཔལ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇམ་དཔལ་ལ་ལན་སྨྲས་པ། །གང་གི་དོན་དུ་དྲིས་པ་རྣམས། །སངས་རྒྱས་སྲས་པོ་ང་ལ་ཉོན། །ཡང་
དག་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་འདི། །ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་འགྲུབ་བོ། །ལ་ལ་སྟོབས་མེད་ཆུ་ཀླུང་གིས། །ནན་གྱིས་ཁྱེར་བར་གྱུར་པ་དག་སྐོམ་བཞིན་ཤི་བར་གྱུར་པ་བཞིན། །མ་བསྒོམས་ཆོས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་འགྲོ་བ་མང་པོ་ལ། །ཟས་དང་སྐོམ་དག་སྦྱིན་ནས་ཀྱང། །བདག་ཉིད་བཀྲེས་པས་ཤི་བ་
ལྟར༑ །དེ་བཞིན་ཆོས་ལ་མ་བསྒོམས་པའོ། །ཇི་ལྟར་སྨན་པ་ལ་ལ་ཞིག་སྨན་རྣམས་ཐམས་ཅད་བདོག་བཞིན་དུ། །ལྟོ་བའི་ནད་ཀྱིས་ཤི་བ་བཞིན། །ཆོས་ལ་མ་བསྒོམས་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དབྱིག་གི་མཛོད་དག་ཏུ། །རིན་ཆེན་མང་པོ་བགྲང་བྱེད་ཀྱང། །ནམ་ཕྱེད་ཙམ་ཡང་མི་ཐོབ་པ། །ཆོས་ལ་མ་བསྒོམས་
དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བདེ་བ་ཀུན་ལྡན་པའི། །རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་སྐྱེས་ཀྱང། །ཟས་དང་སྐོམ་དག་མི་བདོག་[?]པ། །དེ་བཞིན་ཆོས་ལ་མ་བསྒོམས་པའོ། །ཇི་ལྟར་འོན་པ་རོལ་མོ་ཡི། །སིལ་སྙན་གླུ་ལ་མཁས་པ་ཞིག་གཞན་དག་དེ་ཡིས་དགའ་བྱེད་པ། །ཆོས་ལ་མ་བསྒོམས་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་

[352B] །ཚོང་དུས་དབུས་སུ་བྲིས་གྱུར་ཀྱང། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མི་མཐོང་བ། །ཆོས་ལ་མ་བསྒོམས་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མཚོ་ཆེན་མཉེན་པ་བཞིན། །སྐྱེ་བོ་མང་པོ་སྒྲོལ་བྱེད་ཀྱང། །བདག་ཉིད་དེ་ནང་འཆི་བར་འགྱུར། །ཆོས་ལ་མ་བསྒོམས་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །
བཀའ་དེ་ནི་དུས་གཞན་ལ་དགོངས་པས་འབྲས་བུ་ཡང་དུས་རིང་ལ། མ་བསྒོམས་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མི་འགྲུབ་པར་གསུངས་སོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་སྦྱིན་པ་བྱས་པ་དང། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མཆོད་པ་བྱས་པས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པས་དགོན་པ་བརྟེན་ཅིང་བསྒོམ་མི་དགོས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་བཤད་
པ༑ དགོན་པ་ལ་མ་བརྟེན་མ་བསྒོམས་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མི་འཐོབ་སྟེ། འདི་ལྟར་འཕགས་པ་བྱམས་པ་སེང་གེའི་སྒྲ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སྲུངས་གང་གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཆུའི་ཕུང་པོ་ནས་བཟུང་སྟེ། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་
མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་འབྲུ་མར་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཀང་སྟེ། མར་མེའི་སྙིང་པོ་རི་རབ་ཙམ་བཙུགས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་དང། གཞན་ཡང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་མེ་ཏོག་དང་བདུག་པ་དང། ཕྱེ་མ་དང་སྤོས་དང། རྒྱལ་མཚན་དང། བླ་རེ་དང། འཕན་གདུགས་ལ་སོགས་
པས་རབ་ཏུ་བཀང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པའི་ལས་ཀྱི་ཕྱིར་ལོ་འབུམ་གྱི་བར་དུ་ཉིན་ལན་གསུམ་མཚན་ལན་གསུམ་དུ་ཕུལ་བས་ནི། གང་གིས་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་གནས་པ་དེས། མཁན་པོའམ་སློབ་དཔོན་ལ་ལུང་མནོས་ཏེ། ཁ་ཏོན་དུ་བྱེད་ཅིང་ཐ་ན་ཚིག་བཞི་པའི་དོན་
ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། འདུ་འཛིའི་གཏམ་གྱིས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ན་དགོན་པ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་ཏེ་གོམ་པ་བདུན་འདོར་བར་བྱེད་པ་དེས། དེ་བས་བསོད་ནམས་མང་དུ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །
གཞན་ཡང་རྒྱལ་པོ་མུ་ཁྱུད་འཛིན་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ལ་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་བར་དུ་མཆོད་པའི་རྣམ་པ་ཞལ་ཟས་དང། ན་བཟའ་དང། གཟིམས་ཆ་དང། བསྙུན་གསོས་དང། མེ་ཏོག་དང། སྤོས་དང། རྒྱལ་མཚན་དང། བླ་རེ་དང་

[353A]༄༅། །འཕན་གདུགས་དང། རྒྱལ་སྲིད་དང། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་བྱས་པ་བས། གང་གིས་དགོན་པའི་གནས་སུ་གནས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་བསྒོམས་ནས། ཐ་ན་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་ཙམ་དུ་བསྒོམས་ན། སྔ་མ་དེ་བས་སྟོང་གི་ཆ་དང་འབུམ་
གྱི་ཆ་དང་བྱེ་བའི་ཆ་དང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱའི་ཆ་དང། བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་གྱི་ཆ་དང། བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་འབུམ་གྱི་བར་གྱི་ཆ་དང། གྲངས་དང། ཆ་དང། བགྲང་བ་དང། དཔེ་དང། ཉེ་བར་འཇལ་བ་དང། རྒྱུའི་བར་དུ་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ་ཞེས་གསུངས་པས། སྦྱིན་པ་ནི་དོན་ཆུང་བར་གསུངས་པ། དགོན་པ་
ལ་བརྟེན་ཏེ་བསྒོམ་པས་ནི་དོན་ཆེ་བར་མདོ་སྡེ་དུ་མ་ལས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ཆོས་བཞི་པའི་མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ། དགོན་པ་ལ་གནས་པ་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་
པ་ལས༑ སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་མགོན། །གང་དུ་མྱ་ངན་འདས་གྱུར་པ། །ཀུན་གྱི་དགོན་པ་རབ་དགོན་ཏུ། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་པར་འགྱུར། །མྱུར་དུ་དགོན་པར་གནས་བྱེད་ན། །འདོད་པའི་སྲེད་པ་སྤོང་འགྱུར་ཞིང། །ཉེས་པ་ཇི་བཞིན་རྣམ་རིག་ནས། །དེ་དག་ལས་ནི་སེམས་རྟོག་འགྱུར། །ཁྱིམ་ནི་
མྱུར་དུ་སྤངས་ནས་སུ། །དགོན་པ་ལ་ནི་གནས་འགྱུར་པ། །མཁས་པ་ཡང་དག་མཐོང་བ་རྣམས། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སློབ། །གང་དག་བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་བརྩོན་པ། །དེ་དག་དབེན་པ་རྟེན་བྱེད་ཅིང། །དེ་དག་དགོན་པ་དགའ་འགྱུར་གྱི། །དེ་དག་ཁྱིམ་ལ་དགའ་མི་འགྱུར། །དེ་དག་སངས་རྒྱས་རྣམ་དག་
གི༑ །སྤྱོད་ཡུལ་རྣམས་དང་སྤྱོད་པ་སྟེ། །གང་ཞིག་ལམ་འདི་འཇུག་འགྱུར་བ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་རྙེད་དཀའ་མིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་བས་ན་དགོན་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ལས། ཡང་ཤ་རིའི་
བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་པ་གང་གིས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ། གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་བསྐལ་པར་བདེ་བར་སྦྱར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟི་སྟང་དུ་བྱས་པ་བས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་

[353B] རབ་ཏུ་བྱུང་བར་འདོད་པས་དགོན་པ་ལོགས་སུ་ཕྱོགས་ཏེ། གོམ་པ་བདུན་བོར་ན་འདི་ནི་དེ་བས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་མང་དུ་བསྐྱེད་དོ། །ཆེས་མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་དེ་བས་ན་དགོན་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་འདྲི་ཀློག་བྱས་པས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་
ཐམས་ཅད་བྱང་བར་འགྱུར་བས་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱ་མི་དགོས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་བཤད་པ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས་འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཁྱིམ་མམ་ཁང་པ་ལོ་འབུམ་འདས་པར་གྱུར་ཀྱང་ལན་འགའ་ཡང་མར་མེ་མ་བུས་པ་དེར་མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་མང་མེ་
བུས་ན༑ འོད་སྲུངས་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། མུན་པ་མུན་ནག་དེ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ནི་ལོ་འབུམ་དུ་བསགས་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་ནི་འདི་ནས་མི་འགྲོའོ་སྙམ་དུ་སེམས་སམ། གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མི་སེམས་ལགས་ཏེ། མར་མེ་བུས་པས་མུན་པ་མུན་ནག་ལ་མཆིས་པའི་མཐུ་མ་མཆིས་ཀྱི་
གདོན་མི་འཚལ་བར་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སྲུངས་དེ་བཞིན་དུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་པ་ལོ་འབུམ་དུ་བསགས་པ་ཡང་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སོ་སོར་རྟོག་པ་གཅིག་གིས་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོད་སྲུངས་མར་མེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་
འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །འོད་སྲུངས་མུན་པ་མུན་ནག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས་གསུངས་པ། འོད་སྲུངས་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སོ་སོར་རྟོག་པ་གཅིག་གིས་བསྐལ་པ་འབུམ་དུ་བསགས་པའི་ལས་
དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་བྱང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པས། དེ་བས་ན་འདྲི་ཀློག་གི་དོན་ཆུང་བར་གསུངས་སོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཁྱིམ་ན་གནས་པའི་དགེ་བ་བྱས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པས་དགོན་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་མི་དགོས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་བཤད་པ་ཟླ་བ་སྒྲོན་མའི་
མདོ་ལས་གསུངས་པ། འདོད་པ་དག་ནི་རབ་ཏུ་རྟེན་བྱེད་ཅིང། །བུ་དང་ཆུང་མ་དག་ལ་སྲེད་བསྐྱེད་ཅིང། །སྨད་པར་བྱ་བའི་ཁྱིམ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་གཞར་མི་འཐོབ། །གང་དག་འདོད་པ་ལྕི་སྐམ་མེ་བཞིན་སྤོང། །བུ་དང་ཆུང་མ་དག་ལ་སྲེད་སྤངས་ནས། །ཁྱིམ་གྱིས་སྐྲག་ནས་ཁྱིམ་ནས་

[354A]༄༅། །སྔོན་བྱུང་བ། །དེ་དག་བྱང་ཆུབ་མཆོག་འདི་རྙེད་མི་དཀའ། །གང་དག་ཁྱིམ་ན་གནས་པར་བྱེད་བཞིན་དུ། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་མཆོག་འདི་ཐོབ་པ་ཡི། །སངས་རྒྱས་གང་ཡང་སྔོན་ཆད་མ་བྱུང་སྟེ། །མ་འོངས་པ་ཡང་མི་འབྱུང་གནས་པ་མེད། །རྒྱལ་སྲིད་མཆིལ་མའི་ཐལ་བ་བཞིན་སྤངས་ནས། །དབེན་པ་
འདོད་དེ་དགོན་པར་གནས་བྱེད་པ། །ཉོན་མོངས་སྤངས་ཏེ་བདུད་ཀྱི་དཔུང་བཅོམ་ནས། །བྱང་ཆུབ་རྡུལ་མེད་འདུས་མ་བྱས་འཚང་རྒྱ། །གང་ཞིག་བྱང་ཆུབ་རབ་ཏུ་འདོད་བྱེད་ཅིང། །འདུས་བྱས་ངན་ལས་ཡིད་བྱུང་སེམས་ཅན་གྱི། །མངོན་དུ་ཕྱོགས་ཏེ་དགོན་པར་གོམ་བདུན་བོར། །འདི་ནི་དེ་བས་བསོད་ནམས་
ཁྱད་པར་འཕགས། །གང་དག་དགའ་དང་མི་དགའ་ཅུང་ཟད་མེད། །དེ་དག་མི་ཡི་འཇིག་རྟེན་རྟག་རབ་བདེ། །གང་དག་གནས་དང་རི་སུལ་དགའ་བ་ནི། །དགེ་སྦྱོང་ཉིད་ཀྱི་རབ་བདེ་མྱོང་བར་འགྱུར། །གང་དག་བདག་གིར་བྱེད་པ་ཅི་ཡང་མེད། །གང་དག་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་མེད། །བསེ་རུ་ལྟ་བུར་འཇིག་རྟེན་
འདིར་གནས་པ། །དེ་དག་ནམ་མཁའ་ལ་ནི་རླུང་ལྟར་འགྲོ་གང་དག་འཇིག་རྟེན་ལ་ནི་ཡིད་མི་ཆགས། །དེ་དག་མི་ཡི་འཇིག་རྟེན་རབ་ཏུ་བདེ། །དགའ་དང་མི་དགའ་ལ་ནི་ཆགས་མེད་པ། །དེ་དག་འདི་ན་རྟག་ཏུ་སེམས་རླུང་འདྲ། །གང་དག་སྡུག་བསྔལ་མཛའ་དང་བྲལ་བ་དང། །གང་དག་སྡུག་བསྔལ་
གནས་པ་མི་དགའ་བ། །མཐའ་དེ་གཉི་ག་རབ་ཏུ་སྤངས་ནས་སུ། །མི་གང་ཆོས་ལ་དགའ་བ་དེ་དག་བདེ། །ཡང་གསུངས་པ། ཉེས་པའི་ཚོགས་མང་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་སུ། །རྣལ་འབྱོར་ཅན་ནི་རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་ཉུང། །རྣལ་འབྱོར་དག་བརྩོན་ནམ་ཡང་རྩོད་པ་མེད། །དགོན་པར་གནས་པ་དེ་
ཡི་ཕན་ཡོན་ནི། །དེ་ནི་རྟག་ཏུ་འདུས་བྱས་ཡིད་འབྱུང་འགྱུར། །དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཅི་ལ་འང་འདོད་པ་མེད། །ཟག་པ་དག་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་མི་འགྱུར། །ནགས་ན་གནས་པ་དེ་ཡི་ཕན་ཡོན་ནི། །དེ་ནི་ནམ་ཡང་རྩོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །རྟག་ཏུ་ཞི་ཞིང་དགའ་ལ་དབེན་པར་འགྱུར། །ལུས་དང་
ངག་དང་ཡིད་ནི་རབ་བསྡམས་པ། །དགོན་པར་གནས་པ་འདི་ལ་ཡོན་ཏན་མང། །དེ་ནི་ཐར་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན། །དེ་ནི་རྣམ་གྲོལ་ཞི་བ་མྱུར་རྟོགས་བྱེད། །ནགས་ན་གནས་ཤིང་རྣམ་གྲོལ་རྟེན་བྱེད་ན། །དགོན་གནས་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་འདི་ཀུན་འབྱུང། །ཞེས་གསུངས་

[354B] །ཡང་དེ་ཉིད་ལས་གསུངས་པ། གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་དག་ལ་དགའ་སྤངས་ལ། །རྟག་ཏུ་དབེན་ཞིང་ནགས་ཁྲོད་བསྟེན་པར་གྱིས། །བསེ་རུ་ལྟ་བུར་རྟག་ཏུ་གཉིས་མེད་བྱོས། །རིང་པོར་མི་ཐོགས་ཏིང་འཛིན་མཆོག་འདི་ཐོབ། །ཅེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་གིས་ཞུས་པའི་
མདོ་ལས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། རྐྱེན་གྱིས་གཟིངས་པའི་མཐའ་ཡས་ཁྱིམ་སྤངས་རྟག་ཏུ་ནོར་མི་སྤངས། །ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་དེ་དག་དགོན་པར་དགའ་ཞིང་དབང་པོ་དུལ། །དེ་དག་གང་དུའང་བུད་མེད་རྣམས་དང་འདྲིས་མི་བྱེད། །བསེ་ལྟར་གཅིག་པུར་གནས་ཤིང་བསམ་པ་དྲི་མེད་དག་ལ་དྲི་མ་བྲལ། །དེ་དག་ཐོབ་
པ་རྣམས་ལ་དགའ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཐོབ་ཡིད་ཞུམ་མེད། །འདོད་པ་ཆུང་དེ་ངན་ངོན་ཙམ་ལ་དགའ་ཞིང་སྒྱུ་དང་ཚུལ་འཆོས་སྤངས། །སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་བརྩོན་འགྲུས་ཡིད་ལྡན་སྦྱིན་དང་དུལ་བ་ལ་ཡང་གནས། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་དོན་གཉེར་བསམ་གཏན་བརྩོན་འགྲུས་ཡོན་ཏན་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །ལུས་དང་དེ་
བཞིན་སྲོག་ལ་མ་ལྟ་སྡུག་པའི་རྩ་ལག་རྣམས་སྤངས་ཏེ། །བསམ་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་རབ་བརྟན་རྟག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་ལམ་ལ་སྦྱོར། །ལུས་ནི་དུམ་བུ་དུམ་བུར་བཅད་ཀྱང་དེ་དག་སེམས་ལ་གཡོ་བ་མེད། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་རེ་བ་མེད་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་ཤིན་ཏུ་བརྟན་འདིར་རྩོམ། །ཞེས་འབྱུང་ངོ། །གལ་ཏེ་ཐོབ་པ་དང་
ལྡན་པ་དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདི་རྙེད་ནས། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང། ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་སེམས་མི་སེལ་མི་སྦྱོང་ན། དེ་ནི་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་བསླུས་པ་གཅིག་པུར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཁྱིམ་ནས་མངོན་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ལ་དགོན་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་བརྩོན་
པར་བྱའོ། །འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་མི་ལ་ལ་ཞིག་རྒྱ་མཚོ་[?]ཆེན་པོས་ཁྱེར་ལ། ཆུས་སྐོམ་བཞིན་དུ་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འོད་སྲུངས་འདི་ལ་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་ཆོས་མང་པོ་བླངས་ཏེ། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱས་
ཀྱང་འདོད་པའི་ཆགས་པའི་སྲེད་པ་མི་སེལ་ཞེ་སྡང་ལ་སྲེད་པ་མི་སེལ། གཏི་མུག་ལ་སྲེད་པ་མི་སེལ་བ་དག་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོས་ཁྱེར་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་སྐོམ་པས་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ། །དེ་བས་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་སྲེད་པ་དང་ཉོན་མོངས་

[355A]༄༅། །པ་ཀུན་ལ། སེམས་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །ཁྱིམ་བདག་དྲག་ཤུལ་ཅན་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དགོན་པ་ལ་གནས་པས་འདི་ལྟར་བདག་ཅིའི་ཕྱིར་དགོན་པ་ལ་གནས་པ་འབའ་
ཞིག་ནི་དགེ་སྦྱོང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་མ་བྱང་བ་དང། མ་སྦས་པ་དང། མ་ཞི་བ་དང། མ་དུལ་བ། མི་འགྲུས་པ། རབ་ཏུ་མི་བརྩོན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། རི་དགས་དང། སྤྲེའུ་དང། བྱ་མང་པོ་དང་ཆོམ་རྐུན་དང། གདོལ་པ་དག་ཀྱང་མང་དུ་གནས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་དགེ་སྦྱོང་གི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ཕ་མ་ཡིན་པས། བདག་
གང་གི་ཕྱིར་བདག་དགོན་པ་ལ་གནས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་སྦྱོང་གི་དོན་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བརྟག་པར་བྱའོ། །ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དགོན་པ་ན་གནས་པས། བདག་ཅིའི་ཕྱིར་དགོན་པར་འོངས་སྙམ་དུ་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་བདག་ནི་
འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པའི་ཕྱིར་དགོན་པར་འོངས་སོ། །ཅི་ཞིག་གིས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་ཅེ་ན། འདུ་འཛིས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་གོ། །འགྲོགས་པས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་གོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གིས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་གོ། །ང་རྒྱལ་དང་རྒྱགས་པ་དང། འཆབ་པས་འཇིགས་ཤིང་
སྐྲག་གོ༑ །ཆགས་པ་དང། ཕྲག་དོག་དང། སེར་སྣས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་གོ། །གཟུགས་དང། སྒྲ་དང། དྲི་དང། རོ་དང། རེག་བྱས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་གོ། །ཕུང་པོའི་བདུད་ཀྱིས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་གོ། །ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ཀྱིས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་གོ། །འཆི་བདག་གི་བདུད་ཀྱིས་འཇིགས་ཤིང་
སྐྲག་གོ། །ལྷའི་བུའི་བདུད་ཀྱིས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་གོ། །མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་གོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་བདེ་བས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་གོ། །བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་གོ་མི་གཙང་བ་ལ་གཙང་བས་ཕྱིན་ཅི་
ལོག་པས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་གོ། །སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་གོ། །སྲིད་པས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་གོ། །འཁོར་བས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་གོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་གོ། །བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་བདག་གིར་འཛིན་པས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་གོ། །

[355B] །འགྱོད་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་གྱིས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་གོ། །སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་གོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་གོ། །མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་གོ། །དགེ་སྦྱོང་གི་དྲི་མས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་གོ། །གཅིག་
ལ་གཅིག་གནོད་པར་སེམས་པས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་གོ། །འདོད་པའི་ཁམས་དང། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱིས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་གོ། །སྲིད་པའི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་གོ། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དང། ཡི་དགས་
ཀྱི་ཡུལ་དུ་འགྲོ་བས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་གོ། །མི་ཁོམ་པས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་གོ། །མདོར་ན་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་སྟེ། བདག་དེ་ལྟ་བུས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པས་འཇིགས་ནས་དགོན་པར་འོངས་སོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱས་པས་ཀྱང་
མདོ་སྡེ་དང་ལྡན་པར་དགོན་པར་གནས་པར་བྱའོ། །བསམ་པ་གཞན་གྱིས་ནི་གནས་པར་མི་བྱའོ། །ཡང་གསུངས་པ་ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་ནས་དགོན་པ་ལ་གནས་པ་འདི་ལ་གང་ཅུང་ཟད་འཇིགས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་
པ་ལས་སྐྱེས་སོ། །བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཆགས་པ་དང། བདག་ཏུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། བདག་གི་གཞི་དང། བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་དང། བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང། བདག་གི་གནས་དང། བདག་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང། བདག་སྲུང་བ་ལས་སྐྱེས་ཏེ། གལ་ཏེ་བདག་དགོན་པ་ལ་གནས་
ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡོངས་སུམ་སྤངས། བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཆགས་པ་དང། བདག་ཏུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། བདག་གི་གཞི་དང། བདག་ལ་སྲེད་པ་དང། བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་དང། བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང། བདག་གི་གནས་དང། བདག་ཏུ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་
བདག་སྲུང་བ་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་ན་ནི་བདག་དགོན་པ་ལ་གནས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་ལ་ནི་དགོན་པ་ལ་གནས་པ་མེད་དོ། །གཞན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་ལ་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །ཁྱིམ་བདག་དགོན་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་

[356A]༄༅། །ཐམས་ཅད་ལ་མི་བརྟེན་པར་གནས་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་འཛིན་པར་གནས་པའོ། །མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ཆགས་པར་གནས་པའོ། །གཟུགས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་བརྟེན་པར་གནས་པའོ། །སྒྲ་དང། དྲི་དང། རོ་དང། རེག་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་བརྟེན་པར་གནས་
པའོ༑ །ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དང་མི་འགལ་བར་གནས་པའོ། །སེམས་ཤིན་ཏུ་ཞི་བས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པར་གནས་པའོ། །འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་མི་འཇིགས་པར་གནས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་ཆུ་བོ་ལས་རྒལ་བར་གནས་པའོ། །བརྟན་པར་
གནས་པའོ། །ངན་ངོན་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པར་འཛིན་ཞིང་འདོད་པ་ཆུང་བས་འཕགས་པའི་རིགས་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བར་གནས་པའོ། །དགོང་སླ་ཞིང་གསོ་སླ་བར་ཆོག་པར་འཛིན་པར་གནས་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སྦྱོར་བས་ཐོས་པ་ལ་གནས་པའོ། །རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་
ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་དང། སོ་སོར་ཐར་པར་གནས་པའོ། །བཅིངས་པ་ཐམས་ཅད་བཅད་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་གནས་པའོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་མཐུན་པས་མ་དུལ་བ་རྣམས་ཉེ་བར་ཞི་བར་གནས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་བྱ་བ་
བྱས་པར་གནས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པས། རྣལ་འབྱོར་པས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བསམས་ཏེ་དགོན་པ་ལ་གནས་པར་བྱའོ། །ཡང་གསུངས་པ། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་དགོན་པ་ན་རྩྭ་དང་ཤིང་གེལ་པ་དང་ནགས་ཚལ་གནས་ཀྱང། འཇིགས་པ་མེད་ཅིང་མི་སྐྲག་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་
རོ༑ །ཁྱིམ་བདག་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དགོན་པ་ལ་གནས་པས་ཀྱང་ལུས་ལ་རྩྭ་དང་ཤིང་གེལ་པ་དང། སྨན་དང། རྩིག་པ་དང། ཤིང་དང། མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་དང། སྒྱུ་མ་དང་མཚུངས་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལ་སུ་ཞིག་འཇིགས་པར་
འགྱུར། །འདི་ལ་སུ་ཞིག་སྐྲག་པར་འགྱུར་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པས་དགོན་པ་བས་དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ཡང་གསུངས་པ། ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོན་པ་ལ་

[356B] དེ་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་ནས། ཕྱིས་གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང། གྲོང་རྡལ་དང། ལྗོངས་དང་ཡུལ་དང། ཕོ་བྲང་འཁོར་དག་ཏུ་ཞུགས་ཏེ་ཆོས་
བསྟན་པར་བྱའོ། །ཁྱིམ་བདག་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལུང་དང་ཁ་ཏོན་ནོད་པའི་ཕྱིར། ཚོགས་ཀྱི་ནང་དུ་འཇུག་འདོད་ནས་དེས་དེར་གུས་པ་དང་བཅས་པར་བྱ་སྟེ། སློབ་དཔོན་དང་མཁན་པོ་རྣམས་དང། གནས་བརྟན་དང། བར་མ་དང། དགེ་སློང་གསར་བུ་རྣམས་ལ་ཞེ་ས་
དང་བཅས་པར་བྱ། ཚུལ་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །སྙོམ་ལས་མེད་པར་རང་གི་བྱ་བ་དང། གཞན་ལ་གདུང་བ་མེད་པར་བྱའོ། །དེས་བསྙེན་བཀུར་ལ་གདུ་བར་མི་བྱའོ། །དེས་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལྷ་དང་བཅས་པའི་
འཇིག་རྟེན་དང། བདུད་དང་བཅས་པ་དང་ཚངས་པ་དང་བཅས་པ་དང་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེའི་སྐྱེ་དགུ་དང་བཅས་པ་དང། ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པས་མཆོད་པ་སྦྱིན་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གང་ལས་ཀྱང་རིམ་གྲོར་བྱས་པ་དག་
གིར་མི་མཛད་ན། བདག་ཅག་མ་བསླབས་པ་སློབ་འདོད་པ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱའི། གང་ལས་ཀྱང་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་བདག་གིར་ནི་མི་བྱའོ་སྙམ་དུ་བརྟག་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁྱིམ་བདག་དགེ་སློང་
བསྙེན་བཀུར་ལ་གདུ་བ་ནི། ཡོན་ཏན་གྱི་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་ཆུད་གཟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་གང་དག་སྡུད་པ་དེ་དག་ཀྱང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་ཅག་ནི་བསྙེན་བཀུར་གྱི་ཕྱིར་སྡུད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ཞེས་འབྱུང་ངོ། །ཡང་དེ་ལས་གསུངས་པ་
ཁྱིམ་བདག་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགོན་པ་པ་ཆོས་མཉན་པར་འདོད་དམ། མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་ལྟ་བར་འདོད་དམ། ནད་དྲི་བའི་ཕྱིར་གྲོང་གི་གནས་སུ་འགྲོ་ན་དེས་དགོངས་ནི་སླར་ལྡོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འགྲོ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའོ། །

[357A]༄༅། །དེ་གལ་ཏེ་ལུང་ནོད་པ་དང་ཁ་ཏོན་བྱ་བ་གཞན་ལ་དྲག་ལས་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་ན་གནས་ན་ཡང་དེས་དགོན་པ་ལ་གཞོལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་གང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་དགོན་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང། ཆོས་ཚོལ་བས་མི་ངོམས་པ་དེ་ཉིད་དགོན་པ་ལ་གནས་
པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམ་པར་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ། །དེ་བས་ན་དགོན་པ་བས་ཀྱང་མདོ་དེ་དང་མཐུན་པར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དགོན་པའི་གནས་གདམས་པ་ནི་འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། གནས་གང་དག་ནས་བསོད་སྙོམས་བླངས་པའི་
སྤྱོད་ཡུལ་དང་ཧ་ཅང་ཡང་མི་རིང་སྟེ། ཧ་ཅང་ཡང་མི་ཉེ་བ་དང། གནས་གང་དག་ན་ཆུ་དང་ཞིང་རྙོག་པ་མེད་པ་གཙང་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པ། ཚེགས་ཆུང་བ་ཡོད་པ་དང། གནས་གང་ན་ཤིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། མེ་ཏོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ལོ་མ་ཕུན་
སུམ་ཚོགས་པ། གཅན་གཟན་ཁྲོ་བོ་མེད་པ། ཕུག་དང་ལྡན་པ། སྨན་གཤོང་དང་ལྡན་པ། བག་ཐུག་དག་མེད་པ། འགྲོ་ན་བདེ་བ། ཞི་བ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་གནས་དེ་འདྲ་བ་དག་ཏུ་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་གསུངས་པ། གལ་ཏེ་དགེ་སློང་དགོན་པ་པའི་དྲུང་དུ་རྒྱལ་
པོའམ་བློན་པོའམ་དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་བྲམ་ཟེའམ་རྒྱལ་རིགས་སམ་གྲོང་ངམ་ཡུལ་མི་དག་འོངས་ན་དེས་དེ་དག་ལ་གུས་པར་ལེགས་པར་འོངས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གདན་བཏིང་བ་ལ་བཞུགས་ཤིག་ཅེས་དེ་སྐད་བྱས་ནས་གལ་ཏེ་འདུག་ན་གཉི་ག་འདུག་
པར་བྱའོ། །དེ་སྟེ་མི་འདུག་ན་གཉི་ག་ཡང་མི་འདུག་པར་བྱའོ། །དེ་སྟེ་བརྟན་ཞིང་དུལ་ལ་དབང་པོ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཞིག་ཡིན་ཏེ་ཆོས་བསྟན་པར་རུང་ན་དེ་ལ་ཆོས་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་སྟེ་ཆོས་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པ་ལ་མི་དགའ་བདེ་ལ་སྐྱོ་བ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྟན་པར་
བྱའོ༑ །དེ་སྐྱོ་བ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་མི་དགའ་ན་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆེ་བ་དག་བསྟན་པར་བྱའོ། །བྲམ་ཟེ་དང་རྒྱལ་རིགས་དང་གྲོང་པ་དང་ཡུལ་མི་དག་འོངས་ན་ཅི་རིགས་པར་ཆོས་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་དེ་ལྟར་མང་དུ་ཐོས་པས་ཆོས་

[357B] སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་དེ་ལ་དགའ་བ་དང། དད་པ་དང་རངས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕུང་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་དགེ་སློང་དགོན་པ་བ་
འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་པ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་དྲུང་དུ་སྦྲུལ་དང། གཅན་གཟན་གཏུམ་པོ་འོངས་ནས་དེས་དེ་ལ་འཇིགས་པ་དང་སྐྲག་པར་མི་བྱའི། དེས་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་ལུས་དང་སྲོག་བོར་ཏེ་དགོན་པའི་གནས་སུ་འོངས་ཀྱིས་འདི་ལ་བདག་གིས་འཇིགས་པར་
མི་བྱ༑ སྐྲག་པར་མི་བྱའི། བྱམས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ། ཞེ་སྡང་རྣམ་པར་སྤང་བར་བྱ། འཇིགས་པ་རྣམ་པར་སྤང་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་སྦྲུལ་དང་གཅན་གཟན་དག་གིས་སྲོག་གཅོད་ཅིང་ཟ་ན་ཡང། དེས་འདི་སྙམ་དུ་གཅན་གཟན་
འདི་དག་ལ་བདག་གིས་ཟང་ཟིང་ཙམ་གྱིས་ཚིམ་པར་བྱེད་མི་ནུས་ཀྱི། དེ་དག་གིས་བདག་གི་ཤ་ཟོས་ན་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པར་འགྱུར་ལ། བདག་གིས་ཀྱང་སྙིང་པོ་མེད་པའི་ལུས་ལས་སྙིང་པོ་བླངས་པར་གྱུར་ན་ནི། བདག་གིས་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་
དོ་སྙམ་དུ་བསམ་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དགོན་པའི་གནས་དེ་ན་གནས་པ་ན་མི་མ་ཡིན་པ་འོངས་བ་ན། མདོག་སྡུག་ཀྱང་རུང་མདོག་མི་སྡུག་ཀྱང་རུང། དེ་ལ་ཆགས་པར་མི་བྱ། ཁོང་ཁྲོ་བར་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་སྔོན་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་མཐོང་བའི་ལྷ་དག་
དགེ་སློང་དགོན་པ་པའི་གན་དུ་འོངས་ཏེ་དྲི་བ་ཡོངས་སུ་འདྲི་ན། དེ་ལ་དགེ་སློང་དགོན་པ་པ་དེས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་བཞིན་དུ་ལྷ་དེ་ལ་ཆོས་བཤད་པར་བྱའོ། །ཅི་སྟེ་ལྷ་དེ་དག་ཟབ་མོའི་དྲི་བ་ཡོངས་སུ་འདྲི་སྟེ། དགེ་སློང་དགོན་པ་པ་དེས་ལན་མི་ཐེབས་
པ་ལྟ་ན། དེས་ང་རྒྱལ་མེད་པར་བྱས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་མ་བསླབས་པ་ལ་བརྙས་པར་མི་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ལུང་མནོད་ནས་འབད་དེ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ནས་དྲིས་པ་ཐམས་

[358A]༄༅། །ཅད་ཀྱི་ལན་གདབ་པར་བྱའོ། །བདག་ནི་ཆོས་ཉན་པ་ཡིན་གྱི་ཁྱད་སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འོད་སྲུངས་དགོན་པ་པས་དེ་ལྟར་ལྷ་དེ་དག་ལ་གོ་བར་བྱའོ། །ཡང་གསུངས་པ། དེ་དགོན་པའི་
གནས་དེ་ན་གནས་པ་ན་འདི་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། །འདི་ལྟར་བདག་ནི་ལམ་རིང་པོ་ནས་འདིར་འོངས་ལ་གཅིག་པོ་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟེ་ལེགས་པར་བྱས་པའམ། ཉེས་པར་བྱས་པ་ལ་བསྐུལ་བའི་གྲོགས་པོ་ནི་གང་ཡང་མེད་ཀྱི། ལྷ་དང་
ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་དང། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་བདག་གི་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཤེས་པ་དག་ཡོད་དེ། བདག་དགོན་པའི་གནས་ན་གནས་ལ་མི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་སོང་ན་དེ་དག་དབང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །
དེ་བས་ན་དགོན་པ་བས་ཀྱང་དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་དག་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་སྤང་བར་འདོད་པ་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དེས་དགོན་པ་ལ་གནས་པ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་
པ་དང༑ བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །མི་རྟོག་རིམ་གྱིས་འཇུག་པའི་བསྒོམ་དོན་འདི། །བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་གང་ཟག་གི་དོན་དུ་བསམ་པ་བཟང་པོ་བསྐྱེད་ནས་ནི། །ཡང་དག་དོན་འདི་བི་མ་མི་ཏྲས་བྱས། །དེ་ཡི་བསོད་
ནམས་བདག་གིས་ཅི་ཐོབ་དེས། །ཁམས་གསུམ་སེམས་ཅན་མཐའ་དག་ཇི་སྙེད་ཀུན། །ཤེས་རབ་མིག་ཐོབ་དབུ་མའི་དོན་རྟོགས་ནས། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་ཤོག་རིམ་གྱིས་འཇུག་པའི་བསྒོམ་དོན་སློབ་དཔོན་བི་མ་ལ་མི་
ཏྲས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་པྲ་ཛྙཱ་ཝ་རྨ་དང་ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡེ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བསྒྱུར་ཏེ་ཀྭ་ཆུར་གཏན་ལ་ཕབ་པ།། །།


