
[117A] །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨ་བཧི་དྷརྨ་ས་མུ་ཙྪ་ཡ་བྱཱ་ཁྱཱ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། མངོན་པ་
ཆོས་ཀུན་ནས་བཏུས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ། འཕགས་པ་གསུང་གི་དབང་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྟོགས་པ་ངེས་གནས་དྲི་མེད་དོན། །གང་སྤྱོད་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་གཤེགས། །ཆོས་ཀུན་དབང་ཕྱུག་བསམ་མི་ཁྱབ། །འདུལ་བའི་ཐབས་ཀྱིས་འདྲེན་པ་ཅན། གཞལ་མེད་ལེགས་གྱུར་
ཡོན་ཏན་ནི། །རང་དང་གཞན་དོན་གཉིས་ལ་བརྟེན། །སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་འཕགས་པ་ཡི། །ཚོགས་ལའང་དེ་ཕྱིར་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མདོ་སྡེ་རྣམ་པར་བཤད་པའི་ཚིག། །བསྟན་བཅོས་གང་གིས་ཡང་དག་བསྡུ། །རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྣམས་ཀྱང་སྟེ། །རྟོགས་པར་དཀའ་རྣམས་ཡང་དག་དགྲོལ། །

[117B] མདོ་སྡེའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱེད་པ་པོར་མཛད་དེ། ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་དང་གང་མཛད་པ་རྣམས་བསྟན་བཅོས་གཞན་གྱི་གནས་དེ་རྣམས་ཀུན་ནས་བཏུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
དེ་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོའི་སྡེ་དང། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་དང། ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ཀུན་ལ་བརྟེན་པ་དང། སློབ་དཔོན་རང་གིས་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བཞིན་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་མ་ཐག་པར་བསྟོད་པ་ལ་རབ་ཏུ་
ཞུགས་ཏེ། དེའི་རྣམ་པ་འདིར་བསྟན་པས་འཕགས་པ་སློབ་པའི་སྡེ་ལ་གནས་ཤིང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་གནས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་སྡེའི་རྣམ་བཤད་མཛད་པ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་གཅིག་བསྟན་ན་འང། བློ་ཆུང་བ་རྣམས་
ཐོས་པ་དང། བསམ་པ་དང། བསྒོམ་པའི་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་འཇུག་ཅིང་བསྟན་བཅོས་ལ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པོ་དེ་དག་གིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དོན་དྲུག་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་དང་
རྒྱུ་དང། འབྲས་བུ་དང། ཕྲིན་ལས་དང། སྦྱོར་བ་དང། འཇུག་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་རྟོགས་པ་ངེས་གནས་དྲི་མེད་དོན། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་གནས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་ཞུགས་པའི་མཚན་
ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་སྤྱོད་རྒྱ་མ་ཆོའི་ཕ་རོལ་གཤེགས། །ཞེས་པ་འདིས་ནི་རྒྱུའི་དོན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བཅུའི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་མཐའ་ཡས་པ་དུས་བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་པར་ཡོངས་སུ་གོམས་པའི་རྒྱུས་ངེས་པར་འབྱུང་
པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀུན་དབང་ཕྱུག་ཅེས་པ་འདིས་ནི་འབྲས་བུའི་དོན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་མཐའ་ཡས་པ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་དང་ཡོན་ཏན་བླ་ན་མེད་པར་གྱུར་པའི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ན་ཆོས་ཀུན་ལ་དབང་སྒྱུར་བའི་

[118A]༄༅། །ཕྱིར་རོ། །བསམ་མི་ཁྱབ། འདུལ་བའི་ཐབས་ཀྱིས་འདྲེན་པ་ཅན། །ཞེས་པ་འདིས་ནི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་དོན་ཏེ། ཀུན་ཤེས་པས་འདས་པའི་ཡུལ་ཀུན་བརྗོད་པ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་དང། རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འདུལ་བའི་ཐབས་ཀྱིས་བཏུལ་
ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་ཁམས་ཡོངས་སུ་དག་པར་འདུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞལ་མེད་ལེགས་གྱུར་ཡོན་ཏན་ནི། །ཞེས་པ་འདིས་ནི་སྦྱོར་བའི་དོན་ཏེ། རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཡོངས་སུ་ཕན་པའི་རྣམ་པ་མ་ལུས་པས་དཀའ་བ་སྤྱོད་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང། བླ་ན་
མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང། སྟོབས་དང། མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་དང་གཞན་དོན་གཉིས་ལ་བརྟེན། །ཞེས་པ་འདིས་ནི་འཇུག་པའི་དོན་ཏེ། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་ལ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང། ལོངས་སྤྱོད་
རྫོགས་པའི་སྐུ་དང། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རྣམས་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རང་དོན་གཙོ་ཆེ་བ་ལ་བརྟེན་པ་དང། མཐའ་ཡས་པའི་གཞན་དོན་གཙོ་ཆེ་བ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པའོ། །བརྟེན་ཞེས་པ་ནི་སྐུ་སྟོན་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། གཉིས་ལ་བརྟེན་ཞེས་པ་ནི་གཙོ་
ཆེར་སྤྱད་པར་བྱ་བ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རང་དོན་གཙོ་ཆེ་བ་སྟེ། འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་ངེས་ཡོངས་སུ་དགྱེས་པར་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་སོ་སོར་རྗེས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། གཞན་དོན་གཙོ་ཆེ་བ་དེས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
ཐམས་ཅད་དུ་སོ་སོ་ཇི་ལྟ་བར་རང་ཉིད་བཟོའི་ལས་ལ་སོགས་པའི་སྤྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཀུན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་དང་ཐུན་མོང་བ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་གནས་སུ་ཡོངས་སུ་སྒྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་ཆོས་
ཀྱི་སྐུ་རང་དོན་གཙོ་ཆེ་བ་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །བསྟོད་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་དང། དགེ་འདུན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཀྱང་བཤད་པར་རིགས་པར་བྱ་སྟེ། རང་གི་ངོ་བོ་དང། རྒྱུ་དང། འབྲས་བུའི་

[118B] །དེ་སློབ་པ་དང། མི་སློབ་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གིའོ། །སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་སླ་བའི་དོན་དུ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་རྣམ་པར་གཞག་པའང་མཛད་དེ། དུ་དང་ཅིའི་ཕྱིར་ཉེར་ལེན་རྣམས། །མཚན་ཉིད་དེ་ཡི་གནས་
རྣམས་ཏེ། །གོ་རིམས་དོན་དང་དཔེར་དབྱེ་དང། །བསྡུས་པ་ལ་སོགས་བཞི་པོ་ནི། །བསྡུས་པས་སྦྱོར་དང་ལྡན་དེ་ཉིད། །རྣམ་པར་ངེས་དང་དབྱེ་བ་བཞི། །བདེན་དང་ཆོས་ཐོབ་ཡང་དག་གཏམ། །རྣམ་པར་ངེས་པའི་དབྱེ་བ་སྟེ། །ཀུན་ནས་བཏུས་པའི་སྤྱི་སྡོམ་མོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་
འདི་བརྩམས་ཤེ་ན། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། དུ་དང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསམ་པའི་གནས་རྣམས་ལ་མཁས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩམས་སོ། །འདི་ལྟར་མཁས་པ་འདིས་ནི་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་གཉིས་ཐོབ་སྟེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་དང། ཡང་དག་པའི་གཏམ་
གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཕན་ཡོན་ནོ། །དེ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། ཞི་གནས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང། ལྷག་མཐོང་འཕེལ་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི། གནས་འདི་དག་ལའང་མཁས་པར་བྱས་པ་ན། ཐེ་ཚོམ་མེད་པས་ཇི་ལྟར་དམིགས་
པ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་བདེ་བར་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མཐོང་འཕེལ་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི། རྣམ་པ་མང་པོར་ཤེས་བྱ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པས། ཤེས་རབ་ཁྱད་ཞུགས་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་གཏམ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་
ཕན་ཡོན་ནི། གནས་འདི་དག་ལ་མཁས་པས་འདྲི་བ་ཐམས་ཅད་ལུང་སྟོན་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པས་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་བལྟའོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་དུ། ཁམས་རྣམས་ནི་དུ། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་དུ། ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་ལྔ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང། འདུ་
ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ། །ཁམས་རྣམས་ནི་བཅོ་བརྒྱད་དེ། མིག་གི་ཁམས་དང། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང། རྣ་བའི་ཁམས་དང། སྒྲའི་ཁམས་དང། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་

[119A]༄༅། །པའི་ཁམས་དང། སྣའི་ཁམས་དང། དྲིའི་ཁམས་དང། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང། ལྕེའི་ཁམས་དང། རོའི་ཁམས་དང། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང། ལུས་ཀྱི་ཁམས་དང། རེག་བྱའི་ཁམས་དང། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་
ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་བཅུ་གཉིས་ཏེ། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང། རྣ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་དང། སྒྲའི་སྐྱེ་མཆེད་དང། སྣའི་སྐྱེ་མཆེད་དང། དྲིའི་སྐྱེ་མཆེད་དང། ལྕེའི་སྐྱེ་མཆེད་
དང༑ རོའི་སྐྱེ་མཆེད་དང། ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང། རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་དང། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་རྣམ་པ་ལྔ་ཁོ་ན། བདག་གི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་ལྔ་འབྱུང་བ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་གི་དངོས་པོ་ལུས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་བཅས་
པ་འབྱུང་བ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་དང། བདག་གི་དངོས་པོ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་འབྱུང་བ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་དང། བདག་གི་དངོས་པོ་ཐ་སྙད་འབྱུང་བ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་དང། བདག་གི་དངོས་པོ་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པར་འབྱུང་བ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་དང། བདག་གི་དངོས་པོ་
དེ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་བ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་གི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་ལྔ་འབྱུང་བ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་བདག་གི་གནས་ཡིན་པས་བདག་གི་དངོས་པོའོ། །ལྔ་པ་ནི་བདག་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་སྟེ། རྟེན་ཡིན་པས་བདག་གི་དངོས་པོར་རིག་པར་
བྱའོ། །ལུས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་བཅས་པས་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དེ། དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་དག་གི་རྟེན་ནི་བདག་གི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་
སྟེ། ལུས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་རྟེན་ནི་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་དེ་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་ཕལ་ཆེས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་ལ། ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ནི་བདག་གིར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཁམས་རྣམས་

[119B] ལུས་དང་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་འདས་པ་དང། ད་ལྟར་གྱི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་དྲུག་འཛིན་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་དང་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དྲུག་གིས་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དྲུག་
གིས་སོ། །འདས་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་སྟེ། དེ་འཛིན་པ་ནི་རྟེན་དང་དམིགས་པའི་དངོས་པོར་འཛིན་ཏོ། །དབང་པོ་དང་ཡུལ་རྣམས་ཏེ། བཅུ་གཉིས་ནི་དེ་ལྟར་དེ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཁམས་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་ཡང་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་
མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཁམས་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་འདས་པ་དང་ལྟར་བྱུང་བའི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ཅན་ནི་མ་འོངས་པ་ཉིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་བཅུ་གཉིས་ཁོ་ན། ལུས་དང་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་གཉིས་ཉིད་ཀྱིས་མ་འོངས་
པའི་ཉེར་སྤྱོད་རྣམ་པ་དྲུག་གི་སྒོ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བའི་སྒོ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་དང་དོན་ཙམ་གཟུང་བས་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཁོ་ན་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་
ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཞེས་བརྗོད། ཉེ་བར་ལེན་པར་སྦྱོར་བས་དེས་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྣམ་པ་གང་འདིར་འདུན་པ་དང། འདོད་ཆགས་ཉིད་ཉེ་བར་ལེན་པ་སྟེ། མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་དང། ཡོངས་
སུ་མི་གཏོང་བར་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མ་འོངས་པ་ལ་འདོད་པ་དང་ད་ལྟར་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པའི་ཕྱིར། ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་འདུན་པ་དང་འདོད་ཆགས་ཏེ། དེ་ལ་འདུན་པ་ནི་འདོད་པའོ། །འདོད་ཆགས་ནི་ལྷག་པར་ཆགས་པའོ། །འདུན་པས་ནི་མ་འོངས་པའི་ལུས་འདོད་པའི་
སྒོ་ནས་ལེན་ཏེ། དེས་མ་འོངས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་མངོན་པར་འགྲུབ་བོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ནི་ད་ལྟར་གྱི་ལུས་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པའི་སྒོ་ནས་ལེན་ཏེ། དེས་ན་ལྟ་བའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མི་བཏོད་དོ། །དེ་བས་ན་དེ་གཉི་ག་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རྒྱུ་གང་

[120A]༄༅། །གིས་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཞེས་བརྗོད། དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལྟར་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་རིག་པར་བྱའོ། །གཟུགས་རྣམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་
མཚན་ཉིད་རྣམས་གང་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ཏེ། རེག་པས་གཟུགས་དང་ཡུལ་སྤྱད་པའི་གཟུགས་སོ། །རེག་པ་གཟུགས་གང་ལགས་པས་ཀུན་དུ་རེག་ན་རེག་པ་གཟུགས་ཏེ། བོང་བས་ཀུན་དུ་རེག་པའམ། དབྱིག་པས་ཀུན་དུ་རེག་པའམ། མཚོན་ཆས་ཀུན་
དུ་རེག་པ་འམ། གྲང་བ་འམ། ཚ་བ་འམ། བཀྲེས་པ་འམ། སྐོམ་པ་འམ། སྤྲང་བུ་འམ། ཤ་སྦྲང་ངམ། རླུང་ངམ། གདུང་བ་འམ། སྡིག་སྦྲུལ་གྱིས་ཀུན་དུ་རེག་པ་རེག་ན་གཟུགས་སོ། །རེག་པས་གཟུགས་ནི་གཟུགས་རྣམས་ལ་རེག་ན་དངོས་པོ་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ། ཡུལ་དཔྱད་པ་གང་
གང་ཡུལ་འདི་དང་འདིའོ། །གཟུགས་འདི་ཉིད་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་མཉམ་པར་བཞག་པ་འམ། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ཡིད་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱེད་པའོ། །གང་ཡུལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱོགས་ལའོ། །འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཀེང་རུས་ཀྱི་རིགས་
ལ་སོགས་པ་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དང་འདྲ་བའི་གཟུགས་བརྙན་ནོ། །འདི་ཉིད་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གོ། །སྣ་ཚོགས་སུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་སོ། །ཚོར་བ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་གང། རྗེས་སུ་མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་དེ། གང་རྗེས་
སུ་མྱོང་བའི་ངོ་བོ་ས་དགེ་བ་འམ། མི་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་སོ་སོའི་རྗེས་སུ་མྱོང་བའོ། །ལས་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་བདེ་བ་རྗེས་སུ་མྱོང་བའོ། །ལས་མི་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྗེས་སུ་མྱོང་བའོ། །
གཉིས་ཀའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་རྗེས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་བཏང་སྙོམས་ཉིད་དང་མཚུངས་པ་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། བཏང་སྙོམས་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །བདེ་

[120B] རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་ཉེ་བར་བཏགས་སོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་གང་རབ་ཏུ་ཤེས་པས་མཚན་ཉིད་དེ། མཚན་མར་འཛིན་པའམ། བཀྲ་བར་བྱེད་པའི་ངོ་བོས་གང་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དང། ཐོས་པ་དང། ཞེན་པ་དང། རྣམ་པར་
ཤེས་པའི་དོན་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དོ། །མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་དང། ཞེན་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དོན་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཐོང་པ་ལ་ནི་གང་མིག་གིས་མྱོང་བའོ། །ཐོས་པ་ནི་གང་རྣ་བས་མྱོང་བའོ་ཞེས་པ་ནི་གང་འདི་ལྟ་བུ་དང་འདི་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །
རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གང་སོ་སོ་རང་གིས་མྱོང་བའོ། །ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གོ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་གང། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཏེ། གང་སེམས་ཀྱི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ངོ་
བོས་དགེ་བ་འམ། མི་དགེ་བ་འམ། ལུང་དུ་མ་བྱས་པ་འམ། གནས་སྐབས་སྣ་ཚོགས་རྣམས་སུ་སེམས་འཇུག་གོ། །གནས་སྐབས་སྣ་ཚོགས་རྣམས་སུ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་སུའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་གང། རྣམ་པར་ཤེས་པས་
མཚན་ཉིད་དེ། གང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོས་གཟུགས་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། སྒྲ་རྣམས་དང། དྲི་རྣམས་དང། རོ་རྣམས་དང། རེག་བྱ་རྣམས་དང། ཆོས་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །མིག་གི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང། གང་མིག་རྣམས་ལ་གཟུགས་
རྣམས་མཐོང་བ་ཅན་དང། བལྟ་བ་སྟེ། གང་དེའི་ས་བོན་ཉེ་བར་བསགས་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རབ་ཏུ་ལེན་པ་དེ་མིག་གི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམས་སོ། །གང་གིས་མིག་རྣམས་ལ་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་ཅན་དང། བལྟ་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་
ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁམས་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །བལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མིག་གི་ས་བོན་ཉེ་བར་བསགས་པ་ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་ཡང་ཁམས་ཏེ། གང་ལས་ཕྱི་མ་ལ་མིག་འགྲུབ་

[121A]༄༅། །བའོ༑ །རྣམ་པར་སྨིན་བའང་ཁམས་ཏེ། གང་ལས་གྲུབ་ཟིན་པའོ། །ས་བོན་རྣམ་པ་དེ་གཉི་ག་ཡང་མིག་གི་རྒྱུ་ཡིན་པས་མིག་གི་ཁམས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །མིག་གི་ཁམས་ཇི་ལྟ་བར། རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་
ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང། མིག་གང་རྣམས་ལ་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པ་དང་མཐོང་བ་རྣམས་ཏེ། གང་དེ་ལ་མིག་གི་ཁམས་དབང་བ་དེ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །མིག་གི་ཁམས་ནི་གཟུགས་ལ་དབང་བྱེད་པ་སྟེ། དབང་པོའི་
དབང་གིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་གི་རྟེན་དང་དམིགས་པའི་བྱེ་བྲག་ཅན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཇི་ལྟ་བར་སྒྲ་དང། དྲི་དང། རོ་དང། རེག་བྱ་དང། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང། རྟེན་མིག་
གིས་དམིགས་པ་གཟུགས་ཀྱིས་སོ་སོར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། གང་དེའི་ས་བོན་ཉེ་བར་བསགས་པ་དང། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་
ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ངོ། །སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང། དེ་ཁམས་བཞིན་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཁམས་བཞིན་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཞེས་པ་ནི་མིག་གང་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དང་
གང་དེའི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྦྱར་རོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རྣམ་པར་གནས་པ་གང། གཟུགས་གང་ཅུང་ཟད་དེ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དང། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བླངས་པའོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བླངས་
པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉེ་བར་བླངས་པའི་གཟུགས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྐྱེད་པ་དང། རྗེས་སུ་འགྱུར་བ་དང། གནས་པར་བྱེད་པ་དང། གནོད་པ་དང། འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བླངས་པའི་གཟུགས་ལ་ནི། རྒྱུ་རྣམ་པ་ལྔའི་དབང་

[121B] བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་དེ་དག་མེད་ན་དེ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྱུར་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་འབྱུང་བ་རྣམས་གྱུར་ན་དེ་ལ་གནས་པ་ཉེ་བར་བླངས་པའི་གཟུགས་རྣམས་མི་གནས་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པར་བྱེད་པའི་
རྒྱུ་ཉིད་ནི་མཚུངས་པར་འབྱུང་བའི་དུས་ན་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བླངས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུན་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཚུལ་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནོད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་འབྱུང་བ་རྣམས་བསལ་ན་ཉེ་བར་བླངས་པའི་གཟུགས་ལ་སོ་སོར་ཡུལ་གནོད་པའི་མཐུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕེལ་
བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་འཕེལ་བའི་དུས་ན་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བླངས་པའི་གཟུགས་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་རྣམས་གང། སའི་ཁམས་དང། ཆུའི་ཁམས་དང། མེའི་ཁམས་དང། རླུང་གི་ཁམས་སོ། །སའི་ཁམས་གང་
སྲ་བ་ཉིད་དོ། །ཆུའི་ཁམས་གང། གཤེར་བ་ཉིད་དོ། །མེའི་ཁམས་གང། དྲོ་བ་ཉིད་དོ། །རླུང་གི་ཁམས་གང། ཡང་ཞིང་གཡོ་བ་ཉིད་དོ། །ཉེ་བར་བླངས་པའི་གཟུགས་གང། མིག་གི་དབང་པོ་དང། རྣ་བའི་དབང་པོ་དང། སྣའི་དབང་པོ་དང། ལྕེའི་དབང་པོ་དང། ལུས་
ཀྱི་དབང་པོ་དང། གཟུགས་དང། སྒྲ་དང། དྲི་དང། རོ་དང། རེག་བྱའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་སོ། །མིག་གི་དབང་པོ་གང། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་བླངས་པ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་གཟུགས་དང་པའོ། །རྣ་བའི་དབང་པོ་གང་
འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བླངས་པ་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་གཟུགས་དང་བའོ། །སྣའི་དབང་པོ་གང། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བླངས་པ་སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་གཟུགས་དང་བའོ། །ལྕེའི་དབང་པོ་གང། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་
བླངས་པ་ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་གཟུགས་དང་པའོ། །ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་གང། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བླངས་པ་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་གཟུགས་དང་བའོ། །གཟུགས་གང། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བླངས་པ་གང་མིག་གི་དབང་

[122A]༄༅། །པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དོན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྔོན་པོ་དང། སེར་པོ་དང། དམར་པོ་དང། དཀར་པོ་དང། རིང་བ་དང། ཐུང་བ་དང། ལྷམ་པ་དང། ཟླུམ་པོ་དང། རྡུལ་ཕྲན་དང། རགས་པ་དང། ཕྱལ་ལེ་བ་དང། ཕྱལ་ལེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང། མཐོ་བ་དང། དམའ་བ་དང་
གྲིབ་མ་དང། ཉི་མ་དང། སྣང་བ་དང། མུན་པ་དང། སྤྲིན་དང། དུ་བ་དང། རྡུལ་དང། ཁུག་རྣ་དང། མངོན་པར་གསལ་བ་དང། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང། ནམ་མཁའ་ཁ་དོག་གཅིག་པའོ། །དེ་ཡང་ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང། ཁ་དོག་ངན་པ་དང། དེ་གཉི་གའི་བར་ན་གནས་
པ་དང། ཁ་དོག་དང་འདྲ་བའོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ནི་མཚན་ཉིད་དང། དབྱིབས་དང། ཕན་གནོད་དང། ཕྱེད་པའི་རྟེན་དང། བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང། རྒྱན་དང། རྣམ་པ་དྲུག་གི་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བཞི་དང་བཅུ་དང་བརྒྱད་
དང། གཅིག་དང་གཅིག་གི་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་མངོན་བར་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལས་གཞན་པ་ཐོགས་པར་བྱེད་པའི་རིག་བྱ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་པའི་དམིགས་པའོ། །ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་སྟེང་ན་སྔོན་པོར་སྣང་བའོ། །སྒྲ་གང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་རྣམས་
ཀྱིས་ཉེ་བར་བླངས་པ་རྣ་བའི་དབང་པོའི་གཟུང་བའི་དོན་གང་ཡིད་དུ་འོང་བའམ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བའམ། གཉི་ག་མིན་བའམ། ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལས་སམ། མ་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལས་སམ། དེ་གཉི་ག་འམ། འཇིག་རྟེན་པས་རབ་ཏུ་རྟོགས་བའམ། གྲུབ་པས་བསྟན་བའམ་
ཡོངས་སུ་བརྟགས་བའམ། འཕགས་པའི་ཐ་སྙད་དམ། འཕགས་མིན་གྱི་ཐ་སྙད་དོ། །སྒྲ་ནི་མཚན་ཉིད་དང། ཕན་གནོད་དང། རྒྱུས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། བཤད་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། ཐ་སྙད་ཀྱི་ས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །མཚན་ཉིད་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོའི་གཟུང་བའི་དོན་གང་ཡིན་
པའོ། །བཤད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་པས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་མོ། །ལྷག་མ་ནི་ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། ངག་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའོ། །མ་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་

[122B] འདི་ལྟ་སྟེ་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའོ། དེ་གཉིས་ཀ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ལག་པ་དང་རྫ་རྔ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའོ། །འཇིག་རྟེན་པས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྐད་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། །གྲུབ་པས་བསྟན་པ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པའོ། །ཡོངས་སུ་བརྟགས་
པ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པའོ། །འཕགས་པའི་ཐ་སྙད་དམ། འཕགས་མིན་གྱི་ཐ་སྙད་ནི་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་བརྒྱད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དྲི་གང། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བླངས་པ་སྣའི་དབང་པོའི་གཟུང་བའི་དོན་
གང༑ དྲི་བཟང་བའམ། དྲི་ང་བའམ། དྲི་མཉམ་བའམ། ལྷན་སྐྱེས་ལས་སམ། སྦྱར་བ་ལས་སམ། གྱུར་པ་ལས་སོ། །དྲི་ནི་མཚན་ཉིད་དང། ཕན་གནོད་དང། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དྲི་ནི་ཙན་དན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །སྦྱར་བ་ནི་བདུག་སྤོས་སྦྱར་
བ་རྣམས་ཀྱིའོ། །གྱུར་པ་ནི་ཤིང་ཏོག་སྨིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །རོ་གང། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བླངས་པ་ལྕེའི་དབང་པོའི་གཟུང་བའི་དོན་གང་དེ་ཡང་ཁ་བའམ། སྒྱུར་བའམ། ཚ་བའམ། བསྐ་བའམ། ལན་ཚྭ་འམ། མངར་བའམ། ཡིད་དུ་འོང་
བའམ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བའམ། དེ་གཉིས་ཀ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའམ། ལྷན་སྐྱེས་སམ། སྦྱར་བ་ལས་སམ། གྱུར་པ་ལས་སོ། །རོའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྣམས་ནི་དྲི་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །རེག་བྱའི་ཕྱོགས་གཅིག་གང། ལུས་ཀྱི་དབང་པོའི་གཟུང་བའི་དོན་གང་འབྱུང་བ་ཆེན་
པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བླངས་པ་འཇམ་པ་ཉིད་དམ། རྩུབ་པ་ཉིད་དམ། ཡང་བ་ཉིད་དམ། ལྕི་བ་ཉིད་དམ། མཉེན་པ་ཉིད་དམ། ལྷོད་པ་ཉིད་དམ། ལྷོད་མིན་ཉིད་དམ། གྲང་བའམ། བཀྲེས་བའམ། སྐོམ་བའམ། ཚིམ་བའམ། སྟོབས་སམ། སྟོབས་ངན་ནམ། བརྒྱལ་བའམ་
གཡའ་བའམ། འགྲེད་བའམ། ན་བའམ། རྒ་བའམ། འཆི་བའམ། ངལ་བའམ། ངལ་སོས་བའམ། སྤུངས་ཆེ་བའོ། །རེག་བྱའི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི། ཀུན་དུ་མན་བས་པ་དང། ཀུན་དུ་གཞལ་བ་དང། རེག་པ་དང། ཀུན་དུ་གནོད་པ་དང། འདུས་པ་དང། ཁམས་

[123A]༄༅། །སྙོམས་མ་སྙོམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཆུ་དང་རླུང་འདུས་ན་གྲང་ངོ། །ཆུ་དང་ས་འདུས་ན་འགྲེད་དོ། །ཁམས་སྙོམས་ནང་ལ་སོགས་པ་དང། སྟོབས་དང་སྤུངས་ཆེ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྤུངས་ཆེ་བ་ནི་མི་འཇིགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚིམ་པ་ནི་གཉི་གའོ།།
བཀྲེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ཁམས་མ་སྙོམས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རང་བཞིན་གང། དེ་ནི་རྣམ་པ་ལྔར་བལྟ་སྟེ། མངོན་པར་བསྡུས་པ་ཅན་ནམ། མངོན་བར་གསལ་བ་ཅན་ནམ། ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཅན་ནམ། ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཅན་
ནམ། དབང་འབྱོར་པ་ཅན་ནོ། །མངོན་པར་བསྡུས་པ་ཅན་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གཟུགས་སོ། །མངོན་པར་གསལ་བ་ཅན་ནི་དེ་ཉིད་དེ་ལས་གཞན་པ་ཐོགས་པར་བྱེད་པའི་རེག་བྱ་དང་བྲལ་བའོ། །ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཅན་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་སོ། །ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཅན་
ནི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་གཟུགས་སོ། །དབང་འབྱོར་བ་ཅན་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་བསམ་གཏན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་གང་ཡིན་པའོ། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོའི་རྣམ་པར་གནས་པ་གང་ཚོར་བའི་ཚོགས་དྲུག་སྟེ། མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བའི་བདེ་བའམ། སྡུག་
བསྔལ་ལམ། སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བ་འང་མིན་པའོ། །རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བའི་བདེ་བའམ། སྡུག་བསྔལ་ལམ། སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བའམ་མིན་པ་སྟེ། བདེ་བ་ལུས་ཀྱིས་སམ། སྡུག་བསྔལ་ལུས་ཀྱིས་
སམ། སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བའང་མིན་པ་ལུས་ཀྱིས་སམ། བདེ་བ་སེམས་ཀྱིས་སམ། སྡུག་བསྔལ་སེམས་ཀྱིས་སམ། སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བའང་མིན་པར་སེམས་ཀྱིས་སམ། བདེ་བ་དུག་བཅས་སམ། སྡུག་བསྔལ་ལམ་སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བའང་མིན་པར་དུག་བཅས་སམ་
བདེ་བ་དུག་མེད་དམ། སྡུག་བསྔལ་ལམ། སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བའང་མིན་པ་དུག་མེད་དམ། བདེ་བ་ཞེན་པ་བརྟེན་བའམ། སྡུག་བསྔལ་ལམ། སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བའང་མིན་པ་ཞེན་པ་བརྟེན་བའམ། བདེ་བ་མངོན་པར་འབྱུང་བ་བརྟེན་བའམ། སྡུག་བསྔལ་ལམ། སྡུག་

[123B] །ལུས་ཀྱི་གང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་དང་མཚུངས་ལྡན་ནོ། །སེམས་ཀྱི་གང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དང་མཚུངས་ལྡན་ནོ། །དུག་བཅས་གང། ལུས་ལ་སྲེད་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་ནོ། །དུག་མེད་
གང༑ དེའི་སྲེད་པ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །ཞེན་པ་བརྟེན་པ་གང། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་སྲེད་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་ནོ། །མངོན་བར་འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་པ་གང། དེ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ནི་གནས་དང། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང། གནས་སྡོམ་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་
མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་གནས་སྡོམ་པས་ནི། ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །གཟུགས་མེད་པའི་གནས་སྡོམ་པས་ནི་སེམས་ཀྱི་ཚོར་བ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་ནི་དུག་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་
རྣམས་ཀྱིའོ། །རྣམ་པར་བྱང་བས་ནི་དུག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་སྲེད་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང། འདུ་ཤེས་ཀྱི་
ཚོགས་དྲུག་སྟེ། མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་འདུ་ཤེས་དང། རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་འདུ་ཤེས་ཏེ། གང་གི་མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་ཡང་དག་པ་ཤེས་ཤིང་མཚན་མ་མེད་པ་དང། ཆུང་ངུ་དང། ཆེན་པོར་གྱུར་
པ་དང། ཚད་མེད་པ་དང། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱང་ཡང་དག་པར་ཤེས་པའོ། །མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་འདུ་ཤེས་གང། གང་གིས་ཐ་སྙད་ལ་མི་མཁས་པ་དང། མཚན་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་རྣམ་པར་གནས་པ་དང། སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལ་
སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་འདུ་ཤེས་མ་གཏོགས་པ་གང། དེ་ལས་གཞན་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །མཚན་མ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་གང། འདུ་ཤེས་གང་མ་གཏོགས་པའོ། །ཆུང་ངུའི་འདུ་ཤེས་གང། གང་གིས་འདོད་པའི་ཁམས་ཤེས་པའོ། །ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་འདུ་ཤེས་གང། གང་གིས་གཟུགས་

[124A]༄༅། །ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པའོ། །ཚད་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་གང། གང་གིས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཤེས་པའོ། །ཅི་ཡང་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་གང། གང་གིས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཤེས་པའོ། །ཐ་སྙད་
ལ་མི་མཁས་པ་ནི་སྐད་མ་བསླབས་པས་ནི་གཟུགས་ལ་འདུ་ཤེས་ནི་འབྱུང་ན་གཟུགས་སྙམ་དུ་མི་ཤེས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་མཚན་
མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འདུ་ཤེས་པ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་མི་གསལ་བས་དམིགས་པ་ལ་མཚན་མར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །ཆུང་ངུའི་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་པས་ཏེ་ངན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེན་
པོར་གྱུར་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་པ་སྟེ། དེ་བས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མེད་པ་ནི་ནམ་མཁའ་དང། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་པ་སྟེ། མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་དག་ལ་དམིགས་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་
པོའི་རྣམ་པར་གནས་པ་གང། སེམས་པའི་ཚོགས་དྲུག་སྟེ། མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་པ་དང། རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་པ་སྟེ། གང་གི་དགེ་བའི་ཕྱིར་ཡང་སེམས། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱིར་
ཡང་སེམས། གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ་ཡང་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་མ་གཏོགས་པ་སེམས་པ་འདི་དང། དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ལས་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང། སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་པ་
གཏོགས་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་དང། སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་བསྟན་པ་ལ་དང་པོ་སེམས་པ་འབའ་ཞིག་ཙམ་བཟུང་བ་ནི་དེ་གཞན་དག་གི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་ནི། གང་གིས་

[124B] །དེ་ལ་དགེ་བ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་སོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སོ། །གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི། སེམས་པས་
བསྐྱེད་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་གནས་སྐབས་རྣམས་ལ་བཏགས་པ་སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ། །དེ་ཡང་གང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་རེག་པ་དང། འདུན་པ་དང། མོས་པ་དང། དྲན་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་དང། དད་པ་དང། ངོ་ཚ་དང། ཁྲེལ་དང་
མ་ཆགས་པ་དང། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང། གཏི་མུག་མེད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། ཤིན་ཏུ་སྦྱོངས་པ་དང། བག་ཡོད་པ་དང། བཏང་སྙོམས་དང། རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་དང། འདོད་ཆགས་དང། ཁོང་ཁྲོ་དང། ང་རྒྱལ་དང། མ་རིག་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་དང། ཚོགས་ཅན་ལ་ལྟ་
བ་དང། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང། ལྟ་བ་མཆོག་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་དང། མི་བདེན་པར་ལྟ་བ་དང། ཁྲོ་བ་དང། ཁོན་དང། འཆབ་པ་དང། འཚིག་པ་དང། ཕྲག་དོག་དང། སེར་སྣ་དང། སྒྱུ་དང། གཡོ་དང། རྒྱགས་པ་དང། རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་
ངོ་ཚ་མེད་པ་དང། ཁྲེལ་མེད་པ་དང། རྨུགས་པ་དང། རྒོད་པ་དང། མ་དད་པ་དང། ལེ་ལོ་དང་བག་མེད་པ་དང། བརྗེད་ངས་པ་དང། ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དང། རྣམ་གཡེང་དང། གཉིད་དང། འགྱོད་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། རྣམ་པར་དཔྱོད་པའོ། །སེམས་པ་ལ་སོགས་
པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་མཚན་ཉིད་དང། ལས་ཀྱིས་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་པ་གང་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡིད་ཀྱི་ལས་དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བ་དང། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་སེམས་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ལམ་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་སེམས་པ་ནི་སེམས་མངོན་པར་
འདུ་བྱེད་པ་ཡིད་ཀྱི་ལས་དེ་གཅེས་པས་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་སེམས་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ཞེས་པས་ལས་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཇི་ལྟར་མངོན་བར་འདུས་བྱས་པ་ལ་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་འཇུག་པར་འགྱུར་

[125A]༄༅། །བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་དམིགས་པ་ལ་སེམས་འཛིན་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །དམིགས་པ་ལ་སེམས་འཛིན་པ་ནི་དེ་དག་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་གཏོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་བརྗོད་དོ། །རེག་པ་གང་
གསུམ་འདུས་ནས་དབང་པོའི་རྣམ་འགྱུར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཚོར་བ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་ལ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་འབྱུང་བ་དང་མཐུན་པར་དབང་པོའི་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་དེ་ནི་རེག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདུན་པ་གང། འདོད་པའི་དངོས་པོ་
ལ་དེ་དང་དེ་ཉེ་བར་ལེན་པར་བྱེད་འདོད་པ་ཉིད་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །དེ་དང་དེའི་ཕྱིར་བྱེད་འདོད་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ལྟ་བ་དང། ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མོས་པ་གང། ངེས་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཇི་ལྟར་ངེས་པར་འཛིན་
པས་མི་འཕྲོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ལས་ཅན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ངེས་པར་འཛིན་པ་ནི་འདི་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་མོས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་གཅེས་སུ་བྱེད་པ་ནི་གཞན་དག་གིས་འཕྲོགས་པར་མི་ནུས་སོ། །དྲན་པ་གང། འདྲིས་པའི་དངོས་པོ་ལ་སེམས་བརྗོད་པ་མེད་པའི་དོན་རྣམ་པར་
མི་གཡེང་བའི་ལས་ཅན་ནོ། །འདྲིས་པའི་དངོས་པོ་ནི་སྔོན་མྱོང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་མི་གཡེང་བའི་ལས་ནི་སླར་དྲན་པས་མངོན་བར་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་ན་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པ་ཉེ་བར་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གང། ཉེ་བར་བརྟག་པའི་དངོས་པོ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་
པ་ཤེས་པས་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པའོ། །ཤེས་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་ནི་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་གང། ཉེ་བར་བརྟགས་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོའི་ཆོས་རྣམས་ལ་རབ་
ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སོམ་ཉི་བཟློག་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །སོམ་ཉི་བཟློག་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ན་ངེས་པ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དད་པ་གང། ཡོད་པ་ཉིད་དང། ཡོན་ཏན་ཅན་དང། ནུས་པ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང། དང་བ་དང། འདོད་པ་

[125B] འདུན་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །ཡོད་པ་ཉིད་ལ་མངོན་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དད་པ་དང། ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་རབ་ཏུ་དང་བར་བྱེད་པ་དང། ནུས་པ་ཉིད་ལ་བདག་གིས་ཐོབ་པར་བྱེད་བའམ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་ནུས་སོ་སྙམ་དུ་འདོད་པར་བྱེད་པའོ། །ངོ་ཚ་གང། བདག་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་
བས་འཛེམ་པ་ཉེས་པ་སྤྱོད་པར་ལེགས་པར་སྡོམ་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །ཁྲེལ་གང། གཞན་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་འཛེམ་པ་དེ་དང་དེའི་ལས་ཅན་ནོ། །མ་ཆགས་པ་གང། སྲིད་པ་དང་སྲིད་པའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ལ་མ་ཆགས་པ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ལ་མི་འཇུག་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་
ནོ། །ཞེ་སྡང་མེད་པ་གང། སེམས་ཅན་རྣམས་དང། སྡུག་བསྔལ་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཀུན་ནས་འཚེ་བ་མེད་པ། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་མི་འཇུག་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །གཏིག་མུག་མེད་པ་གང། རྣམ་སྨིན་ནམ་ལུང་ངམ་རྟོགས་བའམ་ཤེས་པས་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ཉེས་བར་
སྤྱོད་པ་ལ་མི་འཇུག་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །སྐྱེ་བས་ཐོབ་པ་དང། ཐོས་བསམས་ལས་བྱུང་བ་དང། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང། ལུང་དང། རྟོགས་པའི་ཤེས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བརྟེན་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ཤེས་རབ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པའོ་
བརྩོན་འགྲུས་གང། སེམས་མངོན་བར་སྤྲོ་བའི་གོ་ཆ་འམ། སྦྱོར་བའམ། མི་འགོང་པའམ། མི་ལྡོག་པའམ། ཆོག་པར་མི་འཛིན་པ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང། ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མཐུ་དང་ལྡན་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང་
ལྡན་པ་དང། སྤྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་དང། བརྟུལ་བ་བརྟན་པ་དང། བརྩོན་པ་མི་འདོར་བ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ཚིག་འདི་རྣམས་ནི་གོ་ཆ་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་སྤྲོ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བའི་དངོས་བཞི་ལ་འཇུག་པ་དང་
ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་ལས་སུ་བྱས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱང་བ་ལང། ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་རྣམས་རབ་ཏུ་སྦྱང་བས་ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བ་ནི་དེའི་དབང་གིས་གནས་གྱུར་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །བག་ཡོད་གང་

[126A]༄༅། །བརྩོན་འགྲུས་དང་བཅས་པས་མ་ཆགས་པ་དང། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང། གཏི་མུག་མེད་པ་ལ་གནས་ནས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་བསྒོམ་པ་དང། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལས་སེམས་བསྲུང་བ་དང། འཇིག་རྟེན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་
ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང། ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །དགེ་བ་ཐམས་ཅད་བསྒོམ་པའི་སྔོན་དུ་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པ་འགྲོ་བས་དེ་དག་བག་ཡོད་པར་གདགས་སོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་འདིར་ཟག་པ་རྣམས་དང། ཟག་པའི་གནས་ཀྱི་ཡུལ་རྣམས་སུ་
རིག་པར་བྱའོ། །བཏང་སྙོམས་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང་བཅས་པས་མ་ཆགས་པ་དང། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་གཏི་མུག་མེད་པ་ལ་གནས་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གནས་པ་དང། མི་མཐུན་པ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དང། སེམས་རྣལ་དུ་འདུག་པ་ཉིད་དང། སེམས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་གནས་
པ་ཉིད་དེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སྐབས་མེད་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཐོག་མ་དང། བར་མ་དང། ཐ་མའི་གནས་སྐབས་བཤད་དེ། འདི་ལྟར་བཏང་སྙོམས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ལ་བྱིང་བ་ལ་སོགས་པ་
མི་སྙོམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མར་མཉམ་པའོ། །དེ་ནས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་འཇུག་པས་རྣལ་དུ་འཇུག་པའོ། །དེ་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དོགས་པ་མེད་པས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་གང། ཞེ་སྡང་མེད་པའི་ཆ་ཤས་སྙིང་རྗེའི་སེམས་
ཉིད་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བའི་ལས་ཅན་ནོ། །རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་མེད་པ་ལས་གུད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་འདིར་བཏགས་ཡོད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །འདོད་ཆགས་གང། ཁམས་གསུམ་པའི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་སྲེད་པའི་དབང་གིས་ཉེ་བར་
ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོང་ཁྲོ་གང། ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་དང། སྡུག་བསྔལ་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཀུན་ནས་ཁོང་ཁྲོ་བ་རེག་པར་མི་གནས་པ་དང། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །རེག་པར་

[126B] ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ང་རྒྱལ་གང། ཚོགས་ཅན་ལ་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཁེངས་པ་མི་གུས་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །མི་གུས་པ་ནི་བླ་མ་རྣམས་དང་ཡོན་ཏན་རྣམས་
ལ་འགྱིང་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་ནི་ཡང་སྲིད་པས་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །མ་རིག་པ་གང། ཁམས་གསུམ་པ་མི་ཤེས་པ་ཆོས་རྣམས་ལ་ལོག་པར་ངེས་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །ལོག་པར་ངེས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤེས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཤེས་པའོ། །ཐེ་
ཚོམ་ནི་སོམ་ཉི་ཟ་བའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་བྱུང་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་འབྱུང་བའོ། །དེའི་རྟེན་ནི་རྨོངས་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེ་ཚོམ་གང། བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཡིད་གཉིས་ཟ་བ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་མི་འཇུག་པ་འབྱུང་
བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཡིད་གཉིས་ཟ་བ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང། འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ་ཇི་ལྟར་རིག་པར་རོ། །དེས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་མི་འཇུག་སྟེ། ངེས་པ་མ་རྙེད་ན་མི་རྩོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོགས་ཅན་ལ་ལྟ་བ་གང། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་བདག་
གམ། བདག་གིར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་གང། བཟོད་པ་དང། འདོད་པ་དང། བློ་གྲོས་དང། རྟོག་པ་དང། ལྟ་བ་ལྟ་བར་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་གང། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་རྟག་པའམ་ཆད་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་
ལྟ་བ་གང། བཟོད་པ་དང། འདོད་པ་དང། བློ་གྲོས་དང། རྟོག་པ་དང། ལྟ་བ་དང། དབུ་མའི་ལམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །དབུ་མའི་ལམ་ནི་རྟག་པ་དང་ཆད་པ་སྤངས་པ་སྟེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཤེས་པའོ། །ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན་གང། ལྟ་
བ་དང་ལྟ་བའི་གནས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་འཛིན་པ་དང། གཙོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང། དམ་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་གང་བརྗོད་པ་དང། འདོད་པ་དང། བློ་གྲོས་དང། རྟོག་པ་དང། ལྟ་བ་དང། ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་མངོན་བར་ཞེན་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །

[127A]༄༅། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་གང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བརྟུལ་ཞུགས་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་གནས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་དག་པ་དང། གྲོལ་བ་དང། ངེས་པར་འབྱིན་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་
གང། བཟོད་པ་དང། འདོད་པ་དང། བློ་གྲོས་དང། རྟོག་པ་དང། ལྟ་བ་ངལ་བ་ལ་འབྲས་བུ་མེད་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བརྟུལ་ཞུགས་ནི་ལྟ་བ་ངན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ངལ་བ་འབྲས་བུ་མེད་པ་ནི་དེས་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་བདེན་
པར་ལྟ་བ་གང། རྒྱུ་འམ། འབྲས་བུའམ། བྱེད་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་འཇིག་པ། ལོག་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་གང། བཟོད་པ་དང། འདོད་པ་དང། བློ་གྲོས་དང། རྟོག་པ་དང། ལྟ་བ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཀུན་དུ་གཅོད་པའི་ལས་ཅན་དང། མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བརྟན་པོར་
འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་དང། མི་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པའི་ལས་ཅན་དང། དགེ་བ་ལ་མི་འཇུག་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །སྦྱིན་པ་མེད་དོ། །མཆོད་སྦྱིན་མེད་དོ། །སྦྱིན་སྲེག་མེད་དོ། །ལེགས་པར་སྤྱད་པ་མེད་དོ། །ཉེས་པར་སྤྱད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རྒྱུ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའོ། །ལེགས་པར་
སྤྱད་པ་དང། ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་མེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་དོ། །ཕ་མེད་དོ། །མ་མེད་དོ། །སེམས་ཅན་འབྱུང་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བྱེད་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་སྟེ་
འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བའི་བྱེད་པ་དང། ས་བོན་འདེབས་པའི་བྱེད་པ་དང། ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བའི་བྱེད་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་འཇིག་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་
ལྟ་བ་གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ལོག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་གཅོད་པ་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ལས་འབྱུང་གི་ཐམས་ཅད་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལྟ་བ་ལྔ་པོ་གང། དེ་རྣམས་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ལྟ་བ་ནི་དུ། སྐུར་པ་འདེབས་

[127B] བཞི་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་སྟེ། ཤེས་བྱ་ལ་ངོ་བོ་དང། ཁྱད་པར་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་དང། ལྟ་བ་ལ་མཆོག་དང། དག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ལ་བདག་དང། བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་ཚོགས་ཅན་ལ་
ལྟ་བའོ། །བདག་རྟག་གོ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བའོ། །ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་མཆོག་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པ་ནི་ལྟ་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའོ། །དེ་ཉིད་ལ་དག་པ་ལ་སོགས་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའོ། །
གཅིག་ནི་ཕལ་ཆེར་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བའོ། །གཅིག་ནི་ཕལ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་གྱི་མཐར་རྟོག་པའི་ལྟ་བ་གང། ཕྱི་མའི་མཐར་རྟོག་པའི་ལྟ་བ་གང། དེ་རྣམས་གང་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་རྣམས་ལས་
རིག་པར་བྱ་ན། གཉིས་སམ་ཐམས་ཅད་ལས་སོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལྟ་བ་གང་རྣམས་ལས་རིག་པར་བྱ། གཉིས་སམ་ཐམས་ཅད་ལས་སོ། །མཚན་ཉིད་ལ་བརྟགས་ན་ནི་མཐར་འཛིན་པ་དང། ལོག་པར་ལྟ་བ་གཉིས་ལས་འབྱུང་ངོ། །འཁོར་དང་
བཅས་པར་བརྟགས་ན་ནི་ལྟ་བ་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་འབྱུང་ངོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉེས་པ་གང་གཟིགས་ནས། ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ལྔས་བདག་བསལ་བར་མཛད་དོ། །ཚོགས་ཅན་ལ་ལྟ་བས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཉེས་པ་ལྔ་གཟིགས་ཏེ་
མཚན་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པའི་ཉེས་པ་དང། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཉེས་པ་དང། རང་དབང་མེད་པའི་ཉེས་པ་དང། ལུས་མེད་པའི་ཉེས་པ་དང། བསྒྲིམ་མི་དགོས་པར་ཐར་པར་འགྱུར་བའི་ཉེས་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་མ་ཡིན་ཏེ། མཚན་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་
བདག་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལ་བདག་མེད་དེ་གནས་མེད་ན་གནས་པར་མི་འགྱུར་བས། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཉེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ནི་བདག་གི་བ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་དབང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་རང་དབང་མེད་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ལས་གཞན་

[128A]༄༅། །ན་ཡང་བདག་མེད་དེ། ལུས་མེད་ན་བདག་ཀུན་དུ་བརྟག་པར་མི་དམིགས་པས་ལུས་མེད་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་ལ་ལ་ཞིག་བདག་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་བདག་མི་འཐད་དེ། ལུས་
ལ་སོགས་པའི་འཆིང་བ་མེད་ན་རང་གི་དང་གིས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བས། བསྒྲིམ་མི་དགོས་པར་ཐར་པར་འགྱུར་བའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་ཚོགས་ཅན་ལ་ལྟ་བའི་མཐའ་ཉི་ཤུ་པོ་གཟུགས་ལ་བདག་ཏུ་ཀུན་དུ་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང། གཟུགས་
བདག་དང་ལྡན་པ་དང། གཟུགས་བདག་གི་བ་དང། གཟུགས་ལ་གཟུགས་དང། ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བདག་ཏུ་ཀུན་དུ་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང། བདག་རྣམ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་དང། རྣམ་ཤེས་བདག་གི་བ་དང། རྣམ་ཤེས་ལ་རྣམ་
ཤེས་སོ། །དེ་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དུ། བདག་གིར་ལྟ་བ་དུ། ལྔ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བའོ། །བཅོ་ལྔ་ནི་བདག་གིར་ལྟ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བཅོ་ལྔ་ནི་བདག་གིར་ལྟ་བ་འབྲེལ་བས་བདག་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང། དབང་བསྒྱུར་བས་བདག་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང། ཐ་དད་དུ་མི་འཇུག་པས་བདག་ཉེ་བར་ལེན་པའི་
ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་བདག་ཏུ་ཀུན་དུ་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང། ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བདག་ཏུ་ཀུན་དུ་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ལྔ་བདག་ཏུ་ལྟ་བའོ། །གཟུགས་བདག་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བདག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་
དུ་ལྷག་མ་བཅོ་ལྔ་ནི་བདག་གིར་ལྟ་བའོ། །འབྲེལ་བས་བདག་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་འདི་ལྟར་དེ་དང་འབྲེལ་བས་དེ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་བདག་གི་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདག་གི་བ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི། དབང་བསྒྱུར་བས་བདག་གི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
གང་ཞིག་སྦྱིན་པའམ། བསྒོ་པ་ལ་གང་གིས་དབང་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེའི་བདག་གི་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གཟུགས་ལ་གཟུགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྣམ་ཤེས་ལ་རྣམ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་པར་ནི་ཐ་དད་དུ་མི་འཇུག་པས་བདག་གི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་འདི་ནི་འདི་དག་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་ཤིང་རྣམ་

[128B] ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་སོང་བར་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོགས་ཅན་ལ་ལྟ་བ་གཟུགས་ཀྱི་དངོས་པོའམ། གཟུགས་མེད་ཀྱི་དངོས་པོར་བྱ། གཟུགས་མེད་ཀྱི་གཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཐག་པ་ལ་སྤྲུལ་དུ་རྟོག་པ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་མེད་པའི་དངོས་པོ་
ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་དཔྱད་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་གོ་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ཁ་གཅིག་གིས་མ་བརྟགས་པར་ཐག་པ་ལ་སྤྲུལ་དུ་འཛིན་པ་དང་འདྲ་སྟེ། སླར་ཐག་པ་ཡིན་པར་དཔྱད་ན་དེ་སྤྲུལ་དུ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྲོ་བ་གང་གནོད་པའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་གནས་
ན། ཁོང་ཁྲོའི་ཆ་ཤས་སེམས་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་པ་དབྱུག་པ་དང་མཚོན་ཆ་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་དང། གནོད་པ་ཤོམ་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཏགས་ཡོད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་གུད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོན་འཛིན་གང་
དེའི་འོག་ཏུ་ཁོང་ཁྲོའི་ཆ་ཤས་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནོད་པའི་ལན་མི་གཏང་བ། མི་བཟོད་པ། འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཞེས་པ་ནི་ཁྲོས་པའི་འོག་ཏུའོ། །མི་བཟོད་པ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའོ། །འཆབ་པ་གང། ལེགས་པར་བསྐུལ་བ་ལ་གཏི་མུག་གི་ཆ་ཤས་ཁ་
ན་མ་ཐོ་བ་སྦེད་པ། འགྱོད་པ་དང། རེག་པར་མི་གནས་པར་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་བཅབས་ན་འགྱོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རེག་པར་མི་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཚིག་པ་གང། ཁོང་ཁྲོའི་ཆ་ཤས་ཁྲོ་བ་དང། ཁོན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་
སེམས་བྱུང་ཀུན་ནས་འཚེ་བ་ཚིག་རྩུབ་མཐོ་ཞིང་དྲག་པོ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་དང། །བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་འཕེལ་བའི་ལས་ཅན་དང། རེག་པར་མི་གནས་པར་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །ཚིག་རྩུབ་མཐོ་ཞིང་དྲག་པོ་ནི་གཞན་གྱི་ཞེ་ལ་གནོན་པའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བརྗོད་
པའོ། །ཕྲག་དོག་གང་རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟིའི་དབང་གིས་གཞན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་མི་བཟོད་པ། སེམས་བྱུང་ཁོང་ནས་འཁྲུག་པ་ཞེ་སྡང་གི་ཆ་ཤས་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང། རེག་པར་མི་གནས་པར་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །སེར་སྣ་གང། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་དབང་གིས་

[129A]༄༅། །ཡོ་བྱད་རྣམས་ལ་སེམས་བྱུང་གི་ཀུན་དུ་འཛིན་པ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཡོ་བྱད་མི་བསྙུངས་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །ཡོ་བྱད་མི་བསྙུངས་པ་ནི། སེར་སྣས་ཡོ་བྱད་མི་མཁོ་བ་རྣམས་ཀྱང་བས་གས་པ་ལས་གྱུར་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྒྱུ་གང། རྙེད་
པ་དང། བསྐུར་སྟིའི་དབང་གིས་འདོད་ཆགས་དང་གཏི་མུག་གི་ཆ་ཤས་སུ་གྱུར་པ། ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པ་ཀུན་དུ་སྟོན་པ་ལོག་པར་འཚོ་བ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །གཡོ་གང་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་དབང་གིས། འདོད་ཆགས་དང་གཏི་མུག་གི་ཆ་ཤས་སུ་གྱུར་པ་ཉེས་པ་ཡང་
དག་པར་སྦྱོང་བ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་གདམས་དག་རྙེད་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཉེས་པ་ཡང་དག་པར་སྐྱོང་བ་ནི་གཞན་ནས་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་གདམས་ངག་རྙེད་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །བདག་གི་ཚུལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་དུ་མི་སྟོན་ན་གདམས་ངག་གི་འོས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱགས་པ་གང། ནད་མེད་པའམ། ལང་ཚོ་འམ། ཚེ་རིང་བའི་མཚན་མའམ། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་མཐོང་ནས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཀྱི་དགའ་བ་དང། ཡིད་བདེ་བ་དང། ཉོན་མོངས་
པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །ཚེ་རིང་བའི་མཚན་མ་བཟུང་ནས་དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མི་འཆི་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས། ཚེ་ལ་རྒྱགས་པ་སྐྱེ་བའོ། །ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ནི་རིགས་དང་
སྟོབས་དང། གཟུགས་དང། ཡིད་གཞུངས་པ་དང། བློ་དང། ལོངས་སྤྱོད་དང། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆ་ཤས་དགའ་བ་དང། ཡིད་བདེ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་དགའ་བའི་བྱེ་བྲག་གོ། །རྣམ་པར་འཚེ་བ་གང། ཁོང་ཁྲོའི་ཆ་ཤས་སྙིང་བརྩེ་
མེད་པའམ། སྙིང་རྗེ་མེད་པའམ། བརྩེ་བ་མེད་པའམ། རྣམ་པར་འཚེ་བའི་ལས་ཅན་ནོ། །ངོ་ཚ་བ་མེད་པ་གང། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་ཆ་ཤས་ཁན་མ་ཐོ་བས་བདག་ལ་མི་འཛེམ་པ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲོགས་ཀྱི་ལས་ཅན་ནོ། །

[129B] འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གི་ཆ་ཤས་ཁན་མ་ཐོ་བས་གཞན་ལ་མི་འཛེམ་པ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲོགས་ཀྱི་ལས་ཅན་ནོ། །རྨུག་པ་གང། གཏི་མུག་གི་ཆ་ཤས་སེམས་བྱུང་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་
མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལས་ཅན་ནོ། །རྒོད་པ་གང། སྡུག་པའི་མཚན་མིའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆ་ཤས་སེམས་བྱུང་རྣམ་པར་མ་ཞི་བ་ཞི་གནས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །སྡུག་པའི་མཚན་མའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །སྔོན་གྱི་
བ་དག་པ་དང། རྩེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པས་སེམས་རྣམ་པར་མ་ཞི་བར་རིག་པར་བྱའོ། །མ་དད་པ་གང། གཏི་མུག་གི་ཆ་ཤས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་བྱུང་ཡིད་མི་ཆེས་པ་དང། མ་དད་པ་དང། མི་འདོད་པ། ལེ་ལོ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །ལེ་ལོའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་
ཅན་ནི་མ་དད་ན་སྦྱོར་བ་ལ་འདུན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེ་ལོ་གང། གཉིད་དམ། སྙེས་པ་འམ། འཕྲེས་པའི་བདེ་བ་འདོད་པ་གཏི་མུག་གི་ཆ་ཤས་སེམས་བྱུང་མི་སྤྲོ་བ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྦྱོར་བའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །བག་མེད་པ་གང། ལེ་ལོ་དང་བཅས་པས་ཆགས་པ་
དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གིས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་བསྒོམ་ཞིང་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལས་སེམས་མི་སྲུང་བ། མི་དགེ་བ་འཕེལ་བ་དང། དགེ་བ་འགྲིབ་པ་འབྱུང་བའི་ལས་ཅན་ནོ། །བརྗེད་ངས་གང། ཉོན་མོངས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་དྲན་པ་གཡེང་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་
གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ་གང། ཉོན་མོངས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཤེས་རབ། དེས་ལུས་དང། ངག་དང། སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་མི་ཤེས་བཞིན་དུ་འཇུག་པ། ལྟུང་བ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །ལུས་དང། ངག་དང། སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་མི་ཤེས་བཞིན་དུ་
འཇུག་པ་ནི་འགྲོ་བ་དང། ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལེགས་པར་མ་བརྟགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་ཤེས་པས་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ། །གཡེང་བ་གང། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གི་ཆ་ཤས་སེམས་བྱུང་རྣམ་པར་འཕྲོ་བ། དེ་

[130A]༄༅། །ཡང་རང་གི་ངོ་བོའི་གཡེང་བ་དང། ཕྱི་རོལ་དུ་གཡེང་བ་དང། ནང་གི་གཡེང་བ་དང། མཚན་མའི་གཡེང་བ་དང། གནས་ངན་ལེན་གྱི་གཡེང་བ་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གཡེང་བའོ། །རང་གི་ངོ་བོའི་གཡེང་བ་གང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔའོ། །རང་བཞིན་
གྱི་ནང་དུ་མཉམ་པར་འཇོག་པར་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་རོལ་ཏུ་གཡེང་བ་གང། དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བའི་སེམས་བྱུང་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་རྣམ་པར་འཕྲོ་བའོ། །ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་ལ་དམིགས་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་དག་ལ་
སེམས་སྤྲོ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ནང་གི་གཡེང་བ་གང། དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བའི་བྱིང་བ་དང། རྒོད་པ་དང། རོ་མྱང་བར་བྱེད་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་དེ་ལས་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དང། བྱིང་བ་དང། རྒོད་པ་དང། རོ་མྱང་བའོ། །མཚན་མའི་གཡེང་བ་གང། གཞན་ལ་
བསྒོམ་པ་མདུན་དུ་བྱས་ཏེ། དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བའོ། །གཞན་གྱིས་བདག་ལ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་མཚན་མ་ནི་དེའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ན་ཁད་ཀྱིས་དེ་ལས་ཉམས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གནས་ངན་ལེན་གྱི་གཡེང་བ་གང། ངར་བྱེད་པ་དང་
ང་ཡིར་བྱེད་པ་དང། ངའོ་སྙམ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཚོར་བ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་དར་བྱེད་པའམ། ང་ཡིར་བྱེད་པའམ། ངའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་དང། འདྲེས་པ་དང། མཚན་མར་འཛིན་པའོ། །ངར་བྱེད་པ་དང། ང་ཡིར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་
གནས་ངན་ལེན་གྱི་དབང་གིས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་བྱུང་བ་རྣམས་ལ། ང་ཞེའམ། ངའི་ཞེའམ། ངའོ་སྙམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འཛིན་པ་ནི་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་དེ་ལྟར་འཛིན་པའོ། །འདྲེས་པ་ནི་དེའི་འོག་ཏུ་དེ་དང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་འདྲེས་
བར་འགྱུར་བའོ། །མཚན་མར་བྱེད་པ་ནི་ཚོར་བ་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་བཀྲ་བར་འཛིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གཡེང་བ་གང། སྙོམས་འཇུག་གཞན་ནམ། ཐེག་པ་གཞན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གམ། གནས་པའི་རྣམ་པར་འཕྲོ་བ་གང། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་

[130B] །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གཞན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དང་ཐེག་པ་གཞན་ལ་གནས་པ་ན་སྔ་མ་ལས་ལངས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་བར་དུ་གཅོད་པ་ནི། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །གཉིད་
གང། གཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས། གཏི་མུག་གི་ཆ་ཤས་སྡུད་པའི་སེམས་བྱུང་དགེ་བའམ། མི་དགེ་བའམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའམ། དུས་སམ། དུས་མིན་ནམ། རིགས་པའམ། མི་རིགས་པ་བྱ་བ་ཤོར་བ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །གཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉམ་ཆུང་
བ་དང། ངལ་བ་དང། ལུས་ལྕི་བ་དང། མུན་པའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། བརྩོན་པ་ཐམས་ཅད་ཡལ་བར་འདོར་བ་དང། དེའི་དུས་སུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་གོམས་པ་དང། གཞན་དག་གི་སྔགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་གཉིད་བྲོ་བར་བྱེད་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་མཉེ་བ་ལ་སོགས་པ་
ཡང་ངོ། །གཏི་མུག་གི་ཆ་ཤས་ཤེས་པ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཁྱད་པར་དུ་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོའི་ཚིག་གི་གདོན་མི་ཟ་བར་གཏི་མུག་གི་ཆ་ཤས་མ་ཡིན་ཞེས་པར་མཛད་དོ། །དུས་ནི་ནམ་གྱི་གུང་ཐུན་ནོ། །དུས་མིན་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའོ། །རིགས་པ་ནི་
དུས་སུ་ཇི་ལྟར་གནང་བ་དང། དུས་མ་ཡིན་ཡང་ན་བ་དང། ལས་སུ་རུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རིགས་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའོ། །བྱ་བ་ཤོར་བ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །འགྱོད་པ་གང། གང་མངོན་པར་བསམས་པ་དང་
མངོན་པར་མ་བསམས་པའི་བྱ་བ་དང། བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཏི་མུག་གི་ཆ་ཤས་སེམས་བྱུང་རྣམ་པར་འཕྲོ་བ། དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བ་དང། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང། དུས་དང། དུས་མ་ཡིན་པ་དང། རིགས་པ་དང། མི་རིགས་པ་དང། སེམས་གནས་པའི་བར་
དུ་གཅོད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །མངོན་པར་བསམས་པའི་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་དང། ཉེས་པར་སྤྱད་པ་བྱེད་པའོ། །མངོན་པར་མ་བསམས་པའི་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་གི་ནན་གྱིས་བྱེད་དུ་བཅུག་པའམ། ཉོན་མོངས་པའི་ཟིལ་གྱིས་ནོན་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་

[131A]༄༅། །མཐུན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཏི་མུག་གི་ཆ་ཤས་ཤེས་པ་ནི། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པས་བསྡུས་པའོ། །དུས་ནི་ཇི་སྲིད་མི་སྤོང་བའི་བར་དུའོ། །དུས་མིན་ནི་དེའི་འོག་ཏུའོ། །རིགས་པ་ནི་གནས་ལའོ། །མི་རིགས་པ་ནི་གནས་མ་ཡིན་པ་ལའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང། སེམས་
པའམ་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་དུ་ཚོལ་བ་ཡིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་དེ་ནི་སེམས་བྱུང་རྩིད་བའོ། །སེམས་པའམ་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ཞེས་པ་ནི། མངོན་པར་མི་རྟོགས་པ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་དང་གོ་རིམས་སོ། །ཀུན་དུ་འཚོལ་བའི་རྣམ་པར་ཡིད་ཀྱིས་བརྗོད་པས་སོ། །རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་
གང༑ སེམས་པའམ་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་སེམས་ཞི་བའོ། །སེམས་པའམ། ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་མི་རྟོགས་པ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་དང་གོ་རིམས་སོ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཡིད་ཀྱིས་མངོན་པར་
བརྗོད་པས་སོ། །རེག་པར་གནས་པ་དང། རེག་པར་མི་གནས་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་ལས་ཅན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དང། འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རྩིད་བ་དང། ཞིབ་པའི་གནས་སྐབས་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་ཆོས་དགེ་བ་རྣམས་རང་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བའི་
ལས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རང་གི་གཉེན་པོའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ལས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། མ་ཆགས་པས་ཆགས་པ་རབ་ཏུ་སྤོང་ངོ། །དད་པས་མ་དད་པ་རབ་ཏུ་སྤོང་ངོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི་མ་ཆགས་པ་སྟེ། དེས་ན་དེའི་དེ་སྐྱེ་བའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་
ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྟེ། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོས་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་གང་ཐོབ་པ་དང། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་དང། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་དང་
འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཅན་དང། སྲོག་གི་དབང་པོ་དང། རིས་མཐུན་པ་དང། སྐྱེ་བ་དང། རྒ་བ་དང། གནས་པ་དང། མི་རྟག་པ་ཉིད་དང། མིང་གི་ཚོགས་རྣམས་དང། ཚིག་གི་ཚོགས་རྣམས་དང། གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་དང། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་དང། འཇུག་པ་དང། སོ་སོར་

[131B] སྦྱོར་བ་དང། མགྱོགས་པ་དང། གོ་རིམས་དང། དུས་དང། ཡུལ་དང། གྲངས་དང། ཚོགས་པའོ། །སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་གནས་དང། རང་བཞིན་དང། བརྟགས་པས་བཤད་བར་རིག་པར་བྱའོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པའི་
སྙོམས་འཇུག་དང། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ནི་ས་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། གནས་དང། འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བཤད་པར་བྱའོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཅན་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྤངས་པའི་ལྷག་མ་གནས་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ངོ། །ཐོབ་
པ་གང། དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བ་དང། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་འཕེལ་བ་དང། འགྲིབ་པ་ལ་ཐོབ་པ་དང། རྙེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །དེ་ལ་དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བ་དང། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པས་ནི་གནས་བསྟན་ཏོ། །འཕེལ་བ་དང། འགྲིབ་
པ་ཞེས་པས་ནི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་འཕེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་དད་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འགྲིབ་པ་ཡོད་ན་ཆུང་དུ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཐོས་པ་དང། རྙེད་པ་དང་ལྡན་ཞེས་གདགས་སོ་ཞེས་པས་ནི་བཏགས་པ་བསྟན་པའོ། །དེ་བཞིན་
དུ་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་གང། དགེ་རྒྱས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྟེང་མའི་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་འབྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་བཏང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས། སེམས་དང་སེམས་ལས་འབྱུང་བའི་ཆོས་བསྟན་པ་མ་
ཡིན་པ་རྣམས་འགོག་པ་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅེས་གདགས་སོ། །དགེ་རྒྱས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་པ་ནི་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ། །སྟེང་མའི་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་ཞེས་པ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་བའི་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་
པའོ། །འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་བཏང་ཞེས་པ་ནི་ཐར་པའི་འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་བཏང་བའོ། །བརྟན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཤེས་པ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བསྡུས་པ་རྣམས་སོ། །འགོག་པ་ཞེས་པ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སེམས་ཀྱིས་བྱས་པ་སྟེ། དུས་གཞན་ན་སེམས་དང་

[132A]༄༅། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་བརྟན་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་འགོག་པ་ལ་གནས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གོ། །འདིས་འགོག་པར་འགྱུར་བས་ན་འགོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་གང། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་
ལ༑ སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལ་གྱེན་དུ་བསྐྱོད་པའི་ཞི་བར་གནས་པའི་འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་བཏང་བས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དང། བརྟན་པ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་འགོག་པ་ལ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅེས་གདགས་
སོ༑ །འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ནི་སྟེང་མའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་མི་བརྗོད་དེ། སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དེ་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟེན་པ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་ཅེས་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་
རྣམས་སོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་འདི་གཉིས་ནི་ས་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། གནས་དང། རང་བཞིན་དང་བརྟགས་པས་ཀྱང་བསྟན་ཏོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཅན་གང་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཅན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་པའི་སེམས་དང། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་བསྟན་པ་
མ་ཡིན་པ་རྣམས་འགོག་པ་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཅན་ཞེས་གདགས་སོ། །སྲོག་གི་དབང་པོ་གང། རིས་མཐུན་པར་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་གནས་པའི་དུས་ངེས་པ་ལ་ཚེ་ཞེས་གདགས་སོ། །རིས་མཐུན་པ་ནི་ཚེ་གཅིག་གི་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་ནོ། །གནས་པའི་དུས་ངེས་པ་
ནི་རིས་མཐུན་པ་འདིས་ལོ་བྲྒྱའམ་སྟོང་ངམ་དུས་ཇི་སྲིད་དུ་འདིར་གནས་པར་བྱ་བ་སྟེ། ལས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ནུས་པའི་བྱེ་བྲག་གོ། །རིས་མཐུན་པ་གང། སེམས་ཅན་གྱི་རིས་དེ་དང་དེར་སེམས་ཅན་དེ་དང། དེ་དག་གི་རིས་འདྲ་བ་ལ་རིས་མཐུན་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །སེམས་
ཅན་གྱི་རིས་དེ་དང་དེར་ཞེས་པ་ནི་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་རྣམས་སོ། །རིས་འདྲ་བ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་གཅིག་པ་རྣམས་སོ། །སྐྱེ་བ་གང། རིས་མཐུན་པར་འདུ་བྱེད་རྣམས་མ་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སྐྱེ་བ་ཞེས་གདགས་སོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པས་

[132B] སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་མཚན་ཉིད་གདགས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ནི་འཇིག་པ་དང་འཆགས་པའི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ། །ནང་གི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་སྐྱེ་བ་དང། རྒ་བ་ལ་སོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ། །རྒ་བ་གང། རིས་མཐུན་
པར་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལ་རྒ་བ་ཞེས་གདགས་སོ། །གནས་པ་གང། རིས་མཐུན་པར་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་མི་འཇིག་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་གང། རིས་མཐུན་པར་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་འཇིག་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་གདགས་
སོ། །རྒྱུན་འཇིག་པ་ནི་འཆི་བར་རིག་པར་བྱའོ། །སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ནི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་རིག་པར་མི་བྱ་སྟེ། འོན་ཀྱང་རྒྱུན་གྱི་གནས་སྐབས་ལ་བྱའོ། །མིང་གི་ཚོགས་རྣམས་གང། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ལ་མིང་གི་ཚོགས་རྣམས་ཞེས་གདགས་སོ། །ངོ་
བོ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ནི་མིག་དང། རྣ་བ་དང། ལྷ་དང་མི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཚིག་གི་ཚོགས་རྣམས་གང། ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིགས་བླ་དགས་ལ་ཚིག་གི་ཚོགས་རྣམས་ཞེས་གདགས་སོ། །ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་བླ་དགས་ནི་འདུས་བྱས་ཀུན་མི་རྟག་པ་དང་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཆི་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་གང། དེ་གཉི་གའི་གནས་ཀྱིས་འགྱུར་མེད་རྣམས་ལ་འགྱུར་མེད་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ཞེས་གདགས་སོ། །དེ་གཉི་གའི་གནས་རྣམས་ལ་ཞེས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང། ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་བླ་དགས་རྣམས་
ཀྱིས་གནས་འགྱུར་མེད་ནི་ཨ་དང། ཨི་དང། ཨུ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །ཐམས་ཅད་ནི་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་དང། ཁྱད་པར་དང། དེ་གཉི་གའི་ཐ་སྙད་དོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ནི་འདི་དག་གི་ཐ་སྙད་འདོགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མིང་དང་ཚིག་དང། གསལ་
བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་འདི་དག་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །གསལ་བྱེད་ནི་གསལ་བའི་དོན་ཏེ། དེ་གཉི་ག་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་བརྗོད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། དོན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་འགྱུར་མེད་ཉིད་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་མི་འགྱུར་བར་ཉེ་བར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་

[133A]༄༅། །གྲངས་ཀྱིས་མི་འགྱུར་བ་ནི་དཔེར་ན། མིག་ནི་མིག་ཅེས་པའི་རྣམ་གྲངས་དེ་ལས་གཞན་པ་འདྲེན་བྱེད་དང། གསལ་བྱེད་དང། ཁྲིད་བྱེད་དང་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུའང་འགྱུར་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་དེའི་མིང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཨ་དང་
ཨི་ཞེས་པའི་འགྱུར་མེད་འདི་ནི། ཨ་དང། ཨི་ཞེས་པའི་རྣམ་གྲངས་འདི་མ་གཏོགས་པར་རྣམ་གྲངས་གཞན་གྱིས་བསྟན་པར་མི་ནུས་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་གཞན་གྱིས་མི་འགྱུར་བས་ན་འགྱུར་མེད་ཉིད་དོ། །འགྱུར་བ་ནི་ཡང་འགྲོ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་གང་
འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་མ་ཐོབ་པ་ལས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཞེས་གདགས་སོ། །འཇུག་པ་གང། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །རྒྱུན་མ་ཆད་པ་ལ་འཇུག་པ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། སྐད་ཅིག་གཅིག་ཏུ་འམ་རྒྱུན་ཆད་པ་ལ་དེ་ཉེ་བར་འདོགས་པ་མེད་པའི་
ཕྱིར་རོ། །སོ་སོར་ངེས་པ་གང། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་འདོད་པ་ནི་ལེགས་པར་སྤྱད་པའོ། །མི་འདོད་པ་ནི་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་སོ་སོ་བ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་སོ་སོ་བ་
གཞན་ཉིད་དོ། །སྦྱོར་བ་གང། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་རྣམས་ལ་སྦྱོར་བ་ཞེས་གདགས་སོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་གཞན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་གང་གིས་འབྲས་བུར་གང་འོས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་སྦྱིན་པས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཞེས་པ་ལྟ་
བུ་ལ་སོགས་པའོ། །མགྱོགས་པ་གང། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མྱུར་བར་འབྱུང་བ་ལ་མགྱོགས་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །གོ་རིམས་གང། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རེ་རེ་ནས་འབྱུང་བ་ལ་གོ་རིམས་ཞེས་གདགས་སོ། །རེ་རེ་ནས་འབྱུང་བ་ནི་ཅིག་ཅར་མི་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དུས་གང། རྒྱུ་དང་
འབྲས་བུ་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བ་ལ་དུས་ཞེས་གདགས་སོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བ་ལ་མགྱོགས་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བ་དེ་ལ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་བྱུང་ཟིན་པ་དང། འགགས་ཟིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདུས་པའི་འདུ་ཤེས་གདགས་སོ། །

[133B] །གང་བྱུང་ལམ་འགགས་པ་དེ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་སོ། །ཡུལ་གང། ཤར་དང། ལྷོ་དང། ནུབ་དང། བྱང་དང། འོག་དང། སྟེང་དང། ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་ཡུལ་ཞེས་གདགས་སོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་
བུ་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་པ་ལ། ཡུལ་ཉེ་བར་གདགས་ཏེ། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་ཕྱོགས་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་མཐུ་མེད་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ནི་འདིར་གཟུགས་སུ་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གྲངས་གང་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོའི་ཆའི་དབྱེ་བ་ལ་གྲངས་ཞེས་གདགས་སོ། །སོ་སོའི་ཆའི་དབྱེ་
བ་ཞེས་པ་ནི། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་བདག་ཉིད་གཅིག་པ་ལ་གཉིས་དང་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོགས་པ་གང། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ལ་ཚོགས་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྐྱེན་རྣམས་ཚོགས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་
ཤེས་པ་ཞེས་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ནི་དབང་པོ་མ་ཉམས་པ་དང། ཡུལ་སྣང་བར་གྱུར་པ་དང། དེ་སྐྱེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་འདི་རྣམས་ནི་གནས་སྐབས་དག་ལ་བརྟགས་
པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་ཀྱང་བརྟགས་ཡོད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པའི་གནས་སྐབས་ལ་ནི་གཅིག་གོ། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མི་འབྱུང་བའི་གནས་སྐབས་ལ་ནི་གསུངས་སོ། །གནས་པ་དང་འདྲ་བའི་གནས་སྐབས་ལ་
ནི་རེ་རེའོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་ནི་བཞིའོ། །ཐ་སྙད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་ནི་གསུམ་མོ། །མ་རྙེད་པའི་གནས་སྐབས་ལ་ནི་གཅིག་གོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ལ་ནི་ལྷག་མ་རྣམས་སོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡང་འདིར་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ལས་
གཞན་འབྱུང་བས་རྒྱུའོ། །གཞན་ལས་དེ་འབྱུང་བས་འབྲས་བུའོ། །རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རྣམ་པར་གནས་པ་གང། གང་སེམས་སམ། ཡིད་དམ་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་གང་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་གོམས་པས་

[134A]༄༅། །བོན་ཐམས་ཅད་པ་ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དེའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསགས་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་ལ་དེའི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་
རྒྱས་པ་ནི་བག་ཆགས་སུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་འབྱུང་བའི་ས་བོན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་དུ་ལེན་པ་དེར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ས་བོན་དང་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་སེམས་ཅན་དུ་འདུ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །སྔོན་
གྱི་ལས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཡང་དང་ཡང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ལུས་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་ནི་སེམས་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ཆགས་བསགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་དུ་
ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་མེད་ན། ལེན་དང་བཟོད་དང་གསལ་བ་དང། ས་བོན་དང་ནི་ལས་རྣམས་དང། །ལུས་ཀྱིས་མྱོང་ན་སེམས་མེད་པའི། །སྙོམས་འཇུག་དེ་བཞིན་འཆི་མི་རུང། །སྡོམ་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་
ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་ངེས་པ་བསྡུས་པའི་ནང་དུ་བྱས་པའོ། །རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་ལུས་ཉེ་བར་ལེན་པ་མི་སྲིད་པ་དང། གཟོད་མ་འབྱུང་བ་མི་སྲིད་པ་དང། གསལ་བར་འབྱུང་
བ་མི་སྲིད་པ་དང། ས་བོན་ཉིད་མི་སྲིད་པ་དང། ལས་མི་སྲིད་པ་དང། ལུས་ཀྱི་མྱོང་བ་མི་སྲིད་པ་དང། སེམས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་འཆི་འཕོ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ལུས་ཉེ་བར་ལེན་པ་མི་རུང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཀུན་
དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། །མིག་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་རྐྱེན་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། དབང་པོ་དང། ཡུལ་དང། དེ་སྐྱེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དབང་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་འབྱུང་

[134B] འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་དང་པོའོ། །ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོག་དྲུག་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བར་དམིགས་པ་སྟེ། འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་སོ། །ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་པོ་རྣམས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་
པས་བསྡུས་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་མི་དམིགས་ཏེ། འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་གསུམ་པའོ། །ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་འབྱུང་བ་ནི་གནས་སོ་སོར་ངེས་པ་སྟེ། གནས་གང་དང་གང་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་དང་གང་འབྱུང་བ་དེ་དང་དེ་ནི་དེར་ཟིན་པར་འགྱུར་གྱི། ལྷག་
མ་ནི་མ་ཟིན་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་རུང་ངོ། །ཟིན་པར་ཡང་མི་རུང་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་བཞི་པའོ། །ཡང་དང་ཡང་ལུས་འཛིན་པའི་ཉེས་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རེས་འགའ་ནི་འབྱུང། རེས་འགའ་ནི་མི་འབྱུང་
ངོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ལྔ་པའོ། །དེ་ལྟར་སྔོན་གྱི་ལས་དང། ད་ལྟར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་དང། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཡིན་པ་དང། དེའི་རྣམ་པ་མི་དམིགས་པ་དང། གནས་སོ་སོར་ངེས་པ་དང། །ཡང་དང་ཡང་ཉེ་བར་
ལེན་པས་ཀྱང་མི་རུང་ངོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བཟོད་པའི་འཇུག་པ་འབྱུང་བར་མི་རུང་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ལ་ལ་ཞིག་འདི་སྐད་དུ། ཅི་སྟེ་ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་ན་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་
སྟེ། ཉེས་པ་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཁྱོད་ཉེས་པར་འདུ་ཤེས་སུ་ཟིན་གྱི། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཁ་ཅིག་ཅིག་ཅར་མཐོང་བར་འདོད་པ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་འདོད་པ་ལ། ཐོག་མར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་
གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་འབྱུང་དུ་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། དབང་པོ་དང་ཡུལ་ཡང་ཡོད་པར་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་མེད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། ལྷན་ཅིག་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཡིད་ཀྱི་

[135A]༄༅། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསལ་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་འདས་པའི་ཡུལ་མྱོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དེའི་ཚེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་རྒྱུ་བ་ནི་གསལ་བ་མ་ཡིན་ལ། །ད་ལྟར་གྱི་ཡུལ་ལ་རྒྱུ་བའི་ཡིད་ནི་དེ་ལྟར་མི་གསལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཅིག་ཅར་
འབྱུང་བ་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་གསལ་བར་ཡང་རུང་ངོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་པོ་དག་ཕན་ཚུན་གྱི་ས་བོན་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དགེ་བའི་འོག་ཏུ་མི་དགེ་བ་འབྱུང་བའམ། མི་དགེ་བའི་འོག་ཏུ་དགེ་བ་དང། དེ་གཉི་གའི་འོག་ཏུ་ལུང་དུ་མ་
བསྟན་པ་དང། ཁམས་ངན་པའི་འོག་ཏུ་ཁམས་བར་མ་དང། ཁམས་པར་མའི་འོག་ཏུ་ཁམས་བཟང་པོ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་བཟང་པོའི་འོག་ཏུ་ཁམས་ངན་པ་དང། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་འོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པ་དང། ཟག་པ་མེད་པའི་འོག་ཏུ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་
འཇིག་རྟེན་པའི་འོག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་པ་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་དག་ནི་དེ་ལྟར་ས་བོན་ཉིད་དུ་མི་རུང་ངོ། །རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱུན་ཆད་ནས་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་པ་ཡུང་ཡུན་རིང་ཞིག་ན་འབྱུང་བས་དེའི་ཕྱིར་ཡང་མི་རུང་ངོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཅིག་ཅར་
འབྱུང་བ་མེད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ལས་མི་སྲིད་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་མདོར་བསྡུས་ན་ལས་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྣོད་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་དང། གནས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་དང། ངའོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་དང། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་འདི་དག་ནི་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ་ཅིག་
ཅར་འབྱུང་བ་དམིགས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་གི་སྐད་ཅིག་ལ་ནི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ལས་འདི་ལྟ་དུ་འདི་མི་རུང་ངོ། །ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་མྱོང་བ་མི་རུང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འགའ་ཞིག་ཚུལ་བཞིན་ནམ། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་སེམས་སམ། རྗེས་
སུ་རྣམ་པར་རྟོག་གམ། སེམས་མཉམ་པར་བཞག་གམ། སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་ཀྱང་རུང་སྟེ། ལུས་ཀྱི་མྱོང་བ་གང་དག་འབྱུང་བ། རྣམ་པ་དུ་མ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མང་པོ་དེ་དག་འབྱུང་བ་དང། དམིག་སྤར་ཡང་མི་རུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་

[135B] །ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན། ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་མེད་པའི་སྙོམས་པ་འཇུག་པ་མི་སྲིད་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ལུས་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བར་རིགས་ན། མ་འདས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པ་
ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལུས་དང་མ་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འཆི་འཕོ་ཡང་མི་རུང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འཆི་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལུས་ཀྱི་སྟོད་དམ། སྨད་
དུ་དྲོད་ཡལ་བར་བྱེད་ཅིང་འདོར་ན། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ནམ་ཡང་མི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལུས་འཛིན་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ལུས་དྲོད་ཡལ་བ་དང། ལུས་ཚོར་བ་མེད་པར་ཡང་དམིགས་ཀྱི། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་
པ་དང་བྲལ་བས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་མི་རིགས་སོ། །ཡིད་གང། དུས་རྟག་ཏུ་རློམ་པའི་བདག་ཉིད་དང། ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་དམིགས་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་བཞི་པོ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང། བདག་ལ་ཆགས་པ་དང། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང། མ་རིག་པ་དང་
མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། མི་སློབ་པའི་ས་མ་གཏོགས་པར་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་དང། གང་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་འགགས་མ་ཐག་པའི་
རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཡིད་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་དང། དམིགས་པ་དང། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང། འབྱུང་བའི་དུས་ཀྱིས་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ན་དེ་མེད་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ཤེས་པ་དང། བདག་ཏུ་ལྟ་བུ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་མི་མཐུན་པའི་
ཕྱིར་རོ། །སློབ་པས་ནི་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་འབྱུང་ངོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བས། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཆེས་ཞི་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་དང་མི་མཐུན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །

[136A]༄༅། །འགགས་མ་ཐག་པ་ཡིད་དུ་འདོད་པས་འགགས་མ་ཐག་པའི་ཡིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་སྟེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་
པར་ཤེས་པའོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང། མིག་ལ་བརྟེན་ཅིང་གཟུགས་ལ་དམིགས་ནས་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །རྣ་བའི་རྣམ་བར་ཤེས་པ་གང། རྣ་བ་ལ་བརྟེན་ཅིང་སྒྲ་ལ་དམིགས་ནས་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང། སྣ་ལ་བརྟེན་
ཅིང་དྲི་ལ་དམིགས་ནས་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང། ལྕེ་ལ་བརྟེན་ཅིང་རོ་ལ་དམིགས་ནས་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང། ལུས་ལ་བརྟེན་ཅིང་རེག་བྱ་ལ་དམིགས་ནས་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་
ཤེས་པ་གང། ཡིད་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གནས་དང་དམིགས་པ་དང། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཁམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གནས་པ་གང། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་དེ་ནི་ཁམས་
བཅུ་སྟེ། མིག་གི་ཁམས་དང། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང། རྣ་བའི་ཁམས་དང། སྒྲའི་ཁམས་དང། སྣའི་ཁམས་དང། དྲིའི་ཁམས་དང། ལྕེའི་ཁམས་དང། རོའི་ཁམས་དང་ལུས་ཀྱི་ཁམས་དང། རེག་བྱའི་ཁམས་དང། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཀྱང་
ངོ། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང། དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་གང། དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་བདུན་ཏེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང། རྣ་བ་དང། སྣ་དང་
ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་སོ། །ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ལོགས་ཤིག་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་ཏུ་མེད་དོ། །ཕུང་པོ་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་མིག་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཕུང་པོ་

[136B] ཁམས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཁམས་རྣམས་ལས་དམིགས་ཀྱིས་བཏོན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཁམས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་མ་བསྡུས། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་འདུས་མ་བྱས་སོ། །དེ་ཡང་འདུས་མ་བྱས་
གཞི་བརྒྱད་དེ། ཆོས་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། དེ་ལྟར་ཆོས་མི་དགེ་བ་དང། ཆོས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། ནམ་མཁའ་དང། སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་དང། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་དང། མི་གཡོ་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང་
ཚོར་བ་འགོག་པའོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གང་མ་བསྡུས་པའི་འདུས་མ་བྱས་དེ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ནི། གནས་ཀྱི་རྣམ་པས་ཐ་དད་ཀྱི། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཆོས་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་
གང། བདག་མེད་པ་དང། སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང། །དོན་དམ་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་ན། གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་
མི་འགྱུར་བ་ནི་རྟག་ཏུ་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་བདག་མེད་པའི་དངོས་པོར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྟོང་བ་ཉིད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་ན། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མི་རྒྱུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མི་རྒྱུ་བ་ནི། དེས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་ནས། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་
སྟོང་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཞེས་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་ཡང། དེ་ལ་གློ་བུར་གྱི་ཉོན་མོངས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གློ་བུར་གྱི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་ཡང་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ཡིས་ཟིན་པའི་གཟུང་བ་དང། འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་ཉེས་པ་གཞན་གྱི་དབང་གིས་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་
ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་ན། མཚན་མ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་མ་རྣམས་ནི་གཟུགས་དང། ཚོར་བ་ནས། བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བའི་པར་དུ་སྤྲོས་པ་

[137A]༄༅། །རྣམས་ཏེ། དེས་དེ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཞེས་བརྗོད་ན། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དམིགས་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པ་ནི་གང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའོ། །དེའི་མཐའ་ནི་མུར་ཐུག་པ་སྟེ། བདག་མེད་པ་ལས་
ཕ་རོལ་དུ་དེ་ཁོ་ན་བཙལ་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ཞེས་བརྗོད་ན་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བརྗོད་ན། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
ཆོས་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་བཞིན། ཆོས་མི་དགེ་བ་དང། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་དེ་ལྟར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ནམ་མཁའ་གང། གཟུགས་མེད་ཅིང་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་འབྱིན་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའ་ནི་གཟུགས་
མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཉིད་ལས་བཟློག་པ། གཟུགས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནམ་མཁའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་བའི་ཡུལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཟུགས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བརྣན་པའི་
ཕྱིར་ཏེ། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་དང། ཐུན་མོང་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་དང། མི་རྟག་པ་ཉིད་སེལ་ཏོ། །རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཏན་མེད་པ་སྟེ། དེ་དག་ལས་བཟློག་པར་ནི་མི་ཤེས་སོ། །འདི་ལྟར་འདི་དག་ནི་གཏན་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རི་བོང་
གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ངེ་དག་ནི་གཟུགས་ཡོད་པ་འདི་ལས་བཟློག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གཟུགས་ཉིད་ལས་བཟློག་ཅེས་བརྗོད་དོ། །གང་གཟུགས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་གིས་ནི་ཚོར་བ་ལ་
སོགས་པ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་བསལ་ཏེ། དེ་དག་ནི་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་གང། གང་འགོག་ལ་མི་འབྲལ་བའོ། །གང་འགོག་ལ་མི་འབྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བག་ལ་ཉལ་ཀུན་དུ་མ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོར་

[137B] །གང་འགོག་ཕ་དེ་འབྲལ་བའོ། །གང་འགོག་པ་དེ་འབྲལ་བ་ཞེས་པ་ནི། བག་ལ་ཉལ་ཀུན་དུ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤང་བར་བྱ་བ་ནི་གཉིས་སུ་བ་ལྟའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང། དེའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཚོར་བའོ། །ཚོར་བ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་
འགྱུར་བར་བྱེད་པ་དང། འགྱུར་བར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། བདེ་སྡུག་དང། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་གོ་རིམས་སོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་པས་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཚོར་བ་རྣམ་པ་གཉིས་སྤོང་བས་མི་གཡོ་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང་
ཚོར་བ་འགོག་པ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་ནི་དེའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་གནས་གྱུར་པའོ། །ཚོར་བ་སྤོང་བ་ནི། དེའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་གནས་གྱུར་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་
གཉིས་པར་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་ལ་འདུས་མ་བྱས་རྣམ་པར་མི་གཞག་སྟེ། འགྱུར་བར་བྱེད་པའི་ཚོར་བ་མ་ལུས་པར་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་མི་གཡོ་བ་གང། དགེ་རྒྱས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། གོང་མའི་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་བདེ་བ་དང་
སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའོ། །འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་གང། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལས་གྱེན་དུ་བསྐྱེད་པའི་ཞི་བར་གནས་པའི་འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་བཏང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་བརྟན་པ་མ་ཡིན་པ་
རྣམས་དང། བརྟན་པ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་འགོག་པའོ། །ཡང་གང་གཟུགས་རྣམ་པ་ལྔ་དང། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་གཞི་བརྒྱད་པོ་གང། དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ། བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་
ཁམས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་གནས་པ་གང། གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་བཅུ་པོ་གང་དེ་ཉིད་སྐྱེ་མཆེད་བཅུའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་བདུན་གང། དེ་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་གང། དེ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་

[138A]༄༅། །རྣམས་ནི་ཆོས་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོས་ནི། ཁམས་གཟུགས་ཅན་བཅུ་བསྡུས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱིས་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་བདུན་ཏེ་
དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་ཞར་ལ་བྱུང་བ་དེ་བསྟན་པར་བྱའོ། །མིག་དང། རྣ་བ་དང། སྣ་རྣམས་སོ་སོ་ལ་ཡང་གཉིས་གཉིས་ཡོད་ན། ཁམས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་དག་གཉིས་གཉིས་
ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གཉི་ག་ཡང་མིག་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་མཚན་ཉིད་འདྲ་བ་དང། གཉི་གའི་བྱ་བ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པར་གཅིག་པའི་ཕྱིར། བྱ་བ་མཐུན་པས་ཁམས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །རྣ་བ་དང་སྣ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གཉིས་གཉིས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་གནས་
མཛེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ངོས་གཉིས་ཤིན་དུ་རྣམ་པར་མཛེས་ན་གནས་མཛེས་ཀྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་མིག་རེ་རེ་ལ་བརྟེན་ཏེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བའམ། །འོན་ཏེ་གཉི་ག་ལའང་བརྟེན་སྨྲས་པ། གསལ་བར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་གཉི་ག་ལའང་བརྟེན་ནས་འབྱུང་
སྟེ། དཔེར་ན་མིག་གཉི་ག་ཕྱེ་ན་གཟུགས་འཛིན་པ་ལ་གསལ་བར་འགྱུར་གྱི་གཅིག་གིས་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་ཁང་པ་གཅིག་ཏུ་མར་མེ་གཉིས་བུས་ན། མར་མེ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་འོད་རྒྱས་པ་གཅིག་གིས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ཚུལ་
དེ་ལྟར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེའི་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་ན། དེའི་རྣམ་པ་རྣམས་ལ་དབང་པོ་རེ་རེའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་རིམ་གྱིས་འབྱུང་ངམ། འོན་ཏེ་གཅིག་གིས་ཅིག་ཅར་འཛིན་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ཁོ་ནས་ཅིག་ཅར་འཛིན་ཏེ། རྣམ་པ་ནི་སྣ་
ཚོགས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །ལྕེ་ལ་ཟས་ཀྱི་ཁམས་རེག་ན། ལྕེ་དང་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟག་ཏུ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །སྒྲ་ནི་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་གཞན་དག་ཏུ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ། འབྱུང་བའི་རྒྱུན་གྱིས་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་མེད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་

[138B] རང་གི་ཡུལ་ན་འདུག་ཅིང་ལན་ཅིག་འབྱུང་སྟེ། མར་མེའི་འོད་རྒྱས་པ་བཞིན་དུ། སྒྲ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་དེ་ལྟར་བལྟའོ། །ཉེ་ཡང་བར་དུ་བཅད་པའི་སྒྲ་ཡང་གསལ་བར་མི་ཐོས་པའི་སྒྲ་དེ་ཐོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སྒྲིབ་པའི་གསེབ་ནས་ཆུང་དུར་འབྱུང་བར་
རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་དུ་ཞིག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་དུ་ཞིག་ཅེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་གྱིས་རེ་ཞིག་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ཏུ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་ནི་རང་
བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། མངོན་པར་དཔྱོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་མྱོང་བ་ན། གང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རྗེས་སུ་དྲན་པའི་
རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། གང་སྔོན་མྱོང་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །མངོན་པར་དཔྱོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། གང་འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་གྱི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་
བདུན་ཏེ། དམིགས་པ་ལ་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། མཚན་མ་དང་བཅས་པ་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། ཀུན་དུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་དང། སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་
པར་རྟོག་པ་དང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་སྟེ། དམིགས་པ་ལ་བཀྲ་བར་མ་བཟུང་བར་རང་གི་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་མ་དང་བཅས་པ་ནི་རང་བཞིན་དང་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། ད་ལྟར་དང། འདས་པའི་
ཡུལ་བཀྲ་བར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་མ་མེད་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་མངོན་པར་དཔྱོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་རེས་འགའ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཀུན་དུ་ལ་

[139A]༄༅། །ཚོལ་ལོ། །རེས་འགའ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་གོ། །རེས་འགའ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །རེས་འགའ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར། མིག་ལ་སོགས་པའི་
རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའི། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་མི་བྱ་ཞེ་ན། ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་རྣམ་པ་ལྔ་འཐད་པ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་མིག་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། གནས་ཀྱི་
ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡོད་ན་དེ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་མིག་ཡོད་ན་ལོང་བ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་སྟེ། ཐ་ན་མུན་པ་ཡང་མངོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ལོང་བ་རྣམས་
ཀྱིས་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། གཟུགས་མ་གྱུར་ཀྱང་དེའི་དབང་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་མིག་སེར་གྱི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་ན། གཟུགས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་མིག་གིས་སེར་པོ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ལྟ་བུའོ། །མིག་
ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། མིག་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ས་བོན་དང་འབྲེལ་པས། དེ་ལས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཕན་པ་དང། མི་ཕན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་
པར་ལྡན་པར་མྱོང་བས། དབང་པོ་ལ་ཕན་གནོད་དུ་འགྱུར་གྱི། ཡུལ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མིག་དང་མཚུངས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། གཉི་ག་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་
གཏོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་ངམ། །འོན་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མཐོང་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམས་ནི་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཅིག་གིས་ཀྱང་མི་མཐོང་ལ། ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་མཐོང་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཚོགས་པར་གྱུར་པ་ལ་མཐོང་བ་གདགས་

[139B] །ཡང་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་ངོ་ཞེས་གཙོ་བོར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། འབྱུང་བའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་མིག་ལས་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་གནས་ཀྱི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་རྟེན་མིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གཡོ་བར་
འཇུག་པའི་ཕྱིར། མིག་ནི་རྟག་ཏུ་རིགས་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་དབང་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཛེས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེས་གནས་མཛེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་གི་ཕྱིར་མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་ངོ་ཞེས་
གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་རྣམ་པ་མང་པོར་འབྱུང་བའི་གཡོ་བར་འཇུག་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཁམས་རྣམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་འདུས་མ་བྱས་རྣམ་པར་བཞག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་ཅིའི་
ཕྱིར་རྣམ་པར་མ་བཞག་ཅེ་ན། ཕུང་པོའི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་གིས་བསྡུས་ཏེ། སྤུངས་པའི་དོན་ནི་ཕུང་པོའི་དོན་དུ་བསྟན་པ། དེ་ནི་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་འདུས་མ་བྱས་རྣམ་པར་མི་གཞག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་
ཆོས་འདི་རྣམས་ཁམས་དང། ཕུང་པོ་རྣམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བཤད་ཅེ་ན། གདུལ་བྱ་རྣམས་བསྡུས་པ་དང། རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ལ་མཁས་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕུང་པོ་བསྟན་པ་ལ་གཟུགས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་དག་མདོར་བསྟན་པ་དེ་དག་
ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་དང། རྣམ་པ་བདུན་དུ་ཕྱེ་ནས་རྒྱས་པར་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེར་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སུ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་དུ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་
ཏོ། །ཡང་མཚན་ཉིད་ཙམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པས་ཕུང་པོ་བསྟན་ཏོ། །འཛིན་པ་དང། གཟུང་བ་དང། འཛིན་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པས་ཁམས་བསྟན་ཏོ། །འཛིན་པར་བྱེད་བ་སྐྱེ་བའི་སྒོར་གྱུར་པ། གཟུང་བ་དང། འཛིན་པ་ཙམ་རྣམ་པར་གཞག་པས་སྐྱེ་མཆེད་བསྟན་

[140A]༄༅། །པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞར་ལ་བྱུང་བ་རྫོགས་སོ།། །།འདི་མན་ཆད་ནི་རྩ་བའི་གཞུང་ཉིད་ཀྱི་དོན་བཤད་པར་བལྟའོ། །མིག་ཅེས་སམ། མིག་གི་ཁམས་ཤེ་ན། མིག་གང། མིག་གི་ཁམས་ཀྱང་དེའམ། མིག་གི་ཁམས་གང་མིག་ཀྱང་དེའམ་ཞེ་ན་
མིག་ལ་མིག་གི་ཁམས་མ་ཡིན་པའང། དགྲ་བཅོམ་པ་ཐ་མའི་མིག་གོ། །མིག་གི་ཁམས་ལ་མིག་མ་ཡིན་པ་ཡང། སྒོ་ངའི་ནང་ན་འདུག་པ་དང། ནུར་ནུར་པོར་གྱུར་པ་དང། མེར་མེར་པོར་གྱུར་པ་དང། ནར་ནར་པོར་གྱུར་པ་དང། མའི་མངལ་ན་གནས་པའི་མིག་མ་དོད་པ་དང་
མིག་ཞར་བ་དང། གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེས་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་མིག་གི་རྒྱུའོ། །མིག་ཡིན་ལ་མིག་གི་ཁམས་ཀྱང་ཡིན་པའང། དེ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་གཞན་རྣམས་སོ། །མིག་མ་ཡིན་ལ་མིག་གི་ཁམས་ཀྱང་མ་ཡིན་པའང། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་
པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང། གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེས་པའི་འཕགས་པའིོ། །མིག་དང་མིག་གི་ཁམས་ཇི་ལྟ་བར་རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཐ་མའི་མིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་
ངན་ལས་འདས་པའི་དུས་ན་ཐ་མ་སྟེ། དེ་ནི་མིག་གཞན་གྱི་སྒྱུ་མ་ཡིན་པས་ཁམས་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེས་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་མིག་གི་རྒྱུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ནས་འཕོས་ཏེ། གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བའི་མིག་གི་ས་བོན་ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་
པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་ཡང་མིག་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡང་ཕྱིར་མི་འོང་བས་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཡིན་ལ་ལུས་མ་ཡིན་པ་ཡང། གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེས་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྒོ་ངའི་ནང་ན་འདུག་
པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལུས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཞིག་པ་ནི་མི་འཚོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་གང་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་དེའམ། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་གང་ཡིན་ཀྱང་དེའམ། ཡིད་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་མ་ཡིན་པའང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐ་མའི་ཡིད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ལ་ཡིད་མ་ཡིན་པའང་

[140B] །ཡིད་ཡིན་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་ཡིན་པའམ། དེ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་གཞན་རྣམས་སོ། །ཡིད་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་མ་ཡིན་པའང། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་
མྱ་ངན་ལས་འདས་པའིོ། །ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཡིན་ལ་ཡིད་མ་ཡིན་པ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་འདིར་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མ་བཟུང་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུ་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མིག་གིས་དེའི་ས་པའི་གཟུགས་
རྣམས་མཐོང་ངམ། བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཞེས་པ་ནི། གྲུབ་པ་དང། རྒྱས་པར་གྱུར་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། གོ་རིམས་སོ། །དེ་ཡི་ས་བའི་མིག་གིས་དེའི་ས་པའི་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་ཡང་ཡོད། གཞན་གྱིས་ས་པའི་མཐོང་བ་འང་ཡོད། འདོད་པའི་ཁམས་སུ་
བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་མིག་གིས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་དང། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ས་གོང་མ་པས་ས་འོག་མ་རྣམས་མཐོང་བའོ། །མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་ཇི་ལྟར་བར་རྣ་བས་སྒྲ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །འདོད་པའི་ཁམས་
སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ཇི་ལྟ་བར་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པའི་འོད་དང་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་ཀྱི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱི་དྲི་རྣམས་སྣོམ་མོ། །རོ་རྣམས་མྱོང་ངོ། །རེག་བྱ་རྣམས་ལ་རེག་གོ། །གཟུགས་
ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལུས་ཀྱིས་རང་གིས་ས་པ་ཉིད་ཀྱི་རེག་བྱ་རྣམས་ལ་རེག་གོ། །དེ་ན་དྲི་དང་རོ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དེ་ཁམས་ཀྱི་ཟས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མེད་
དོ། །འདོད་པའི་ཁམས་སུ་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་ནི་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་སོ། །འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ཇི་ལྟ་བར་གཟུགས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་ས་པར་གྱུར་པ་

[141A]༄༅། །ནི་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཡིད་ཀྱིས་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་རང་གི་ས་པ་རྣམས་དང། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་སོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ནི་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་སོ་ཞེས་པ་ནི་
འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་རང་གི་ས་པ་རྣམས་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་སོ། །ཆོས་འདི་པ་ནི། ལ་ལ་སྔོན་ཐོས་པས་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པའི་དབང་གིས་ས་གོང་མ་ལ་ཡང་དམིགས་ཏེ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་རྣམས་གོ་རིམས་སུ་
བརྗོད་ཅེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་བཞི་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཡང་སྔ་མ་ནི་ཕྱི་མའི་རྟེན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཟུགས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་མྱོང་ངོ། །ཇི་ལྟར་ཚོར་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་སུ་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་འདུ་
ཤེས་སུ་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དང་དེར་ཉེ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་མྱོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་གཉིས་ལས་བདེ་
བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོར་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། འདུ་ཤེས་སུ་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་མྱོང་བ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་མཚན་མར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་འདུ་ཤེས་སུ་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་ཤེས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་
བཞིན་དུ་ལས་མངོན་བར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དང་དེར་ཉེ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་མངོན་བར་འདུ་བྱས་པའི་ཡུལ་རྣམས་དང། འགྲོ་བ་གཞན་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་
ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཉིད་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བའམ། རྗེས་སུ་མྱོང་བ་དང། མཚན་མར་འཛིན་པ་དང། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་གང་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་

[141B] གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་སྟེ་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་བསྟན་པ་ནི་དེ་ལྟའོ། །གང་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་ལོ། །རྗེས་སུ་མྱོང་བ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུག་དང་བཅས་
པ་དང། དུག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང། གོ་རིམས་སོ། །མཚན་མར་འཛིན་པ་དང། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དང། ཚུལ་བཞིན་དུ་འཇུག་པས་སོ། །གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
སེམས་གནས་ངན་ལེན་དང་བཅས་པ་དང། གནས་ངན་ལེན་མེད་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཁམས་རྣམས་གོ་རིམས་སུ་བརྗོད་ཅེ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་གང། དེ་ལ་
ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ཕན་ཚུན་བལྟའོ། །བལྟ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་དུ་སྨྲ་བའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཁྲུས་དང། བྱུག་པ་དང། ཕྲེང་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བཟའ་བ་དང། བཏུང་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་མལ་དང། བཏིང་བ་དང། བུད་མེད་ལ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་དོ། །
ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་སོ། །ནང་གི་ཁམས་རྣམས་རྒྱུར་བྱས་ནས་ཕྱིའི་ཁམས་རྣམས་གོ་རིམས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་རྣམས་སོ། །ཁམས་ཀྱི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བར་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཕུང་པོའི་དོན་གང་
གཟུགས་གང་ཅི་ཡང་འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའམ། ནང་གིའམ། ཕྱིའི་འམ། རགས་པའམ། ཕྲ་བའམ། ངན་པའམ། གྱ་ནོམ་པའམ། རྒྱང་རིང་བའམ། ཐག་ཉེ་བ་གང། དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་སྤུངས་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་
ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའི་བར་དུའང་དེ་བཞིན་ཏེ། ནོན་གྱི་ཕུང་པོ་བཞིན་ནོ། །སྲེད་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་གི་སྐབས་ཀྱིས། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་མ་བཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཁ་བལྟས་པའི་སྲེད་

[142A]༄༅། །པ་དང། མངོན་བར་དགའ་བའི་སྲེད་པ་དང། ལྷག་པར་ཆགས་པའི་སྲེད་པ་དང། བདག་ལ་སྲེད་པ་དང། ཡུལ་ལ་སྲེད་པ་དང། འདོད་པ་ལ་སྲེད་པ་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྲེད་པ་དང། ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྲེད་པ་དང་
ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་བདེ་བ་ལ་སྲེད་པ་དང། རིང་བ་ལ་སྲེད་པ་དང། ཉེ་བ་ལ་སྲེད་པ་སྟ། སྲེད་པ་དེ་དག་གི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཡང་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ན། བྱུང་བ་དང། མ་བྱུང་བའི་བྱེ་བྲག་དང་
འཛིན་པ་དང། གཟུང་བའི་བྱེ་བྲག་དང། ཕྱི་རོལ་དུ་བལྟས་པ་དང། ནང་དུ་བལྟས་པའི་བྱེ་བྲག་དང། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་བྱེ་བྲག་དང། རིང་བ་དང་ཉེ་བའི་བྱེ་བྲག་དང། འདས་པ་ལ་སོགས་པ་དང། ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་རིག་
པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱུང་བ་ནི་འདས་པ་དང། ད་ལྟར་རོ། །མ་བྱུང་བ་ནི་མ་འོངས་པའོ། །འཛིན་པ་ནི་ནང་གིའོ། །གཟུང་བ་ནི་ཕྱིའིོ། །ཕྱི་རོལ་དུ་བལྟས་པ་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའིོ། །ནང་དུ་བལྟས་པ་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པའིོ། །ལྷག་མ་རྣམས་གོ་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། །
ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མཚན་ཉིད་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཤིང་གི་ཕུང་པོ་བཞིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མཚན་ཉིད་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་
པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཁུར་ཁྱེར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ་ཕྲག་ཁུར་ཁྱེར་བ་བཞིན་ནོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཁུར་ཁྱེར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་
པ་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་ཕྲག་པའི་ཁུར་ཁྱེར་བའི་ཕྱིར། ཕྲག་ཁུར་ཁྱེར་བ་བཞིན་ནོ། །ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་གིས་ཁུར་ཁྱེར་བ་དེ་ལ་ཕྲག་པ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་འདོགས་ཏེ་ཕག་

[142B] །ཁམས་ཀྱི་དོན་གང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་དོན་ཏོ། །ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རྒྱུའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་དོན་ཏོ། །འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་འཛིན་པའི་དོན་ཏེ། འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་
དངོས་པོ་འཛིན་པ་ནི། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དྲུག་དང། དབང་དོན་གྱི་ཁམས་རྣམས་དང་གོ་རིམས་སོ། །ཡང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་འཇིག་པའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་འཛིན་པ་ནི་མདོ་སྡེའི་ནང་དུ་སའི་
ཁམས་ལ་སོགས་པ་དང། ཁམས་གཞན་དག་བསྟན་པ་དག་ཀྱང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཏུ་ཇི་ལྟར་མཐུན་པར་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དོན་གང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་སྒོའི་དོན་ཏོ། །ས་བོན་གྱི་དོན་དང། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་
དོན་ནི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དོན་དུ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །དཔེ་གང། གཟུགས་ནི་དབུ་བའི་གོང་བུ་ལྟ་བུའོ། །ཚོར་བ་ནི་ཆུའི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུའོ། །འདུ་ཤེས་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུའོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་ཆུ་ཤིང་གི་ཕུང་པོ་ལྟ་བུའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ། ཅིའི་
ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་དབུ་བའི་གོང་བུ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཉིད་དེ། བདག་མེད་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང། གཙང་བ་མེད་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང། རོ་བྲོ་བ་ཆུང་བ་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང། མི་བརྟེན་ཅིང་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་མདོའི་ཚིག་འདི་
རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི་ཡང་མེད་པ་དང། གསོ་བ་དང། གསོག་དང། སྙིང་པོ་མེད་པར་ཡང་བཤད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བདག་དང། གཙང་བ་དང། བདེ་བ་དང། རྟག་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཉེན་པོ་སྟེ། བདག་མེད་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་
དང་གོ་རིམས་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང། སྡོམ་དུ་ན། རྫས་ཡོད་ཤེས་བྱ་གཟུགས་ཅན་སོགས། །ཟག་བཅས་བྱུང་ལ་སོགས་པ་དང། །འདས་དང་རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་རྣམས། །ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅི་ཡི་ཕྱིར། །ཕུང་

[143A]༄༅། །པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཇི་ལྟར་ན་རྫས་སུ་ཡོད། རྫས་སུ་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་རྫས་སུ་ཡོད་པར་བརྟག་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་བརྗོད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་དང། དེ་ལས་གཞན་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྫས་སུ་
ཡོད་པའོ། །བདག་ལ་རྫས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རྫས་སུ་ཡོད་པར་བརྟག་གོ། །ཇི་ལྟར་དུ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་དྲི་བ་རྣམ་པ་གསུམ་རྣམ་པར་འཇུག་པ་ནི་མཚན་ཉིད་དང། དངོས་པོ་ལ་རྨོངས་པ་དང། སྒྲོ་འདོགས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་རྫས་སུ་ཡོད་
ཅེས་བྱ་བ་ནི། རྫས་སུ་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པས་དེ་ལ་རྨོངས་པ་སྤོང་ངོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྫས་སུ་ཡོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དངོས་པོ་ལ་རྨོངས་པ་སྤོང་ངོ། །བདག་ལ་རྫས་སུ་མངོན་བར་ཞེན་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་སྤོང་ངོ། །དེ་བཞིན་དུ་
གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་བརྗོད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་དང་ཚོར་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ནི། མིང་བཀྲ་བར་མི་འཛིན་པར་དོན་གང་ཡིན་པ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དོན་གཞན་
ལ་མི་ལྟོས་པར་གང་དུ་དེའི་བློ་འབྱུང་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་བློ་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་བཏགས་པའི་ཡོད་པ། བཏགས་པའི་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་བཏགས་པའི་ཡོད་པར་
བརྟག་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་བརྗོད་པ་དང། དེ་ལས་གཞན་པ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་བཏགས་པའི་ཡོད་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་བཏགས་པའི་ཡོད་པའོ། །བདག་ལ་རྫས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བརྟགས་པའི་ཡོད་པར་བརྟག་གོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད། ཀུན་
རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་རྣམ་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་བརྟག། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བའི་དམིགས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའོ་ཞེས་པ་ནི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བའི་དམིགས་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀུན་

[143B] །བདག་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུར་མངོན་བར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུའོ་སྙམ་དུ་མངོན་བར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་དོན་དམ་པར་ཡོད། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཡོད་
པར་བརྟག། །རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བའི་དམིགས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའོ། །རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བའི་དམིགས་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའོ། །བདག་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་
རྒྱུར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་པར་བྱ་བ། ཤེས་པར་བྱ་བ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་པར་བྱ་བ་བརྟག་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་
ལྔ་སྟེ། གཟུགས་དང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། འདུས་མ་བྱས་སོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་བཅུ་དང། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་དང། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་
ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་སོ། །སེམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་བདུན་དང། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། ཆོས་
ཀྱི་ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཀྱང་དོ། །ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཀྱང་ངོ། །འདུས་མ་བྱས་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། །གང་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་
མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བའམ། གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བའམ། གང་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའམ། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང། དེའི་གནས་སྐབས་གང་དང། རྣམ་པར་བྱང་བ་གང་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤེས་པར་

[144A]༄༅། །བྱའོ། །གང་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའམ། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ལས་བྱུང་བ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང། དད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང། གོ་རིམས་སོ། །དེའི་གནས་སྐབས་གང་ནི་གཟུགས་དང། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་
གནས་སྐབས་དག་ལ་བཏགས་པ་སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཏེ། དེ་ནི་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པས་ན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་ཤེས་བྱའི་ཆོས་རྣམས་ནི་མོས་པས་ཤེས་པའི་
སྤྱོད་ཡུལ་དང། རིག་པས་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང། རྣམ་པར་འཕྲོ་བ་མེད་པས་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང། སོ་སོ་རང་གིས་ཤེས་པས་སྤྱོད་ཡུལ་དང། གཞན་གྱིས་བདག་ཉིད་ཤེས་པས་སྤྱོད་ཡུལ་དང། འོག་མ་ཤེས་པས་སྤྱོད་ཡུལ་དང། གོང་མ་ཤེས་པས་སྤྱོད་ཡུལ་དང། རྣམ་པར་
སུན་འབྱིན་པ་ཤེས་པས་སྤྱོད་ཡུལ་དང། ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ཤེས་པས་སྤྱོད་ཡུལ་དང། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པས་སྤྱོད་ཡུལ་དང། ཤེས་པ་ཤེས་པས་སྤྱོད་ཡུལ་དང། མཐར་ཐུག་པ་ཤེས་པས་སྤྱོད་ཡུལ་དང། དོན་ཆེན་པོ་ཤེས་པས་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །བདག་ལ་ཤེས་པ་པོ་དང། མཐོང་བ་པོར་མངོན་
བར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་པོ་འདིས་ཤེས་བྱ་གང་ཡིན་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་དང། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་པའི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་དང། དོན་དམ་པའི་ཤེས་པ་
དང། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང། ཆོས་ཤེས་པ་དང། རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་དང། ཀུན་འབྱུང་ཤེས་པ་དང། འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། ལམ་ཤེས་པ་དང། ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ནི་གོ་
རིམས་བཞིན་དུ་མོས་པའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ནི་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་ཤེས་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཤེས་པ་ནི་འོག་མ་ཤེས་པ་སྟེ། བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཐོག་མར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་

[144B] །རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་གང་མ་ཤེས་པ་སྟེ། ཆོས་ཤེས་པའི་འོག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་ནས་མི་ལྡང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མི་སྐྱེ་བའི་ཤེས་པ་ལ། མཐར་ཐུག་པ་ལ། དོན་ཆེན་པ་ལ། ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་སུན་
འབྱིན་པའི་ཤེས་པ་ནས། དོན་ཆེན་པོའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དོན་ཆེན་པོ་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ། རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བར་བརྟག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་
རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། རྒྱུ་དང། འཇུག་པ་དང། རྒྱུ་མཚན་དང། རྒྱུ་མཚན་ལས་བྱུང་བ་དང། མི་མཐུན་པ་དང། གཉེན་པོ་དང། ཕྲ་བའི་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་པོ་དག་གིས་སོ། །
རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སོ། །རྒྱུ་ནི་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །འཇུག་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །རྒྱུ་མཚན་ནི་དབང་པོ་དང་དོན་རྣམས་སོ། །རྒྱུ་མཚན་ལས་བྱུང་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་སོ། །མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོ་ནི་འདོད་
ཆགས་དང་བཅས་པ་དང། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང། ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ་དང། ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཕྲ་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དཀའ་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་བདུན་གྱི་བྱེ་བྲག་གི་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པར་དཀའ་བའི་རྣམ་པར་
རིག་པ་བདུན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི། སྣོད་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་སྟེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི། གཅིག་གི་རྣམ་པ་ནི་གཅིག་དང། སྣ་ཚོགས་ཏེ། རྣམ་པར་གཞག་པ་དཀའ་བའི་ཕྱིར་
འདི་ནི་ཕྲ་བ་ཉིད་དོ། །ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་སོ་སོ་རང་གི་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པར་རིག་

[145A]༄༅། །པར་བྱའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་གཉེན་པོ་མྱུར་དུ་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི། ཇི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་འཆིང་བ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཏེ། ཡུད་ཙམ་ཉིད་ལ་ལན་ཅིག་ཏུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་
རོ། །བག་ཆགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ལས་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ལས་བག་ཆགས་བསྒོ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ལས་བག་ཆགས་གཞན་པའང་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཙམ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ཡང་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་རྙེད་པའོ། །ཉིད་
མཚམས་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ལུས་རྣམས་དུ་མར་འགྲུབ་པའི་ལས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་འཆི་བའི་དུས་ན་ཤིན་ཏུ་མི་གསལ་བའི་ཚེ། འཕྲལ་ལ་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་སད་ཅིང་རྒྱས་ནས་
འགྲོ་བ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཏུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་འགྱུར་རོ། །གྲོལ་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའི་སེམས་མཆོག་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པ་དེ་འཁོར་བ་ན་འདྲིས་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་ཤིན་ཏུ་འདས་
པ་སྟེ། རྣམ་པ་འདིས་འཇུག་པར་རྣམ་པར་གཞག་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་འདིས་ཕྲ་བ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བདག་ལ་མཐོང་བ་པོ་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བ་པོ་དང་པོར་བཟུང་བས་ནི་ཉན་པ་
པོ་དང། སྣོམ་པ་པོ་དང། མྱོང་བ་པོ་དང། རེག་པ་པོ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་པོའི་ཞེས་པ་འདི་དག་གཟུང་བ་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ། མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བར་བརྟག་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་
དང། རྗེས་སུ་ཐོབ་བ་དང། སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་དང། འོང་བ་དང། འགྲོ་བ་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྤོང་ངོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་ཡུལ་ལོ། །འགྲོ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དེའི་ཡུལ་ནི་ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་

[145B] །རྣ་བའི་མངོན་བར་ཤེས་པས་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ན་རྗེས་སུ་ཐོབ་པའོ། །འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའོ། །འདས་པའི་ཚེ་རབས་བརྒྱུད་ནས་འོངས་པ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་
འོང་བའོ། །མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བའོ། །ཁམས་གསུམ་ལས་ངེས་པར་ཐར་པ་དང་ཐབས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐ་མ་གསུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་མཐུ་དང་
བཅས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་གཟུགས་ཅན། གཟུགས་ཅན་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཅན་དུ་བརྟག་གཟུགས་དེའི་བདག་ཉིད་དང། འབྱུང་བ་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དང། དགའ་བའི་ཀུན་འབྱུང་དང། ཕྱོགས་དང་བཅས་པ་དང། ཡུལ་ལ་ཁྱབ་
པ་དང། ཡུལ་ཉེ་བར་བསྟན་དུ་རུང་བ་དང། ཡུལ་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དང། གཉི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མཚུངས་པ་དང། འབྲེལ་པ་དང། རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་དང། རབ་ཏུ་རྟོག་པ་དང། གནོད་པར་བྱེད་པ་དང། གོ་བར་བྱེད་པ་དང། བསགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང། ཕྱི་རོལ་ཏུ་
བལྟས་པ་དང། ནང་དུ་བལྟས་པ་དང། ཡུན་རིང་པ་དང། དུས་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་དང། དེའི་དུས་དང། ངེས་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཡང་གཟུགས་ཅན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ནི་ཆོས་དེའི་བདག་ཉིད་དང། ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཅན་ཡིན་གྱི། གཟུགས་ཅན་
གཞན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །འབྱུང་བ་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་གཞན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཡང་གཟུགས་ཅན་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏེ། ཀུན་དུ་ལེན་པའི་གཟུགས་ནི་འབྱུང་བའི་གཟུགས་དང་ལྡན་པ་དང། འབྱུང་
བའི་གཟུགས་རྣམས་ཀྱང་ནང་ཕན་ཚུན་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགའ་བ་ཉིད་གང་གི་ཀུན་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་དེ་གཟུགས་ཅན་ཡིན་གྱི། ཇི་ལྟར་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་འབྱུང་བ་ནི་སྔོན་གྱི་དགའ་བ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་

[146A]༄༅། །ཡང་ཡིན་བ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕྱོགས་རྣམས་སུ་ལུས་ཀྱིས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ཉེ་བར་བསྟན་དུ་རུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕྱོགས་ཆེ་གེ་མོ་
ཞིག་ནའོ་ཞེས་བསྟན་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ན་འདུག་པར་དམིགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་གཉིས་ཀྱིས་མཚུངས་པར་དམིགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་
རོ༑ །གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་བདག་གིས་མངོན་པ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་གིས་ཤེས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བརྒྱུད་པས་གཟུགས་ཅན་ཉིད་དོ། དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་
དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་མེད་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ས་བོན་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྟོག་པ་རྣམས་དམིགས་པ་ལ་རབ་ཏུ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལག་པ་ལ་སོགས་པས་ཀུན་དུ་རེག་པ་དང། མྱ་ངན་ལ་སོགས་པས་ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་གནོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསྟན་པས་དོན་ལ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསགས་པ་རྣམ་པར་
གཞག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྡུལ་ཕྲ་མོ་ལས་གོང་མའི་གཟུགས་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་རོལ་དུ་བལྟས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདོད་པ་ན་སྦྱོང་པའི་གཟུགས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་སྲེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ནང་དུ་བལྟས་པའི་
ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་གཟུགས་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སེམས་སྲེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ཡིད་ལས་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །རྒྱུན་རིང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གཟུགས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང། ཕྱི་མའི་མཐའི་

[146B] །ཡོངས་སུ་ཆད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སློབ་པའི་གཟུགས་འཁོར་བའི་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དུས་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མི་སློབ་པའི་གཟུགས་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སྲིད་པ་ཙམ་ཞིག་ལུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པར་
བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ནི་ཀུན་དུ་སྟོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཟུགས་ཅན་ནོ། །ཡང་ན་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཟུགས་ཅན་ནོ་ཞེས་པ་ནི། གནོད་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་
ཅན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ཅི་རིགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། ཕྱི་རོལ་དུ་བལྟས་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ཅན་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དྲུག་ནི། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །བདག་ལ་གཟུགས་ཅན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་
གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་བ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པར་བརྟག་གཟུགས་ཅན་ལས་བཟློག་པ་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །ཡང་ན་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ། །བདག་ལ་གཟུགས་
ཅན་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་བསྟན་ཡོད། བསྟན་ཡོད་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་ཡོད་དུ་བརྟག་མིག་གི་ཡུལ་ནི་བསྟན་ཡོད་དོ། །ལྷག་མའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་
ནི་གཟུགས་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རིག་པར་གཟུགས་དེའི་བདག་ཉིད་ཅེས་པ་རྒྱ་ཆེར་གཟུགས་ཅན་ལ་བཤད་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་ཡོད་དེའི་བདག་ཉིད་ནི་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྟན་ཡོད་དོ། །ཡང་ན་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་
ཀྱང་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་ནི། བསྟན་དུ་ཡོད་པ་དང་འབྲེལ་བ་ལ་སོགས་པས་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱང་བསྟན་དུ་ཡོད་ཅེས་སྦྱར་རོ། །བདག་མིག་གི་ཡུལ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་བསྟན་མེད། བསྟན་མེད་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་

[147A]༄༅། །མེད་དུ་བརྟག་བསྟན་ཡོད་པས་བཟློག་པ་ནི་བསྟན་མེད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྟན་མེད་དོ། །ཡང་ན་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ། །བདག་མིག་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཐོགས་བཅས། ཐོགས་
བཅས་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་ཐོགས་བཅས་སུ་བརྟག་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་གང་དེ་ཐོགས་བཅས་ཀྱང་ངོ། །ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཐོགས་བཅས་སུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། རིགས་དང། རྒྱས་པ་དང། ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་མ་བྱས་པས་ཀྱང་ངོ། །དེ་ལ་རིགས་ནི་གང་ཕན་ཚུན་སྒྲིབ་པར་
བྱེད་པ་དང། བསྒྲིབ་པར་བྱ་བའོ། །འགྲོ་བའི་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་དེ་ཙམ་དུ་བསྟན་པས་སོ། །བསྒྲིབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་འོད་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་བསྒྲིབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི་
སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་དེའི་རིགས་ཏེ། འདི་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་རྒྱས་པ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལས་གོང་མའིོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་མ་བྱས་པ་ནི་གང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་མ་
བསྒྱུར་བའི་གཟུགས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་བསྒྱུར་བའི་གཟུགས་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་མཉམ་པའི་ལྷ་བཞིན་ནོ། །རྡུལ་ཡང་རབ་ཏུ་འཁྲུགས་པའི་གཞིའི་གནས་ཡིན་པས་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །གནས་སམ་དམིགས་པ་གང་ལས་
འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བའོ། །ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་དོན་འདིས་ནི། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐོགས་བཅས་སོ། །ཡང་ན་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །བདག་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་མ་ཡིན་པ་མངོན་བར་ཞེན་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཐོགས་
མེད༑ ཐོགས་མེད་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་ཐོགས་མེད་དུ་བརྟག་ཐོགས་བཅས་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཐོགས་མེད་དོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐོགས་མེད་དོ། །ཡང་ན་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ། །བདག་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཟག་

[147B] ཟག་བཅས་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་ཟག་བཅས་སུ་བརྟག་ཟག་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དང། ཟག་པ་རྣམས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དེ། ཟག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟག་པ་དེ་དང་འབྲེལ་བ་དང། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་
རྣམས་དང། མིག་ལ་སོགས་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང། གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཟག་པས་བཅིངས་པ་དང། དེ་དག་གི་དབང་གིས་དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་སྲིད་པ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ཟག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་དང། ས་
པ་གཞན་གྱི་ཟག་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟག་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང་ལྡན་དུ་ཟིན་ཀྱང། ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་
བལྟས་པས་དེའི་གཉེན་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟག་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་པའི་ཕྱིར་ཟག་བཅས་སུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་ཚེ་རབས་སྔ་མའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་དང། ཁམས་
བཅོ་ལྔ་དང། ཐ་མའི་གསུམ་མ་གཏོགས་པའོ། །སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་དང་ཐ་མའི་གཉིས་མ་གཏོགས་པའོ། །ཁམས་གསུམ་དང། སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནི་ཟག་བཅས་རྣམས་སོ། །འཕགས་པའི་ལམ་འཁོར་དང་བཅས་པ་དང། འདུས་མ་བྱས་མ་གཏོགས་སོ། །བདག་
ཟག་བཅས་སུ་མངོན་བར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཟག་མེད། ཟག་མེད་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་ཟག་མེད་དུ་བརྟག་ཟག་བཅས་ལས་ལོག་པ་ནི་ཟག་མེད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་དང། ཁམས་གསུམ་དང། སྐྱེ་མཆེད་
གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ། །བདག་ཟག་པ་དང་བྲལ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་འཐབ་བཅས། འཐབ་བཅས་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་འཐབ་བཅས་སུ་བརྟག་ངོ་བོའི་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་ལ་བརྟེན་ནས་མཚོན་

[148A]༄༅། །ཆ་ལེན་པ་དང། དབྱིག་པ་ལེན་པ་དང། འཐབ་པ་དང། མཚང་འདྲུ་བ་དང། རྩོད་པ་དང། འགྱེད་པ་རྣམས་འབྱུང་བ། མཚོན་ཆ་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། འཐབ་པ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་པས་འཐབ་པའོ། །དེའི་བདག་ཉིད་དང་
དེ་དང་འབྲེལ་པ་དང། དེས་བཅིངས་པ་དང། དེའི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་དང། དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང། དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་འཐབ་བཅས་སུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཟག་བཅས་ཇི་སྙེད་པར་འཐབ་བཅས་ཀྱང་དེ་སྙེད་དོ། །དེའི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །བདག་འཐབ་པ་
དང་བཅས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་འཐབ་མེད། འཐབ་མེད་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་འཐབ་མེད་དུ་བརྟག་འཐབ་བཅས་ལས་བཟློག་པ་ནི་འཐབ་མེད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཟག་མེད་ཇི་སྙེད་པར་འཐབ་མེད་ཀྱང་དེ་སྙེད་དོ། །བདག་འཐབ་པ་དང་
བྲལ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་དུག་བཅས། དུག་བཅས་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་དུག་བཅས་སུ་བརྟག་ངོ་བོ་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གང་ལ་བརྟེན་ནས། ཡང་སྲིད་པའི་ཡུལ་ལ་ལྷག་བར་ཆགས་པ། ཡང་སྲིད་པ་ལ་ལྷག་པར་
ཆགས་པའི་གནས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་དུག་བཅས་ཀྱི་རྒྱུའོ། །ཡང་སྲིད་པ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཞེ་སྡང་ཇི་ལྟ་བུ་སྟེ། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ལ་ཞེ་སྡང་བས། ཡང་སྲིད་པ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་དང་འབྲེལ་པ་དང། དེས་བཅིངས་
པ་དང། དེའི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་དང། དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང། དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དུག་བཅས་སུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །འཐབ་བཅས་ཇི་སྙེད་པར་དུག་བཅས་ཀྱང་དེ་སྙེད་དོ། །བདག་དུག་དང་ལྡན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་དུག་མེད། དུག་མེད་
རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་དུག་མེད་དུ་བརྟག་དུག་བཅས་ལས་བཟློག་པ་ནི། དུག་མེད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །འཐབ་མེད་ཇི་སྙེད་པར་དུག་མེད་ཀྱང་དེ་སྙེད་དོ། །བདག་དུག་དང་བྲལ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཞེན་རྟེན། ཞེན་རྟེན་རྣམས་ནི་དུ་

[148B]ངོ་བོ་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གང་ལ་བརྟེན་ནས། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཞེན་པའོ། །ཞེ་སྡང་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་གིས་ལྷག་པར་ཆགས་
ཤེ་ན། མངོན་པར་འབྱུང་བ་ལ་ཞེ་སྡང་བས་སོ། །དེའི་བདག་ཉིད་དང། དེ་དང་འབྲེལ་བ་དང། དེས་བཅིངས་པ་དང། དེའི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་དང། དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང། དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེན་རྟེན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དུག་བཅས་ཇི་སྙེད་པར་ཞེན་རྟེན་ཀྱང་དེ་སྙེད་དོ། །བདག་
ལ་ཞེན་པ་དང་ལྡན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་མངོན་འབྱུང་རྟེན་པ། མངོན་འབྱུང་རྟེན་པ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་མངོན་འབྱུང་རྟེན་པར་བརྟག་ཞེན་པ་རྟེན་བ་ལས་བཟློག་པ་ནི་མངོན་འབྱུང་རྟེན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དུག་མེད་པ་ནི་ཇི་སྙེད་པར་མངོན་འབྱུང་
རྟེན་པ་འོང་དེ་སྙེད་དོ། །བདག་ཞེན་པ་དང་བྲལ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་འདུས་བྱས། འདུས་བྱས་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་སུ་བརྟག་གང་ལ་སྐྱེ་བ་དང། འཇིག་པ་དང། གནས་པ་དང། གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་འདུས་བྱས་སུ་བལྟ་བར་བྱའོ།།
ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་མ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདུས་བྱས་སོ། །བདག་མི་རྟག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་འདུས་མ་བྱས། འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་སུ་བརྟག་འདུས་བྱས་ལས་
བཟློག་པ་ནི་འདུས་མ་བྱས་སུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། །བདག་རྟག་པར་མངོན་བར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་འདུས་བྱས་སུ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་འམ། འདུས་མ་བྱས་ཞེས་
བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདུས་བྱས་སུ་བརྗོད་པར་མི་བྱ་ལ། འདུས་མ་བྱས་སུའང་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་བྱས་སུ་བརྗོད་པར་མི་བྱ་ལ་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བྱེད་པས་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་དང་རྒྱབ་

[149A]༄༅། །ཀྱིས་བལྟ་བའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདོད་པ་བཞིན་དུ་བྱེད་པས་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་དང། རྒྱབ་ཀྱིས་བལྟ་བ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ལ་མི་སྲིད་དེ། རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང། འདུས་བྱས་
དང་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཉིས་སོ་གང་གསུངས་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་གཉིས་ལས་གུད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གང་གིས་འདུས་བྱས་སུ་གྱུར་པའི་དོན་དེ་འདུས་མ་བྱས་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་གང་གིས་འདུས་མ་བྱས་སུ་འགྱུར་བའི་དོན་དེ་ཉིད་
ཀྱིས་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་འདི་ནི་འདིར་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདོད་པ་བཞིན་དུ་བྱེད་པས་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་དང། རྒྱབ་ཀྱིས་བལྟ་བའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་མ་བྱས་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། གཉིས་
ལས་གུང་ན་མེད་པར་བརྗོད་དོ། །ཇི་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་པ། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པར་བརྟག་ཁམས་གསུམ་པར་བརྟགས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའོ། །དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཞེས་པ་ནི་
ཁམས་གསུམ་པར་གཏོགས་པའི་རྣམ་པའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་མ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་དང། ཡང་དག་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་དང། རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་སྣང་བ་
མ་གཏོགས་པའོ། །དེ་དག་དང་འདུས་མ་བྱས་མ་གཏོགས་པ་ནི། ཁམས་བཅོ་ལྔ་དང། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་དང། ཁམས་གསུམ་དང། སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ། །བདག་ལ་འཇིག་རྟེན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ། འཇིག་རྟེན་
ལས་འདས་པ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་བརྟག་ཁམས་གསུམ་པའི་གཉེན་པོ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང། སྤྲོས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁམས་གསུམ་

[149B] །དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། །སྤྲོས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །འདུས་མ་བྱས་ནི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིའི་གནས་མ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །ཡང་
རྣམས་གྲངས་ཀྱིས་ན། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་དང། །ཁམས་གསུམ་དང། སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། །བདག་འབའ་ཞིག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་
ལྟར་ན་བྱུང་བ། བྱུང་བ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་བྱུང་བར་བརྟག་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་བྱུང་བའོ། །ཐམས་ཅད་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། །བདག་ཐེར་ཟུག་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་བྱུང་བ་ནི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་སྟེ། དང་པོ་བྱུང་བ་དང། རྒྱུན་གྱིས་
བྱུང་བ་དང། རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། རྟེན་བྱུང་བ་དང། འགྱུར་བ་དང། འགྱུར་བ་བྱུང་བ་དང། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱུང་བ་དང། ཉམས་པར་བྱུང་བ་དང། ཁྱད་པར་དུ་བྱུང་བ་དང། འོད་གསལ་བར་བྱུང་བ་དང། འོད་གསལ་བ་མ་ཡིན་པར་བྱུང་བ་དང། ཀུན་དུ་འགྲོ་བས་
བྱུང་བ་དང། ས་བོན་དང་བཅས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། ས་བོན་མ་ཡིན་པར་བྱུང་བ་དང། གཟུགས་བརྙན་དང། དབང་འབྱོར་པ་དང། ངེས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱུང་བ་དང། གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བྱུང་བ་དང། སྐད་ཅིག་ཞིག་ནས་བྱུང་བ་དང། ཕྲད་པ་དང་བྲལ་ནས་བྱུང་བ་
དང༑ གནས་སྐབས་གཞན་དུ་བྱུང་བ་དང། འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བས་བྱུང་བ་དང། འཇིག་པ་དང་ཆགས་པས་བྱུང་བ་དང། སྔོན་གྱི་དུས་ན་བྱུང་བ་དང། འཆི་བའི་དུས་ན་བྱུང་བ་དང། བར་དུ་བྱུང་བ་དང། ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་དུས་ན་བྱུང་བའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་བྱུང་བ་ནི་ཉིད་

[150A]༄༅། །མཚམས་སྦྱོར་བའི་དུས་ནའོ། །རྒྱུན་གྱིས་བྱུང་བ་ནི་དེ་ཕྱིན་ཆད་དོ། །རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཉལ་བ་དང། ཟས་དང། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། རྒྱས་པ་རྣམ་པ་བཞིའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། །རྟེན་བྱུང་བ་ནི་ནང་གི་དབང་པོའོ། །འགྱུར་
བར་བྱུང་བ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་འབྱུང་བ་ན་དེ་དང་མཐུན་པར་དབང་པོར་འགྱུར་བའོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱུང་བ་ནི། རྒས་པའི་གནས་སྐབས་སོ། །ཉམས་པར་བྱུང་བ་ནི་བདེ་འགྲོ་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་ངན་འགྲོར་སྐྱེ་བའོ། །ཁྱད་པར་དུ་བྱུང་བ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པའོ། །འོད་
གསལ་བར་བྱུང་བ་ནི་རྩེ་བས་རབ་ཏུ་སླུ་བ་རྣམས་དང། ཡིད་རབ་ཏུ་སུན་འབྱིན་པ་རྣམས་དང། འཕྲུལ་དགའ་བ་རྣམས་དང། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་པ་རྣམས་དང། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་རྣམས་དགའ་བ་མང་བ་དང། ལོངས་སྤྱོད་དང། གནས་པ་ལ་རང་
གིས་དབང་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ། །འོད་གསལ་བ་མ་ཡིན་པར་བྱུང་བ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའོ། །ཀུན་དུ་འགྲོ་བས་བྱུང་བ་ནི་འགྲོ་བའི་གནས་སྐབས་ནའོ། །ས་བོན་དང་བཅས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐ་མའི་ཕུང་པོ་མ་གཏོགས་པའོ། །ས་བོན་མ་ཡིན་
པར་བྱུང་བ་ནི་ཕུང་པོ་ཐ་མ་རྣམས་སོ། །གཟུགས་བརྙན་དང། དབང་འབྱོར་པ་དང། ངེས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱུང་བ་ནི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དང་མཐུན་པ་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་
བྱུང་བ་ནི་ཚེ་རབས་ཀྱི་རྒྱུན་ནོ། །སྐད་ཅིག་ཞིག་ནས་བྱུང་བ་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་སྐད་ཅིག་སོ་སོའོ། །འཕྲུལ་དགའ་བ་རྣམས་དང། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་པ་རྣམས་སྐད་ཅིག་གིས་དབང་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲད་པ་དང་བྲལ་ནས་བྱུང་བ་ནི་སྡུག་པ་དང། མི་སྡུག་པ་དང། ཕྲད་
པ་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་དང། སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་དང། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་ནའོ། །གནས་སྐབས་གཞན་དུ་བྱུང་བ་ནི་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་དང། ནང་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་སུའོ། །འཆི་འཕོ་

[150B] སྐྱེ་བས་བྱུང་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ནའོ། །འཇིག་པ་དང་ཆགས་པས་བྱུང་བ་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །སྔོན་གྱི་དུས་ན་བྱུང་བ་ནི་སྔོན་གྱི་དུས་ཀྱི་སྲིད་པའོ། །འཆི་བའི་དུས་ན་བྱུང་བ་ནི་འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་སྲིད་པའོ། །བར་དུ་བྱུང་བ་ནི་བར་མ་དོའི་སྲིད་པའོ། །ཉིང་མཚམས་
སྦྱོར་བའི་དུས་ན་བྱུང་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་མ་བྱུང་བ། མ་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་མ་བྱུང་བར་བརྟག་མ་འོངས་པ་དང། འདུས་མ་བྱས་ནི་མ་བྱུང་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། །བདག་ཐེར་ཟུག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །
ཡང་བྱུང་བ་ལས་བཟློག་པ་ནི་མ་བྱུང་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་འཛིན་པ། འཛིན་པ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་འཛིན་པར་བརྟག་དབང་པོའི་གཟུགས་ཅན་དང། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་འཛིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཕུང་པོ་གསུམ་དང། གཟུགས་དང། འདུ་བྱེད་
ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང། དབང་པོའི་མཚན་ཉིད་དང། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་གོ་རིམས་སོ། །ཁམས་བཅུ་གཉིས་དང། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། །མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །བདག་ཟ་བ་པོར་
མངོན་བར་ཞེན་པ་སྤང་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟབ་པོ་ནི་འདོད་པ་དང། མི་འདོད་པའི་ཡུལ་རྣམས་དམིགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་མ་ཕྲད་པ་དང། ཕྲད་ནས་འཛིན་པ་དང། ད་ལྟར་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་འཛིན་པ་དང། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཐམས་ཅད་པའི་ཡུལ་
ཐམས་ཅད་འཛིན་པ་ཡང་འཛིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་མ་ཕྲད་པར་འཛིན་པ་ནི་མིག་དང། རྣ་བ་དང། ཡིད་དོ། །ཕྲད་པར་འཛིན་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་དབང་པོའོ། །ད་ལྟར་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སོ་སོ་བ་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པར་འཛིན་པ་ནི། དབང་པོ་ལྔ་ལས་བྱུང་བའོ། །རང་དང་
སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུས་ཐམས་ཅད་པའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་འཛིན་པ་ནི། དབང་པོ་དྲུག་ལས་བྱུང་བའོ། །ཚོགས་རྣམས་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་བརྟགས་པ་ཅན་ཡང་འཛིན་པར་བཤད་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །རྐྱེན་ཚོགས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། བརྟགས་ནས་འཛིན་

[151A]༄༅། །པ་ཉེ་བར་འདོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ན་ཆོས་རྣམས་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་གཟུང་བ། གཟུང་བ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་བརྟག་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་གཟུང་བའང་དེ་བཞིན་ནོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་ཡང་
ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུང་བ་ཡིན་ལ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །འཛིན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དོན་ནོ། །འཛིན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ངེས་པར་གཟུང་བ་ནི། སེམས་ལས་བྱུང་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ལ་ཐམས་ཅད་ཡུལ་དུ་
མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཕྱི་རོལ་དུ་བལྟས་པ། ཕྱི་རོལ་དུ་བལྟས་པ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་དུ་བལྟས་པར་བརྟག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པས་
ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་མ་གཏོགས་པར་འདོད་པ་དང། རབ་ཏུ་ལྡན་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་བལྟས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐོས་པ་དང། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་དུ་
བལྟས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དབང་གིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་བསྟན་པར་རིག་པར་
བྱའོ། །ཁམས་བཞི་དང། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང། དྲིའི་ཁམས་དང། རོའི་ཁམས་སོ། སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་དང། དྲི་དང་རོའི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། །བདག་འདོད་
ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པར་མངོན་བར་ཞེན་པ་སྤང་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ནང་དུ་བལྟས་པ། ནང་དུ་བལྟས་པ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་ནང་དུ་བལྟས་བར་བརྟག་ཕྱི་རོལ་དུ་བལྟས་པ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ནང་དུ་བལྟས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཁམས་བཞི་དང། སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་མ་

[151B] །བདག་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་བརྟག་མི་དགེ་བ་དང། བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་
བསྟན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ནི་ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་ཡིད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་དང། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་དང། ཁམས་
བཅུ་དང། སྐྱེ་མཆེད་བཞིའི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། །ཁམས་བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་བདུན་དང། གཟུགས་དང། སྒྲ་དང། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་དང། སྒྲ་དང། ཡིད་དང། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །བདག་ཉོན་མོངས་པ་དང་
ལྡན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་བརྟག་དགེ་བ་དང་མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཁམས་བརྒྱད་
དང། སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་དང། ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། །བདག་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་མངོན་བར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་འདས་པ། འདས་པ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་འདས་པར་བརྟག་བྱུང་བ་ནི་འགགས་པ་
རང་གི་མཚན་ཉིད་དང། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སྤྱད་ཟིན་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བར་བྱེད་པ་ཡང་དག་པར་ཤིན་དུ་འདས་པ་དང། རྒྱུ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་ཞིག་པ་དང། འབྲས་བུ་དང། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་དང། མེད་པ་དང། དྲན་པའི་ཀུན་དུ་
རྟོག་པའི་མཚན་མ་དང། ལྟོས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་མ་དང། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་མ་ཡིན་པས་ཀྱང་འདས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སྤྱད་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐྱེས་ཟིན་པ་དང། འགགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །

[152A]༄༅། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་པར་བྱང་བར་བྱེད་པ་ཤིན་དུ་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང། དད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བར་བྱེད་པའི་མཐུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ཡོངས་
སུ་བཟུང་ནས་ཞིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བག་ཆགས་གཞན་ནས་ཞིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་དང། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་དང། མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ད་ལྟར་གྱི་དུས་ན་དེས་བསྐྱེད་པའི་བག་ཆགས་ཡོད་པ་དང། དེ་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་རྫས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པའི་
ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་ནི་དམིགས་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། །མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང། འདུས་མ་བྱས་མ་གཏོགས་པའོ། །བདག་འཇུག་པར་བྱེད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་
ལྟར་ན་མ་འོངས་པ་དང། མ་འོངས་པ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་མ་འོངས་པར་བརྟག། །རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་མ་བྱུང་བ་དང། རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཐོབ་པ་དང། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མ་སྤྱད་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བའི་དངོས་པོ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་དང། རྒྱུ་དང། རང་
གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང། མངོན་པར་དགའ་བས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་མ་དང། མངོན་པར་དགའ་བ་མེད་པས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་མས་ཀྱང་མ་འོངས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་མ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་དབྱེ་བའི་
ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་མ་བྱུང་བ་ལ་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཐོབ་པ་ནི་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མ་སྤྱད་པ་ནི་དེའི་ས་བོན་གྱི་བྱ་བ་མ་བྱས་པ་དང། དེ་ལ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། །བདག་འཇུག་པར་བྱེད་
པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ད་ལྟར་བྱུང་བ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་བྱུང་བར་བརྟག་བྱུང་བ་མ་འགགས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སྤྱད་ཟིན་པ་དང། སྤྱད་མ་ཟིན་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་

[152B] འདས་པ་དང་མ་འོངས་པར་རབ་ཏུ་གཞག་པའི་རྒྱུ་དང། བྱེད་པ་ཉེ་བར་གནས་པས་ཀྱང་ད་ལྟར་བྱུང་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སྤྱད་ཟིན་པ་དང། སྤྱད་མ་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་མི་འགྲུབ་པ་དང། ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་རབ་ཏུ་བཞག་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ཏེ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་དེའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་མ་འོངས་པའོ། །གང་ཐོབ་ཟིན་པ་དེ་ནི་འདས་པའོ། །བྱེད་པ་ཉེ་བར་གནས་པས་ཀྱང་
ཞེས་བྱ་བ་ནི། མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །གནས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། །བདག་འཇུག་པར་བྱེད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདས་པ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པའི་སྐབས་ཀྱིས་འདི་ཡང་
སྟོན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གསུམ་པོ་ཉིད་གཏམ་གྱི་གཞི་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན། འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་གཏམ་གྱི་གཞི་ཡིན་ནོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་དང་
བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་དང། བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་དང། ད་ལྟར་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གནས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་དང། བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཡང་བརྗོད་པར་
མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་དང་ད་ལྟར་གྱི་མཐོང་བ་དང། ཐོས་པ་དང། བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཐ་སྙད་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་དགེ་བ། དགེ་བ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་དགེ་བར་བརྟག་ངོ་བོ་
ཉིད་དང། འབྲེལ་པ་དང། རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་དང། སློང་པ་དང། དོན་དམ་པ་དང། སྐྱེ་བས་ཐོབ་པ་དང། སྦྱོར་བ་དང། མདུན་དུ་བྱས་པ་དང། ཕན་འདོགས་པ་དང། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། གཉེན་པོ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང། རྒྱུ་མཐུན་པས་ཀྱང་དགེ་བར་བལྟ་བར་

[153A]༄༅། །བྱའོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་དང། ཁམས་བཅུ་དང། སྐྱེ་མཆད་བཞིའི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། །དེ་ལ་ཁམས་བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་རྣམས་དང། གཟུགས་དང། སྒྲ་དང། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་དང། སྒྲ་
དང། ཡིད་དང། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །བདག་ཆོས་དང་ལྡན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་བ་གང། དད་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་བཅུ་གཅིག་གོ། །འབྲེལ་བས་དགེ་བ་གང། དད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་
ཆོས་རྣམས་སོ། །རྗེས་སུ་འབྲེལ་བས་དགེ་བ་གང། དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་བག་ཆགས་གང་ཡིན་པའོ། །སློང་བས་དགེ་བ་གང། དེ་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་སོ། །དོན་དམ་པས་དགེ་བ་གང། དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །སྐྱེ་བས་ཐོབ་པས་དགེ་བ་གང། དགེ་བའི་ཆོས་འདི་དག་ཉིད་སྔོན་
གོམས་པར་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། དེའི་ངོ་བོའི་རྣམ་བར་སྨིན་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་སྟེ། དེ་དག་ཉིད་ལས་དེས་རང་བཞིན་གྱིས་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པར་འདོད་པ་ཀུན་དུ་གནས་པའོ། །དེ་དག་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པའི། །རང་བཞིན་གྱིས་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་གི་དང་གིས་ཏེ་དགེ་
བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདོད་པས་ཀུན་དུ་གནས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐྱེ་བས་ཐོབ་པའི་འདོད་པ་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་གྱི། དང་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུའོ། །སྦྱོར་བས་དགེ་བ་གང། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་
དང། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྒྲུབས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་བ་བསྒོམ་པའོ། །དགེ་བ་བསྒོམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །མདུན་དུ་བྱས་པས་དགེ་བ་གང། གང་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའམ། མཆོད་རྟེན་ནམ། གཟུགས་སུ་བྱས་པའམ། རི་མོར་བྲིས་པའམ། མདུན་དུ་བྱས་པའམ། ཆོས་སམ་ཆོས་ཀྱི་གཞི་གླེགས་བམ་བདུན་དུ་བྱས་ཏེ། མཆོད་པའི་ལས་བྱེད་པའོ། །ཕན་འདོགས་པས་དགེ་བ་གང། གང་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་པོ་རྣམས་

[153B] །ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་དགེ་བ་གང། གང་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོའམ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའི་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའམ། ཕྱུག་པོ་དང་རིགས་མཐོན་པོར་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའམ་
རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་དང་མཐུན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །མཐོ་རིས་དང། ཕྱུག་པོའི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་གཉིས་ནི། མངོན་པར་མཐོ་བའི་རྒྱུ་སྟོན་ཏོ། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་དང་མཐུན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་སྟོན་
ཏོ། །གཉེན་པོས་དགེ་བ་གང། གང་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པའི་གཉེན་པོ་དང། སྤང་བའི་གཉེན་པོ་དང། གཞིའི་གཉེན་པོ་དང། ཐག་བསྲིང་བའི་གཉེན་པོ་དང། རྣམ་པར་གནོན་པའི་གཉེན་པོ་དང། བྲལ་བའི་གཉེན་པོ་དང། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་དང་
ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོའོ། །རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པའི་གཉེན་པོ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་སླར་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཉེ་བར་ཞི་བས་དགེ་བ་གང། གང་འདོད་ཆགས་མཐའ་དག་སྤོང་བ་དང། ཞེ་སྡང་མཐའ་དག་སྤོང་བ་དང། གཏི་མུག་མཐའ་དག་སྤོང་བ་དང་
ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་དག་སྤོང་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་དང། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དང། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །རྒྱུ་མཐུན་པས་དགེ་བ་གང། ཉེ་བར་ཞི་བ་ཐོབ་པ་དེའི་དབང་གིས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་
འཇིག་རྟེན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང། ཐུན་མོང་བ་དང། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྣམས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་མི་དགེ་བ། མི་དགེ་བ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་མི་དགེ་བར་བརྟག་ངོ་བོ་ཉིད་དང། འབྲེལ་བ་དང། རྗེས་སུ་འབྲེལ་
བ་དང། སློང་བ་དང། དོན་དམ་པ་དང། སྐྱེ་བས་ཐོབ་བ་དང། སྦྱོར་བ་དང། མདུན་དུ་བྱ་བ་དང། གནོད་པར་བྱེད་པ་དང། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང། ཡོངས་སུ་གཅོད་པས་ཀྱང་མི་དགེ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་དང། ཁམས་

[154A]༄༅། །བཅུ་དང། སྐྱེ་མཆེད་བཞིའི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། །བདག་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་དགེ་བ་གང། ཡིད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་
མོངས་པ་མ་གཏོགས་པར་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཉེས་སྤྱོད་ཀུན་ནས་སློང་བའོ། །དེ་ཡང་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་རང་འཁྲུངས་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དང། རང་འཁྲུངས་པ་ལས་ནི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཀུན་ནས་སློང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་དགེ་
བའོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ནི། བསྒྲིབས་པའི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འབྲེལ་བས་མི་དགའ་གང། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །རྗེས་སུ་འབྲེལ་བས་མི་དགེ་བ་གང། དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་བག་ཆགས་
སོ། །སློང་བས་མི་དགེ་བ་གང། དེས་ཀུན་ནས་སློང་བའི་ལུས་དང། ངག་གི་ལས་སོ། །དོན་དམ་པས་མི་དགེ་བ་གང། འཁོར་བ་ཐམས་ཅད་དོ། །སྐྱེ་བས་ཐོབ་པའི་མི་དགེ་བ་གང། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་དགེ་བ་གོམས་པར་བྱས་པས་དེའི་ངོ་བོའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མངོན་པར་
གྲུབ་པ་སྟེ། དེས་མི་དགེ་བ་ཉིད་ལ་འདོད་པས་ཀུན་ནས་གནས་པའོ། །སྦྱོར་བས་མི་དགེ་བ་གང། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང། དམ་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཉན་པ་དང། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་
པ་སྤྱོད་པ་དང། ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའོ། །མདུན་དུ་བྱས་པས་མི་དགེ་བ་གང། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷའི་རིས་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་བརྟེན་པ་མདུན་དུ་བྱས་ནས་འཚེ་བ་སྔོན་དུ་བཏང་བའམ། ལྟ་བ་ངན་པ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་ལྷ་རྟེན་བྱེད་པ་དང། གང་དུ་སྐྱེ་བོ་
ཕལ་པོ་ཆེ་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པར་སྦྱོར་བ་དེ་མཆོད་པའི་ལས་ལ་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ལ་འཚེ་བ་སྔོན་དུ་ཞེས་པ་ནི། གང་ལུག་དང། མ་ཧེ་ལ་སོགས་པ་གསོད་པའོ། །ལྟ་བ་ངན་པ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་བསོད་ནམས་འདོད་པ་དང། མཆོག་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུ་ཟས་མི་ཟ་བ་ལ་

[154B] །གནོད་པར་བྱེད་པས་མི་དགེ་བ་གང། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ལོག་པར་བྱེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་མི་དགེ་བ་གང། འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའམ། ངག་དང་
ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ཡང། ངན་འགྲོ་འམ་བདེ་འགྲོར་འབྲས་བུ་མི་འདོད་པས་འཕེན་པའམ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་འཛིན་པའོ། །འཕེན་པའམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། ངན་འགྲོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཕེན་པའོ། །བདེ་འགྲོར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་
པར་བྱེད་པ་ཉིད་དེ། གང་གིས་དེར་སྐྱེས་ནས་དབུལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ནི། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི་དགེ་བ་གང། གཉེན་པོའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དག་གོ། །བར་དུ་གཅོད་པས་
མི་དགེ་བ་གང། དགེ་བའི་བར་ཆད་བྱེད་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དག་གོ། །དེ་ནི་ཡང་ཚོགས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པར་བརྟག་ངོ་བོ་ཉིད་དང། འབྲལ་བ་དང། རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་
དང། སློང་བ་དང། དོན་དམ་པ་དང། སྐྱེ་བས་ཐོབ་པ་དང། སྦྱོར་བ་དང། མདུན་དུ་བྱས་པ་དང། ཕན་འདོགས་པ་དང། ཉེ་བར་སྤྱད་པ་དང། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། གཉེན་པོ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང། རྒྱུ་མཐུན་པས་ཀྱང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །
ཁམས་བརྒྱད་དང། སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་དང། ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། །དེ་ལ་ཁམས་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། མིག་དང། རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། དྲི་དང། རོ་དང། རེག་བྱའི་ཁམས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་ནི་
དེ་རྣམས་ཉིད་དོ། །བདག་ལ་ཆོས་དང། ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་བྲལ་བས་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་ཅན་བརྒྱད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པའི་ཡིད་དང། སྲོག་གི་དབང་

[155A]༄༅། །པོ་དང། རིས་མཐུན་པ་དང། མིང་གི་ཚོགས་དང། ཚིག་གི་ཚོགས་དང། གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །འབྲེལ་པས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང། སྡང་བ་ཡང་མ་ཡིན། དང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་སེམས་སུ་གྱུར་པའི་མིང་དང། ཚིག་དང། གསལ་བྱེད་དང་
དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །སྡང་པ་ཡང་མ་ཡིན་དང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་སེམས་སུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལས་བཟློག་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་རྣམ་
པར་ཡིད་ཀྱིས་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འབྲེལ་བས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང། དེ་དག་ཉིད་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་སོ། །མིང་གི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་མ་ལ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ལ་བག་ཆགས་བསྒོས་པའོ། །སློང་
བས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང། དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཀུན་ནས་སློང་བའི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་སོ། །སྡང་བ་ཡང་མ་ཡིན་དང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཀྱི་མིང་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་
རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླང་བའོ། །དོན་དམ་པས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང། ནམ་མཁའ་དང་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་འགོག་པའོ། །སྐྱེ་བས་ཐོབ་པའི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང། མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་དང། དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་
པའོ། །སྦྱོར་བས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ལ། དགེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་སྤྱོད་ལམ་མམ་བཟོའི་གནས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན། དགེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་སྤྱོད་ལམ་མམ། བཟོའི་གནས་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ལ། དགེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་སེམས་སུ་གྱུར་ན། དེ་ལ་སྤྱོད་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་དུ་ན་དགེ་བ་འམ་མི་དགེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ། །མདུན་དུ་བྱས་པས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་

[155B] འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷའི་རིགས་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་བརྟེན་པ་མདུན་དུ་བྱས་ནས་འཚེ་བའམ་ལྟ་བ་ངན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་སྟེ། ལྷ་རྟེན་བྱེད་པ་དང། གང་དུ་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་བསོད་ནམས་ཀྱང་མི་སྐྱེད་ལ། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ཡང་མི་སྐྱེད་པར་ལྷ་རྟེན་འཛུགས་པའོ། །ཕན་
འདོགས་པས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང། འདི་ལྟ་སྟེ། བྲན་དང། གླ་མི་དང། ལས་བྱེད་པ་རྣམས་སམ། བུ་དང་ཆུང་མ་རྣམས་ལ་སྡང་བ་སྤང་པ་ཡིན་ནོ། །དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པའོ། །ཉེ་བར་སྤྱད་པས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང། འདི་ལྟ་སྟེ། སོ་སོར་
བརྟགས་པ་མ་ཡིན་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་སྤྱད་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱེད་དོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མི་དགེ་བ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་
འབྱེད་དོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང། འདི་ལྟ་སྟེ། བཟོའི་གནས་ལ་གོམས་པའི་ཕྱིར་མ་འོངས་པ་ན་དེའི་ངོ་བོའི་ལུས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེས་མྱུར་བ་མྱུར་བར་བཟོའི་གནས་དེ་ཉིད་ལ་བསླབ་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡོངས་སུ་
འཛིན་པས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཟོའི་གནས་ལ་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་ལུས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉེན་པོས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང། འདི་ལྟ་སྟེ། སོ་སོར་མ་བརྟགས་པས་སྨན་བསྟེན་པའོ། །ནད་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་
ཞེ་བས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། ཞི་གནས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མཐུན་པས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང། སྤྲུལ་པའི་སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའོ། །རྒྱུ་མཐུན་པས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་སྤྲུལ་པའི་
སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཞེས་པ་ནི། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གང་གིས་རྩེ་བའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པ་སྤྲུལ་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ན། དགེ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་བསྟན་པས་ཀྱང་དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བ་དང། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ་

[156A]༄༅། །དེ་ཡང་གང། གང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་ན་དེ་དག་དེ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་གང་ཡང་མེད་དོ། །བསྟན་པས་ཀྱང་དགེ་བ་ལ་
སོགས་པ་ནི་གང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པས་འདུལ་བའི་དོན་གྱི་དབང་གི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་སྟོན་པའོ། །མི་དགེ་བ་ཇི་ལྟར་སྟོན་ཅེ་ན། ཆོམ་རྐུན་ལ་སོགས་པར་སྤྲུལ་ནས། དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ཅན་འཇིགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལག་པ་དང་རྐང་པ་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་སྟོན་
པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་འདོད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ། འདོད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་འདོད་པ་དང་ལྡན་པར་བརྟག་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་དགེ་བ་ཟག་བཅས་དང། མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ནི་འདོད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པར་བལྟ་
བར་བྱའོ། །འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཙམ་དང་ཡང་མི་ལྡན་པ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞན་དུ་ན་ནི་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་འདོད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་མ་
ཐག་ཏུ་སྤོང་བ་ལ་མངོན་བར་དགའ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་བའི་གནས་ངན་ལེན་སྤང་བའི་ཕྱིར། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི། འདིར་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་ལས་ཀྱི་དབང་
གིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ན། གཟུགས་དང། གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་ན་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་ལས་ཀྱི་ས་བོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁམས་
བཞི་དང། དྲི་དང། རོ་དང། སྣ་དང། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་དང། དྲི་དང་རོའི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། །གཟུགས་དང། གཟུགས་མེད་པ་ན་

[156B] ཟག་པ་མེད་པ་མ་གཏོགས་པའོ། །བདག་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་གཟུགས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ། གཟུགས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པར་བརྟག་འདོད་པ་
ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་དགེ་བ་དང། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་གཟུགས་དང། རབ་ཏུ་ལྡན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཁམས་བཞི་དང། སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་མ་གཏོགས་པ་བཤད་མ་ཐག་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕུང་
པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། །འདོད་པ་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ཟག་པ་མེད་པ་མ་གཏོགས་པའོ། །བདག་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་གཟུགས་མེད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་
གཟུགས་མེད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་མེད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་ལ་བརྟག་གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། གཟུགས་མེད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་དགེ་བ་དང། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ནི་གཟུགས་མེད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པར་
བལྟ་བར་བྱའོ། །ཕུང་པོ་བཞི་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཁམས་གསུམ་དང་ཡིད་དང། ཆོས་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ། །ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །འདོད་པ་དང་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་དང། ཟག་པ་མེད་པ་མ་
གཏོགས་པའོ། །བདག་གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་མངོན་བར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང། མཐའ་དག་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང། འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་འདོད་
ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང། རྟོགས་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང། གནོན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང། ལེགས་པར་སྟོན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཆེས་བྱ་བ་ནི། སའི་

[157A]༄༅། །དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། ས་བརྒྱད་པའི་བར་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐའ་དག་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། དགུ་བའི་སྤང་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་འཇིག་ཚོགས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་
ནས་སློབ་པ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དོ། །མི་སློབ་པ་ནི་མཐའ་དག་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །རྟོགས་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་སོ། །གནོན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་
བ་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་སོ། །ལེགས་པར་སྟོན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་བཅུ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་
ཉིད་དང། གནོད་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང། ཉེ་བར་བསྟན་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང། ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང། རྨོངས་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང། གཉེན་པོས་འདོད་ཆགས་དང་བལ་བ་ཉིད་དང། ཡོངས་སུ་
ཤེས་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང། སྤོང་བས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང། གོང་མ་དང་བཅས་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང། གོང་མ་མེད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དོ། །འདིར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་ནི་མི་འཕྲོད་པར་འཛིན་པའི་དོན་ནི་
འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །གདོན་མི་ཟ་བར་སྤོང་བའི་དོན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་སྤངས་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་སྤངས་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་
ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་ཚིག་རྣམ་པར་གཟུང་བར་བྱ་བའི་རིགས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བའི་གནས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་གང་མི་འཕྲོད་པར་འཛིན་པ་ཉིད་དོ། །གནོད་པས་འདོད་ཆགས་དང་

[157B] འཁྲིག་པས་ཞུགས་པ་གདུང་བ་དང་བྲལ་ནས། གང་མི་འཕྲོད་པར་འཛིན་པ་ཉིད་དོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གང། འགྲངས་པར་ཟོས་པ་ཟས་ཞིམ་པོ་ལ་ཡང་གང་མི་འཕྲོད་པར་འཛིན་པ་ཉིད་དོ། །ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་
བ་ཉིད་གང། ཐབས་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པས་ཐབས་དམར་བ་ལ་གང་མི་འཕྲད་པར་འཛིན་པ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་ཐབས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་ཐོབ་ནས་གྲོང་དཔོན་ལ་སོགས་པའི་གནས་དམན་པ་ལ་མི་འཕྲོད་པར་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ། །རྨོངས་
པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གང། བྱིས་པ་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་མི་འཕྲོད་པར་འཛིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཞི་བ་ཉིད་དུ་མི་ཤེས་པ་གང། བདག་འཇིག་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉེན་པོས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གང། འཇིག་རྟེན་
པའམ༑ འཇིགས་རྟེན་ལས་འདས་པས་ལམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གང། མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པ་ཁམས་གསུམ་པ་ལ་གང་མི་འཕྲོད་པར་འཛིན་པ་ཉིད་དོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པས་ཁམས་གསུམ་པ་
ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདུ་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྤོང་བས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གང། ས་དང་སར་ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་སྤོང་བའི་མི་མཐུན་པར་འཛིན་པ་ཉིད་གང་ཡིན་
པའོ། །གོང་མ་དང་བཅས་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་པ་ཉིད་གང། འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །གོང་ན་མེད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གང། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་
འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་པའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་སློབ་པ། སློབ་པ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་སློབ་པར་བརྟག་ཐར་པ་ལ་བརྩོན་པའི་དགེ་བ་ནི་སློབ་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཚོགས་བསགས་པའི་

[158A]༄༅། །གནས་སྐབས་ནས་བཟུང་སྟེ། ཐར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚོགས་བསགས་པའི་གནས་སྐབས་ནི། མངོན་པར་འགྲོ་བར་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་དང། ཁམས་བཅུ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་
བདུན་དང། གཟུགས་དང། སྒྲ་དང། ཆོས་རྣམས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་བཞིའི་ཕྱོགས་སོ། །གཟུགས་དང། སྒྲ་དང། ཡིད་དང། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སོ། །བདག་ཐར་པ་བརྩོན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་མི་སློབ་པ། མི་སློབ་པ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་
ཕྱིར་མི་སློབ་བར་བརྟག་བསླབ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་དགེ་བ་ནི་མི་སློབ་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །སློབ་པ་མཐར་ཕྱིན་ཞེས་པ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ལྷག་པའི་སེམས་དང། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་རྣམས་མཐར་ཕྱིན་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་དང། ཁམས་
བཅུ་དང། སྐྱེ་མཆེད་བཞིའི་ཕྱོགས་སོ། །བདག་གྲོལ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན། སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་
པར་བརྟག་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བ་དང། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང། ཐར་པ་ལ་བརྩོན་པ་མ་གཏོགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་བསླབ་པ་ལ་སློབ་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སློབ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང། འདི་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནི་མི་དགེ་བའོ། །ཇི་
ལྟར་རིགས་པར་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ནི། བསྒྲིབས་པའི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །མི་སློབ་པའི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང། མ་བསྒྲིབས་པའི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདུས་མ་བྱས་ནི་སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་སློབ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཁམས་བརྒྱད་དང་
སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་དང། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ། །བདག་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བར་བརྟག་

[158B] དམ་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ལྟ་བ་ལྔ་པོ་དག་གོ། །ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་བཟུང་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་དང། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་ལྷན་
ཅིག་སྐྱེས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ངའི་བདག་གང་ཡིན་ཞེས་སྐྲག་པ་གང་ལས་བྱུང་བའོ། །ཐེ་ཚོམ་དང། ལྟ་བའི་གནས་དང། ལྟ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང། དེའི་ས་བོན་ནི། ཐེ་ཚོམ་གྱི་གནས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཐེ་ཚོམ་གྱི་གནས་དང། ལྟ་བ་ལོག་
པར་ཞུགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གང་རྣམས་དང། ལྟ་བའི་སྒོ་ནས་ཞུགས་པ་དང། དེ་ལ་དམིགས་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གང་རྣམས་སོ། །གང་ཡང་ལྟ་བས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང། ངག་གི་ལས་དང། ངན་སོང་བའི་ཕུང་པོ་
དང༑ ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་ནི་མཐོང་བས་སྤོང་བར་བྱ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། །བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང། ཟག་པ་མེད་པ་མ་གཏོགས་པའོ། །བདག་མཐོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །
ཇི་ལྟར་ན་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བར་བརྟག་མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པ་སྟེ། ཡན་ཆད་ཀྱི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ལས་བཟློག་པར་བག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་
ལས་གཞན་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིར་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་བཟུང་བས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱང་བསྡུ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གནས་ངན་ལེན་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། །མཐོང་
བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང། ཟག་པ་མེད་པ་མ་གཏོགས་སོ། །བདག་བསྒོམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན། སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་བརྟག་ཟག་པ་

[159A]༄༅། །མེད་པ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་དང། དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་མ་གཏོགས་པར་ཕུང་པོ་རྣམས་དང་
ཁམས་བཅུ་དང། སྐྱེ་མཆེད་བཞིའི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་དང་འདུས་མ་བྱས་སོ། །ཅི་འདྲ་བའི་གཟུགས་དང། སྒྲའི་ཁམས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། མི་སློབ་པའི་དགེ་བའི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །བདག་རྟོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྐྱེན་སོ་སོ་
ལས་ཀུན་ཏུ་སྐྱེ། རྐྱེན་སོ་སོ་ལས་ཀུན་དུ་སྐྱེ་བ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་རྐྱེན་སོ་སོ་ལས་ཀུན་དུ་སྐྱེ་བར་བརྟག་མཚན་ཉིད་དང། ཡན་ལག་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང། ཡན་ལག་མདོར་བསྡུ་བ་དང། ཡན་ལག་རྐྱེན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང། ཡན་ལག་གི་ལས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་
ཡན་ལག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བསྡུ་བ་དང། དོན་དང་རྟོགས་དཀའ་བ་དང། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང། སོ་སོར་མི་མཐུན་པས་ཀྱང་རྐྱེན་སོ་སོ་ལ་ཀུན་དུ་སྐྱེ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་མ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་
དོ༑ །འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །བདག་ལ་ཆོས་རྒྱུ་མེད་པ་དང། མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བུ། གཡོ་བ་མེད་པའི་རྐྱེན་ལས་
བྱུང་བ་དང༑ མི་རྟག་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་དང། ནུས་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་གང་གསུངས་པ་ནི་འདི་ལོད་པས་འདི་འབྱུང། འདི་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐྱེ་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་
བྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་འདི་ཡོད་པས་འདི་འབྱུང་བ་ནི། གཡོ་བ་མེད་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྐྱེན་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཁོ་ནར་ཟད་ཀྱི། འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྐྱེན་གཡོ་བ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདི་

[159B] མ་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ནུས་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་གཡོ་བ་མེད་ཅིང་མི་རྟག་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང། རྐྱེན་གང་
ཡང་རུང་བ་ལས་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་མི་འབྱུང་གི་འོན་ཀྱང་ནུས་པའི་རྐྱེན་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་འབྱུང་བ་ནས། སྐྱེ་བ་ནས་རྒ་ཤི་འབྱུང་བའི་བར་དུའོ། །ཡན་ལག་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་ཇི་ལྟ་བུའོ། །ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཏེ་
རྐྱེན་སོ་སོ་ལས་ཀུན་དུ་སྐྱེ་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ནི། མ་རིག་པ་དང། འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། མིང་དང་གཟུགས་དང། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང། རེག་པ་དང། ཚོར་བ་དང། སྲིད་པ་དང། ཉེར་ལེན་དང། སྲེད་པ་དང། སྐྱེ་བ་དང། རྒ་ཤིའོ། །ཡན་ལག་
མདོར་བསྡུས་པས་ཇི་ལྟ་བུ། འཕེན་པའི་ཡན་ལག་གང། འཕོངས་པའི་ཡན་ལག་དང། མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་དང། མངོན་པར་གྲུབ་པའི་ཡན་ལག་གོ། །མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་རིམ་པར་ཕྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་མདོར་བསྡུ་ན། ཡན་
ལག་བཞིར་འགྱུར་ཏེ། འཕེན་པའི་ཡན་ལག་ལ་སོགས་པའོ། །འབྱུང་བ་ནི་འདི་དག་ཙམ་དུ་བསྟན་པས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་རྒྱུའི་དུས་ན་གང་གིས་འཕེན་པ་དང། གང་འཕེན་པ་དང། འབྲས་བུའི་དུས་ན་གང་གིས་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་དང། གང་མངོན་པར་འགྲུབ་
པ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཡན་ལག་འདི་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འཕེན་པའི་ཡན་ལག་ནི། མ་རིག་པ་དང། འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་བདེན་པ་རྣམས་མི་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ལས་
ཀྱིས་བག་ཆགས་སེམས་ལ་བསྒོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཕོངས་པའི་ཡན་ལག་ནི་མིང་དང་གཟུགས་དང། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང། རེག་པ་དང། ཚོར་བ་སྟེ། དེ་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་མིང་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་ལ་ཕྱི་མ་བརྟེན་ནས་རིམ་གྱིས་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ས་

[160A]༄༅། །བོན་བརྟས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ནི་སྲེད་པ་དང། ཉེ་བར་ལེན་པ་དང། སྲིད་པ་སྟེ། འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྲེད་པ་མ་སྤངས་པའི་དབང་གིས་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང། ཉེས་པར་སྤྱོད་བའི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་
པར་དགའ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་འདུན་པ་དང། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོང་པར་འགྱུར་ན་འཆི་བའི་དུས་ན་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་དང། འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡང་གང་ཡང་རུང་བའི་བག་ཆགས་འཐོབ་པར་འགྱུར་
པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་གྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ནི་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་སྟེ། རྣམ་པ་དེས་ལས་གཞན་པའི་བག་ཆགས་འགའ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ན། ཇི་ལྟར་འཕངས་པ་འབྱིན་དུ་འགྲོ་བ་དང། སྐྱེ་གནས་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་པའི་རིས་མཐུན་པ་གང་ཡང་རུང་བར་མིང་དང་གཟུགས་
ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་དང། རྒ་ཤི་སྨོས་པ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་སྐབས་ཀྱིས་སྐྱོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒ་བ་དང་འཆི་བ་ཡན་ལག་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་ནི། དགའ་བ་མེད་པར་ཡང་འཆི་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངལ་ནས་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་གནས་སུ་མིང་དང་
གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཡན་ལག་སོ་སོར་དབྱེ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡན་ལག་རྐྱེན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཇི་ལྟ་བུ། བག་ཆགས་དང། ཤུགས་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་
བས་ཀྱང་ཡན་ལག་རྣམས་རྐྱེན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ། །ཡན་ལག་རྐྱེན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི། རྐྱེན་བཞིའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། དེ་ལ་མ་རིག་པ་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་ཏེ། སྔ་ལོགས་སུ་འབྱུང་བའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུའི་
རྐྱེན་ཏོ། །དེ་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱང་སྲིད་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཅན་ནོ། །ཐུགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཏེ། དེའི་ཚེ་འཕེན་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུན་ཆགས་པར་

[160B] །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཏེ། རྨོངས་པའི་དུས་ན་མཆོག་ལ་སོགས་པར་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་པོའི་རྐྱེན་ཏེ། དེའི་དབང་གིས་དེ་དང་མཚུངས་
པར་ལྡན་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་པ་རྣམ་པ་དམིགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག་གི་ལས་རྣམ་པར་གཞག་པས་ཇི་ལྟ་བུ། མ་རིག་པ་ཅིའི་ལས་ཅན་སྲིད་པ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་ཡང་ཡིན་ནོ། །
མ་རིག་པ་ནི་སྲིད་པ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་རྨོངས་པར་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་དེས་བསྒྲིབས་པ་རྣམས་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་བར་མའི་མཐའ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཅི་འདས་པའི་དུས་ན་འབྱུང་བ་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་མ་
བྱུང་བ་ཞིག་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟའོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་དབང་གིས་ཡང་སྲིད་པའི་ལས་སོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ཅིའི་ལས་ཅན། འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་སེམས་ཅན་རྣམས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་
པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྐྱེན་ཡང་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་སེམས་ཅན་རྣམས། །རྣམ་པར་འབྱེད་ཅེས་པ་ནི། ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་འགྲོ་བ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྐྱེན་ཀྱང་ཡིན་ཞེས་པ་ནི། ཕྱི་མའི་རྐྱེན་དང་མིང་དང་
གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་ས་བོན་གསོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཅིའི་ལས་ཅན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་འཆིང་བ་འཛིན་པ་དང། མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་འཆིང་བ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་
པ་ལ་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་བག་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མའི་མངལ་དུ་ཞུགས་ན་མིང་དང་གཟུགས་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་དང་གཟུགས་ཅིའི་ལས་ཅན། སེམས་

[161A]༄༅། །ཅན་རྣམས་ལུས་ལེན་དུ་འཇུག་པ་དང། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྐྱེན་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །མིང་དང་གཟུགས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་སུ་ལུས་ལེན་དུ་འཇུག་ཅེས་པ་ནི། དེ་གྲུབ་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་རིས་མཐུན་པ་གཞན་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྐྱེན་
ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་མིང་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བ་ནི། ཡན་ལག་སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡན་ལག་ཕྱི་མ་འགྲུབ་བར་བལྟའོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཅིའི་ལས་ཅན། སེམས་ཅན་རྣམས་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པ་དང། རེག་པའི་
རྐྱེན་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ལེན་དུ་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། དེ་གྲུབ་ན་དབང་པོ་གཞན་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རེག་པའི་ལས་ཅན། ལུས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་འཛུད་པ་དང། ཚོར་བའི་རྐྱེན་ཀྱང་ཡིན་ནོ་
དེའི་སྒོ་ནས་བདེ་བ་མྱོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོར་བ་ཅིའི་ལས་ཅན། སྐྱེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་འཛུད་པ་དང། སྲེད་པའི་རྐྱེན་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འདོད་པ་ལ་སོགས་པས་ལས་ཀྱི་རྣམས་པར་སྨིན་པ་ལ་ཉེ་
པར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་ཕྲད་པ་ལ་སོགས་པར་འདོད་པའི་སྒོ་ནས་སྲེད་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྲེད་པ་ཅིའི་ལས་ཅན། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་འདྲེན་པ་དང། ཉེར་ལེན་གྱི་རྐྱེན་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །དེའི་དབང་གིས་ཚེ་གཞན་གྱི་རྒྱུན་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རོ་མྱོང་
བར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་འདོད་ཆགས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེར་ལེན་ཅིའི་ལས་ཅན། ཡང་སྲིད་པ་ལེན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པར་བྱེད་པ་དང། སྲེད་པའི་རྐྱེན་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་
སོགས་པའི་འགྲོ་བ་བྱེ་བྲག་ཅན་དུ་ཡང་སྲིད་པར་ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དབང་གིས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་བག་ཆགས་འབྱུང་བ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲིད་པ་ཅིའི་ལས་ཅན། ཡང་སྲིད་པར་སེམས་ཅན་རྣམས་མངོན་དུ་ཕྱོགས་

[161B] སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །དེ་མ་ཐག་ཏུ་འགྲོ་བ་གཞན་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་རིས་མཐུན་པ་གཞན་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་ཅིའི་ལས་ཅན། མིང་དང་གཟུགས་དང། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང། རེག་པ་དང། ཚོར་བ་རིམ་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་
མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང། རྒ་ཤིའི་རྐྱེན་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་མའི་གནས་སྐབས་གཞན་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་ཡོད་ན་དེའི་རྒྱུན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང། འཇིག་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒ་ཤི་ཅིའི་ལས་ཅན། ཡང་དང་ཡང་ན་ཚོད་འགྱུར་བ་དང། སྲོག་འགྱུར་བ་ལ་
སེམས་ཅན་རྣམས་སྦྱོར་བའོ། །དར་ལ་བབ་པ་དང། ཚེ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བསྡུས་པས་ཇི་ལྟ་བུ། མ་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་དང། སྲེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང། ཉེ་བར་ལེན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བསྡུའོ། །
འདུ་བྱེད་གང་ཡིན་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དང། སྲེད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བསྡུའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བསྡུ་བ་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡན་ལག་འདུ་བྱེད་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་
བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ཚེའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བསྡུའོ། །དོན་གྱིས་ཇི་ལྟ་བུ། བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་དོན་ནི། རྐྱེན་སོ་སོ་ལས་ཀུན་དུ་སྐྱེ་བའི་དོན་དང། རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལས་འབྱུང་བའི་དོན་དང། སེམས་ཅན་མེད་པའི་དོན་དང། གཞན་གྱི་དབང་གི་དོན་དང་
གཡོ་བ་མེད་པའི་དོན་དང། མི་རྟག་པའི་དོན་དང། སྐད་ཅིག་མའི་དོན་དང། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་དོན་དང། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མཐུན་པའི་དོན་དང། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་པའི་དོན་དང། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སོ་སོར་ངེས་པའི་དོན་ནི་རྐྱེན་སོ་སོ་ལ་ཀུན་དུ་སྐྱེ་བའི་དོན་ཏོ། །བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་
དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་པོ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་མེད་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་གི་ངང་གིས་བདག་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །གཞན་གྱི་དབང་གི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་

[162A]༄༅། །རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཡོ་བ་མེད་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐྱེན་རྣམས་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེར་ཟུག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་མའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐྱེ་བའི་དུས་ལས་ཕ་རོལ་དུ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་
འབྲས་བུའི་རྒྱུད་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུའི་སྐད་ཅིག་འགགས་པ་དང་དུས་མཉམ་དུ་འབྲས་བུའི་སྐད་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མཐུན་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་པའི་དོན་
ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུ་དུ་མ་དང་གཅིག་གི་རྣམ་པ་ལས་འབྲས་བུ་དུ་མ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སོ་སོར་ངེས་པའི་དོན་ནི་རྐྱེན་སོ་སོ་ལས་ཀུན་དུ་སྐྱེ་བའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུ་གཞན་ལས་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་དཀས་ཇི་ལྟ་བུ། རྒྱུས་རྟོགས་དཀའ་དང་
མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་དཀའ་དང། སྐྱེ་བས་རྟོགས་དཀའ་དང། གནས་པས་རྟོགས་དཀའ་དང། འབྱུང་བས་ཀྱང་རྟོགས་དཀའ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཡང་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་འདི་དག་གིས་རྐྱེན་སོ་སོ་ལས་ཀུན་དུ་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་ལྔས་རྟོགས་དཀའ་བར་རིག་པར་
བྱ་སྟེ། རྒྱུས་རྟོགས་དཀའ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བའི་གཉེན་པོར་དོན་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །མཆན་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་དཀའ་བ་ནི་བདག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གཅིག་གིས་སོ། །སྐྱེ་བས་རྟོགས་དཀའ་བའི་རྐྱེན་རྣམས་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་ཡང་དེས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
དོན་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །གནས་པས་རྟོགས་དཀའ་བ་ནི། རྣམ་པར་གནས་པ་མེད་ཀྱང་གནས་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་དོན་གསུམ་གྱིས་སོ། །འབྱུང་བས་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ནི་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དོན་བཞིས་སོ། །ཡང་རྐྱེན་སོ་སོ་ལས་ཀུན་དུ་
སྐྱེ་བ་སྐད་ཅིག་མ་ཡང་ཡིན་ལ། གནས་པར་ཡང་དམིགས་རྐྱེན་སོ་སོ་ལས་ཀུན་དུ་སྐྱེ་བ་གཡོ་བ་མེད་པའི་རྐྱེན་ལས་འབྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ལ། ནུས་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བར་ཡང་དམིགས། རྐྱེན་སོ་སོ་ལས་ཀུན་དུ་སྐྱེ་བ་སེམས་ཅན་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་སེམས་ཅན་དུ་ཡང་དམིགས། རྐྱེན་

[162B] ལས་དང་འབྲས་བུ་ཆུད་མི་ཟ་བར་ཡང་དམིགས། བྱེད་པ་པོ་མེད་ཀྱང་ལས་དང། བྱེད་པ་དང། དེའི་འབྲས་བུ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡང་ཡོད་དེ། །འདི་ནི་འདིར་ལས་དང་འབྲས་བུ་ཆུད་མི་ཟ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མ་
ཡིན་གཉི་ག་ལས་མ་ཡིན། རང་གི་བྱེད་པ་དང་གཞན་གྱི་བྱེད་པ་དང། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྟོགས་དཀའོ། །ཆོས་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མ་བྱས་པ་སྟེ། གང་གིས་བྱེད་པ་དེ་མ་སྐྱེས་ཏེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱིས་ཀྱང་མ་བྱས་པ་སྟེ། རྐྱེན་རྣམས་བྱེད་པ་པོ་
མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉི་གས་ཀྱང་མ་བྱས་པ་སྟེ། རྒྱུ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གིས་བྱེད་པ་དང། གཞན་གྱིས་བྱེད་པ་དང། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་རྐྱེན་རྣམས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམས་གྲངས་གཞན་དུ་ན། བདག་ཉིད་ཀྱིས་མ་
བྱས་པ་ནི་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱིས་མ་བྱས་པ་ནི་རྐྱེན་ཡོད་ཀྱང་ས་བོན་མེད་ན་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉི་གས་མ་བྱས་པ་ནི་དེ་གཉི་ག་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་ས་བོན་དང་རྐྱེན་རྣམས་ལས་ནུས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་
ཡང་རང་གི་ས་བོན་ལས་ཏེ་གཞན་ལས་མིན། དེ་ལ་ལྟོས་ཕྱིར་རང་གིས་བྱས་མ་ཡིན། །གཡོ་བ་མེད་ཕྱིར་གཉིས་ཀྱིས་མ་བྱས་ལ། །དེ་ནི་ནུས་པས་རྒྱུ་མེད་འབྱུང་མ་ཡིན། བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་མུ་རྣམ་པ་གཉིས་སྤོང་ན་ཡང། རྐྱེན་སོ་སོ་ལས་
ཀུན་དུ་སྐྱེ་བ་རྟོགས་དཀའ་བར་གྱུར་བ་ན། གང་དུ་མུ་བཞི་ཆར་སྤང་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱིང་ཅི་དགོས་ཏེ། དེ་བས་ན་འདི་མཆོག་ཏུ་རྟོགས་དཀའ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཇི་ལྟ་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། ཕྱིའི་ལོ་ཏོག་འབྱུང་བའི་
རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། འཇིག་པ་དང་ཆགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། ཟས་ཀྱིས་བསྟེན་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པས་འགྲོ་བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། རྣམ་པར་དག་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། མཐུ་སྟོབས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཀྱང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་བལྟ་

[163A]༄༅། །བར་བྱའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མིང་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་
དུ་བྱས་པ་སྟེ། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕྱིའི་ལོ་ཏོག་འབྱུང་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་ལ་བརྟེན་ནས་མྱུ་གུ། མྱུ་གུ་ལ་བརྟེན་ནས་སྡོང་བུ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་སྦུ་གུ་དང། འདབ་མ་དང། མེ་ཏོག་དང། འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱི་
སྦྱར་བར་བྱའོ། །འཇིག་པ་དང་ཆགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་ལས་ཀྱི་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་ས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཟས་ཀྱིས་བསྟེན་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཟས་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་
རྣམས་ཁམས་གསུམ་ན་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་འགྲོ་བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལེགས་པར་སྤྱད་པ་དང་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་འགྲོ་དང། ངན་འགྲོར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་
ནི༑ ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་འབྱུང་བ་ནས། མཐོང་བའི་ལམ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་རིམ་གྱིས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པའི་བར་དང། གཞན་གྱི་སྒྲ་ལ་བརྟེན་ནས་ནང་དུ་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་
དང་ཟག་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་བར་དུའོ། །མཐུ་སྟོབས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཐོས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་པར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་འདི་དག་གི་འདུ་བྱེད་རྣམས་རྐྱེན་སོ་སོ་ལས་ཀུན་དུ་སྐྱེ་བ་
རྒྱ་ཆེར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་སོ་སོར་མི་མཐུན་པས་ཇི་ལྟ་བུ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང། སོ་སོར་མི་མཐུན་པ་དང། རྣམ་པར་བྱུང་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང། སོ་སོར་མི་མཐུན་པས་ཀྱང་རྐྱེན་སོ་སོ་ལས་ཀུན་དུ་སྐྱེ་བ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང། སོ་

[163B] །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང། སོ་སོར་མི་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བའི་རིམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྟོན་ཏོ། །རྒ་ཤི་དང། རྒ་ཤི་
ཀུན་འབྱུང་བ་དང། རྒ་ཤི་ཀུན་འགོག་པ་དང། རྒ་ཤི་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། སོ་སོར་མི་མཐུན་པར་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་
ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྟོན་ཏོ། །གང་མེད་ན་རྒ་ཤི་མི་འབྱུང་བ་དང། གང་འགགས་ན་རྒ་ཤི་འགག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་མི་མཐུན་པར་སྟོན་ཏོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ནི་རྐྱེན་སོ་སེ་ལས་རབ་ཏུ་སྐྱེས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་
གཅིག་མ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །བདག་ལ་རྒྱུ་མེད་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྐྱེན། རྐྱེན་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་རྐྱེན་དུ་བརྟག་རྒྱུ་དང། དེ་མ་ཐག་པ་དང། དམིགས་པ་དང། བདག་པོས་ཀྱང་རྐྱེན་དུ་བལྟ་བར་
བྱའོ༑ །ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྐྱེན་ནོ། །ཆོས་བདག་གི་རྒྱུར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུའི་རྐྱེན་གང། ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། དགེ་བའི་བག་ཆགས་སོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང། ཟག་པ་མེད་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་གོ་རིམས་སོ། །ཀུན་དུ་
ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་སྐྱེ་བས་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའི་རྐྱེན་ནོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། ཕྱི་མ་
ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་རྒྱུའི་རྐྱེན་དུ་བལྟའོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཚེ་དེའི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་བག་ཆགས་བསྒོས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དགེ་བའི་བག་ཆགས་ནི་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་

[164A]༄༅། །རྣམས་ཀྱི་བག་ཆགས་སུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། །དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་བག་ཆགས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་
དང༑ གྲོགས་དང། མཐུན་པར་རྟོགས་པ་དང། རྒྱས་པ་དང། བར་དུ་གཅོད་པ་དང། ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་ཀྱང་རྒྱུའི་རྐྱེན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྒྱུ་དྲུག་པོ་དག་རྒྱུའི་རྐྱེན་དུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་བྱེད་རྒྱུ་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་
གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚིག་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང། སྐལ་བ་མཉམ་པ་དང། ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་དང། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བུ་
བྱེད་རྒྱུ་སྟེ་རྒྱུ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །རྒྱུའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བྱེད་པའི་རྒྱུར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་ནང་དུ་འདུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གྲོགས་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །བྱེད་པའི་
རྒྱུའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཚོགས་པ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་བསྟན་པ་དེ་ནི་དཔེ་ཙམ་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཕྱོགས་འདིས་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་གཞན་ལ་ཡང་མངོན་པར་བརྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཇི་ལྟ་བུ། འབྱུང་བའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་དཔེར་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་
པ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལས་འབྲས་བུ་མ་བྱུང་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་དཔེར་ན། སེམས་ཅན་འབྱུང་པོ་རྣམས་དང། འབྱུང་པོ་ཚོལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཟས་ལྟ་བུའོ། །དེའི་སྟོབས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟེན་པའི་བྱེད་
རྒྱུ་ནི་དཔེར་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུའོ། །ལྟུང་པའི་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་དཔེར་ན། གཟུགས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་ལྟ་བུའོ། །བསྒྲིབས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྱུར་བའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་དཔེར་ན་ཤིང་གི་མི་ལྟ་བུའོ། །དེའི་རྒྱུད་གཞན་དུ་

[164B]༄༅། །འགྱུར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲལ་བའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་དཔེར་ན། བརྡ་བར་བྱ་བའི་ཟོར་བ་ལྟ་བུའོ། །སྦྲེལ་པ་གཉིས་སུ་མེད་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྱུར་བའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་དཔེར་ན། གསེར་ལ་སོགས་པ་བཟོའི་གནས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཆ་ཤས་ཡུལ་གཞན་དུ་འཕོ་བར་
བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཆེས་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་དཔེར་ན་མེའི་དུ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་དཔེར་ན། སྒྲུབ་པའི་དམ་བཅའ་དང། གཏན་ཚིགས་དང། དཔེ་རྣམས་ལྟ་བུའོ། །དེས་ཡང་དག་པར་ངེས་པར་འབྱེད་
པའི་ཕྱིར་རོ། །འཐོབ་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་དཔེར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ལྟ་བུའོ། །དེས་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་སྙད་ཀྱི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་དཔེར་ན། མིང་དང་མཚན་མ་དང་མཐོང་བ་ལྟ་བུའོ། །མིང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཚན་མར་འཛིན་པར་མངོན་པར་ཞིན་ནས་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་
པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟོས་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་གང་ལ་ལྟོས་ནས་གང་དོན་དུ་གཉེར་བ་འབྱུང་བ་སྟེ། དཔེར་ན་བཀྲེས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཟས་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་འདོད་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕེན་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་རྒྱང་རིང་བའི་རྐྱེན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒ་ཤིའི་མ་རིག་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་
བ་གནས་སྐབས་གཞན་དུ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་འབྱུང་བ་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་གྲུབ་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ཉེ་བའི་རྐྱེན་ཏེ། །དཔེར་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་མ་རིག་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་སྐྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་
རྐྱེན་ཏེ༑ དཔེར་ན་ལོ་ཏོག་འབྱུང་བའི་ཞིང་དང་ཆུ་དང། ལུང་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། རང་གི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བ་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུད་པར་བྱེད་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་མཐུན་པའི་རྐྱེན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་མཉེས་པར་བྱ་བའི་རྒྱལ་པོ་ལ་ལེགས་པར་བརྟེན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་རྗེས་
སུ་མཐུན་པ་འགུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོར་ངེས་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་དེ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ཏེ། དཔེར་ན་འགྲོ་བ་ལྔ་པོ་དག་གིས་འགྲོ་བ་ལྔའི་རྐྱེན་ལྟ་བུའོ། །རང་བཞིན་ཐ་དད་པས་འབྲས་བུ་གཞན་དང་གཞན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་རྐྱེན་ཚོགས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རྣམ་པར་

[165A]༄༅། །ཤེས་པའི་དབང་པོ་མ་ཉམས་པ་དང། ཡུལ་ཡང་སྣང་བ་དང། དེ་སྐྱེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་ཉེ་བར་གནས་པ་ལྟ་བུའོ། །རང་གི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་རྒྱུ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཐུན་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་བར་ཆད་བྱེད་པ་སྟེ་དཔེར་ན་ལོ་
ཏོག་ལ་སེར་བ་ལྟ་བུའོ། །གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་བར་ཆད་བྱེད་པ་སྟེ་དཔེར་ན་བར་ཆད་བྱེད་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གྲོགས་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བུ་ཆོས་གང་དག་གྲོགས་ཡོད་ན་འབྱུང་གི་གང་ཡང་རུང་བ་མ་ཚང་ན་
མ་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འབྱུང་བ་རྣམས་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱར་གྱི་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དག་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ན་
གང་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་སྟེ། གང་ལ་རུང་བ་ཞིག་མེད་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མཐུན་པར་རྟོགས་པས་ཇི་ལྟ་བུ། ཆོས་གང་དག་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བས་དམིགས་པ་མཐུན་པར་རྟོགས་ཀྱི། གང་ཡང་རུང་བ་མ་ཚང་ན་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་
བྱུང་བ་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟར་གྲོགས་སུ་ངེས་པ་ལ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔེར་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་གང་ཡང་ཏུང་བ་ཞིག་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་གཞག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དོན་གཞན་གྱིས་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་གང་དག་
ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་དམིགས་པ་མཐུན་པར་རྟོགས་ཀྱི་གང་ཡང་རུང་བ་མ་ཚང་ན་ནི་མ་ཡིན་པས་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། དེས་ན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཙམ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་སོ། །རྒྱས་པས་ཇི་ལྟ་བུ། སྔོན་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་

[165B] ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་གོམས་པ་རྣམས་ཕྱི་མའི་མཐར་གོང་ནས་གོང་དུ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དང། མཆོག་ཏུ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །སྔོན་གོམས་པར་བྱས་པ་རྣམས་ཏེ། སྔོན་ཀུན་དུ་སྤྱད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཕྱི་མའི་མཐར་གོང་ནས་གོང་དུ་ཤིན་ཏུ་
རྒྱས་པ་དང། མཆོག་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་དག་གིས་སྔོན་ཡོངས་སུ་གསོས་པ་རྣམས་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འབྱུང་བར་བལྟའོ། །དེ་ལྟར་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་འདི་ནི་འདྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་
རྒྱུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །བར་དུ་གཅོད་པས་ཇི་ལྟ་བུ། གང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུད་ཐག་བ་སྲིང་བའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཡང་རུང་བའི་རྒྱུན་རྒྱས་པར་ལྡན་པར་བྱེད་པའོ། །ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ནི་འདྲ་བར་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདོད་ཆགས་
ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་གོམས་པས་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་ཀྱང་རྒྱས་པར་བསྟན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དམ་དུ་འཆིང་བར་བྱེད་པས་ན་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་
འཛིན་པས་ཇི་ལྟ་བུ། ལུས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་མི་དགེ་བ་དང། དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ནི་ཕྱི་མ་ལས་གཅིག་ཏུ་མི་འདྲ་བ་མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མི་སྟོན་པར་ལུས་སུ་བསྡུས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་འཕེན་པའི་ཕྱིར། ཡོངས་
སུ་འཛིན་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་བཟུང་བ་ནི། ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཟག་པ་སྐྱེ་བ་དང། མི་མཐུན་པས་འཕེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མ་ཐག་པས་ཇི་ལྟ་བུ། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བར་ཆད་མེད་པ་དང་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་ལས། སེམས་དང་
སེམས་ལས་བྱུང་བ་འབྱུང་བའི་དེ་མ་ཐག་པས་ཀྱང་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བར་ཆད་མེད་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་སྐད་ཅིག་གི་བར་མེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སེམས་གཞན་གྱི་བར་ཆད་མེད་པ་ཡང་འདིར་བར་ཆད་མེད་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། གཞན་

[166A]༄༅། །དུ་ན་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སེམས་ནི་སེམས་མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལས་ལངས་པའི་སྙོམས་འཇུག་གི་སེམས་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དུ་མི་འགྱུར་བར་རིགས་ན་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུད་གཅིག་ལ་ཕྱི་མའི་སེམས་དང་སྔ་མའི་སེམས་ཀྱི་བར་དུ་
སེམས་གཞན་གྱིས་བར་དུ་མ་ཆོད་པ་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ནོ། །སེམས་ལ་ཇི་ལྟ་བར་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་རིག་པར་བྱའོ། །མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་ལས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་དེ་མ་ཐག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དགེ་བ་རྣམས་
ནི་མཐུན་པའི་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་དང། མི་མཐུན་པ་མི་དགེ་བ་རྣམས་དང། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་དགེ་བ་དང། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱང་རང་གཞན་གྱི་རྣམ་པ་རྣམས་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་
རྣམས་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང། ཟག་པ་མེད་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སོ་སོར་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ལ་
སོགས་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཏོ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཅི་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའམ། འོན་ཏེ་ངེས་པ་ཡོད་ཅེ་ན། ངེས་པ་ཡོད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སེམས་འདིའི་འོག་ཏུ་སེམས་འདི་དང་འདི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་ན་ནི་བརྗོད་པ་མང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་
བས་ན་ཕྱིར་སེམས་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཙམ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། འདི་ལྟར་སྟོབས་བཅུས་སེམས་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །འདྲིས་པའི་སྟོབས་དང། འདུན་པའི་སྟོབས་དང། སྦྱོར་བའི་སྟོབས་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྟོབས་དང། འཕེན་པའི་སྟོབས་དང། རྒྱུའི་
སྟོབས་དང། ཡུལ་གྱི་སྟོབས་དང། དྲན་པའི་སྟོབས་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྟོབས་དང། ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །འདྲིས་པའི་སྟོབས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པའོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། གནས་པ་དང། ལྡང་བའི་རྒྱུ་

[166B] །མངོན་པ་ལེགས་པར་མ་འདྲིས་པའི་ཕྱིར་འབྲིང་པོའོ། །ལེགས་པར་འདྲིས་པའི་ཕྱིར་ཆེན་པོའོ། །དེ་ལ་འདྲིས་པ་ཆུང་ངུའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་བསམ་གཏན་དང། གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ལ་མཐར་གྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འབྲིང་ནི་གཅིག་
གིས་བར་དུ་ཆོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐོང་རྒལ་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །ཆེན་པོས་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པའམ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོད་རྒལ་དུ་ཞུགས་ནས་ལུགས་དང་མཐུན་པ་དང། ལུགས་དང་མི་མཐུན་པར་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདུན་པའི་སྟོབས་ནི་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཐོབ་པས་
བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ལ། གལ་ཏེ་འདོད་ན་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་ས་པ་ལས་ལྡང་བའི་སེམས་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །གཞན་དུ་འདོད་ན་ཡང་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དེ་དགེ་བའམ། མ་བསྒྲིབས་པའི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་
རྒྱ་ཆེར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སྦྱོར་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་དགེ་བ་ཉིད་ཀྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་འབྱུང་ངོ། །མི་ལྕོགས་པ་མེད་པའི་དགེ་བའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་དངོས་གཞིའོ། །དངོས་གཞིའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་
ཉེར་བསྡོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྒྱ་ཆེར་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། དག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སེམས་རེས་འགའ་ནི་དག་པ་གཉིས་སྐྱེའོ། །རེས་འགའ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནོ། །འཕེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་
ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལངས་ནས་རྒྱུ་བ་ན། ཇི་སྲིད་དུ་དེ་དང་མི་མཐུན་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མ་གྱུར་བ་དེ་སྲིད་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་སེམས་དང། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སྐད་ཅིག་འདྲེན་པར་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ། །དེ་དང་མི་མཐུན་པ་ཉོན་
མོངས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ནི་རྒྱུ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རྒྱུའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་གལ་ཏེ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་སྒྲིབ་པ་སྔོན་བསགས་པར་གྱུར་པའོ། །ཡུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་འདོད་

[167A]༄༅། །ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བ་དང་མཐུན་པ་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པ་མཚན་མའི་སྟོབས་ཤས་ཆེ་བའི་ཡུལ་སྣང་བར་གྱུར་པའོ། །དྲན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། གལ་ཏེ་དྲན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དག་གིས་འདས་པའི་ཡུལ་ལ་འཕྲོས་པར་བྱེད་པའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་
པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་གལ་ཏེ་སྤྱོད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྡུག་པའི་མཚན་མ་གང་ཡང་རུང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་གསར་དུ་འཆི་བའི་སེམས་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། ལུས་ལ་སྲེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཁམས་གསུམ་དུ་སོ་སོར་འདོད་པ་དང། གཟུགས་
དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དག་གོ། །དེ་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་ནས་ཤི་འཕོས་ནས། འདོད་པའི་ཁམས་ཉིད་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལུས་ལ་སྲེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི་འཆི་བའི་སེམས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །འདོད་པའི་ཁམས་སུ་ཤི་འཕོས་ནས་གཟུགས་
དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སེམས་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་འཆི་བའི་སེམས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་སྐྱེ་བའི་སེམས་ཀྱང་དྲུག་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཡུལ་ལ་
སྲེད་པ་དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང། དམིགས་པ་ལ་མི་སྤྱོད་པ་དང། བསྒྲིབས་པའི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །ལུས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་འདིའི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཅོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་དབང་གིས་དེ་མ་ཐག་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་བར་མ་དོར་སྲིད་པར་ཉིང་
མཚམས་སྦྱོར་བའོ། །འཕགས་པ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་རྣམས་ནི་འཆི་བའི་དུས་ཇི་སྲིད་དུ་འདུ་ཤེས་མི་གསལ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྲིད་པ་དེ་ཀུན་དུ་འབྱུང་ངོ། །དེ་དག་ནི་དེ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་ནས་གཉེན་པོར་ཚར་གཅོད་དོ། །འཕགས་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་
བ་རྣམས་ནི་མ་སྤངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་གཉེན་པོའི་སྟོབས་ཆེ་བས་ཀུན་དུ་མི་འབྱུང་ངོ། །དེའི་པ་གལ་ཉལ་གྱི་དབང་གིས་ནི་ཉིད་མཚམས་སུ་སྦྱོར་རོ། །བར་མ་དོའི་སྲིད་པར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྐད་ཅིག་མ་ནི། རྟག་ཏུ་མ་བསྒྲིབས་པའི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཉིད་དེ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་

[167B] །དེའི་འོག་ཏུ་དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བ་དང། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱར་ཏེ། འཆི་འཕོ་བའི་སེམས་མ་གཏོགས་པའོ། །བར་མ་དོའི་འཆི་འཕོ་བའི་སེམས་ནི་རྟག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཏེ། འཆི་བའི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །སྐྱེ་བའི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་
ནི་རྟག་ཏུ་མ་བསྒྲིབས་པའི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་རྣམས་ཀྱི་འཆི་བའི་སེམས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་དགེ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།དམིགས་པས་
ཇི་ལྟ་བུ། ཡུལ་ཡོངས་སུ་ཆད་པའི་དམིགས་པ་དང། ཡུལ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའི་དམིགས་པ་དང། ཡུལ་ལ་བཀྲ་བར་འཛིན་པ་མེད་པའི་དམིགས་པ་དང། ཡུལ་ལ་བཀྲ་བར་འཛིན་པའི་དམིགས་པ་དང། དངོས་པོ་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་གྱི་དམིགས་པ་དང། དངོས་པོ་མེད་
བའི་ཡུལ་གྱི་དམིགས་པ་དང། ཀུན་བརྟགས་པའི་ཡུལ་གྱི་དམིགས་པ་དང། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དམིགས་པ་དང། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དམིགས་པ་དང། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་དམིགས་པ་དང། ཐོགས་པ་མེད་པའི་དམིགས་པས་ཀྱང་དམིགས་པའི་རྐྱེན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་
ཡུལ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་དག་གིས་དམིགས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་དག་གི་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའི་དམིགས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡིད་ཀྱི་
རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ཡུལ་བཀྲ་བར་འཛིན་པ་མེད་པའི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མིང་ལ་མ་བྱང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་སྟེ། མིང་ལས་ཡི་གེར་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ལ་བཀྲ་བར་འཛིན་པའི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་
བཟློག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དངོས་པོ་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་གྱི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྟ་བ་དང། ང་རྒྱལ་དང། དེ་ལ་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་མ་གཏོགས་པར་དེ་ལས་གཞན་བདག་གི་དམིགས་པའོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ཡུལ་གྱི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མ་གཏོགས་

[168A]༄༅། །པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་སྟེ། བདག་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་གྱི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཟག་པ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་དང། སྐལ་བ་མི་མཉམ་པའི་ཁམས་དང། ས་གཞན་ལ་མ་འོངས་པའི་དམིགས་པ་གཞི་གཏན་ལ་འབེབས་
པ་མེད་པ་མ་གཏོགས་པར་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་གི་དམིགས་པའོ། །ཀུན་བརྟགས་པའི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མ་གཏོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་སྟེ། རང་གིས་ཀུན་བརྟགས་པ་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་
རྣམ་པར་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པའོ། །ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་དམིགས་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མ་སྤངས་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པའོ། །ཐོགས་པ་
མེད་པའི་དམིགས་པས་ཀྱང་དམིགས་པའི་རྐྱེན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པའོ། །དམིགས་པའི་རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པར་ངེས་པ་ནི། མཚན་ཉིད་དང། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། གཞག་པ་དང། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང། སྤངས་པས་
ཀྱང་དམིགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དོན་གང་དེར་སྣང་བའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དང། དེ་དག་བྱུང་ནས་ཀྱང་དོན་དེ་ལ་མངོན་བར་ཞེན་པ་དང། ཐ་སྙད་འདོགས་པ་དང། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་
འགྱུར་བ་ནི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མེད་པའི་དམིགས་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་དང། འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། རྨི་ལམ་དང། གཟུགས་བརྙན་དང། སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་
པའི་དམིགས་པའོ། །ཡོད་པ་དག་གི་དམིགས་པ་ནི། དེ་ལས་གཞན་པ་དག་གི་དམིགས་པའོ། །དམིགས་པ་མེད་པའི་དམིགས་པ་ནི། གཟུགས་དང། སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་དང། འདུས་མ་བྱས་སོ། །དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་དམིགས་པ་ནི། སེམས་དང་སེམས་ལས་

[168B] །ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བའོ། །ལོག་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནོ། །ཡང་དག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ལ་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་དམིགས་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། མ་བསྒྲིབས་པའི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་
པའོ། །ཚུལ་བཞིན་གྱི་དམིགས་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པའོ། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་དམིགས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་དམིགས་པའོ། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ལ། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་
དམིགས་པ་ནི། དེ་དག་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པའོ། །འདྲ་བའི་དམིགས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང། རང་གིས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་པ་དང། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང། ཟག་པ་མེད་པ་
རྣམས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའོ། །མི་མཐུན་པའི་དམིགས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང། ས་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ས་པ་གཞན་པ་དང། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང། ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པ་དང། ཟག་པ་དང་བཅས་པའོ། །སྣ་
ཚོགས་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ། དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པའོ། །གཅིག་པུའི་དམིགས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མི་རྟོག་མི་དཔྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པའོ། །འབྲལ་བ་མེད་པའི་དམིགས་པ་ནི་འདི་ལྟ་
སྟེ༑ འདུ་ཤེས་མེད་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དང། ནམ་མཁའ་དང། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པའོ། །འབྲལ་བ་ནི་མེད་པར་གྱུར་པའོ། །གཞན་དུན་འབྲལ་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་བྱའོ། །བསྡུས་པ་ཕྲ་བའི་དམིགས་པ་ནི་འདི་
ལྟ་སྟེ། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དམིགས་པའོ། །མཐར་ཕྱིན་པ་ཕྲ་བའི་དམིགས་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། འདུ་ཤེས་མེད། འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་དམིགས་པ་ནི་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་

[169A]༄༅། །སྡེ་ཚིག་ལ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཙུག་ལག་རྣམས་ཀྱི་མིང་གི་ཚོགས་དང། ཚིག་དང། ཡི་གེའི་ཚོགས་རྣམས་སོ། །དོན་གྱི་དམིགས་པ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་གང་ཡིན་པའོ། །ཆུང་དུའི་དམིགས་པ་ནི་
འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དམིགས་པའོ། །རྒྱ་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ། །མཚན་མའི་དམིགས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཞི་གནས་དང་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་རྣམས་སོ། །མཚན་མ་མེད་པའི་དམིགས་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ་
མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང། སྲིད་པའི་རྩེ་མོའོ། །དེ་ཁོ་ནའི་དམིགས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་དག་གི་དམིགས་པ་བདེན་པ་རྣམས་སོ། །གནས་པར་བྱ་བའི་དམིགས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་སེམས་
དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པའོ། །དབང་བསྒྱུར་བའི་དམིགས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་མཐར་ཐུག་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པའོ། །སྐད་ཅིག་མའི་དམིགས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མི་སློབ་པ་
རྣམས་ཀྱི་ཚེ་དེ་ཉིད་དོ། །རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་དམིགས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པའོ། །གཞག་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དམིགས་པས་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པས་སོ། །རྣམ་པ་བཞི་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་
པའི་དམིགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་དང། དམིགས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམིགས་པ་དང། བསྒྲིབས་པ་མེད་པར་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང། ཤེས་པ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འགྱུར་བས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འཛིན་
པ་ཡང་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པའོ། །ཤེས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་དབང་གི་ཤེས་པ་དང། ལྷག་མཐོང་གི་ཤེས་པ་དང། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་བཞིའི་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི། ཡི་དགས་དུད་འགྲོ་མི་རྣམས་དང། །ལྷ་རྣམས་ཇི་ལྟར་རིས་རིས་སུ། །དངོས་གཅིག་ཡིད་ནི་

[169B] །དོན་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ཡིན། །འདས་སོགས་དེ་བཞིན་རྨི་ལམ་དང། །གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ཡང། །མེད་ཕྱིར་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ནི་དམིགས་པར་རུང་བ་ཡིན། །དོན་ནི་དོན་དུ་འགྲུབ་གྱུར་ན། །ཤེས་པ་རྟོག་པ་མེད་མི་འགྱུར། །དེ་མེད་པས་ན་
སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཐོབ་པར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབང་ཐོབ་དང། །རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་འདི་ལྟར་ཡང། །མོས་པའི་དབང་གིས་ས་ལ་སོགས། །དངོས་པོ་དེ་ལྟར་དམིགས་པར་འགྱུར། འདི་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་གྲུབ་དང། །བློ་ལྡན་ཞི་བ་ཐོབ་པ་ཡི། །ཆོས་ཀུན་ཡིད་
ལ་བྱེད་པ་ལ། །དེ་ལྟར་དོན་ནི་མི་སྣང་ཕྱིར། །མི་རྟོགས་ཤེས་པ་རྒྱུ་བ་ལ། དོན་ཀུན་སྣང་བ་མེད་ཕྱིར་ཡང། །དོན་མེད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། །དེ་མེད་པས་ན་རྣམ་རིག་མེད། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། །མཚན་ཉིད་དང། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། གཞག་པ་རྣམས་ཡང་དག་པ་
ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤོང་བས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གནས་གྱུར་པ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་གནས་གྱུར་པས་ནི། ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དམིགས་པ་དག་ལས་རྣམ་པར་ཐར་གྱི། དེ་དག་ལ་དབང་འབྱོར་བ་ཐོབ་པར་ནི་མ་
ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གནས་གྱུར་པས་ནི། །གཉི་གའོ། །དམིགས་པའི་རྐྱེན་གཞུང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ངེས་པ་རྫོགས་སོ།། །།བདག་པོས་ཇི་ལྟ་བུ། །རྟེན་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང། འཕེན་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང། ཡུལ་ལ་
དབང་བྱེད་པ་དང། སྐྱེ་བར་དབང་བྱེད་པ་དང། གནས་པར་དབང་བྱེད་པ་དང། འབྲས་བུ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང། འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་དབང་བྱེད་པས་ཀྱང་བདག་པོའི་རྐྱེན་དུ་བལྟ་བར་
བྱའོ། །དེ་ལ་རྟེན་ལ་དབང་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ལ་དབང་བྱེད་པས་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཏོ། །སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱིའོ། །འབྱུང་བ་རྣམས་ནི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །དབང་པོ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་

[170A]༄༅། །ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འཕེན་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་ལས་ཀྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འཕེན་པ་ལ་དབང་བྱེད་པས་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཏོ། །སྔོན་གྱི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ལས་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
པའོ། །ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ལ་དབང་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སེམས་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ལ་དབང་བྱེད་པས་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཏོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཀྱིའོ། །རེག་པ་ནི་ཚོར་བའིོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་མན་ཆད་ནི་དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱ་
སྟེ། བདག་པོར་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡུལ་ལ་དབང་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མིག་དང། རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་རྣམས་ཏེ། དེའི་དབང་གིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བར་དབང་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕོ་དང་
མོའི་དབང་པོ་སྟེ། དེའི་དབང་གིས་མངལ་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པར་དབང་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་གི་དབང་པོ་སྟེ། དེའི་དབང་གིས་རིས་མཐུན་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པར་དབང་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང། ཡིད་བདེ་བ་དང་ཡིད་མི་
བདེ་བ་དང། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་རྣམས་ཏེ། དེའི་དབང་གིས་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སོ་སོར་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། དྲན་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་
རྣམས་ཏེ། དེ་དག་གིས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་གནོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་དང། ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་དང། ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་ལ་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་
གིས་བག་ལ་ཉལ་ལེགས་པར་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྟེན་མཚུངས་དང་དེ་མཚུངས། རྟེན་མཚུངས་དང་དེ་མཚུངས་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་རྟེན་མཚུངས་དང་དེ་མཚུངས་སུ་བརྟག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མ་བྲལ་ཞིང་དེ་དང་འདྲ་བའི་དབང་པོའི་ཡུལ་ལ་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་

[170B] །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང། གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ལྔའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་བ་དང་མ་བྲལ་ཞིང་དེ་དང་འདྲ་བའི་དབང་པོ་ཡུལ་ལ་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་པ་
མཚུངས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་འདྲ་བའི་དབང་པོའི་ཡུལ་རྣམ་ལ་དེ་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་ཞིང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་དེ་ནི་རྟེན་པ་མཚུངས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་དེ་དང་འདྲ་བ་རྒྱུན་
དུ་འབྱུང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མཚུངས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་དབང་པོའི་བདག་ཉིད་དང་འདྲ་བ་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་ཞིང་དབང་པོའི་མཚན་ཉིད་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་དེ་མཚུངས་སུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གཟུགས་
ཅན་གྱི་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཉིད་དོ། །བདག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཟིན་པ་ཟིན་པ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་ཟིན་པར་བརྟག་ཚོར་བ་འབྱུང་བའི་གནས་ཀྱི་གཟུགས་ནི་ཟིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །གཟུགས་
གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཚོར་བ་འབྱུང་བ་དེ་ནི་ཟིན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང། གནས་དང་བཅས་པའི་དབང་པོས་བསྡུས་པའོ། །ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་ཅན་ལྔ་དང། མིག་ལ་སོགས་པའོ། །བཞིའི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། །གཟུགས་དང། སྒྲ་དང། དྲི་
དང། རོ་དང། རེག་བྱ་དབང་པོ་ལས་གཞན་དུ་མ་གྱུར་བའོ། །བདག་ལུས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་དབང་པོ་དང། དབང་པོ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་དབང་པོར་བརྟག་ཡུལ་འཛིན་པར་དབང་བྱེད་པ་དང། རིགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང། རིས་
མཐུན་པར་གནས་པར་དབང་བྱེད་པ་དང། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པར་དབང་བྱེད་པ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ལ་དབང་བྱེད་པས་ཀྱང་དབང་པོར་བལྟ་བར་བྱའོ། །

[171A]༄༅། །དེ་ལ་ཡུལ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་དྲུག་སྟེ། དེའི་དབང་གིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ལ་སེམས་དང་སེམས་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་དབང་བྱེད་པ་ནི། ཕོ་དང་མོའི་དང་པོ་སྟེ། དེ་ལས་བུ་དང་ཚ་བོ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་འབྱུང་
བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་བདག་པོའི་རྐྱེན་དུ་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་དང། གཟུགས་དང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང། མིག་དང། རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཕོ་དང། མོའི་དབང་པོའི་མཚན་
ཉིད་དང། སྲོག་གི་དབང་པོ་དང། དད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། དྲན་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའི་མཚན་ཉིད་དང་གོ་རིམས་སོ། །ཁམས་བཅུ་གཉིས་དང། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང། དབང་པོ་དང། རྣམས་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་རྣམས་དང། ནང་གི་རྣམས་སོ། །ཆོས་
ཀྱི་ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། །སྲོག་གི་དབང་པོ་དང། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང། དད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔའོ། །བདག་དབང་བྱེད་པར་མངོན་པ་ཞེན་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་
ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་བརྟག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ནི། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ་
རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དོ། །དེ་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་བ་དབང་པོ་དང། དོན་རྣམས་དང་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། །
བདག་སྡུག་བསྔལ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་བརྟག་བདེ་བའི་ཚོར་བ་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་དང། བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་འགྱུར་བ་རང་

[171B] དེ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་ཆགས་པས་སེམས་འགྱུར་བས་ཀྱང་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་བདེ་བའི་ཚོར་བ་དང། དེ་མོང་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་འགྱུར་བས་ཡིད་མི་བདེ་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དེ་འགྱུར་བ་ནི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་
ཡང་རྗེས་སུ་ཆགས་པས་སེམས་འགྱུར་བ་ནི། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་ཞེ་ན། གནས་འགྱུར་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། །བདག་བདེ་བར་མངོན་བར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་
བསྔལ་ཉིད། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་བརྟག་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་བའི་ཚོར་བའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་
ཉིད་དང། དེ་གཉི་གའི་གནས་ངན་ལེན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། གཉི་ག་ལས་མཐར་བ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བཅིངས་པར་གྲུབ་པ་དང། བདེ་བ་མ་ཡིན་པས་ཀྱང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ནི་
ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང། །དེ་མྱོང་བར་བྱེད་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། སྡུག་བསྔལ་དང་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་ལྡན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཉིད། དེ་གཉིས་ལས་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བས་རེས་འགའ་ནི་བདེ་བའི་གནས་སྐབས་ལ་བརྟེན། རེས་
འགའ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སྐབས་ལ་བརྟེན་ཏེ། དུས་རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མི་རྟག་པས་རྗེས་སུ་བཅིངས་པས་གྲུབ་པ་དང། བདེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །
ཕུང་པོ་རྣམས་དང། ཁམས་གསུམ་དང། ཡིད་དང། ཆོས་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་རྣམས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་མ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང། ཟག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང། དེ་ལས་གཞན་པ་དག་གོ། །བདག་

[172A]༄༅། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་བཅས་པར་བརྟག་མི་དགེ་བ་དང། དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་
རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་བཅས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །མི་དགེ་བ་དང། དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པ་ནི་ཕྱི་མ་ལ་ཡོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེ་ནས་དེ་གཉིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཕུང་པོ་
རྣམས་དང། ཁམས་བཅུ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདུན་དང། གཟུགས་དང། སྒྲ་དང། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་བཞིའི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། །གཟུགས་དང་སྒྲ་དང། ཡིད་དང། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང། ལུང་མ་བསྟན་དང། ཟག་པ་མེད་པ་མ་གཏོགས་སོ། །བདག་
ལ་ཕུང་པོ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང། ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པར་མངོན་བར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ལས་གཞན་
པ་ནི་འདིར་མིག་ལ་སོགས་པ་དང། བདེ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེས་འབྱུང་བར་བརྗོད་པ་ཐོབ་པ་དེ་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཟས། ཟས་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་ཟས་སུ་བརྟག་འཇུ་བས་ཀྱང་འཇུ་བ་ལས་གྱུར་པ་དང། ལམ་གྱི་ཟས་འཇུ་བའི་
དུས་ན་དབང་པོའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་གསོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་གྱིས་ཀྱང་ཡུལ་ལས་གྱུར་པ་དང། རེག་པའི་ཟས་ཏེ། ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཡུལ་གྱི་གནས་ཀྱི་རེག་པས་ལུས་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རེ་བས་ཀྱང་རེ་བ་ལས་གྱུར་བ་དང། ཡིད་ལ་སེམས་པའི་ཟས་ཏེ། འདོད་པའི་
དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་རེ་བའི་དབང་གིས་ལུས་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེན་པས་ཀྱང་ལེན་པ་ལས་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་ཟས་སུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཟས་ཏེ། ཀུན་དུ་ལེན་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་དབང་གིས་ལུས་གནས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་དང་

[172B] །ཕུང་པོ་གསུམ་དང། ཁམས་བཅུ་གཅིག་དང། སྐྱེ་མཆེད་ལྔའི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། །བདག་ཟས་ཀྱིས་གནས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཟས་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བསྡུས་ནས་རྣམ་པ་བཞིས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཡང་ཐོས་ནི་
མ་དག་པའི་ལུས་གནས་པར་བྱེད་པ་དང། འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སོས་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། མཐའ་དག་གི་འཆིང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མ་དག་པའི་གནས་སོ། །དག་པ་དང་མ་དག་པའི་ལུས་གནས་པར་བྱེད་པ་དང། སློབ་པ་རྣམས་དང། གཟུགས་དང། གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་
སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། འཆིང་བའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དག་པའི་ལུས་གནས་པར་བྱེད་པ་དང། དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། འཆིང་བ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པ་ཀུན་དུ་སྟོན་པར་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་མཐུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། ཟས་ཀྱི་དབང་གིས་གནས་པ་ཀུན་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་གོང་མ་དང་བཅས་པ་གོང་མ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་གོང་མ་དང་བཅས་པར་བརྟག་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཀྱང་གོང་མ་དང་བཅས་པར་བལྟ་
བར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་མ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་ཏེ། དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པས། དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་རྫས་ངན་པར་
མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་གོང་ན་མེད་པ། གོང་ན་མེད་པ་རྣམས་ནི་དུ། ཅིའི་ཕྱིར་གོང་ན་མེད་པར་བརྟག་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གི་གོང་ན་མེད་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། །བདག་རྫས་མཆོག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་པའི་
ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཚུལ་འདིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཚུལ་ཚད་མེད་དོ། །ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་པར་གསུམ་སྟེ། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཀུན་

[173A]༄༅། །བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང། ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་
ལ་བདག་ཅེའམ། སེམས་ཅན་ནམ། སྲོག་གམ། སྐྱེ་བ་པོའམ། གསོ་བ་པོའམ། གང་ཟག་གམ། ཤེད་ལས་སྐྱེས་སམ། ཤེད་བུ་ཞེས་གང་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའོ། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མེད་པར་ཡང་བདག་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གང་ཀུན་རྟོག་པའོ། །རྣམ་པར་
བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང། ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་དེ་རྣམས་ཉིད་དོ། །གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་དེ། གང་དུ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་འབྱུང་བའོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་
ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང། ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་དེ་རྣམས་ཉིད་ལ་བདག་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་ནམ། སྲོག་གམ། སྐྱེ་བ་པོའམ། གསོ་བ་པོའམ། གང་ཟག་གམ། ཤེད་ལས་སྐྱེས་སམ། ཤེད་བུ་མེད་ལ་བདག་མེད་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་
དངོས་པོ་དང། དངོས་པོ་མེད་པ་དང། མི་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་དང། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་དང། བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། རྣམ་པས་
རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། ལུས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། རྒྱུན་གྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང། ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སོ་སོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་དབང་དུ་བྱ་སྟེ། གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ཞེས་
བྱ་བ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང། ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དང། བཏགས་པར་ཡོད་པ་དང། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དང། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དང། གཟུགས་ཅན་དང། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང། བསྟན་

[173B] བསྟན་དུ་མེད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་རྣམས་སོ། །རྣམ་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་སོ། །ལུས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཇི་སྙེད་པ་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱང་དེ་སྙེད་དོ། །སོ་སོའི་ལུས་ཏེ་
ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །རྒྱུན་གྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང། ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་འབྱུང་བའོ། །རྒྱུན་གྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། ལུས་གཅིག་པ་ལས་ཡང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་སོ་སོ་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་
པའོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པས་ཅི་ཞིག་ཡོངས་སུ་ཤེས། བདག་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ། །རྣམ་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པས་ཅི་ཞིག་ཡོངས་སུ་ཤེས། །རིལ་བོའི་འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ། །ལུས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པས་ཅི་
ཞིག་ཡོངས་སུ་ཤེས། མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་པ་དང་བྱས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བའི་འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ། །རྒྱུན་གྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པས་ཅི་ཞིག་ཡོངས་སུ་ཤེས། བརྟན་པའི་འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ། །ཡང་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་
དྲུག་སྟེ། ཕྱི་རོལ་དུ་བལྟས་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། ནང་དུ་བལྟས་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། རྒྱུན་རིང་བའི་དུས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། དུས་ཡོངས་སུ་ཆད་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། དེའི་དུས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། ཀུན་དུ་སྟོན་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །ཕྱི་རོལ་དུ་བལྟ་བས་རབ་ཏུ་
དབྱེ་བ་གང། གང་ཕལ་ཆེར་འདོད་པའི་ཁམས་ན་སྤྱོད་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །ཕལ་ཆེར་བཟུང་བ་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཐོས་པ་དང། སེམས་པ་ལས་བྱུང་བ་མ་གཏོགས་པར་གདོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནང་དུ་བལྟས་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང། མཉམ་པར་གཞག་
པའི་ས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །རྒྱུན་རིང་བའི་དུས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་སོ། །དུས་ཡོངས་སུ་ཆད་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང། སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་མའི་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་མ་གཏོགས་པའོ། །དེའི་དུས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་

[174A]༄༅། །མི་སློབ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་མའི་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སོ། །ཀུན་དུ་སྟོན་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང། གང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་རྣམས། ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀུན་དུ་
སྟོན་པའོ། །བསྡུས་པ་གང། དེ་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང། ཁམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང། རིགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང། གནས་སྐབས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང། གྲོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང། ཕྱོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང། དུས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང་
ཕྱོགས་གཅིག་གིས་བསྡུས་པ་དང། མཐའ་དག་གིས་བསྡུས་པ་དང། གཅིག་གིས་གཅིག་བསྡུས་པ་དང། དོན་དམ་པས་བསྡུས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གང། ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེས་དེ་དག་ཉིད་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །
དཔེར་ན་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བསྡུས་པ་ནས་རྒྱ་ཆེར་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་བར་དུའོ། །ཁམས་ཀྱིས་བསྡུས་བ་གང། ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་གང། དེ་རྣམས་ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱིས་
བསྡུས་པའོ། །ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་བས་བསྡུས་པ་ནི། དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གང། ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་ཀྱང་ཕུང་པོའི་དོན་དང་
ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དོན་ཚད་མར་བྱས་ནས། ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་གྱིས་བསྡུས་པ་དག་གོ། །རིགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཕུང་བོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དང་ལྡན་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་ན་ཡང། རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་རིགས་
གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་བསྡུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་རྣམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱང་ཉེར་སྤྱོད་འཛིན་པའི་དོན་དང་ལྡན་པ་དང། སྐྱེ་བའི་སྒོའི་དོན་དང་ལྡན་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གནས་སྐབས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གང། བདེ་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་

[174B] །དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སྐབས་དང། སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱང་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། །གནས་སྐབས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་རིགས་གཅིག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་བདེ་བ་ལ་སོགས་
པའི་གནས་སྐབས་ངེས་པར་བྱས་ནས། བདེ་བའི་གནས་སྐབས་ཉིད་ནི་བདེ་བའི་གནས་སྐབས་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སྐབས་དང། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱང་དེ་
ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་བསྡུས་སོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བར་ཁམས་རྣམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །གྲོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གང། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕུང་པོའི་གྲོགས་རྣམས་ཀྱིས་གྲོགས་ཀྱི་བསྡུ་བས་བསྡུས་
པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །གྲོགས་ཁྱིས་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་སྡུད་པ་ན། དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་གྲོགས་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་གིས་བསྡུས་སོ། །
དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་དང་བཅས་པ་སྡུད་པ་ན། སོ་སོར་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་གིས་བསྡུས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་རྣམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོར་ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཕྱོགས་ཀྱིས་
བསྡུས་པ་གང། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་གང་དེ་རྣམས་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་ལ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །དུས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གང། འདས་པའི་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་
རྣམས་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱང་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། །ཕྱོགས་གཅིག་གིས་བསྡུས་པ་གང། ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་

[175A]༄༅། །ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་གང་ཡང་རུང་པས་བསྡུས་པ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཕྱོགས་གཅིག་གིས་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་བསྡུས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་
པོ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་བསྡུས་སོ། །འདོད་པ་དང། གནོད་སེམས་དང། རྣམ་པར་འཚེ་བའི་ཁམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་བསྡུས་སོ། །ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ནི། ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་
བསྡུས་སོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་མདོ་སྡེ་གཞན་དུ་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་གང་ཡང་རུང་བས་བསྡུས་པ་ནི། ཕྱོགས་གཅིག་གིས་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མཐའ་དག་གིས་བསྡུས་པ་གང་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་
བསྡུ་བའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་མ་ལུས་པས་བསྡུས་པ་ནི། མཐའ་དག་གིས་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མཐའ་དག་གིས་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་གིས་བསྡུས་སོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ནི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དག་གིས་བསྡུས་སོ། །
འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་དྲི་དང་པོའི་སྐྱེ་མཆེད་མ་གཏོགས་པ་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་པོ་དག་གིས་བསྡུས་སོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་མདོ་སྡེ་གཞན་དུ་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ནི་མཐའ་དག་གིས་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །
གཅིག་གིས་གཅིག་བསྡུས་པ་གང། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཁམས་དུ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དུ་དག་གིས་བསྡུས། ཁམས་བཅུ་དང་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་དང། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཀྱང་ངོ། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ཁམས་དུ་དང། སྐྱེ་མཆེད་དུ་དག་གིས་བསྡུས། ཁམས་
གཅིག་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་བསྡུས་སོ། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ཇི་ལྟ་བར་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་དུ་དག་གིས་བསྡུས། ཁམས་བདུན་དང་སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་གིས་བསྡུས་སོ། །

[175B] སྐྱེ་མཆེད་དུ་དག་གིས་བསྡུས། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང། སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་གིས་སོ། །མིག་གི་ཁམས་ཇི་ལྟ་བར་རྣ་བའི་ཁམས་དང། སྣའི་ཁམས་དང། ལྕེའི་ཁམས་དང། ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཕུང་
པོ་དུ་དང། སྐྱེ་མཆེད་དུ་དག་གིས་བསྡུས། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་དང། སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་གིས་བསྡུས་སོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཇི་ལྟ་བར། སྒྲའི་ཁམས་དང། དྲིའི་ཁམས་དང། རོའི་ཁམས་དང། རེག་བྱའི་ཁམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་
ཁམས་ཕུང་པོ་དུ་དང། སྐྱེ་མཆེད་དུ་དག་གིས་བསྡུས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་དང། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་སོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཇི་ལྟ་བར། རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱང་དེ་
བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཕུང་པོ་དུ་དང། སྐྱེ་མཆེད་དུ་དག་གིས་བསྡུས། ཕུང་པོ་གསུང་དང། གཅིག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་དང། སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་གིས་བསྡུས་སོ། །མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཕུང་པོ་དུ་དང། ཁམས་དུ་དག་གིས་བསྡུས། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང། ཁམས་
གཅིག་གིས་སོ། །མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཇི་ལྟ་བར་རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང། གཟུགས་དང། སྒྲ་དང། དྲི་དང། རོ་དང། རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དུ་དག་གིས་བསྡུས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་
དང། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་བདུན་གྱིས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཕུང་པོ་དུ་དང། །ཁམས་དུ་དག་གིས་བསྡུས། ཕུང་པོ་གསུམ་དང། གཅིག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་དང། ཁམས་གཅིག་གིས་བསྡུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཕུང་པོ་བསྟན་པར་དང། ཁམས་བསྟེན་པ་དང། སྐྱེ་
མཆེད་བསྟན་པ་གང་དག་དང། གང་དག་དེ་བཞིན་དུ་མ་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། རྫས་ཡོད་པ་དང། བཏགས་པས་ཡོད་པ་དང། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དང། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དང། ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། གཟུགས་ཅན་དང་

[176A]༄༅། །གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང། བསྟན་དུ་ཡོད་པ་དང། བསྟན་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང། ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་པར་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་གིས་
གཅིག་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་སོ་སོར་ཁམས་རྣམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་ཏེ། ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང། ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་ཤིང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱང་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་
པར་རྒྱ་ཆེར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དོན་དམ་པར་བསྡུས་པ་དང། གང་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །ཡང་སྡུད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པས་བསྡུས་པ་དང་མཐུན་པར་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་བལྟ་སྟེ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། གཞིའི་གནས་ཀྱིས་བསྡུས་
པ་ནི། དཔེར་ན་མི་རྣམས་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་གིས་བསྡུས་སོ། །རི་དགས་རྣམས་ནི་དགོན་པས་བསྡུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་ན་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། འདིར་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འཆིང་བས་བསྡུས་པ་ནི། དཔེར་ན་ཐག་པ་ལ་
སོགས་པས་ཤིང་ཁུར་བ་ལ་སོགས་པ་བཅིངས་པ་དེ་བཞིན་དུ། ལུས་ཀྱིས་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་བཅིངས་སོ། །དོན་མཐུན་པས་བསྡུས་པ་ནི་དཔེར་ན། དགོས་པ་ཐམས་ཅད་མཐུན་པའི་མི་ཡིད་གཅུགས་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ། དམིགས་པ་གཅིག་ལ་འབྱུང་
པ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་གིས་གཅིག་བསྡུས་པའོ། །ཉེ་བར་འཛིན་པས་བསྡུས་པ་ནི་དཔེར་ན། ཇོ་བོས་བྲན་ལ་སོགས་པ་ལ། བདག་གིར་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཀྱང་ལུས་བཟུང་ངོ། རྣམ་པར་མི་འཕྲོ་བས་བསྡུས་པ་ནི་དཔེར་
ན། བུམ་པས་ཆུ་བཟུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཀྱང་དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་བཟུང་ངོ། །མངོན་པར་སྡུད་པས་བསྡུས་པ་ནི་དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོས་འབབ་ཆུ་རྣམས་སྡུད་པ་དེ་བཞིན་དུ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོས་མིག་ལ་སོགས་པ་བསྡུས་སོ། །

[176B] །དེ་ལྟར་བསྡུས་པ་ལ་མཁས་པས་ཕན་ཡོན་ཅི་ཞིག་ཐོབ། དམིགས་པ་མངོན་པར་བསྡུས་པའི་ཕན་ཡོན་ཐོབ་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་མངོན་པར་སྡུད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་
བ་འཕེལ་ལོ། །སྦྱོར་བ་གང། དེ་ཡང་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་བལྟ་སྟེ། ཆ་མེད་པས་སྦྱོར་བ་དང། འདྲེས་པར་གྱུར་པས་སྦྱོར་བ་དང། ཕྲད་པར་སྦྱོར་བ་དང། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བས་སྦྱོར་བ་དང། བྱ་བ་སྒྲུབ་པས་སྦྱོར་བ་དང། མཐུན་པར་རྟོགས་པས་སྦྱོར་བའོ། །ཆ་མེད་པར་སྦྱོར་བ་གང། རྡུལ་ཕྲ་
རབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཕྱོགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པ་མེད་པའོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་ཏུ་གཏོགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆ་མེད་ཅིང་ཕྱོགས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདྲེས་པར་གྱུར་པས་སྦྱོར་བ་གང། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལས་གོང་མ་ཕྱོགས་ཅན་ཐམས་ཅད་
འདྲེས་པར་གྱུར་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཆུ་རྙོག་མ་ཅན་གྱི་ནང་དུ་ཆུ་དང། སའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཕན་ཚུན་འདྲེན་པ་ལྟ་བུའོ། །ཕྲད་པར་སྦྱོར་བ་གང། ཕྱོགས་ཅན་འདུས་པ་རྣམས་ཉིད་ཕན་ཚུན་ཕྲད་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། རྩིག་པ་ལ་འཇིམ་གོང་དང། འཇིམ་གོང་གཞན་ཕྲད་པ་ལྟ་བུའོ།།
ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བས་སྦྱོར་བ་གང། ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་གང་དག་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བས་འཁོད་པ་སྟེ། སྐྱེ་བ་གཅིག་པ་དང། གནས་པ་གཅིག་པ་དང། འགག་པ་གཅིག་པ་རྣམས་སོ། །ལུས་གཅིག་པུ་ལ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་སོ། །བྱ་བ་སྒྲུབ་བས་
སྦྱོར་བ་གང་འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་སློང་གཉིས་དགོས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་ལ་ཕན་ཚུན་སྦྱོར་བས་ཞུགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དགོས་པ་གཅིག་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་དུའོ། །མཐུན་པར་རྟོགས་པས་སྦྱོར་བ་གང། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དམིགས་པ་གཅིག་མཐུན་
པར་རྟོགས་པའོ། །མཐུན་པར་རྟོགས་པས་སྦྱོར་བ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་གྱི། བདག་གི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་སེམས་ནི་སེམས་གཞན་དང་མཚུངས་པར་མ་ཡིན་ཞིང། ཚོར་བ་ཡང་ཚོར་བ་གཞན་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །མཐུན་པ་

[177A]༄༅། །གཉིས་ཡིན་གྱི། མི་མཐུན་པ་གཉིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གཉིས་དང། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དུས་འདྲ་བ་གཉིས་ཡིན་གྱི། དུས་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ད་ལྟར་དང་མ་འོངས་པ་གཉིས་
དང༑ འདས་པ་དང་དེ་ལྟར་གཉིས་སོ། །མཐུན་པའི་ཁམས་དང་ས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། མི་མཐུན་པའི་ཁམས་དང་ས་པ་གཉིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པ་དང་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་གཉིས་དང། བསམ་གཏན་དང་པོ་དང། གཉིས་པའི་ས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དབྱེ་བ་མཐུན་
པའི་སྦྱོར་བའི་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། སེམས་པ་དང། རེག་པ་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་སོ། །ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་པོ་འདི་དག་ནི་ཀུན་དུ་འགྲོ་བའོ། །འདི་དག་ལས་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་མེད་
ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་སྦྱོར་བའི་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནི། ཡིད་དང་ཉོན་མོངས་པ་བཞི་རྣམས་སོ། །རེས་འགའ་སྦྱོར་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ལ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་རྣམས་དང། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་བ་དང། ཉ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སོ། །གནས་སྐབས་
ལས་གྱུར་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། གང་བདེ་བའི་སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའང་དེ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྦྱོར་བ་ནི་ལུས་སེམས་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ནའོ། །རྒྱུན་ཆད་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་སེམས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་
པས་བར་དུ་ཆོད་པའི་གནས་སྐབས་ནའོ། །ཕྱི་རོལ་དུ་བལྟས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་སེམས་དང། སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ལས་གང་ཕལ་ཆེར་རོ། །ནང་དུ་བལྟས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ལས་
ཁ་ཅིག་གིའོ། །འདྲིས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དང། སློབ་པ་དང། མི་སློབ་པ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་གིའོ། །དེ་ལ་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་བ་ཞེས་པ་ནི། གཅིག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་པའི་དགེ་བ་རྣམས་དང། མི་དགེ་བ་དང། ལུང་དུ་མ་བསྟན་

[177B] ཇི་ལྟར་རིགས་པར་རོ། །མ་འདྲིས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་དང་པོ་དང། དེའི་འོག་མ་རྣམས་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །དང་པོ་དང་དེའི་འོག་མ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
སྔར་མེད་པའི་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དང། སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམས་ཀྱི་མ་འདྲིས་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྦྱོར་བ་ལ་མཁས་པས་ཕན་ཡོན་ཅི་ཞིག་འཐོབ། སེམས་ཙམ་ལ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་
ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང། སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་པ་ཤེས་སོ། །དེ་ཤེས་ན་བདག་ཚོར་བར་བྱེད་དེ། །འདུ་ཤེས་སུ་བྱེད་དོ། །སེམས་པར་བྱེད་དོ། །དྲན་པར་བྱེད་དོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་སོ། །རྣམ་པར་བྱང་ངོ་ཤེས་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤོང་ཞིང་བདག་མེད་
པ་ལ་འཇུག་གོ། །ལྡན་པ་གང། མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྔར་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བ་དང། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་ལ་ཐོབ་པ་དང་རྙེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་གདགས་སོ་ཞེས་པའོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ནི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ས་བོན་
དང་ལྡན་པ་དང། དབང་དང་ལྡན་པ་དང། ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པའོ། །ས་བོན་དང་ལྡན་པ་གང། འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་
པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང། སྐྱེ་བས་ཐོབ་པའི་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་དང་ལྡན་པས་ལྡན་པའོ། །འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བར་གྱུར་པ་ནི། ཁམས་གསུམ་པའི་ཉོན་མོངས་བ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འདོད་ཆགས་དང་
མ་བྲལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་དེ་འམ་གོང་མར་སྐྱེས་ཀྱང་རུང་སྟེ། ས་གང་གི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དེ་རྣམས་དང། ས་དེ་དང་མི་ལྡན་པ་དང། ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། གཉེན་པོས་གནོད་པ་བྱས་པ་དང། བག་ལ་ཉལ་ལེགས་པར་མ་བཅོམ་པའི་

[178A]༄༅། །ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །སྐྱེ་བས་ཐོབ་པའི་དགེ་བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་དུ་སྐྱེས་པའི་ས་པ་ཉིད་དང། ལྡན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་བར་གྱུར་པ་ནི། འདོད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་དང་ལྡན་པ་དང། ལྡན་
པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །གཟུགས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང། སྐྱེ་བས་ཐོབ་པའི་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་དང་ལྡན་པས་ལྡན་པའོ། །གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ནི་འདོད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་དང། གཟུགས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་
དང༑ ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་དང་ལྡན་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །གཟུགས་མེད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང། སྐྱེ་བས་ཐོབ་པའི་དགེ་བ་རྣམས་ནི་ས་བོན་དང་ལྡན་པས་ལྡན་པའོ། །ཁམས་གསུམ་པའི་གཉེན་པོ་ཐོབ་པ་ནི། རྣམ་པ་གང་
དང་གང་གི་གཉེན་པོ་བྱུང་བ་དེ་དང་དེའི་ས་བོན་དང་མི་ལྡན་པས་ལྡན་པ་མ་ཡིན་གྱི། གང་གི་གཉེན་པོ་མ་བྱུང་བ་དེའི་ས་བོན་དང་ལྡན་པས་རབ་ཏུ་ལྡན་པའོ། །ཁམས་གསུམ་པའི་གཉེན་པོ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཐོབ་པའོ། །རྣམ་པ་གང་དང་གང་གི་གཉེན་པོར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་
བ་ནི། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །དེན་དེའི་ས་བོན་དང་མི་ལྡན་པས་ཀྱང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བག་ལ་ཉལ་ལེགས་བར་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་ལྡན་གང། སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་ཆོས་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་
བསམ་གཏན་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་དང། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་ནི་དབང་དང་ལྡན་པས་ལྡན་པའོ། །སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་ཆོས་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་
བོན་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང། དེ་གོམས་པར་མ་བྱས་པ་སྐྱེ་བ་དེའི་ས་བོན་ཐོབ་མ་ཐག་གིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་མི་ནུས་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཟོའི་གནས་དང། སྤྲུལ་བའི་སེམས་ལ་སོགས་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་གང། ཕུང་པོ་དང། ཁམས་

[178B] སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལས་དགེ་བའམ། མི་དགེ་བའམ། ལུང་དུ་བསྟན་བའམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་རུང་ཆོས་གང་དང་གང་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ཀུན་འབྱུང་པ་དང་ལྡན་པས་ལྡན་པའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆད་པ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་དང་ལྡན་པས་ལྡན་པ་དང། །ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་
ཀྱང་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་གཏན་དུ་ལྡན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་འདོད་ཆེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཐར་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཏན་དུ་སྟེ། རྒྱུ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །ཐར་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་དང་མི་ལྡན་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐར་
པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་ངན་ལེན་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་གང་ལ་གཉེན་པོའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྐྱེན་རྙེད་ན་ལེགས་པར་འཇོམས་ནུས་པ། དེ་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ལྡོག་པ་ནི་རྒྱུ་དང་མི་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལྡན་པ་ལ་མཁས་
པས་ཕན་ཡོན་ཅི་ཞིག་འཐོབ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་ཤེས་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའམ། རྒུད་པ་གང་ལ་ཡང་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་འདུ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་
སྤང་བར་འགྱུར་རོ། །མངོན་པ་ཆོས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་མཚན་ཉིད་ཀུན་ནས་བཏུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀུན་ནས་བཏུས་པ་དང་པོའོ།། །།རྣམ་ངེས་གང། བདེན་པ་རྣམ་ངེས་དང། ཆོས་རྣམ་དྲེས་དང། ཐོས་པ་རྣམ་ངེས་དང། ཡང་དག་པའི་གཏམ་རྣམ་ངེས་སོ། །བདེན་པ་རྣམ་ངེས་གང་
འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་མོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་གང། དེ་ནི་སེམས་ཅན་སྐྱེ་བ་དང། སྐྱེ་བའི་གནས་ཀྱིས་ཀྱང་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གང་སྐྱེ་བ་དང། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གང་དུ་སྐྱེ་བདེ་གཉི་ག་
སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སེམས་ཅན་སྐྱེ་བ་གང། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་དང། སེམས་ཅན་དུད་འགྲོ་རྣམས་དང། ཡི་དགས་རྣམས་དང། མི་དང། ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་དང། ནུབ་ཀྱི་བ་ལང་སྤྱོད་དང། ལྷོའི་འཛམ་བུ་གླིང་དང། བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་དང། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་

[179A]༄༅། །རྣམས་དང། སུམ་ཆུ་རྩ་གསུམ་དང། འཐབ་བྲལ་དང། དགའ་ལྡན་དང། འཕྲུལ་དགའ་དང། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་དང། ཚངས་རིས་དང། ཚངས་བ་མདུན་ན་འདོང་དང། ཚངས་ཆེན་དང། འོད་ཆུང་དང། ཚད་མེད་འོད་དང། འོད་གསལ་དང། དགེ་ཆུང་དང། ཚད་
མེད་དགེ་དང། དགེ་རྒྱས་དང། སྤྲིན་མེད་དང། བསོད་ནམས་སྐྱེས་དང། འབྲས་བུ་ཆེ་དང། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དང། མི་ཆེ་བ་དང། མི་གདུང་བ་དང། གྱ་ནོམ་སྣང་བ་དང། ཤིན་ཏུ་མཐོང་བ་དང། འོག་མིན་དང། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་
མཆེད་དང། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་རྣམས་སུའོ། །སྐྱེ་བའི་གནས་གང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཏེ། རླུང་གི་སྐྱིལ་འཁོར་རྣམས་སུ་ནི། ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་བརྟེན་ཏོ། །ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ནི་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། །སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་རི་རབ་དང་
གསེར་གྱི་རི་བདུན་དང། གླིང་བཞི་དང། བར་གྱི་གླིང་བརྒྱད་དང། ནང་གི་རྒྱ་མཚོ་དང། ཕྱིའི་རྒྱ་མཚོ་བཞི་དང། རི་རབ་ཀྱི་བང་རིམ་བཞིན་དང། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་དང། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་གནས་གཞན་རྣམས་དང། ཁོར་ཡུག་གི་རི་དང། ནམ་མཁའ་ལ་གཞལ་མེད་ཁང་དང་
འཐབ་བྲལ་དང། དགའ་ལྡན་དང། འཕྲུལ་དགའ་དང། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དང། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང། ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ཀྱི་གནས་གཞན་དག་དང། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་གནས་གཞན་དག་དང། ཚ་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་དང། གྲང་བའི་
སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་དང། ཉི་ཚེ་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་དང། དུད་འགྲོ་དང། ཡི་དགས་དེ་དག་ཁ་ཅིག་གི་གནས་གཞན་རྣམས་དང། ཉི་མ་རྣམ་པར་སྣང་བྱེད་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ཞིང་ཕྱོགས་སྣང་བར་བྱེད་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་ན། ཟླ་བ་སྟོང་དང། ཉི་མ་སྟོང་དང། རིའི་
རྒྱལ་པོ་རི་རབ་སྟོང་དང། ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་སྟོང་དང། ལྷོའི་འཛམ་བུ་གླིང་སྟོང་དང། ནུབ་ཀྱི་བ་གང་སྤྱོད་སྟོང་དང། བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་སྟོང་དང། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་དང། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དང། འཐབ་བྲལ་དང། དགའ་ལྡན་དང། འཕྲུལ་དགའ་དང། གཞན་འཕྲུལ་དབང་

[179B] ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་གནས་གཞན་སྟོང་པོ་འདི་ནི། སྟོང་སྤྱི་ཕུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བཤད་དོ། །སྟོང་སྤྱི་ཕུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྟོང་གང་འདི་ནི་སྟོང་གཉིས་པ་བར་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བཤད་དོ། །སྟོང་གཉིས་པ་བར་མའི་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྟོང་གང་འདི་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟིང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བཤད་དོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནི་འཁོར་ཡུག་ཆེན་པོས་ཀུན་དུ་བསྐོར་རོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ནི་མཉམ་དུ་འཇིག་ཅིང་ཆགས་སོ། །དཔེར་
ན་ཆུའི་རྒྱུན་གཉའ་ཤིང་ཙམ་འབབ་ན་བར་སྣང་ལ་ཆུའི་རྒྱུན་འབབ་པ་རྣམས་ཀྱི་བར་དང། མཚམས་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འཇིག་པ་དང། ཆགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བར་དང། མཚམས་མེད་དེ། གཞན་དག་ནི་ཞིག་ནས་འཇིག་གོ། །གཞན་དག་ནི་ཞིག་ནས་འདུག་གོ། །
གཞན་དག་ནི་འཆགས་སོ། །གཞན་དག་ནི་ཆགས་ནས་འདུག་གོ། །ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཇི་ལྟ་བར་ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གང་དང། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་བསྐྱེད་པས། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་འདི་མཐའ་དག་
ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །དེ་ལ་ལས་དང་ཉིན་མོངས་པས་བསྐྱེད་པ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཞེས་པ་དག་གོ་རིམས་ལྟར། སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུར་བསྟན་ཏོ། །གང་ཡང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དག་ནི་
སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་གྱི། གང་ཡང་སྨོན་ལམ་དང་དགེ་བའི་རྩ་བའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་དག་གོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྔས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་
བའི་གནས་དེ་དག་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། དེ་དག་ནི་བསམ་གཏན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་པའི་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན་ན། རྟོག་གེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། སྔར་མཐའ་དག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བསྟན་ནས། ད་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། མདོ་

[180A]༄༅། །ལས་གསུངས་པ་བསྟན་པའི་དོན་དུ། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བརྩམས་ཏེ་གསུངས་པ། ཡང་སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང། རྒ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང། ན་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང། འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང། མི་དགའ་བ་དང་ཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང། དགའ་བ་དང་བྲལ་བའི་
སྡུག་བསྔལ་དང། གང་འདོད་པ་བཙལ་ཏེ་མ་རྙེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང། མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ། དོག་པའི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དང། དེ་ལས་གཞན་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མའི་མངལ་ན་ཞུ་བ་དང། མ་ཞུ་བ་གཉིས་
ཀྱི་བར་ན་འདུག་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། མངལ་ན་མི་གཙང་བའི་རྫས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གཟིར་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཀུན་དུ་བཙིར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཙས་ནས་ཀྱང་རྒ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཞར་ལ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྒ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ན་
ཚོད་འགྱུར་བ་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཁམས་འགྱུར་བ་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ། སྲོག་འགྱུར་བ་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་དགའ་པ་དང་ཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ། ཕྲད་པ་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་
ཕྱིར་དགའ་བ་དང་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ། བྲལ་བ་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གང་འདོད་པ་བཙལ་ཏེ་མ་རྙེད་པ་དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ། རེ་བ་འབྲས་བུ་མེད་པ་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་སྡུག་བསྔལ་གནས་ངན་ལེན་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་
ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་བརྒྱད་ཡིན་ཡང་དྲུག་ཏུ་འགྱུར། དྲུག་ཡིན་ཡང་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དོག་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང། ཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང། བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང། རེ་བ་འབྲས་བུ་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང། གནས་ངན་ལེན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དེ་རྣམས་
ཕན་ཚུན་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་ཏེ། གསུམ་གྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་གསུམ་གསུངས་ན་ཅི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་གསུམ་བོ་དག་གིས་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བརྒྱད་བསྡུས་སམ། སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་གསུམ་བསྡུས་ཤེ་ན། གཅིག་གིས་

[180B] སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང། རྒ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང། ནའི་སྡུག་བསྔལ་དང། འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང། མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གང་གསུངས་པ་འདིས་ནི། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་
བསྔལ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་པ་དང་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང། གང་འདོད་པ་བཙལ་ཏེ་མི་རྙེད་པ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་གསུངས་པ་འདིས་ནི། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་
ཏོ༑ །སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པས་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཕྲད་པ་དང་མ་ཕྲད་པས་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་འགྱུར་བའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་འདི་ནི་
འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ། སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། གཉིས་ལས་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་ཞིང་མི་རྟག་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ཏེ། གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། དོན་དམ་པའི་
བདེན་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་གང། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་གང། སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནས། འདོད་པ་བཙལ་ཏེ་མ་རྙེད་པ་དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །འཇིག་
རྟེན་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་གསུང་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །གནས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གང་
མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་དང། སྡུག་བསྔལ་བའི་མཚན་ཉིད་དང། སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་དང། བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམ་པ་གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་དེ་དག་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་

[181A]༄༅། །མི་རྟག་པ་ཉིད་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དང། སྟོང་བ་ཉིད་དང། བདག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་གང། མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང། མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང། རྣམ་པར་འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་
དང༑ འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་དང། བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་དང། ཉེ་བའི་མཚན་ཉིད་དང། ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང། སྐད་ཅིག་གི་མཚན་ཉིད་དང། རྒྱུན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང། ནད་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང། སེམས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་དང། ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་
སུམ་ཚོགས་པ་རྒུད་པའི་མཚན་ཉིད་དང། སྣོད་འཇིག་པ་དང་ཆགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མེད་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་བདག་དང་བདག་གི་དུས་རྟག་ཏུ་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་དང་བདག་གི་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་
སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་རྟག་ཏུ་མེད་པའི་དོན་གང་ཡིན་པའི་དོན་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །མི་རྟག་པ་ནི་དགག་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་གང། གང་འདུ་བྱེད་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་
པར་འཇིག་པའོ། །བྱུང་ནས་མེད་པར་འགྱུར་བའོ། །འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་གང། གང་འདུ་བྱེད་རྣམས་གཞན་དང་གཞན་དུ་འབྱུང་བའོ། །རྒྱུད་མི་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའོ། །འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད་གང་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་དབང་བྱེད་པ་ཉམས་པ་དང། གཞན་དག་གིས་བདག་གིར་བྱས་པའོ། །
དངོས་པོའི་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་ལ་རང་བཞིན་གྱི་དབང་ཉམས་པ་དང། ཁ་ཅིག་ཏུ་གཞན་དག་གིས་བདག་གིར་བྱས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཉེ་བའི་མཚན་ཉིད་གང། མི་རྟག་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནོན་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆེ་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང། མི་
རྟག་པ་ཉིད་འབྱུང་བ་རྒྱུས་འབྲེལ་བའོ། །གང་གདོན་མི་ཟ་བར་མྱོང་བར་འགྱུར་བའོ། །སྐད་ཅིག་གི་མཚན་ཉིད་གང། འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་ལས་ཕན་ཆད་དུ་མི་གནས་པའོ། །བདག་ཉིད་འབྱུང་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གདོན་མི་ཟ་བར་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ཉིད་དོ། །རྒྱུན་གྱི་མཚན་ཉིད་གང། ཐོག་མ་མེད་

[181B] །ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་གྱི་འཁོར་བ་འོང་བ་དང། འགྲོ་བར་འགྱུར་བས་འབྱུང་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ནང་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གང། ཁམས་དང། ན་ཚོད་དང། སྲོག་རྣམས་སུ་འགྱུར་བའོ། །ན་བ་དང། རྒ་བ་དང། འཆི་བའི་མཚན་
ཉིད་ནི། ཁམས་མ་སྙོམས་པ་དང། སྤྱི་ཅེར་ལ་སོགས་པ་དང། གནས་པའི་དུས་ཀྱིས་འཕེན་པ་སྤྱད་པའོ། །སེམས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་གང། རེས་འགའ་འདོད་ཆགས་དང། བཅས་པའི་སེམས་དང། རེས་འགའ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་དང་
བཅས་པ་དང། ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བ་དང། གཏི་མུག་དང་བཅས་པ་དང། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་དང། བསྡུས་པ་དང་གཡེང་བ་དང། བྱིང་བ་དང་རབ་ཏུ་བཟུང་བ་དང། རྒོད་པ་དང། མི་རྒོད་པ་དང། ཉེ་བར་མ་ཞི་བ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང། མཉམ་པར་བཞག་པ་དང། མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་
ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །སེམས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་ནི། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་གནས་སྐབས་ལ་གནས་པ་ཉིད་དོ། །ལོངས་སྤྱོད་འབྱོར་བ་རྒུད་པའི་མཚན་ཉིད་གང། འབྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་རྒུད་པ་ཉིད་དོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་
གཏན་དུ་འདུག་པ་མ་ཡིན་པས་མཐར་ཉེས་པ་ཉིད་དོ། །སྣོད་འཇིག་པ་དང། འཆགས་པའི་མཚན་ཉིད་གང། འཇིག་པར་བྱེད་པ་གསུམ་སྟེ། མེ་དང་ཆུ་དང་རླུང་ངོ། །འཇིག་པ་ན་འདུས་པ་གསུམ་སྟེ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང། གསུམ་པ་དང། བཞི་པའོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པའི་ས་
ནི༑ གཞལ་མེད་ཁང་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང། ལྷན་ཅིག་འགགས་པས་འཇིག་ཅིང་འཆགས་སོ། །ས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་མེ་ལ་སོགས་པས་ཡང་དང་ཡང་དུ་འཇིག་པ་འབྱུང་སྟེ། མེ་དང། ཆུ་དང། རླུང་གིས་འཚིག་པར་བྱེད་པ་དང། འདྲུལ་བར་བྱེད་པ་དང། སྐམ་པར་བྱེད་པའི་
བདག་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པ་རྣམས་དང། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང། གཉིས་པ་དང། གསུམ་པའི་མཐར་ཐུག་པར་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་འཇིག་གོ། །དེའི་གོང་མ་ལྷག་མ་ལུས་པ་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང། གསུམ་པ་དང། བཞི་པའི་གནས་གཞན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་

[182A]༄༅། །ལུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞལ་མེད་ཁང་རྣམས་གང་གིས་འཇིག་ཅིང་འཆགས་ཞེ་ན། ཕྱི་རོལ་གང་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་གྱི། གཞལ་མེད་ཁང་དེ་དག་ནི། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཉིད་སྐྱེ་བ་དང། ལྷན་ཅིག་ཏུ་གྲུབ་ཅིང། འཆིང་བ་དང་ལྷན་
ཅིག་ཏུ་འགག་སྟེ། དེ་ཉིད་དེ་དག་གིས་འཆགས་པ་དང། འཇིག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བསྐལ་བ་བར་མ་གསུམ་སྟེ། མུ་གེའི་བསྐལ་པ་བར་མ་དང། ནད་ཀྱི་བསྐལ་བ་བར་མ་དང། མཚོན་གྱི་བསྐལ་བ་བར་མ་སྟེ། དེ་དག་གིས་བསྐལ་བ་ཚར་ཕྱིར་པར་འགྱུར་རོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་
ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མར་འབྲི་བ་བར་གྱི་བསྐལ་བ་གཅིག་དང། ཡར་འཕྲལ་དང། མར་འབྲི་བ་བཅོ་བརྒྱད་དང། ཡར་སྐྱེ་བ་གཅིག་སྟེ། དེ་ལ་མར་འབྲི་བ་བར་གྱི་བསྐལ་པ་གཅིག་དང། ཡར་འཕེལ་དང། མར་འབྲི་བ་བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་པ་ནི། ཆགས་པའི་དུས་ན་མར་འབྲི་བ་བར་གྱི་བསྐལ་པ་
གཅིག་དང། ཡར་འཕེལ་བ་དང། མར་འབྲི་བ་བཅོ་བརྒྱད་ནི་དེ་དང་བཅུ་དགུའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཐ་མར་ཡར་སྐྱེ་བ་གཅིག་གོ། །བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུར་འཇིག་རྟེན་འཇིག་གོ། །བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུར་འཇིག་རྟེན་ཞིག་པར་འགྱུར་རོ། །བར་གྱི་བསྐལ་བ་ནི་ཤུར་འཇིག་རྟེན་འཆགས་སོ། །བར་
གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུར་འཇིག་རྟེན་ཆགས་ནས་འདུག་གོ། །དེ་དག་ནི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ཅུ་སྟེ། དེ་ནི་བསྐལ་པ་ཆེན་པོའོ། །བསྐལ་བ་བགྲང་བའི་ཚུལ་དེས། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང། གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་དོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ཚེ་ཟད་ཅིང་བསོད་
ནམས་ཟད་པ་ལས་ཀྱང་ཟད་ནས་གནས་དེ་ནས་འཆི་འཕོ་བར་འགྱུར་རོ། ཚེ་ཟད་པས་ཇི་ལྟ་བུ། འཆི་བའི་དུས་ལ་བབ་པའོ། །ཚེ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བ་སྟེ། ཚེའི་འཕེན་པ་ཇི་ཙམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་དུས་སུ་འཆི་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །བསོད་ནམས་ཟད་པས་ཇི་ལྟ་བུ། དུས་མ་ཡིན་
པར་འཆི་བའོ། །འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་དེ་དག་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རོ་མྱང་བས་བསོད་ནམས་ཟད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་དུས་ལ་མ་བབ་ཀྱང་འཆིའོ། །བསོད་ནམས་ཟད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་དེ། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་པས། དེའི་ཚེ་

[182B] །ལས་ཟད་པས་ཇི་ལྷ་བུ། དེར་སྐྱེས་ནས་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང། ལེན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པའོ། །ལས་ཟད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུན་ཆད་ནས་འཆི་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། གནས་དེར་
སྐྱེས་ནས་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང། ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་སྤྱད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རམ། མེད་པའི་ཕྱིར་དེར་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་གང། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་གསུམ་དང། སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དོག་པའི་
སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གང་མི་རྟག་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ཞེས་གསུངས། མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་གནས་ཉིད་ཀྱི་ཆར་གཏོགས་པ་སྟེ། སྐྱེ་བའི་ཆར་གཏོགས་པ་དང། འཇིག་པའི་ཆར་གཏོགས་པའོ། །སྐྱེ་བའི་ཆར་གཏོགས་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་
བསྔལ་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །སྐྱེ་བའི་ཆར་གཏོགས་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི། མ་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕྱོགས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་གནོད་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །འཇིག་པའི་ཆར་གཏོགས་
པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་བསྟེན་ནས། འགྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །འཇིག་པའི་ཆར་གཏོགས་པ་ནི་བྱུང་ནས་མེད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ནི་བདེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་མི་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་གཉི་གའི་ཆར་གཏོགས་པའི་མི་
རྟག་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །གནས་ངན་ལེན་དང་བཅས་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བ་དང། འཇིག་པ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉི་གའི་ཆར་གཏོགས་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་
དགོངས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ངས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང། འདུ་བྱེད་འགྱུར་བ་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས། གང་ཅི་ཚོར་ཡང་རུང། འདི་ནི་འདིར་སྡུག་བསྔལ་དུ་གསུངས་སོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ངས་འདུ་བྱེད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང། འདུ་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས། གང་ཅི་ཚོར་ཡང་

[183A]༄༅། །རུང་བ་འདིར་སྡུག་བསྔལ་དུ་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང། བདེ་བ་མྱོང་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ཏུ་དགོངས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ནི། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་
དགོངས་པ་བརྗོད་པ་མི་དགོས་སོ། །ཡང་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཉིད་དང། རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱད་མངོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱའོ། །འདུ་བྱེད་མི་རྟག་པ་གང་དག་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་དེ་དག་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་
ཕྱིར༑ སྡུག་བསྔལ་དུ་དགོངས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་ནི་ལམ་ཡང་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་དུ་འགྱུར་རོ། །སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་གང་གང་ལ་གང་མེད་པ་དེ་ནི་དེས་སྟོང་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་བ་སྟེ། ཡང་འདི་ལྟར་ལྷག་མ་གང་དེ་ནི་འདི་ཡོད་པ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །གང་ན་ཅི་ཞིག་མེད། ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་རྟག་པ་དང། བརྟེན་པ་དང། ཐེར་ཟུག་དང། མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་དང། བདག་དང་བདག་གི་མེད་དོ། །དེ་
ལྟ་བས་ན་དེ་དག་ནི་དེས་སྟོང་ངོ། །ལྷག་མ་གང་བདག་མེད་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་བདག་ནི་མེད་ཀྱི། བདག་མེད་པ་ནི་ཡོད་པར་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདག་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་མེད་དོ། །
འདུ་བྱེད་དེ་དག་ནི་རྟག་ཏུ་དེ་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བདག་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་གཉིས་ཀ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །འདི་ལ་དགོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཡང་ཡོད་པ་དང། མེད་པ་ཡང་མེད་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་གསུངས་
སོ༑ །ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་བ་ཉིད་དོ། །དང་པོ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཉེ་བར་བཟུང་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཉེ་བར་བཟུང་བ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་

[183B] །གཉིས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཉེ་བར་གཟུང་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི། གཞན་གྱི་དབང་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བཟུང་བ་སྟེ། དེ་ནི་རྣམ་པ་གང་དང་གང་དུ་ཀུན་དུ་བརྟག་པར་བྱ་བ་རྣམ་པ་དེ་དག་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་
པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཉེ་བར་བཟུང་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཉེ་བར་བཟུང་པ་སྟེ། དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་གང། ཇི་ལྟར་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཏུ་བཏགས་པའི་མཚན་
ཉིད་ངེས། ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་བདག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བདག་མེད་པའོ། །བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདུ་བྱེད་དེ་དག་ཉིད་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལ་དགོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་
ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ང་ཡི་བ་མེད་པའོ། །འདི་ནི་ང་མ་ཡིན་པའོ། །འདི་ནི་ངའི་བདག་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་འདི་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་འདིའི་
དོན་ཅི། ཅིའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་འདི་ནི་བདག་གི་བ་མ་ཡིན་པའོ། །ནང་གི་དངོས་པོ་འདི་ནི་ང་མ་ཡིན་པའོ། །འདི་ནི་ངའི་བདག་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཕྱིའི་དངོས་པོ་ལ་ནི་བདག་གི་རྣམ་པ་དང། ནང་ལ་ནི་བདག་དང་བདག་གི་རྣམ་པ་བཀག་པའོ། །སྐད་ཅིག་གི་
མཚན་ཉིད་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཇི་ལྟ་བུ། འདི་ལྟར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ། དེ་ལྟར་གཟུགས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། །སེམས་ཀྱིས་ཟིན་པ་དང། སེམས་དང། གྲུབ་པ་བདེ་བ་གཅིག་པ་དང། སེམས་འགྱུར་ན་དེ་འགྱུར་བ་དང། སེམས་ཀྱི་
གནས་ཡིན་པ་དང། སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་བྱུང་བ་དང། སེམས་ཀྱི་དབང་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་མཐར་འགྱུར་བར་དམིགས་པ་དང། སྐྱེས་ནས་ཀྱང་རྐྱེན་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་གི་དང་གིས་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་ཕྱིར། །གཟུགས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་

[184A]༄༅། །ཅད་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ནི་གྲགས་ལ། སྐད་ཅིག་མའི་མཚན་ཉིད་དུ་ནི་མ་གྲགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་འགྲུབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་སྐད་ཅིག་པ་ཉིད་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་མ་གྲུབ་པ་གཟུགས་ཀྱི་
སྐད་ཅིག་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་བོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་སེམས་ཀྱིས་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་སྐད་ཅིག་མས་ལུས་ཟིན་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ནི་ཡང་དག་པར་གྲུབ་ཀྱི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ལུས་ནི་རུལ་
བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་དང་གྲུབ་པ་དང། བདེ་བ་གཅིག་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་སྐད་ཅིག་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་འགྱུར་ན་དེ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདེ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་དང། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་སེམས་འགྱུར་
བས་ལུས་འགྱུར་བར་སྣང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འགྱུར་བའི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྱུར་བས་ལུས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ། །སེམས་ཀྱི་གནས་ཡིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལས་དབང་པོ་ཉིད་དང་བཅས་པའི་ལུས་ནི་སེམས་ཀྱི་གནས་སུ་གྲུབ་པ་སྟེ། གང་ཞིག་གི་སྐྱེ་བའི་གནས་ཡིན་པ་དེ། བདག་
འཇིག་པ་མེད་པར་དེའི་གནས་སུ་འགྱུར་བ་མི་སྣང་སྟེ། དཔེར་ན་མ་དང་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་དང། ས་བོན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་སེམས་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་པས། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ཁོ་ན་ལ་རྣམ་པར་འཇིག་པར་གྲུབ་བོ། །སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་བྱུང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནང་
དང་ཕྱིའི་གཟུགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་བྱུང་སྟེ། དེ་བས་ན་རྒྱུ་སྐད་ཅིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་ཡང་སྐད་ཅིག་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །གཟུགས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དང། རྐྱེན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ན་རྒྱུ་རྐྱེན་མི་རྟག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་གཟུགས་རྟག་
པར་ག་ལ་འགྱུར་ཞེས་མདོ་ལས་བྱུང་བའི་ཚིག་གི་ཚུལ་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་ཀྱིས་དབང་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཐུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་སེམས་གཟུགས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་སྟེ། དེས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་རེ་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མོས་པ་

[184B] ཡང་མཐར་འགྱུར་བར་དམིགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་འགྱུར་བ་མེད་པར་གློ་བུར་དུ་གཟུགས་ཀྱི་ཐ་མར་འགྱུར་བ་མི་རིགས་ན། །དེ་ཡང་དམིགས་པས་དེ་བས་ན་ཐ་མའི་གཟུགས་ཀྱི་འགྱུར་བ་རང་གི་རྐྱེན་གྱིས་སྐད་
ཅིག་རེ་རེ་ལས་འགྱུར་པ་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་སྐད་ཅིག་པར་གྲུབ་པོ། །སྐྱེས་ནས་ཀྱང་རྐྱེན་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་གི་དང་གིས་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྐྱེན་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་གི་དང་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྐྱེན་གཞན་ལ་
མི་ལྟོས་པར་གདོན་མི་ཟ་བར་འཇིག་སྟེ། དངོས་པོ་སྐྱེས་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པ་མ་ཡིན་ལ། ཕྱིས་འཇིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་ཚུལ་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེས་པ་ཅན་གྱིས་འཇིག་པར་འགྱུར་བས་སྐད་ཅིག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་བོ། །གཟུགས་གང་
ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་དང། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་དག་ཅི་ལས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་ཤེ་ན། སྲིད་པ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་སོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ལ་བརྟེན་པའི་དངོས་པོའི་དོན་ནི་རྒྱུར་བྱས་པའི་དོན་ཏེ། འབྱུང་བའི་
ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མི་ལྟོས་པར་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་བ་ལོགས་ཆིག་ན་རང་དབང་དུ་འབྱུང་བའི་མཐུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་པ་གང་ལས་འབྱུང་བ་གང་དམིགས་བ་དེ་ནི་དེ་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་རིག་པར་བྱའོ། །འབྱུང་བ་གཅིག་ལས་གྱུར་པའི་འདུས་པ་ཡང་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་ཏེ། ས་རྡོག་སྐམ་པོ་ལྟ་བུའོ། །འབྱུང་
བ་གཉིས་ལས་གྱུར་པ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་ཉིད་གཤེར་བའོ། །འབྱུང་བ་གསུམ་ལས་གྱུར་པ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་ཉིང་དྲོ་བའོ། །འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ལས་གྱུར་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ས་རྡོག་དེ་ཉིད་གཤེར་བ་དང་དྲོ་བ་དང་འདྲིལ་ཞིང་འགྲོ་བའི་གནས་སྐབས་ནའོ། །རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ལ་ཡང་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་
གང། འདུས་པ་གང་གང་ལ་དམིགས་པ་དེ་ནི་དེ་ན་ཡོད་པའོ་ཞེས་རིག་པར་བྱའོ། །འདུས་པའི་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་གཅིག་པའང་ཡོད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། འོང་ལྟ་བུའོ། །རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་གཉིས་དང་ལྡན་པའང་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྒྲ་དང་དྲི་དད་བཅས་པའི་རླུང་ལྟ་བུའོ། །རྒྱུར་བྱས་པའི་

[185A]༄༅། །གཟུགས་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡོད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དུ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནི་གཟུགས་དང་དྲི་དང་རེག་བྱའོ་ཁྱད་པར་གྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རེག་བྱའི་བྱེ་བྲག་ནི་འདིར་ཡང་བ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ཡོད་དེ། དྲི་རྣམ་པ་མེད་པའི་
ནོར་བུའི་སྣོད་ཀྱི་ནང་ན་ཡོད་པའི་ཚུལ་གཟུགས་དང། རོ་དང། རེག་བྱ་ཡོད་པའོ། །རྒྱུར་བྱས་བའི་གཟུགས་བཞི་དང་ལྡན་པའང་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ་བུ་རམ་གྱི་རྔོག་མ་ལྟ་བུའི། །རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ལྔ་དང་ལྡན་པའང་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་ཉིད་སྒྲ་དང་བཅས་པའོ། །དེ་ལྟར་གཞན་ལའང་
འབྱུང་བའམ། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་བ་གང་ན་གང་ཡོད་པ་དེ་ན་དེ་ཡོད་པར་རིག་པར་བ་སྟེ། གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པ་ནི་གཟུགས་འདུས་པའོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ལ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལུས་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་གཞག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་
དོན་ཏོ། །བཤིག་ན་མུ་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློས་མཐར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བློས་ཅི་ཙམ་དུ་ཆ་ཤས་ཀྱིས་བཤིག་པའི་མཐར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་ནུས་པ་དེ་རྩམ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ལུས་མེད་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་
འཇོག་ཅེ་ན། རིལ་པོའི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་གཞིག་པ་དང། གཟུགས་ལ་བློས་ཆ་ཤས་ཀྱིས་བཤིག་ན་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་གཟུགས་གཅིག་གོ་ཞེས་རིལ་པོར་འདུ་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་བར་འཇུག་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་ལ་རྫས་སུ་
ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བློས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས་གཟུགས་ཅི་ཡང་མེད་པར་རྟོགས་ནས། གཟུགས་ལ་རྫས་སུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་འཇུག་སྟེ། འདི་ལྟར་རྣམ་བར་རིག་པ་ཙམ་དུ་འཇུག་བས་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འགྱུར་རོ། །
བློའི་དབྱེ་བ་དང་རྫས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམ་པར་གཞག་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཚིག་གཉིས་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཡང་སྡུག་བསྔལ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་ལ་མ་བསྲབས་པ་དང། བསྲབས་པའང་ཡིན་ལམ་བསྲབས་པའང་ཡིན་པའང་ཡོད། བར་མ་མ་བསྲབས་པའང་ཡོད། རྗེས་

[185B] ཆེས་བསྲབས་ལ། བསྲབས་པའང་ཡོད། ཤིན་ཏུ་ཆེས་བསྲབས་ལ་བསྲབས་པའང་ཡོད། སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་པ་སྡུག་བསྔལ་དུ་སྣད་ཞིང་བསྲབས་པ་ཆེན་པོ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་ཕ་མ་བསྲབས་པ་གང། གང་འདོད་པ་
ན་སྤྱོད་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །འདོད་བའི་ཁམས་ན་སྤྱོད་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་ན་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང། འགྲོ་བ་དང་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསགས་པས་ན་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་
དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་ལ་མ་བསྲབས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བསྲབས་པ་གང། དེ་ཉིད་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་བ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །དེ་ཉིད་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྐྱེས་པ་སྟེ། གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་དེས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
བསྲབས་པའང་ཡིན་ལ། མ་བསྲབས་པའང་ཡིན་པ། དེ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྐྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་
སྟེ༑ སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་བྱས་པ་དང། གཏན་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །བར་མ་བསྲབས་པ་ལ་སོགས་བ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བར་མ་མ་བསྲབས་པ་གང། གཟུགས་
ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པ་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །བསྲབས་ལ་མ་བསྲབས་པ་གང། གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེས་པར་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །ཆེས་བསྲབས་པ་ལ་བསྲབས་པ་གང། གང་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །ཤིན་ཏུ་ཆེས་བསྲབས་པ་
ལ་བསྲབས་པ་གང། གང་མི་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྲོག་གི་དབང་པོའི་རྐྱེན་གྱི་མིང་དང་གཟུགས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་ལ། སྡུག་བསྔལ་དུ་སྣང་ཞིང་བསྲབས་པ་ཆེན་པོ་ཉེ་བར་གནས་པ་གང། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། བསམས་བཞིན་དུ་སྲིད་པར་

[186A]༄༅། །སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་དུ་མའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གསལ་བར་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ང་ཆི་བ་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ལ། འཆི་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དགེ་བའི་སེམས་ཡོད་པ་དང། མི་དགེ་བའི་སེམས་ཡོད་པ་དང། ལུང་དུམ་བསྟན་པའི་
སེམས་ཡོད་པ་སྟེ། རང་གི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་སམ། གཞན་གྱིས་བསྒྲུབས་བས་ཀྱང་རུང་སྟེ། སེམས་གསལ་བ་ནི་དགེ་བའི་སེམས་ཡོད་པའི་འཆི་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །རང་གི་མི་དགེ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པས་སམ། གཞན་གྱིས་བསྒྲུབས་པས་ཀྱང་རུང་སྟེ། སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་གསལ་བ་ནི་མི་
དགེ་བའི་སེམས་ཡོད་པའི་འཆི་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་གསལ་ཡང་རུང། མི་གསལ་ཡང་རུང། རྐྱེན་དེ་གཉིས་ཀ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་མི་ནུས་པའང་རུང་སྟེ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་ཡོད་པའི་འཆི་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཡོད་པའི་འཆི་
བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་འཆི་འཕོ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྔ་རོལ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པར་རིག་བར་བྱའོ། །དགེ་བ་བྱེད་པའི་ལུས་ནི་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་སྨད་གྲང་བར་འགྱུར་རོ། །མི་དགེ་བ་བྱེད་བའི་ལུས་ནི་སྟོད་གྲང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་མི་དགེ་བ་བྱེད་བའི་བར་
མ་དོའི་སྲིད་པར་མངོན་པར་འཇུག་པ་ནི། དཔེར་ན་གོས་ནག་པོའམ། མཚན་མོ་མུན་ནག་ན་སྣང་བ་ལྟ་བུའོ། །དགེ་བ་བྱེད་པ་ནི་དཔེར་ན་གོས་དཀར་པོའམ། ཟླ་བའི་འོད་དང་བཅས་པའི་མཚན་མོར་སྣང་བ་ལྟ་བུའོ། །བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་དང། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་ནའོ། །
གཟུགས་མེད་པ་ནས་ནི་འཆི་འཕོ་བ་ནའོ། །དེ་ནི་ཡིད་ལས་བྱུང་བ་དང། དྲི་ཟ་ཞེས་ཀྱང་ངོ། རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཉིད་དེ། སེམས་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དྲི་ཟ་ནི་དྲིས་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དྲི་དད་མཐུན་པར་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །མཆོག་ཏུ་ཐོགས་ན་ཞག་བདུན་དུ་གནས་ཏེ། དེ་
ཚུན་ཆད་ཀྱིས་འཆི་འཕོའོ། །སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་རྙེད་ནའོ། །ཅི་སྟེ། མ་རྙེད་ན་ཞག་བདུན་པའི་འོག་ཏུ་ཤི་འཕོས་ནས། ཡང་བར་དོའི་སྲིད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའོ། །དེ་ལྟར་ལན་བདུན་གྱི་བར་དུ་བྱས་ནས་སོ། །ཇི་སྟེན་ལྡོག་གོ། །གལ་ཏེ་གནས་སྐབས་དེ་ན་གཞན་དུ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་མངོན་དུ་གྱུར་ནས་

[186B] བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཐོབ་པའི་དགེ་སློང་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །མཉམ་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན། ས་དེ་པའི་བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ན། ཐར་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལོག་པར་ལྟ་བ་རྙེད་ནས། སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ན་
གནས་པ་ཡང་ལ་སོགས་སོ། །སྔོན་གྱི་འཕེན་པའི་དབང་གིས་དགེ་བའི་ལས་ལ་སོགས་པའི་སེམས་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐལ་བ་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་ངོ། །གང་དག་དང་ལྷན་ཅིག་སྔོན་དགེ་བའམ། མི་དགེ་བ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་དང་བདག་ཉིད་ལྟན་ཅིག་ཏུ་
འདུག་པར་རྨི་ལམ་ཙམ་གྱི་ཚོད་དུ་ཤེས་སོ། །གང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་བྱད་གཟུགས་སོ། །དེ་ལ་སྔོན་ལོགས་ཀྱི་སྲིད་པའི་བྱད་གཟུགས་འགྲུབ་པོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དབང་པོ་རྣམས་མངོན་པར་འགྲུབ་སྟེ། འགྲོ་བ་ལ་ཐགས་ཐོགས་མེད་དོ། །རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་བཞིན་དུ་མྱུར་དུ་འགྲོ་ཞིང་སྐྱེ་
བའི་གནས་སུ་ཐོགས་སོ། །སྲང་མདའི་མཐོན་དམན་གྱི་ཚུལ་དུ་འཆི་འཕོ་ཞིང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་རོ། །བར་དོའི་སྲིད་པ་ན་གནས་པ་ནི་སྐྱེ་བའི་གནས་ལ་འདོད་ཆགས་བསྐྱེད་དེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་བར་དོའི་སྲིད་པ་འགག་ཅིང་ནུར་ནུར་
པོར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པ་བྱུང་སྟེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་གནས་བཞི་པོ་སྒོ་ད་ལས་སྐྱེ་བ་དང་མངལ་ནས་སྐྱེ་བ་དང། དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེ་བ་དང། རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བའི་དབང་པོ་མངོན་བར་འགྲུབ་པོ། །རྟེན་ཅིང་
འབྲེལ་བར་འབྱུང་པ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མིང་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་རིམ་གྱིས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ། ཐོག་མ་ཉིད་དུ་ནུར་ནུར་འགྱུར། །ནུར་ནུར་པོ་ལས་མེར་མེར་འགྱུར། །མེར་མེར་པོ་ལས་ནར་ནར་འགྱུར། །ནར་ནར་པོ་ལས་གོར་གོར་འགྱུར། །གོར་གོར་པོ་ལས་རྐང་
ལག་འགྱུས། །སྐྲ་སྦུ་སེན་མོ་ལ་སོགས་འབྱུང། །དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་རྣམས་དང་ནི། མཚན་རྣམས་མཐར་གྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྫོགས་སོ།། །།ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་གང། ཉོན་མོངས་

[187A]༄༅། །པ་དང། ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་ལས་སོ། །ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་ནི། གང་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་ཡང་གང་ཞེན། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་ལས་ཏེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དེ་
ལྟར་ཡིན་ན་ཀུན་འབྱུང་བ་བསྟེན་པ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྲིད་པ་ཉིད་བསྟན་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཙོ་བོར་བསྟན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྲེད་པ་ཡང་འབྱུང་བ་ཅན། དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་དེ་དང་དེར་མངོན་པར་དགའ་བ་ལ་
ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་བར་བསྟན་པས་བསྟན་ཏོ། །གཙོ་བོའི་དོན་གང། གང་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་གང་འདི་ལྟར་སྲིད་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་གང། འདི་ལྟར་སྲེད་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ནི། ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པའི་ལུས་དང་ཡུལ་
གྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལུས་ཐོབ་པ་ལ་ནི་སྲེད་པའོ། །མ་ཐོབ་པ་ལ་ནི་ཡང་འབྱུང་བའོ། །ཐོབ་པའི་ཡུལ་རྣམས་ནི་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པའོ། །མ་ཐོབ་པའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་ནི་དེ་དང་དེ་དག་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །གནས་སྐབས་
ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་དང། གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་གནས་སྐབས་གསུམ་པོ་དག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པ་ལ་ནི་འབྲལ་བར་སྲེད་དོ། །མ་ཐོབ་པ་ལ་ནི་མ་
ཕྲད་པས་སྲེད་དོ། །འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་ནི། ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ནི་འབྲེལ་བའི་སྲེད་པ་དང། ཕྲད་པའི་སྲེད་པའོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་ནི་གཏི་མུག་གི་སྲེད་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང། གནས་ངན་ལེན་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་པ་དང། སྡུག་
བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་ན་ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་འདུ་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཏེ། དེ་ལ་བདག་ཏུ་རྨོངས་པའི་སྒོ་ནས་སྲེད་པ་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་དང། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་

[187B] དུས་གསུམ་པོ་དག་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདས་བའི་དུས་ལ་ནི་བལྟས་པའི་རྣམ་པས་རྗེས་སུ་འགྲོའོ། །མ་འོངས་པ་ལ་ནི་མངོན་བར་དགའ་བའི་རྣམ་པས་རྗེས་སུ་འགྲོའོ། །ད་ལྟར་བྱུང་པ་ལ་ནི་ལྷག་པར་ཆགས་པས་རྗེས་སུ་འགྲོའོ། །ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་དང་
ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ནི། འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང། གཟུགས་མེད་པ་དག་གི་སྲེད་པ་དག་གིས་ཁམས་གསུམ་པ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོལ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་དང། ཚོལ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་པ་ནི། དེས་འདོད་པ་དང། སྲིད་པ་དང། ལོག་བས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཚོལ་བའི་
ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་ཚོལ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ལས་ཡོངས་སུ་མ་གྲོལ་བ་དེ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་འགྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྲིད་པ་ཚོལ་བ་ནི་གཟུགས་དང། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་དོ། །ལོག་པས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཚོལ་བས་ནི་འཁོར་བ་ལས་ཡོངས་སུ་མ་
གྲོལ་བ་དེར་འཁོར་རོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ནི་བྱུང་བ་དང། འཇིག་པའི་སྲིད་པ་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་རྣམ་པ་དང། ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང། གྲངས་དང་མཚན་ཉིད་དང། འབྱུང་བ་དང། དམིགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང། རྣམ་གྲངས་
དང་ལོག་པར་ཞུགས་པ་དང། ཁམས་དང། རིས་དང། སྤོང་བར་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །གྲངས་གང། ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་གམ་བཅུའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་གང། འདོད་ཆགས་དང། ཁོང་ཁྲོ་དང། ང་རྒྱལ་དང། མ་རིག་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་དང། ལྟ་བའོ། །དེ་དག་ཉིད་ལྟ་བ་
རྣམ་པ་ལྔའི་བྱེ་བྲག་གིས་བཅུར་འགྱུར་རོ། །ལྟ་བ་རྣམ་པ་ལྔའི་བྱེ་བྲག་ནི། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང། མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་དང། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང། ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའོ། །མཚན་ཉིད་གང། ཆོས་གང་འབྱུང་བ་ན། རབ་
ཏུ་མ་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་འབྱུང་སྟེ། དེ་བྱུང་བས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བས་འབྱུང་བ་དེ་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རབ་ཏུ་མ་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་གཡེང་བས་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བ་

[188A]༄༅། །དང། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བ་དང། རྒོད་པས་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བ་དང། རྨུགས་པས་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བ་དང། བག་མེད་པས་རབ་ཏུ་མ་ཞི་པ་དང། འཛེམ་པ་མེད་པས་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བའོ། །འབྱུང་བ་གང་ཉོན་མོང་པའི་བག་ལ་ཉལ་མ་སྤངས་པར་གྱུར་བ་དང། ཉོན་མོངས་
པའི་གནས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་སྣང་པར་འགྱུར་བ་དང། ངེ་ལ་ཡང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ལས་ཉོན་མོངས་པས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་བ་སྤངས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་གནས་ངན་
ལེན་ལེགས་པར་མ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པའི་གནས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆགས་པར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡུལ་དེ་ལ་སྡུག་པའི་མཚན་མ་ལ་སོགས་པར་
འཛིན་པ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་དང་མཐུན་པའོ། །དམིགས་པ་གང། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམིགས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་ཡང་དམིགས་པའོ། །མ་རིག་པ་གང། ལྟ་བ་དང། ཐེ་ཚོམ་མ་གཏོགས་པར་འདོད་པ་
ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ས་གོང་མ་ལ་དམིགས་པའོ། །མ་རིག་པ་དང། ལྟ་བ་དང། ཐེ་ཚོམ་མ་གཏོགས་པས་ཀྱང་གོང་མ་ལ་དམིགས་པ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི་དེ་དག་ནི་ཇི་ལྟར་རང་གིས་པ་ལ་དམིགས་པ་བཞིན་དུ་ས་དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཀུན་དུ་བརྟགས་
པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དམིགས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པས་གོང་མ་ལ་དམིགས་པ་ནི་གང་ལྟ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་བའོ། །ལྟ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་མ་གཏོགས་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་ས་པའི་འདུ་བྱེད་ལ་ངའོ་སྙམ་དུ་མངོན་བར་ཞེན་པ་ནི་མ་མཐོང་
ངོ། །ས་གོང་མའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ས་འོག་མ་པ་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ས་གོང་མའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ས་འོག་མ་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འགོག་པ་དང་ལམ་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་དག་ལ་དམིགས་པ་མ་

[188B] འགོག་པ་དང་ལམ་ལ་དམིགས་པ་ན། དེ་གཉི་ག་ལ་དངོས་སུ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དམིགས་པ་ནི་དེས་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་དམིགས་པ་
ནི་དེས་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་ལྟེ། དེའི་དམིགས་པ་ནི་དེས་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དེ་ལས་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དེ་ལས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་གུད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞི་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་བ་ནི། ལྟ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་གཞི་དང་བཅས་པ་ལ་
དམིགས་པའོ། །མཚུངས་པར་ལྡན་པ་གང་འདོད་ཆགས་ནི་ཁོང་ཁྲོ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁོང་ཁྲོ་དང་ཇི་ལྟ་བར་ཐེ་ཚོམ་དང་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ནི་ཁོང་ཁྲོ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་མི་མཐུན་པ་གཉིས་
གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེ་ཚོམ་དང་ཡང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི། ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་ན་བློ་གནས་པ་མེད་པས་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་དེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པ་དང་མི་མཐུན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚུངས་པར་ལྡན་པར་རིག་པར་
བྱའོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཁོང་ཁྲོ་དང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། ཁོང་ཁྲོ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང། ང་རྒྱལ་དང། ལྟ་བ་དང། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁོང་ཁྲོ་བ་ཡང་འདོད་ཆགས་དང། ང་རྒྱལ་དང། ལྟ་བ་དང། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སུ་ཞིག་དངོས་པོ་གང་ལ་ཞེ་འགྲས་
པར་འགྱུར་བ་དེས་དེ་ལས་ཁེངས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་རྟོག་པར་ཡང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ང་རྒྱལ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་དང། ཐེ་ཚོམ་དང། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མ་རིག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་མ་འདྲེས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །མ་འདྲེས་པ་ནི་བདེན་
པ་རྣམས་མི་ཤེས་སོ། །ལྟ་བ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་དང་ཐེ་ཚོམ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐེ་ཚོམ་ནི་འདོད་ཆགས་དང། ང་རྒྱལ་དང་ལྟ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་ཕན་ཚུན་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་མཐུན་པ་དག་མི་མཐུན་པ་

[189A]༄༅། །དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆར་གཏོགས་པ་རྣམས་ཞེ་སྡང་གི་ཆར་གཏོགས་པ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་བ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །མི་མཐུན་པ་མེད་པ་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པ་བཞིན་དུ་མཚུངས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་ནི་མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་
དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །བདག་དང་གཞན་ལ་མི་ལྟ་བ་མིད་ན་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྨུགས་པ་དང། རྒོད་པ་དང། མ་དད་པ་དང། ལེ་ལོ་དང། པག་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །རྨུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་སྦྱར་བར་
བྱ་སྟེ། ལས་སུ་མི་རུང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་གྲངས་གང་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང། འཆིང་བ་དང། བག་ལ་ཉལ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང། ཆུ་བོ་དང། སྦྱོར་བ་དང། ཉེ་བར་ལེན་པ་དང། མདུད་པ་དང། སྒྲིབ་པ་དང། ཐ་བ་
དང། དྲི་མ་དང། སྡིག་པ་དང། ཟུག་རྡུ་དང། ཅི་ཡང་དང། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང། ཟག་པ་དང། ཕོངས་པ་དང། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང། འཁྲུག་པ་དང། འཐབ་པ་དང། རིམས་ནད་དང། ནགས་སྦྱོར་དང། གག་ས་ཞེས་བྱ་བ་དག་གོ། །ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ནི་དུ། ཇི་ལྟར་གང་དུ་སྦྱོར་ཀུན་དུ་སྦྱོར་
བ་དགུ་སྟེ། རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང། ཁོང་ཁྲོའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང། ང་རྒྱལ་གྱི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང། མ་རིག་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང། ལྟ་བའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང། མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང། ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང། ཕྲག་དོག་གི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང། སེར་སྣའི་ཀུན་
དུ་སྦྱོར་བའོ། །རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ནི། ཁམས་གསུམ་པའི་འདོད་ཆགས་སོ། །རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་པ་ལ་ཡིད་མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡིད་མི་འབྱུང་བས་མི་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་དགེ་བ་ལ་མི་སྤྱོད་དེ། གང་གིས་ཕྱི་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མངོན་པར་གྲུབ་
པར་བྱེད་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་དུ་སྦྱོར་རོ། །གང་ཞིག་རྣམ་པ་གང་གིས་དངོས་པོ་གང་ལ་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དེ་ནི་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་གང་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ནི། ཁམས་གསུམ་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པ་གང་

[189B] དེ་དང་ལྡན་བ་ཁམས་གསུམ་པ་ལ་ཡིད་མི་འབྱུང་བ་ནི་མི་དགེ་བ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་ཅིང་དགེ་བ་མི་སྤྱོད་པས་སོ། །གང་ཀུན་དུ་སྦྱོར་ཞེ་ན། ཕྱི་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་དུ་མངོན་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁོང་ཁྲོ་བའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཁོང་
ཁྲོའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་གང། སེམས་ཅན་དང། སྡུག་བསྔལ་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་པའོ། །ཁོང་ཁྲོའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ནི། ཁོང་ཁྲོའི་རྒྱུ་ལས་སེམས་ཡལ་བར་མི་འདོར་ཏེ། གང་གིས་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་དགེ་པ་མི་སྤྱོད་དོ། །གང་གིས་
ཕྱི་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་སྦྱར་རོ། །ང་རྒྱལ་གྱི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་གང། ང་རྒྱལ་བདུན་ཏེ། ང་རྒྱལ་དང། ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་དང། ང་རྒྱལ་ལས་ང་རྒྱལ་དང། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དང། ཅུང་ཟད་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང། ལོག་པའི་
ང་རྒྱལ་ལོ། །ང་རྒྱལ་གང། ཆུང་དུ་བས་བདག་ཆེ་བའམ། མཚུངས་པ་དང་མཚུངས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཁེངས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་གང། མཚུངས་པ་བས་བདག་ཆེ་བའམ། ཆེ་བ་དང་མཚུངས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཁེངས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ང་རྒྱལ་ལས་ང་རྒྱལ་གང། ཆེ་བ་
བས་ཀྱང་བདག་ཆེའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཁེངས་པ་གང་ཡིན་པའོ། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་གང། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་བདག་གམ། བདག་གིར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་སེམས་ཁེངས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གང་གོང་མའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པར་བྱ་བ་མ་ཐོབ་པར་བདག་གིས་ཐོབ་བོ་སྙམ་དུ་
སེམས་ཁེངས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཅུང་ཟད་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་གང། ཁྱད་ཆེས་འཕགས་པ་བས་བདག་ཅུང་ཟད་ཅིག་གིས་ཆུང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཁེངས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་གང། ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པ་ལ། བདག་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཁེངས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ང་རྒྱལ་གྱི་ཀུན་
དུ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་ངར་འཛིན་པ་དང། ངར་ཡིར་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་སོ། །ཡོངས་ཤེས་ན་དར་འཛིན་པ་དང། ང་ཡིར་འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེས་ནས། མི་དགེ་བ་སྤྱོད་ཅིང་དགེ་བ་མི་སྤྱོད་དེ། གང་གིས་ཕྱི་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མངོན་བར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་སྦྱོར་རོ། །མ་རིག་པའི་ཀུན་

[190A]༄༅། །དུ་སྦྱོར་བ་གང། ཁམས་གསུམ་པའི་མི་ཤེས་པའོ། །མ་རིག་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆོས་རྣམས་དང། ཀུན་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་སོ། །འབྲས་བུ་དང། རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། དེའི་ཉེས་དམིགས་
ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པས་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་ཅིང་དགེ་བ་མི་སྤྱོད་དེ། གང་གིས་ཕྱི་མའི་སྡུག་བསྔལ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་སྦྱར་རོ། །ལྟ་བའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་གང། ལྟ་བ་གསུམ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང། ལོག་
པར་ལྟ་བའོ། ལྟ་བའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་ལོག་པར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ལོ། །མངོན་པར་ཞེན་ཏོ། །ལྟ་བའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་ལོག་པར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ཞེས་པ་ནི་བདག་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །བདག་གྲོལ་ལོ། །བདག་གྲོལ་ནས་ཀྱང་རྟག་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་
པའམ། ཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་པ་ལ་ཐར་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་རྟག་ཏུ་སྦྱོར་བར་འགྱུར་ཞེས་པའོ། །ལོག་པར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་ཅིང་དགེ་བ་མི་སྤྱོད་དེ། གང་གིས་ཕྱི་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་སྦྱར་རོ། །མཆོག་ཏུ་འཛིན་
པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་གང། ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའོ། མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་ལོག་པར་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཐབས་ལ་རྟོག་ཅིང། འཕགས་པའི་ལམ་བརྒྱད་པོ་བོར་ནས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དང། དེ་སྔོན་
དུ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་ཞེན་པས་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་ཅིང་དགེ་བ་མི་སྤྱོད་དེ། གང་གིས་ཕྱི་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་སྦྱོར་རོ། །ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་གང། གང་བདེན་བ་རྣམས་ལ་ཡིད་གཉིས་ཟ་
བའོ། །ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ནི། སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལ་སོམ་ཉི་ཟ་ཞིང། ཆིས་དཀོན་མཆོག་དང། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ལ་སོམ་ཉི་ཟའོ། །དཀོན་མཆོག་རྣམས་ལ་སོམ་ཉི་ཟ་བས་ལེགས་པར་སྒྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དཀོན་མཆོག་རྣམས་ལེགས་པར་མི་སྒྲུབ་པས་མི་དགེ་བ་

[190B] །གང་གིས་ཕྱི་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་སྦྱར་རོ། །ཕྲག་དོག་གི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་གང། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པས་ཕ་རོལ་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་མི་བཟོད་པར་བྱས་པའི་སེམས་ཁོང་ནས་འཁྲུག་པའོ། །ཕྲག་དོག་གི་
ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་གཅེས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི་ཆོས་གཅེས་སུ་འཛིན་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་གཅེས་སུ་འཛིན་པས་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་ཅིང་དགེ་བ་མི་སྤྱོད་དེ། གང་གིས་ཕྱི་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་སྦྱར་རོ། །སེར་སྣའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་
བ་གང་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པས་ཡོ་བྱད་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་འཛིན་པའོ། །སེར་སྣའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ནི། སོག་པ་གཅེས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི། ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་གཅེས་སུ་འཛི་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སོག་པ་གཅེས་སུ་འཛིན་པས་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་ཅིང་དགེ་བ་མི་
སྤྱོད་དོ། །གང་གིས་ཕྱི་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མངོན་བར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་སྦྱོར་རོ། །འཆིང་བ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་འཆིང་བ་དང། ཞེ་སྡང་གི་འཆིང་བ་དང། གཏི་མུག་གི་འཆིང་བའོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱི་འཆིང་བས་ནི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལ་འཆིང་བར་འགྱུར་རོ། །
ཞེ་སྡང་གི་འཆིང་བས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལ་འཆིང་བར་འགྱུར་རོ། །གཏི་མུག་གི་འཆིང་བས་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལ་འཆིང་བར་འགྱུར་རོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་འཆིང་བས་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་འཆིང་བར་བསྟན་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་བདེ་བ་
ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་ལ་ཕྲ་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་ན་འདོད་བ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་མི་འཐོབ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་དག་ནི་འཆིང་བ་རྣམས་སོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་འཆིང་བས་བཅིངས་པ་ནི་གཉིས་མི་འཐོབ་སྟེ། འགྲོ་བ་མི་འཐོབ་པ་དང་
འདུག་ཀྱང་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དང། བསམས་པ་དང་སྤྱོད་པ་ལ་འདོད་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་མི་འཐོབ་པའོ། །ནང་གི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་འཆིང་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །བག་ལ་ཉལ་ནི་བདུན་ཏེ། འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་དང། ཁོང་ཁྲོའི་བག་ལ་ཉལ་དང། སྲིད་པའི་

[191A]༄༅། །འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་དང། ང་རྒྱལ་གྱི་བག་ལ་ཉལ་དང། མ་རིག་པའི་བག་ལ་ཉལ་དང། ལྟ་བའི་བག་ལ་ཉལ་དང། ཐེ་ཚོམ་གྱི་བག་ལ་ཉལ་ལོ། །འདོད་པས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་ནི་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་གནས་ངན་ལེན་ནོ། །ཁོང་ཁྲོའི་
ངག་ལ་ཉལ་ནི་ཁོང་ཁྲོའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་གནས་ངན་ལེན་ནོ། །སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་གནས་ངན་ལེན་ནོ། །ང་རྒྱལ་གྱི་བག་ལ་ཉལ་ནི། ང་རྒྱལ་གྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་གནས་ངན་ལེན་ནོ། །མ་རིག་པའི་
བག་ལ་ཉལ་ནི་མ་རིག་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་གནས་ངན་ལེན་ནོ། །ལྟ་བའི་བག་ལ་ཉལ་ནི་ལྟ་བའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་གནས་ངན་ལེན་ནོ། །ཐེ་ཚོམ་གྱི་བག་ལ་ཉལ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་གནས་ངན་ལེན་ནོ། །འདོད་པ་ཚོལ་བ་མ་སྤངས་པས་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་དང། །ཁོང་
ཁྲོའི་བག་ལ་ཉལ་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །འདོད་པ་འཚོལ་བམ་སྤངས་པའི་འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང། ཁོང་ཁྲོའི་བག་ལ་ཉལ་ཕྲ་རྒྱས་སུ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་སྒོ་ནས་དེ་གཉིས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྲིད་པ་ཚོལ་བ་མ་སྤངས་པས་སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །ལོག་པར་
ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཚོལ་བ་མ་སྤངས་པས་ང་རྒྱལ་གྱི་བག་ལ་ཉལ་དང། མ་རིག་པའི་བག་ལ་ཉལ་དང། ལྟ་བའི་བག་ལ་ཉལ་དང། ཐེ་ཚོམ་གྱི་བག་ལ་ཉལ་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་གཉེན་པོ་ཆུང་ངུ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཁེངས་པར་འགྱུར་རོ། །བདེན་པ་རྣམས་ལའང་རྨོངས་པར་
འགྱུར་རོ། །ལོག་པའི་ཐར་པ་དང། ཐར་པའི་ཐབས་ལའང་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་པ་དམ་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་སོམ་ཉི་ཟའོ། །ཐེ་ཚོམ་ཟའོ། །ལོག་པའི་ཐར་པ་དང་ཐར་པའི་ཐབས་ལ་རྟོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བའི་ནང་དུ་ལྟ་བ་གསུམ་དང། མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་
གཉིས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གང། ཉོན་མོངས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ལ། ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མ་གཏོགས་པར་དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་

[191B] །ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་འདོད་ཆགས་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའོ། །ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དེས་སེམས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ན་
ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར། གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྒྲིབ་པ་དེ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ། སེམས་དེ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་གསུངས་
པ་ལྟ་བུའོ། །ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ནི་བརྒྱད་དེ། རྨུགས་པ་དང། གཉིད་དང། རྒོད་པ་དང། འགྱོད་པ་དང། ཕྲག་དོག་དང། སེར་སྣ་དང། ངོ་ཚ་མེད་པ་དང། ཁྲེལ་མེད་པའོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་དུས་དང། རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་དུས་དང། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་བསྒོམ་པའི་དུས་དང་
དེ་དག་གི་གཞི་དང་པོ་རྣམ་པར་དག་པའི་དུས་དང། ཡང་དང་ཡང་ཤས་ཆེར་སེམས་ལ་ཀུན་ནས་འཁྲི་བར་བྱེད་པ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དག་གོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བར་ཆད་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཡང་དང་ཡང་ཤས་ཆེར་སེམས་ལ་ཀུན་ནས་འཁྲི་བར་བྱེད་པས་ཀུན་དུ་དཀྲིས་པ་དག་གོ། །
དགེ་བའི་ཕྱོགས་ནི་ཞི་གནས་དང། རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་བསྒོམས་པ་སྟེ། དུས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་གཞི་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་བསྡུས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །དེ་ལ་ཞི་གནས་ཀྱི་དུས་ན་ནི་རྨུགས་པ་དང། གཉིད་ཀྱིས་བར་ཆད་བྱེད་དེ། ནང་དུ་
ཞུམ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་དུས་ན་ནི་རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་དུ་རྣམ་པར་གཡེང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དུས་ན་ནི་ཕྲག་དོག་དང་སེར་སྣ་སྟེ། དེ་དང་ལྡན་ན་གཞན་དག་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་མི་བཟོད་པ་ཡིན། ཀུན་དུ་འཛིན་པའི་སྒོ་ནས་ཡང་དང་ཡང་
སེམས་གཡོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའི་དུས་ན་ནི། ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་ཁྲེལ་མེད་པ་སྟེ། དེ་གཉི་ག་དང་ལྡན་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ལྟུང་བའི་གནས་ཀྱིས་མི་འཛེམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུ་བོ་ནི་བཞི་སྟེ། འདོད་པའི་ཆུ་བོ་དང། སྲིད་པའི་ཆུ་བོ་དང། ལྟ་བའི་ཆུ་བོ་དང། མ་རིག་པའི་ཆུ་

[192A]༄༅། །བོའོ། །རྒྱུན་ཕྱོགས་སུ་ཁྱེར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆུ་བོ་དག་གོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར། ཆུ་བོ་དང་སྦྱོར་བ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདོད་པ་ཚོལ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་དང་པོའོ། །
སྲིད་པ་ཚོལ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །ལོག་པའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཚོལ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་ཐ་མ་གཉིས་ཏེ། གནས་པ་དང། གནས་འབྲེལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །ལྟ་བའི་ཆུ་བོ་ནི་གནས་པའོ། །མ་རིག་པའི་ཆུ་བོ་ནི་གནས་ཏེ། རྨོངས་པར་གྱུར་ན་ཐར་པ་དང་དེའི་ཐབས་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་
བ་ནི་བཞི་སྟེ། འདོད་པའི་སྦྱོར་བ་དང། སྲིད་པའི་སྦྱོར་བ་དང། ལྟ་བའི་སྦྱོར་བ་དང། མ་རིག་པའི་སྦྱོར་བའོ། །བྲལ་བའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཚོལ་བ་ལ་བཞུགས་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ཏེ། །ཇི་ལྟར་མཐུན་པར་སྦྱར་རོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་བཞི་སྟེ། འདོད་པའི་ཉེ་
བར་ལེན་པ་དང། ལྟ་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང། བདག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པའོ། །རྩོད་པའི་རྩ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་སྲིད་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པ་རྣམས་སོ། །འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་ལྷག་པར་ཞེན་
པ་དང། རྣམ་པར་བཅིངས་པ་དང། ཡོངས་སུ་ཞེན་པ་དང། ཀུན་དུ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུས་ཁྱིམ་པ་རྣམས་དང། ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྩོད་དེ། རྩོད་པ་དེའི་རྩ་བ་ནི་དང་པོ་ཡིན་ནོ། །ལྟ་བ་ལ་འདོད་ཆགས་དང། ལྷག་པར་ཞེན་པ་དང། རྣམ་པར་བཅིངས་པ་དང། ཡོངས་སུ་ཞེན་པ་དང། ཀུན་དུ་འདོད་
ཆགས་ཀྱི་རྒྱུས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྩོད་དེ། རྩོད་པ་དེའི་རྩ་བ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་གསུམ་པོ་སྟེ། ལྟ་བར་གྱུར་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ནི་ལྟ་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པའོ། །ཕལ་ཆེར་བརྟུལ་ཞུགས་དང་དཀའ་ཐུབ་དྲག་པོ་སོ་སོར་ཐ་དད་པ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ཉེ་བར་
ལེན་པའོ། །དེ་དག་གི་གནས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པའོ། །ལྟ་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཕན་ཚུན་རྩོད་དེ། །དེ་ལ་འདོད་པ་དུ་མར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་ནི་ནང་མི་རྩོད་དེ་

[192B] །བདག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པས་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་དང། ཆོས་འདི་པ་རྣམས་ལྷན་ཅིག་རྩོད་དེ་འདི་བདག་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དེ་དག་རྩོད་པའི་རྩ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་སྲིད་པ་ཉེ་བར་
ལེན་ཏེ་དེས་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །མདུད་པ་ནི་བཞི་སྟེ། བརྣབ་སེམས་ལུས་ཀྱི་མདུད་པ་དང་གནོད་སེམས་ལུས་ཀྱི་མདུད་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ལུས་ཀྱི་མདུད་པ་དང། འདི་བདེན་ནོ་ཞེས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་ཅིང་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལུས་ཀྱི་མདུད་པའོ། །
མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་མདུད་པ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་གཟུགས་ལུས་ཀྱི་མདུད་པ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པས་མདུད་པ་དག་གོ་འདི་ལྟར་གཡེང་བ་ནི་བཞི་སྟེ། ཟང་ཟིང་
ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱི་རྒྱུས་སེམས་གཡེང་བ་དང། རྩོད་པ་ལ་ལེགས་པར་མི་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་དྲག་པོས་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་པའི་རྒྱུ་དང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཤེས་བྱ་ལ་རྟོགས་པའི་རྒྱུས་སེམས་གཡེང་བར་བྱེད་པའོ། །སོ་སོའི་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་ཉིད་བདེན་གྱི་
གཞན་ནི་གཏི་མུག་གོ་ཞེས་མངོན་པར་ཞེན་ནས་ཤེས་བྱ་ལ་རྟོགས་པས། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཤེས་བྱ་ལ་རྟོགས་པའི་རྒྱུས་སེམས་གཡེང་བར་བྱེད་དོ། །གང་ལ་རྣམ་པར་གཡེང་བར་བྱེད་ཅེ་ན། མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་མཐོང་བ་ལས་སོ། །སྒྲིབ་པ་ནི་ལྔ་སྟེ། འདོད་
པ་ལ་འདུན་པའི་སྒྲིབ་པ་དང། གནོད་སེམས་དང། རྨུགས་པ་དང། གཉིད་དང། རྒོད་པ་དང། འགྱོད་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་སྟེ། ཐེ་ཚོམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་སྟེ། །དགེ་བའི་ཕྱོགས་མི་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སྒྲིབ་པ་རྣམས་སོ། །དགེ་བའི་ཕྱོགས་མི་རྟོགས་པར་སེམས་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པས་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ཏེ། །དགེ་
བ་ལ་འཇུག་པའི་བར་ཆད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་དུས་དང། བསྐུལ་བ་ན་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་པའི་དུས་དང། ཞི་གནས་ཀྱི་དུས་དང། རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་དུས་དང། །བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དུས་ནའང། དགེ་བའི་ཕྱོགས་མི་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སྒྲིབ་རྣམས་

[193A]༄༅། །སོ། །དེ་ལ་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་ནི་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་བར་ཆད་བྱེད་དོ། །ཡུལ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པར་འདོད་པའི་སྒོ་ནས། དེ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གནོད་སེམས་ནི་ལེགས་པར་བསྐུལ་བའི་དུས་ན་སྟེ། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་
ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་སློབ་པའི་གནས་ལ་བསྐུལ་ན། གནོད་སེམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་མི་སློབ་པའི་ཕྱིར་རོ། རྨུགས་པ་དང། གཉིད་དང། རྒོད་པ་དང། འགྱོད་པ་ནི་ཞི་གནས་དང། རབ་ཏུ་འཛིན་པ་གཉིས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཞུམ་པ་དང། རྣམ་པར་གཡེང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ཐེ་ཚོམ་
ནི་བཏང་སྙོམས་ཏེ། བཏང་ལ་ཕབ་པ་མེད་པར་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རི། །ཐ་བ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཐ་བ་དང། ཞེ་སྡང་གི་ཐ་བ་དང། གཏི་མུག་གི་ཐ་བའོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དེ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས། སྔོན་གོམས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འདོད་ཆགས་ལ་
སོགས་པ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་ཏེ། །སྤྱོད་པ་དེ་མ་སྤངས་པས་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་དང། འབྲལ་དཀའ་བར་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་ཐ་བ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །གཉེན་པོའི་ཐོང་གཤོལ་གྱིས་རློག་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར། །ཐ་བར་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚེ་རབས་གཞན་དུ་གོམས་པར་བྱས་པས་སྤྱོད་པ་ཐ་
པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དྲི་མ་ནི་གསུམ་སྟེ། །འདོད་ཆགས་ཀྱི་དྲི་མ་དང། ཞེ་སྡང་གི་དྲི་མ་དང། གཏི་མུག་གི་དྲི་མའོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དེ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་ངོ་བོ་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྷག་པར་སྤྱོད་དེ། །གྲོང་ན་འདུག་ཀྱང་རུང། །དགོན་པ་ན་འདུག་ཀྱང་རུང། །ཚངས་པ་
མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ན་གང་གི་ཕྱིར་འདི་སྐད་དུ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་འདི་ལྟ་བུ་བྱེད་པ། །འདི་ལྟ་བུ་སྤྱོད་པ་སྟེ། །མི་གཙང་བ་གྲོང་གི་ཚེ་མ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་དྲི་མ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་མི་གཙང་བར་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དྲི་མ་རྣམས་སོ། །
སྡིག་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྡིག་པ་དང། ཞེ་སྡང་གི་སྡིག་པ་དང། གཏི་མུག་གི་སྡིག་པའོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་སྟེ་དེ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་དུས་རིང་པོར་སྐྱེ་བ་དང། རྒ་བ་དང། འཆི་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བར་དེ་དག་ནི་སྡིག་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དང་ཡང་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་དང། རྒ་

[193B] །འཆི་བའི་ཚུལ་གྱིས་གནོད་པར་བྱེད་པས་སྡིག་པ་རྣམས་སོ། །ཟུག་རྔུ་ནི་གསུམ་སྟེ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཟུག་རྔུ་དང། ཞེ་སྡང་གི་ཟུག་རྔུ་དང། གཏི་མུག་གི་ཟུག་རྔུའོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དེ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་སྲིད་པ་དང། སྲིད་པའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་འདོད་པ་སྐྱེ་ཞིང་གནས་ཏེ། སངས་
རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་རྣམས་དང། སྡུག་བསྔལ་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེ་དག་ནི་ཟུག་རྡུ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །སྲིད་པ་དང་སྲིད་པའི་ཡོ་བྱེད་རྣམས་དང། དཀོན་མཆོག་རྣམས་ལ་སྲིད་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཞུགས་ནས་གནོད་པའི་ཕྱིར་ཟུག་རྡུ་རྣམས་སོ། །
ཅི་ཡང་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཅི་ཡང་དང། ཞེ་སྡང་གི་ཅི་ཡང་དང། གཏི་མུག་གི་ཅི་ཡང་ངོ། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དེ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིགས་པ་དང་བཅས། འཁོན་དང་བཅས་ཤིང། གཡེང་བ་རྣམས་མང་བར་གནས་པ་དེ་དག་ནི་ཅི་ཡང་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །ཡོ་བྱད་
མང་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་ཅི་ཡང་དང་བཅས་པས་བྱས་ནས་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཅི་ཡང་རྣམས་སོ། །ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང། ཞེ་སྡང་གི་དང། གཏི་མུག་གི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དེ་རྣམས་
ལ་བརྟེན་ནས། ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་དང། ངག་དང། ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་མི་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་རྣམས་ནི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་མི་དགེ་བ་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ་དེ་རྣམས་
ཀྱི་སྒོ་ནས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཟང་ཟིང་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་དང། ལོངས་སྤྱོད་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཆགས་པ་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་དོ། །གནོད་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་ལས་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་རྒྱུ་དང། གཞན་གྱིས་ཉེས་པར་མི་བཟོད་པ་རྣམས་ཞེ་སྡང་གི་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་དོ། །ཆོས་ལ་ལོག་
པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྒྱུས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྟ་བ་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་དག་གཏི་མུག་གི་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་དོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་རྩ་བ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །ཟག་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་པར་ཟག་

[194A]༄༅། །པ་དང། སྲིད་པར་ཟག་པ་དང། མ་རིག་པར་ཟག་པའོ། །སེམས་རྣམ་པར་འཕྲོ་བར་ཟག་པར་བྱེད་པ་དང། ཕྱི་རོལ་དུ་བལྟས་ཏེ་ཟག་པའི་ཕྱིར་འདོད་པར་ཟག་པའོ། །ནང་དུ་བལྟས་ཏེ་ཟག་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པར་ཟག་པའོ། །ཟག་པ་དེ་གཉི་གའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་
རིག་པར་ཟག་པའོ། །སེམས་རྣམ་པར་འཕྲོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་རྣམས་སོ། ཕོངས་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཕོངས་པ་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གི་ཕོངས་པའོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་དེ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས། སྲིད་པའི་ཡོ་བྱད་འདོད་པའི་
ཕོངས་པས་གནོད་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཕོངས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །ལུས་དང་སེམས་ལ་ཕོངས་པར་བྱེད་པས་ཕོངས་པ་རྣམས་སོ། །ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གིས་ཡོངས་སུ་གདུང་བའོ། །འདོད་ཆགས་
དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དེ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་མཚན་མར་འཛིན་པ་དང། མངོན་རྟགས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། མཚན་མར་འཛིན་པ་དང། མངོན་རྟགས་སུ་འཛིན་པ་གང་གིས་ལུས་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་འགྱུར་བ་དང། སེམས་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་འགྱུར་
བ་དེ་དག་གདུང་བ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་མཚན་མ་དང། མངོན་རྟགས་སུ་འཛིན་དུ་བཅུག་ནས་ལུས་དང་སེམས་ལ་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་བྱེད་པས་གདུང་བ་རྣམས་སོ། །འཁྲུག་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་འཁྲུག་པ་དང། ཞེ་སྡང་གིས་འཁྲུག་པ་
དང། གཏི་མུག་གིས་འཁྲུག་པའོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དེ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་གང་དུ་དགའ་བ་དང། ལྷག་པར་ཆགས་པ་དེ་རྣམ་པར་གྱུར་ཅིང་གཞན་དུ་གྱུར་ན་མྱ་ངན་དང། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང། འཁྲུག་པ་
རྣམས་ཀྱིས་རེག་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་འཁྲུག་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་དགའ་བ་དང། ལྷག་པར་ཆགས་པར་བྱེད་དུ་བཅུག་ནས། དེ་རྣམ་པར་གྱུར་ན་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁྲུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འཁྲུག་པ་རྣམས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །

[194B] འདོད་ཆགས་ཀྱིས་འཐབ་པ་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གིས་འཐབ་པའོ། །འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དེ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས། ཆགས་པ་གཅོད་པ་དང། མཚོན་ཆག་ལེན་པ་དང། དབྱུག་པ་ལེན་པ་དང། འཐབ་པ་དང། མཚང་འབྲུ་བ་
དང། རྩོད་པ་དང། འགྱེད་པ་རྣམས་འབྱུང་བ་དེ་དག་ནི་འཐབ་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །མཚོན་ཆ་ལེན་པ་ལ་སོགས་པའི་འཐབ་པར་བྱེད་པས་འཐབ་པ་རྣམས་སོ། །རིམས་ནད་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་རིམས་ནད་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གི་རིམས་ནད་དོ། །འདོད་
ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་དེ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་འདོད་ཆགས་པས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་འགྱུར་བ་དང། དེ་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་འདོད་ཆགས་པ་ནི། གང་མི་དགེ་བའི་ལམ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པའོ། །མི་མཐུན་པས་
ཆགས་པས་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་འགྱུར་བ་དང། མི་མཐུན་པས་ཆགས་པ་ནི་མི་རིགས་པ་ཆོས་མ་ཡིན་པས་ཡུལ་ཀུན་དུ་ཚོལ་བའོ། །ཆོས་ལོག་པའི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་འགྱུར་བ་ཆོས་ལོག་པ་ནི་ཉེས་པར་བཤད་པའི་ཆོས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ནི་རིམས་ནད་
རྣམས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ནགས་སྦྱོར་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ནགས་སྦྱོར་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གི་ནགས་སྦྱོར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དེ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས། སྐྱེ་བའི་རྩ་བ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་ཆགས་ཏེ། འགྲོ་བ་ལྔའི་འཁོར་བར་ལུས་རྣམ་པ་སྣ་
ཚོགས་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་ནགས་སྦྱོར་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྐྱེ་བའི་རྩ་བའི་འཁོར་བའི་ཤིང་གི་ནགས་ཚལ་ལ་ཆགས་པར་བྱེད་པས་ནགས་སྦྱོར་རྣམས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གག་ས་ནི་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་གག་ས་དང། ཞེ་སྡང་དང། །གཏི་མུག་གི་གག་ས་
སོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དེ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས། ལུས་ལ་ལྟ་བ་དང་བཅས་པས་དགེ་བ་ལ་མི་སྦྱོར་བ་དང། ལུས་ལ་ལྟ་བ་དང་བཅས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ལྟ་བ་དང་བཅས་པ་དང། བློ་མ་བྱང་བ་དང། འདྲེ་ཞིང་གནས་པ་དང། ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་

[195A]༄༅། །པར་འཛིན་པས་དགེ་བ་ལ་མི་སྦྱོར་བ་དེ་དག་ནི་གགས་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །ལུས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པས་དགེ་བ་སྦྱོར་བའི་གགས་ཏེ། ཡང་ལུས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གགས་རྣམ་པ་ལྔའོ། །ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཇི་ལྟ་བུ། འདོད་ཆགས་ནི་ཡུལ་དང་ལྟ་
བལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང། གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་ནི་སྡུག་པ་ཙམ་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་འདོད་ཆགས་པ་དེ་ནི་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ཉིད་ནས་ལོག་པར་རྟོག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདོད་ཆགས་
ཇི་ལྟ་བར་ཁོང་ཁྲོའང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁོང་ཁྲོ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འབྱུང་བ་ཡང་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ཉིད་ནི་ལོག་པར་རྟོག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ང་རྒྱལ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང། ལྟ་བ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །ཆུང་དུ་བས་བདག་ཆེ་བའོ་
ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང། ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །སྒྲོ་འདོགས་པ་དང། སྐུར་པ་འདེབས་པའི་སྒོ་ནས་ཇི་ལྟར་མཐུན་
མཐུན་དུ་སྦྱར་རོ། །ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛི་པ་ཇི་ལྟབ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །ལྟ་བ་ཉེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་ཡང་དག་པར་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེ་ཚོམ་ནི་གཉེན་པོ་ལ་སོགས་པར་རྟོག་པའོ། །བདེན་
པ་རྣམས་ལ་བློ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རིག་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་པོ་ཐམས་ཅད་ནི། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་དེའི་རྒྱུ་དང་གཞིའི་གནས་ཀྱིས་ཀྱང་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་ཆར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཀུན་
འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་ཀྱང་ད་དག་གི་གཞིའི་གནས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་རྒྱུ་དང་གཞིའི་གནས་ཀྱིས་ཀྱང་ལོག་པར་རྟོག་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་པོ་ཐམས་ཅད་ནི། འགོག་པ་དང་ལམ་ལ་ཡང་དེ་ལ་སྐྲག་པ་སྐྱེད་པས་ལོག་པར་ཞུགས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་དབང་

[195B] རྣམ་པར་བྱད་བ་ལ་གཡང་སར་འདུ་ཤེས་ནས་སྐྲག་པ་དང། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོག་པ་འགོག་པ་དང། ལམ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་བ་གཞན་དུ་ཀུན་དུ་བརྟགས་ནས་དེ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའི་
ཕྱིར་རོ། །ཁམས་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བུ། ཁོང་ཁྲོ་མ་གཏོགས་པ་ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །ཁོང་ཁྲོ་ནི་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །འདོད་ཆགས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ན་བདེ་བ་དང། ཡིད་བདེ་བ་དང། གཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ལ་ཇི་ལྟ་བདེ་
བཞིན་དུ། བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི་བདེ་བ་དང། གཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །དེ་ཡན་ཆད་དུ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཉིད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །དེ་ལ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་འདོད་ཆགས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ནི་བདེ་
བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡིད་བདེ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །འདོད་ཆགས་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུན་ཆད་པའི་དུས་ན་བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །དགའ་བའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོང་ཁྲོ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་
ཡིད་མི་བདེ་བ་དང། བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་དང་ལྔ་པའི་ཁོང་ཁྲོ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །དྲུག་པ་ཡིད་ཀྱི་ས་པ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ནི་བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ཏེ་སྔ་
མ་བཞིན་ནོ། །བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དམན་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ང་རྒྱལ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ན་ཡིད་བདེ་བ་དང། བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །བསམ་གཏན་དང་བོ་དང་གཉིས་པ་ལ་ནི་བདེ་བ་དང། ཡིད་བདེ་བ་དང། བཏང་
སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་ནི་བདེ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །དེ་ཡང་ཆད་དུ་བཏང་སྙོམས་ཁོན་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །ང་རྒྱལ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ན་བདེ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་དང་

[196A]༄༅། །མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་ན་བདེ་བ་དང་ཇི་ལྟར་ལྡན་ཞེ་ན། ཡིད་ཀྱི་ས་པའི་བདེ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །དེ་ན་ཡིད་ཀྱི་ས་པའི་བདེ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དགའ་བ་དང། བདེ་བ་ཞེས་གང་འབྱུང་བ་སྟེ། ཇི་
སྐད་དུ་དག་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གནས་གྱུར་པའི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་སེམས་ཚིམ་པ་དང། སེམས་ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་དང། སེམས་རངས་པ་དང། སེམས་དགའ་བ་དང། བདེ་བ་མྱོང་བ་སྟེ། ཚོར་བར་གཏོགས་པའོ། །བདེ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་གནས་
གྱུར་པའི་ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་གནས་ལ་ཕན་པ་དང། གནས་ཚིམ་པ་དང། བདེ་བ་མྱོང་བ་སྟེ། ཆོར་བར་གཏོགས་པའོ་ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་
ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བའི་ཚོར་བ་ལ་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་ལ་འབྱུང་བ་ན། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོགས་གང་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དེ་དགའ་བའི་རྣམ་པས་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་དང། གནས་ཀུན་དུ་
ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་བདེ་བས་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་དེ་གཉི་གའི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་གཉི་གར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ང་རྒྱལ་
ནི་བདེ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ང་རྒྱལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང། ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ན་ཡིད་བདེ་བ་
དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང། བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ནི་ཚོར་བ་གང་གང་ཡོད་པ་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ན་ཡིད་བདེ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང། ཇི་ལྟར་ན་མཚུངས་པར་ལྡན་ཏེ། ལགས་

[196B] ཉེས་པར་བྱ་བ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་འབྲས་བུ་མེད་པར་མཐོང་ནས་མོས་པ་དང་དགའ་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ཡིད་ཀྱི་ས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེ་ཚོམ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཡིད་མི་བདེ་བ་
དང། བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ནི། ཚོར་བ་གང་ཡོད་པ་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །ཐེ་ཚོམ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ན་ཡིད་བདེ་བ་དང་ཡང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པ་མེད་པའི་སེམས་ནི་མོས་པ་མེད་པས་ཡིད་ལ་
བདེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཤེས་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་པ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་དེ། །དེ་ན་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་དང་ཡང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །མ་རིག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་མཚུངས་
པར་ལྡན་པ་ཅན་ཡིན་པས། །གང་ན་ཚོར་བ་གང་ཡོད་པ་དེ་ན་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་མ་རིག་པ་མ་འདྲེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། །འདོད་པའི་ཁམས་ནི་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང། བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །དེ་ཡན་ཆད་ཚོར་བ་གང་ཡོད་པ་དང་མཚུངས་
པར་ལྡན་ནོ། །མ་རིག་པ་མ་འདྲེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདེ་བ་དང། ཡིད་བདེ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཐེ་ཆོམ་དང་ཚུལ་མཚུངས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་
ཐ་མལ་པར་འདུག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ནུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུན་ཇེ་ཆུང་ཇེ་དུ་འགྲོ་བས་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་མ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཐ་མལ་བར་འདུག་པའི་སྒོ་ནས་བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདོད་
ཆགས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །འདོད་ཆགས་ཇི་ལྟ་བར་ཁོང་ཁྲོ་དང་མ་རིག་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་བཞི་དང་ལྡན་ནོ། །དེ་ན་སྣ་དང་ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

[197A]༄༅། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ནོ། །འདོད་ཆགས་ཇི་ལྟ་བར་མ་རིག་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ང་རྒྱལ་དང། ལྟ་བ་དང། ཐེ་ཚོམ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དང་མཚུངས་པར་
ལྡན་ནོ། །ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཉིད་དེ། ཡོངས་སུ་འཇལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཁོང་ཁྲོ་དང་ང་རྒྱལ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ན་དངོས་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་འཇུག་གོ། །འདོད་པའི་
ཁམས་ཇི་ལྟ་བར་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ནའང་དེ་བཞིན་ནོ། །ང་རྒྱལ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ལའང་འཇུག་པ་ཉིད་དེ། །གང་ཡང་རུང་བའི་ཡན་ལག་གིས་ཁེངས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་རྣམས་དི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དངོས་པོ་མཐའ་དག་ལ་འཇུག་གོ་རིས་ཀྱི་
ཇི་ལྟ་བུ། ཉོན་མོངས་པའི་རིས་གཉིས་ཏེ། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ན་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དག་ནི་བཅུའོ། །སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བར་ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་མཐོང་
བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་ན་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དག་ནི་བཅུ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ན་གང་དག་དེའི་རྒྱུ་དང་གཞིའི་གནས་ཀྱིས་ལོག་པར་རྟོག་པ་དག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ལོག་
པར་རྟོག་པ་དག་སྟེ། དེ་ནི་མཐོང་བའི་སྤང་བྱ་ཞེས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གང་དག་གང་གི་ཚེ་དམིགས་པ་དེ་དག་དེ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པར་རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཟག་པ་མེད་པའི་དམིགས་པ་དག་ནི་གདོན་མི་ཟ་བ་མ་ཡིན་གྱི། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཕྲ་རྒྱས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་
ཀྱི་ཁམས་ན་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དག་ནི་དགུའོ། །དེ་ན་གང་དག་དེའི་རྒྱུ་དང་གཞིའི་གནས་ཀྱིས་ཀྱང་ལོག་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བར་ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་མཐོང་བས་

[197B] །དེ་ན་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ཇི་ལྟ་བར་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ནའང་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་དག་མདོར་བསྡུས་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཉིས་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་རིས་སོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ན་
བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དྲུག་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང། འདོད་ཆགས་དང། ཁོང་ཁྲོ་དང། ང་རྒྱལ་དང་མ་རིག་པའོ། །དེ་ལ་འཇིག་ཚོགས་སུ་བླ་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ནི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྟེ། །མཐོང་བའི་ལམ་
སྐྱེས་སུ་ཟིན་ཀྱང་གང་ལ་བརྟེན་ནས་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ལ་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བའོ། །ཇི་སྐད་དུ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྲན་ཅན་ཁོ་བོས་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལ་བདག་གམ་བདག་གིར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་མོད་ཀྱི། །འོན་ཀྱང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་འདི་དག་ལ་ངའོ་
སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང། ངའོ་སྙམ་པའི་འདུན་པ་དང། ངའོ་སྙམ་པའི་བག་ལ་ཉལ་མ་སྤངས་སོ། །ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་སོ། །མ་བཀག་གོ། །མཐའ་མེད་པར་མ་བྱས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དཔེར་ན་མ་མའི་གོས་དྲི་མ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་བུ་ལ་ཏོག་ལ་སོགས་པས་ལེགས་པར་བཀྲུས་ཏེ། །དྲི་
མ་མེད་པར་གྱུར་ཀྱང་དེ་ཞེན་པར་གོས་པས་དྲིའི་བག་ཡོད་དེ་དེ་སྤོས་དྲི་ཞིམ་པོས་བསྒོས་པས་ཡང་བསལ་བར་བྱ་དགོས་པ་དེ་བཞིན་དུ། མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཀུན་བརྟགས་པའི་དྲི་མ་སྤངས་པའི་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ལ་ཡང་སྔོན་མངོན་པར་ཞེན་ཏེ། གོམས་པར་བྱས་པ་
དངོས་པོ་མ་བརྟགས་པའི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་རྗེས་སུ་འབྲང་སྟེ། དེ་ནི་ལམ་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ནི་ཆད་པར་ལྟ་བས་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེས་བདག་གི་བདག་གང་ཡིན་ཞེས་ཡོངས་སུ་ཡི་ཆད་པའི་ཕྱིར། མྱ་ངན་ལས་འདས་
པ་ལས་ཡིད་ཕྱིར་ལྡོག་པར་བྱེད་དེ། ལྟ་བའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་མ་གཏོགས་པར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྒོམ་པས་སྤང་བ་བྱ་བ་དག་གོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ནི་ཁོང་ཁྲོ་གཏོགས་པ་ལྔའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ནི་ཇི་ལྟ་བར་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ནའང་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་

[198A]༄༅། །དག་མདོར་བསྡུ་ན་བཅུ་དྲུག་ནི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་རིས་སོ། །སྤོང་བས་ཇི་ལྟ་བུ་ཇི་ལྟར་སྤོང་བ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཅི་འདྲ་བ་དང། གང་ཞིག་གང་ལས་སྤང་པའོ། །ཇི་ལྟར་སྤོང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང། ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་དང། གཉེན་པོ་རྙེད་
པས་སོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་གང། དེའི་གཞིའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང། ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང། ཉེས་དམིགས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་དེའི་གཞིའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་མ་སྤངས་པ་ཡིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །
ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པའོ། །ཉེས་དམིགས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་བདག་ལ་གནོད་པ་དང། གཞན་ལ་གནོད་པ་དང། གཉི་ག་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་དང། མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱིས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྐྱེད་པ་དང་
ཚེ་ཕྱི་མའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྐྱེད་པ་དང། དེ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་མྱོང་བར་བྱེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་སྤང་བ་གང་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དང་དུ་མི་ལེན་པའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ན་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་དེའི་གཞི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་
ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཏེ་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དང་དུ་མི་ལེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་སྤང་ངོ། །གཉེན་པོ་རྙེད་པ་གང་མ་སྐྱེས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ལམ་རྙེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །འདི་ལྟར་མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ལམ་བསྒོམ་པའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཅི་འདྲས་བས་སྤང། །འདྲེས་པ་ལས་
དམིགས་པས་སྤང་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐ་དད་པ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་དོ་ཞེས་བདག་མེད་པར་ཤེས་པར་ཉིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་ན་ནི། །མི་
རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་ཅེ་ན། དེ་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཡང་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །མི་

[198B] །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་འཐོབ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་གང་མི་རྟག་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །དེ་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བས་ན་བདག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་བླ་ན་
མེད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །བླ་ན་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་གསུམ་སྟེ། ཤེས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་དང། ལམ་བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་ནི་བདག་མེད་པར་ཤས་པ་སྟེ། །དེའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཤེས་
པ་གཞན་བཙལ་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་ནི་སླ་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བ་སྟེ། དེ་ནི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་ནི་མི་སློབ་པ་མི་འཁྲུགས་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་
འཕགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དང། བསྒོམ་པ་དང་མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་ཞིག་གང་ལ་སྤང། འདས་པ་ནི་འགགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། །མ་འོངས་པ་ནི་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་
ནོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་ལམ་དང་མཉམ་དུ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་ངན་ལེན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་སྤོང་ངོ། །གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྣམ་པ་གང་གི་གཉེན་པོ་གང་བྱུང་བ་གཉེན་པོའི་རྣམ་པ་དེ་འབྱུང་བ་དང། གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྣམ་པ་དེ་འགོག་པ་མཉམ་པས་
མཉམ་སྟེ་སྣང་བ་དང་མུན་པ་འབྱུང་བ་དང་འགག་པ་བཞིན་ནོ། །གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བས་མ་འོངས་པ་ན་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་གནས་པ་དེ་ནི་སྤང་བའོ། །ལས་གང་སེམས་པའི་ལས་དང་བསམ་པའི་ལས་ཏེ་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་བསྡུས་པའོ། །ཡང་ལས་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ་
དམིགས་པའི་ལས་དང་བྱེད་པའི་ལས་དང། རྩོལ་བའི་ལས་དང། བསྒྱུར་བའི་ལས་དང། འཐོར་བའི་ལས་སོ། །དེ་ལ་དམིགས་པའི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱེད་པའི་ལས་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རྟེན་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་ན་

[199A]༄༅། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ནི་གཟུགས་སུ་ཡོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །རྩོལ་བའི་ལས་ནི་བསམ་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་སོ། །བསྒྱུར་བའི་ལས་ནི་གསེར་མགར་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཏེ་རྒྱན་
ལ་སོགས་པར་བསྒྱུར་བའོ། །འཐོབ་པའི་ལས་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འཐོབ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྐབས་འདིར་ནི་ཕལ་ཆེར་རྩོལ་བའི་ལས་སུ་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཐོབ་པ་དང་བྱེད་པའི་ལས་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་པ་གང་སེམས་མངོན་པར་
འདུ་བྱེད་པའི་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཏེ། དེ་ཡང་བསོད་ནམས་དང། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང། མི་གཡོ་བའོ། །བསམ་པའི་ལས་གང། ལུས་ཀྱི་ལས་དང། ངག་གི་ལས་དང། ཡིད་ཀྱི་ལས་སོ། ལུས་ཀྱི་ལས་དང། ངག་གི་ལས་དང། ཡིད་ཀྱི་ལས་དེ་ལ་ཡང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའོ། །མི་དགེ་ང་
ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྲོག་གཅོད་པ་དང། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང། འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང། ཕྲ་མ་དང། ངག་རྩུབ་པོ་དང། ཚིག་འཁྱལ་བ་དང། བརྣབ་སེམས་དང། གནོད་སེམས་དང། ལོག་པར་ལྟ་བའོ། །དགེ་བ་ནི་
དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་ཏེ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་བ་ནས། ཚིག་འཁྱལ་བའི་བར་དུ་སྤོང་བ་དང། བརྣབ་སེམས་མེད་པ་དང། གནོད་སེམས་མེད་པ་དང། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ནི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མདོ་སྡེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཇི་ལྟར་
གཙོ་བོར་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ཀྱི་ལམ་གསུམ་དང་བཞི་དང། གསུམ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་
ཉིད་ནི། །གཞི་དང། བསམ་པ་དང། སྦྱོར་བ་དང། ཉོན་མོངས་པ་དང། ཟིན་པར་བྱས་པས་ཀྱང་རིག་པར་བྱའོ། །སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་གཞི་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་དང། སེམས་ཅན་གྲངས་སུ་མ་གཏོགས་པ་དང། ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱར་ཏེ། །གང་ལ་བརྟེན་ནས་

[199B] །བསམ་པ་ནི་གཞི་དེ་ལ་དེར་འདུ་ཤེས་པའི་སེམས་པ་དང། ལས་ཀྱི་ལམ་དེ་བྱེད་པར་འདོད་པའི་བསམ་པའོ། །སྦྱར་བ་ནི་དེ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བདག་གམ་གཞན་གྱི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་རྩོམ་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང་
གཏི་མུག་འདུས་པ་དང། སོ་སོ་ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱར་རོ། །ཟིན་པར་བྱས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་དེ་དང་དེས་དེའི་དུས་སམ་ཕྱིས་ལས་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །དེ་ལ་སྲོག་གཅོད་པའི་གཞི་ནི་སེམས་ཅན་ནོ། །བསམ་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་དེར་འདུ་ཤེས་ཤིང་བསང་བའི་བསམ་པའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གསང་བར་བསམས་
པའི་མཚོན་ཆ་ལ་སོགས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཟིན་པར་བྱས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་དེས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འམ་ཕྱིས་ཤི་བའོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པའི་གཞི་དང། ཟིན་པར་བྱས་པ་བཤད་པར་བྱའོ། །ལྷག་མ་ནི་ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱར་རོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པའི་
གཞི་ནི་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་དང། སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་མ་གཏོགས་པའོ། །ཟིན་པར་བྱས་པ་ནི་བདག་གིར་བྱས་པའོ། །འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པའི་གཞི་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་བུད་མེད་དང། སྤྱོད་ཡུལ་ཡང་ཡན་ལག་མ་ཡིན་
པ་དང། ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དང། དུས་མ་ཡིན་པ་དང། ཚོད་མ་ཡིན་པ་དང། རིགས་མ་ཡིན་པ་དང། ཕོ་དང་མ་ནིང་ཐམས་ཅད་དོ། །ཟིན་པར་བྱས་པ་ནི། །གཉིས་ཀྱིས་གཉིས་སྤྲད་པའོ། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའི་གཞི་ནི། །མཐོང་བ་དང། ཐོས་པ་དང། བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་
དང། མ་མཐོང་བ་དང། མ་ཐོས་པ་དང། བྱེ་བྲག་མ་ཕྱེད་པ་དང། རྣམ་པར་མ་ཤེས་པའོ། །བསམ་པ་ནི་གཞན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་ལ་གཞན་དུ་སྨྲ་བར་འདོད་པའོ། །ཟིན་པར་བྱས་པ་ནི། འཁོར་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལ་གོ་བར་བྱེད་པའོ། །ཕྲ་མའི་གཞི་ནི་སེམས་ཅན་འདུམ་པ་དང། མི་འདུམ་པ་དག་
གོ། །བསམ་པ་ནི་དབྱེ་བ་དང་བསྡུམས་མི་བྱ་བར་སེམས་པའོ། །ཟིན་པར་བྱས་པ་ནི་ཕྱེ་བར་ཤེས་པར་བྱེད་པའོ། །ངག་རྩུབ་པོའི་རྒྱུན་ནི་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་སོ། །ཟིན་པར་བྱས་པ་ནི་ངག་རྩུབ་མོ་སྨྲས་པའོ། །ཚིག་འཁྱལ་བའི་གཞི་ནི་དོན་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་དོན་ཏོ། །ཟིན་

[200A]༄༅། །པར་བྱས་པ་ནི་དེ་སྨྲ་བའོ། །བརྣབ་སེམས་ཀྱི་གཞི་ནི་གཞན་གྱི་ནོར་དང་ཡོ་བྱད་དོ། །བསམ་པ་ནི་དེ་ལ་དེར་འདུ་ཤེས་ཤིང་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་བདག་གིས་བྱ་བར་སེམས་པའོ། །ཟིན་པར་བྱས་པ་ནི་བདག་གིར་བྱས་པར་ངེས་པའོ། །གནོད་སེམས་ཀྱི་གཞི་ནི་ཀུན་ནས་
མནར་སེམས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སོ། །ཟིན་པར་བྱས་པ་ནི་བསད་པ་ལ་སོགས་པར་ངེས་པའོ། །ལོག་པར་ལྟ་བའི་གཞི་ནི་དོན་ཡོད་པའོ། །བསམ་ནི་ཡོད་པ་མེད་པར་འདུ་ཤེས་ཤིང་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པའོ། །ཟིན་པར་བྱས་པ་ནི་སྐུར་བར་ངེས་པའོ། །སེམས་པ་ལས་གྱུར་བའི་ལས་ཞེས་གང་
བཤད་པ་ལ། སེམས་པ་ལས་གྱུར་བ་གང་གཞན་གྱིས་བསྒོ་བ་སེམས་པ་ལས་གྱུར་བ་དང། གཞན་གྱིས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་སེམས་པ་ལས་གྱུར་བ་དང། མི་ཤེས་པའི་སེམས་པ་ལས་གྱུར་བ་དང། རྩ་བ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སེམས་པ་ལས་གྱུར་བ་གང། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སེམས་པ་ལས་གྱུར་བའོ།།
དེ་ལ་གཞན་གྱིས་བསྒོ་བ་སེམས་པ་ལས་གྱུར་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །འགའ་ཞིག་མི་འདོད་བཞིན་དུ་གཞན་དག་གིས་བསྒོ་ནས་བསམས་ཏེ། །མི་དགེ་བ་སྤྱོད་པའོ། །གཞན་དག་གིས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་སེམས་པ་ལས་གྱུར་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །འགའ་ཞིག་མི་འདོད་བཞིན་དུ་གཞན་དག་གིས་གསོལ་བ་བཏབ་
ནས་འདི་ནི་ཕན་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་ལེན་དུ་བཅུག་ནས་བསམས་ཏེ་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་པའོ། །མི་ཤེས་པའི་སེམས་པ་ལས་གྱུར་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁ་ཅིག་ཡོན་ཏན་དང་ཉེས་པ་མངོན་པར་མི་ཤེས་པ་ཤིང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་འདོད་གར་བསམས་ནས་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་པའོ། །རྩ་བ་ལ་
མངོན་པར་ཞེན་པའི་སེམས་པ་ལས་གྱུར་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །འགའ་ཞིག་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་ཅིང་སེམས་ནོན་ནས་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲག་པོས་བསམས་ཏེ་མི་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སེམས་པ་ལས་གྱུར་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །འགའ་ཞིག་ཆོས་འདོད་ཀྱང་
མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལ་ལྟ་སྟེ། ཕྱི་མ་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བའི་འབྲས་བུའི་དོན་དུ་བསམས་ནས་མི་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ལ་རྩ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སེམས་པ་ལས་གྱུར་བ་དང། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སེམས་པ་ལས་གྱུར་བའི་ལས་བྱས་ཤིང་བསགས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་

[200B] དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་པ་ལས་གྱུར་བའི་ལས་ཕྱི་མ་དག་ནི་གལ་ཏེ་བྱས་པར་གྱུར་ན་བསགས་པ་ཡིན་ཏེ། །དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །ལས་
བྱེད་པ་ནི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའོ། །བསགས་པ་ནི་བག་ཆགས་འཕེལ་བའོ། །ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ས་བོན་གསོས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མྱོང་བར་ངེས་པའི་ལས་ཞེས་གང་བཤད་པ་ལ། །ངེས་པ་གང་ལས་བྱེད་པར་ངེས་པ་དང། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བར་ངེས་པ་དང། དུས་དེས་
པའོ། །དེ་ལ་ལས་བྱེད་པར་ངེས་པ་ནི། །སྔོན་གྱི་ལས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུད་ངེས་པར་བྱས་ནས་འཕངས་པར་གྱུར་བ་སྟེ། གང་ཚེ་དེ་ལ་ངེས་འདི་བྱེད་པར་ངེས་པ་དེ་དང་མི་འགལ་བར་ལས་དེ་བྱེད་དེ། རྒྱུའི་ངེས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུའི་རྒྱུན་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་མི་བྱ་བར་བཟློག་པར་ནི་སངས་
རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མཛད་པར་མི་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བར་ངེས་པ་ནི་སེམས་པ་ལས་གྱུར་བའི་ལས་ཀྱིས་དེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དུས་ངེས་པ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་དུས་ཀྱང་ངེས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འདིས་ནི་
མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ། །འདིས་ནི་སྐྱེ་གནས་སོ། །འདིས་ནི་ལན་གྲངས་གཞན་ལའོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལན་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ངན་སོང་རྣམས་སུའོ། །ཆུང་ངུ་དང། འབྲིང་དང། ཆེན་པོ་རྣམས་ཏེ། ཡི་དགས་དང། དུད་འགྲོ་དང་
དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་སོ་སོ་དང་མཐུན་པར་མིའི་ལུས་དང། ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་འབྱོར་བའོ། །ངན་སོང་རྣམས་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་མིར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྲོག་གཅོད་པ་དང། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོ་དང་མཐུན་པའི་ལུས་དང་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མི་འབྱོར་
པ་སྟེ། །འདི་ལྟར་ཚེ་ཐུང་བ་དང། དབུལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་རིག་པར་རོ། །བདག་པོའི་འབྲས་བུ་ནི་སོ་སོ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་ཕྱིའི་དངོས་པོ་མི་འབྱོར་བའོ། །སོ་སོར་སྲོག་གཅོད་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིའི་དངོས་པོ་ལོ་ཐོག་ལ་སོགས་པ་མི་འབྱོར་བ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། །སྲོག་གཅོད་པའི་དབང་གིས་

[201A]༄༅། །ནི་གཟི་བརྗིད་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་བཤད་པའོ། །མི་དགེ་བ་བཅུ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལམ་གོམས་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་མང་དུ་བྱས་པས་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེའོ། །དེ་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བར་བྱས་ནས་མི་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་འོངས་པ་ན། སྲོག་བཅད་
པས་ཚེ་ཐུང་བར་འགྱུར་རོ། །མ་བྱིན་པར་བླངས་པས་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ། །འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་སྤྱད་པས་བུད་མེད་རྣམས་ལ་འབད་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ། །བརྫུན་དུ་སྨྲས་པས་མི་དགེ་བ་སྒྲོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཕྲ་མས་ནི་གྲོགས་དང་དབྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཚིག་རྩུབ་ཀྱིས་ནི་ཡིད་དུ་
མི་འོང་བའི་སྒྲ་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ། །ཚིག་ཀྱལ་གྱིས་ནི་ངག་ཅལ་ཅོལ་དུ་འགྱུར་རོ། །བརྣབ་སེམས་ཀྱིས་ནི་འདོད་ཆགས་དྲག་པར་འགྱུར་རོ། །གནོད་སེམས་ཀྱིས་ནི་ཞེ་སྡང་བདོ་བར་འགྱུར་རོ། །ལོག་ལྟས་ནི་གཏི་མུག་བདོ་བར་འགྱུར་རོ། །སླར་ཡང་དེ་ལ་རྨོངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་
མཐུན་པའི་འབྲས་བུའོ། །ཡང་སྲོག་གཅོད་པ་བརྟེན་པས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་སྣུམ་བག་ཆུང་བར་འགྱུར་རོ། །མ་བྱིན་པར་བླངས་པས་ནི་མི་བརྟན་ཞིང་ཉམས་པར་བྱེད་པ་མང་བར་འགྱུར་རོ། །འདོད་ལོག་སྤྱད་པས་ནི་རྡུལ་གྱིས་ཁེབས་པར་འགྱུར་རོ། །བརྫུན་དུ་སྨྲས་པས་ནི་དྲི་མི་ཞིམ་པར་འགྱུར་རོ། །ཕྲ་
མས་ནི་ཁ་བར་འགྱུར་རོ། །ཚིག་རྩུབ་ཀྱིས་ནི་མཐོ་དམན་ཅན་དང་རྩུབ་པ་དང། སྡིག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཚིག་ཀྱལ་གྱིས་ནི་མི་མཐུན་ཞིང་འགྱུར་ལྡོག་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །བརྣབ་སེམས་ཀྱིས་ནི་འབྲས་བུ་རྣམས་ཕྲ་མོར་འགྱུར་རོ། །གནོད་སེམས་ཀྱིས་ནི་འབྲས་བུ་རྣམས་ངོ་ཚ་བར་འགྱུར་རོ། །ལོག་ལྟས་
ནི་ལོ་ཐོག་རྣམས་ལ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་རྣམས་ནི་བདག་པོའི་འབྲས་བུའོ། །དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་སུའོ། །རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་དེ་དག་ཉིད་དུ་སོ་སོ་དང་མཐུན་པར་ལུས་དང་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་སྦྱོར་བའོ། །བདག་པོའི་
འབྲས་བུ་ནི་དེ་དག་ཉིད་དུ་སོ་སོ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིའི་དངོས་པོ་སྦྱོར་བའོ། །ཇི་ལྟར་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱས་པ་ལྟར། དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ལྷ་དང་མི་རྣམས་སུ་འབྲས་བུ་གསུམ་ནི་

[201B] །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་ནི། བདེ་འགྲོ་དང། ངན་འགྲོར་སྐྱེ་བ་འཕེན་པ་དང། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །འཕེན་པ་ནི་གང་གིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འཕེན་པའོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་གང་གིས་སྐྱེས་པ་ན་
འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་མྱོང་བའོ། །ལས་གཅིག་གིས་ལུས་གཅིག་འཕེན་པའི་ལས་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ཚེ་གཅིག་ཁོ་ནའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ས་བོན་གསོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་གཅིག་གིས་ལུས་དུ་མ་འཕེན་པའི་ལས་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་རབས་དུ་མའི་རྣམ་
པར་སྨིན་པའི་ས་བོན་གསོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་གཞི་དུ་མས་ལུས་གཅིག་འཕེན་པའི་ལས་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མང་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དང་ཡང་ས་བོན་གསོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་གཞི་དུ་མས་ལུང་དུ་མ་འཕེན་པའི་ལས་ཀྱང་ཡོད་དོ། །མང་པོ་དག་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་ཚེ་རབས་
ཕན་ཚུན་བརྒྱུད་དེ་ས་བོན་གསོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་མང་པོ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཇི་ལྟར་རིམ་གྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བར་འགྱུར། དེ་ལ་གང་ཤིན་ཏུ་ལྕི་བར་གྱུར་པ་དེ་ཐོག་མར་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་འཆི་བའི་དུས་ན་གང་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །ཡང་ན་གང་གོམས་
པར་གྱུར་པའོ། །ཡང་ན་གང་ཐོག་མར་སྤྱད་པ་དེ་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་དང། བསོད་རྣམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་དང། མི་གཡོ་བའི་ལས་ཞེས་གང་བཤད་པ་ལ་བསོད་ནམས་གང། གང་འདོད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་དགེ་བའོ། །བསོད་ནམས་
མ་ཡིན་པ་གང། གང་མི་དགེ་བའོ། །མི་གཡོ་བའི་ལས་གང། གང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་དགེ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་དགེ་བ་ལ་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བཤད་ཅེ་ན། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་འགྲོ་བ་གཞན་གྱི་རྫོགས་
བྱེད་དགེ་བ་གཞན་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འབྱིན་པར་འགྱུར་ལ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ས་ངེས་པས་འབྲས་བུ་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་རྣམ་པར་སྨིན་འབྱིན་པར་གཡོ་བ་མེད་པ་དང། མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པ་ཡིན་པས་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་མི་གཡོ་བ་

[202A]༄༅། །ཞེས་བཤད་དོ། །མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བསོད་ནམས་དང་བསོད་རྣམས་མ་ཡིན་པ་དང། མི་གཡོ་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་བསོད་རྣམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང། མི་གཡོ་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། རྨོངས་
པ་ནི་གཉིས་ཏེ་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རྨོངས་པ་དང་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་རྨོངས་པའོ། །འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རྨོངས་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་འབྱུང་ངོ། །དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་རྨོངས་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང། མི་གཡོ་བ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རྨོངས་པ་ནི་མི་
དགེ་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་དག་གིས་ནི་གཅིག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པས་མ་རིག་པ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་རྣམ་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའི་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་རྨོངས་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང་མི་གཡོ་བ་
རྣམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་གོ། །དེ་ལ་རྨོངས་ན་དགེ་བའི་སེམས་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་བདེན་པ་མ་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་བག་ལ་ཉལ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་དབང་གིས་དེ་དག་ཁམས་གསུམ་པ་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྲིད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་བསོད་ནམས་དང་མི་གཡོ་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སློང་བར་བྱེད་དོ། །བདེན་པ་མཐོང་བ་རྣམས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་རྨོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་དག་ནི་དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཞེས་བཤད་དོ། །སྲོག་གཅོད་
པ་ལ་ནི་ཆགས་པ་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གིས་སྦྱོར་ཏེ། ཞེ་སྡང་གིས་ནི་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་དོ། །སྲོག་གཅོད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ངག་རྩུབ་མོ་དང་གནོད་སེམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་རྣམས་ནི་ཆགས་པ་སྦྱོར་བའོ། །ཞེ་འགྲས་པ་ལ་ལན་ལྡོན་པ་ནི་ཞེ་སྡང་གིས་སོ། །
མཆོད་སྦྱིན་རྣམས་ལ་གཏི་མུག་གིས་སྦྱོར་རོ། །ཞེ་སྡང་གིས་ནི་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་དེ་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་སེམས་ཅན་གསོད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ངག་རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ནི། ཆགས་པ་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་

[202B] ཆགས་པས་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་དོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བར་འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང། བརྣབ་སེམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །བརྣབ་སེམས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པས་སྦྱོར་ཞེ་ན། དེ་ལ་བརྣབ་སེམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ལམ་ནི་གཞན་
གྱི་ནོར་དང་ཡོ་བྱད་བདག་གིར་བྱེད་པར་ངེས་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ལ་གཞན་གྱི་ནོར་དང་ཡོ་བྱད་དེ་ཉིད་འདོད་པར་གྱུར་ན་དེ་དག་བདག་གིར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཆགས་པས་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཇི་སྟེ་འདི་ཡིར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཞེ་སྡང་གིས་སྦྱོར་རོ། །ཇི་
སྟེ་གཞན་གྱིས་བདག་གིར་བྱས་ཀྱང་ཉེས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་ན་གཏི་མུག་གིས་སྦྱོར་བར་ལྟ་བར་བྱའོ། །གཞན་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་ནི་ཆགས་པ་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གིས་སྦྱོར་ཏེ། གསུམ་པོ་དག་ལ་གང་ཡང་རུང་བ་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་
དོ། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་ཇི་ལྟ་བར། ཕྲ་མ་དང། ཚིག་འཁྱལ་བ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །བརྫུན་ནི་མཐོང་བ་ལ་ཆགས་པ་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གིས་སྦྱོར་བར་འགྱུར་རོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་ཡང་ཆགས་པ་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གིས་སྦྱོར་ཏེ། གཏི་མུག་གིས་མཐར་ཕྱིན་
པར་བྱེད་དོ། །ལས་ཐུན་མོང་པར་ཡང་བཤད། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་ཡང་བཤད། སྟོབས་དང་ལྡན་པར་ཡང་བཤད། མཐུ་ཆུང་བར་ཡང་བཤད་པ་ལ་ཐུན་མོང་བ་གང། གང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་འབྱེད་བའོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གང། གང་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་རྣམ་
པར་འབྱེད་པའོ། །ཡང་གང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཕན་ཚུན་གྱི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཞེས་བརྗོད་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་གྱི་དབང་གིས་འབྱུང་བའི་ལས་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ཕན་ཚུན་གྱི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཡང་ཐུན་མོང་པའི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཕན་ཚུན་
དུ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་གང་སེམས་ཅན་དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་ཕན་ཚུན་དུ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ནི་རྙེད་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ལས་གང། གཉེན་པོའི་སྟོབས་

[203A]༄༅། །ཅན་གྱི་གང་ཟག་གིས་སེམས་པ་ལས་གྱུར་བའི་ལས་མི་དགེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཉེན་པོའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས། གང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དེ། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའམ། གང་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་མྱོང་བར་མི་
འགྱུར་བ་སྟེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལས་ནི། གཉེན་པོའི་ལས་སྟོབས་ཅན་གྱི་གཉེན་པོའི་ལས་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་འཕངས་སུ་ཟིན་ཀྱང། གཉེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གཉེན་པོ་ལས་བྱུང་བའི་ལས་
དང། སེམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །གཉེན་པོ་སྟོབས་ཅན་གྱི་དགེ་བའི་ལས་སེམས་པ་ལས་གྱུར་བ་ནི་མི་དགེ་བ་ལས་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་བལྟའོ། །འདི་ལ་དགོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་
སེམས་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པས་ཚད་མེད་པ། རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་གང་ཚད་དུ་བྱས་པའི་ལས་དེས་དེ་ཁྲིད་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་དེ་གནས་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེས་དེ་བགྲང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་གཉེན་པོ་མཐུ་ཆུང་བའི་གང་ཟག་གི་སེམས་པ་ལས་གྱུར་བའི་ལས་མི་དགེ་བ་གང་ཡིན་བ་དེ་
དང། གང་ཡང་སེམས་པ་ལས་གྱུར་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པར་ངེས་པ་དེ་མ་སྤངས་པ་དང། ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་དེ་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ་འདིར་ནི་མདོར་དགོངས་པའོ། །གཉེན་པོ་མཐུན་ཆུང་བའི་མི་དགེ་བ་ནི། དགེ་བས་སྟོབས་དང་ལྡན་ནོ། །དེ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་
ངེས་པར་འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་མ་སྤངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བྱེ་བྲག་མེད་པར་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་འདོད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་མི་དགེ་བ་གང་ཡིན་པ་དང། འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་མི་དགེ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་
སོགས་པའི་འཁོར་མང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་སྔོན་གོམས་པར་བྱས་པ་དང། དེ་ཡང་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེས་རྒྱུད་ལ་བསྒོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གནས་ལ་གནས་པ་དང། ནར་སོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་དད་པ་དྲ་ག་པོ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་

[203B] །གཉེན་པོས་སྦྱང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞིང་དང་མ་བསོད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སེམས་ཀྱི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་ཀྱང་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་སྨོན་པ་
ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་རྣམ་པ་དགུས་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཞིང་དང་དངོས་པོ་དང། ངོ་བོ་ཉིད་དང། གནས་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། བསམ་པ་དང། གྲོགས་དང། ལན་མང་དུ་བྱེད་པ་དང། སྐྱེ་བོ་མང་པོས་ཀྱང་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་
སྟོབས་དང་མི་ལྡན་པའི་ལས་སོ། །རྣམ་པ་དགུ་པོ་དེ་རྣམས་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ལས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཞིང་ནི་གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་སྦྱིན་གནས་ཞིང་དུ་གྱུར་བའོ། །དངོས་པོ་ནི་གལ་ཏེ་སྤྱིན་པའི་དངོས་པོ་གྱ་ནོམ་ཞིང་མད་བར་འགྱུར་བའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སྦྱིན་པ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་སྟོབས་དང་ལྡན་
ནོ༑ །ཚུལ་ཁྲིམས་པས་བསྒོམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གནས་ནི་བསོད་ནམས་བྱེད་པ་གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་བྲལ་བར་གྱུར་བའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དད་པ་དྲག་པོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །བསམ་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བསམ་པར་གྱུར་པའོ། །གྲོགས་ནི་དེ་
ལས་གཞན་པའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པར་གྱུར་བའོ། །ལན་མང་དུ་བྱེད་པ་ནི། ཡང་དང་ཡང་དུ་བྱས་པར་གྱུར་པའམ་རྗེས་སུ་རྣམ་པར་བརྟགས་པའོ། །སྐྱེ་བོ་མང་པོས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་གིས་ཀྱང་བྱས་པར་གྱུར་ལ། གཞན་དག་ཀྱང་བྱེད་དུ་བཅུག་པའོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་སུ་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་འདི་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ལས་བྱེད་ཅིང་སོག་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་ན་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང། ཡང་དག་པར་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་མཐར་དབྱུང་བའི་སྐབས་
ཀྱང་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ལ་དགོངས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདིར་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་བཀག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པའི་སྡུག་བསྔལ་

[204A]༄༅། །ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཡང་སུ་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་འདི་ཇི་ལྟར་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་སོགས་པ་དེ་ལྟར་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ཞིང་
ཡང་དག་པར་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་མཐར་དབྱུང་བའི་སྐབས་ཀྱང་སྣང་ངོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ་ཇི་ལྟར་བྱས་ན་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་གནས་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་དྲག་པོ་དང་ལྡན་པ་སོ་སོར་བརྟགས་ནས། སྡུག་བསྔལ་དང་བཅས་ཤིང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་བཅས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་
ཡོངས་སུ་བསྲུངས་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་སྨིན་པའང་དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་དང་བཅས་ཤིང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་བཅས་པར་མྱོང་ན་ནི་དེ་ཡོངས་སུ་བསྲུངས་བ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་གྱི་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདེ་བ་དང་བཅས་ཤིང་ཡིད་བདེ་བ་དང་བཅས་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པར་
བྱས་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མྱོང་ན་ནི་དེ་སྤོང་བ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཚངས་པར་སྤྱོད་པས་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཡང་དག་པར་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་མཐར་དབྱུང་བའི་སྐབས་ཀྱང་མི་སྣང་ཞེ་ན། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་
ཚངས་པར་སྤྱོད་པས། །གནས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་བདེ་བ་དང་བཅས་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ནི་བདེ་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། སྡུག་བསྔལ་དང་བཅས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་འགྱུར། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་བཅས་
པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་ནི་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀག་གོ། །ཡང་བདེ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བདེ་བ་ནི་གནང་ངོ། །སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་གྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང། སྡུག་
བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང། དེ་ལ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཕྱི་མ་ལ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་

[204B] །སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་ལ་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བདེ་བ་ནི་གནང་ངོ། །སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན། བདེ་བ་ཡང་
མ་ཡིན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་ལ། །བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བདེ་བ་ནི་གནང་ངོ། །སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་
མ་ཡིན། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འདིར་དགོངས་པའོ། །ལས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་སྡོམ་པའི་ལས་དང། སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ལས་དང། སྡོམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ལས་སོ། །སྡོམ་པའི་ལས་གང། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡུས་པ་དང་
བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་པས་བསྡུས་པ་དང། ཟག་པ་མེད་པའི་སྡོམ་པས་བསྡུས་པའོ། །སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པའི་ལས་གང། རིས་བརྒྱད་དེ། དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་དང། དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་དང། དགེ་སློབ་མའི་སྡོམ་པ་དང། དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་དང། དགེ་ཚུལ་མའི་སྡོམ་པ་དང་
དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་དང། དགེ་བསྙེན་མའི་སྡོམ་པ་དང། བསྙེན་གནས་པའི་སྡོམ་པའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སྡོམ་པ་གང་ཟག་ཇི་ལྟ་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་རྣམ་པར་གཞག་ཉེས་བར་སྤྱོད་པ་ལས་དབེན་པར་སྤྱོད་པ་དང། འདོད་པ་ལས་དབེན་པར་སྤྱོད་པ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སྡོམ་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ་
དགེ་སློང་མའི་སྡོམ་པ་ནས་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པའི་བར་དུའོ། །ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་དབེན་པར་སྤྱོད་པ་དང། འདོད་པ་ལས་དབེན་པར་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་དེ་འདྲ་བ་དེ་ནི་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་སྲོག་གཅོང་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང། མི་ཚངས་
པར་སྤྱོད་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། དགེ་བསྙེན་དང། དགེ་བསྙེན་མའི་སྡོམ་པ་གང་ཟག་ཇི་ལྟ་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་རྣམ་པར་གཞག་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་དབེན་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་གྱི་འདོད་པ་ལས་དབེན་པར་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདིའི་སྡོམ་པ་ནི་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ། །འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་

[205A]༄༅། །གཡེམ་པ་སྤོང་བ་རྣམ་པར་གཞག་གི། །མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བསྙེན་གནས་པའི་སྡོམ་པ་གང་ཟག་ཇི་ལྟ་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་རྣམ་པར་གཞག། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་དབེན་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། འདོད་པ་ལས་དབེན་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་
མ་ཡིན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིའི་སྡོམ་པ་ནི་ཉིན་ཞག་གཅིག་ལ་བསྙེན་གནས་ཀྱི་སྡོམ་པར་བརྟགས་ཏེ། རིམ་གྱིས་ནི་དེ་གཉི་ག་ལ་སོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བསྙེན་བསླབ་པའི་གཞིའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་སློབ་ན་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་དང་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱ་བའམ། ལྡན་པ་མ་ཡིན་པར་
རིག་པར་བྱ། ལྡན་པར་ཡང་རིག་པར་བྱ་བ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་གཞིར་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཟ་མ་དང་མ་ནིང་རྣམས་ལ་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་བཀག་གམ། དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་མ་བཀག་དགེ་བསྙེན་ཉིད་ནི་བཀག་སྟེ། དགེ་སློང་དང་དགེ་སློང་མའི་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྙེན་
བཀུར་བྱ་བའི་འོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཟ་མ་དང་མ་ནིང་གཉིས་ལ་ནི། དགེ་སློང་དང་དགེ་སློང་མའི་ཕྱོགས་གཉི་ག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བའི་འོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དགེ་བསྙེན་ཉིད་ནི་བཀག་པ་བཞིན་དུ་མཚན་གཉིས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ། སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ཏུ་
སྤྱོད་པས་ཕྱོགས་གཉི་ག་ལག་སྙེན་བཀུར་བྱ་བའི་འོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མ་བཤད་དོ། །མ་ནིང་ནི་ལྔ་སྟེ། །སྐྱེས་ནས་མ་ནིང་དུ་གྱུར་བ་དང། མ་ནིང་ཕྲག་དོག་ཅན་དང། མ་ནིང་ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་དང། བླུགས་པའི་མ་ནིང་དང། ཉམས་པའི་མ་ནིང་དང། བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་
པ་གང། །འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀུན་ནས་སློང་བ་དག་གིས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་འཇོམས་པའི་དུས་ན་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་སྤོང་བ་གང་ཡིན་པ་དང། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་
བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྤོང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀུན་ནས་སློང་བ་ལ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་གནོན་པའི་གཉེན་པོས་ས་བོན་བཅོམ་པས་འདོད་པ་དག་ལས་འདོད་

[205B] །བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་བར་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རིང་དུ་བྱེད་པའི་གཉེན་པོས་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀུན་ནས་སློང་བ་དེ། དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ས་བོན་ཤིན་ཏུ་འཇོམས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བསམ་གཏན་བཞི་
ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ན་གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་སྡོམ་པ་གང། བདེན་པ་མཐོང་བའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྤངས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་གང། སྡོམ་
པ་མ་ཡིན་པ་ཤན་པ་དང། བྱ་གག་གསོད་པ་དང། ཕག་གིས་འཚོ་བ་དང། ཉ་བ་དང། རི་དགས་ཀྱི་རྔོན་པ་དང། བྱ་བ་དང། རི་བོང་རྒྱས་ཤོར་བ་དང། ཆོས་རྐུན་པ་དང། གཤེད་མ་དང། གླང་པོ་ཆེ་འཛིན་པ་དང། སྦྲུལ་གྱིས་འཚོ་བ་དང། བརྩོན་བསྲུངས་པ་དང། ཉན་རྣ་བྱེད་པ་
དང༑ གནོད་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་དག་གིས་ལས་སྐྱེས་པས་སམ་ཡང་དག་པར་བླང་པ་སྟེ། །དེ་དག་གི་ལས་སྤྱད་པར་ངེས་པར་བྱས་སོ། ཤན་པ་ནི་གང་དག་ཕྱུག་རྣམས་བསད་ནས་འཚོ་བར་བྱེད་པ་རྣམས་སོ། །བྱ་གག་གསོད་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱར་བར་
བྱའོ། །གླང་པོ་ཆེ་འཛིན་པ་ནི་གང་དག་ནགས་ནས་གླང་པོ་ཆེ་བཟུང་ནས་འདུལ་བར་བྱེད་པ་རྣམས་སོ། །སྦྲུལ་གྱིས་འཚོ་བ་རྣམས་ནི་གང་དག་སྦྲུལ་བཟུང་ནས་རྩེ་བས་འཚོ་བར་བྱེད་པ་རྣམས་སོ། །ཉན་རྣ་བ་ནི་གང་དག་གཞན་དག་ལ་ཕྲ་མས་གནོད་པར་བྱས་ནས་འཚོ་བར་བྱེད་པ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་གི་ལས་སྐྱེས་
པས་སམ། ཡང་དག་པར་བླངས་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རིགས་སམ་གཞན་གྱི་རིགས་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གི་ལས་སྤྱོད་པར་ངེས་པར་བྱས་པ་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་སྦྱོར་བ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ། དེ་དག་གི་ལས་སྤྱད་པར་ངེས་པར་བྱས་པ་ནི། སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །
སྡོམ་པ་ཡང་མ་ཡིན། སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་གང། སྡོམ་པའང་མ་ཡིན། སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན་པའི་ལས་དགེ་བའམ་མི་དགེ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྡོམ་པ་དང་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་སྦྱིན་པ་དང། ངག་སྙན་པ་ལ་སོགས་པ་དང། ཁུ་ཚུར་དང། ཐལ་

[206A]༄༅། །ལྕག་ལ་སོགས་པའི་ལས་ནི་སྡོམ་པ་ཡང་མ་ཡིན། སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་གང། འདོད་པའི་ཁམས་དང། བསམ་གཏན་གསུམ་པོ་དག་གི་དགེ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་
ལས་གང། གང་མི་དགེ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་གང། བསམ་གཏན་གསུམ་པོ་ལས་གོང་མའི་དགེ་བའོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལས་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་གང། གང་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱམས་
པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལངས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང། གནོད་པར་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། བྱམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ཇི་ལྟ་བར། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ལས་
ལངས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་བསམ་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དྲག་པོས་སྦྱར་བས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་པའོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ནི། ཚེ་གང་ལ་བྱས་པ་དེ་ཉིད་ལ་གང་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བའོ། །སྐྱེས་ནས་
མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་གང། གང་ཚེ་ཕྱི་མ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མཚམས་མེད་པ་ལྔའི་ལས་རྣམས་སོ། །ཡང་ན་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་གཞན་ཡང་ཡིན་ནོ། སྐྱེས་ནས་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ནི། གང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཚེ་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་
ལྟར་མཚམས་མེད་པ་ལྔའི་ལས་རྣམས་སོ། །གང་གིས་མཚམས་མེད་པ་གཅིག་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེ་མ་ཐག་པར་རིགས་ན། དེ་གང་གི་མང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེའི་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཇི་ལྟར་མྱོང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅིག་ཅར་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་མཚམས་
མེད་པ་དུ་མ་བྱེད་པའི་ལུས་ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་གནོན་པར་མངོན་པར་འགྲུབ་ལ་ཆད་པ་མང་ཞིང། མི་བཟད་པ་སྣ་ཚོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་དབང་གིས་ཚོར་བ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། རྩོམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་རྣམ་པར་

[206B] དེ་ཙམ་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་གང་གི་རྣམ་པར་སྨིན་བ་རྩོམ་པ་དེ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའོ། །གང་དེ་མ་ཐག་པའི་ཚེ་ལ་རྩོམ་པ་དེ་ནི་སྐྱེས་ནས་མྱོང་བར་འགྱུར་བའོ། །གང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཚེ་ཐལ་ནས་རྩོམ་པ་དེ་ནི་ལན་
གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ་དེ་ལྟར་བྱས་ན་ནི་ཀྱི་ཧུད་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་རྟོག་པ་བརྗོད་པ་ལས་མཚམས་མེད་པ་ལྔའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ཡང་དང་ཡང་འཆི་འཕོ་ཞིང་སྐྱེ་བར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་མཐུན་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ལན་གྲངས་གཞན་
ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་གང། གང་དེ་ཕན་ཆད་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བའོ། །གནག་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལས་གང། གང་མི་དགེ་བའོ། །གནག་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གནག་པའི་ལས་ནི་མི་དགེ་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཀར་ལ་རྣམ་
པར་སྨིན་པ་དཀར་བའི་ལས་གང། ཁམས་གསུམ་པའི་དགེ་བའོ། །གང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །དཀར་གནག་ཏུ་འགྱུར་ལ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་གནག་ཏུ་གྱུར་པ་དང། གང་འདོད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་འདྲེན་མ་སྟེ། དེའི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །
གཅིག་ཇི་ལྟར་ན་དགེ་བར་ཡང་འགྱུར་ལ་མི་དགེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལ་འཇུག་པའི་སྐད་ཅིག་ངེས་པར་དེ་གཉི་ག་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་བསམ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་གཅིག་ཅེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་འདི་ལྟར་དགོངས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་གཉི་ག་ནག་པོ་དང་དཀར་
པོ་ཉིད་དུ་འདྲ་བར་གྱུར་བས་དེ་ལྟར་ནག་པོ་དང་དཀར་པོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །བསམ་པས་གནག་ལ་སྦྱོར་བས་དཀར་བའམ་སྦྱོར་བས་གནག་ལ་བསམ་པས་དཀར་བའོ། །དེ་ལ་བསམ་པས་གནག་ལ་སྦྱོར་བས་དཀར་བ་ནི། དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་གཞན་དག་ལ་སླུ་བར་འདོད་ན་དེ་དག་
ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའི་མཚན་མར་བསམས་ནས་སྦྱིན་པ་ནས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་བར་དུའོ། །སྦྱོར་བས་གནག་ལ་བསམ་པས་དཀར་པོ་ནི། དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་བུའམ་སློབ་མ་མི་ཕན་པ་བཟློག་པར་འདོད་ཅིང་ཕན་པ་ལ་སྦྱོར་བར་འདོད་ནས་སྙིང་བརྩེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ལུས་དང། ངག་དྲག་ཏུ་བྱེད་

[207A]༄༅། །པའི་ཚེ་དེ་ལས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་རོ། །མི་གནག་ཅིང་དཀར་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ལས་ཟད་པར་འགྱུར་བའི་ལས་གང། སྦྱོར་བ་དང། བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་རྣམས་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་སོ། །སྦྱོར་བ་དང་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་རྣམས་
སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མི་གནས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཀར་བ་ནི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་འཁོར་བ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཡང་དག་པར་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་
རོ། །འདིར་མི་གནག་ཅིང་དཀར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་སོ། །དེ་བས་ན་ཟག་པ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་བཅོམ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པ་དང། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང། ངོ་བོ་
ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཡོན་པོ་དང། ཉེས་པ་དང། རྙོག་མ་དང། གཙང་བ་དང། ཐུབ་པ་བ་རྣམས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། དེ་ལ་ཡོན་པོ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་དྲང་པོའི་ལམ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་འབྱུང་བའི་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཉེས་
པ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་གང་གིས་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་དེ་དང། དེ་འདྲ་བའི་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ལས་འབྱུང་བའོ། །རྙོག་མ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་གང་ཡིན་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་དད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་
མ་དད་པའི་རྙོག་མས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ན་རྟག་པ་དང། ཆད་པའི་མཐར་ལྷུང་སྟེ། དབུ་མའི་ལམ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཡོན་པོའོ། །སྐུར་བའི་ལྟ་བས་ཡོངས་སུ་བཟུང་སྟེ། རྣམ་པར་བྱང་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་རབ་ཏུ་སྡང་བའི་ཕྱིར་ཉེས་པའོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་
ལྟ་བས་ཡོངས་སུ་བཟུང་སྟེ། བདག་མེད་པ་ཁོ་ན་ལ་ལྟ་བའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རྙོག་མ་ཞེས་བྱའོ། །གཙང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དང། ལྟ་བ་དྲག་པོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྟ་བ་ལོག་པར་

[207B] །ཐུབ་པ་ལ་ནི་གང་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཟག་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཐུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པའི་ལས་གང། དེའི་གཞི་དང། ཀུན་ནས་སློང་བ་དང། དངོས་པོ་དང། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གཞི་ནི་མ་
ཆགས་པ་དང། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང། གཏི་མུག་མེད་པའོ། །ཀུན་ནས་སློང་བ་ནི་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཚོར་བའོ། །དངོས་པོ་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ན་ལུས་ཀྱི་ལས་དང། ངག་གི་ལས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྦྱིན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན། ཕྱིར་ཞིང་སྦྱིན་པ་དང། ཕྱོགས་
མི་འབྱེད་པར་སྦྱིན་པ་དང། འདོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་སྦྱིན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ལ་སྦྱིན་པ་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཕྱིར་ཞིང་སྦྱིན་པ་སྟོན་ཏེ། དེའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་གྱུར་བས་ཡང་དང་ཡང་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སྦྱོང་རྣམས་དང་
བྲམ་ཟེ་རྣམས་ལ་གཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཕྱོགས་མི་འབྱེད་པར་སྦྱིན་པ་སྟོན་ཏེ། འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟའ་བ་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྦྱིན་པ་སྟོན་ཏེ། བསམ་པ་ཇི་ལྟར་བ་བཞིན་དུ་ཡོ་བྱད་ཀྱི་དངོས་པོ་མ་རུལ་ཞིང་དྲི་མ་མེད་
པའི་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་མི་གནས་པར་སྦྱིན་པ་དང། རྒྱ་ཆེར་སྦྱིན་པ་དང། དགའ་བས་སྦྱིན་པ་དང། ཕྱིར་ཞིང་སྦྱིན་པ་དང། སྣོད་ལ་སྦྱིན་པ་དང། འཁོར་དང། གློ་བུར་དུ་འོངས་པ་ལ་ལེགས་པར་བགོས་ཏེ་སྦྱིན་པས་སྦྱིན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །
ལྷུག་པར་གཏོང་བ་དང། ལག་པ་བརྐྱང་བ་དང། གཏོང་བ་ལ་དགའ་བ་དང། མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཅན་དང། སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། སྦྱིན་ལ་ལེགས་པར་འགྱེད་པ་ལ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་ནི་མི་གནས་པར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རིག་པར་
བྱའོ། །མི་གནས་པར་སྦྱིན་པ་ནི། སྲིད་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མི་བསྔོ་བ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྦྱིན་པ་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གནོད་པས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་དང། སྦྱིན་པ་ལ་བྱ་བའི་དངོས་གཞན་ལས་ཕྲོགས་པར་མ་ཡིན་

[208A]༄༅། །པ་དང། སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་མ་རུལ་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པ་དང། སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་རུང་བ་དང། སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཆོས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ལྡང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། སྦྱིན་
པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གནོད་པས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་སྟོན་ཏོ། །གནོད་པས་གྲུབ་པ་ནི་ལྡང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་གནས་ན་འདུག་ཅིང་གཞན་གྱིས་བཅོལ་བ་བསྙོན་པས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལག་དར་བའི་མཐུས་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་
གཞན་ལས་ཕྲོགས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟོན་ཏོ། །གཞན་ལས་ཕྲོགས་པ་ནི་ལག་དར་བའི་མཐུས་བསྒྲུབས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་ཤ་ཐང་བར་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པ་ཕྲོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྡུལ་དང་དྲི་མས་མ་ཕོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་མ་རུལ་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པ་སྟོན་པ་སྟེ་
རྡུལ་དང་དྲི་མས་མ་ཕོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤངས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཆོས་དང་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་རུང་བ་སྟོན་ཏེ་མཚོན་ཆ་དང། དུག་དང། ཆང་ལ་སོགས་པ་རུང་བ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། སྦྱིན་
པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཆོས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པ་སྟོན་ཏོ། །གཞལ་བ་ལས་གཡོ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་དང། ལོག་པས་འཚོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན། ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །
མཉམ་ས་པས་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམས་པས་བསྡོམས་པ་ཡིན། ངེས་པར་འཕྱི་ན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐར་པའི་ཕྱིར་སྡོམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་སྟེ། དེ་ནི་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །
ཇི་ལྟར་ན་ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན། མ་སྨད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་སྤྱོད་ལམ་ལ་སོགས་པ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྨད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལྔ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དགེ་སློང་གི་སྐྱོད་

[208B] སྨད་འཚོང་མའི་གནས་དང། ཆང་འཚོང་མའི་ཁྱིམ་དང། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དང། གདོལ་བའི་ཁྱིམ་སྟེ་ལྔའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆུང་ངུ་ཙམ་རྣམས་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་བལྟ་བ་ཡིན། ཤིན་ཏུ་གུས་པར་སློབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་རྣམས་དང། རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་བསམ་པ་དྲག་པོས་སློབ་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆུང་ངུ་ཙམ་རྣམས་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལ་སློབ། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ལ་བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སློབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསླབ་པ་རྣམས་བླངས་ནས་སློབ་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ལ་སློབ་ཅེས་བརྗོད་དོ། །འདི་མན་ཆད་དུ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བརྩམས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་གཞན་དུ་ལུས་དང་ངག་གིས་བསྡམས་པ་ཡིན་
ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་བསྟན་པ་དེའི་དོན་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་གི་ཀུན་དུ་སྤྱད་པ་བསྡམས་པ་ཡིན། ཤེས་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་གནང་བ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་
ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན། །ལྟུང་བས་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ལྟུང་བས་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཆུད་མི་གཟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་གི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དག་ཡིན། འགྱོད་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཏིང་
ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་མ་ཐག་བསྲིང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་གི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དགེ་བ་ཡིན། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ཏུ་དགེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་གི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན། དེ་
སྨོན་ནས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲིད་པ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མི་བསྔོ་བས་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང། ངག་དང། ཡིད་ཀྱི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གནོད་པ་མེད་པ་ཡིན། གཞན་ལ་བརྙས་ཐབས་མི་བྱེད་ཅིང་འགྲོགས་ན་

[209A]༄༅། །བདེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ལ་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པས་གཞན་ཁྱད་དུ་གསོད་ཅིང་འགྲོགས་ན་མི་བདེ་བས་ཞེར་འདེབས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་གི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་
ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། །འཕགས་པའི་ལམ་ལ་གཞོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་གི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་རྗེས་སུ་འབྱོར་བ་ཡིན། དགེ་བ་མི་བཅོམ་པ་དང། སྡིག་པ་མི་འཆབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ཉེས་པ་མཐོལ་ཞིང་ཡོན་ཏན་འཆབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །
ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་གི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཐབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་ཉེ་བར་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་བྱ་བའི་འོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་གི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་འཆམ་པ་ཡིན། །བླ་མ་རྣམས་དང། བླ་མ་དང་འདྲ་བ་རྣམས་
ལང་རྒྱལ་བཅག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་རིགས་སུ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་གི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་མཐུན་པ་ཡིན། །གདམས་ངག་ལ་མཐུན་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ལྟ་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་གི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གདུང་བ་
མེད་པ་ཡིན། །དཀའ་ཐུབ་དྲག་པོ་དང་ངན་ངོན་ལ་མོས་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུད་ལ་གདུང་བ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་གི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཕྱིས་འགྱོད་པ་མེད་པ་ཡིན། ལོངས་སྤྱོད་དང་ལས་ཀྱི་མཐའ་སྤངས་པ་ལ་འགྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་དང་ལས་ཀྱི་མཐའ་
སྤངས་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཕྱིར་འགྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ངག་གི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་མེད་པ་ཡིན། ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པའི་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་བརྩམས་ན་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པའི་
ཡིད་ལ་གཅགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲུབ་ནུས་པའི་བར་དུའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ལས་བདག་གིར་བྱ་བ། ལས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་ལ། ལས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་པ་དང། ལས་བརྟན་པར་བྱ་བ་ལ། ལས་ནི་སེམས་ཅན་དག་མཐོན་པོ་དང། དམའ་བ་དང། ངན་པ་

[209B] གྱ་ནོམ་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ལ། ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན། འདི་དག་ནི་བདག་གིར་བྱ་བ་ཡིན་པས། འདི་དག་ནི་ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་དག་གོ། །དེ་དག་གི་ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རང་གིས་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གཞན་
དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདག་གི་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན། འདི་དག་ནི་ལས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་པས། ལས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་དག་གོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རང་གིས་བྱས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བ་དེ་ལ། དགེ་བ་དང་མི་
དགེ་བའི་ལས་སོ་སོའི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། རང་རང་གི་འབྲས་བུ་འདོད་པ་དང། མི་འདོད་པ་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གིས་བྱས་པའི་ལས་འདོད་པ་དང། མི་འདོད་པ་དག་གིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐོག་མ་གང་ལས་བྱུང། ཅི་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་གམ་
འོན་ཏེ་རང་བཞིན་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། ལས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་ལས་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་པ་ཡིན། རྒྱུ་མེད་པ་དང། མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ལས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་ལས་སེམས་ཅན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་གི་ལས་ཉིད་རྒྱུ་མེད་པ་དང་
མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་སྐྱེ་གནས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་འཇུག་པ་ལས་ཀྱང་བརྩམས་ལྡོག་པ་ལས་ཀྱང་བརྩམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་ལས་བརྟན་པ་བྱ་བ་ཡིན་ལས་ཀྱིས་བཅིངས་པ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པ་བྱེད་པའི་གཉེན་པོའི་ལས་བརྟན་པ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་རོ། །ལས་བརྟན་པར་བྱ་བ་དག་སྟེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ལས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་རྟེན་ཡིན་པས་འདི་དག་ནི་བརྟན་པར་བྱ་བའི་ལས་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་མཐོན་པོ་དང་དམའ་བ་གང། བདེ་འགྲོ་དང། ངན་འགྲོའི་ལུས་ཐོབ་པའོ། །ངན་པ་དང་གྱ་ནོམ་པ་གང། དེ་དག་
ཉིད་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་དང། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བསམ་གྱིས་ཁྱབ་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ། བསམ་གྱིས་

[210A]༄༅། །མི་ཁྱབ་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ། ལས་དགེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་འདོད་པ་ནི་བསམ་གྱིས་ཁྱབ་བའོ། །མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང། དུད་འགྲོ་དང། ཡི་དགས་དང། ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་རྣམས་སུ་མི་འདོད་པ་
ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །ལས་འདིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོ་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསམ་གྱིས་ཁྱབ་པ་སྟེ། ནུས་པ་དང་ཡང་དག་
པར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་འདིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བའོ། །མི་ནུས་པ་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལས་གཞན་པ་མགོ་རྨོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་
རོ། །ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དེ་ཉིད་གནས་དང། དངོས་པོ་དང། རྒྱུ་དང། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང། རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ནི་བསམ་གྱི་མི་ཁྱབ་སྟེ། །དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་དེ་ཉིད་གནས་ལ་སོགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བའོ། །དེ་ལ་གནས་ནི་གྲོང་ངམ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཕྱོགས་གང་དུ་
གནས་ནས་ལས་དེ་བྱས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དངོས་པོ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་གྲོངས་སུ་གཏོགས་པའམ། སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་གྲོངས་སུ་གཏོགས་པ་གང་ལ་བརྟེན་ཏེ་བྱས་པའོ། །རྒྱུ་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་རིགས་པ་རྣམས་སོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལུས་སྣ་ཚོགས་པ་དེ་ཉིད་དོ། །ཕྱིའི་
དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བའོ། །ལས་ཅི་འདྲ་བར་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པའི་རྣོ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་པས་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནོར་བུ་དང། སྔགས་དང། སྨན་དང། མཁྱུད་དཔྱད་དང་ལྡན་པའི་ལས་བསམ་གྱི་མི་ཁྱབ་
པའོ། །དེ་ལ་ནོར་བུ་དང་ལྡན་པ་ནི། ཟླ་བ་ཆུ་ཤེལ་ལ་སོགས་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྔགས་དང་ལྡན་པ་ནི་དེ་དག་གིས་བཏབ་ན་མི་འཚིག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྨན་དང་ལྡན་པ་ནི། དེས་ཟིན་ན་མི་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མཁྱུད་དཔྱད་དང་ལྡན་པ་ནི་མཁྱུད་དཔྱད་དེ་དང་དེས་

[210B] །རྣལ་འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐུའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བའོ། །དེ་དག་གི་སེམས་ཀྱི་མཐུས་ས་ཆེན་པོ་གཡོ་བར་བྱེད་དམ། །ནམ་མཁའ་ལ་འཕུར་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དབང་གིས་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། །འདི་
ལྟ་སྟེ། །ཚེ་ལ་དབང་བ་དང། སེམས་ལ་དབང་བ་དང། ཡོ་བྱད་ལ་དབང་བ་དང། སྐྱེ་བ་ལ་དབང་བ་དང། མོས་པ་ལ་དབང་བ་དང། སྨོན་ལམ་ལ་དབང་བ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་བ་དང། ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བ་དང། ཆོས་ལ་དབང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དབང་ལ་སོགས་པ་ནི་ལས་
གང་བྱེད་པ་དེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཚེ་ལ་དབང་བས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཚེའི་འདུ་བྱེད་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ཇི་སྲིད་འདོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་གནས་སོ། །སེམས་ལ་དབང་བས་ནི་ཇི་སྲིད་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །ཡོ་བྱད་ལ་དབང་བས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡོ་བྱད་
རིན་པོ་ཆེ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཆར་འབེབས་སོ། །ལས་ལ་དབང་བས་ནི་ཁམས་དང་ས་དང་འགྲོ་བ་དང། སྐྱེ་གནས་དང་གནས་སྐབས་གཞན་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་རྣམས་གཞན་དུ་བསྒྱུར་རོ། །སྐྱེ་བ་ལ་དབང་བས་ནི་བསམ་གཏན་ལ་གནས་ཤིང་ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་བཞིན་དུ་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེའོ། །མོས་པ་ལ་དབང་
བས་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆུ་ལ་སོགས་པར་མོས་སོ། །སྨོན་ལམ་ལ་དབང་བས་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་རྒྱ་ཆེན་པོ་གྲངས་མེད་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་བོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་བས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་
དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བས་ནི་ཆོས་དང་དོན་དང་ངེས་པའི་ཚིག་དང་སྤོབས་པ་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྲོའོ། །ཆོས་ལ་དབང་བས་ནི་ཅི་རིགས་པར་ཇི་ཙམ་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་གཞན་དག་གིས་མདོ་ལས་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་བཞག་ནས་
ཅིག་ཅར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པར་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་

[211A]༄༅། །ནས། སེམས་ཅན་རྣམས་གང་གི་ཚེ་དང། ཇི་ལྟ་བུ་དང། ཇི་སྲིད་དུ་མཛད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་གནས་ཏེ། དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པོ། །དེ་དག་མདོར་བསྡུས་ན་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་
རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་དང། ཀུན་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དང། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དང། རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡང་སྲིད་པའི་བག་ཆགས་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་སྲིད་པའི་བག་ཆགས་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ནི་བསྡུ་ན་རྒྱུའོ། །ཀུན་འབྱུང་བའི་མཚན་
ཉིད་གང་སེམས་ཅན་བག་ཆགས་བསགས་པ་དེ་དང་དེ་དག་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་དེ་དང་དེར་ཀུན་འབྱུང་བའི་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་བག་ཆགས་བསགས་པ་རྣམས་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་རུས་སུ་དེའི་ཆ་བྱད་དང་རང་བཞིན་འདྲར་བར་མཐུན་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་
པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བའོ། །རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་གང། སོ་སོར་རང་དང། རྣམ་པ་དང། མཆོག་ཏུ་འབྱུང་བའི་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་བལྟའོ། །སོ་སོར་རང་གི་རྒྱུད་ངེས་པ་དང། འགྲོ་བ་དང་སྐྱེ་གནས་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པ་དུ་མར་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་འགྲོ་བའི་བར་དུ་
འབྱུང་བའི་བྱེད་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའོ། །རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད་གང། གཞན་དང་གཞན་འཐོབ་པ་དང། འདའ་བའི་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །སྔོན་མ་བྱུང་བའི་ལུས་གཞན་དང་གཞན་འཐོབ་པ་དང། སྔོན་ཐོབ་པའི་ལུས་འདའ་བའི་བྱེད་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐྱེན་ཏོ། །ཀུན་འབྱུང་
བའི་བདེན་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྫོགས་སོ།། །།འགོག་པའི་བདེན་པ་གང། མཚན་ཉིད་དང། ཟབ་པ་དང། བརྡ་དང། དོན་དམ་པ་དང། ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་དང། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང། རྒྱན་མེད་པ་དང། རྒྱན་དང་བཅས་པ་དང། ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང། ལྷག་མ་མེད་པ་
དང། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང། རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཀྱང་འགོག་པའི་བདེན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བུ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང། ལམ་དང། ཉོན་མོངས་པ་མི་འབྱུང་བ་སྟེ། གང་དུ་འགོག་པ་དང། གང་གིས་འགོག་པ་དང། གང་འགོག་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གང་དུ་མིག་

[211B] །དེ་བཞིན་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས། །ཡིད་དང་དེ་བཞིན་མིང་དང་གཟུགས། །མ་ལུས་པར་ནི་འགག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའོ། །གཞན་ཡང་གསུངས་པ་གང་དུ་མིག་འགགས་པ་དང། ཁ་དོག་གི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་བར་དུ་འགགས་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་
མེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་གནས་སུ་རིག་པར་བྱ་ཞེས་པའོ། །རྣམ་གྲངས་འདིས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་གང་དུ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གང་གིས་འགོག་པ་དང། གང་དུ་འགོག་པ་དང། གང་འགོག་པའོ། །ཟབ་པས་ཇི་ལྟ་བུ། འདུ་བྱེད་དེ་དག་གིས་འཇིག་པ་ལས་འགོག་པ་གཞན་པར་
མི་བྱ། གཞན་མ་ཡིན་པར་ཡང་མི་བྱ། གཞན་ཡང་མ་ཡིན། གཞན་མ་ཡིན། གཞན་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན་པར་ཡང་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཅིའི་རྒྱུ་འདུ་བྱེད་དེ་དག་གིས་འཇིག་པ་ལས་འགོག་པ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་ན་དེ་འབྲེལ་བ་མེད་དོ། །དེ་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་གཞན་མ་ཡིན་ན་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་
ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཉི་ག་མ་ཡིན། གཉི་ག་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར། སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲོས་པ་ནི་ཡང་འདིར་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་དོན་ལ་སེམས་པ་སྟེ། ལམ་མ་ཡིན་པ་དང། རིགས་མ་ཡིན་པ་དང། ཐབས་མ་ཡིན་པ་དང། སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་རིག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དག་ཟད་པ་དང། རྣམ་པར་ཞིག་པ་དང། འགོག་པ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང། ནུས་པ་ལས་གཞན་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། སྤྲོས་པ་མེད་པ་སྤྲོས་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་མེད་དོ་ཞེའམ། ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མེད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེའམ། གཞན་ཡོད་པའང་མ་ཡིན། མེད་
པའང་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཡང་སྤྲོས་པ་མེད་པ་སྤྲོས་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་སྲིད་དུ་དེ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྤྲོས་པའོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགག་པས་སྤྲོས་པ་མེད་པ་སྟེ་མྱུ་ངན་ལས་འདས་པར་གསུངས་པའོ། །དེ་ལྟར་སྤྲོས་པ་མེད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །སྤྲོས་པ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་སེམས་
བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་པ་གང་གཞན་ལ། སེམས་པར་བྱ་བ་ཡང་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཞི་བ་དང་གྱ་ནོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་སོ། །བརྡས་ཇི་ལྟ་བུ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་ས་བོན་ཉམས་སྨད་པས་འགོག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་

[212A]༄༅། །འདས་ཀྱིས་དེའི་རྣམ་གྲངས་སུ་དེའི་ཆ་ཤས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གསུངས་སོ། །དོན་དམ་བས་ཇི་ལྟ་བུ། འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ས་བོན་ཀུན་དུ་བཅོམ་པས་འགོག་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པས་ཇི་ལྟ་བུ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུར་བསྡུས་པའམ། ལན་
ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུར་བསྡུས་པའམ། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུར་བསྡུས་པའང་རུང་སྟེ། སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གང། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུར་བསྡུས་པ་དང་མི་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །རྒྱན་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་
པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །རིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་རྒྱན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱན་དང་བཅས་པས་ཇི་ལྟ་བུ། གཉི་གའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་རིག་པ་གསུམ་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །
ལྷག་མ་དང་བཅས་པས་ཇི་ལྟ་བུ། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ལྷག་མ་མེད་པས་ཇི་ལྟ་བུ། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཇི་ལྟ་བུ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་
བསྡུས་པའི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང། བདེ་བར་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བུ། མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་དང། ངེས་པར་སྤངས་པ་དང། བྱང་བར་འགྱུར་བ་དང། ཟད་པ་དང། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང། འགོག་པ་དང། རྣམ་པར་ཞི་བ་དང། ནུབ་
པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ཚིག་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་བཤད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཚིག་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་དོ། །དེ་དག་གིས་དེ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་མ་ལུས་པར་སྤངས་
ཤེ་ན༑ ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང། བག་ལ་ཉལ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ངེས་པར་སྤངས་པ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་པོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་བར་འགྱུར་བ་བག་ལ་ཉལ་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བག་

[212B] རྩ་བ་མེད་ན་གཏན་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཟད་པ་དེ་ནི་གཉེན་པོ་མཐོང་བ་དང། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། ཟག་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཅིའི་ཕྱིར་ཟད་པ་གཉེན་པོ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་
བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཟད་པ་ནི། མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ཚིག་ཅུང་ཟད་ཙམ་ལུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་
དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ནི་ས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ནི། ཡང་ཕྱི་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་འགོག་པ་ཕྱི་མ་ལ་དེའི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་
སྐྱེས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཡིད་མི་བདེ་བ་ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུང་པ། ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཞི་བ། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་དེའི་འབྲས་བུ་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ནུས་པ་
ཕུང་པོ་ལྷག་མ་རྣམས་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་གྱི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་རང་གི་དང་གིས་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་མ་ལུས་པ་སྤངས་པར་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་
བྱས་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང། འཇིག་པ་དང། གནས་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བལྟ་དཀའ་བ་ཤའི་མིག་དང། ལྷའི་མིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པ་ཁོ་ནའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གཡོ་བ་
མེད་པ་འགྲོ་འཕོ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བར་མི་འཕོ་བས་བརྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདུད་པ། སྲིད་པ་གསུམ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་དང། གཟུགས་དང། གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་པ་མེད་པས་མི་འདུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འཆི་བ་མེད་པ་

[213A]༄༅། །ཕུང་པོའི་བདུད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཆི་བའི་རྟེན་ཕུང་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པ་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གནས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་དགའ་བའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་
བདེ་བའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གླིང་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་སུ་ཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལས་ཐང་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱོབ་པ་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཐོབ་ན་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་
ཕྱིར་སྐྱབས། དེར་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བས་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་གཞིའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བས་བྱས་པའི་གཞིའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དཔུང་གཉེན་འཕགས་པའི་མཆོག་ཉིད་དུ་འགྲོ་བའི་གཞིའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་
ཐབས་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འཆི་འཕོ་མེད་པ་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་སྐྱེས་པས་ཉམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རིམས་ནད་མེད་པ། འདོད་པས་ཕོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པས་ཕོངས་པའི་གདུང་བ་བཅོམ་ནས་
མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པ། མྱ་ངན་དང། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་འཁྲུག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་ངན་ལ་སོགས་པའི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་པས་བསིལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བདེ་བ། འཇིགས་པ་
མེད་པར་གནས་པའི་གཞིའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ན་བ་དང། རྒ་བ་དང། འཆི་བའི་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བས་འཕགས་པ་གནས་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞི་བ། ཕན་པའི་དངོས་པོའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བདེ་བའི་གཞི་
དོན་དམ་པའི་བདེ་བའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་བའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དགེ་བར་འགྱུར་བ། སྦྱོར་བ་བདེ་བས་དེ་ཐོབ་པའི་གཞིའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བ་བདེ་བས་དེ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་

[213B] སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་གཡོ་བ། གཡེང་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་གྱི་སྤྲོས་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ། མཚན་མ་
མེད་ཅིང་ཞི་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་གཞིའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཏེ། ཞི་ཞིང་བདེ་བར་གནས་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ་བརྩམས་ནས་མ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གྲངས་རྣམས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་
ཉིད་ལས་བཟློག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་དེ་དང། དེར་ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱས་པས་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པར་གསུངས་པ། ཅིའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་དུས་ན་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་
པར་འཕེལ་ལོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་གསུངས་པ། ཅིའི་ཕྱིར་མ་བྱུང་བ། དེའི་འོག་ཏུ་བྱུང་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་ཡང་སྔོན་གྱི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་འཕངས་ཏེ་བྱས་སོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་གསུངས་པ། ཅིའི་ཕྱིར་མ་བྱས་པ། སྔོན་གྱི་མཐའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་འཕེན་པ་དང་
བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་དེ་ཡང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྲིད་པ་གཞན་དུ་བྱེད་པའི་གཞིའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་གསུངས་པ། ཅིའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས། ད་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ལས་འདུས་མི་བྱེད་པའི་གཞིའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཚུལ་
གྱིས་ཡང་སྲིད་པའི་རྒྱུན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་གསུངས་པ། ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་པ། མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་འབྱུང་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་གོ་རིམས་ལྟར་མ་སྐྱེས་པ་དང། མ་བྱུང་བ་དང་མ་བྱས་པ་དང། འདུས་མ་བྱས་པ་དང། སྐྱེ་
བ་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་འགོག་པའི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་དང། ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དང། གྱ་ནོམ་པའི་མཚན་ཉིད་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་དང། ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །

[214A]༄༅། །འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་བྲལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་དང་བྲལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གྱ་
ནོམ་པའི་མཚན་ཉིད། གཙང་བ་དང་བདེ་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོ། མོངས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། བདག་ཉིད་གཙང་བ་དང་བདེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད། རྟག་པ་དང་ཕན་པའི་གཞིའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་
དང། ཕན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། །ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར། ཕན་པ་དང། དགེ་བ་དང། གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །འགོག་པའི་བདེན་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་རྫོགས་སོ།། །།ལམ་གྱི་བདེན་པ་གང་ཡིན། ལམ་གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང། ཀུན་འབྱུང་
སྤོང་བ་དང། འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང། ལམ་སྒོམ་པ་སྟེ། འདི་ནི་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་མདོར་བསྡུས་པའོ། །བདེན་པ་རྣམས་ལ་འདིའི་བྱ་བའི་སྐབས་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་ལམ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ཚོགས་ཀྱི་ལམ་དང། སྦྱོར་བའི་ལམ་དང། མཐོང་བའི་ལམ་དང། བསྒོམ་པའི་
ལམ་དང། མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་མོ། །ལམ་རྣམ་པ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་སྐབས་ཀྱིས་སོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་འདི་ཡང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་འཁོར་དང་བཅས་པའི་སྐབས་ཀྱིས་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་གང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། དབང་པོའི་སྒོ་བསྡོམས་པ་དང། ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཤེས་
པ་དང། ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང། ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པ་དང། ཤེས་བཞིན་དུ་གནས་པར་མངོན་པར་དགའ་བའོ། །ཡང་གང་རྒྱུ་མཐུན་པའི་དགེ་བ་གཞན་དང། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱང་སྟེ། དེ་བསྒོམས་པས་
མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། རྣམ་པར་ཐར་པར་འགྱུར་བའི་གནས་ཀྱི་སྣོད་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཤེས་པ་ནས་བརྩམས་ནས། ཤེས་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཞེས་པའི་བར་འདིའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ལ་གོ་རིམས་ཀྱིས་

[214B] དེ་ལ་སྒྲིབ་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་འོས་སུ་གྱུར་པ་འཐོབ་ཅེས་པའོ། །གང་ཡང་རྒྱུར་གྱུར་པའི་དགེ་བ་གཞན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འགྱོད་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྦྱོར་བའི་ལམ་གང། ཚོགས་ཀྱི་གང་ཡིན་པ་སྦྱོར་བའི་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ། །
སྦྱོར་བ་ཡིན་ལ་ཚོགས་མ་ཡིན་པའང་ཡོད་དེ་ཚོགས་བསགས་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཏེ། དེ་ནི་དྲོ་བར་གྱུར་བ་དང། རྩེ་མོ་དང། བདེན་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་དང། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་སོ། །དྲོ་བར་གྱུར་པ་གང། སོ་སོ་རང་གི་བདེན་པ་
རྣམས་པ་སྣང་བ་ཐོབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པའོ། །མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་ཀྱིས་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ཀྱིས་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་དོན་སྣང་བར་གྱུར་བའི་ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་པ་ནི་དྲོ་བར་གྱུར་པར་རིག་
པར་བྱའོ། །རྩེ་མོ་གང། སོ་སོ་རང་གི་བདེན་པ་རྣམས་ལ་སྣང་བ་འཕེལ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པའོ། །དེ་ལ་འཕེལ་བ་ནི་རྩེ་མོ་སྟེ། དེའི་འོག་ན་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེན་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་གང། སོ་སོ་རང་གི་བདེན་པ་རྣམས་ཀྱི་
ཕྱོགས་གཅིག་ན་ཞུགས་པ་དང། རྗེས་སུ་སོང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གཅིག་ཏུ་གཟུང་བ་མེད་པར་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཕྱོགས་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འཛིན་པ་མེད་པར་རྟོག་
པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གང། སོ་སོ་རང་གི་བདེན་པར་རྣམས་ལ་དེ་མ་ཐག་པའི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པའོ། །གང་གི་འོག་ཏུ་ཐོག་མར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་མོ། །མཐོང་བའི་ལམ་གང་
མདོར་བསྡུ་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་འཇུག་ཐོགས་སུ་མི་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དམིགས་པར་བྱ་བ་དང། དམིགས་པར་བྱེད་པ་མཉམ་པས་མཉམ་

[215A]༄༅། །པར་ཤེས་པའང་དེ་ཡིན་ཏེ། དེས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོ་རང་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་བརྡ་དང། ཆོས་ཀྱི་བརྡ་གསལ་བའང་ཐམས་ཅད་དུ་གཉི་གའི་བརྡ་གསལ་བ་ལ་དམིགས་པའི་ཆོས་ཤེས་པའང་དེ་བཞིན་ནོ། །སོ་སོ་རང་ལ་སེམས་
ཅན་གྱི་བརྡ་གསལ་བ་ལ་དམིགས་པའི་ཆོས་ཤེས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེས་རང་གི་རྒྱུད་ཉིད་ལ་བདག་གི་མཚན་མར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོ་རང་ལ་ཆོས་ཀྱི་བརྡ་གསལ་བ་ལ་དམིགས་ནས་ཆོས་ཤེས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་དེས་རང་གི་རྒྱུད་ཉིད་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་
རོ། །ཐམས་ཅད་དུ་གཉི་གའི་བརྡའི་གསལ་བ་ལ་དམིགས་པའི་ཆོས་ཤེས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་དུ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་བདག་དང་ཆོས་ཤེས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་མཐོང་བའི་ལམ་རབ་ཏུ་དབྱེ་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་མཇུག་ཐོགས་སུ། སྡུག་བསྔལ་
ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་
པའི་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་དང། འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང། འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང། འགོག་པ་ལ་ཆེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང། འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་དང། ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་
དང། ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང། ལམ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང། ལམ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་འདི་རྣམས་ནི། བདེན་པ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་སྟེ། ཆོས་དང་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ལ་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་རྣམས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་གང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་
བདེན་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་གང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་རྣམས་སོ། །ཆོས་ཤེས་པ་གང། སྦྱོར་བའི་ལམ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་ཤེས་པའོ། །བཟོད་པ་གང། སྔར་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སོ་

[215B] གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའོ་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྦྱོར་བའི་ལམ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མདོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་རྣམ་
པར་དཔྱོད་པའི་ཤེས་པ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་བསྡུས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་བའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཤེས་རབ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའི་རང་བཞིན་འབྱུང་སྟེ། དེས་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཁམས་
གསུམ་པའི་བག་ལ་ཉལ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་རབ་ཏུ་སྤོང་ངོ། །དེ་བས་ན་དེ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་གང། ཤེས་པ་གང་གིས་བཟོད་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའོ། །བཟོད་པ་དེས་སྡུག་བསྔལ་
མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། །གནས་གྱུར་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཤེས་པ་གང་གིས་གནས་གྱུར་པ་དེ་མྱོང་བ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་གང། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་སྡུག་བསྔལ་ལ་
ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་འདི་གཉིས་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའོ་ཞེས་སོ་སོ་རང་ལ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་པོ། །དང་པོ་བཟོད་པ་དང་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་ཤེས་པ་འདི་གཉིས་ནི་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་འཕགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ་
དེ་ལ་དེ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའོ་ཞེས་དེ་ལ་དམིགས་ནས་སོ་སོ་རང་ལ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་བའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤས་རབ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་གང། ཤེས་པ་
གང་གིས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་དེས་ངེས་པར་འཛིན་པའོ། །རྗེས་སུ་རྟོགས་པས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང། ཤེས་པ་གང་གིས་མྱོང་བ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་བརྗོད་པ་དང། ཤེས་པ་རྣམས་ཅི་རིགས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་

[216A]༄༅། །འདས་པའི་ལམ་གྱི་ཡུལ་ནི་གཉིས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་གྱི་ཡུལ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་གྱི་ཡུལ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་
ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང། ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བཟུང་བ་རྟོགས་སོ། །རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་བཟོད་པ་ནི། ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འཛིན་པ་རྟོགས་སོ། །བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མཚན་མ་མེད་པར་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་མཚན་མ་མེད་པ་
ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་དྲུག་པ་བཀའ་སྩལ་བ། དེ་ནི་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་དེ་དག་ལ་གནས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། མཚན་མ་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་དག་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །དེ་དག་བཟོད་པར་ཤེས་པའི་བསྡུས་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་སྟེ་
དེ་དག་གིས་སྔོན་མ་མཐོང་བའི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རེ་རེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་བཞིར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ནི་ཤེས་བྱ་ལ་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདིར་དངོས་པོ་མ་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་བ་ཙམ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ཏུ་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཇི་ཙམ་དུ་
ཤེས་བྱ་ལ་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ལ་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་ནི་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །གང་མཐོང་བའི་ལམ་ལས་བརྩམས་ཏེ། རྒྱ་ཆེན་རྣམ་པར་སྤྲོས་པ་དེ་
ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཙམ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་གནས་སྐབས་ནི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་གཞག་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། མྱོང་བ་དང། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་
པར་གཞག་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་རང་གི་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མཐར་ཕྱིན་ནས། དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་ཤེས་པས་གཞན་དག་ལ་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་དང་ཚིག་དང། ཡི་གེའི་ཚོགས་ཀྱིས་ལམ་གྱི་བདེན་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་སྟེ། བདེན་པ་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་དང། ཤེས་པ་ནི་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་

[216B] །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལས་ཞུགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་ཅིང་དེ་གོམས་པར་བྱེད་པའོ། །མྱོང་བ་ནི་དེ་ལྟར་གོམས་པར་བྱེད་པ་ན། མཐོང་བའི་ལམ་ཞེས་བརྗོད་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་གནས་
སྐབས་གང་ཡིན་པ་དང་པོར་སོ་སོ་རང་གིས་མྱོང་བའོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་དེའི་འོག་ཏུ་གནས་གྱུར་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཐོབ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་བར་ཐོབ་པའོ། །ཐོབ་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་དེ་དག་ནི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་ཤེས་པས་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་འཇོག་གོ། །དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་འདི་བཞི་ནི་ལམ་གྱི་འཁོར་ལོ་སྟེ། ཡང་
དང་ཡང་གཞན་དང་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་སྟེ། ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྡུལ་མེད་པའོ། །ཆོས་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའོ། །
ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང། སྤོང་བས་ཀྱང་ལམ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོག་མ་ཁོ་ནར་བདེན་པ་རྣམས་ལ་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྡུལ་མེད་དེ། དེ་དག་གིས་ཉོན་མོངས་པའི་རྡུལ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དྲི་མ་
དང་བྲལ་ཏེ། དེ་དག་གིས་ནི་དེའི་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་སྤངས་པའི་གནས་སུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པའི་གནས་སྐབས་འདི་གཉིས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང། སྤངས་པས་ལམ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། རྡུལ་མེད་པ་དང། རྡུལ་དང་བྲལ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཆོས་
མཐོང་བ། ཆོས་ཐོབ་པ། ཆོས་རིག་པ། །ཆོས་རྟོགས་པ། །སོམ་ཉི་ལས་བརྒལ་བ། ཐེ་ཚོམ་ལས་བརྒལ་བ། གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་པ། སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལས་གཞན་གྱིས་མི་བཀྲིའོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ཡང་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་
སྟེ། འདུལ་བ་རྣམས་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འོག་ཏུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་མཐོང་ངོ། །དེ་དག་གི་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་འཐོབ་བོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་གནས་གྱུར་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་

[217A]༄༅། །རྟོགས་པའི་བཟོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་རིག་གོ། །དེ་དག་གིས་འདི་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུའོ་ཞེས་དེ་གཉིས་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་རྟོགས་སོ། །དེ་དག་གི་ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རང་གི་ཆོས་ཐོབ་
པ་ལ་སོམ་ཉི་ལས་བརྒལ་ཏོ། །བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོམ་ཉི་ལས་བརྒལ་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་འདོད་པ་རང་གིས་ཐོབ་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཞན་གྱིས་ཐོབ་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ལས་བརྒལ་ཏོ། །དེའི་དུས་ན་གཞན་གྱིས་ཁྱད་
པར་ཐོབ་པ་ལ་ཡང་ཡིད་གཉིས་ཟ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་བསྒོམ་པ་ལ་གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་གོ། །གཞན་ལས་ལུང་དུ་མནོས་པ་མེད་པ་ཡང་བདག་ཉིད་མཁས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་དག་གཞན་གྱིས་མི་བཀྲིའོ། །ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་
པས་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཚེ་རབས་གཞན་ལ་ཡང་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལ་མི་འཕྲོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ་ནི་ཡོངས་སུ་དྲི་བའི་ཆོས་དང་ལུང་དུ་བསྟན་པའི་ཆོས་ནི་འདིར་ཆོས་སུ་འདོད་དོ། །སེམས་ཞུམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་མི་འཇིགས་པ་འཐོབ་པའོ། །ཐོབ་པ་ལས་
ཡོངས་སུ་དྲི་བའི་ཆོས་རྣམས་དང། ལུང་དུ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་དང། སྡིག་པ་འདོད་པ་དང། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་བཞིན་དུ་སེམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གང། མཐོང་བའི་ལམ་ལས་གོང་དུ་གྱུར་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་དང། ལམ་ཆུང་ངུ་དང་
ལམ་འབྲིང་པོ་དང། ལམ་ཆེན་པོ་དང། སྦྱོར་བའི་ལམ་དང། བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་དང། ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་མོ། །འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་བདེན་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དེའི་གོང་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བའི་ལྷག་མ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་སྟེ། གང་འཇིག་རྟེན་པ་
ལ་སོགས་པའི་ལམ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་བའི་ལམ་གང། འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང། གཉིས་པ་དང། གསུམ་པ་དང། བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་

[217B] འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དེ། བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱད་བ་དང། རྣམ་པར་གཞག་པ་དང། རྣམ་པར་དག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་ཇི་ལྟ་བུ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྩ་བ་བཞི་པོ་སྲིད་པ་
དང། ལྟ་བ་དང། ང་རྒྱལ་དང། མ་རིག་པའོ། །དེ་དག་ནི་སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་སྒོ་ནས་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་བསྒྲིབས་པའི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་
སྲེད་པས་ནི་རོ་མྱང་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་སོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱོང་བའི་བདེ་བའི་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བས་ནི་ལྟ་བའི་ཤས་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་སོ། །བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བའི་ཕྱིར་
རོ། །ང་རྒྱལ་གྱིས་ནི་ང་རྒྱལ་གྱི་ཤས་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །དེས་ཁྱད་པར་ཐོབ་ནས་ཁེངས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རིག་པས་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཤས་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་སོ། །དེ་ཁོ་ན་མ་གཏོགས་པས་ཐར་པར་འདོད་པ་ཁྱད་པར་དེ་ཐོབ་པ་
ལ་ཐར་པ་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དག་ལ་གཟུགས་དང། གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་འབྱུང་ངོ། །རྣམ་པར་བྱང་བས་ཇི་ལྟ་བུ། དག་པའི་བསམ་གཏན་དང། གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱང་དགེ་
བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱང་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་གཞག་པས་ཇི་ལྟ་བུ། ཡན་ལག་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང། ཚད་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང། མིང་དུ་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་
པས་སོ། །བསམ་གཏན་རྣམས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ལྟར་བཞིར་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། ཡན་ལག་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། ཚད་དང། མིང་དུ་གདགས་པས་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ནི་ཡན་ལག་མ་གཏོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཡན་ལག་རྣམ་པར་གཞག་པས་ཇི་ལྟ་བུ། བསམ་གཏན་

[218A]༄༅། །དང་པོ་ལ་ཡན་ལག་ལྔ་སྟེ། ཡན་ལག་ལྔ་ནི། རྟོག་པ་དང། དཔྱོད་པ་དང། དགའ་བ་དང། བདེ་བ་དང། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་ཡང་ཡན་ལག་བཞི་སྟེ་ཡན་ལག་བཞི་ནི། ནང་རབ་ཏུ་དང་བ་དང། དགའ་བ་དང། བདེ་བ་དང། སེམས་རྩེ་གཅིག་
པ་ཉིད་དོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་ཡང་ཡན་ལག་ལྔ་སྟེ། ཡན་ལག་ལྔ་ནི་བཏང་སྙོམས་དང། དྲན་པ་དང། ཤེས་བཞིན་དང། བདེ་བ་དང། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་ཡང་ཡན་ལག་བཞི་སྟེ། ཡན་ལག་བཞི་ནི། བཏང་སྙོམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་
སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་དང། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཆོས་གཞན་དག་ཀྱང་ཡོད་བཞིན་དུ་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན། དེ་ཙམ་གྱི་གཉེན་པོ་དང། ཕན་ཡོན་དང། དེ་གཉི་གའི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་
ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གསུངས་པ། གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་དང། ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་དང། དེ་གཉི་གའི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་རྟོག་པ་དང། དཔྱོད་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་འདོད་པ་དང། གནོད་སེམས་དང། འཚེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་སྤང་བའི་
ཕྱིར་རོ། །དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་སྟེ། རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་གཉིས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བྱས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་ལས་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ནི། དེ་གཉི་གའི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་
ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་ནང་རབ་ཏུ་དང་བ་ནི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་སྟེ། དེས་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པའི་གཉེན་པོ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བ་དང་བདེ་བ་དང་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་ཡན་ལག་ལྷག་མ་གཉིས་ལ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་བཏང་སྙོམས་
དང་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ནི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་སྟེ། དེ་དགའ་བའི་གཉེན་པོ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་དང་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་ཡན་ལག་ལྷག་མ་གཉིས་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་བཏང་སྙོམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་སྟེ། དེ་

[218B] །སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་གོ། །སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་གཉི་གའི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ། །གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ནི་ཞི་གནས་སུ་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡན་ལག་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་དོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་
པ་རྣམ་པར་བཞག་པས་ཇི་ལྟ་བུ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བདུན་གྱིས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བདུན་གང། མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་རིག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། མོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། རབ་ཏུ་དབེན་
པ་ལས་བྱུང་བ་དང། དགའ་བ་སྡུད་པ་དང། དཔྱོད་པ་དང། སྦྱོར་བའི་མཐའ་དང་སྦྱོར་བའི་མཐའི་འབྲས་བུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བདུན་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། མཉམ་བར་གཞག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་གིས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཉེས་དམིགས་
ལ་སོགས་པར་བལྟ་བས། རགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱེད་པ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་རིག་བ་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་རིག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཐོས་པ་དང། སེམས་པ་འདྲེས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཐོས་པ་དང། སེམས་
པ་ལས་འདས་ནས་གཅིག་ཏུ་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པར་དེའི་རིགས་པ་དང་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་ཞིང། ཡང་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བཙལ་བར་རགས་པ་དང་ཞི་བ་ཉིད་དུ་མོས་ཏེ། །འདི་ནི་མོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་གོམས་པས་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་སྤོང་བའི་
ལམ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རབ་ཏུ་དབེན་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། དེས་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་ཆེན་པོ་སྤངས་པ་ཡང་དེའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣལ་འབྱོར་བ་དེའི་འོག་ཏུ་སྤོང་བ་ལ་དགའ་བར་འགྱུར་ཞིང། སྤོང་བ་ལ་ཕན་ཡོན་དུ་བལྟ་སྟེ། རབ་ཏུ་དབེན་པའི་དགའ་བ་དང། བདེ་
བ་ཆུང་དུས་རེག་པ་དང། དུས་དུས་སུ་དད་པར་འགྱུར་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཇི་ཙམ་དུ་རྨུགས་པ་དང། གཉིད་དང། རྒོད་པ་དང་བྲལ་བར་བྱས་པའི་ཕྱིར། རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པ་འདི་ནི་དགའ་བར་སྡུད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ལེགས་པར་ཞུགས་པ་དེ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྦྱོར་བས་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་

[219A]༄༅། །པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཀུན་དུ་མི་འབྱུང་བས། དེ་སྤངས་ས་མ་མ་སྤངས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འབྱུང་བ་དང་མཐུན་པའི་སྡུག་བསྔལ་བའི་མཚན་ཉིད་ལ་བྱེད་པས་སོ་སོར་རྟོགས་པ་ནི་དཔྱོད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དེས་ནི་འདི་ལྟར་དཔྱད་ནས་གཉེན་པོ་
བསྒོམས་པས་དུས་དེ་སྲིད་ཅིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྦྱོར་བའི་མཐར་ཐུག་པའི་གཉེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། སྦྱོར་བའི་མཐའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དངོས་གཞི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་ནི་སྦྱོར་བའི་མཐའི་
འབྲས་བུ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་རིག་པས་ནི་སྤང་བར་བྱས་པ་དང། ཐོབ་པར་བྱ་བས་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས། །སྤང་བ་དང་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་འཇོག་གོ། །མོས་པ་ལས་བྱུང་བས་ནི་དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་བརྩམ་མོ། །རབ་ཏུ་དབེན་པ་ལས་བྱུང་བས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་
ཆེན་པོ་རྣམས་རབ་ཏུ་སྤང་ངོ། །དགའ་བ་སྡུད་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་འབྲིང་རབ་ཏུ་སྤོང་ངོ། །སྤྱོད་པས་ནི་ཐོབ་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་ལས་སེམས་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །སྦྱོར་བའི་མཐའ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་ཆུང་ངུ་རབ་ཏུ་སྤོང་ངོ། །སྦྱོར་བའི་མཐའི་འབྲས་བུས་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལེགས་པར་བསྒོམས་པའི་
འབྲས་བུ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བདུན་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །རགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ས་འོག་མ་ཐམས་ཅད་དེ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་
སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུའོ། །མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རབ་ཏུ་མ་ཞི་བར་གནས་པས་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་པ་དང། ཤིན་ཏུ་ཚེ་ཐུང་བའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། ས་གོང་མ་ལ་ནི་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཚད་རྣམ་པར་གཞག་པས་ཇི་ལྟ་བུ། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཆུང་
ངུར་ཡོངས་སུ་བསྒོམ་པ་དང། འབྲིང་དུ་ཡོངས་སུ་བསྒོམ་པ་དང། ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་བསྒོམ་པའོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཇི་ལྟ་བར་བསམ་གཏན་ལྷག་མ་རྣམས་དང། གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཆུང་ངུ་དང། འབྲིང་དང། ཆེར་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་

[219B] །བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཇི་ལྟ་བར། བསམ་གཏན་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། བསམ་གཏན་གྱི་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གསུམ་མོ། །བསམ་གཏན་རྣམས་ནི་ཆུང་ངུ་དང། འབྲིང་པོ་དང། ཆེར་ཡོངས་སུ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རེ་རེ་ལ་ཡང་བསམ་གཏན་གྱི་
སྐྱེ་བ་གསུམ་གསུམ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚངས་རིས་དང། ཚངས་པ་མདུན་དུ་ན་འདོན་དང། ཚངས་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་གོང་དུ་བཤད་པའོ། །གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ནི་གནས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ཐ་དད་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་རྣམས་ན་གཞལ་མེད་ཁང་གི་གནས་གཞན་མེད་པའི་
ཕྱིར། དེ་ལྟར་དེར་སྐྱེ་བའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་དོ། །དེར་ཡང་ཆུང་ངུ་དང། འབྲིང་དང། ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པས་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་མཐོན་པོ་དང། དམའ་བ་དང། ངན་པ་དང། གྱ་ནོམ་པར་ཤེས་སོ། །དེར་སྐྱེ་བ་མཐོན་པོ་དང། དམའ་བ་ནི་ཚེ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་
རོ༑ །དམའ་བ་དང་གྱ་ནོམ་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་མང་བའི་ཁྱད་པར་རོ། །མིང་དུ་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པས་ཇི་ལྟ་བུ། བསམ་གཏན་དང་པོས་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཇི་སྙེད་ལ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་དག་
གི་མིང་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་སོ། །བསམ་གཏན་བཞིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཀྱི་མིང་གྲངས་མེད་པ་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །འདི་ལྟར་བསམ་གཏན་དང་པོས་བསྡུས་པ་ཇི་སྙེད་ལས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་མཐུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་རྣམས་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དག་གི་མིང་ཡང་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་ན། དེ་དག་གི་གྲངས་སུ་ཤེས་པར་འགྱུར་པའམ། སྙོམས་པར་འཇུག་པར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྒྱ་ལྷག་ཅིག་
བསྟན་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་གཞན་དེ་དང་དེ་དག་ནས་འབྱུང་བའོ། །བསམ་གཏན་དང་པོས་བསྡུས་པ་ཇི་ལྟ་བར་བསམ་གཏན་ལྷག་མ་རྣམས་དང། གཟུགས་མེད་པས་བསྡུས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་སོ། །རྣམ་པར་དག་

[220A]༄༅། །དག་པ་ཇི་ལྟ་བུ། །རབ་ཀྱི་མཐའི་ཆ་ལས་བྱུང་བ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རབ་ཀྱི་མཐའི་ཆ་ལས་བྱུང་བའི་བསམ་གཏན་དང། གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་
མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་བཞིན་དུ་འཐོབ་པ་ལ་སོགས་པས་ལས་སུ་རུང་བ་མཆོག་ཏུ་ཕྱིན་པར་ཁྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གང། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་རྣམས་ཏེ། ཆོས་ཤེས་པ་དང། རྗེས་སུ་རྟོགས་
པའི་ཤེས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང། དེ་རྣམས་ཀྱང་བརྒྱད་དེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང། རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཤེས་པ་བརྒྱད་རྣམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་བཟུང་སྟེ། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་
མཆེད་ཀྱི་བར་དུའོ། །འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ཡོངས་སུ་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་རྣམས་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ཡོངས་སུ་མི་གསལ་བས། འཕགས་པའི་ལམ་རྒྱུ་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་གསལ་བའི་གནས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །དེ་འབའ་ཞིག་གཅིག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་པར་
རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་འདུ་ཤེས་དམན་པས་དམིགས་པ་མཚན་མར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། །དེའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཡང་འཕགས་པའི་ལམ་མེད་པར་གང་ལས་ཤེས་ཤེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ་ཇི་སྲིད་དུ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་སྙོམས་པར་
འཇུག་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཀུན་ཤེས་པ་རྟོགས་སོ་ཞེས་སོ། །འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྣམས་ལ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །ཐོག་མ་ཉིད་དུ་སྐྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མི་རྣམས་ལ་མངོན་པར་གྲུབ་
ནས་མི་རྣམས་ལ་འམ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །སྔར་བསྐྱེད་ནས་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ཚེ་དེ་ཉིད་དམ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་ནས་མངོན་དུ་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་རྣམས་སུ་ནི་འདི་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་དེ། ཞི་བ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་གནས་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལ་འབད་པའི་

[220B] །འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ཏེ། གཟུགས་མེད་པ་ཐོབ་པ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་ཇི་ལྟར་སྐྱ་ཞེ་ན། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཁོ་ན་གཟུགས་མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ངེ་པ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་མུ་བཞིར་འགྱུར་ཏེ་
གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་གཟུགས་མེད་པ་ཞི་བ་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་གང། གཟུགས་མེད་པ་ཞི་བ་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་མུ་བཞིར་འགྱུར་སྟེ་[*TE] །མི་ལྕོགས་པ་
མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། ཞི་བ་རྣམ་པར་ཐར་པ་མ་ཐོབ་པ་ནི་མུ་དང་པོའོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཐོབ་པའི་འཕགས་པ་གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེ་བ་དོན་དུ་མི་གཉེན་བས་སྤོང་བའི་ལམ་བསལ་ནས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལམ་ལ་གནས་ཏེ། གཟུགས་མེད་པ་ཞི་བ་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་
སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་མུ་གཉིས་པའོ། །དེ་ཉིད་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་སྤོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་ཏེ། གཟུགས་མེད་པ་ཞི་བ་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་མུ་གསུམ་པའོ། །རྣམ་བ་དེ་དག་མ་གཏོགས་པ་ནི་མུ་བཞི་པའོ། །གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེས་པ་རྣམས་
ཅིའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། ཞི་བར་གནས་པར་འདོད་པའི་ཁམས་རྣམས་ནི་མིའི་ནང་དུ་མངོན་པར་བསྒྲུབས་ནས་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེས་པ་དེ་དག་ནི་བསྒྲིབ་མི་དགོས་པར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་མཆོག་ཏུ་ཞི་བ། རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་གནས་པས་གནས་པ་སྟེ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་
མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཡང་འབད་པ་མི་རྩོམ་མོ། །ལམ་ཆུང་ངུ་དང། ཆུང་ངུའི་འབྲིང་དང། ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་སྟེ། གང་གིས་ས་དང་ས་ན་ཁམས་གསུམ་ན་སྦྱོང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་དང། །ཆེན་པོའི་འབྲིང་པོ་དང། ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་སྤོང་བའོ། །ལམ་འབྲིང་པོ་གང། །ལམ་
འབྲིང་པོའི་ཆུང་ངུ་དང། འབྲིང་པོའི་འབྲིང་པོ་དང། འབྲིང་པོའི་ཆེན་པོ་སྟེ། །གང་གིས་ས་དང་ན་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པར་འབྲིང་པོའི་ཆེན་པོ་དང། འབྲིང་པོའི་འབྲིང་པོ་དང། འབྲིང་པོའི་ཆུང་ངུ་སྤོང་བའོ། །ལམ་ཆེན་པོ་གང། ལམ་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་དང། ལམ་ཆེན་པོའི་

[221A]༄༅། །འབྲིང་པོ་དང། ལམ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་སྟེ། གང་གིས་ས་དང་ས་ན་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་དང། ཆུང་ངུའི་འབྲིང་པོ་དང། ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་སྤོང་བའོ། །ལམ་ཆུང་དུ་དང། འབྲིང་པོ་དང། ཆེན་པོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཆུང་དུ་ལ་སོགས་
པ་རྣམ་པ་གསུམ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས་རྣམ་པ་དགུར་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་རིམ་གྱིས་སྤང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ལམ་ཆུང་དུས་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོ་སྤོང་ཞེ་ན། དེ་ནི་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང། ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང། ཤིན་ཏུ་བྲལ་ཞིང་འཛེམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཀུན་དུ་འབྱུང་
བས༑ དེས་རྟོགས་པར་སླ་ཞིང་ཡོངས་སུ་བཅད་པར་སླ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་དྲི་མ་ཆེན་པོ་བཞིན་དུ་གཉེན་པོ་ཆུང་ངུས་སེལ་ཏོ། །ཡང་ཡོངས་སུ་བཅད་དཀའ་བར་ཀུན་དུ་འབྱུང་ཞིང་ཕྲལ། རྒྱུད་ལ་ཞེན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་དེ་ནི་དྲི་མ་ཆུང་ངུ་བཞིན་དུ་གཉེན་པོ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེལ་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་
རྣམ་པ་ལས་བཟློག་ནས། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྦྱོར་བའི་ལམ་གང། གང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའོ། །ལམ་གང་བསྒོམ་པས་ཆེན་པོའི་ཡང་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་ཆ་ཤས་རེ་རེ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་གནས་གྱུར་པ་
ནི༑ བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་སྦྱོར་བའི་ལམ་ཞེས་བརྗོད་ངོ། །བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གང། གང་གི་འོག་ཏུ་བར་ཆད་མེད་པར་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་འོག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པའི་བྱེ་བྲག་གི་རྣམ་པའི་གནས་ངན་ལེན་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། གནས་ངན་ལེན་དེ་གནས་གྱུར་པ་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་མོ། །
རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གང། གང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། །གང་གིས་གནས་གྱུར་པ་མངོན་དུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གང་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང། བར་ཆད་མེད་པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་མོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཉོན་
མོངས་པའི་ལྷག་མ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་དང། བར་ཆད་མེད་པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་སྦྱོར་བ་བསལ་ནས། ཆོས་སེམས་པའམ། ཞུགས་པའི་ཆོས་ལ་གནས་པའམ། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གང་ངོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་

[221B] །མདོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སེམས་པའམ། སྔར་བསམས་པ་དང། ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཆོས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་གནས་པའི་གནས་པའམ། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་དེ་མ་ཐག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་
ལམ་གང་ཡིན་པ་ཉིད་འདིར་ཡང་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཡང་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་གནས་པའི་ལམ་གང་ངོ། །ཡང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའམ་སྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གིས་གནས་པའི་ལམ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་
ལྟར་བསྒོམ་པའི་ལམ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་ནས། དེའི་ཞར་ལ་བྱུང་བ་ནི་ལམ་བསྒོམ་པ་གང། ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལམ་བསྒོམ་པ་དང། བསྟེན་པའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་དང། བསལ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་དང། གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའོ། །ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་གང། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་བསྒོམ་
པའོ། །བསྟེན་པའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་གང། དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་གནས་པ་དང། མི་ཉམས་པ་དང། ཕྱིར་ཞིང་འབྱུང་བ་དང། འཕེལ་བ་དང། སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གང་བསྒོམ་པའོ། །བསལ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་གང། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤང་བའི་ཕྱིར་གང་བསྒོམ་པའོ། །གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་
གང། །སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་གང་བསྒོམ་པའོ། །ལམ་བསྒོམ་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་ནི། ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བསྒོམ་པ་སྟེ། དེས་དགེ་བའི་ཆོས་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་
ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྟེན་པའི་བསྒོམ་པ་ནི་བསྟན་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་ཐོབ་པ་གོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསལ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་ནི་བསལ་བའི་དོན་དུ་བསྒོམ་པ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའི་གནས་སྐབས་སུ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་ནི། གཉེན་པོ་ལ་
བསྒོམ་པ་སྟེ། མ་འོངས་པའི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ལམ་སྐྱེ་བ་ན་རང་གི་བག་ཆགས་འཇོག་པ་དེ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་མོ། །དས་དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཆེར་འབར་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་མངོན་དུ་གྱུར་ནས་བསྒོམ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་བསྟེན་པའི་

[222A]༄༅། །བསྒོམ་པའོ། །ལམ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དེ་ཉིད་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བ་དེ་ནི་བསལ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པའོ། །དེས་རང་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་འགོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲིབ་པ་སྤང་ནས་ཀྱང་ཕྱི་མ་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་འཇོག་པ་
དེ་ནི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའོ། །གནས་གྱུར་པའི་ཕྱིར། སྦྱོར་བ་དང་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ནས་ཕྱི་མ་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པའི་གཉེན་པོ་དང། སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་དང། རྟེན་གཉེན་པོ་དང། ཐག་བསྲིང་
བའི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའོ། །སོ་སོ་ལ་བསྒོམ་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པའི་གཉེན་པོ་གང། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་བལྟ་བའོ། །དེས་ནད་དང་འབྲས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་སུན་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤོང་པའི་
གཉེན་པོ་གང། སྦྱོར་བ་དང་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་མོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྡང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་གཉེན་པོ་གང། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་མོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྤོང་བའི་འཐོབ་པ་ཀུན་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐག་བསྲིང་བའི་གཉེན་པོ་གང། དེའི་གོང་མའི་ལམ་མོ། །དེར་སྔར་སྤངས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་
ཐག་རིང་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་བརྟག་བྱའི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་ནི། རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བཞིར་ཕྱེ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་དངོས་པོ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་ལམ་དང། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ལམ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ལམ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པར་
བྱ་བའི་སྦྱོར་བའི་ལམ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ལམ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་དང། རྣམ་པར་དག་པར་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ལམ་དང། གནས་དང་དབང་པོ་ཐ་དད་པའི་ལམ་དང། བསླབ་པ་གསུམ་པོ་ཡོངས་སུ་སྦྱོར་བའི་ལམ་དང། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལམ་
དང༑ ལམ་སྡུད་པའི་ལམ་ནི་ལམ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡོངས་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ལམ་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང། ལམ་བཞི་དང། ཆོས་ཀྱི་གནས་བཞི་དང། ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་དང། དབང་པོ་གསུམ་དང་གོ་

[222B] །དེ་ལ་དངོས་པོ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་ལམ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ཏེ། དེས་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དང། ཚོར་བ་དང། སེམས་དང་ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ལམ་ནི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་རྣམས་ཏེ། དེ་ལྟར་དངོས་པོ་
རྣམས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་དེས་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་དོན་དུ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་ལམ་ནི། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་ལྟར་སྒྲིབ་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ནི། འདིས་འདུན་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། སེམས་པ་དང། དཔྱོད་པའི་སྒོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཀྱིས་
ལས་སུ་རུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པར་སྦྱོར་བའི་ལམ་ནི་དབང་པོ་རྣམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱས་པ་ནི། དེ་ལ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དབང་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དྲོ་བར་འགྱུར་བ་དང། རྩེ་མོ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་འདྲེས་
པའི་ལམ་ནི་སྟོབས་རྣམས་ཏེ། དེ་ལྟར་དབང་བྱེད་པ་ཐོབ་པ་ནི་འདིས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བདེན་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་དང་པ་ལ་སོགས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ་བཟོད་པ་དང། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ལ་སྦྱོར་རོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ཏེ་
དེས་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་སོ་སོ་རང་གིས་དེ་ཁོ་ན་མངོན་དུ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་དག་པར་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ལམ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་སྟེ། དེའི་འོག་ཏུ་དེས་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས། རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བར་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་
ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དེ་དག་གི་གོ་རིམས་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གནས་དང་དབང་པོ་ཐ་དད་པའི་ལམ་ནི་ལམ་བཞི་སྟེ། གནས་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཉེར་བསྔོགས་དང། དངོས་གཞི་ལ་སོགས་པ་ནི་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དང་རྣོན་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསླབ་པ་གསུམ་པོ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་
ལམ་ནི་ཆོས་ཀྱི་གནས་བཞི་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷག་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་སྟེ། དེ་དག་གིས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་སྡུད་པའི་ལམ་ནི་དབང་པོ་གསུམ་

[223A]༄༅། །སྟེ༑ དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོག་མ་དང། བར་དང། མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཆོས་རྣམས་ནི་བྱེ་བྲག་མེད་པར་རྣམ་པ་ལྔས་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དམིགས་པ་དང། ངོ་བོ་ཉིད་དང་གྲོགས་དང། བསྒོམ་པ་དང། བསྒོམས་པའི་
འབྲས་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་དང་པོ་རེ་ཞིག་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ནི་དམིགས་པ་དང། ངོ་བོ་ཉིད་དང། གྲོགས་དང། བསྒོམ་པ་དང། བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུར་རིག་པར་བྱའོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟ་བར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལྷག་མ་རྣམས་ལའང་དེ་བཞིན་ནོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ནི་
དམིགས་པ་གང། ལུས་དང། ཚོར་བ་དང། སེམས་དང། ཆོས་རྣམས་དང། གོ་རིམས་སོ། །ཡང་དག་པའི་གནས་ཀྱི་དངོས་པོ་དང། བདག་གི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་གཞི་དང། བདག་གི་དངོས་པོ་དང། བདག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་དངོས་པོའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་དག་དམིགས་པར་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་
ན༑ འདི་ལྟར་བྱིས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་ཅན་རྣམས་ནི་ཕལ་ཆེར་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ལ་བརྟེན་ནས། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བདག་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང། དད་པ་ལ་སོགས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བར་རྟོག་སྟེ། དེའི་
ཕྱིར་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཤེས་རབ་དང། དྲན་པའོ། །ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་བལྟ་བ་ཞེས་བཤད་པ་དང། དྲན་བ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །
གྲོགས་གང་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཞེས་པ་ནི། དེ་དག་ནི་ཤེས་རབ་དང། དྲན་པ་དག་གོ། །བསྒོམ་པ་གང། ནང་གི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་ལུས་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་བལྟ་བའོ། །ནང་ལ་ཇི་ལྟར་ཕྱི་དང། ནང་དང། ཕྱི་ལ་ཡང་
དེ་བཞིན་ནོ། །ནང་གི་ལུས་གང། ལུས་གང་ལ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་ཅན་གང་དག་ཡིན་ནོ། །མིག་དང། རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་རྣམས་ཏེ། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང། སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིའི་ལུས་གང་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་ཅན་རྣམས་སོ། །གཟུགས་དང་

[223B] དྲི་དང། རོ་དང། རོག་བྱ་རྣམས་ཏེ། ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང། སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་མ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནང་དང་ཕྱིའི་ལུས་གང། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དབང་པོའི་གནས་རྣམས་དང། མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་འབྲེལ་པའི་གཟུགས་ལ་
སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དབང་པོའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་གྲོངས་སུ་གཏོགས་པ་དང། ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་ཅན་རྣམས་སོ། །ནང་དང་ཕྱིའི་ལུས་ནི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང། རྒྱུད་རྣམ་པར་གཞག་པ་བརྩན་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་
རོ༑ །ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གང། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ལུས་དང། རང་བཞིན་གྱི་གཟུགས་ཀྱི་ལུས་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བལྟ་བ་གང་ངོ། །ལུས་ལ་ལུས་དང་འདྲ་བར་བལྟ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ལུས་མཐོང་བ་དང་མཐུན་པར་རང་བཞིན་གྱི་གཟུགས་ཀྱི་ལུས་ལ་ངེས་པར་
འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནང་གི་ཚོར་བ་གང། ནང་གི་ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་ཚོར་བའོ། །མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་དམིགས་པ་དང། རང་གི་གནས་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིའི་ཚོར་བ་གང། ཕྱིའི་ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་ཚོར་བའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པ་དང། གཞན་གྱི་གནས་ལས་
བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ནང་དང་ཕྱིའི་ཚོར་བ་གང། ནང་དང་ཕྱིའི་ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་ཚོར་བའོ། །རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་དམིགས་པ་དང། གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོར་བ་ཇི་ལྟ་བར་སེམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ཇི་ལྟ་བར་
ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཅི་རིགས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་བསྒོམ་པ་ནི་འདུན་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། རྩོལ་བ་དང། སྤྲོ་བ་དང། མཐུན་པ་དང། ཕྱིར་ནུར་བ་མེད་པ་དང། དྲན་པ་དང། ཤེས་བཞིན་དང། བག་ཡོད་པའོ། །ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཉེ་
བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་འདུན་པ་བསྒོམ་མོ། །ལེ་ལོའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་བརྩོན་འགྲུས་བསྒོམ་པའོ། །བྱིང་བ་དང་རྒོད་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་རྩོལ་བ་བསྒོམ་མོ། །སེམས་ཞུམ་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་སྤྲོ་བ་བསྒོམ་མོ། །ཁྱད་པར་ཐོབ་པའི་བྱ་བ་ལ་བདག་དམན་

[224A]༄༅། །པར་སེམས་པའི་སྒོ་ནས་སྒྱིད་ལུག་པའོ། །གནོད་པས་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་མཐུན་པ་བསྒོམ་མོ། །གནོད་པ་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་ནི་ཤ་སྦྲང་དང། སྦྲང་དུ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པས་ཉེན་པ་མི་བཟོད་པའོ། །ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་
ཕྱིར་ནུར་བ་མེད་པར་བསྒོམ་མོ། །ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་འདི་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པའོ་ཞེས་ཕྱིར་བཟློག་པའོ། །གདམས་ངག་བརྗེད་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་དྲན་པ་བསྒོམ་མོ། །ལྟུང་བ་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་ཤེས་བཞིན་བསྒོམ་མོ། །ལྟུང་བ་ཡིད་
ལ་གཅགས་པ་ནི། འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཤེས་བཞིན་མེད་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ། སྔར་བསླབ་པ་དང་འགལ་ནས་ཕྱིས་འགྱོད་པའོ། །བརྩོན་པ་འདོར་བ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་བག་ཡོད་པ་བསྒོམ་མོ། །བརྩོན་པར་འདོར་བ་ནི་བག་ཆགས་མེད་པའི་ཉེས་པ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཇི་ལྟར་བརྩམས་
པ་ལ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་གང། ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤོང་བ་དང། བདེན་པ་ལ་འཇུག་པ་དང། ལུས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤོང་བ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ལ་གཙང་བ་དང། བདེ་བ་དང། རྟག་པ་དང་བདག་
ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་མི་སྡུག་པ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཅི་ཚོར་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་ནི་འདི་ལྟར་སྡུག་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང། གནས་དང་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་
བྱང་བའི་ཆོས་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། བྱེད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་འདི་དག་གི་འབྲས་བུ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བདེན་པ་བཞི་ལ་འདུག་པ་སྟེ། ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་སྟེ། ལུས་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་གནས་ངན་ལེན་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་
ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་དེའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཤིན་དུ་སྦྱངས་པའི་ལུས་ཉིད་ལ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འབྱུང་ངོ། །ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པས་ནི་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་འཇུག་སྟེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་ནི་ཕྲད་པ་ལ་སོགས་པར་སྲེད་པའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པས་

[224B] བདག་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་མེད་པར་འགྱུར་བར་ལྟ་བ་ནི། བདག་ཆད་པར་དོགས་པའི་སྒོ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སྐྲག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སྤང་བ་དང། གཉེན་པོའི་ཆོས་ལ་
བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་ནི་ལུས་དང་ཚོར་བ་དང་སེམས་དང། ཆོས་དང་བྲལ་བར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་བསྒོམས་པས་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་གང། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་
གཉེན་པོ་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པའོ། །དང་པོའི་དམིགས་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་སྐྱེས་པ་དང། གསུམ་པའི་གཉེན་པོ་མ་སྐྱེས་པ་དང། བཞི་པ་ཡིས་ནི་གཉེན་པོ་སྐྱེས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མདོ་སྡེ་ལས་
བསྡུས་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་གང། བརྩོན་འགྲུས་སོ། །གྲོགས་གང། དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །བསྒོམ་པ་གང། གང་འདུན་པ་སྐྱེད་དོ། །འབད་དོ། །བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ཏོ། །རབ་ཏུ་འཇོག་གོ་ཞེས་པ་སྟེ། འདི་
ནི་བརྩོན་འགྲུས་བསྒོམ་པ་གནས་དང་བཅས་པའོ། །འདུན་པ་སྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་གནས་དང་བཅས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་གནས་ནི་འདུན་པའོ། །དེ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབད་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །ཞི་གནས་དང། རབ་ཏུ་
འཛིན་པ་དང། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །བྱིད་བ་དང་རྒོད་པ་སེལ་བ་ཡང་བརྩོན་འགྲུས་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར་དེའི་འོག་ཏུ་སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང། རབ་ཏུ་འཇོག་པ་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཚེ་ཞི་གནས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཉེན་པོ་ཐོབ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་བསྒོམ་པ་
དེའི་ཚེ་འབད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གང་གི་ཚེ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བྱིང་བ་འབྱུང་བ་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར། དགའ་བར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སེམས་འབར་བར་བྱེད་པ་དང། ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པ་རྒོད་པར་བྱེད་པ་ན། ནང་དུ་སྡུག་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་འཛིན་པ་དེའི་ཚེ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །

[225A]༄༅། །དེའི་ཕྱིར་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་བསལ་བའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་འོག་ཏུ་སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང། རབ་ཏུ་འཇོག་པ་སྨོས་སོ། །འབྲས་བུ་གང། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ལུས་པར་ཉམས་པ་དང། གཉེན་པོ་ཐོབ་པ་དང། འཕེལ་བའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང་པོ་དང་
གཉིས་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ལུས་པར་ཉམས་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་དང། མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི་གཉེན་པོ་ཐོབ་པ་སྟེ། དེས་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞིན་པ་ནི་གཉེན་པོ་ཐོབ་པ་
འཕེལ་བ་སྟེ། དེས་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་གང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གྲུབ་པའི་བྱ་བའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་གང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་གང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །གྲོགས་གང། འདུན་པ་
དང༑ བརྩོན་འགྲུས་དང་སེམས་པ་དང། སྤྱོད་པ་དང། དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །འདུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང། གང་གུས་པར་སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་རེག་པའོ། །ཤིན་ཏུ་གུས་པར་སྦྱོར་བ་ནི་འདུན་པ་དྲག་པོ་དང། རིམ་གྲོ་ཆེར་བྱས་སྟེ་[*TE]སྦྱོར་བའོ། །
བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང། གང་རྒྱུན་དུ་སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཉིད་ལ་རེག་པའོ། །གང་རྟག་ཏུ་སྦྱོར་ཞིང་ནམ་ཡང་མི་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང། གང་སྔོན་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་
ལ་རེག་པའོ། །ཚེ་གཞན་ལ་དེས་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་བརྟས་པའི་ཕྱིར། རང་གི་ངང་གིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གྱུར་ནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་རེག་པའོ། །དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང། གང་གཞན་གྱིས་བརྟེན་ནས་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་
ལ་རིག་པའོ། །ཡང་འདུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་གང། འདུན་པ་བསྐྱེད་པ་ནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་རིག་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་གང། །འབད་ཅིང་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་བ་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་རེག་པའོ། །སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་གང། སེམས་རབ་ཏུ་འཇོག་པ་ན་སེམས་

[225B] །དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང། སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ན། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་རེག་པའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་མངོན་བར་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བསྒོམ་པ་ལ་འདུན་པ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པར་རིག་
པར་བྱའོ། །སེམས་རབ་ཏུ་འཇོག་པ་དང་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི། འདིར་བརྗོད་པའི་ལུགས་ཀྱི་གོ་རིམས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སེམས་རབ་ཏུ་འཇོག་པ་དང། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་རེག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཉིད་ལ་སེམས་ནང་དུ་འཛིན་ཅིང། ཞི་བར་བྱེད། སྡུད་པར་བྱེད། ཐོབ་པར་
བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ལ་ལྷག་མཐོང་གི་སྒོ་ནས་སེམས་འབར་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བསྒོམ་པ་གང། སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་གོམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་ནི་འདུན་པ་དང། རྩོལ་བ་དང། དད་པ་དང་
ཤིང་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང། དྲན་པ་དང། ཤིན་བཞིན་དང། སེམས་པ་དང། བཏང་སྙོམས་སོ། །འདི་དག་བརྒྱད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བཞིར་འགྱུར་ཏེ། འབད་པ་དང། ཕན་འདོགས་པ་དང། ཉེ་བར་འདོགས་པ་དང། གཉེན་པོའོ། །དེ་ལས་འདུན་པ་ནི་རྩོལ་བའི་གནས་སོ། །འདུན་པའི་རྒྱུ་ནི་དད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་གང་ཞིག་
གང་དོན་དུ་གཉེར་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྩོལ་བའོ། །དེ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་ཡིད་ཆེས་པ་མེད་ན་དོན་དུ་གཉེར་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཕན་འདོགས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་སྟེ། དེས་ལུས་དང་སེམས་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ཉེ་བར་འདོགས་པ་ནི་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཏེ། དམིགས་པ་མ་བརྗེད་
པར་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་དང། དེ་ལ་བདག་མེད་པར་གྱུར་ན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །གཉེན་པོ་ནི་སེམས་པ་དང་བཏང་སྙོམས་སོ། །སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང། རབ་ཏུ་འཇོག་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་བྱིང་བ་དང། རྒོད་པ་དང། བྱུང་བ་དང། ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་དང། ཉེ་བར་
ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་ཞི་གནས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་འདུན་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། སེམས་པ་དང་དཔྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང། གཡེང་བ་གཞི་དང་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དང། ཞུམ་པ་མེད་པ་དང། གཡེང་བ་མེད་པ་དང། དེ་གཉི་གའི་གནས་དང། མཐུན་

[226A]༄༅། །པ་བསྒོམ་བའོ། །ཡང་འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་སྡུད་པ་དང། གཡེང་བ་གཞི་དང་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པ་དེ་ལ་སྡུད་པའི་གཞི་ནི་ལྷག་མཐོང་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ལེ་ལོའི་སྒོ་ནས་བྱིང་བར་འགྱུར་རོ། །གཡེང་བའི་གཞི་ནི་མི་སྡུག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བ་སྟེ་
རྒོད་པའི་སྒོ་ནས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་མི་འཛིན་ཏོ། །སྡུད་པ་ནི་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ནང་དུ་ཞུམ་པའོ། །གཡེང་བ་ནི་སྡུག་པའི་མཚན་མའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་སྒོ་ནས་ཡུལ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་འཕྲོ་བའོ། །ཞུམ་བ་མེད་པ་དང་མཐུན་པ་བསྒོམ་པ་ནི། སོ་སོར་རྟོག་པའི་མཚན་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ལ་རྣམ་པར་ལྟ་བའོ། །གཡེང་
བ་མེད་པ་དང་མཐུན་པ་ནི་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ལ་མི་གཙང་བ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །དེ་གཉི་གའི་གནས་དང་མཐུན་པ་ནི་སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་སོ། །དེ་ཡང་བདག་གི་འདུན་པ་ཧ་ཅང་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་ཧ་ཅང་རབ་ཏུ་བཟུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་ནང་དུ་བསྡུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང། ཕྱི་རོལ་ཏུ་གཡེང་བ་མ་ཡིན་པ་དང། ཕྱི་མ་དང་སྔ་མའི་
འདུ་ཤེས་དང། སྟེང་དང་འོག་གི་འདུ་ཤེས་སུ་བྱའོ་སྙམ་པ་དང། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་སེམས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་མེད་པས་སྣང་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྒོམ་པར་བྱའི། བདག་གི་སེམས་འདུན་པ་ཅན་གྱི་ཚུལ་དུ་ནི་མི་འགྱུར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གསུངས་
སོ༑ །འབྲས་བུ་གང་དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་ནས། ཆོས་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་གང་དང་གང་མངོན་དུ་བྱ་བར་འདོད་པ་དེ་དང། དེ་ལ་སེམས་མངོན་པར་གཏོད་པ། དེ་རང་རང་གི་གནས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་འདོད་བཞིན་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་
སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་གང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས་སོ། །བདེན་པ་བཞི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྦྱོར་བའི་བསྡུས་པས་དེའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་གང། དད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། དྲན་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་པོ། །
གྲོག་གང། དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །བསྒོམ་པ་གང། དད་པའི་དབང་པོ་ནི་བདེན་པ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་པར་འགྱུར་རོ། །མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་རྣམས་ནི་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྤྲོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་

[226B] །བརྩོན་འགྲུས་བ་རྩོམ་ས་པ་ནི། བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་གནས་པའི་དྲན་པ་མི་བརྗེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་པར་འགྱུར་རོ། །བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་པར་འགྱུར་རོ། །བདེན་པ་རྣམས་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཤེས་
རབ་ནི༑ རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་པར་འགྱུར་རོ། །འབྲས་བུ་གང་བདེན་པ་མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང། དེའི་དབང་གིས་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་མཐོང་བའི་ལམ་སྐྱེ་བ་དང། དྲོ་བར་གྱུར་པ་དང། རྩེ་མོ་དང། བཟོད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་བསྒྲུབ་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་དུས་ན་ངེས་པར་འབྱེད་
པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་བརྟེན་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དོ། །དབང་པོ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟ་བར་སྟོབས་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །འདི་ནི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ངེས་པར་བསྲབས་པས་མི་བརྫི་བའི་ཕྱིར་སྟོབས་རྣམས་སོ། །སྟོབས་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དབང་པོ་རྣམས་དང་མཐུན་ནོ། །འབྲས་བུ་ལ་ནི་བྱེ་
བྲག་ཡོད་དོ། །འདི་ལྟར་འདི་དག་ནི་འབྲས་བུ་དེ་ནི། ཇི་སྐད་དུ། མ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བསྲབས་པས་ལྷག་པར་བརྟན་པ་ཡིན་སྟེ་[*TE] ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མཐུན་དུ་ཟིན་ཀྱང་མི་བརྫི་བའི་དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་གཞན་ཉིད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་
ལག་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་གང། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་གི་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའོ། །དོན་དམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ངོ་བོ་ཉིད་གང། དྲན་པ་དང། ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། དགའ་བ་དང། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་
བཏང་སྙོམས་སོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་ནི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་གོ། །དེས་བགྲོད་པ་
ཇི་སྲིད་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་གོ། །དེས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཚིམ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། བཏང་སྙོམས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། གང་གིས་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། གང་དུ་ཡང་ཀུན་

[227A]༄༅། །ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཡང་མེད་པའོ། །དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེས་གནས་ངན་ལེན་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་གནས་པ་གནས་གྱུར་
པའི་ཕྱིར་རོ། །བཏང་སྙོམས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་སྟེ། བརྣབ་སེམས་དང། ཡིད་ལ་མི་བདེ་བ་དང་བྲལ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲོགས་གང་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །བསྒོམ་པ་གང་
དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དབེན་པ་ལ་གནས་པ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་གནས་པ་འགོག་པ་ལ་གནས་པ། རྣམ་པར་སྤང་བ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བར་བསྒོམ་པའོ། །དྲན་པ་ཡང་དག་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཇི་ལྟ་བར། བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་བར་དུའང་དེ་བཞིན་ནོ། །དབེན་པ་
ལ་གནས་པ་དང། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་གནས་པ་དང། འགོག་པ་ལ་གནས་པ་དང། རྣམ་པར་སྤང་བ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་ཞེས་པའི་ཚིག་བཞི་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་བདེན་པ་བཞི་ལ་དམིགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ནི། དེ་ལས་དཔེན་
པ་ཚོལ་བས་སྡུག་བསྔལ་ལ་དམིགས་པ་ནི་དབེན་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྲིད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བའི་དམིགས་པ་ནི་དེ་དང་བྲལ་བ་ཚོལ་བས། དེ་ལ་དམིགས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་གནས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་འགོག་
པར་དམིགས་པ་ནི་དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འདོད་པ་དེ་ལ་དམིགས་པ་ནི་འགོག་པ་ལ་གནས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ནི། དེས་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པར་སྤང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྤང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དེ་ལྟར་དམིགས་པ་ནི་དེ་བསྒོམ་པ་ཚོལ་བས་དེ་ལ་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྤང་བས་ཡོངས་
སུ་བསྒྱུར་ཞེས་བྱའོ། །འབྲས་བུ་གང་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་གྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་གང། དེའི་འོག་ཏུ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའོ། །

[227B] །ངོ་བོ་ཉིད་གང། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང། ཡང་དག་པའི་ངག་དང། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང། ཡང་
དག་པའི་འཚོ་བ་དང། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་བརྒྱད་པོ་དེ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི། ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཡན་ལག་གོ། །དེས་ཇི་ལྟར་མྱོང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ནི་གཞན་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་གོ། །དེས་ཇི་ལྟར་རྟོག་པས་རྣམ་པར་བཞག་ནས་ངག་ཀུན་དུ་སློང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ངག་དང། ལས་ཀྱི་མཐའ་དང། འཚོ་བ་ནི་གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། ལྟ་བ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་
གིས་རྟོག་པ་དང་མཐུན་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གཞན་དག་གིས་གཏན་ལ་ཕེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ངག་གིས་ནི་རྟོགས་པ་དང། འདྲི་བ་དང། ལུང་སྟོན་པ་འབྲེལ་བའི་གཏམ་གཏན་ལ་འབེབས་པས། དེའི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པར་རྣམ་པར་ཤེས་སོ། །ཡང་དག་པའི་
ལས་ཀྱི་མཐས་ནི་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམ་པར་ཤེས་སོ། །ཡང་དག་པའི་འཚོ་བས་ནི་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་ཚོལ་བ་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་པར་ཤེས་སོ། །ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་
རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ཡན་ལག་གོ། །དེས་ཀུན་དུ་སྦྱོང་བ་མ་ལུས་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ཡན་ལག་གོ། །དེས་ཡང་དག་པའི་ཞི་གནས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་མ་བརྗེད་པས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བྱེད་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་
རོ༑ །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་པའི་ཡན་ལག་གོ། །དེས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲོགས་གང། དེ་དང་མཚུངས་བར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །བསྒོམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་

[228A]༄༅། །ཀྱི་ཡན་ལག་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དབེན་པ་ལ་གནས་པར་བསྒོམ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་ཚིག་དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཇི་ལྟ་བར་གོང་དུ་བརྗོད་པ་དེ་ལྟར་འདིར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་གང། ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དང། གཞན་གོ་བར་བྱེད་པ་དང། གཞན་
ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པ་དང། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང། ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ལམ་བཞི་གང། མངོན་པར་ཤེས་པ་བུ་ལ་དཀའ་བ་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་ལ་དཀའ་བ་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཕུལ་
ལ་སླ་བ་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་ལ་སླ་བ་སྟེ། དང་པོ་ནི་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དངོས་གཞིའི་བསམ་གཏན་མ་ཐོབ་པོའིོ། །གཉིས་པ་ནི་དབང་པོ་རྣོན་པོ་དངོས་གཞིའི་བསམ་གཏན་མ་ཐོབ་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དངོས་གཞིའི་བསམ་གཏན་ཐོབ་པའིོ། །བཞི་པ་ནི་དབང་པོ་རྣོན་པོ་དངོས་གཞིའི་བསམ་
གཏན་ཐོབ་པའིོ། །དེ་ལ་དཀའ་བའི་ལམ་ནི་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་དང། གཟུགས་མེད་པ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་ཞན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སླ་བ་ནི་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་བུལ་བ་ནི། དཀའ་བ་དང་སླ་བའི་གནས་
འདི་གཉིས་པ་སྟེ། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་རྣམས་ཀྱིའོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བ་ནི། འདི་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཏེ་དབང་པོ་རྣོན་པོ་རྣམས་ཀྱིའོ། །ཆོས་ཀྱི་གནས་བཞི་གང། བརྣབ་སེམས་མེད་པ་དང། གནོད་སེམས་མེད་པ་དང། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། དེ་ལ་བརྣབ་སེམས་མེད་པ་དང་
གནོད་སེམས་མེད་པ་ནི། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་ངོ། །རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བའི་སྒོ་ནས་བསླབ་པའི་གནས་མི་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་སོ། །དམིགས་པ་མ་བརྗེད་ན་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་
ངེ་འཛིན་ནི་ལྷག་བའི་ཤེས་རབ་བོ། །སེམས་མཉམ་བར་གཞག་པ་ལས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་གནས་གང། འདི་ལྟ་སྟེ། ནང་ཉིད་ལ་སེམས་འཇོག་པ་དང། རྒྱུན་དུ་འཇོག་པ་དང། བླན་ཏེ་འཇོག་པ་དང། ཉེ་བར་འཇོག་པ་དང། འདུལ་བར་བྱེད་པ་དང། ཞི་བར་བྱེད་པ་དང། རྣམ་

[228B] རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་དང། མཉམ་པར་འཇོག་པའོ། །ཞི་གནས་ནི་སེམས་གནས་པ་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དམིགས་པ་རྣམས་ལས་བསྡུས་ནས་དེ་ནང་དུ་མི་གཡེང་བར་གང་དང་པོ་ཉིད་དུ་སེམས་ཉེ་བར་འདོགས་པ་ནི་འཇོག་པའོ། །དེ་ལྟར་སེམས་གཡོ་བ་རགས་པ་ཐོག་མ་དེ་ཉིད་དུ་ཉེ་
བར་བཏགས་པ་དེ་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་རྒྱུན་གྱི་ཚུལ་དང། ཕྲ་བར་བྱེད་པས་མངོན་པར་སྡུད་པ་ནི་རྒྱུན་དུ་འཇོག་པའོ། །དྲན་པ་བརྗེད་ནས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གཡེང་བར་གྱུར་པ་དེ་དྲན་པས་བཀུག་པ་ནི་བླན་ཏེ་འཇོག་པའོ། །སེམས་ཕྱི་རོལ་དུ་མི་འཕྲོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་ནི་ཉེ་བར་འཇོག་པའོ། །
སྔར་ལྟར་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་རྒྱུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་སེམས་རབ་ཏུ་འཕྲོར་མི་སྟེར་བ་ནི་འདུལ་བར་བྱེད་པའོ། །སེམས་འཁྲུག་པར་བྱེད་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་བལྟབས་འཕྲོར་མི་སྟེར་བ་ནི་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །
དྲན་པ་བརྗེད་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བས་ན་དེ་དང་དུ་མི་ལེན་པ་ནི་རྣམ་པར་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་སྐབས་མེད་ཅིང་བར་མ་ཆད་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རྒྱུན་དུ་བླན་ཏེ་འཇོག་པ་ནི་རྩེ་གཅིག་པ་བྱེད་པའོ། །ཤིན་ཏུ་གོམས་པའི་རིམ་གྱིས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་ཅིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་སེམས་ཀྱི་
ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུན་གཡེང་བ་མེད་པར་བྱུང་བ་ནི་མཉམ་པར་བྱུང་བ་ནི་མཉམ་པར་འཇོག་པའོ། །ལྷག་མཐོང་གང། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང། ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དང། ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་ལ་དམིགས་པའམ། མཁས་པ་ལ་
དམིགས་པའམ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོར་བ་ཡང་རུང་སྟེ། ཇི་སྙེད་ཡོང་པས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་བས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཤེས་རབ་དང་བཅས་པས་མཚན་མར་བྱེད་པའི་ཡོངས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཀུན་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་
ནི་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པའོ། །གནས་ངན་ལེན་དང། མཚན་མའི་གཉེན་པོ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་འབྱིན་པ་དང། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་སེམས་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་བརྟེན་ནས་ལམ་བཞིར་འགྱུར་ཏེ། ལ་ལ་ནི་ཞི་གནས་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི་ལྷག་མཐོང་ནི་མ་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཞི་གནས་

[229A]༄༅། །ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་མཐོང་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་དོ། །ལ་ལ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི་ཞི་གནས་ནི་མ་ཐོབ་སྟེ། དེ་ལྷག་མཐོང་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་གནས་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་དོ། །ལ་ལ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱང་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ལ། ལྷག་མཐོང་ཡང་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཆོས་ལ་རྒོད་པ་མངོན་པར་
ཚར་གཅད་པའི་སེམས་ཀྱིས་གཉི་ག་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་དོ། །ལ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཡང་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོན་འདྲེས་པར་འགྱུར་ནས་མཉམ་པར་ཟུང་དུ་འཇུག་གོ། །ལམ་བཞི་བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོ་ནི་ཞི་གནས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་འདུག་བཞིན་དུ་སེམས་འཇོག་
པའི་བར་དང། ལྷག་མཐོང་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱིས་དེ་བཞིན་དུ་འདུག་ཏེ། ཆོས་དེ་དག་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནས་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པའི་བར་དུའོ། །གཉིས་པ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི་གཉི་ག་མ་ཐོབ་པ་སྟེ་གཉི་ག་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་
བྱས་ཤེ་ན། ཐོས་པ་འཛིན་པའི་སྒོ་ནས་ལྷག་མཐོང་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་དོ། །ངེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ནི་ཞི་གནས་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་དོ། །བཞི་པ་ལ་ནི་གཉི་ག་ཐོབ་པའོ། །དབང་པོ་གསུམ་པོ་གང། མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་དང། ཀུན་ཤེས་པ་དང། ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོའོ། །
མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་གང། སྦྱོར་བའི་ལམ་དང། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་ལ་གང་དབང་བྱེད་པའོ། །འདིའི་སྦྱོར་བའི་ལམ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པར་བསྡུས་པ་དང། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་པོ་དག་ལ་དབང་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་
ལྟ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་དང། དད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང། མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གནས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་བདེ་བ་དང། ཡིད་བདེ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བའོ། །ཡིད་མི་བདེ་བའི་དབང་པོ་ནི་སྦྱོར་བའི་དུས་མ་ངེས་
པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་རྗེས་སུ་རྣམ་པར་ཐར་པ་མཆོག་འདོད་པས་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ནི་སྲིད་པར་དབང་པོ་རྣམས་བ་བཅུའོ། །དེ་ཁོ་ན་སྔོན་མ་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པས་མི་ཤེས་བ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་གང་

[229B] སློབ་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ལ་གང་དབང་བྱེད་པའོ། །དབང་པོ་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་ཉིད་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་པ་ནས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སློབ་པའི་ལམ་དེ་ལ་ཀུན་ཞེས་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྔོན་མ་
མཐོང་བའི་ཤེས་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་གང། མི་སློབ་པའི་ལམ་གང་ལ་དབང་བྱེད་པའོ། །ཡིད་མི་བདེ་བའི་དབང་པོ་མ་གཏོགས་པར་དབང་པོ་རྣམ་པ་དགུས་དེ་དག་ཉིད་མི་སློབ་པའི་ལམ་ལ་ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་
དགྲ་བཅོམ་པའི་དབང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་འདི་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པའི་ལམ་བསྒོམ་པ་ན་འདོད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་པ་བསྒོམ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ལ་དབང་འབྱོར་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པའི་ལམ་
མངོན་དུ་གྱུར་ཏེ་བསྒོམ་པ་ན་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ལས་གཞན་པའི་འོག་མའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་བསྒོམ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱིས་དབང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་ལ་འདོད་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ས་གོང་མ་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་བསྒོམ་པ་ནི། ས་འོག་
མ་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་བསྒོམ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་དབང་འབྱོར་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ནི་གོང་མའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་ཏེ། བསྒོམ་པ་ན། མངོན་དུ་མ་གྱུར་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་ལ་འོག་མའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་བསྒོམ་པར་འགྱུར་ཏེ་དེ་རྣམས་ལ་དབང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་ཐོབ་
པ་ནི་མཆོག་ཏུ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལ་དབང་བྱེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་གང། གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་བཅད་པ་དང། བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་རྣམས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གནས་མ་འདུས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་
པའོ། །མི་སློབ་བའི་ཚོས་བཅུ་ཡང་ཡིན་ཏེ། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནས། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་དང། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་དང། མངོན་པར་བརྗོད་པའི་གནས་

[230A]༄༅། །ངན་ལེན་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་དང། ཚོར་བའི་གནས་ངན་ལེན་དང། ཉོན་མོངས་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང། ལས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང། རྣམ་
པར་སྨིན་པའི་སྒྲིབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང། སྒྲིབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང། །རྟོག་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང། ཟས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང། འཁྲིག་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང། རྨི་ལམ་གྱི་གནས་ངན་ལེན་དང། ནད་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང། རྒ་བའི་གནས་ངན་ལེན་དང། འཆི་བའི་གནས་ངན་
ལེན་དང། ཡོངས་སུ་ངལ་བའི་གནས་ངན་ལེན་དང། གནས་ངན་ལེན་བརྟན་པ་དང། གནས་ངན་ལེན་ཆེན་པོ་དང། གནས་ངན་ལེན་འབྲིང་པོ་དང། གནས་ངན་ལེན་ཆུང་ངུ་དང། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྒྲིབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་
གནས་ངན་ལེན་ཏོ། །གནས་ངན་ལེན་དེ་རྣམས་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་གནས་ངན་ལེན་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ནི། མིག་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་
གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མིང་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་བཅས་པ་རྣམ་པ་ཡང་དང་ཡང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། གང་དེ་ནི་སྤྲོས་པའི་བག་ཆགས་ཞེས་རྟོགས་སོ། །ཚོར་བའི་གནས་ངན་ལེན་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཚོར་བ་རྣམས་ཀྱི་བག་ཆགས་སོ། །ཉོན་མོངས་པའི་གནས་ངན་ལེན་ནི་ཉོན་
མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་ལོ། །ལས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་སོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་གནས་ངན་ལེན་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ཉིད་དོ། །ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མི་ཟད་ཅིང་རྒྱུན་རིང་བའོ། །ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའི་གནས་ངན་
ལེན་ནི་ལམ་གྱི་བར་ཆད་བྱེད་པ་མཚམས་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྒྲིབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་ནི། བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་མི་མཐུན་པ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཐོབ་པའོ། །སྒྲིབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་ནི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྦྱོར་བའི་བར་ཆད་

[230B] །རྟོག་པའི་གནས་ངན་ལེན་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་བཤེགས་བྱེད་པར་འདོད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཉིད་དོ། །ཟས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ནི། ཟས་ཧ་ཅང་ཉུང་བ་དང། མང་དུ་ཟོས་པ་སྦྱོར་བའི་འོས་སུམ་གྱུར་
པ་ཉིད་དོ། །འཁྲིག་པའི་གནས་ངན་ལེན་ནི། གཉིས་ཀྱིས་གཉིས་སྤྲད་པ་ལས་གྱུར་པའི་ལུས་དང། སེམས་ལ་གནོད་བ་ཉིད་དོ། །རྨི་ལམ་གྱི་གནས་ངན་ལེན་ནི་གཉིད་ལས་གྱུར་པའི་ལུས་སེམས་པོ་ཉིད་དོ། །ནད་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ནི་ཁམས་མ་སྙོམས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཉམས་རབ་ཏུ་མི་བདེ་བ་ཉིད་དོ། །རྒ་
བའི་གནས་ངན་ལེན་ནི། འབྱུང་བ་གྱུར་པས་དབང་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འཆི་བའི་གནས་ངན་ལེན་ནི། འཆི་བ་ན་འང་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་འཁྲུག་པ་ཉིད་ངོ། །ཡོངས་སུ་ངལ་བའི་གནས་ངན་ལེན་ནི་ཧ་ཅང་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པས་ལུས་དུབ་པའོ། །གནས་ངན་ལེན་བརྟེན་པ་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་གནས་
ངན་ལེན་ལ་སོགས་པ་འདི་དང། ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་ནི། །གཞན་གནས་ངན་ལེན་ཆེན་པོ་དང། འབྲིང་དང་ཆུང་ངུའི་གོ་རིམས་བཞིན་འདོད་པ་དང། གཟུགས་དང། གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་
གནས་ངན་ལེན་ནི་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྒྲིབ་པའི་གནས་ངན་ལན་ནི་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གནས་ངན་ལེན་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་
པ་ཉིད་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་ལྟ་གནས་ངན་ལེན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་གནས་མཐུན་མཐུན་དུ་རྒྱུན་བཅད་པ་ནི་མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ན་ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་རྣམས་རྒྱུན་
བཅད་དེ། དྲན་པ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུས་འདི་ལྟར་དེའི་སྒོ་དང་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་དང། ཤིན་ཏུ་སྦས་པ་དང། ཤིན་ཏུ་བསྲུངས་པ་དང། ཤིན་ཏུ་བསྡམས་པ་དང། ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡིན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་བར་

[231A]༄༅། །གྱི་ཆོས་ལ་འདོད་དོ། །ཕྲད་པའི་ཐོབ་པ་རྣམས་གང། གནས་ངན་ལེན་བསགས་པ་ལ་ཕྲད་པའི་ཐོབ་པ་ཞས་གདགས་སོ། །བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་རྣམས་གང། གནས་ངན་ལེན་ཟད་པ་ལ་བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་མཐའ་
སྤང་བའི་ལམ་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་དང། བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའོ། །སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ནི། གང་ཕན་ཆད་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་ཅིང། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རི་ཤིག་པའོ། །བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་
བསྡུས་པ་ནི། གང་གིས་འོག་ཏུ་ཟད་པ་ཤེས་པ་དང། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་འབྱུང་སྟེ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཡང་བར་མེད་པ། བརྟན་པ། སྲ་བ་རོ་གཅིག་པས་ཁྱབ་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ་བར་ཆད་མེད་ཅེ་ན། དེ་འབྱུང་བ་ལས་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་བར་ཆད་ཀྱིས་འཕེན་པ་མེད་པའི་
ཕྱིར་རོ། །བརྟན་པ་ནི། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཕིགས་པ་དང། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་འཇོམས་པའི་སྙིང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རོ་གཅིག་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱབ་པ་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང་འདྲ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་དེ་ལ་
དགོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དཔེར་ན་རི་བྲགས་ཆེན་པོ་མ་གྲུབ་པ། སེར་ག་མེད་པ། ཁོང་སྟོང་མ་ཡིན་པ་གཅིག་ཏུ་འདུས་པ། །ཤིན་ཏུ་མཁྲེགས་པ་དེ་ནི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རླུང་གི་ཤུགས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་བསྒུལ་ཞིང་མི་གཡོས་སོ། །ཤར་ཕྱོགས་ཇི་ལྟ་བར་ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་
མ་ཐག་ཏུ་གནས་མ་ལུས་པར་གྱུར་པ་གང། དེ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གང་མི་སློབ་པའི་ལམ་ཐོབ་པའི་སེམས་ཀྱི་གནས་གྱུར་པ་དང། ལམ་གྱི་གནས་གྱུར་པ་དང། གནས་ངན་ལེན་གྱི་གནས་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་མི་སློབ་པའི་ལམ་ཐོབ་པའི་སེམས་ཀྱི་གནས་གྱུར་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་
གསལ་བ་གློ་བུར་གྱི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་གྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལམ་གྱི་གནས་གྱུར་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དུས་ན། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། བྱ་བའི་ལྷག་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སློབ་པ་

[231B] །གང་གི་ཚེ་ཁམས་གསུམ་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ལུས་པར་བསལ་བ་དེའི་ཚེ། ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གནས་དེའི་གྱུར་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །གནས་ངན་ལེན་གྱི་གནས་གྱུར་བ་ནི། ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉོན་
མོངས་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་དང་འབྲལ་བར་གྱུར་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཟད་པ་ཤེས་པ་གང། རྒྱུ་ཟད་ནས་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པའམ། ཟད་པ་ལ་དམིགས་པའོ། །ཟད་པར་གྱུར་ནས་ཤེས་པའམ། །ཡུལ་དུ་ལ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཟད་པ་ཤེས་པའོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ། ཀུན་འབྱུང་
བ་མ་ལུས་པར་སྤངས་ནས་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དང། དེའི་གནས་སྐབས་ན་རྒྱུ་འགོག་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི་ཟད་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མིར་སྐྱེ་བར་ཤེས་པ་གང། འབྲས་བུ་སྤངས་ནས་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པའམ། འབྲས་བུ་མི་སྐྱེ་བ་ལ་དམིགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་སྐྱེ་བར་གྱུར་ནས་ཤེས་པའམ། ཡུལ་
དེ་ལ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་སྟེ། ཕྱི་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་གཏན་དུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གྱུར་ནས་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདེན་པ་གཞན་ལ་དམིགས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་མི་སྐྱེ་བར་དམིགས་པ་དེ་ནི་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མི་སློབ་པའི་
ཆོས་བཅུ་ནི། མི་སློབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཕུང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ངག་དང། ལས་ཀྱི་མཐའ་དང། འཚོ་
བ་རྣམས་ནི་མི་སློབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོའོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་རྟོག་པ་དང་རྩོལ་བ་རྣམས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོའི། །ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོའོ། །ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་
བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཕུང་པོའོ། །ཡང་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཞིར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང། རིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང། སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དང། ངེས་པར་འབྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ། །དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་

[232A]༄༅། །ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འདིས་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་ལམ་མོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རིགས་པའི་མཚན་ཉིད། ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་བས་རིགས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད། སེམས་
ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཁོ་ན་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཉེས་པས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་བའི་སེམས་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པར་དེ་ཁོ་ན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་འཇོག་པས་བསྒྲུབ་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་མཚན་ཉིད། རྟག་པའི་གནས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པར་
འབྱུང་བའི་གནས་རྟག་པར་གཞན་དུ་འགྲོ་བས་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདེན་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་ཡོད། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཡོད། འཇིག་རྟེན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ལ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཤེས་བྱ་ལ་ལེགས་པར་མ་ཞུགས་པ་དང། ས་པར་ཞུགས་
པ་དང། སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་དང། སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་བྱེ་བྲག་གོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ནི་ཤེས་བྱ་ལ་ལེགས་པར་མ་ཞུགས་པ་དང། སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་མ་
རྟོགས་པ་དང། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་ཡོད་པ་དང། མངོན་པར་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་སྤྲོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །བཟློག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ལེགས་པར་ཞུགས་པ་དང། སྒྲིབ་པ་མེད་པར་གྱུར་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་ཏོ། །དེ་དག་རྣམ་པར་
མི་རྟོག་པ་ན་ཇི་ལྟར་ཤེས་བྱ་ལ་ལེགས་པར་ཞུགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པ་ལས་འཇུག་པ་ན་མི་རྟག་པའི་དོན་མཐོང་གི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ། རྣམ་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་ཇི་ལྟ་བར་སྦྱར་བར་རིག་པར་
བྱའོ། །ཇི་ལྟར་འདི་དག་ལ་གནས་པ་ནི་མི་རྟག་པའི་དོན་མཐོང་ཞིང་མངོན་སུམ་དུ་མྱོང་གི་མི་རྟག་གོ་ཞེས་མངོན་པར་བརྗོད་པ་སྤྲོས་པའི་སྒོ་ནས་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བདེན་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་

[232B] །ཆོས་རྣམ་པར་ངེས་པ་གང་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་མདོ་དང། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པ་དང། ལུང་དུ་བསྟན་པ་དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང། ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་དང། གླེང་གཞི་དང། རྟོག་པ་བརྗོད་པ་དང། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་དང། སྐྱེས་པའི་རབས་དང། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དང། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་
ཆོས་དང། གཏན་ལ་ཕབ་པར་བསྟན་པའོ། །ཆོས་ནི་གསུངས་རབ་ཏུ་གཏོགས་པ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པའོ། །མདོ་གང་གང་སྨོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྐྱང་པར་གསུངས་པ་སྟེ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཞེད་པའི་དོན་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཏེ་མ་གསུངས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། ཕན་ཡོན་བཅུ་གཟིགས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་སྨོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་སྟོན་ནས་རྣམ་པར་གཞག་སླ་བ་དང། བཤད་སླ་བ་དང། གཟུང་སླ་བ་དང། ཆོས་ལ་གུས་པས་མྱུར་དུ་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང། མྱུར་དུ་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དང། སངས་རྒྱས་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པ་དང། ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་
ཐོབ་པ་དང། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་མཆོག་ལ་རེག་པ་དང། ཡང་དག་པའི་གཏམ་གྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་པས་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་མགུ་བར་བྱེད་དེ། མཁས་པ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲོངས་སུ་འགྲོའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པར་སླ་བ་ནི། སྟོན་པས་གོ་བར་བྱ་བའི་དོན་མང་དུ་རྣམ་
པར་གཞག་པ་མདོར་བསྡུས་ཏེ། ཚེགས་ཆུད་དུས་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཤད་སླ་བ་ནི་ཉུང་ངུས་དོན་ཆེན་པོ་རྒྱས་པར་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། འཇོག་པ་དང། རྒྱུན་དུ་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཉན་པས་ཀྱང་གཞུང་སླ་བའོ། །ཆོས་ལ་གུས་པས་མྱུར་དུ་ཚོགས་ཡོངས་
སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་འདི་བསྒོམས་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་གཏོགས་པས་གུས་པ་སྐྱེད་པས་ཆོས་དེ་ལ་གཅེས་སུ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །མྱུར་དུ་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དེ་ལྟར་གཅེས་སུ་བྱ་བའི་སྦྱོར་བའི་ཤེས་རབ་རྣོ་བར་
འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཀོན་མཆོག་རྣམས་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པ་ནི། །བསྟན་པ་ལ་ལེགས་པར་གནས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དད་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་མཆོག་ལ་རེག་པར་ནི། དགོངས་པའི་དོན་རྩོལ་བ་ཆེན་པོས་སམ། རྟོགས་

[233A]༄༅། །པས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་གཏམ་གྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་པས་དམ་པ་རྣམས་སེམས་མགུ་བར་བྱེད་དོ། །དོན་ཟབ་མོ་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་མཁས་པ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་སྟེ། གང་དེ་འདི་ལ་ཀུན་ངེས་པར་རྟོགས་པ་
ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཐ་མ་ནི་གཉིས་ཀ་བསྡུས་ཏེ་ཕན་ཡོན་གཅིག་ཏུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པ་གང། མདོ་དེ་ཉིད་དུ་དབུས་དང་མཐའ་མར་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའོ། །ཡང་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་རྟོག་པར་བྱེད་ན་དེ་དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའོ། །ལུང་དུ་བསྟན་པ་གང། གང་
དུ་ཉན་ཐོས་འདས་པའི་དུས་དང། སྐྱེ་བ་ལུང་སྟོན་པའོ། །ཡང་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་ནི་ལུང་དུ་བསྟན་པའོ། །དེས་རྣམས་པར་ཕྱེ་ནས་དགོངས་པ་ལུང་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གང་ཚིགས་སུ་སྦྱར་ནས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ནི་རྐང་པ་གཉིས་པ་དང། རྐང་པ་གསུམ་པ་དང། རྐང་པ་བཞི་པ་
དང། རྐང་པ་ལྔ་པ་དང། རྐང་པ་དྲུག་པའོ། །ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་གང། གང་ཡི་རངས་ནས་བརྗོད་པའོ། །གང་གི་ཚངས་པ་ཆོས་དང། ཀུན་དུ་སྐྱོབ་པ་དང། བསམ་གཏན་དུ་བྱ་བ་འདི་དག་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ། །གླེང་གཞི་གང། འདི་ལྟ་སྟེ། གང་གི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ་དང། ལྟུང་བ་
དང་བཅས་པའི་བསླབ་པ་གསུངས་པའོ། །གླིང་གཞིའི་སྡེ་ནི་གང་ཟག་འགའ་ཞིག་གི་ཆེད་དུ་གསུངས་པ་དང། ལྟུང་བ་དང་བཅས་པའི་བསླབ་པ་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་གཞི་འདི་དང། སྐབས་འདི་དང། རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བའོ། །རྟོག་པ་བརྗོད་པ་གང། དཔེ་དང་བཅས་པ་གསུངས་པའོ། །དེས་དོན་
གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྟེ། མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་གང། གང་སྔོན་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའོ། །སྐྱེས་པའི་རབས་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་གང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་དང་ལྡན་པའོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་
པ་ཇི་ལྟ་བར་རྣམ་པར་འཐག་པ་དང། མཚུངས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་ངོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང། བདེ་བའི་གནས་དང། རྒྱས་པ་དང། རྒྱ་ཆེ་བ་དང། དཀའ་བའི་རྣམ་པར་ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་འཐག་པ། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་

[233B] །ཅིའི་ཕྱིར་མཚུངས་བྲལ། མཚུངས་ང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་གྲངས་ཏེ། དེ་ནི་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་བདུན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རྣམ་པ་བདུན་ནི། དམིགས་པ་ཆེན་པོ་དང། བསྒྲུབ་པ་དང། ཡེ་
ཤེས་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། ཐབས་དང། ཐོབ་པ་དང། ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དམིགས་པ་ཆེན་པོ་ནི། སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་སྡེ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ནི། བདག་གཞན་གྱི་དོན་
ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་ནི་བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་པ་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་བརྒྱ་སྟོང་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ནི། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་
ཕྱིར་རོ། །ཐོབ་པ་ཆེན་པོ་ནི་སྟོང་པ་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་དང་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་གྲངས་མེད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ཆེན་པོ་ནི་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་བར་བྱ་དཀའ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྨད་དུ་བྱུང་
བའི་ཆོས་གང། གང་དུ་ཉན་ཐོས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་བསྟན་པའོ། །གཏན་ལ་ཕབ་པ་བསྟན་པ་གང། གང་དུ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅ་མི་ལོག་པར་བསྟན་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བསྟན་པའོ། །སྟོན་
པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མཛད་པ་མདོ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ནི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། གང་དུ་མདོ་དང། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པ་དང། ལུང་དུ་བསྟན་པ་དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་འདི་དག་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མདོའི་སྡེ་སྣོད་དོ། །གླེང་གཞི་དང། རྟོག་པ་བརྗོད་པ་དང། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་
བ་དང། སྐྱེས་པའི་རབས་འཁོར་བ་དང་བཅས་པ་འདི་ནི་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་དོ། །དེ་ལ་གླིང་གཞི་དེ་ནི་ལྟུང་བ་ལ་བསླབ་བྱ་བཅས་པ་གསུངས་པ་བསྡུས་པས་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་དོ། །རྟོག་པ་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེའི་འཁོར་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་གང་

[234A]༄༅། །འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་དུ་དེ་རྣམས་བསྡུས་ཤེ་ན། དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་གྱི་མཐུས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ལ་ཕབ་པར་བསྟན་པ་འདི་ནི་གཉི་གའི་ཆོས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་དོ། །
ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་རྣམ་པར་གཞག་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་མདོའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེད་པ་གཅད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་མདོ་དང་དབྱངས་ཀྱིས་
བསྙད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་གཉིས་ལ་སྦྱོར་བའི་གཉེན་པོ་ནི་སོག་འཇོག་བྱས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དང། གོས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་རི་བ་ལ་སོགས་
པ་རྗེས་སུ་གནང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་མཐའ་གཉིས་ནི་འདོད་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་མཐའ་དང་བདག་དུ་བ་པའི་མཐའོ། །རང་གི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེར་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གཞོལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྒྱ་
ཆེར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་བསླབ་པ་གསུམ་གོམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མདོའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །འདི་ལྟར་དེ་མདོ་སྡེ་སྣོད་ལ་བརྟེན་ནས་གདུལ་བྱ་རྣམས་བསླབ་པ་གསུམ་བྱང་བར་བྱེད་དེ། དེ་དེ་དག་རྒྱས་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་
པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །འདི་ལྟར་དེ་འདུལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་བསྒྲུབ་སྟེ། དེ་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསླབ་པའི་ལམ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་དང་དེ་ཡོངས་སུ་དག་པར་
བྱེད་དེ། འགྱོད་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཆོས་མངོན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་སྟེ། དེར་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་

[234B] དེའི་ཕྱིར་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཡང་ཆོས་དང་དོན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་མདོའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །མདོའི་སྡེ་སྣོད་ལ་བརྟེན་ནས་ཚིག་དང་དོན་ལ་བྱང་བར་བྱེད་དོ། །ཆོས་དང་དོན་མངོན་དུ་བྱ་བའི་གཞིའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདུལ་བའི་
སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །འདི་དག་འདུལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གཉི་ག་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དེ། །འདུལ་བའི་སྡེ་སྣོད་ནི་བསླབ་པ་བསྒྲུབ་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་དང་དོན་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་གནས་ཡིན་པས་གཞིའི་གནས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཡང་དག་པའི་གཏམ་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་
པས་ཆོས་ལ་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པས་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཆོས་མངོན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕན་ཚུན་ཡང་དག་པའི་གཏམ་གྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་པ་ན་ཆོས་ལ་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པར་བདེ་བ་ལ་རིག་པར་གནས་པར་འགྱུར་
ཏེ། དེར་ཆོས་རྣམ་པ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་བྱང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་སྐབས་སུ་གནས་བརྟན་ཀུན་དགའ་བོས་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གང་དག་གཟུང་བ་རྣམས་ནི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཅིག་གི་ཚད་ཇི་
ཙམ་ཞེ་ན། གྲངས་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། གྲངས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་གྲངས་སྟོང་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བརྗོད་ཅེ་ན། ཕུང་པོ་རེ་རེ་ལའང་སྟོང་སྟོང་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དགོས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་གཅིག་ལ་སོགས་པར་བསྐྱེད་ན་གྲངས་བཅུ་བ་
འགྱུར་རོ། །བཅུར་བསྐྱེད་ན་གྲངས་བརྒྱར་འགྱུར་རོ། །གྲངས་སྟོང་ལ་སོགས་པའི་གཞི་ནི་གྲངས་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་ན་སྟོང་ངོ། །སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་ན་འབུམ་མོ། །འབུམ་ཕྲག་བརྒྱ་ན་བྱེ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གྲངས་གོང་མ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང། བརྒྱ་དང་བཅུ་པོ་འདི་
ཉིད་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་བཞིར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་བསྡུ་ན་གྲངས་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་པོ་དག་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཅིག་གི་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །བགྲང་བའི་ཚུལ་འདིས་ནི་འདིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ནི་ཚིག་ལེ་འུར་བྱས་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་དང། འབུམ་ཕྲག་བཞི་བཅུར་འགྱུར་རོ། །

[235A]༄༅། །ཆོས་འདི་དག་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ངེས་པ་གང་དང་སྤྱོད་ཡུལ་གང། སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱིས་རྣམ་བར་བསྡུས་པའི་ཆོས་འདི་དག་གང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེ་ཡིན་ཞེ་ན། །སྨྲས་པ་དེ་རྣམས་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། སེམས་དང་སེམས་
ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ཞར་ལ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ལས་རྟེན་ལས་འདས་པ་དན་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་
ནི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་དང། རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་དང། གནས་དང་བཅས་པ་དང། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡང་བརྗོད་དོ། །ཆེས་དེ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། །མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྣམ་པ་
གང་ཕུང་པོ་བྱུང་བའི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །རྣམ་པ་ནི་གང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་རྣམས་ལས་བརྩམས་ཏེ། བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཏེ་དེ་དག་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །གནས་གང། གཞན་ལས་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་
དྲན་པ་དང། བག་ཆགས་སོ། །དེ་ལ་བཤད་པའི་དུས་ལ་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་གནས་ཏེ། དེ་ནི་གཞན་གྱི་སྒྲ་ལས་ཤེས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་འོག་གི་དུས་ན་དྲན་པའི་གནས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དྲན་པས་གོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བག་ཆགས་ནི་གནས་ཏེ་རྗེས་
སུ་དྲན་པ་མེད་ཀྱང། གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཕྱིས་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཚུངས་པར་ལྡན་པ་གང་གཅིག་གི་གྲོགས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པར་དམིགས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའོ། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཕན་ཚུན་གྲོགས་ཡིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་མདོ་
ལ་སོགས་པ་དང། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྣམ་པ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའོ། །ཆོས་དམིགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང། ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་དང་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པའི་དམིགས་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་བར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པའོ། །འདིར་ཆོས་ཀྱི་དམིགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་

[235B] །དེ་ལ་ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་གང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དང། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་དང། དངོས་པོའི་མཐའ་དང། དགོས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། །འདིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་
བཞི་ནི་ཁྱབ་པའི་དམིགས་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་གང། མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གང་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་དམིགས་པའོ། །དེ་ལ་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། གང་གཅིག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གང་
དེ་ཁོ་ན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་དམིགས་པའོ། །དེ་ཁོ་ན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་དེའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའོ། །དངོས་པོའི་མཐའ་གང། གང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པའོ། །ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ནི། དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཇི་སྙེད་
ཡོད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོ་འདི་དག་ཀུན་དུ་ཐད་དོ། །ཉེས་གང་ཤེས་བྱ་རྣམ་པར་བཞག་པ་སྟེ་འདི་ལྟར་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སོ། །ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ནི་འཕགས་པ་བདེན་པ་བཞི་དང། རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་དང། དེ་ལྟར་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང་
འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བ་དང། སྟོང་བ་ཉིད་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་དང། མཚན་མ་མེད་པའོ། །ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ནི། རྣམ་པ་འདི་དག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ལ་བདེན་པའི་སྒོ་ནས་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་
མཆེད་དེ་དག་ཉིད་ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནས་ལམ་གྱི་བར་དུའོ། །རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་བདེན་པར་རེ་རེ་ལའང་རྣམ་པ་བཞི་བཞིར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱེ་བྲག་མེད་པར་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་གྱི་སྐབས་ཀྱིས་ནི་འདུ་བྱེད་ཐམས་
ཅད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུའོ། །རྣམ་པར་ཐར་པའི་རྣམ་པའི་སྐབས་ཀྱིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ནས་མཚན་མ་མེད་པའི་བར་དུའོ། །དགོས་པ་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པ་གང། གནས་གྱུར་པའོ། །གནས་གྱུར་བའི་དམིགས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟ་བ་

[236A]༄༅། །བཞིན་དུ་ཡོད་པ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་བསྟན་པ་ལས། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་བསྟན་པ་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་གཅིག་གིས་གཅིག་སྡུད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དུ། གཉིས་སོ། །སྟོང་པའི་རྣམ་
པ་གཉིས་ནི། སྟོང་པའི་རྣམ་པ་དང། བདག་པོའི་རྣམ་པའོ། །སྨོན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་དུ། དྲུག་གོ། །མི་རྟག་པའི་རྣམ་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་པའི་རྣམ་པ་དང། རྒྱུ་དང། ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་དང། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང། རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་སྟེ། དེ་དག་གིས་ཁམས་གསུམ་པ་ལ་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་
མ་མེད་པའི་རྣམ་པ་དུ། བརྒྱད་དོ། །ལྷག་མ་བརྒྱད་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། འགོག་པ་དང་ལམ་ལ་མཚན་མར་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པའི་དམིགས་པ་གང། འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མི་སྡུག་པའོ། །ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བྱམས་པའོ། །གཏི་མུག་
ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྐྱེན་འདི་ལས་བྱུང་བའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའོ། །ང་རྒྱལ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཁམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པའི་
སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་ལ་དམིགས་ཤེན། དེས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཤས་ཆེ་བ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཁས་པའི་དམིགས་པ་གང། ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་དང། ཁམས་ལ་མཁས་པ་དང། སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པ་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་དང། གནས་དང་
གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པའོ། །གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པ་ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བྱ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་བལྟ་བར་བྱའོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་དང། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པའི་བྱེ་བྲག་ཅི། ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་རྣམས་
མངོན་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མེད་པ་དང། མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པའོ། །མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་མངོན་དུ་འབྱིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཞིང་དབང་ཕྱུག་ལ་

[236B] །རྒྱུ་དང་མཐུན་པར་འབྲས་བུ་འབྱུང་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པའོ། །ཆོས་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་མཐུན་པའི་རྒྱུ་
ལས་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་འབྱུང་སྟེ་འདི་ལྟ་སྟེ། ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དགེ་བ་དང། ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་
དམིགས་པ་གང། ས་འོག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རགས་པ་ཉིད་དོ། །ས་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཞི་བ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་ས་འོག་མ་དང་གོང་མ་རྣམས་ཀྱང་རགས་པ་དང་ཞི་བ་ཉིད་དེ། དེས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་རྣམ་པར་གནོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་གནས་སུ་ནི་བསྡུ་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །སྤྲོས་ནས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་སྟེ་དེས་བག་ལ་ཉལ་ལེགས་པར་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དཔྱད་པ་དང་འབྲེལ་པས་རིགས་པ་བཞི་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གིས་དཔྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་
བརྗོད་པ་ཆོས་ལ་བརྩོན་པ་ཆོས་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ན་རིགས་པ་དུ་ཞིག་གིས་རྣམ་པར་དཔྱོད། བཞིས་དཔྱོད་དེ། ལྟོས་པའི་རིགས་པ་དང། བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་དང། འཐད་པར་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དང། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པའོ། །ལྟོས་པའི་རིགས་པ་གང། གང་འདུ་བྱེད་རྣམས་འབྱུང་བ་
ན་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་མྱུ་གུ་འབྱུང་བ་ན་ས་བོན་དང། དུས་དང། ཆུ་དང། ཞིང་རྣམ་པར་ལྟོས་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དབང་པོ་དང། དོན་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་གང། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ་སོ་རང་གི་བྱ་བ་བྱེད་
པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་ཀྱི་དངོས་པོའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་དམིགས་པའི་དངོས་པོའོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གསེར་མགར་ལ་སོགས་པ་ལག་

[237A]༄༅། །བཟོ་རྣམས་ནི་གསེར་བུམ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འཐད་པ་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་གང། གང་སྒྲུབ་པའི་དོན་ཚད་མ་དང་མི་འགལ་བར་བསྟན་པའོ། །འཐད་པ་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པའི་དོན་ངོ་བོ་ཉིད་དང། ཁྱད་པར་གྱིས་བསྡུས་པ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་
ཚད་མ་དང་མི་འགལ་བར་དམ་བཅའ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་གང། གང་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲགས་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། མེས་འཚིག་ཆུས་ནི་འདྲུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་གྲགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་
ཆོས་ཉིད་དོ། །ཇི་སྐད་དུ། འབྱོར་ལྡན་མིག་ནི་རྟག་པ་ནས་བདག་གི་བའི་བར་གྱིས་སྟོང་ངོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་འདིའི་རང་བཞིན་ནི་འདིའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་ལ་རིགས་པས་དཔྱོད་པ་ལ་བརྩོན་པའི་ཀུན་དུ་ཚོལ་བ་གང། ཀུན་དུ་ཚོལ་བ་བཞི་སྟེ། མིང་ཀུན་དུ་ཚོལ་བ་དང། དངོས་པོ་ཀུན་དུ་
ཚོལ་བ་དང། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འདོགས་པ་ཀུན་དུ་ཚོལ་བ་དང། བྱེ་བྲག་ཏུ་འདོགས་པ་ཀུན་དུ་ཚོལ་བའོ། །མིང་ཀུན་དུ་ཚོལ་བ་གང། གང་གིས་མིང་གི་ཚོགས་དང། ཚིག་གི་ཚོགས་དང། གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའོ། །མིང་གི་ཚོགས་ལ་སོགས་
པའི་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་དག་གི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་དཔྱོད་པའོ། །དངོས་པོ་ཀུན་དུ་ཚོལ་བ་གང། གང་དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་མིང་གི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་བེ་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལ་
སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་བ་མེད་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འདོགས་པ་ཀུན་དུ་ཚོལ་བ་གང། གང་བརྗོད་པ་དང། བརྗོད་པར་བྱ་བའི་འབྲེལ་བ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འདོགས་པ་ཙམ་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རྟོག་པའོ། །བརྗོད་པ་དང། བརྗོད་པར་བྱ་བའི་
འབྲེལ་པ་ནི་ཕན་ཚུན་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར་ཐ་སྙད་ལ་བྱང་བ་ནི་བརྗོད་བ་ཙམ་ཐོབ་པས་དེའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་རྟོག་པ་འབྱུང་ངོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་དམིགས་ན་ཡང་དེའི་བརྗོད་པ་ལ་རྟོག་པ་འབྱུང་བ་སྟེ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུར་འབྲེལ་པར་གྲགས་པ་ལ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་མཚན་

[237B] ཤའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་གང་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འདོགས་པ་ཀུན་དུ་ཚོལ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཁྱད་པར་དུ་འདོགས་པ་ཀུན་དུ་ཚོལ་བ་གང། གང་བརྗོད་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་འབྲེལ་བ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་འདོགས་པ་ཙམ་གྱི་ཐ་སྙད་
ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རྟོག་པའོ། །གང་དེ་བཞི་དུ་བརྗོད་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་འབྲེལ་པ་རྟག་པ་དང། མི་རྟག་པ་དང། བླ་ན་ཡོད་པ་དང་བླ་ན་མེད་པ་དང། གཟུགས་ཅན་དང། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང། བསྟན་པ་ཡོད་པ་དང། བསྟན་དུ་མེད་པར་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོགས་པ་ཙམ་གྱི་ཐ་སྙད་
ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རྟོག་པའོ། །ཆོས་ཀུན་དུ་ཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་པའི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གང། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བཞི་སྟེ། མིང་ཚོལ་བར་རྟོག་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང། དངོས་པོ་ཚོལ་བར་རྟོག་པ་དང། ངོ་བོ་ཉིད་
དུ་རྟོག་པ་ཚོལ་བར་རྟོག་པ་དང། ཁྱད་པར་དུ་འདོགས་པ་ཚོལ་བར་རྟོག་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའོ། །མིང་ཚོལ་བར་རྟོག་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གང། མིང་མི་དམིགས་པར་ཤེས་པའོ། །དངོས་པོ་ཚོལ་བར་རྟོག་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་
ཤེས་པ་གང། དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་མི་དམིགས་པར་ཤེས་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འདོགས་པ་ཚོལ་བར་རྟོག་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གང། ངོ་བོ་ཉིད་རྫས་སུ་མི་དམིགས་པར་ཤེས་པའོ། །ཁྱད་པར་དུ་འདོགས་པ་ཚོལ་བར་རྟོག་པ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་
སུ་ཤེས་པ་གང། བྱེ་བྲག་རྫས་སུ་མི་དམིགས་པར་ཤེས་པའོ། །ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་བཞི་པོ་དེ་རྣམས་ནི་མིང་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་དམིགས་པར་ཤེས་པ་རྣམས་སོ། །ཆོས་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བརྩོན་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་གང་དེ་ནི་རྣམ་པ་ལྔར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། གཞི་དང། བསྐྱེད་པ་དང། མེ་ལོང་ལྟ་བུ་
དང། སྣང་བ་དང། གནས་སོ། །གཞི་གང། ཚོགས་བསགས་པའི་བདེན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། མང་དུ་ཐོས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་གཞི་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་ཇི་ལྟར་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་གི་གནས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ནི་གཞི་ཞེས་བརྗོད་དོ། །བསྐྱེད་པ་གང། དེ་དམིགས་

[238A]༄༅། །པ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དེས་མད་དུ་ཐོས་པ་དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་དོན་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེ་ལོང་ལྟ་བུ་གང། དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཚན་མ་དང་བཅས་པའོ། །མང་དུ་ཐོས་པ་དེ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཚན་མ་དང་
བཅས་པ་སྟེ། ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དང་མཚུངས་པར་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིའི་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ཉིད་ནི་ཤེས་བྱའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྣང་བ་གང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མི་དམིགས་པར་ཤེས་པའོ། །མངོན་སུམ་དུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་མ་ཐོབ་པའི་ལམ་
གྱིས་བསྡུས་སོ། །འདི་ལ་དགོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཉམ་གཞག་པ། །ཡིད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་མཐོང་བས་ན། །དོན་གྱི་འདུ་ཤེས་ལྡོག་དེ་ནས། །རང་གི་འདུ་ཤེས་ངེས་པར་གཟུང། །དེ་ལྟར་ནང་གི་སེམས་གནས་ནས། གཟུང་བ་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱས། །དེ་
ཡི་འོག་ཏུ་འཛིན་མེད་པར། །དེ་ནས་མི་དམིགས་རིག་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་འདི་ལ་བརྩོན་པ་མི་དམིགས་པ་ལ་རེག་ཅེ་ན། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་ཚར་ཕྱིན་ནས་དེ་བཞིན་
ཉིད་རྟོགས་པ་དང་མཐུན་པའི་ཐོབ་པ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒྲུབ་སྟེ། དེ་དེ་ལྟར་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་བྱའི་གཟུགས་བརྙན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་གཏན་དུ་བྱེད་དོ། །མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་ལས་དེ་གཞན་མ་ཡིན་པར་མཐོང་བས་གཟུགས་བརྙན་དེ་ལ་ཡུལ་
གྱི་འདུ་ཤེས་བཟློག་སྟེ། དེའི་རྣམ་པ་རང་གི་འདུ་ཤེས་ཙམ་དུ་འཛིན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་རང་གི་སེམས་ཙམ་གནས་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་དུ་གནས་པར་གྱུར་ནས་བཟུང་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བཟུང་བ་མེད་པར་འཛིན་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་དེ་ཡང་མེད་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་སོ། །
དེའི་འོག་ཏུ་སོ་སོ་རང་གི་དེ་གཉི་གའི་རང་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་དང་བྲལ་ནས་དམིགས་པ་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཉམ་གཞག་པ། །ཡིད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་མཐོང་བས་ན། །དོན་གྱི་འདུ་ཤེས་ལྡོག་དེ་ནས། །རང་གི་འདུ་ཤེས་ངེས་པར་

[238B] །དེ་ལྟར་ནང་གི་སེམས་གནས་ནས། །བཟུང་བ་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱ། །དེ་ཡི་འོག་ཏུ་འཛིན་མེད་པར། །དེ་ནས་མི་དམིགས་རིག་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གནས་གང་གནས་གྱུར་པའོ། །གནས་ངན་ལེན་དང་བྲལ་བའི་གནས་ཡོངས་སུ་དག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་འདི་
ནི་རྒྱུ་དང། འབྲས་བུ་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བཞི་ལ་སོགས་པ་བཞིས་ནི་རྒྱུ་བསྟན་ཏོ། །ཐ་མ་གཅིག་གིས་ནི་འབྲས་བུ་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་ལ་མཁས་པ་ཡིན། ཇི་ལྟར་ན་དོན་ལ་མཁས་པ་ཡིན། ཇི་ལྟར་ན་ཡི་གེ་ལ་མཁས་པ་ཡིན། ཇི་ལྟར་ན་ངེས་པའི་ཚིག་ལ་མཁས་པ་ཡིན། ཇི་ལྟར་
ན་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའི་དགོངས་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དྲི་བ་ལྔ་པོ་འདི་རྣམས་མདོ་སྡེའི་ཚིག་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པས་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་སྐད་དུ་གནས་བརྟན་ཀུན་དགའ་བོས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་མྱུར་དུ་འཛིན་ཏོ། །མང་དུ་འཛིན་ཏོ། །ལེགས་པར་
འཛིན་ཏོ། །གཟུང་བ་ཆུད་མི་གཟོན་ཏོ་ཞེས་མདོ་སྡེར་ཆོས་ལྔ་པོ་དེ་རྣམས་དང་མྱུར་དུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་དང་ཅི་རིགས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་ལ་མཁས་པ་ཡིན། མང་དུ་ཐོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ལ་མཁས་པ་ནི་མྱུར་དུ་འཛིན་པ་སྟེ། མང་དུ་ཐོས་པ་ན་ཚིག་དང་ཡི་གེ་རྣམས་ཐ་མི་དད་པའི་
ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་དོན་ལ་མཁས་པ་ཡིན། ཆོས་མངོན་པ་དང། འདུལ་བ་མངོན་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ལ་མཁས་པ་ནི་མང་དུ་འཛིན་ཏེ། ཆོས་མངོན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པའི་བཤད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་གཞུང་ལ་
སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་འདུས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཡི་གེ་ལ་མཁས་པ་ཡིན། ངེས་པའི་ཚིག་བཟང་པོའི་ཡི་གེ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ངེས་པའི་ཚིག་ལ་མཁས་པ་ཡིན། བདག་གོ། །བདག་ཅེས་ཡུལ་མིའི་དེས་པའི་ཚིག་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པར་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །
ཡི་གེ་ལ་མཁས་པ་དང། ངེས་པའི་ཚིག་ལ་མཁས་པ་ནི་ལེགས་པར་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞུང་དོན་དག་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའི་དགོངས་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན། སྔོན་གྱི་མཐར་བཟུང་བ་དང། ཕྱི་མའི་མཐར་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱ་བ་ཤེས་པ་

[239A]༄༅། །ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐར་དགོངས་པ་ལ་མཁས་པས་ནི། །གཟུང་བ་ཆུད་མི་གཟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། བཟུང་བའི་ཆོས་སྔ་མ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས། ཕྱི་མ་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་དགོངས་པ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང། ཁོང་དུ་ཆུད་པས་དེའི་སྙིང་པོ་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་
ལ་གནས་པ་ཉིད་ཡིན། བསྒོམ་པ་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཐོས་པ་དང། སེམས་པའི་སྦྱོར་བ་འབའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཆོས་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་ལ། ཐོས་པ་དང་སེམས་པ་ལ་མ་བརྟེན་པར་བསྒོམ་པ་ལ་སྦྱོར་པ་འབའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཆོས་ལ་གནས་བ་མ་ཡིན་གྱི། གཉི་ག་ལ་བརྟེན་ཏེ་གཉི་ག་ལ་གནས་ན་ཆོས་ལ་མཁས་པ་
ཡིན་ནོ། །བཙུན་པ་ཆོས་ལ་གནས་པའི་དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་དེར་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང། བསྒོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་ལ་གནས་པ་ཡིན་གྱི་སྦྱོར་བ་གང་ཡང་རུང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །འཛིན་པ་དང། ཁ་དོན་བྱེད་པ་དང། བཤད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་
ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་དང། ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་དང། བཤད་པ་མང་བ་དང། རྟོག་པ་མང་བ་དང། དེ་འབའ་ཞིག་ནི་ཐོས་པ་དང་སེམས་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་གྱི། བསྒོམ་པ་ལ་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་ལ་སོགས་པ་བོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ལ་གནས་པ་
མ་ཡིན་བར་གཞག་གོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྦྱོར་བ་དང་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པ་དག་གིས་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །གང་ལ་ལ་ཞིག་ཐོས་པ་དང་སེམས་པ་ལ་མ་བརྟེན་པར་བསྒོམ་པ་འབའ་ཞིག་ལ་ཞུགས་པ་དེ་ཡང་ཆོས་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་
ལ་གནས་པའི་དགེ་སློང་ལ་བརྩམས་ཏེ། ཅི་ནས་ཐོས་པ་དང། བསམ་པ་དང། བསྒོམ་པའི་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་གཉི་ག་ལ་གནས་པས་ཆོས་ལ་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་དགེ་སློང་མདོ་དང། དབྱངས་ཀྱི་བསྙད་པ་དང། ལུང་དུ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་
ནས། དེའི་འོག་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་མི་འདོར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་མི་འདོར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྦྱོར་བ་དང། ཆོག་པར་མི་འཛིན་པ་དག་གིས་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བར་བསྟན་ཏོ། །སྦྱོར་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཆུད་པ་དང། གུས་པར་སྦྱོར་བ་དང། མ་ལོག་པར་སྦྱོར་བར་བལྟ་བར་

[239B] །ཆོག་པར་མི་འཛིན་པ་ནི་རོ་མི་མྱང་བ་དང། གོང་དུ་ཞི་གནས་ལ་སྦྱོར་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྒྱུན་དུ་ཆུད་པ་དང། གུས་པར་སྦྱོར་བས་བསྡུས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མི་འདོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བསྟན་ཏོ། །མ་ལོག་པར་སྦྱོར་བར་བསྡུས་པས་ནི། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མི་འདོར་བ་ཞེས་བསྟན་
ཏོ། །ཆོག་པར་མི་འཛིན་པ་ནི་ནང་དུ་སེམས་ཞི་གནས་སུ་བྱེད་པ་མི་འདོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བསྟན་ཏེ། དེའི་རོ་མི་མྱང་བ་དང། གོང་དུ་ཞི་གནས་ལ་སྦྱོར་བ་མི་འདོར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པའི་སྡེ་སྣོད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །དེར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་
རྣམས་ཀྱི་གྲངས་བསྟན་པ་དང། མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དང། གོ་རིམས་བསྟན་པ་དང། ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་པ་དང། བསྒོམ་པ་བསྟན་པ་དང། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་དང། བསྡུས་པ་བསྟན་པ་དང། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བསྟན་པ་དང། ཡོན་ཏན་གྱི་བསྔགས་པ་བསྟན་པ་དང། གཅིག་ལ་གཅིག་
ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་གཞན་ལས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྡེ་སྣོད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན་དེར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་གྲངས་བསྟན་པ་ནས། གཅིག་ལ་གཅིག་རྣམ་པར་ངེས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གྲངས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བགྲང་བའི་གྲངས་དང་
དེ་ཙམ་གྱི་གྲངས་སོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཅེས་པ་ནི་བགྲང་བའི་གྲངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང། ངེས་པར་ལེགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་གཉིས་གསུམ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཉིད་དེ། མི་མང་མི་ཉུང་པ་ནི་དེ་ཙམ་གྱི་གྲངས་སོ། །མངོན་
བར་མཐོ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཉིད་དང། ལུས་ཆེན་པོ་ཉིད་དང། ཕྱོགས་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པ་ལས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་བདེ་འགྲོའི་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་
བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ལུས་ཉིད་དོ། །བཟོད་པས་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ཕྱོགས་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། །ངེས་པར་ལེགས་པའི་ལམ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཟིལ་གྱིས་མནན་

[240A]༄༅། །ནས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྦྱོར་བའི་ཐབས་དང། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཐབས་དང། སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཏེ་འདི་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་མེད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ངེས་པར་ལེགས་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་
སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ནི། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཐབས་སུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཉིད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གནས་པ་
ལས་བཟློག་སྟེ། འཁོར་བ་ན་མངོན་པར་མཐོང་བ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱའོ། །འཁོར་བ་ན་གནས་པ་ལས་བཟློག་སྟེ་དེར་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུམ་ན་མངོན་པར་མཐོ་བ་ཐོབ་པའི་གནས་སོ། །གསུམ་ནི་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཐབས་ཏེ། སྔ་མའི་ཚུལ་དུ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ་
ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཐབས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་མོ། །བསམ་གཏན་གྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་གནོན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་བག་ལ་ཉལ་ལེགས་པར་འཇོམས་སོ། །སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དང། ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་ཡང་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཏེ། དེ་ལ་སྦྱིན་
པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡོ་བྱད་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པའི་ཕན་འདོགས་པ་རྗེས་སུ་འཛིན་ཏོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་ཕོངས་པ་དང། གནོད་པ་དང། རྣམ་པར་འཚོ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྗེས་སུ་འཛིན་ཏོ། །གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་དང། ལུས་དང་སེམས་ལ་གནོད་པ་མི་བསྒྲུབ་པའི་
ཕྱིར་རོ། །བཟོད་པས་ནི། ཕོངས་པ་དང་གནོད་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པས་རྗེས་སུ་འཛིན་ཏོ། །གཞན་དག་གི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་ལ་འདོད་པ་ལ་གནོད་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དེ་གསུམ་གྱིས་རྗེས་སུ་འཛིན་ཏོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་མནན་ཀྱང་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྦྱོར་རོ། །བསམ་
གཏན་གྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་གནོན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་བག་ལ་ཉལ་ལེགས་པར་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །འདི་གསུམ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་བྱང་ཆུབ་

[240B] སྙིང་རྗེ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་སེམས་ཀྱིས་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་ལུས་དང། དག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཚན་ཉིང་རིགས་དང། སྨོན་ལམ་དང། བསམ་པ་དང། དངོས་
པོ་དང། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཉིད་ནི་རིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སྨོན་ལམ་མོ། །སྙིང་རྗེ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་སེམས་ནི་བསམ་པའོ། །བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ནི་དངོས་པོའོ། །ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ནི་ངོ་བོ་
ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་ལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བརྟན་ནས་སྙིང་རྗེ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་སེམས་ཀྱིས་སྡོམ་པ་དང་བསྡམས་པ་ཐམས་ཅད་
ཡང་དག་པར་ལེན་པ་དང། ཡོངས་སུ་བསྲུང་བའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་སོ། །བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་སྙིང་རྗེ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་སེམས་ཀྱིས་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་དང། སྡུག་
བསྔལ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པ་ལ་ལྷག་པར་གནས་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་སྙིང་རྗེ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་སེམས་ཀྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་
དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་སོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་སྙིང་རྗེ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་སེམས་ཀྱིས་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དབང་
འབྱོར་པ་ལ་སེམས་ཀྱི་གནས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་སྙིང་རྗེ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་སེམས་ཀྱིས་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དབང་འབྱོར་བ་

[241A]༄༅། །ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། །ཡང་སྦྱིན་པ་ནི་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་པ་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་
པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སྦྱིན་པའི་ཚིག་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྩོམ་པ་དང། བག་ཆགས་དང། སྐུ་དང། རྒྱུ་མཐུན་པར་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རྩོམ་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ། བྱུང་བ་མ་བྱུང་བ་དར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པ་དེ་ཉིད་རྒྱུད་ལ་བག་ཆགས་ཡོངས་
སུ་བསྒོས་ཏེ་དེ་ལས་ཕྱི་མ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང། སྤྲུལ་པའི་སྐུས་རྒྱུ་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །གོ་རིམས་བཞིན་འོག་མ་འོག་མ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ནི་ནང་དང་ཕྱིའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོད་པར་གོམས་པས། ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལོངས་
སྤྱོད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཡང་སྤངས་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་བསྲུངས་པས་ནི། གཤེ་བ་ལ་ཡང་བདག་གིས་སླར་གཤེ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཟོད་པར་འགྱུར་རོ། །གྲང་བ་ལ་སོགས་པ་བཟོད་པ་ནི་དེའི་གཞི་ལས་སྦྱོར་བ་མི་
ཉམས་པར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ནི་སྦྱོར་བའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པས་བསམ་གཏན་བསྒྲུབ་པའོ། །བསམ་གཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པ་ཐོབ་བོ། །ཡང་གོང་
མ་གོང་མ་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སྦྱིན་པའི་གཞི་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱང་བསམ་གཏན་གྱི་གཞི་ཡིན་པའི་བར་དུའོ། །འདི་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ནི་སྦྱིན་པས་ཕན་གདགས་པ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་གནོད་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་

[241B] །དེ་ལྟ་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་གཞན་གནོད་པ་བྱེད་པ་དག་གིས་བསླབ་པའི་གཞི་མི་འདྲ་བར་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པོ།། །བརྩོན་འགྲུས་
བརྩམས་པའི་སྤྲོ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་ཆེད་དུ་འཁོར་བ་ཁས་བླངས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པའི་སྡུག་བསྔལ་བདེ་བླག་ཏུ་བཟོད་པས་བཟོད་པ་རྣམ་པར་དག་གོ། །བསམ་གཏན་པ་ནི་བདེ་བ་དང་བཅས་པ་དང། ཡིད་བདེ་བ་དང་བཅས་པར་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྦྱོར་བས་བརྩོན་འགྲུས་
རྣམ་པར་དག་གོ། །ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམ་པ་མང་པོའང་རྣམ་པར་བལྟས་ནས། ནང་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པར་འཕེལ་བས་བསམ་གཏན་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་མེད་ལ་བསམ་གཏན་མེད་ཅེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པའི་རིམ་
གྱིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །སྦྱིན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་རགས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་ཐོག་མར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་རགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་པས་བསམ་གཏན་རགས་པའི་བར་དུའོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཐབས་ཀྱི་ནང་ན་ཕྲ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་མར་བཞག་གོ། །ངེས་པའི་ཚིག་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་ལ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་དང། སྐྱོན་མེད་པ་དང། དྲི་མ་མེད་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་ནི་ནང་དང་ཕྱིའི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པ་དང། དུས་ཡུན་རིང་དུ་སྦྱིན་
པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱོན་མེད་པ་ནི་གནོད་པས་ཀུན་དུ་ཚོལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་སྦྱིན་པ་མི་ཟད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་བསྟན་པ། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཡང་མི་ཟད་པ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་
ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཡང་ཚད་མེད་པ་སྟེ་ཚེ་དང་སྤོབས་པ་དང། བདེ་བ་དང། སྟོབས་དང། ཁ་དོག་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཟས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཟས་སྦྱིན་པའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་སྲེད་པ་བསལ་བའི་

[242A]༄༅། །ཕྱིར༑ བཏུང་བ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་བཏུང་བ་སྦྱིན་པའོ། །བདེ་བ་དང་འབྱོར་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་བཞོན་པ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་བཞོན་པ་སྦྱིན་པའོ། །ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང། མདོག་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ཡོངས་སུ་སྦྱང་པའི་ཕྱིར་གོས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་
གོས་སྦྱིན་པའི། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལྷའི་སྤྱན་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མར་མེ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་མར་མེ་སྦྱིན་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལྷའི་སྙན་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སིལ་སྙན་འདོད་པ་རྣམས་ལ་སིལ་སྙན་སྦྱིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཐོས་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དྲིས་
བྱུག་པའི་ཕྱིར། སྤོས་དང་བྱུག་པ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་སྤོས་དང་བྱུག་པ་སྦྱིན་པའོ། །གཟུངས་དང་སྤོབས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་མེ་ཏོག་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕྲེང་བ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཕྲེང་བ་སྦྱིན་པའོ། །ལུས་ཀྱི་དྲི་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཕྱེ་མ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཕྱེ་མ་སྦྱིན་ནོ། །སྐྱེས་
བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་རོ་བྲོ་བའི་མཆོག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་བྲོ་བ་ཐམས་ཅད་འདོད་པ་ལ་རོ་བྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་དང། སྐྱབས་དང་མགོན་དང། དཔུང་གཉེན་བྱ་བའི་ཕྱིར། གནས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་གནས་སྦྱིན་པའོ། །སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་
སྤངས་པ་དང། ལྷ་དང་ཚངས་པའི་གནས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟིམས་ཆ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མལ་ཆ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་མལ་ཆ་སྦྱིན་པའོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་ས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་རྡོ་རྗེའི་གདན་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྟན་འདོད་པ་རྣམས་ལ་སྟན་སྦྱིན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་ཡོ་བྱང་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཡོ་བྱད་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཡོ་བྱད་སྦྱིན་པའོ། །མི་རྒ་མི་འཆི་བའི་བདུད་རྩིའི་བདེ་བ་ཡོངས་སུ་བསྐང་བའི་ཕྱིར། ན་བ་སྨན་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྨན་སྦྱིན་པའོ། །རང་དབང་དང། རང་ཉམས་དང། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་བསྐང་བའི་ཕྱིར། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྲན་པོ་དང། བྲན་མོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་སྦྱིན་པའོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །དྲི་མ་མེད་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སེར་སྣ་བག་ཆགས་དང་བཅས་ཏེ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམ་པ་རྣམ་པ་འདི་གསུམ་གྱིས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དམ་

[242B] ཐབས་དམ་པ་དང། འབྲས་བུ་དམ་པའོ། །འདྲིས་པ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་སྦྱིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་སྐྱོན་མེད་པ་ནི་བདག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལ་སོགས་
པ་རྣམ་པར་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཅི་རིགས་སུ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་ལས་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཡང་དམ་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དམ་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་དམ་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་མི་འདོད་པ་དང། མཆོག་ཏུ་གྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུན་
རིང་བ་དམ་པ་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་ཡོངས་སུ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེད་དུ་བྱ་བ་དམ་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཟད་པའི་ཤེས་པ་དམ་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པས་གཏན་དུ་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དམ་པ་
ནི་བདག་དང་གཞན་པ་ཉིད་དུ་མོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚེགས་མེད་པ་དམ་པ་ནི། གཞན་གྱི་སྦྱིན་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཙམ་གྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་
ཕྱིར་རོ། །དབང་འབྱོར་པ་དམ་པ་ནི་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དམ་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྩོམ་པ་དམ་པ་ནི་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་བཟོད་པ་ཆེར་གྱུར་པའོ། །མཐོང་
བདམ་པ་ནི་ས་དང་པོ་ལའོ། །རྒྱུ་མཐུན་པ་དམ་པ་ནི་དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་བརྒྱད་པོ་དག་ལའོ། །འགྲུབ་པ་དམ་པ་ནི་ས་བཅུ་པ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འགྲུབ་པ་དང། སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱད་པར་བྱ་བ་དང། བགྲོད་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱད་པ་དང། བགྲོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་ཤེས་བྱའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་ན་གཞན་དག་བདག་མཆོག་ཏུ་གནོད་པ་ལས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་

[243A]༄༅། །ཕྱིན་པ་རྣམས་ཏེ། གཞན་དང་བདག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ལས་བཟླ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ནི་རེ་ཞིག་ཐུན་མོང་ངེས་པའི་ཚིག་གོ། །སོ་སོའི་ངེས་པའི་ཚིག་ནི་སྦྱིན་བདག་གི་དབུལ་བ་སེལ་བ་དང། ལེན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་གདུང་བ་སེལ་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པའོ། །དབང་པོ་ཞི་
བ་ཐོབ་པ་དང། འགྲོ་བ་བཟང་པོ་ཐོབ་པ་དང། བསིལ་བའི་གནས་ཡིན་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དབང་པོ་རྣམས་སྡོམ་པར་བྱེད་པ་དང། བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང། འགྱོད་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་བར་གྱི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྲོ་
པའི་ཚ་བ་སེལ་བ་དང་རྨ་འབྱིན་པའི་སེམས་འོངས་པ་སེལ་བ་དང། ཞི་བ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བཟོད་བའོ། །རྨ་འབྱིན་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་གནོད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ལན་དུ་གནོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་འོངས་པ་འདིས་བྲལ་བར་བྱེད་པ་ནི་སེལ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །རྨ་འབྱིན་པ་འདི་དག་ལ་ཤར་
གཉེར་བ་ཡོངས་སུ་རྨ་འབྱིན་པ་ཅན་ཏེ་དེ་དག་ལ་མི་འཇིགས་པ་སྒྲོགས་པ་ནི་བདེ་བ་བརྗོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སེལ་བ་དང་འཕེལ་བར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པས་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ། དེ་ལ་སེམས་པའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་གཉིས་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའོ། །འཕེལ་བའི་ཕྱིར་སྤྱོད་
པ་ནི་ཡང་དག་པར་སྤང་བ་གཉིས་ཀྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །འཛིན་པ་དང། སྡོམ་པ་དང། འདུལ་བ་དང། ཐོབ་པར་བྱེད་པས་བསམ་གཏན་སྟེ། དེ་ལ་འཛིན་པ་ནི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་འཛིན་པའོ། །སྡོམ་པ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལས་སེམས་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པའོ། །འདུལ་
བ་ནི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་གནོན་པའོ། །ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་དབང་འབྱོར་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་གྱིས་སྨྲ་བ་ཤེས་པ་དང། སོ་སོ་རང་གིས་ཤེས་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཐོབ་པའི་ཤེས་པ་དང། ཡོན་ཏན་མཆོག་ཏུ་འབྱིན་པ་ཤེས་པས་ཤེས་
རབ་ཏུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གཞན་གྱིས་སྨྲས་བ་ཤེས་པ་ནི། གཞན་གྱི་སྒྲའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །སོ་སོ་རང་གིས་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའོ། །ཞི་བ་

[243B] །ཡོན་ཏན་མཆོག་ཏུ་ཕྱིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ན་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཤེས་རབ་ཏུ་རིག་པར་བྱའོ། །བསྒོམ་པ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལ་གནས་པ་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་གནས་པ་
དང༑ བསམ་པ་ལ་གནས་པ་དང། ཐབས་ལ་གནས་པ་དང། དབང་འབྱོར་བ་ལ་གནས་པའོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལ་གནས་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དེ་ལ་རྒྱུ་ལ་གནས་པ་ནི་གང་རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་ནན་ཏན་གྱིས་གོམས་པར་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་གནས་པ་ནི་གང་ལུས་
ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །སྨོན་ལམ་ལ་གནས་པ་ནི་གང་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྟོབས་ལ་གནས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་ནན་ཏན་གྱིས་གོམས་པར་བྱེད་པའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་གནས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་
རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྒོམ་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་མོས་པ་བསྒོམ་པའོ། །རོ་མྱོང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བསྒོམ་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་ཕན་ཡོན་མ་མཐོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་པའོ། །རྗེས་སུ་ཡི་
རང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྒོམ་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའོ། །མངོན་པར་དགའ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྒོམ་པ་ནི་བདག་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསྒོམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཁྱད་པར་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའོ། །བསམ་བ་གནས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་
པ་བསྒོམ་པ་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། མི་ངོམས་པའི་བསམ་པ་དང། ཡངས་པའི་བསམ་པ་དང། དགའ་བའི་བསམ་པ་དང། ཕན་འདོགས་པའི་བསམ་པ་དང། མ་གོས་པའི་བསམ་པ་དང། དགེ་བའི་བསམ་པའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ལ་མི་ངོམས་པའི་བསམ་པ་ནི། གང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐད་ཅིག་ལ་གང་གའའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཀང་བ་དང། ལུས་གང་གའའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་སེམས་ཅན་གཅིག་ལ་གཅིག་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅེའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་གང་གའའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་བསྐལ་པར་སྦྱིན་པར་བྱེད་

[244A]༄༅། །ཅིང་སེམས་ཅན་གཅིག་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཇི་སྙད་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ལ། རྣམ་གྲངས་འདིས་དེ་ལ་བྱིན་ཡང་མི་ངོམས་པ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་མི་ངོམས་པའི་བསམ་པ་སྟེ། རྣམ་པ་འདི་
ལྟ་བུའི་བསམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་པ་མི་ངོམས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་པའི་བར་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་ལྟ་བུར་སྦྱིན་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་ཉམས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་རྒྱུན་མི་གཅོད་དོ། །རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་
བསམ་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་པའོ། །དེ་ལྟར་སྦྱིན་པས་སེམས་ཅན་དེ་དག་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན་གྱི། སྦྱིན་པ་དེས་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་གང་ཡིན་པས་དེ་ནི་
སྦྱིན་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགའ་བའི་བསམ་པའོ། །གང་དག་ལ་དེ་ལྟར་སྦྱིན་པས་ཕན་འདོགས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་བདག་ལ་ཤིན་ཏུ་ཕན་འདོགས་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐོང་གི་བདག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་
པ་འདི་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕན་འདོགས་པའི་བསམ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་ལྟར་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་སྤངས་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱས་ཀྱང། ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པའམ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཕན་འདོགས་པ་མེད་དེ་
རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་འབའ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གོས་པ་མེད་པའི་བསམ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པའི་ཕུང་པོ་སྤངས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་པར་དགའ་བར་བྱེད་ཅིང་བདག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱས་ཏེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་བར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བོའི། །རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བསྒོམ་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་བསམ་པའོ། །ངེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནས་ཤེས་རབ་

[244B] གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་གང་གའའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་གྱུར་ཅིང། ཚེའི་ཚད་བསྐལ་པ་གང་གའའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་གྱུར་ལ། རྒྱུན་དུ་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕོངས་པར་གྱུར་ཅིང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་
ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མེས་རབ་ཏུ་གང་བ་ན། སྤྱོད་ལམ་བཞི་བྱེད་ཀྱང་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས། སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་བསྒོམ་ཞིང། རྣམ་གྲངས་འདིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཇི་
སྙེད་པ་གང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོས་བསྡུས་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་བསྒོམ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མི་ངོམས་པ་ཉིད་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མི་ངོམས་པའི་བསམ་པ་ཡིན་པ་ནས། ཤེས་རབ་
ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་བསྒོམ་པ་ལ་མི་ངོམས་པའི་བསམ་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་པ་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་བར་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ལ་མི་ངོམས་པའི་བསམ་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་བསྒོམ་པ་ལ་མི་ངོམས་པའི་བསམ་པའོ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་གི་བར་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསྒོམ་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་བསྒོམ་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་ཉམས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་རྒྱུན་མི་གཅོད་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་གང་
ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་བསྒོམ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡངས་པའི་བསམ་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་བསྒོམ་པ་དེས་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན་གྱི། རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་དེ་ལྟར་བུའི་བསམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་བསྒོམ་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགའ་བའི་བསམ་པའོ།།

[245A]༄༅། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་བསྒོམ་པས་གང་བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་ནི་བདག་ལ་ཤིན་ཏུ་ཕན་འདོགས་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མཐོང་གི་བདག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིར་པའི་བར་ཏུ་བསྒོམ་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕན་འདོགས་པའི་བསམ་པའོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ནི་དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་དཔའི་ནི་དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཡངས་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱས་ཀྱང། དེ་ལ་ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པའམ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འདོད་པ་མེད་དེ། རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནས། ཤེས་
རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་བསྒོམ་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གོས་པ་མེད་པའི་བསམ་པའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་
སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་པར་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་ཀྱི་བདག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང། ཐུན་མོང་དུ་བྱས་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོའོ། །རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནས་
ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་བསྒོམ་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་བསམ་པའོ། །ཐབས་ལ་གནས་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་གསུམ་སྟེ། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། ཐབས་དེ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་
ཅད་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་འབྱོར་བ་ལ་གནས་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནི་རྣམས་པ་གསུམ་སྟེ། ལུས་ལ་དབང་འབྱོར་པ་དང། སྤྱོད་པ་ལ་དབང་འབྱོར་བ་དང། བཤད་པ་ལ་དབང་འབྱོར་བའོ། ལུས་ལ་དབང་འབྱོར་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཉིས་སུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ་

[245B] ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའོ། །དེ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་དབང་འབྱོར་པ་ནི། སྤྲུལ་པའི་སྐུར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འབྱོར་བ་དང། མཐུན་པར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །བཤད་པ་ལ་དབང་འབྱོར་བ་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་
བཤད་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་རྟེན་པ་བཅོམ་བརྒྱད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་བལྟའོ། །རྟོན་པ་བཅོ་བརྒྱད་ནི། ལུས་རྟོན་པ་དང། སེམས་རྟོན་པ་དང། དགེ་བ་རྟོན་པ་དང། བདེ་འགྲོ་ལ་རྟོན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་རྟོན་པ་དང། སྙིང་རྗེ་རྟོན་པ་དང། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་
མི་གཏོང་བ་རྟོན་པ་དང། དམན་པའི་སེམས་ཡོངས་སུ་འདོར་བ་རྟོན་པ་དང། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རྟོན་པ་དང། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྦྱོར་བ་རྟོན་པ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་རྟོན་པ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་མི་ཟད་པ་རྟོན་པ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་རྟོན་པ་དང་
བསམ་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་འབྱོར་བ་རྟོན་པ་དང། ཚོགས་སྡུད་པ་རྟོན་པ་དང། ས་ལ་འཇུག་པ་རྟོན་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་རྟོན་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་བསྒྲུབ་པ་རྟོན་པ་དང། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གསུམ་ཐ་དད་པས་གསུམ་གསུམ་གྱིས་གོ་རིམས་
བཞིན་དུ་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པ་གསུམ་ནི་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་དང། མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གསུམ་ནི། སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །བཟོད་པ་
རྣམ་པ་གསུམ་ནི་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པའི་བཟོད་པ་དང། ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་བཟོད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་དང། སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དང། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །
བསམ་གཏན་རྣམ་པ་གསུམ་ནི། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་བྱ་བའི་བསམ་གཏན་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་བསམ་གཏན་དང། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་བསམ་གཏན་ནོ། །ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི། ཀུན་རྫོབ་ལ་དམིགས་པ་དང། དོན་དམ་པ་ལ་དམིགས་

[246A]༄༅། །པ་དང༑ སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་དམིགས་པའོ། །དེ་ལ་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་ནི། ལུས་རྟོན་པ་སྟེ། བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོ་བྱད་ཀྱིས་ནི་ལན་པའི་ལུས་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པ་ནི་སེམས་རྟོན་པ་སྟེ། ཡིད་མི་བདེ་བའི་བྱེ་བྲག་དང་
བྲལ་བར་བྱ་བར་སེམས་ཀྱི་དབུགས་འབྱིན་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དམན་པའི་སེམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེམས་ཏེ་དེ་ཡོངས་སུ་འདོར་བ་རྟོན་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་
དང་དུ་ལེན་པའི་བཟོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་མི་ཟད་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱ་བར་ལྷག་པར་བྱེད་པས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པ་དང། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་སྟེ། དེ་རྟོན་པ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །
ཚོགས་སྡུད་པ་ནི་ཐོབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གདུལ་བྱ་རྣམས་སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་དང་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པ་རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདམས་པ་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་སྟེ། དེ་རྟོན་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་བསམ་གཏན་ནོ། །ས་ལ་
འཇུག་པ་ནི་ཆོས་ལ་མོས་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་བཤད་པ་གང་གིས་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས། ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་རྟོན་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་དམིགས་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་ལེགས་པར་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་སྦྱར་བ་མ་བྱས་སོ། །ཡང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་
བདུན་ཏེ༑ རྩ་བའི་སྦྱིན་པ་ནི། རིགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། རིགས་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བླངས་པའི་སྦྱིན་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་གནས་སྐབས་པ་སྟེ། སྨོན་ལམ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་ནས་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་སྦྱིན་པ་
ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་སོ། །འཛིན་བ་ངན་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་ནི། དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་གནས་སྐབས་ཏེ། སྦྱིན་བདག་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་འཛིན་པ་ངན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་ནི་མཐུའི་གནས་

[246B] ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡོ་བྱད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པར་ཡང་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ལ་ལག་པ་བ་རྐྱང་ནས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་ཆར་འབེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོར་རིག་པའི་སྦྱིན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་གནས་སྐབས་པའི་སྟེ་
འདུལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐུན་པའི་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་གནས་སྐབས་པའི་སྟེ་བླ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །བསྡུས་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་
ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རིགས་བསྡུས་པ་འདི་ནི་དཔེ་ཙམ་མོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་རྟགས་ཀྱིས་བསྡུས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སེམས་བསྐྱེད་པས་བསྡུས་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པས་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་
ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །དེ་ལ་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི། ཀྱེ་མའོ། །བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་ཤོག་ཤིག་སྙམ་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུའོ། །ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་སེམས་
བསྐྱེད་པ་འདིས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་བསྡུས་པ་ལ། གང་སྦྱིན་པས་ཕྱུག་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་འདི་ནི་བདག་གི་དོན་ཏེ། གང་གཞན་ལ་ཡོ་བྱད་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པས་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་འདི་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཏོ། །ལྷག་མ་
རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དོན་དམ་པ་བསྡུས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་བརྩམས་པ་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལས་བརྩམས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྣོད་དུ་གྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་
འཛིན་པ་ལས་བརྩམས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ལས་བརྩམས་པ་ནི་ལྔ་པོ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལས་བརྩམས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་

[247A]༄༅། །ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་དམ་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དཔེ་བརྗོད་པ་འདིས་བསྡུས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་བརྟག་པར་བྱའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་སེར་སྣ་དང། འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་
ཁྲོ་བ་དང༑ ལི་ལོ་དང། རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང། འཆལ་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་པ་དང། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དེ་དག་གི་མི་མཐུན་པའི་
ཕྱོགས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཕན་ཡོན་ནི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ལྔའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འདི་དག་གི་རང་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བ་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་དང་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདག་དང་གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པ། སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་དང། ཕྱི་མ་ལ་
གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མཆོག་དམ་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་དང། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དབང་གི་འབྲས་བུ་དང། ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་དང། བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བ་དང། འཁོན་མེད་པ་དང། དབྱེ་བ་མེད་པ་དང། བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་མང་བ་དང། སེམས་ལ་དབང་བ་དང། ལུས་
ལ་གནོད་པ་མེད་པ་དང། དབང་ཆེ་བར་གྲགས་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུར་རིག་པར་བྱའོ། །གཅིག་ལ་གཅིག་རྣམ་པར་ངེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྦྱོར་བ་ལས་གྱུར་བ་དང། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལས་གྱུར་པ་དང། རབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པ་ལས་གྱུར་པའོ། །
དེ་ལ་སྦྱོར་བ་ལས་གྱུར་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བས་ཐམས་ཅད་འདུས་པར་དམིགས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ནང་དང་ཕྱིའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་སྦྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ལ་གང་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་དེ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་གང་གཞན་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་
དང༑ གནོད་པ་དང། རྣམ་པར་འཚེ་བ་སྡོམ་པ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ཉིད་ལ་གང་ཉེ་བར་བསྐོར་བ་དང། འཕོངས་པ་དང། སྐྱོ་བ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པ་སྟེ། དེ་ནི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ཉིད་ལ་གང་ཕྱིར་ཞིང་ཕྱིར་སེམས་སྤྲོ་བ་དེ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་

[247B] དགེ་བ་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མི་འཕྲོ་བ་དེ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ཉིད་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་གཟུང་བ་དང། ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དེ་ནི་ཞེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་བར་བ་སྟེ། མི་འཇིགས་
པའི་སྦྱིན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་སྦྱིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལས་གྱུར་པ་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། རྗེས་སུ་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། རྗེས་སུ་སྦྱོར་བས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། སྐྱེད་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། སྐྱེད་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི། རྣམ་པར་གཏོང་བ་དང་
སྔོམ་པ་དང༑ ཇི་མི་སྙམ་པ་དང། བསོད་པར་སྤྲོ་བ་དང། སེམས་གནས་པ་དང་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་དེ་ལས་གཞན་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པ་
ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ནི་འཛིན་དུ་བཅུག་པ་དང་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་རབ་ཏུ་དགའ་བའོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་པ་ནི་གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་འཇོག་པའོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པའོ། །དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ལྔ་ནི་མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པའོ། །ཐམས་ཅད་
ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པ་ལས་གྱུར་པ་ནི་གཅིག་ནས་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འང་དེ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཚིག་འོག་མ་དང་སྦྱང་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྲིན་པ་གང་ཡིན་པ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྲིན་པ་འང་དེའོ། སྤྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་པའང་ཡོང་དེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྲིན་བསམ་
ཟིན་པའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་མ་ཟིན་བར་དུ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ཞེས་པ་ལྟར་ཚིག་འོག་མ་རྣམ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སྦྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནམ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་

[248A]༄༅། །སྦྱིན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མུ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྦྱིན་པ་ཡིན་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་གང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་མ་བསྔོས་པའི་སྦྱིན་པའོ། །སྦྱིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཡིན་པའང་ཡོད་དེ། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་སྦྱིན་པའོ། །སྦྱིན་
པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ་བཤད་པ་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་ལས་བརྩམས་ཏེ། རེ་རེ་ལ་ཡང་མུ་གསུམ་དུ་སྦྱར་བར་བའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་ཀུན་དུ་སྤོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྒྱུ་ལས་
བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བསྐྱེད་དམ་ཞེ་ན། མུ་བཞིར་འགྱུར་ཏེ། མུ་དང་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་མ་བསྔོས་པའི་སྦྱིན་པ་སྦྱོར་བའོ། །མུ་གཉིས་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་ནས་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་ཡིད་རབ་ཏུ་དགའ་བས་སོ། །མུ་གསུམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ཡོངས་
སུ་བསྔོས་པའི་སྦྱིན་པས་སོ། །མུ་བཞི་བ་ནི་འདི་དག་མ་གཏོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ལ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཟབ་པར་ཡང་བསྟན་ཅེ་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཟབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་དུ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ལ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་
ཟབ་པར་ཡང་བསྟན་པ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མཆོག་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཟབ་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་དང་མཐུན་པའི་རྒྱུར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ལ། སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་རྒྱ་ཆེ་བ་དང། ཟབ་པ་ལ་མི་མོས་ཤིང་སྐྲག་པར་འགྱུར། ཆོས་ཉིད་དང་བྲལ་བ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་
བསྐྱེད་པ་དང། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཉིད་ནི་རིགས་སུ་བརྗོད་དེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། རང་བཞིན་གྱིས་སེམས་དམན་པའི་ཕྱིར། ཟབ་མོ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ལ་མི་མོས་ཤིང་མི་དགེ་
བར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་རིགས་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་བརྩམས་ནས་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་པོ་མ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྤོང་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་མི་མོས་ཤིང་ངེས་པར་མི་འགྱུར་བར་བཤད་

[248B] །ཅིའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ལ་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་མོས་ཀྱང་ངེས་པར་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་ལྟ་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་གནས་པ་དང། དོན་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་མ་བརྩལ་ཏེ། བདག་ཉིད་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་
གནས་པའི་ཕྱིར། དོན་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་པའི་ཚིག་ལས་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་དོན་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཐེག་པ་
ཆེན་པོ་ཡང་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་དགོངས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་དགོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་མེ་ལོང་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལས་གསུང་བ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཆོས་
རྣམས་འབྱེད་པ་ལ་ལྟ་བ་ངན་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་འབྱུང་སྟེ། ལྟ་བ་ངན་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པོ་དག་གང། མཚན་མར་ལྟ་བ་དང། བརྟགས་པ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་དང། ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་དང། དེ་ཁོ་ན་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་དང། ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་
དང༑ བསྒྱུར་བའི་ལྟ་བ་དང། ཁ་ན་མ་ཐོབ་བ་མེད་པར་ལྟ་བ་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བར་ལྟ་བ་དང། བརྙས་པའི་ལྟ་བ་དང། བརྙས་པའི་ལྟ་བ་དང། རབ་ཏུ་འཁྲུག་པའི་ལྟ་བ་དང། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྟ་བ་དང། འཕེལ་བའི་ལྟ་བ་དང། ཁས་མི་ལེན་པའི་ལྟ་བ་དང། ངན་གཡོའི་ལྟ་བ་དང། བཀུར་སྟིའི་ལྟ་བ་དང་
རྨོངས་པའི་ལྟ་བ་དང། རྩ་བའི་ལྟ་བ་དང། ལྟ་བ་ལ་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པར་ལྟ་བ་དང། སྦྱོར་བ་སེལ་བའི་ལྟ་བ་དང། ངེས་པར་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་པར་ལྟ་བ་དང། སྒྲིབ་པ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་དང། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་འཕེལ་བའི་ལྟ་བ་དང། འབྲས་བུ་མེད་པའི་ལྟ་བ་དང། ཆད་པས་བཅད་པའི་ལྟ་བ་
དང༑ སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་དང། བསྙད་པ་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་དང། ལྟ་བ་ཆེན་པོ་དང། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་ལྟ་བའོ། །དེ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང། མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དམིགས་ནས་དགོངས་པ་དེ་ལ་མི་མཁས་པ་དག་འདིའི་དོན་

[249A]༄༅། །ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མོས་ནས་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་དེ་དག་གི་མཚན་མར་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཉིད་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་
ཉིད་དང། གཞན་གྱི་དབང་དང། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའོ། །དེ་ལ་འདི་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། གང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བརྗོད་པས་བརྟགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ན། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལུས་མེད་པའི་དོན་གང་
ལ་བྱིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མཚན་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་འདི་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། གང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཙམ་དེ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་
སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་དང་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། བཏགས་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་དང། ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་དང། དེ་ཁོ་ན་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ལྟ་བའོ། །དེ་ལྟར་དེ་དག་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ན། སྐུར་པ་འདེབས་
པའི་ལྟ་བ་སྟེ་གཞན་པའི་ཕྱིར་རིགས་པ་འགའ་ཞིག་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་གང་དག་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་སྟོན་པ་དེ་དག་ཀྱང་རང་གི་ལྟ་བ་དང་མཐུན་པར་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་དེ་དག་གི་ལྟ་བ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་དང། བསྒྱུར་བའི་ལྟ་བའོ། །དེ་
དག་ཀྱང་ལྟ་བ་འདི་འདྲ་བར་འགྱུར་ཏེ་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་བརྟན་ནས། དགེ་བ་འམ་མི་དགེ་བ་ཡང་སྤྱད་ན། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང། སྐྱོན་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་དེ་ཐམས་ཅད་དགེ་བར་འགྱུར་བ་དང། སྔོན་བསགས་པའི་སྒྲུབ་པ་ལས་དེ་འབྱུང་བར་འཛིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་དག་གི་ལྟ་བ་གཉིས་ཏེ། ཁ་ན་མ་
ཐོ་བ་མེད་པར་ལྟ་བ་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བར་ལྟ་བའོ། །དེ་དག་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ལྟ་བ་དེ་ལས་ཟློག་པ། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་འཇོག་པ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་དང། གང་དག་སྐུར་པ་འདེབས་པར་ལྟ་བ་དེ་དག་ལ་མི་མོས་པ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་

[249B] བརྙས་པའི་ལྟ་བ་དང། རབ་ཏུ་འཁྲུག་པའི་ལྟ་བའོ། །རང་གི་ལྟ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས། དེའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་དེའི་
མཚན་ཉིད་དུ་འདུ་ཤེས་པ་ནི་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྣམ་པར་འཇོག་ཅིང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་དག་ཆོས་ཉིད་འདི་ལྟ་བུ་ལ་འཇུག་པ་དང། འཇུད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསྐྱེད་དོ་སྙམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་གཉིས་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྟ་བ་དང། འཕེལ་བའི་ལྟ་
བའོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་དག་ལྟ་བ་དེ་ལས་བརྩམས་ཏེ། གཞན་དག་གིས་དྲིས་པ་དེའི་ཚེ་བདག་ནི་ཅི་ཡང་ཁས་ལེན་པར་མི་འདོད་ཀྱི། ཚིག་དོར་དང་ལྟག་ཆོད་ཀྱིས་གཞན་ལ་འདྲི་བའི་ལྟ་བ་གཉིས་ཏེ། ཁས་མི་ལེན་པའི་ལྟ་བ་དང། །ངན་གཡོའི་ལྟ་བའོ། །དེ་དག་ལ་ཡང་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་བུའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དུ་
འགྱུར་ཏེ། གང་དག་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་དག་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པ་དང། རིམ་གྲོར་བྱེད་པར་འཛིན་པ་དེ་དག་གི་ལྟ་བ་ནི་བཀུར་སྟིའི་ལྟ་བའོ། །ལྟ་བ་མ་ལོག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་མཁས་པ་དེ་དག་གིས་ལྟ་བ་དེ་འབྱེད་པ་ན། ཤིན་ཏུ་
འཐད་པ་དང། རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་རིགས་པས་ཡིད་ལེགས་པར་བྱེད་པ་ན་ཡང་ལྟ་བ་ཇི་ཏར་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་འདོར་ཏེ། དེ་ཉིད་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་ལོག་པའོ་སྙམ་པ་དེ་དག་ནི་རྨོངས་པ་བསྟན་པའི་ལྟ་བའོ། །ཇི་ལྟ་བ་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་དེ་དག་གི་བག་ཆགས་གནས་ངན་ལེན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྩ་བའི་ལྟ་བའོ། །
ལྟ་བ་བཅུ་བདུན་པོ་དེ་དག་ཉིད་སྐྱོན་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་ཡང་བཤད་པར་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་མར་ལྟ་བ་ནི་ལྟ་བ་ལ་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བརྗོད་དེ། མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཀྱང་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་དོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་དུ་
གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟགས་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་དང། ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་དང། དེ་ཁོ་ན་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་སེལ་བའི་ལྟ་བ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ནི་འབད་པ་མཐུ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ཡོངས་

[250A]༄༅། །སུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་དང། བསྒྱུར་བའི་ལྟ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་མི་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ན་མ་ཐོབ་མེད་པར་ལྟ་བ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བར་ལྟ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། ལོག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པ་
ཟད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྙས་པའི་ལྟ་བ་དང། རབ་ཏུ་འཁྲུག་པའི་ལྟ་བ་ནི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་འཕེལ་བའི་ལྟ་བ་སྟེ། དམ་པའི་ཆོས་དང། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་སྨྲས་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྟ་བ་དང། འཕེལ་བའི་ལྟ་བ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་
བའི་ལྟ་བ་སྟེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འཇོག་པ་འཛིན་པ་དང། འཛིན་དུ་བཅུག་པས་ཁྱད་པར་མི་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁས་མི་ལེན་པའི་ལྟ་བ་དང། ངན་གཡོའི་ལྟ་བ་ནི་ཆད་པས་བཅད་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་རྒོལ་ན་རྒྱལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཀུར་སྟིའི་ལྟ་བ་ནི་སྐུར་པ་འདེབས་
པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་མི་གསུང་པ་ལ་དེའི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྨོངས་པ་བརྟན་པའི་ལྟ་བ་ནི་བསྙད་པ་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་སྟེ་ལོག་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང། ཡང་དག་པའི་གཏམ་བྱ་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩ་བའི་ལྟ་བ་ནི་ལྟ་བ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེས་ཕྱི་མ་ལ་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་
ཤིན་ཏུ་བརྟས་པ་རྒྱས་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒལ་གྱི་ལྟ་བ་སྟེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་བསླད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་དེ་ཉིད་ལས་དེའི་འོག་ཏུ་དེ་དག་ནི་བཅུ་བདུན་ཡིན་ཡང་བཅུར་འགྱུར་རོ། །བཅུ་ཡིན་ཡང་བཅུ་བདུན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཉི་
ཤུ་རྩ་བདུན་ཡིན་ཡང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །གཅིག་ཡིན་ཡང་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ལ་དགོངས་པ་གང། བདག་ཉིད་ཀྱིས་མི་འབྱུང་བ་དང། རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་མེད་པ་དང། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མི་གནས་
པ་དང༑ བྱིས་པས་བཟུང་བ་བཞིན་དུ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་པ་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྟེ། རྐྱེན་རྣམས་ལ་ལྟོས་ནས་འབྱུང་བ་བཀག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་གང་དུ་དེ་དག་སྔར་བྱུང་བ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་

[250B] །བདེན་པ་མ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་བརྗོད་པ་སྤྲོས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་བཞིན་དུ་བྱིས་པས་བཟུང་བ་དང་མཐུན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །ཡང་ཀུན་
དུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང། གཞན་གྱི་དབང་ལ་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །གཞན་གྱི་དབང་ནི་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་
བདག་ཉིད་ཀྱིས་འབྱུང་བ་མེད་པ་སྟེ། འདིས་ནི་རང་གི་བྱུང་བ་མེད་པས་ན་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་དུ། ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་རང་གི་ངོ་བོ་
ཉིད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་སྟེ་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་རང་བཞིན་མེད་པའོ། །དེ་ལྟ་བྱས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་བལྟ་བར་བྱའི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མ་སྐྱེས་པ། མ་འགགས་པ། གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་རང་
བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་པའི་དགོངས་པ་གང། ཇི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་དེ་ལྟར་མ་སྐྱེས་སོ། །ཇི་ལྟར་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ལྟར་མ་འགགས་སོ། །ཇི་ལྟར་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་དེ་ལྟར་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བའོ། །དེ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཡང་གང་
དག་གིས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་དགོངས་པ་བཞི་སྟེ། མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་པ་དང། དུས་གཞན་ལ་དགོངས་པ་དང། དོན་གཞན་ལ་དགོངས་པ་དང། གང་ཟག་གི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་པའོ། །ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་
ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མདོར་བསྡུས་ན་བཞིར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་པ་ནི། གང་གི་ཚེ་ང་ཉིད་ནི་དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་གཟིགས་སུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་

[251A]༄༅། །པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་གཞན་ལ་དགོངས་པ་ནི། གང་དག་བདེ་བ་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དེ་དག་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་ཟླ་འོད་ཀྱི་མཚན་བཟུང་བ་ཙམ་གྱིས་ངེས་པར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
ཐོབ་བོ་ཞེས་གང་གསུངས་པའོ། །དོན་གཞན་ལ་དགོངས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །མ་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གསུངས་པ་སྟེ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཟག་གི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་པ་ནི་གང་ལ་ལ་བསྔགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཉིད་དུ་ཅུང་ཟད་ཙམ་
གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་ལ་ལ་ལ་སྨད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པ་བསྔགས་སོ། །ང་རྒྱལ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་ཁ་ཅིག་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྷག་པར་བསྔགས་པའོ། །འགྱོད་པས་སྒྲིབ་པ་ནི། གང་དག་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
རྣམས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐོ་རིས་སུ་ཉེ་བར་འབྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །མ་ངེས་པའི་རིགས་ལ་ནི་ཉན་ཐོས་ཉིད་ཀྱི་བསམ་པ་འདོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ལུང་སྟོན་ཅིང་ཐེག་པ་གཅིག་སྟེ། གཉིས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །གང་དག་གིས་
ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྡེ་མ་པོར་དགོངས་པ་བཞི་སྟེ། གཞུག་པ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང། མཚན་ཉིད་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང། གཉེན་པོ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང། བསྒྱུར་བ་ལ་ལྡེམ་པར་དགོངས་པའི། །ཐེག་པ་
ཆེན་པོ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ཐམས་ཅད་བཞི་པོ་དེ་རྣམས་སུ་འགྱུར་སྟེ། མདོར་བསྡུས་ན་གཞུག་པ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་གཞུག་པ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་པའི་དོན་དུ་མི་སྐྲག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་
ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི། ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ལ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང། མ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉེན་པོ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི་ཉེས་པ་རྣམས་

[251B] དཔེར་ན་སྒྲིབ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་གཉེན་པོར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ཡང་དག་པར་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒྲིབ་པ་བརྒྱད་ནི། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལ་བརྙས་པ་དང། །ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་སྟེ། དེའི་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་ཅི་རིགས་སུ་དགོངས་པ་བཞིན་བསྟན་པར་བལྟའོ། །བསྒྱུར་བ་ལ་ལྡེམ་
པོར་དགོངས་པ་ནི། བརྗོད་པ་ཟབ་པ་ལ་བལྟ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། སྙིང་པོ་མེད་ལ་སྙིང་པོར་ཤེས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཤིན་ཏུ་གནས། །ཉོན་མོངས་ཀུན་ལ་རབ་ཉོན་མོངས། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ལྡེམ་བོར་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་མི་གཡེང་བ་ལ་ག་
དག་སྙིང་པོར་བློ་འབྱུང་བ་དང། མཆོག་ཏུ་བློ་འབྱུང་བའོ། །རྣམ་པར་གཡེང་བ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་འཕྱོ་བའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཤིན་ཏུ་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་དང། བདེ་བ་དང། གཙང་བ་དང། བདག་ལས་བཟློག་སྟེ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཤིན་ཏུ་གནས་པ་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་
པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་ཀུན་ནས་རབ་ཉོན་མོངས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུན་རིང་པོར་དཀའ་བ་བྱེད་པའི་རྩོལ་བས་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་པའོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་མཁས་པར་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་གནས་
ངན་ལེན་གྱི་གནས་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་བྱེད་པ་དང། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དགའ་བ་ལ་དགའ་བ་ཐོབ་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཚད་མེད་པ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་དང། དེ་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆི་དང་མཐུན་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་མཚན་མ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་
འབྱུང་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང། ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གོང་མ་བས་ཀྱང་ཆེས་གོང་མའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་དང། ལྷག་མཐོང་གི་ཕན་ཡོན་དང། དེ་གཉི་གའི་ཕན་ཡོན་གྱི་དབང་
དུ་བྱས་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ལུས་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། །སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་གནས་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་བྱེད་པ་དང། བསྟན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་

[252A]༄༅། །ཁྱད་པར་མེད་པར་རོ་གཅིག་པར་མོས་པ་དེ་མཉམ་པར་འཇོག་པས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བས་མདོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དགའ་བ་ལ་ཆོས་ལ་དགའ་བ་ཐོབ་པའོ། །ལྷག་མཐོང་གི་ཕན་ཡོན་ཡང་གཉིས་ཏེ། འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་ཆོས་རྒྱུན་མི་འཆད་
པར་མི་བརྗོད་པས། སོ་སོར་དྲན་པ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་མདོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་རྣམ་པར་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པ་ཚད་མེད་པ་དང། གནས་གྱུར་པའི་སྔ་རྟགས་སུ་གྱུར་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་མངོན་པར་འདུ་མ་བྱས་པའི་མཚན་མ་རྣམས་ཀུན་དུ་འབྱུང་བའོ། །དེ་གཉི་གའི་ཕན་ཡོན་ནི་ཆོས་ཀྱི་
སྐུ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་གནས་གྱུར་པས་བསྡུས་པ། ས་བཅུ་པ་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་ལ་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གོང་མ་བས་ཀྱང་གོང་མའི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་བག་ཆགས་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་དང་དེ་དག་གང་གིས་
རྣམ་པར་བསྒོམས་པ་ན་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ལྔ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་ཡང་དག་པར་བསྟན་ཏོ། །བསྒོམ་པ་རྣམ་པ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་མཚན་མ་བསྒོམ་པ་དང། ཐ་མི་དད་པ་བསྒོམ་པ་དང། མཚན་མ་མེད་པ་བསྒོམ་པ་དང། སྤྱོད་པ་མེད་པ་བསྒོམ་པ་དང། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་
བསྒོམ་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་འདྲ་བ་ལ། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལ་བདུག་པ་དང་ཕྱེ་མ་ལ་སོགས་པས་མཆོད་པར་འོས་ཀྱི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་ལ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཞེན། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་ཆོས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ཆེ་བས་
བསོད་ནམས་བླ་ན་མེད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཀུན་ནས་བཏུས་པ་གསུམ་པའོ།། །།ཐོབ་པ་རྣམ་ངེས་གང། དེ་གང་ཟག་རྣམས་གཞག་དང། མངོན་རྟོགས་རྣམ་གཞག་ཏུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཐོབ་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ནི། ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་གང་ཟག་རྣམ་
པར་གཞག་པ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །རེ་ཞིག་གང་ཟག་གི་འགྲོ་བའི་དབྱེ་བ་ནི། གང་ཟག་རྫས་སུ་མེད་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞིས་གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། སླ་བར་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་ཕྱིར་དང། འཇིག་རྟེན་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང། འཇིག་རྟེན་པ་མི་

[252B] བདག་གོ་སླ་བར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་མང་པོའི་མཚན་ཉིད་དང་མིང་བདག་ཉིད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཞེས་བརྟགས་ནས་སོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚེགས་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཇི་ལྟ་
བུ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་ཆོས་ཙམ་གྱི་མིང་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལ་མ་གྲགས་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་སེམས་ཅན་གྱི་མིང་གིས་སོ། །འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པས་ཐ་སྙད་ཕལ་ཆེར་གདོན་མི་ཟ་བར་འཇིག་རྟེན་དང་མཐུན་པར་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་པ་མི་སྐྲག་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་
མི་མཁས་པ་གློ་བུར་དུ་ཐོག་མར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་མེད་པར་ཐོས་ན་སྐྲག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གཞན་དག་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པ་དང། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ནི་གལ་ཏེ་གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའི། །གཞན་དུ་ན་སེམས་ཅན་གདགས་པ་མེད་པར་ཀུན་
ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཙམ་བསྟན་ན། ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཉེས་པ་འདི་རྣམས་སྤངས་སོ། །ཡོན་ཏན་འདི་རྣམས་སྐྱེས་སོ་ཞེས་ཤེས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཟག་རྣམ་གཞག་གང། སྤྱོད་པས་རབ་དབྱེ་དང། ངེས་འབྱུང་གི་རབ་དབྱེ་དང། ཉེར་
བརྟེན་གྱི་རབ་དབྱེ་དང། སྦྱོར་བས་རབ་དབྱེ་དང། འབྲས་བུས་རབ་དབྱེ་དང། རྟོགས་པས་རབ་དབྱེས་ཀྱང་གང་ཟག་རྣམ་གཞག་ཏུ་རིག་པར་བྱའོ། །སྤྱོད་པའི་རབ་དབྱེ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་རྣམ་པ་བདུན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །སྤྱོད་པས་རབ་དབྱེ་གང། འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པ་དང། ཞེ་སྡང་སྤྱོད་
པ་དང། གཏི་མུག་སྤྱོད་པ་དང། ང་རྒྱལ་སྤྱོད་པ་དང། ཆ་མཉམ་ལ་སྤྱོད་པ་དང། ཉོན་མོངས་ཞེན་པའི་གང་ཟག་གོ། །ངེས་འབྱུང་གི་རབ་དབྱེ་གང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་དང། རྐྱེན་གཅིག་གིས་རྟོགས་པའི་ཐེག་པ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གང་ཟག་གོ། །ཉེར་བརྟན་གྱི་རབ་དབྱེ་
གང། ཚོགས་མ་བསགས་པ་དང། ཚོགས་བསགས་པའང་ཡིན་ལ་མ་བསགས་པ་དང། ཚོགས་བསགས་པའི་གང་ཟག་གོ། །སྦྱོར་བས་རབ་དབྱེ་གང། དད་པས་རྗེས་འབྲང་དང། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་གི་གང་ཟག་གོ། །འབྲས་བུས་རབ་དབྱེ་གང། དད་པས་མོས་པ་དང། མཐོང་

[253A]༄༅། །པས་ཐོབ་པ་དང། ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་ལ་རྣམ་གྲོལ་དང། གཉི་གའི་ཆ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང། རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང། རྒྱུན་ཞུགས་དང། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་གི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་
ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང། ཕྱིར་འོང་བ་དང་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང། དགྲ་བཅོམ་པ་དང། མཆོག་ཏུ་ཐོགས་ན་སྲིད་པ་བདུན་པ་དང། རིགས་ནས་རིགས་སུ་དང། བར་
ཆད་གཅིག་པ་དང། བར་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང། སྐྱེས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང། གོང་དུ་ཞུགས་པ་དང། དགྲ་
བཅོམ་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་དང། བདག་གསོད་པའི་ཆོས་ཅན་དང། རྗེས་སུ་སྲུང་བའི་ཆོས་ཅན་དང། གནས་ལས་མི་གཡོ་བ་དང། རྟག་ཏུ་རྟོགས་པའི་སྐལ་བར་གྱུར་པ་དང། མི་འཁྲུགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་གང་ཟག་གོ། །ཁམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སོ་
སོའི་སྐྱེ་བོ་དང། སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟ་བར་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་དང། གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའང་དེ་བཞིན་ནོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་རྐྱེན་གཅིག་གིས་རྟོགས་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གང་ཟག་གོ། །རྟོགས་པས་རབ་དབྱེ་གང། མོས་པས་སྤྱོད་པ་ཅན་དང། ལྷག་པའི་བསམ་པས་སྤྱོད་པ་ཅན་དང། མཚན་མ་དང་བཅས་པས་སྤྱོད་པ་ཅན་དང། མཚན་མ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ཅན་དང། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་གང་ཟག་གོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་གང། གང་ཆགས་པ་རྒྱས་པའོ། །རྣམ་རྟོག་ལ་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། རྣམ་རྟོག་རྒྱས་པའོ། །ཆགས་པར་གྱུར་པས་དངོས་པོ་ངན་པ་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་ཆེར་འབྱུང་བ་དང། བྱུང་ནས་ཀྱང་རིང་དུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་

[253B] །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། རང་གི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཆ་མཉམ་སྤྱོད་པ་གང། ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་གནས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་གནས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཤས་ཆུང་བ་རྣམ་པར་སྤངས་ནས་མཉམ་པའི་གནས་སྐབས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་
དང་མཐུན་པར་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་ཞེན་པ་གང། གང་ཉོན་མོངས་པ་ཤིན་ཏུ་སྲབ་པའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དག་ལས་ཉོན་མོངས་པ་ཆེས་སྲབ་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི། ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་
བས་ཀྱང་སྲབ་པ་སྟེ། སྔོན་གཉེན་པོ་གོམས་པར་བྱས་པའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་ཤས་ཆེ་བ་ལ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཆུད་དུ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའི་གང་ཟག་གང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ངེས་པའམ་མ་ངེས་པ་ལ་གནས་པ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་དབང་པོ་རྟུལ་བ་
དང༑ བདག་རྣམ་པར་ཐར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨོན་པ་དང། ཡིད་འབྱུང་བ་དང། ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་བསམ་པ་ཅན་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལ་དམིགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་
ནི་རིགས་དང། དབང་པོ་དང། སྨོན་ལམ་དང། བསམ་པ་དང། དམིགས་པ་དང། སྒྲུབ་པ་དང། འབྲས་བུའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདིའི་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཉིད་ནི་རང་སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབང་པོ་ལ་ལྟོས་པའོ། །གཞན་དུ་ན་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་
འབྲང་བ་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །རྐྱེན་གཅིག་གིས་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་གང། རྐྱེན་གཅིག་གིས་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ངེས་པའམ། མ་ངེས་པ་ལ་གནས་པ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་དབང་པོ་འབྲིང་དང། བདག་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨོན་
པ་དང། ཡིད་འབྱུང་བ་དང། ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསམ་པ་ཅན་དང། བདག་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་བསམ་པ་ཅན་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལ་དམིགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པ་དང། ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་

[254A]༄༅། །སྔོན་མ་བསྐྱེད་པའམ། སྔོན་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་པའམ། སྔོན་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའམ། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མེད་པར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ན་བསེ་རུའི་རྟོག་པ་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། གཅིག་པུར་གནས་པའམ། རྐྱེན་གཅིག་གིས་རྒྱལ་བར་འགྱུར་ཏེ། མཐོང་བར་
སྤྱོད་པ་གང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྔོན་མ་བསྐྱེད་པ་དང། སྔོན་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་པ་ནི་བསེ་རུ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏེ། གཅིག་པུ་གནས་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་རང་རྒྱལ་བ་ནི་ཚོགས་དང་སྤྱོད་པ་བལྟའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པའི་གང་ཟག་གང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཉིད་ངེས་པའམ་མ་ངེས་པ་ལ་གནས་པ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་དབང་པོ་རྣོ་བ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཐར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨོན་པ་དང། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བསམ་པ་ཅན་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལ་དམིགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་
རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་ཅིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་ལ་ལུང་བསྟན་པ་ཡང་ཐོབ་ཅིང། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། །ལུང་བསྟན་ཡང་འཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ས་བརྒྱད་པ་ལ་
མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཚོགས་མ་བསགས་པ་གང། གང་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་མོས་པ་དང། དད་པ་ཆུང་བའི་གང་ཟག་སྟེ། དེར་ཡང་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཆུང་ཞིང་ཚེ་རབས་ཀྱི་དུས་ངེས་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ཚོགས་
བསགས་པ་དང། མ་བསགས་པ་ཡིན་པ་གང། གང་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་མོས་པ་དང། དད་པར་མའི་གང་ཟག་སྟེ། དེ་ཡང་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་འབྲིང་གི་ཚེ་རབས་ངེས་པའི་དུས་དང་ལྡན་པའོ། །ཚོགས་བསགས་པའི་གང་ཟག་གང། གང་བདེན་
པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་མོས་པ་དང། དད་པ་ཆེན་པོའི་གང་ཟག་སྟེ། དེ་ཡང་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཆེན་པོ་ཚེ་རབས་དེ་ཉིད་དུས་ཅན་དང་ལྡན་པའོ། །ཡང་ཚོགས་མ་བསགས་པ་ནི་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས། བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ངེས་པར་སེམས་

[254B] དེ་ཡང་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ཆུང་དུ་ཚེ་རབས་ཀྱི་དུས་ངེས་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ཚོགས་བསགས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་མ་བསགས་པའི་འདི་ཡིན་པ་གང། གང་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས། བདེན་བ་རྣམས་ལ་ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་
བཟོད་པ་འབྲིང་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་འབྲིང་པོ་ཚེ་རབས་ཀྱི་དུས་ངེས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ཚོགས་བསགས་པ་ནི་གང་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས། བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་བཟོད་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཚོགས་མ་བསགས་པ་ལ་
སོགས་པ་དེ་རྣམས་དང་ལྡན་པ་ནི་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་དང། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཆུང་དུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཕྱོགས་གང་བསྐྱེད་པའོ། །བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ངེས་པ་དང། ངེས་པ་དང། ཚེ་རབས་དེ་ཉིད་ཀྱི་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་
བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ནི་མོས་པ་དང་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལ་ཆོས་ངེས་པར་སེམས་པའི་བཟོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱེད་པ་དང། མཐུན་པ་རྣམས་ནི་དད་པ་མཆོག་ཡིན་པ་དང། ཤེས་རབ་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཆོས་མཆོག་མ་གཏོགས་པར་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ཆེན་པོ་ཚེ་རབས་དེ་ཉིད་ཀྱི་དུས་ཅན་དང་ལྡན་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ཆོས་མཆོག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྐད་ཅིག་མ་སྟེ་ཚེ་རབས་དེ་ཉིད་ཀྱི་དུས་ཅན་ཁོ་ནའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱུན་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་
དོན་ཏེ། ཚེ་རབས་དེ་ཉིད་ཀྱི་དུས་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཐར་པ་ཆ་མཐུན་དང། ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ཆུང་དུ་དང། འབྲིང་རྣམས་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དེ་ནི་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་ཟད་ཀྱི། བག་ཆགས་སུ་ཉམས་པས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པར་བྱེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྔར་མ་བསྐྱེད་པ་ཡང་བསྐྱེད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཆུང་ངུའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཡང་དག་ལྟ། །ཆེན་པོ་སུ་ལ་ཡོད་གྱུར་པ། །དེ་ནི་ཚེ་རབས་སྟོང་དུ་ཡང། ངན་འགྲོར་

[255A]༄༅། །འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེའོ། །ཡང་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བཞི་སྟེ། སྐབས་སུ་གཏོགས་པ་དང། མོས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང། ལྷག་པར་འདོད་པ་ལས་གྱུར་བ་དང། ཐོབ་པ་ལས་གྱུར་པའོ། །དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། ཐར་པའི་དོན་དུ་བྱ་
བ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ནི་སྐབས་སུ་གཏོགས་པའོ། །དེ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་བསྟན་པ་ལ་མོས་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མོས་པ་ལས་གྱུར་པའོ། །དགའ་བ་དང། དད་པ་དང་ལྡན་པར་ཐར་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷག་པར་འདོད་པ་ལས་གྱུར་པའོ། །དེ་ཉིད་ལས་ངེས་པར་
འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བསྐྱེད་པར་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐོབ་པ་ལས་གྱུར་པའོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང། ཁྱད་པར་བ་དང། རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དང། གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་པ་དང། སྐྱེ་བ་གཅིག་པ་དང། སྟན་གཅིག་པའོ། །དེ་
ལ་གང་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་པོ་ཉིད་ཆུང་དུ་འབྱུང་བ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །གང་འབྲིང་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཁྱད་པར་བ་སྟེ། དེ་བས་ཆེས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །གང་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་བདེན་པ་རྟོགས་པ་ཤས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དེ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའོ། །དེ་ཡང་གང་མ་ངེས་པའི་རིགས་
ཅན་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་འགྱུར་བར་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་དང། གང་ཡང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཚེ་གཞན་ལ་སློབ་དཔོན་མེད་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་དེ་ནི་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའོ། །གང་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཚེ་གཅིག་པའོ། །གང་སྟན་
དེ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་སྟན་གཅིག་པའོ། །དད་པས་རྗེས་འབྲང་གི་གང་ཟག་གང། གང་ཚོགས་བསགས་པ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཕ་རོལ་གྱིས་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་སུ་འབྲང་ནས་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བའོ། །ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་གང། གང་ཚོགས་བསགས་
པ་དབང་པོ་རྣོན་པོ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བའོ། །དད་པས་མོས་པ་གང། དད་པའི་རྗེས་འབྲང་གི་གང་ཟག་གང་འབྲས་བུའི་དུས་ནའོ། །མཐོང་བས་ཐོབ་པ་གང། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་

[255B] །ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་གང། གང་སློབ་པ་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ལ་བསམ་གཏན་པའི་གང་ཟག་གོ། །ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བར་བརྗོད་དེ། རྣམ་པར་ཐར་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་གནས་པའི་
ཕྱིར་རོ༑ རྣམ་ཐར་བརྒྱད་ནི་གཟུགས་ཅན་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕྱིས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་ལས་རྣམ་གྲོལ་གང། གང་ཟག་པ་ཟད་པ་དེ་རྣམ་པར་ཐར་བ་བརྒྱད་ལ་བསམ་གཏན་པ་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་གོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་
པ་ཅན་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉི་གའི་ཆ་ལས་རྣམ་གྲོལ་གང། གང་ཟག་པ་ཟད་པ་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ལའང་བསམ་གཏན་པའི་གང་ཟག་གོ། །གཉི་གའི་ཆ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་གང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །རྒྱུན་
དུ་ཞུགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གང། །གང་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་རྣམས་དང། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་རྣམས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྟན་གཅིག་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་དང་པོའི་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུའོ། །རྒྱུན་ཞུགས་གང། གང་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྐད་
ཅིག་བཅུ་དྲུག་རྣམས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གོ་མཐོང་བའི་ལམ་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་གྱུར་པ་ལ་ཞུགས་པ་སྟེ། ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་པའི་ལམ་གྱི་ཐ་མ་ལ་དང་པོའི་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་པ་སུ་ཞེ་ན། འདོད་པ་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་གང་ཟག་ནི་
ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་གྱུར་པ་ལ་ཞུགས་ནས་རྒྱུན་ཞུགས་སུ་འགྱུར་རོ། །གང་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡང་འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་ཞིང་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་གྱུར་པ་ལ་འཇུག་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕལ་ཆེར་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་ཡང་
དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་གྱུར་པ་ལ་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་སྔར་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་བསྒོམ་པའི་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་སྤངས་ནས། ཕལ་ཆེན་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཏེ། ཕྱིས་ཡང་དག་པ་ཉིད་ལ་ངེས་པར་འཇུག་པ་

[256A]༄༅། །དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ལ་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའོ། །འདོད་པ་རྣམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་གྱུར་བ་ལ་ཞུགས་ནས་ཕྱིར་མི་འོང་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་རྣམ་པ་དགུ་ཆར་སྤངས་ནས་འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་
བྲལ་བར་འགྱུར་ཏེ་ངེས་པར་གྱུར་པ་ལ་འཇུག་པ་དེ་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པར་འགྱུར་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་སྦྱོར་གསུམ་སྤངས་ནས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བཤད་ཅེ་ན། གཙོ་བོར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐར་པ་
ཐོབ་པའི་གག་ས་སུ་གྱུར་བ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་ཞེ་ན། མི་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང། ཕྱིན་ཀྱང་ལོག་པར་ངེས་འབྱུང་གི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང། ཡང་དག་པས་ངེས་འབྱུང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལ་བདག་དང་
བདག་གིར་མངོན་པར་ཞེན་ནས། གནས་ལ་དགའ་བས་སྡུག་བསྔལ་ལས་མི་འཕག་གོ། །ཇི་སྟེ་འཕགས་ཀྱང་ཐར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ལམ་ངན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང། ལམ་བཟང་པོ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་ལོག་པར་མི་འབྱུང་གི་
ཡང་དག་པར་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཤེས་བྱ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང། འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བས་ཤེས་བྱ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཙམ་ལ་བདག་དང་བདག་གི་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་
ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པས་ལྟ་བ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་ཏེ་དེ་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉེན་པོ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེ་ཚོམ་གྱིས་ནི་གཉེན་པོ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་ཏེ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ངེས་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེན་
ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུལ་འཇུག་པ་གང། གང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལྔ་སྤངས་པའི་ལམ་གྱི་གང་ཟག་གོ། །མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ས་གང་དུ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་འབྲིང་པོའི་བར་དུ་སྤངས་པའི་ལམ་ལ་རྣམ་པར་

[256B] །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་གི་གང་ཟག་གང། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་སྤོང་བའི་ལམ་གྱི་གང་ཟག་གོ། །ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་འབྲིང་པོའི་ཆུང་དུ་སྤོང་བའི་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་གནས་པའོ། །ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་འཇུག་པ་
གང། གང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་འདོད་པན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་བདུན་པ་དང། བརྒྱད་པ་སྤོང་བའི་ལམ་གྱི་གང་ཟག་གོ། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུའི་གོང་དུ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་དང། འབྲིང་པོ་སྤོང་བའི་ལམ་ལ་རྣམ་པར་གནས་པའོ། །
ཕྱིར་མི་འོང་བའི་གང་ཟག་གང། གང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་དགུ་པ་སྤོང་བའི་ལམ་གྱི་གང་ཟག་གོ། །དགུ་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་དུ་སྤོང་བའི་ལམ་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་གནས་པའོ། །གང་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་བསྒོམ་པས་སླང་
བར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་མི་འོང་བར་འགྱུར་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ཐ་མའི་ཆ་མཐུན་གྱི་ཀུན་སྦྱོར་ལྔ་སྤངས་བས་ཕྱིར་མི་འོང་ཞེས་བཤད་ཅེ་ན། གཙོ་བོས་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་ཞེ་ན། འགྲོ་བ་དང། ཁམས་ཐ་མའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲོ་བ་དང་ཁམས་ཐ་མའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་གཙོ་
བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲོ་བ་ཐ་མ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང། དུད་འགྲོ་དང། ཡི་དགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་རྣམས་སོ། །ཁམས་ཐ་མ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་སོ། །དེ་ལ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འགྲོ་བ་ཐ་མ་ལས་མི་འདའ་
བས་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་དོ། །འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་གནོད་སེམས་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཐམས་ཐ་མ་ལས་མི་འདའ་བས་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་དོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་འཇུག་པའི་གང་ཟག་གང། གང་སྲིད་པའི་རྩེའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་སྤོང་བའི་ལམ་གྱི་གང་ཟག་གོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་
ཉིད་ཀྱི་གང་ཟག་གང། གང་སྲིད་རྩེའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་དགུ་པ་སྤོང་བའི་ལམ་གྱི་གང་ཟག་གོ། །གང་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་དགྲ་བཅོམ་པར་འགྱུར་ན། ཅིའི་ཕྱིར་གོང་མའི་ཆ་མཐུན་གྱི་ཀུན་སྦྱོར་ལྔ་སྤངས་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བཤད་ཅེ་ན། གཙོ་

[257A]༄༅། །བོས་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་ཞེ་ན། གོང་མ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་དང། གོང་མ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོང་མ་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་གཙོ་བོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་འདོད་
ཆགས་གཉིས་ཀྱིས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ནས་གོང་མ་ཉེ་བར་ལེན་ཏེ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྒོད་པ་དང་ང་རྒྱལ་དང་མ་རིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གོང་མ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་སྟེ། སྲེད་པ་དང། ང་རྒྱལ་དང། ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཤས་ཆེ་བའི་བསམ་གཏན་དེ་ཉིད་དུ་དེར་ཀུན་
ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཆོག་ཏུ་ཐོགས་ན་སྲིད་པ་བདུན་པ་གང། རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་གང་ཟག་ཉིད་ལྷ་དང་མིའི་རྣམས་སུ་ལན་བདུན་འདྲེས་པར་སྲིད་པ་འཁོར་བར་བྱས་ནས་གང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་མ་ཐོབ་པའོ། །རིགས་ནས་རིགས་སུ་གང། ལྷ་འམ་མི་རྣམས་སུ་རིགས་ནས་རིགས་སུ་
སོང་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་མ་ཐོབ་པའོ། །དེ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཉིད་དོ། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་འཇུག་པ་ལྷ་འམ་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ངེས་པར་སྲིད་པ་གཉིས་འཁོར་བར་བྱས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །བར་ཆད་གཅིག་པ་གང། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་ལྷ་རྣམས་སུ་སྡུག་བསྔལ་
གྱི་མཐའ་མ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་ཉིད་དོ། །ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་འཇུག་པ་ལྷ་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་སྲིད་པ་གཅིག་འཁོར་བར་བྱས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ། །བར་ཆད་གཅིག་པ་ནི་བར་སྐབས་ཏེ། སྐྱེ་བའི་སྐབས་ཡོད་པ་དེའི་དེ་ནི་བར་ཆད་གཅིག་པའོ། །བར་མ་དོར་
ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གང། དེ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྐྱེ་བའི་ཀུན་སྦྱོར་ནི་སྤངས་ལ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཀུན་སྦྱོར་མ་སྤངས་པ་སྟེ། བར་དོའི་སྲིད་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ན་གང་ལ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་མ་ཐོབ་པ་དང། ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་གང་གིས་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་དུ་
སོང་ནས་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་ཏེ། དེ་ཟད་ནས་བག་ལ་ཉལ་ཙམ་གྱི་ས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ཕུང་པོ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་དེའི་ལྷག་མ་ལུས་པས་བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་སྟེ། མངོན་པར་གོམས་པར་བྱས་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་ནས། བག་ལ་ཉལ་ལྷག་མ་སྤངས་ཏེ། དེ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་

[257B] དེའི་འོག་ཏུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་གང་གསུངས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ན་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པར་འགྲོ་བར་མི་སེམས་པ་ཉིད་ནི་ལམ་གང་མངོན་དུ་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་མ་ཐོབ་པའོ། །མངོན་པར་བསམས་ནས་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་ལ་
མངོན་པར་གནས་པ་སྟེ། སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་ནི་མ་ཐོབ་པ་ན། གང་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་མ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ཡང་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་ལ་མི་འཕགས་པ་དང། འཕགས་པ་ཙམ་དང། རིང་དུ་སོང་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འགྲོ་བའི་མདོའི་
ཚུལ་གྱིས་སོ། །སྐྱེས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་སྟེ། གཉིས་ཀྱི་ཀུན་སྦྱོར་མ་སྤངས་པ་གཟུགས་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་གང་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་མ་ཐོབ་པའོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གང། གང་སྐྱེས་ནས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་མེད་
པར་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་མ་ཐོབ་པའོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ནི། སྔོན་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱས་ནས་འཛུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བསྒྲིམ་མི་དགོས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དང་བཅས་པའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ། །མངོན་པར་
འདུ་བྱེད་དང་བཅས་པའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གང། གང་སྐྱེས་ནས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་མ་ཐོབ་པའོ། །གོང་དུ་ཞུགས་པ་གང། གང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ས་དང་སར་སྐྱེ་ཞིང་འོག་མིན་གྱི་བར་ཞུགས་ནས། དེར་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་
མ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་འོག་མིན་གྱི་ནང་དུ་འགྲོ་བ་ནི་རོ་མྱོང་བ་མང་བས་བསམ་གཏན་གྱི་རྣམ་པ་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་ཤིང་རོ་མྱང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚངས་རིས་ནས་བཟུང་སྟེ། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གནས་གཞན་ཐམས་ཅད་དུ་ལེན་རེ་རེ་སྐྱེས་ནས་འོག་མིན་གྱི་བར་དུ་ཞུགས་ཏེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ། །གཞན་
ནི་ཡང་སྲིད་རྩེའི་བར་དུ་སོང་ནས་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་མ་ཐོབ་པའོ། །འདིར་སྲིད་པའི་རྩེ་མོར་འགྲོ་བ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་སྤེལ་མར་མ་བསྒོམས་པས་གནས་གཙང་མ་འབའ་ཞིག་བཀོལ་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་དུ་སོང་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ། །སྤེ་ལ་མར་

[258A]༄༅། །བསྒོམ་པ་ནི། བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཆུང་ངུར་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པ་དང། འབྲིང་དུ་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པ་དང། ཆེར་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པ་དང། ཤིན་ཏུ་ཆེས་ཆེར་བསྒོམས་པས་གནས་གཙང་མ་རྣམས་སུ་སྐྱེའོ། །ཆུང་དུ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་བསྒོམས་པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་
གནས་གཙང་མ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་གང། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་མྱོས་ཀྱང་རུང། མ་མྱོས་ཀྱང་རུང། གསོད་ཀྱང་རུང། མི་གསོད་ཀྱང་རུང་སྟེ། གང་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་
གསོད་ཀྱང་རུང། མི་གསོད་ཀྱང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གིས་བདག་གི་སྲོག་གཅོད་པའམ། སྲོག་མི་གཅོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཞེས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་རྣམས་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བདག་གསོད་པའི་ཆོས་ཅན་
གང། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཉིད་མྱོས་ཀྱང་རུང། མ་མྱོས་ཀྱང་རུང་མི་གསོད་ན་གང་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་ཅན་ཡིན་ལ་བསད་ན་སྐལ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་ཆོས་ཅན་གང། གང་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཉིད་མྱོས་ན་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་དབང་
བར་གནས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་སྐལ་བ་ཅན་ཡིན་ལ། མ་མྱོས་ན་སྐལ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །གནས་ལས་མི་གཡོ་བ་གང། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་མྱོས་ཀྱང་རུང། མ་མྱོས་ཀྱང་རུང། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་ཅན་ཡིན་ལ། དབང་པོ་
རྣམས་སྐྱེད་པའི་སྐལ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་གོ། །དབང་པོ་རྣམས་སྦྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ་རྣོ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་མི་འཁྲུགས་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་དབང་པོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱོང་བའི་སྐལ་བ་ཅན་ཞེས་མ་བཤད་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་དབང་པོ་རྣོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་
ཏུ་རྟོགས་པའི་སྐལ་བར་གྱུར་པ་གང། གང་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་མྱོས་ཀྱང་རུང། མ་མྱོས་ཀྱང་རུང། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་སྐལ་བ་ཅན་མ་ཡིན་ལ། དབང་པོ་རྣམ་པར་བསྐྱེད་པའི་སྐལ་བ་ཅན་གྱི་གང་ཟག་གོ། །མི་འཁྲུགས་པའི་ཆོས་ཅན་གང། རང་བཞིན་

[258B] མྱོས་ཀྱང་རུང། མ་མྱོས་ཀྱང་རུང། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་གྱུར་པའི་སྐལ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་གང། གང་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ལ། འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་མ་ཐོབ་པའི་གང་
ཟག་གོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སློབ་པ་གང། འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏེ་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐོབ་པ། གང་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་གང་ཟག་གོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་མི་སློབ་པ་གང། གང་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པར་འགྱུར་ཏེ་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐོབ་ལ། གང་
ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ལྷག་མ་མེད་པའི་གང་ཟག་གོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་གསུམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་གསུམ་ལའང་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང། གང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་རྣམ་པར་
སྤངས་པའི་བསམ་གཏན་དང་ལྡན་པ། བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བས་གནས་ཤིང། འདོད་པའི་ཁམས་སམ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བའི་གང་ཟག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་མེད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེད་ཅེ་ན། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་མཐུའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་རྣམས་དེར་མི་
སྐྱེའོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གཟུགས་མེད་པར་མི་སྐྱེ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བའི་གནས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པ་ཉིད་དེ། བསམ་གཏན་རྣམས་ལས་དེ་ཉིད་བསམ་གཏན་རྣམ་པར་བསྒྱུར་བ་ལ་མཁས་པས་སེམས་
ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་རྐྱེན་གཅིག་གིས་རྟོགས་པ་གང། གང་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མེད་པར་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏེ། རྐྱེན་གཅིག་གིས་རྟོགས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་གང་ཟག་
གོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསམ་གྱི་མི་ཁྱབ་པ་གང་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ན་གནས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་པའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡང་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྟོན་པའི་གང་ཟག་གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་

[259A]༄༅། །ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ན་གནས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་བདུད་ལས་རྒྱལ་བའི་བར་དུའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནས་གཟུང་སྟེ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་བར་དུའོ། །མོས་པས་རྟོགས་པ་ཅན་གང། མོས་
པ་རྟོགས་པའི་ས་རྣམས་སུ་བཟོད་པ་ཆུང་དུ་དང། འབྲིང་དང། ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་གང་ཡིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །དེ་ཉིད་རིགས་ལ་གནས་པ་ཐོག་མར་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ནས་བཟུང་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་ལ་མ་ཞུགས་ཀྱི་བར་དུ་སྟེ། སོ་སོ་རང་གི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་
པའི་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མོས་པའི་རྟོགས་པ་ཅན་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པས་རྟོགས་པ་ཅན་གང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གོ། །ས་བཅུ་རྣམས་སུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་བསམ་པ་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་མ་དང་བཅས་པས་རྟོགས་པ་ཅན་གང། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང། དྲི་མ་མེད་པ་དང། འོད་བྱེད་པ་དང། འོད་འཕྲོ་བ་ཅན་དང། ཤིན་ཏུ་སྤྱང་ས་དཀའ་བ་དང། མངོན་དུ་གྱུར་པའི་སའི་གང་ཟག་གོ། །ས་དྲུག་པོ་དག་ལ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་མཚན་མ་དང་འདྲེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་མ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཅན་གྱི་གང་ཟག་གང། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་ས་རིང་དུ་སོང་བའི་སའི་གང་ཟག་གོ། །ས་བདུན་པ་ལ་བསྒྲིབས་ན་ཇི་སྲིད་འདོད་པར་མཚན་མ་ཀུན་དུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཅན་གང། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་མི་གཡོ་བ་དང། ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་དང། ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་སའི་གང་ཟག་གོ། །ས་
ལྷག་མ་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་གང་ཟག་ཅེས་གང་གསུངས་པ་ལ་རྒྱུན་ཞུགས་ནི། སྔར་བཞིན་པ་དང། ལན་ཅིག་ལ་ངེས་པར་འབྱིན་པའོ། །སྔར་བཞིན་པ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པའོ། །ལན་ཅིག་ལ་ངེས་པར་འབྱིན་
བ་ནི། གང་བདེན་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལན་ཅིག་ལ་སྤོང་བ་སྟེ། དེ་ནི་འབྲས་བུ་གཉིས་ལ་གནས་ཏེ་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང། དགྲ་བཅོམ་པའི་

[259B] །རྣམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ལ་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ཅིག་ཅར་སྤོང་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་རབ་ཆུང་ངུའི་བར་དུ་སྟེ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་བཞིན་དུ་སའི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ་སོ་བའི་མ་ཡིན་ནོ་
ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིར་ཁུངས་ནི་སོར་མོའི་རྩེ་མོའི་མདོ་ལས་གཟུགས་གང་ཡིན་པ་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ནས་རྒྱང་རིང་པོ་དང། ཐག་ཉེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་དེ་ཐ་མས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་
ཏེ་ཆ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་དོ། །གཅིག་ཏུ་བཟླུམ་མོ། །གཅིག་ཏུ་བསྡམ་མོ། །ཕུང་པོ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་དོ། །ཆ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་ཅིང་ཕུང་པོ་གཅིག་གི་བར་དུ་བྱས་ནས། འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་སློབ་ཏེ། འདི་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པ། འདི་ཐམས་ཅད་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནི་འབྲས་བུ་
དང་པོ་དང། ཐ་མ་གཉིས་བོ་ན་ལ་བཏགས་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་མཐོང་བ་དང། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་སྤངས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རིམ་བཞིན་ནོ། །བར་མ་དག་ལ་ནི་མི་གདགས་ཏེ། དེ་དག་ནི་བདེན་པ་མཐོང་བའི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་འདོད་པ་ན་
སྤྱོད་པ་ཉིད་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་ལྷག་མ་མེད་པ་སྤངས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིག་ཅར་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་མདོ་ལས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འོག་ཏུ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་ཕལ་ཆེར་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་སམ་འཆི་བ་ན་ཀུན་
ཤེས་པ་རྟོགས་སོ། །ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པས། དེ་གལ་ཏེ་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཀུན་དུ་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་ན། གལ་ཏེ་མི་རྟོགས་ན་ཡང་དེ་སྨོན་པའི་སྟོབས་ཅན་ཡིན་ཏེ། སྨོན་པའི་དབང་གིས་འདོད་པའི་ཁམས་ཉིད་དུ་སྐྱེ་སྟེ་མྱུར་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །
སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མེད་པ་ན་རྐྱེན་གཅིག་གིས་རྟོགས་པའི་རྒྱལ་བར་འགྱུར་རོ། །མངོན་རྟོགས་རྣམ་གཞག་གང། མངོན་རྟོགས་རྣམས་ནི་བཅུ་སྟེ། ཆོས་མངོན་རྟོགས་དང། དོན་མངོན་རྟོགས་དང། དེ་ཁོ་ན་མངོན་རྟོགས་དང། རྗེས་ལ་མངོན་རྟོགས་དང། དཀོན་མཆོག་མངོན་རྟོགས་དང། ཀུན་མི་འབྱུང་བ་སྤྱོད་པའི་མངོན་རྟོགས་

[260A]༄༅། །དང། མ་ཐར་ཐུག་མངོན་རྟོགས་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་མངོན་རྟོགས་དང། རྐྱེན་གཅིག་གིས་རྟོགས་པའི་མངོན་རྟོགས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་རྟོགས་སོ། །ཆོས་མངོན་རྟོགས་གང། བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མོས་པ་དང། དད་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའོ། །དད་
པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡང་དེ་ཉིད་དོ། །ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གཞན་གྱི་སྒྲའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། གང་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པ་ན། དད་པ་དང་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཐ་མས་བསྡུས་པས་མོས་པ་དང། དད་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་
པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དེ་མོས་པ་དང་དད་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པས་བདེན་པ་དེ་དག་ལ་ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དོན་མངོན་རྟོགས་གང། ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་པའི་གནས་སྐབས་ན་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཁོ་ན་ལ། བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་བཟོད་པ་
ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་སྟེ། བཟོད་པ་དེ་ཡང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཆེན་པོའི་ཆུང་དུ་དང། ཆེན་པོའི་འབྲིང་དང། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོར་བསྒོམ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་གྱི་གནས་སྐབས་དེར་ཆོས་རྣམས་ལ་ཞེས་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་ལ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སྡུག་
བསྔལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཐ་མས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་བཟོད་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་རྙེད་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བཟོད་པ་དེ་ཡང་ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཕྱེ་བ་སྟེ། ཆེན་པོའི་ཆུང་དུ་དང། ཆེན་པོའི་
འབྲིང་དང། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོས་སོ། །དེ་ལ་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུས་ནི་ཚེ་དེའི་དྲོ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་སོ། །ཆེན་པོའི་འབྲིང་པོས་ནི་རྩེ་མོ་དང་བཟོད་པ་རྣམས་སོ། །ཆེན་པོའི་ཆེན་པོས་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་སུའོ། །དེ་ཁོ་ན་མངོན་རྟོགས་གང། གང་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་
བཅུ་དྲུག་པོ་དག་ཐོབ་པའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ནི་ཡང་བདེན་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་མཐའ་ལས་བྱུང་བ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་རྣམས་ཐོབ་པ་སྟེ་དེས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་ཁོ་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་སྟེ། དེ་ནི་བདེན་པ་རྣམ་

[260B] འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་གིས་དེའི་ས་བོན་གསོས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི། མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་པོ་དག་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་སེམས་
ཀྱི་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དེ་རྣམས་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་མངོན་དུ་འགྱུར་རོ། །རྗེས་ལ་མངོན་རྟོགས་གང། བསྒོམ་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་དོ། །མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་གོང་དུ་འཇིག་རྟེན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །དཀོན་མཆོག་མངོན་རྟོགས་དང། སངས་
རྒྱས་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་དང་ལྡན་པ་དང། ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་ཤེས་ནས་དད་པའོ། །ཀྱེ་མའོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སོ། །དེའི་ཆོས་འདུལ་བ་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི་ལེགས་པར་ཞུགས་པའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཤེས་ཏེ་ངེས་ནས་སངས་རྒྱས་ལ་
སོགས་པ་ལ་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དད་པའོ། །ཀུན་མི་འབྱུང་བ་སྤྱོད་པའི་མངོན་རྟོགས་དང། གང་གིས་བྱ་བའི་སྡོམ་པ་ཐོབ་པའི་འཕགས་པ་སློབ་པའི་བསྡུས་པའི་སློབ་པ་བདག་གི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཟད་དོ། །དུད་འགྲོ་ཟད་དོ། །ཡི་དགས་ཟད་དོ། །ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་ཟད་དོ། །བདག་
ཀྱང་ངན་སོང་བའི་ལས་བྱས་ནས་ངན་སོང་རྣམས་སུ་རྣམ་སྨིན་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་སྐལ་བ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། །མི་བྱ་བའི་སྡོམ་པ་འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དེ་ཐོབ་པས། དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་མི་འབྱུང་སྟེ། བདག་གི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཟད་དོ་ཞེས་
པ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་ལྟར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དེ་ནི་ཀུན་མི་འབྱུང་བ་སྤྱོད་པའི་མངོན་རྟོགས་སོ། །མཐར་ཐུག་མངོན་རྟོགས་གང། ཇི་ལྟར་ལམ་བདེན་ལས་མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །ཇི་ལྟར་གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་བཅང་བ་དང་བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་རྣམས་ཐོབ་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོའོ། །
ཉན་ཐོས་ཀྱི་མངོན་རྟོགས་གང། མངོན་རྟོགས་བདུན་པོ་དག་ཉིད་མདོར་བསྡུས་ཏེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མངོན་རྟོགས་སུ་བརྗོད་དོ། །ཕ་རོལ་གྱི་སྒྲ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྐྱེན་གཅིག་གིས་རྟོགས་པའི་མངོན་རྟོགས་གང། མངོན་རྟོགས་བདུན་པོ་དེ་དག་ཉིད་གཞན་གྱི་སྒྲ་ལ་མ་བརྟེན་

[261A]༄༅། །པར་ཐོབ་པས་རྐྱེན་གཅིག་གིས་རྟོགས་པའི་མངོན་རྟོགས་སུ་བརྗོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་རྟོགས་གང། མངོན་རྟོགས་བདུན་པོ་དེ་དག་ཉིད་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་རྟོགས་པའི་བཟོད་པ་སྟེ། མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་
སངས་རྒྱས་འདུལ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ལ་ལྟོས་པས་ཐེག་པ་ཆུང་ངུས་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཞུགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་རྟོགས་སུ་བཤད་དོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་མངོན་རྟོགས་ལས་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་མངོན་རྟོགས་ཁྱད་ཅི། དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་དང། ཉེར་རྟོན་གྱི་ཁྱད་པར་དང། རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང། ཁས་ལེན་གྱི་ཁྱད་པར་དང། ངེས་འབྱུང་གི་ཁྱད་པར་དང། ཡོངས་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་དང། གནས་དང་གཡོག་འཁོར་གྱི་ཁྱད་པར་དང། མངོན་
པར་སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་དང། སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་དང། འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་རྟོན་པའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་གྲངས་མེད་པར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་
ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་དབང་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བའི་འཕེན་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེ་གཉི་གར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁས་ལེན་པའི་ཁྱད་པར་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཉམ་
པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ས་བཅུ་དག་གི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་དང་འཁོར་གཡོག་གི་ཁྱད་པར་
ཇི་ལྟ་བུ་ཞེན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་དང། འདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་ཉེ་བར་སྡུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཕ་བཞིན་དུ་རང་གི་རིགས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པའི་གཙོ་བོའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་

[261B] །འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ནི་གནས་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་དང། ཡོན་ཏན་མང་པོའི་ཁྱད་པར་དང། རྣམ་པ་ལྔའི་ཁྱད་པར་དང། སྐུ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཁྱད་པར་དང། འདྲེས་ཤིང་ཉེར་འདྲེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ནུས་པ་ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་དང། སྒྲིབ་པ་
རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱད་པར་དང། འདྲེས་པ་དང་ཉེར་འདྲེས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་དང། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྟོན་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང། ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་རྣམ་པ་ལྔའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཀྱང་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གནས་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་
ཅན་གྱི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར། ཡོན་ཏན་བླ་ན་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་གནས་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྟོབས་དང། མི་འཇིགས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་
པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ལྔའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་དག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ། དེ་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱད་པར་ནི། བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཁྱད་པར་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཀྱི་ཁྱད་
པར་ནི། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། རྟག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་སུ་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ལ་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། ཅི་རིགས་པར་སྤྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་རྣམས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐུ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རང་བཞིན་དང། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་
པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་ཀུན་རྒྱུན་མི་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདྲེས་ཤིང་ཉེར་འདྲེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ནུས་པ་ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་དང། དེ་ལ་བརྟེན་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཤེས་པ་

[262A]༄༅། །ཉིད་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སེམས་སོ་སོར་མཐུ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདྲེས་ཤིང་ཉེར་འདྲེས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་རེ་རེ་འདུལ་བའི་
ཕྱིར་ཡང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་གིས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྟོན་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཅི་རིགས་པར་ཕྱེ་མའི་མཐའི་བར་དུ་ཡང་དང་ཡང་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་
པས༑ འདུལ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང། རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་རྣམ་པ་ལྔའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཉེ་བར་འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་ནི། གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་
ཀྱིས་འོང་བ་ལ་སོགས་པའི་མིག་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཐོབ་པས་ལྟ་བ་ངན་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངན་སོང་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་ནི། མཐོང་བའི་ལམ་བསྐྱེད་པས་ངན་འགྲོ་ལས་ཤིན་
ཏུ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་ཚོགས་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉེད་མངོན་དུ་བྱེད་པས་ཁམས་གསུམ་པ་ལ་རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེག་པ་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཐེག་པ་དམན་པ་ལས་འདུན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་
པ་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་འདི་རྣམས་མངོན་རྟོགས་གང་གིས་བསྡུས་ཤེ་ན། རྗེས་ལ་མངོན་རྟོགས་གང། མཐར་ཐུག་མངོན་རྟོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ནི། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་བསྒོམ་པའི་ལམ་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་སྟེ། དེའི་
ཕྱིར་འདི་དག་རྗེས་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། མཐར་ཐུག་མངོན་པར་རྟོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་གང། ཚད་མེད་རྣམས་དང། རྣམ་ཐར་རྣམས་དང། ཟིལ་གྱིས་ནོན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང། མ་ལུས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང། ཉོན་མོངས་མེད་པ་དང། སྨོན་ནས་

[262B] སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམས་དང། མངོན་ཤེས་རྣམས་དང། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་རྣམས་དང། ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམས་དང། སྟོབས་རྣམས་དང། མི་འཇིགས་པ་རྣམས་དང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་དང། བསྲུང་མེད་རྣམས་དང། བསྙེལ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དང། བག་
ཆགས་ལེགས་པར་བཅོམ་པ་དང། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བཅོ་བརྒྱད་དང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ། མདོ་སྡེ་ལས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་རྣམས་སོ། །བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་མདོ་སྡེ་གཞན་དག་ལས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང། ཐེག་པ་
ཆེན་པོར་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་མདོར་བསྡུ་ན། རྣམ་པ་ལྔས་ཅི་རིགས་སུ་མཚན་ཉིད་བཤད་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། གནས་དང། དམིགས་པ་དང། རྣམ་པ་དང། རང་བཞིན་དང། གྲོགས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་དེ་རྣམས་ནི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བྱམས་པ་
གང༑ བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང། ཕྲད་པའི་བསམ་པའི་གནས་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་དེ་དག་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་ཆོས་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་བྱམས་པའི་གནས་ནི་བསམ་གཏན་ནོ། །དམིགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ནོ། །རྣམ་པ་
ནི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པའོ། །རང་བཞིན་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་སྟེ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲོགས་ནི། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་སོ། །སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱར་བར་
བྱའོ། །སྙིང་རྗེ་གང། སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི་བསམ་པའི་གནས་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཞེས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བྱམས་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་དང། དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཞེས་པའི་ཡོན་ཏན་ཀུན་རིག་
པར་བྱའོ། །དགའ་བ་གང། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་བའི་གནས་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བཏང་སྙོམས་གང། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་བསམ་པའི་གནས་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཞེས་པ་སྔ་མ་བཞིན་

[263A]༄༅། །ནོ༑ །ཕན་པའི་གནས་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བ་ཞེས་པ་ནི། སེམས་ཅན་བདེ་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་ཅིང། ཀྱེ་མ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་གྱུར་ཅིག་སྙོམ་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཕན་པའི་
བསམ་པའི་གནས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གཟུགས་ཅན་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་ཇི་ལྟ་བུ། །འདི་ལྟ་སྟེ། སྤྲུལ་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ཏེ། ལྟ་བ་པོ་བདག་ལ་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་མ་བྲལ་བའམ། བཞག་པས་ཀྱང་རུང་སྟེ། སྣང་བའི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་
བའི་གནས་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་དང། དེ་དག་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ཇི་སྲིད་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་རྣམས་སོ། །ཇི་སྲིད་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་པོའོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བའོ། །དེ་
ལ་ཇི་ལྟར་ན་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་བརྟེན་ནས། བདག་ལ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རམ། གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བ་པོ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མངོན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་ན་གཟུགས་
རྣམས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། ཁ་དོག་མཛེས་པ་དང། ཁ་དོག་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་རྣམས་སུ་མོས་ནས་ལྟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། འདིས་སྤྲུལ་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱིའི་གཟུགས་ལ་ཇི་ལྟ་བུ་
ལྟ་བ་པོ་བདག་ལ་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ་དང། གཟུགས་མེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བཞག་པས་ཀྱང་རུང་སྟེ། སྣང་བའི་གཟུགས་རྣམས་ལ་བལྟ་བའི་གནས་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཞེས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་བརྟེན་
ནས་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རམ། གཟུགས་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྟ་བ་པོ་ལ་མིང་དུ་འདུ་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སྡུག་པའི་རྣམ་ཐར་ལུས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་གནས་པ་ཇི་ལྟ་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ་

[263B] མི་སྡུག་པ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རང་གི་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པའི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་འདུ་ཤེས་དང། ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་འདུ་ཤེས་དང། ཕན་ཚུན་རོ་གཅིག་པའི་འདུ་ཤེས་ཐོབ་ནས། དེའི་གནས་
ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཞེས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྲིད་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པར་སྤྲུལ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་པ་རྒྱ་ཆེར་གང་གསུངས་པ་ནི། སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པའི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་འདུ་ཤེས་དང། ཕན་
ཚུན་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་འདུ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས། ཕན་ཚུན་རོ་གཅིག་པའི་འདུ་ཤེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། འདི་ལྟར་སྡུག་པའི་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལ་ལྟོས་ནས། དེ་ལས་གཞན་པ་རྣམས་ལ་མི་སྡུག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །མི་སྡུག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སྡུག་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་གྱི། མ་ལྟོས་པར་ནི་མ་
ཡིན་ཏེ། རིགས་གཅིག་པ་རྣམས་ཉིད་མཐོང་ན་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་ཉིད་ཀྱི་བློ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མི་སྡུག་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ཏེ་མི་སྡུག་པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྡུག་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ཏོ། །སྡུག་པར་གྲགས་པ་ལ་ཡང་དཔགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། སྐྲ་ལ་སོགས་པ་མི་
གཙང་བའི་རྫས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་བསྲེས་ཏེ། སྡུག་པ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་རྣམ་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་མོས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་མོས་པ་ལ་དབང་འབྱོར་བ་ཐོབ་པ་དེ་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པར་སྤྲུལ་པ་ལ་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བ་
སྟེ། དེར་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་ངོ། །སྤྲུལ་པ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཞེ་ན། སྡུག་པའི་གཟུགས་སྤྲུལ་པ་ལ་ནི་ཆགས་པའོ། །མི་སྡུག་པའི་གཟུགས་སྤྲུལ་པ་ལ་ནི་མི་མཐུན་པའོ། །ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་གང། ཐར་པའི་རྗེས་མཐུན་
ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་གནས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཞེས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་གྱི་ལྟ་བར་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ཀྱང་དེ་བཞིན་

[264A]༄༅། །དུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཇི་སྲིད་ཞི་བའི་རྣམ་ཐར་ལ་གནས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་དེ་རྣམས་ནི་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་རྗས་སུ་མཐུན་པའི་དག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་རྣམ་པར་ཐར་པ་
ཞེས་བྱ་བ་ཐོབ་སྟེ། དེའི་རོ་མྱོང་བ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ནི། གཟུགས་རྣམས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ནས་གཟུགས་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དག་སྟེ་དེ་དག་ལ་མི་ཆགས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །དེའི་སྒྲིབ་པ་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་རོ་མྱོང་བའོ། །འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་
འགོག་པའི་རྣམ་ཐར་གང། འདི་ལྟ་སྟེ། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཞི་བའི་རྣམ་ཐར་ལ་གནས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ནས་ཐར་པ་དང་མཐུན་པར་གནས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་
གང་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་ཆོས་རྣམས་འགོག་པའོ། །འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པའི་གནས་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་དང་གྲོགས་ནི་མེད་དོ། །དེའི་རང་བཞིན་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་
འགོག་པའོ། །དེ་ཡང་ཐར་པ་དང་མཐུན་པའི་གནས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་གནས་གྱུར་པའི་གནས་ཐོབ་ཀྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་མི་འབྱུང་བའི་གནས་སྐབས་ན་མཆོག་ཏུ་ཞི་བ་དང། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱང་ཀུན་དུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པ་རྣམས་ལ་
ནི་འདི་དག་གིས་གནས་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་ནི་འཕགས་པ་གནས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་འཕགས་པ་དག་ནི་གནས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ལན་མང་དུ་གནས་ཏེ། གསུམ་པ་དང་བརྒྱད་པས་དེ་མཆོག་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ལུས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དེ་རྫོགས་པར་
བྱས་ནས་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་གཞན་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་ལ་སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ན་དེ་གཉིས་ཀྱི་གནས་གྱུར་པ་རྫོགས་པར་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟིལ་གནོན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཞི་

[264B] རྣམ་ཐར་གཉིས་ཀྱིས་རིག་པར་བྱའོ། །བཞི་ནི་གཅིག་གིས་རིག་པར་བྱའོ། །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་དེ་དག་ལ་ནང་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆུང་དུ་ཁ་དོག་མཛེས་པ་དང། ཁ་དོག་མི་སྡུག་པ་དང། ངན་པ་དང། བཟང་པོ་རྣམས་ལ་བལྟ་ཞིང་གཟུགས་དེ་
དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟ་བུར་འདུ་ཤེས་པར་གྱུར་པ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་པོའོ། །ནད་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆེན་པོ་ཁ་དོག་མཛེས་པ་དང། ཁ་དོག་མི་སྡུག་པ་དང། ངན་པ་དང། བཟང་པོ་རྣམས་ལ་བལྟ་ཞིང་
གཟུགས་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས། ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟ་བུར་འདུ་ཤེས་པར་གྱུར་པ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་འདི་གཉིས་ནི་གཟུགས་ལ་བལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དེ་ལས་འབྱུང་ངོ། །ནང་གི་གཟུགས་མེད་
པར་འདུ་ཤེས་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆུང་དུ་ཁ་དོག་མཛེས་པ་དང། ཁ་དོག་མི་སྡུག་པ་དང། ངན་པ་དང། བཟང་པོ་རྣམས་ལ་བལྟ་ཞིང་གཟུགས་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས། ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟ་བུར་འདུ་ཤེས་པར་གྱུར་པ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་
གསུམ་པའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆེན་པོ་ཁ་དོག་མཛེས་པ་དང། ཁ་དོག་མི་སྡུག་པ་དང། ངན་པ་དང། བཟང་པོ་རྣམས་ལ་བལྟ་ཞིང་གཟུགས་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས། ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟ་བུར་འདུ་ཤེས་པར་གྱུར་པ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་
པའི་སྐྱེ་མཆེད་བཞི་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་འདི་གཉིས་ནི། ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་བལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དེ་ལས་འབྱུང་ངོ། །དེ་ལྟར་ན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བཞི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གཉིས་ཀྱིས་རིག་པར་བྱའོ། །ནང་
གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སྔོན་པོ། ཁ་དོག་སྔོན་པོ། སྔོན་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོང་སྔོན་པོ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་བལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཟར་མའི་མེ་ཏོག་གམ། ཡུལ་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་རས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྔོན་པོ། ཁ་དོག་སྔོན་པོ། སྔོན་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོང་

[265A]༄༅། །སྔོན་པོ་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སྔོན་པོ། ཁ་དོག་སྔོན་པོ། སྔོན་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་སྔོན་པོ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་བལྟ་ཞིང་གཟུགས་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས། ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟ་
བུར་འདུ་ཤེས་པར་གྱུར་པ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་པའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སེར་པོ། ཁ་དོག་སེར་པོ། སེར་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་སེར་པོ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་བལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་དོང་ཀའི་མེ་ཏོག་གམ། ཡུལ་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་རས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་
སར་པོ། ཁ་དོག་སེར་པོ། །སེར་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་སེར་པོ་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སེར་པོ། ཁ་དོག་སེར་པོ། སེར་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་སེར་པོ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་བལྟ་ཞིང། གཟུགས་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་
ནས་ཤེས། ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟ་བུར་འདུ་ཤེས་པར་གྱུར་པ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱིར་རོལ་གྱི་གཟུགས་དམར་པོ། ཁ་དོག་དམར་པོ། །དམར་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་དམར་པོ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་བལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་བནྡུ་
ཛི་བ་ཀའི་མེ་ཏོག་གམ། ཡུལ་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་རས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དམར་པོ། ཁ་དོག་དམར་པོ། དམར་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་དམར་པོ་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་དམར་པོ། ཁ་དོག་དམར་པོ། དམར་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་དམར་པོ་འབྱུང་བ་
རྣམས་ལ་བལྟ་ཞིང། གཟུགས་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས། ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟ་བུར་འདུ་ཤེས་པར་གྱུར་པ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བདུན་པའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་དཀར་པོ། ཁ་དོག་དཀར་པོ། དཀར་པོ་
ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་དཀར་པོ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་བལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་སྐར་མ་པ་བ་སངས་ཀྱི་མདོག་གམ། ཡུལ་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་རས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དཀར་པོ། ཁ་དོག་དཀར་པོ། །དཀར་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་དཀར་པོ་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས། ཕྱི་

[265B] ཁ་དོག་དཀར་པོ། དཀར་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་དཀར་པོ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་བལྟ་ཞིང། གཟུགས་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས། ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟ་བུར་འདུ་ཤེས་པར་གྱུར་པ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་
འདི་ནི། བཞི་ནི་སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལུས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དེ་ལས་བྱུང་ངོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དམིགས་པ་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་ལ་མོས་པར་བྱེད་དོ། །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་
ཏེ༑ དེའི་ནང་དུ་འདུས་པར་བྱེད་པ་དང། དི་ལྟར་འདོད་བཞིན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པར་གཏོགས་པའི་གཟུགས་ནི་ཆུང་ངུ་དང། ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ཆུང་ངུ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་དུ་གཏོགས་པ་སྟེ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་མ་
ཡིན་པར་གཏོགས་ཏེ་ཁང་པ་དང་གཞལ་མེད་ཁང་དང། རི་ལ་སོགས་པ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དང་ལྷའི་རྣམས་ནི་ངན་པ་དང་བཟང་པོ་རྣམས་སོ། །ཁ་དོག་མཛེས་པ་དང། ཁ་དོག་མི་སྡུག་པ་ནི། ཁ་དོག་སྡུག་པ་དང། ཁ་དོག་མི་སྡུག་པས་བསྡུས་པ་རྣམས་སོ། །མི་དང་ལྷ་རྣམས་ནི་ངན་པ་དང་
བཟང་པོ་རྣམས་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་བསྒྱུར་ནས་སོ། །ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་གྱིས་སོ། །མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱིས་སོ། །དེ་ལྟ་བུར་འདུ་ཤེས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏམ། ཟིལ་གྱིས་
མ་མནན་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེ་ལས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་ཚིག་གོ། །ཁ་དོག་སྔོན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སྔོ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་པོར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱར་བ་ལས་གྱུར་པའི་སྔོ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འོད་སྔོན་བོ་འབྱུང་
བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གཉིས་ལས་འོད་འབྱུང་བས་འོད་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་པོ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེར་པོ་དང། དམར་པོ་དང། དཀར་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་རིག་པར་བྱའོ། །དཔེ་གཉིས་པོ་དེ་རེ་རེ་ལ་ཡང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང། སྦྱར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཁ་དོག་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་

[266A]༄༅། །ཏེ༑ འདི་ལྟ་སྟེ། སྔོན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ཏོག་དང་རས་གཉི་ག་ལ་མཚུངས་པར་བསྟན་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཁ་དོག་སྔོན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ཏོག་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སྔོན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རས་ཀྱི་དབང་
དུ་བྱ་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྦྱར་བ་ལས་གྱུར་པའི་སྔོ་བ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོད་སྔོན་པོ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མེ་ཏོག་དང་རས་གཉི་གའི་དབང་དུ་བྱས་པ་དེ་གཉི་ག་ཡང་འོད་གསལ་བ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། དེ་ལྟར་བྱས་པ་དཔེར་ན་ཟར་མའི་མེ་ཏོག་དང། ཡུལ་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་རས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་
སྔོན་པོ་ཁ་དོག་སྔོན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པའི་དཔེ་ཡང་འཐད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེར་བོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ལྷག་མ་ནི་རྣམ་ཐར་ལས་འབྱུང་བ་ཇི་བཞིན་ནོ། །ལྷག་མ་གང་ཞེ་ན། ནང་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་
སྟེ་དེ་ནི་གཟུགས་ཅན་གཟུགས་རྣམས་ལ་བལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཟིལ་གནོན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མ་ལུས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་མཐའ་ཡས་པར་བྱེད་པའི་གནས་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་
གང་དང། དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་ཆོས་རྣམས་ནི་མ་ལུས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བ་ཤད་དོ། །མ་ལུས་པ་ནི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་ཤིང་རྒྱ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མ་ལུས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་དག་ནི་བཅུ་ཡིན་ཏེ། ཟད་པར་ས་དང། ཟད་པར་ཆུ་དང། ཟད་པར་མེད་
དང། ཟད་པར་རླུང་དང། ཟད་པར་སྔོན་པོ་དང། ཟད་པར་སེར་པོ་དང། ཟད་པར་དམར་པོ་དང། ཟད་པར་དཀར་པོ་དང། ཟད་པར་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང། ཟད་པར་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མ་ལུས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་ས་ལ་སོགས་པ་མ་ལུས་པར་
གདགས་ཤེ་ན། གནས་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་ལ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་འབྱོར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མ་ལུས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་སོགས་པ་མ་བཞག་ན་ནི། དེས་ན་གནས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་མེད་པར་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེས་ཁྱབ་པར་བྱེད་མི་ནུས་ཏེ། དེས་ན་

[266B] དེ་ངག་ནི་མ་ལུས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལྷག་མ་ནི་རྣམ་ཐར་བཞིན་ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱར་རོ། །ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མ་ལུས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མ་ལུས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ནི་རྣམ་ཐར་རྣམས་འགྲུབ་
བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་རྩོམ་མོ། །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྦྱོར་རོ། །མ་ལུས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་མེད་པ་གང། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ཏེ་གཞན་གྱི་
ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བ་རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་གནས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་གང་དང། དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་གནས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གང་དག་གི་མིག་ལམ་དུ་སྣང་བར་འདོད་པ་དེ་དག་བདག་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དུ་མི་
འབྱུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བྱས་ནས་འདུག་བཞིན་དུ་བསམས་ནས་ཤེས་པའི་དབང་གིས་མ་འོངས་པ་ནི་འབྱུང་བར་བལྟ་སྟེ། དེ་ལྟར་དེའི་དྲུང་དུ་འགྲོ་ཡང་རུང་ཅི་ནས་དེར་དེ་དག་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང། སོར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་འཐབ་
རྩོད་མི་སྐྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས། གཞན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བ་རྗེས་སུ་བསྲུང་བས་གནས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །སྨོན་ནས་ཤེས་པ་གང་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ཏེ་འདི་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བསམས་ནས་ཡང་
དག་པར་འབྱོར་པ་ཞེས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བསམས་ནས་ཤེས་པ་ནི་དེ་ཐོབ་པ་གལ་ཏེ་དུས་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་ཤེས་པར་གྱུར་པ་འདོད་པར་གྱུར་ན། དེ་དང་དེར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བསམས་ནས་བསམ་གཏན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང། དེ་ལས་ལངས་ནས་དེའི་སྨོན་པ་
འགྲུལ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་བྱ་དེ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་སྟེ། ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང། དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང། ངེས་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང། སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམས་སོ། །ཆོས་སོ་སོ་ཡང་

[267A]༄༅། །དག་པར་རིག་པ་གང། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་རྣམས་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཞེས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་བརྩམས་ནས་མི་ཤེས་པ་དང་མི་མཐོང་བ་དང། མངོན་པར་མི་རྟོགས་པར་ཞེས་
བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གྲངས་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆར་འབྱུང་བའོ། །དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་གང། མཚན་ཉིད་དང་དགོངས་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཞེས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་
ཉིད་དང། དེ་ན་གཞན་ལ་དགོངས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བའོ། །དེས་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་གང། མིའི་སྐད་དང་ཆོས་ཀྱི་ངེས་ཚིག་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཞེས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཡུལ་མིའི་སྐད་
ཅེས་པ་ནི། ཡུལ་སོ་སོ་བས་ཇི་ལྟར་ཕན་ཚུན་རང་དང་སྤྱི་ལ་མིང་གཞན་གྱི་ཐ་སྙད་འདོགས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་ངེས་པའི་ཚིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་པ་དང་རབ་ཏུ་འཇིག་པས་དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་དང། གཟུགས་སུ་རུང་བས་གཟུགས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་
དག་པར་རིག་པ་གང། ཆོས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པས་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཞེས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །འདི་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པའོ། །འདི་ནི་བརྟགས་པའི་ཡོད་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་དོ། །དོན་དམ་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའོ། །མངོན་ཤེས་རྣམས་ནི་དྲུག་
སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་ཤེས་དང། ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་ཤེས་དང། སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་མངོན་ཤེས་དང། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་མངོན་ཤེས་དང། འཆི་བ་དང་སྐྱེ་བའི་མངོན་ཤེས་དང། ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་ཤེས་སོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་ཤེས་གང། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་
རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་གང་དང། དེ་དག་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་ཆས་རྣམས་སོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། གཅིག་ཏུ་གྱུར་ནས་མང་པོར་

[267B] །ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་ཤེས་གང། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་ཉན་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཞེས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སྒྲ་སྣ་ཚོགས་ཉན་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པའོ། །སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་མངོན་ཤེས་གང། བསམ་གཏམ་
ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་གཞན་དག་གི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཞེས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ཡང་དག་པ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་མངོན་
ཤེས་གང། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་སྔོན་གྱི་མཐའི་སྤྱོད་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཞེས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །འདས་པའི་ཚེ་རབས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། མིང་དང་རིགས་དང། རུས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འཆི་བ་དང་
སྐྱེ་བའི་མངོན་ཤེས་གང། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཆི་བ་དང། སྐྱེ་བ་མཐོང་བ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཞེས་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ལྷའི་མིག་གིས་སེམས་ཅན་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ། ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་ངན་པ་དང། བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོ་དང། ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་བརྩམས་ཏེ། འཆི་འཕོ་
དང་སྐྱེ་བ་མཐོང་བ་ངག་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའོ། །ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་ཤེས་གང། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་གང་དང། དེ་དག་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ཐབས་
གང་གིས་གང་ཟག་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཤེས་པ་འགྲུབ་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་རྣམས་གང། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོས་བརྒྱན་པའི་སྐུ་ཀུན་དུ་སྟོན་པར་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་གང་དང། དེ་དག་དང་མཚུངས་
ལྡན་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་ཆོས་རྣམས་དང། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམ་སྨིན་རྣམས་སོ། །གང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་གིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང། དཔེ་བྱེད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུས་རྣམ་པར་མཛེས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གདུལ་བྱ་

[268A]༄༅། །རྣམས་ལ་ཀུན་དུ་སྟོན་ཅིང། དེ་དག་གིས་དེ་དག་ནི་དེའི་རང་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་སྟོན་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་
འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དག་ཏུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་དག་པ་བཞི་པོ་གང། གནས་ཡོངས་དག་དང། དམིགས་པ་ཡོངས་དག་དང། ཐུགས་ཡོངས་དག་དང། མཁྱེན་པ་ཡོངས་དག་གོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་རྣམ་པར་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་བཞི་སྟེ། དེ་ལ་གནས་ཡོངས་དག་གང། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་ལྟར་བཞེད་བཞིན་དུ་གནས་ལེན་པ་དང། བཞུགས་པ་དང། ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང། ཀུན་དུ་སྟོན་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་
དང། ཤེས་རབ་གང་དེ་དག་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་ཆོས་རྣམས་སོ། །གང་དུ་བཞེད་པ་དེར་སྐྱེ་བ་འཛིན་པ་དང། དེར་སྐྱེས་ནས་ཀྱང་ཚེའི་འདུ་བྱེད་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་ཇི་སྲིད་བཞེད་པར་བཞུགས་པ་དང། གང་གི་ཚེ་བཞེད་པ་དེའི་དུས་ན་ཚེའི་འདུ་བྱེད་འདོར་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །དམིགས་
པ་ཡོངས་དག་གང། ཇི་ལྟར་བཞེད་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་སྤྲུལ་པ་དང། བསྒྱུར་བ་མཁྱེན་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཞེས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སྔོན་མ་བྱུང་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྤྲུལ་པ་དང། སྔོན་བྱུང་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་གསེར་ལ་སོགས་པར་བསྒྱུར་བ་དང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་
ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཐུགས་ཡོངས་དག་གང། ཇི་ལྟར་བཞེད་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཞེས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ཇི་ལྟར་བཞེད་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཞན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཁྱེན་པ་ཡོངས་
དག་གང། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་ལྟར་བཞེད་བཞིན་དུ་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ཀུན་དུ་འཛིན་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཞེས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཡི་གེ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ལས་ཡི་གེ་གང་ཡང་རུང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེས། ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་ནུས་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་

[268B] །སྟོབས་བཅུ་ནི། གནས་དང་གནས་མིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། ལས་དག་གི་ཅན་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། བསམ་གཏན་དང། རྣམ་ཐར་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་འཇུག་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མིན་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། མོས་པ་སྣ་
ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། འཆི་བ་དང་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་སོ། །དེ་ལ་གནས་དང་གནས་
མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་གང། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་དང་གནས་མིན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་གང་དང་དེ་དག་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་ཆོས་རྣམས་སོ། །རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཆགས་པ་མེད་པ་ཐོགས་
པ་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའོ། །ལས་བདག་གི་ཅན་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་གང། ལས་བདག་གི་ཅན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཞེས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ལས་བདག་གི་ཅན་མཁྱེན་པ་ལ་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པ་མངོན་དུ་
གྱུར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དུ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བསམ་གཏན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྙོམས་འཇུག་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་གང། བསམ་གཏན་དང་རྣམ་ཐར་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྙོམས་འཇུག་གི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡང་དག་
པར་འབྱོར་པའི་ཞེས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མིན་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་གང། དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མིན་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཞེས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །མོས་པ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་གང། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཞེས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་གང། ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཞེས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་གང། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་

[269A]༄༅། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཞེས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་གང། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཞེས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །འཆི་བ་དང་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་གང། འཆི་བ་
དང་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཞེས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཟག་པ་ཟད་པའི་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་གང། ཟག་པ་ཟད་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཞེས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །མི་འཇིགས་པ་བཞི་ནི། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང་
ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་ཕལ་མི་འཇིགས་པ་དང། བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ལམ་སྟོན་པ་ལ་མི་འཇིགས་པའོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་འཇིགས་པ་གང། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་དོན་ལ་བརྩམས་ཏེ་ཤེས་བྱ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་
མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཤིང་གནས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་གང་དང་དེ་དག་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་འདི་ལ་ཆོས་འདི་དག་གིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་
མ་རྒྱས་སོ་ཞེས་དགེ་སྦྱོང་དང། བྲམ་ཟེའམ། ལྷའམ། བདུད་དམ། ཚངས་པའམ། སུས་ཀྱང་ཆོས་དང་མཐུན་པར་ང་ལ་རྒོལ་བའམ་དྲན་པར་བྱེད་པའི་མཚན་མ་མི་མཐོང་སྟེ། མཚན་མ་དེ་དག་མི་མཐོང་བས་བདེ་བ་ཐོབ། མི་འཇིགས་པ་ཐོབ། བག་ཚ་བ་མེད་པ་ཐོབ་ནས་གནས་སོ། །ཁྱུ་མཆོག་
གི་གནས་རྒྱ་ཆེན་པོར་ཞལ་གྱིས་འཆེའོ། །ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་རོ། །འཁོར་གྱི་ནང་དུ་སེང་གེའི་སྒྲ་ཡང་དག་པར་སྒྲོག་གོ། །ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་གང། རང་གི་དོན་ལ་བརྩམས་ཏེ། ཟག་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་ཞལ་གྱིས་འཆེས་ཤིང་གནས་པ་ཡང་དག་པར་
འབྱོར་པའི་ཞེས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ང་ཟག་པ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟག་པ་འདི་དག་ཡོངས་སུ་མ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱང་ཀུན་སྔར་བཞིན་ནོ། །བར་དུ་གཅོད་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་གང། གཞན་གྱི་དོན་ལ་བརྩམས་ཏེ། བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་རྣ་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པར་ཞལ་ཞིས་འཆེས་ཤིང་གནས་པ་ཡང་དག་

[269B] །ངས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་གང་དག་བསྙད་པ་དེ་དག་བསྟན་ཀྱང་བར་དུ་གཅོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་རོ། །ངས་པར་འབྱིན་པའི་ལམ་ལ་མཁས་པ་གང། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་གྱི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ། ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ལམ་
གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པར་ཞལ་གྱིས་འཆེ་ཞིང་གནས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཞེས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ངས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ལམ་གང་བཤད་པ་དེ་ཡང་དག་པར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེའམ། དེ་བྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་
དག་པར་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་མ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་འདི་ལ་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེ་སུས་ཀྱང་ང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སེང་གེའི་སྒྲ་ཡང་དག་པར་སྒྲོགས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྒྱ་ཆེར་རེ་རེ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །མི་འཇིགས་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་རང་གི་དོན་དང་གཞན་གྱི་
དོན་ལས་བརྩམས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རང་གི་དོན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང། སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་དོན་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་དང། གཉེན་པོའི་ཆོས་ལ་བརྟེན་པའོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་མི་
འཇིགས་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་རང་གི་དོན་ལ་བརྩམས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ངས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མཐའ་དང་བཅས་པར་ཤེས་བྱ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་ཞལ་གྱིས་འཆེས་པ་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་རྒོལ་པ་མེད་པར་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དུ་འཇོག་པ་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་
རབ་དང་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཞེས་བྱ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །མི་འཇིགས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཟག་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་རྣམས་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་
མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་ནས་བཟུང་སྟེ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་གྱི་བར་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་གསུམ་གང་ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྡུད་དེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་

[270A]༄༅། །པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་མི་འབྱུང་བ་རྟོགས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཞེས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གསུམ་ནི། འདི་ལ་སྟོན་པ་ཐུགས་བརྩེ་བ་ཅན་ཐུགས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་དོན་བཞེད་པ། ཕན་པ་བཞེད་པ། ཐུགས་བརྩེ་བ་ཅན་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་
དགེ་སྦྱོང་དག་འདི་ནི་ཕན་པར་འགྱུར་བའོ། །འདི་ནི་བདེ་བར་འགྱུར་བའོ། །འདི་ནི་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་ཆོས་སྟོན་པ་དེ་ལ་ཉན་ཐོས་དེ་དག་གུས་པར་ཉན་པ་དང། རྣ་པ་གཏོད་པ་དང། ཀུན་ཤེས་པའི་སེམས་ཉེ་བར་འཇོག་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྱེ་
པར་མི་འགྱུར། ཡིད་བདེ་བར་མི་འགྱུར། ཐུགས་དགའ་བར་ཡང་ཡ་བོར་མི་འགྱུར་གྱི་བཏང་སྙོམས་ཅན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་གནས་ཏེ་དྲན་པ་དང། ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་མ་འདྲེས་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་པོ་སྟེ། གང་འཕགས་པ་སྟེན་པ་བསྟེན་ནས་ཀྱང་འཁོར་ལ་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་འོས་
པའོ། །གཞན་ཡང་སྟོན་པ་འདི་ནི་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་དེ་ལ་ཉན་ཐོས་དེ་དག་གུས་པར་མི་ཉན་པ་ནས་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་མི་སྒྲུབ་པའི་བར་དེ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་སུ་མི་འགྱུར། མི་བཟོད་པར་མི་འགྱུར། ཐུགས་མི་ཆེས་པར་མི་འགྱུར་
ཐུགས་མི་མཉེས་པར་མི་འགྱུར་གྱི་བཏང་སྙོམས་ཅན་དུ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བར་རྒྱ་ཆེར་སྦྱར་ཏེ་འདི་ནི་གཉིས་པའོ། །གསུམ་པའི་བྱེ་བྲག་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ཁ་ཅིག་གུས་པར་ཉན་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་བར་དུ་བྱེད་པ་དང། ཁ་ཅིག་གུས་པར་མི་ཉན་པ་ནས། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་
སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་མི་སྒྲུབ་པའི་པར་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྱེས་པར་མི་འགྱུར་པ་ནས། ཐུགས་མི་མཉེས་པར་མི་འགྱུར་བའི་བར་དུའོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི། སྟོ་པ་ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྡུད་བ་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང། དེ་གཉི་གའི་
ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། བག་ཆགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་མི་འབྱུང་བ་དང་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའོ། །བསྲུང་མེད་གསུམ་གང། ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྲུང་བ་ཉིད་ལ་ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན་གདམས་པ་དང། རྗེས་སུ་བསྟན་པར་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཞེས་

[270B] །བསྲུང་བ་མེད་པ་གསུམ་ནི། མདོ་གཞན་ལས་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐུའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐུའི་ཕྲིན་ལས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་མེད་པ་སྟེ། བདག་ལ་གཞན་གྱི་ཤེས་སུ་འོང་ངོ་ཞེས་དཔྱས་པར་དགོངས་པ་མེད་པ་དང། དེ་བཞིན་
དུ་གསུངས་དང་ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ལ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་དག་གི་ཐ་སྙད་གདགས་སུ་མེད་པས། དོགས་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར། སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་བསྡུ་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཚར་བཅད་དེ་སྦ་བཀོད་ནས་གདམས་པ་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་
པར་འབྱོར་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །བསྙེལ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་གང། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཛད་པ་དང། གསུངས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཞེས་བ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །འདུལ་བའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་བརྩམས་ཏེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཛད་པ་ལ་
སོགས་པ་དང། དེ་སྐད་གསུངས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའོ། །བག་ཆགས་ལེགས་པར་བཅོམ་པ་གང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པའི་གཡོ་བ་ཀུན་དུ་མི་འབྱུང་བ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་
པའི་ཞེས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་གྱུར་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ལྷག་མ་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་སྐུ་དང། གསུང་གི་གཡོ་བ་ཀུན་དུ་མི་འབྱུང་བ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའོ། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་གང། རྒྱུན་མི་འཆད་པ་སྡུག་བསྔལ་ལ་
དམིགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ལ་གནས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཞེས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ནས་ཐུགས་རྗེ་ལ་གནས་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐུན་མོང་མ་
ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་གང། སྐུ་དང། གསུང་དང། ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་པོ་གནས་དང་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་རྣམས་མ་ཐོབ་པའི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བ་དང། ཐུན་མོང་མ་

[271A]༄༅། །ཡིན་པའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བ་དང། ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་གང་ཞེ་ན་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །མདོ་སྡེ་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་
དང༑ ཅ་ཅོ་མེད་པ་དང། བསྙེལ་བ་མེད་པ་དང། སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་མེད་པ་དང། ཐ་དད་པའི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང། སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་བཏང་སྙོམས་མེད་པ་དང། འདུན་པ་ཉམས་པ་མེད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཉམས་པ་མེད་པ་དང། དྲན་པ་ཉམས་པ་མེད་པ་དང། ཏིང་ངེ་
འཛིན་ཉམས་པ་མེད་པ་དང། ཤེས་རབ་ཉམས་པ་མེད་པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉམས་པ་མེད་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང། ངག་གི་ལས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་
ཡིད་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང། འདས་པའི་དུས་ལ་མ་ཆགས་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། མ་འོངས་པའི་དུས་ལ་མ་ཆགས་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ལ་མ་ཆགས་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་དག་གི་རྣམ་པར་བཞག་པ་
ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་སློང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་གྲོང་དུ་རྒྱུ་བ་ན། རེས་འགའ་གླང་པོ་ཆེ་གཏུམ་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་འགྲོ་བ་དང། གླང་པོ་ཆེ་གཏུམ་པོ་དང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། རྟ་གཏུམ་པོ་དང། བརྡུངས་ཞུས་པ་དང། ཁྱི་ཟ་བ་དང། ཚང་ཚིང་ཚེར་མས་འཛིངས་པ་དང་
སྤྲུལ་རྐང་པ་གཉི་གས་བརྫིས་པ་དང། གང་དུ་བུད་མེད་མི་རིགས་མས་བསྐྱེད་པས་བོས་པའི་ཁྱིམ་དེ་ལྟ་བུར་འཇུག་པ་དང། དགོན་པར་ལམ་ནོར་ནས་ལམ་ལོག་པར་འགྲོ་བ་དང། ཆོམ་རྐུན་རྣམས་དང། རྐུན་པོ་དང། སེང་གེ་དང། སྟག་དང། སྤྱང་ཀི་དང་ལྷན་ཅིག་འགྲོ་བ་དང། དེ་ལྟ་བུ་
དང་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པའི་འཁྲུལ་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་མངའོ། །གཞན་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་རེས་འགའ་དགོན་པ་ནགས་ཁྲོད་ཆེན་པོར་རྒྱུ་བ་ན་ལམ་ནོར་ཏེ། གྲོང་སྟོང་དུ་ཕྱིན་ནས་སྒྲ་འབྱིན་པ་དང། སྒྲ་སྒྲོགས་པ་དང། ཀུ་ཅོ་ཆེར་འདོན་པ་དང། བག་ཆགས་

[271B] ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་གང་མོ་རྟ་གད་སོ་སྣང་བར་རྒོད་པ་དང། འཕྱ་བ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་དང། དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པའི་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཅ་ཅོ་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མི་མངའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བསྙེལ་བ་མེད་པ་ཉིད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་
པར་ཡུན་རིང་པོ་ནས་མཛད་པ་དང། གསུངས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་སྙོམས་པར་ཞུགས་ན་མཉམ་པར་གཞག་པར་འགྱུར་གྱི། ལངས་ནས་མཉམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ནི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་
མེད་དོ། །གཞན་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་ཤིན་ཏུ་མི་མཐུན་པའི་འདུ་ཤེས་སུ་འགྱུར་ཞིང། ཕུང་པོ་མེད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བའི་དུ་ཤེས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ནི་ཕུང་པོ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཐ་དད་པའི་འདུ་ཤེས་མི་མངའོ། །གཞན་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་སོ་སོར་
མ་བརྟགས་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡལ་བར་འདོར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་བཏང་སྙོམས་མི་མངའོ། །གཞན་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་མ་དག་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་འདུན་པ་ལས་ཀྱང་མ་ཐོབ་པའི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའོ། །
བརྩོན་འགྲུས་དང། དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཉམས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་འདི་དྲུག་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་རེས་འགའ་ལུས་ཀྱི་ལས་དགེ་བ་ལ་འཇུག། རེས་འགའ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་འཇུག་གོ། །
ལུས་ཀྱི་ལས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངག་གི་ལས་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྲིན་ལས་གསུམ་པ་ནི། །ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ལས་མེད་དོ། །དེ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླང་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་
སྔོན་དུ་འགྲོ་བའོ། །ཡེ་ཤེས་དང་ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་བའི་ཕྱིར་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའོ། །གཞན་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་རྩོལ་བ་ཙམ་གྱིས་དུས་གསུམ་གྱི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་དེའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། དེས་

[272A]༄༅། །ན་དེའི་ཡ་ཤེས་མཐོང་བ་ཐོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྩོལ་བ་ཙམ་གྱིས་དུས་གསུམ་གྱི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་འདི་དག་ལས་དང་པོ་དྲུག་ནི། སྐུ་དང་གསུང་དང་
ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། སྐུའི་ཕྲིན་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལས་བརྩམས་པའོ། །ཅ་ཅོ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གསུང་གི་ཕྲིན་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལས་བརྩམས་པའོ། །བསྙེལ་
བ་མེད་པ་དང་ཐ་དད་པའི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང། སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་མེད་པ་དང། སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་བཏང་སྙོམས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་བཞི་ནི་ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དབང་དུ་བྱས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདུན་པ་ཉམས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉམས་པ་
མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་དྲུག་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་པོ་གནས་དང་བཅས་པ་དང། འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་རྣམས་མ་ཐོབ་པའི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པར་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་གནས་ནི་འདུན་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་པའོ། །དབང་པོ་ནི་
བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལུས་ཀྱི་ལས་དང། ངག་གི་ལས་དང། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་འདི་གསུམ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའོ། །འདས་པའི་དུས་ལམ་
ཆགས་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གསུམ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གང། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་
ཉིད་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་གང། དེ་དག་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང། ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མཐུར་ཐུག་པ་མཁྱེན་པར་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡོན་ཏན་འདི་རྣམས་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་

[272B] ཕྱི་རོལ་པའམ། ཉན་ཐོས་སམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འམ་རུང་སྟེ། དག་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་ཚད་མེད་པ་རྣམས་མངོན་པར་གྲུབ་བོ། །ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་འམ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ཉན་ཐོས་སམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འམ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའང་རུང་སྟེ། རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་བརྟེན་ནས། མངོན་པར་གྲུབ་པའོ། །དེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བཞག་པ་བཞིན་དུ་ལན་མང་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་གནས་དང། མངོན་པར་གྲུབ་པ་པོ་
གང་ཟག་དང། མངོན་བར་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ནི་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བཞག་པ་བཞིན་དུ་ལན་མང་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པས་ཡང་དང་ཡང་དུ་དེ་ལ་འཇོག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཚད་མེད་པ་མངོན་
པར་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཁོན་མེད་པ་དང། འདྲེན་ཟླ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་མང་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་དང། གཅིག་ཏུ་གྱུར་ནས་མང་པོར་གྱུར་
ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་མང་དུ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཡོན་ཏན་འདི་དག་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རང་གི་བྱ་བ་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་དང། གནས་པ་ལས་གྱུར་པའོ། །རང་གི་བྱ་བ་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་གང། དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་
ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཡང་གནས་པ་ལས་གྱུར་པ་གང། དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །རང་གི་བྱ་བ་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་ནི། གང་དག་གི་འཕགས་པ་ཅི་རིགས་སུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་
བྱེད་དོ། །གནས་པ་ལས་གྱུར་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་ཞི་བ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་གི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའོ། །ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤྱོད་ངོ། །ཐུགས་བརྩེ་བར་གནས་

[273A]༄༅། །པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མཛད་དོ། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པ་ལས་མི་སྐྱོའོ། །དེ་ལ་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་སེམས་དང། རྣམ་པར་འཚོ་བ་དང། མི་དགའ་བ་དང། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང། ཁོང་
ཁྲོ་བ་དང། གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཚད་མེད་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་སྙིང་བརྩེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་དག་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གིས་གནས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བར་གནས་པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མཛད་དོ། །དེ་
ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པ་ལ་མི་སྐྱེ་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བས་བདག་ལ་མི་ལྟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་ཐར་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད། སྤྲུལ་པའི་ལས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའོ། སྡུག་པར་སྤྲུལ་བ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞི་བའི་རྣམ་ཐར་
རྣམས་ལ་མི་ཆགས་སོ། །མོས་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་གནས་པ་མཆོག་ཏུ་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་གནས་པས་གནས་སོ། །རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་ལས་གཉིས་ནི་སྤྲུལ་པའི་ལས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པོ། །གསུམ་པས་ནི། དགེ་བ་སྤྲུལ་པ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་
བཞིས་ནི་ཞི་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་ལ་མི་ཆགས་སོ། །ཐབས་ནི་འཕགས་པའི་གནས་པ་མཆོག་ཏུ་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་གནས་ཏེ་དེ་དེ་ལྟར་མོས་པའི་དོན་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་དོན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཟིལ་གནོན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད་དམིགས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་ཐར་གསུམ་པོ་དག་
དམིགས་པ་ལས་དབང་བསྒྱུར་བར་མཛད་དོ། །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཚུལ་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །མ་ལུས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད། མཐའ་ཡས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་ཐར་གྱི་དམིགས་པས་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པར་མཛད་དོ། །
ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་ལས་ཅི་མཛད། བཟུང་བའི་ཚིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །གཞན་གྱི་སེམས་རྗེས་སུ་སྲུང་བ་གཅེས་སུ་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་མཐུན་པ་བཞིན་དུ་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྨོན་ནས་ཤེས་པས་ལས་ཅི་མཛད་བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང། ད་ལྟར་གྱི་ལུང་སྟོན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་མང་པོས་བཀུར་བར་

[273B] །ཐམས་ཅད་ཤེས་སོ་ཞེས་གུས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་མང་པོས་བཀུར་བར་འགྱུར་རོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད། བཤད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཚིམ་པར་མཛད་དོ། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མང་པོས་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་
ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད། ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ལ་འདུན་པར་མཛད་དོ། །ངག་གི་ལས་ཀྱིས་འདུན་པར་མཛད་དོ། །སེམས་ཀུན་རྗོད་པས་ཀྱང་འདུན་པར་མཛད་དོ། །སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་དང། འོང་བ་དང། འགྲོ་བ་མཁྱེན་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་ཇི་ལྟར་ཚིག་གསུང་
ངོ༑ །རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྷའི་རྣ་བ་དང། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང། སྔོན་གྱི་གནས་དང། འཆི་འཕོ་དང། སྐྱེ་བ་དང། ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱི་ལས་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ལ་འདུན་བར་མཛད། ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པས་ནི་སྒྲའི་རྣམ་པ་
ཐམས་ཅད་རྟོགས་ནས་ངག་གི་ལས་ཀྱི་འདུན་པར་མཛད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མཚན་དང་དཔེ་བྱང་བཟང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད། མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་ཡིད་ཆེས་སྐྱེའོ། །གཞན་གྱི་སེམས་མངོན་པར་དང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡོངས་སུ་དག་པར་ལས་ཅི་མཛད། བསམས་བཞིན་དུ་སྲིད་པར་
སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ། །བཞེད་ན་བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་བཞུགས་སོ། །ཚེའི་འདུ་བྱེད་ཀྱང་འདོར་རོ། །ཆོས་ལ་དབང་བསྒྱུར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་བསྒྱུར་རོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་འཛིན་ཏོ། །གནས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན་དུ་གནས་ངན་ལེན་པ་དང། བཞུགས་
པ་དང། ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་ཆོས་ལ་དབང་བསྒྱུར་རོ། །སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་བསྒྱུར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་དག་པས་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡང་དག་
པར་འཛིན་ཏོ། །སྟོབས་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད། རྒྱུར་མེད་པ་དང། མི་མཐུན་པའི་རྒྱུར་སྨྲ་བ་དང། མ་བྱས་པ་དང། ཕྲད་པར་སྨྲ་བ་བསལ་ནས་ཡང་དག་པར་མངོན་པར་མཐོང་བའི་ལམ་སྟོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང། བཤད་པའི་སྣོད་དང། བསམ་པ་དང། བག་ལ་ཉལ་བ་དང། དམིགས་པ་

[274A]༄༅། །དང༑ ཚོགས་དང། འོས་སུ་འགྱུར་བ་དང། ངེས་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་རྟོགས་ནས་ཇི་ལྟ་བར་འོས་པར་ལེགས་པའི་ལམ་སྟོན་ཏོ། །བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆར་གཅོད་དོ། །ཐམས་ཅད་དུ་དྲི་བ་དྲིས་པ་ཡང་ལུང་སྟོན་པ། སྟོབས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་སྟོ་བས་གཉིས་ནི་མངོན་
པར་མཐོ་བའི་ལམ་སྟོན་ཏོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ངེས་པར་ལེགས་པའི་ལམ་སྟོན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པ་ནི་འདི་དག་གོ། །དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། །མངོན་པར་མཐོ་བའི་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་རང་བཞིན་དང་
དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་ངོ་ཞེས་རྒྱུ་མེད་པ་དང། མི་མཐུན་པའི་རྒྱུར་སྨྲ་པ་དེ་སྤོང་ངོ། །ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་བདག་གིས་མ་བྱས་ཀྱང་ལས་འོང་ངོ་ཞེས་མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་པར་སྨྲ་བ་དེ་སྤོངས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་མ་ནོར་བ་བདེ་འགྲོའི་ལམ་སྟོན་ཏོ། །བསམ་
གཏན་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་པ་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་པ་རྣམས་རྟོགས་སོ། །དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་བཤད་པའི་སྣོད་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་
ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྗེས་སུ་རྟོགས་སོ། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་བསམ་པ་སྟེ། ངན་པ་དང། བཟང་པོ་ལ་མོས་པ་རྗེས་སུ་རྟོགས་སོ། །ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། བག་ལ་ཉལ་སེལ་ནུས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྗེས་སུ་རྟོགས་སོ། །ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་
ལམ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། དམིགས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའམ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་རྗེས་སུ་རྟོགས་སོ། །སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། ཚེ་རབས་སྔ་མ་དག་ལ་ཚོགས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་རྒྱུ་རྗེས་སུ་རྟོགས་
སོ༑ །འཆི་འཕོ་དང། སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། ཕྱི་མ་ལ་འོས་སུ་འགྱུར་བ་རྗེས་སུ་རྟོགས་སོ། །ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་འབྱུང་བ་རྗེས་སུ་རྟོགས་ཏེ། གང་ལས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐར་པའི་ལམ་སྟོན་ཏོ། །སྟོབས་ཉིད་ནི་འདི་དག་གི་ཕུང་

[274B] ཉོན་མོངས་པ་དང། ལྷའི་བུ་དང། འཆི་བདག་གི་བདུད་ཚར་གཅོད་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་ནས་བར་ཆད་མི་བྱེད་པ་དང། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ནས་ཟག་པ་ཟད་པའི་བར་ཐམས་ཅད་དུ་དྲི་བ་དྲིས་ན། འདྲི་བ་ལུང་སྟོན་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འཇིགས་
པ་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་བདག་སྟོན་པ་ཡང་དག་པ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་འཇོག་གོ། །རྒོལ་པ་བཞིན་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཚར་གཅོང་དོ། །འཁོར་གྱི་ནང་དུ་བདག་སྟོན་པ་ཡང་དག་པར་བདག་དང། གཞན་ལ་ཕན་པར་ཞུགས་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་གོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་
བྱང་ཆུབ་པ་ནས་ལམ་གྱི་བར་རྒོལ་པའི་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཆོས་དང་མཐུན་པར་ཚར་གཅོད་དོ། །དྲན་པ་ཉེར་གནས་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྡུད་དོ། །གུས་པར་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་
ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ལ་ཅན་མ་ཡིན་པས་ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྡུད་དོ། །བསྲུང་མེད་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཚོགས་ལ་ཚོགས་གསུང་ངོ། །ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་སྟོན་ཏོ། །རང་གི་ཉེས་པ་བརྗོད་དུ་དོགས་ནས་བསྲུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཚོགས་ལ་ཡོངས་སུ་འདོམས་སོ། །བསྙེལ་
བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་མི་འདོར་རོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལ་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་བག་མེད་པས་འདུལ་བར་མི་མཛད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་མི་འདོར། །བག་ཆགས་ལེགས་པར་བཅོམ་པས་ལས་ཅི་མཛད། ཉོན་མོངས་མེད་པས་ཉོན་
མོངས་པའི་ཚུལ་གྱི་སྦྱོར་བ་མི་སྟོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་དགེ་སློང་དགྲ་བཅོམ་པ་འཁྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་ཉོན་མོངས་པ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་མི་སྟོན་ཏོ། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ལས་ཅི་མཛད། ཉིན་མཚན་ལན་དྲུག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་རྣམ་པར་གཟིགས་སོ། །སུ་འཕེལ་བར་གྱུར་ཞེས་
བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཕྱིར། ཉིན་མཚན་ལན་དྲུག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་ལ་རྣམ་པར་གཟིགས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། འཐོབ་པ་དང། གཤེགས་པ་དང། བཞུགས་

[275A]༄༅། །པས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པར་འབྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད། མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་སྐབས་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལས་ཅི་མཛད། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་ངོ། །ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཡང་ཡུན་རིང་དུ་འཇོག་གོ། །དེས་སེམས་ཅན་མ་སྨིན་པ་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་མིན་པ་དང། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཐོགས་པ་མེད་པས་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་དོ། །ཐེ་ཚོམ་བཅད་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་དེར་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་རིགས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པས། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཡང་ཡུན་རིང་དུ་འཇོག་གོ། །ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་དོ། །
ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་མཛད་དོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པ་འདི་དག་ལས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ལམ་ཐོབ་ན། ལམ་སྔ་མ་དམན་པ་ནི་འདོར་རོ། །བསྡོམས་ཏེ་སྤོང་བ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དོ། །ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ལམ་ཐོབ་ན། ལམ་དམན་པ་འདོར་བ་ནི་འདི་
ལྟ་སྟེ། འབྲས་བུས་བསྡུས་པའི་ལམ་ཐོབ་པར་གྱུར་ན་འཇུག་པའི་ལམ་དམན་པ་འདོར་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཡང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྡོམས་ཏེ་སྤོང་བ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི། འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་དུས་ཏེ། དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་མ་ལུས་པར་
སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པའོ། །ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཡང་དག་པར་གཅོད་པའི་རྣམ་པར་འདོར་བས་རྣམ་པར་སྤོང་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་
རྩ་བ་མི་ཟད་པ་དང། ཡོན་ཏན་མི་ཟད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རྒྱུན་ཡང་དག་པར་སྤོང་པའི་རྣམ་པར་འདོར་བ་རྣམ་པར་སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཏན་དུ་ཀུན་དུ་མི་སྤྱོད་པས་རྣམ་པར་འདོར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ལམ་ནི་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་

[275B] །དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་མི་ཟད་པ་དང་ཡོན་ཏན་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་མི་ཟང་པ་བསྟན་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་
དངོས་པོ་གང་དག་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཅིའི་ཕྱིར། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་འདྲི་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་འདྲི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདྲི་བ་དེ་དག་གི་འདྲི་བ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཇི་
ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེན། འདི་ལྟ་སྟེ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལས་བརྩམས་ནས་གང་འདྲི་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ངེས་པ་ལ་ཞུགས་ནི་
རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པར་མི་འགྱུར། རྒྱུན་ལ་འཇུག་པ་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གནས་པའི་ལམ་ཐོབ་པས་རྒྱུན་ལ་འཇུག་པ་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བར་མི་འགྱུར། བསམས་བཞིན་དུ་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཕྱིར་མི་འོང་བར་
མི་འགྱུར། བསམ་གཏན་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཤིང་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་བདེན་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱས་ནས། ས་བཅུ་རྣམས་སུ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་ལམ་བསྒོམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་
བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལན་ཅིག་ལ་སྤོང་ངོ། །ལན་ཅིག་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་སྔགས་དང་སྨན་གྱིས་གཟུང་བའི་དུག་ལྟ་བུ་དང། དཔེར་ན་སྤངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ལྟར། ས་ཐམས་ཅད་
དུ་ཉོན་མོངས་པའི་ཉེས་པ་མི་སྐྱེད་དོ། །ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་བྱ་ལ་མཁས་པ་དང། ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་རྟོགས་པ་ལ་མཁས་པ་དང། རྣམ་པར་མི་རྟོགས་པ་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །དུས་དུས་སུ་དབང་པོ་རྣམས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་གང་དེ་

[276A]༄༅། །ཡང་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་བལྟ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་དང། འཁྲུལ་པའི་གནས་དང། འཁྲུལ་བ་དང་མ་ཁྲུལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང། མ་འཁྲུལ་པ་དང། འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པའོ། །དེ་ལ་འཁྲུལ་པ་ནི་བཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །འཁྲུལ་བའི་གནས་ནི་འཕགས་
པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་བྱེད་ཀྱི། རྒྱུ་ཙམ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་གང་ལ་བྱིས་པ་རྣམས་གང་མངོན་པར་ཞེན་པ་འཇུག་པའོ། །མ་འཁྲུལ་པའི་གནས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། དེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁྲུལ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་
པ་ནི༑ འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་མཐུན་པ་ཐོབ་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་འཁྲུལ་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །མ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི། འཕགས་པའི་
ལམ་གྱི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་མཁས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ལ་མཁས་པ་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བ་ལ་མཁས་པ་དང། ལམ་རྒྱུན་མི་འཆད་བ་ལ་མཁས་པའོ། །ཐབས་ལ་
མཁས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་མཁས་པ་ནི། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་སྟེ། དེ་དག་གིས་བསྡུས་ནས་དགེ་བ་རྣམས་ལ་འཛུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ལ་མཁས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། སྤྱིན་པའི་ཕ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བ་ལ་མཁས་པ་ནི། ཉིད་མཚན་ལེན་དྲུག་ཏུ་སྡིག་
པ་བཤགས་པ་དང། བསོད་ནམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང། སངས་རྒྱས་ལ་གསོལ་བ་གདབ་བ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ། འཕགས་པ་བྱམས་པས་ཞུས་པ་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལམ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ལ་མཁས་པ་ནི། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་

[276B] རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གཏན་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་དུ་འདུལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཀུན་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང། རྩ་བའི་རྣམ་རྟོག་དང། མཚན་མའི་རྣམ་རྟོག་དང། མཚན་མར་སྣང་བའི་རྣམ་རྟོག་དང། མཚན་
མར་འགྱུར་པའི་རྣམ་རྟོག་དང། མཚན་མར་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་རྟོག་དང། གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་རྣམ་རྟོག་དང། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་རྟོག་དང། ཚུལ་བཞིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་དང། མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་རྟོག་དང། རྣམ་པར་གཡེང་བའི་རྣམ་རྟོག་གོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་
རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། །དེ་ལ་རྩ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། ཀུན་དུ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་མའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ལུས་དང་གནས་དང། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་གཟུང་བ་མཚན་མར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་དབང་
པོ་གཟུགས་ཅན་དང། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །མཚན་མར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་དང། ཡིད་དེ། གཟུང་བའི་མཚན་མ་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་མར་
གྱུར་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་རྣམས་གཞན་དུ་སྐྱེད་པའོ། །མཚན་མར་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། མིག་ཀྱི་[*GI]རྣམ་པ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མར་སྣང་བ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དག་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་གཞན་དུ་སྐྱེ་བའོ། །གཞན་
གྱིས་བསྟན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། བསྟན་པས་བསྡུས་པའི་མིང་དང། ཚིག་དང། ཡི་གེ་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཉེས་པར་བཤད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་བདག་ཉིད་དང། ལེགས་པར་བཤད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་བདག་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་དབང་དུ་བྱེད་པའི་
ཡིད་ལ་བྱེད་པས་བསྡུས་པ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། ཚུལ་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་ལྟ་བར་སོང་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་

[277A]༄༅། །རྟོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པར་གཡེང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། ཚུལ་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པར་གཡེང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང། དངོས་པོ་མེད་པའི་རྣམ་རྟོག་དང་
དངོས་པོའི་རྣམ་རྟོག་དང། སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྣམ་རྟོག་དང། སྐུར་པ་འདེབས་པའི་རྣམ་རྟོག་དང། གཅིག་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་རྟོག་དང། ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་རྟོག་དང། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྣམ་རྟོག་དང། ཁྱད་པར་དུ་རྣམ་རྟོག་དང། མིང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་དུ་རྣམ་རྟོག་དང། དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མིང་དུ་རྣམ་པར་
རྟོག་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་བཅུ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཐོག་མར་བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དུ་ཡོད་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་མིང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང། སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང། མི་སྤྱོང་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ། འདི་ལྟར་མིང་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་
ཀྱིས་སྟོང་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞི་ན། གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་གཟུགས་མ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་
ལས་གཟུགས་གཞན་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་ཞེས་བྱ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་
བ་དང༑ བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་དང། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་འདི་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྐྱེ་བ་ཡང་དག་

[277B] རྣམ་པར་བྱང་བའི་བར་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་བཅོས་མ་ལ་ཆོས་དེ་དག་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་གློ་བུར་གྱི་མིང་གིས་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ནི་མིང་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་བར་མངོན་བར་ཞེན་པ་མེད་དོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉེན་པོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་སྒྲ་ནི་དངོས་པོའི་དོན་ཡོད་པའི་
ཕྱིར། དངོས་པོར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་ན། མི་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་འདི་
ལྟར་མིང་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཡང་དག་པར་མ་ཡིན་པ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐུར་འདེབས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མིང་དེ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་
པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་གཟུགས་སྟོང་བ་ཉིད་གང་ཡིན་དེ་གཟུགས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཀུན་
བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། །ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་གཟུགས་གཞན་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་གསུངས་ཏེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་
ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས། དེ་ལས་མ་གཏོགས་པར་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་འདི་ནི་མིང་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བརྗོད་པ་མ་གཏོགས་པར་བརྗོད་པའི་

[278A]༄༅། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་ཏེ། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་
རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་མི་བཅོས་མ་ལ་ཆོས་སོ་སོར་བརྟགས་པས་གློ་བུར་དུ་མིང་གི་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། །དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མིང་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མིང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །ཡང་དག་
པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བས་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མིང་དུ་མི་མཐོང་ན་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་གང། ཆོག་པར་མི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དང། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དང། སྤྲོས་པ་མེད་པའི་
རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང། ཉན་ཐོས་རྣམས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང། གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི། གང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཉིད་འགའ་ཞིག་ལ་བརྩམས་ནས་སེམས་པ་མཐར་ཁྲིད་དེ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་
བྱེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་གིས་ནི་ཆོག་པར་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་འཆད་པའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཉེན་པོར་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆོས་ཙམ་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆོས་ཙམ་དེ་
ཡང་སྤོང་བར་རིག་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་མ་རྣམ་པར་བཤིག་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཆོག་ཏུ་ཞི་བས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བར་རྟོགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །སྤྲོས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ནི་ཡིད་ལ་

[278B] ཡང་དག་པར་འདས་པས་མ་ཡིན། རྣམ་པར་ཞི་བས་མ་ཡིན། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན། དམིགས་པ་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་མ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་པ་མེད་པས་དེ་སྐད་བྱས་ན། དེས་ན་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་དང། ར་རོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་
མི་རྟོག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ལ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་ཡང་དག་པར་འདས་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ན་ནི། དེ་བས་ན་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལས་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ལས་ཡང་དག་པར་
འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ལུས་ནི། ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་འགལ་ལོ། །ཇི་སྟེ་རྣམ་པར་ཞི་བས་དེ་སྐད་དུ་བྱ་བ་ནི། དེས་ན་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེས་སེམས་དང་སེམས་
ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པར་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ན་ནི། དེས་ན་གཟུགས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་དམིགས་པ་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་དེ་སྐད་བྱ་ན་ནི། དེས་
ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་རྣམ་པ་མི་རྟོག་པའོ་ཞེས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་འདི་ནི། མཚན་མ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པར་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དུ་མི་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། །འོན་ཀྱང་དམིགས་པ་ལ་མངོན་པར་འདུ་
བྱེད་པ་མེད་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གདམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་མ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པར་རྣམ་པར་རྟོག་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལ་གོམས་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་སོ་སོ་རང་གི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་
ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་སྟེ། དེ་ནི་དེའི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དབང་པོ་རྣམས་སྦྱོར་ཅེ་ན། དབང་པོ་རྣོན་

[279A]༄༅། །པོ་ཆུང་ངུ་ལ་བརྟེན་ཏེ་རྣོན་པོའི་འབྲིང་མངོན་པར་བསྒྲུབ་བོ། །དབང་པོ་རྣོན་པོའི་འབྲིང་ལ་བརྟེན་ཏེ་རྣོན་པོའི་ཆེན་པོ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དབང་པོ་རྣོན་པོའོ་ཞེས་སྔར་བཤད་ན། དེ་ཇི་ལྟར་དུས་སུ་དབང་པོ་རྣམས་སྦྱར་བར་བྱ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། རང་
གི་རིགས་ཀྱི་རྟུལ་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པས་དེ་སྤྱང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་དབང་པོ་རྣམས་དབང་པོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ན་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོར་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་མི་དམིགས་པར་འགྱུར་ན། དེ་ཡང་
དམིགས་པས་དེའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་གྲུབ་བོ། །ཐོབ་པ་རྣམས་དེས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཀུན་ནས་བཏུས་པ་བཞི་པའོ།། །།ཡང་དག་པའི་གཏན་གྱི་རྣམ་ངེས་གང། རྣམ་པར་བདུན་ཏེ། དོན་རྣམ་དེས་དང། རྣམ་བཤད་རྣམ་དེས་དང། རབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས་ཀུན་དུ་བསྟན་པ་རྣམས་ངེས་དང། ཡང་དག་པར་དྲི་བ་རྣམ་
དེས་དང། བསྡུ་བ་རྣམ་ངེས་དང། སྨྲ་བ་རྣམ་ངེས་དང། ལྡེམ་པོར་དགོངས་བ་རྣམ་ངེས་དང། དོན་རྣམ་ངེས་གང། དོན་དྲུག་ལ་བརྩམས་ནས་གང་རྣམས་ངེས་སོ། །དོན་དྲུག་གང། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང། རྒྱུའི་དོན་དང། འབྲས་བུའི་དོན་དང། ལས་ཀྱི་དོན་དང། སྤྱོར་བའི་དོན་དང། འཇུག་པའི་
དོན་ནོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་པ་དང། གཞན་གྱི་དབང་དང། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། །རྒྱུའི་དོན་ནི་སྐྱེ་བ་དང། འབྱུང་བ་དང། འགྲུབ་པའི་རྒྱུའོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི་རྐྱེན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྒྱུ་དང་དེ་མ་ཐག་པ་དང། དམིགས་པ་དང། བདག་པོའི་རྐྱེན་རྣམས་སོ། །
དེ་ལས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཀུན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང། འགོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་འདིས་མཐར་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་བྱང་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲུབ་པའི་
རྒྱུ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དང། མི་དམིགས་པར་བསྙད་པས་བསྡུས་པ་སྟེ། དེས་བསྒྲུབ་པ་མ་གྲགས་པའི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུའི་དོན་ནི། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་དང། རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་དང། བདག་པོའི་འབྲས་བུ་དང། རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་དང། བདག་པོའི་འབྲས་བུ་དང། སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་དང། བྲལ་བའི་

[279B] །དེ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་དུ་ལེན་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྔར་སྐྱེས་པའི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཕྱི་མ་རྣམས་སོ། བདག་པོའི་འབྲས་བུ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་སོ། །སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །ལོ་ཐོག་ལ་སོགས་པའོ། །བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་བག་ལ་ཉལ་ལེགས་པར་བཅོམ་པའོ། །ལས་ཀྱི་དོན་གང། དམིགས་པའི་ལས་གང། བྱེད་པའི་ལས་དང་
འབད་པའི་ལས་དང། བསྒྱུར་བའི་ལས་དང། ཐོབ་པའི་ལས་སོ། །དེ་ལ་ལས་དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི། འདི་ལྟར་ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་བལྟ་བར་བྱའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་ལྔ་སྟེ་མང་པོ་ལས་གྱུར་བ་དང། རྗེས་སུ་འཆིང་བ་ལས་གྱུར་བ་དང། འབྲེལ་བ་ལས་གྱུར་པ་དང། གནས་སྐབས་
ལས་གྱུར་པ་དང། གྱུར་པ་ལས་གྱུར་པའི་སྦྱོར་བའོ། །མང་པོ་ལས་གྱུར་བའི་སྦྱོར་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁང་པའི་ཤིང་དང་ཕ་གུ་ལ་སོགས་པའོ། །རྗེས་སུ་འཆིང་བ་ལས་གྱུར་བའི་སྦྱོར་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བག་ལ་ཉལ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་ཡོད་ན་ཀུན་དུ་མི་སྤྱོད་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་
པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འབྲེལ་བ་ལས་གྱུར་བའི་སྦྱོར་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རང་གི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་དུ་འབྲེལ་བའོ། །གནས་སྐབས་ལས་གྱུར་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕན་འདོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་རྒྱུད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཏེ། འདི་ལྟར་དེའི་འཕྲལ་དུ་བ་དེ་བ་དང་ལྡན་པ་ནས་སྡུག་བསྔལ་
ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བརྗོད་དོ། །གྱུར་པ་ལས་གྱུར་བའི་སྦྱོར་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གློ་བུར་གྱི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་བ་སྟེ། འདི་ལྟ་དེ་ཡོད་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང། དད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འཇུག་པའི་
དོན་ནི་འཇུག་པ་པ་ལྔ་སྟེ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་འཇུག་པ་དང། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་འཇུག་པ་དང། ཕྱི་ཅི་མ་ལོག་པའི་འཇུག་པ་དང། རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་འཇུག་པའོ། །འཇུག་པའི་དོན་རྣམ་པ་ལྔ་ནི། དེ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པའི་དོན་དུ་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་འཇུག་པ་ནི། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་འདུས་

[280A]༄༅། །བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་སྟེ། དེ་དག་གི་རྣམ་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་ལ་འཇུག་པ་ནི་རྟེན་ལ་གནས་པར་བྱ་བ་ལ་གནས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ས་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་སོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་འཇུག་པ་ནི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་
ཡིན་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཇུག་པ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་སྟེ། དེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་འཇུག་པ་ནི། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང། ནང་དང་ཕྱི་ལ་
སོགས་པའི་རྣམ་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་བཤད་རྣམ་བཤད་རྣམ་དེས་གང། གང་གིས་མདོའི་སྡེ་རྣམས་རྣམ་བཤད་བྱེད་པ་སྟེ། དོན་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཡང་གང། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དང། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་དང། ཡོངས་
སུ་ཤེས་པ་དང། ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་དང། དེ་རབ་ཏུ་ཤེས་པའོ། །དེ་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་དོན་དྲུག་པོ་དག་མདོ་སྡེ་སོ་སོར་རྣམ་པར་བཤད་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུའོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་
པའོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། དབང་པོའི་སྒོ་སྔོམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དེ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་
གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའོ། །ཡང་རྣམ་བཤད་ཀྱི་སྒོ་བཅུ་བཞི་སྟེ། སྒོ་བཅུ་བཞི་ནི་རྣམ་བཤད་བསྡུ་བའི་སྒོ་དང། དངོས་པོ་བསྡུ་བའི་སྒོ་དང། ཡན་ལག་དང་ཉེ་བའི་ཡན་ལག་གི་སྒོ་དང། གོང་ནས་གོང་དུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་དང། སྤོང་བའི་སྒོ་དང། ཡི་གེ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའི་སྒོ་དང། ཆུད་ཟ་བ་དང་
ཆུད་མི་ཟ་བའི་སྒོ་དང། གང་ཟག་རྣམ་གཞག་གི་སྒོ་དང། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་བཞག་གི་སྒོ་དང། ཚུལ་གྱི་སྒོ་དང། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་དང། སྟོབས་དང་སྟོབས་མ་ཡིན་པའི་སྒོ་དང། བཟླས་ཏེ་བརྗོད་པའི་སྒོ་དང། མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་སྒོའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་བཤད་པ་བསྡུ་བའི་སྒོ་ནི་

[280B] ཚིག་གི་དོན་དང། མཚམས་སྦྱར་བ་དང་དགོངས་པ་དང། བརྒལ་བ་དང། ལན་བརྗོད་པའོ། །དངོས་པོ་བསྡུ་པའི་སྒོ་ནི་མདོ་སྡེ་གང་དུ་བསླབ་བ་དང། འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང། དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྡིག་པ་ཐམས་
ཅད་མི་བྱ་སྟེ། །དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྤྱད། །རང་གི་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་གདུལ། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་སུ་བཅད་པ་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡན་ལག་དང་ཉེ་བའི་ཡན་ལག་གི་སྒོ་ནི། གང་དུ་ཚིག་གཅིག་གིས་བསྟན་པ་ལ་ལྷགས་
རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ་ཞེས་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཅུ་གཉིས་བསྟན་པ་ལས་བདག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། གཞན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་གཉིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཚིག་འོག་མ་ལྔ་ལྔས་བཤད་བལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་ཉིད་དང། འཕགས་པའི་ཡུལ་
གྱི་དབུས་སུ་སྐྱེས་པ་དང། དབང་པོ་རྣམས་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང། ལས་ཀྱི་མཐའ་སྨིན་པར་མ་གྱུར་བ་དང། གནས་སུ་གྱུར་བ་ལ་དད་པ་དང། སངས་རྒྱས་རྣམས་འབྱུང་བ་དང། དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་དང། བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་གནས་པ་དང། གནས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང། གཞན་
གྱི་ཕྱིར་སྙིང་བརྩེ་བའོ། །གོང་ནས་གོང་དུ་མངོན་ཕར་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནི། གང་དུ་འོག་མ་གོང་མར་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་དེ་དག་ནི་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །དཔེར་ན་དབང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཏེ། འདི་ལྟར་དད་ན་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ན་དྲན་པ་ཉེ་
བར་གནས་སོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་ན་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་གོ། །སེམས་མཉམ་པར་བཞག་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱའོ། །སྤོང་བའི་སྒོ་ནེ་འདི་ལ་བརྩམས་ནས་འདི་སྤོང་བར་སྟོང་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྟེའུ་ལྟ་བུའི་མདོ་ལས་ཟག་པ་ཟད་པ་ལས་བརྩམས་ནས་འདི་ལས་ཕྱི་
རོལ་བ་དང། ཆོས་འདི་ལ་ཐོས་པ་དང། སེམས་པ་ཙམ་གྱིས་ཚོགས་པར་འཛིན་པ་དང། བསྒོམ་པས་ཡོངས་སུ་ཡི་ཆད་པ་དང། ཚོགས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་དགེ་སློང་དག་ང་ནི་ཤེས་བཞིན་མཐོང་བཞིན་དུ་ཟག་པ་རྣམས་ཟད་པར་སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མདོའི་ཚིག་གི་དུ་མ་བུ་དང་པོས་ནི་གང་ཟག་

[281A]༄༅། །སྤངས་པའོ། །བསྒོམ་པར་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཉིས་པ་སྤངས་སོ། །སྟེའུ་དཔེས་ནི་གསུམ་པ་སྤངས་སོ། །གྲུའི་དཔེས་ནི་བཞི་པ་སྤངས་སོ། །ཡི་གེ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའི་སྒོ་ནི་གང་དུ་དོན་གཞན་ཡང་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཡི་གེ་རྣམས་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་
སྟེ། དཔེར་ན་མི་གང་མི་དད་བྱས་མི་གཟོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཆུད་ཟ་བ་དང་ཆུད་མི་ཟ་བའི་སྒོ་ནི། གང་དུ་རབ་ཏུ་ཆུད་ཟ་བ་དང། རབ་ཏུ་ཆུད་མི་ཟ་བ་དང། དེ་གཉི་གའི་ཐབས་དང། དེ་གཉི་གའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟོན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ལེགས་པར་སྐྱེས་པའི་མདོ་ལས་རབ་ཏུ་ཆུད་ཟ་བ་ནི་ཕྱི་
ནང་གི་རྫས་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པའོ། །དེ་ལ་ཕྱིའི་རྫས་ནི་ཁྱིམ་དང་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ནང་གི་རྫས་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རབ་ཏུ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ནི་དེ་གཉི་ག་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །རབ་ཏུ་ཆུད་མི་ཟ་བའི་ཐབས་ནི་དེ་རབ་ཏུ་མི་འབྱུང་བ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་
ཀྱང་ཟག་པ་ཟད་པར་བྱ་བ་ལ་བག་བྱེད་པའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཐབས་སུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཀྱེ་མ་རིགས་ཀྱི་བུ་ལེགས་པར་སྐྱེད་པས་འདི་ནི་གཉིས་ཀྱིས་མཛེས་ཏེ། སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེགས་པ་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་བར་དང། གང་ཟག་པ་ཟད་པ་ནས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་
འདིས་ཆུད་མི་ཟ་བ་དང། དེའི་ཐབས་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་དེ་ལས་བཟློག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཆུད་ཟ་བ་དང། དེའི་ཐབས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །ཆུད་མི་ཟ་བར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྟན་པ། །དགེ་སློང་འདི་ནི་མཛེས་པ་སྟེ། །ཉེ་བར་ཞི་ཞིང་ཟག་པ་ཟད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་
བྱུང་བ་དང། ཟག་པ་ཟད་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ཟག་པ་ཟད་པ་དེ་ཡང། འདོད་ཆགས་བྲལ་ཞིང་བྲལ་བ་སྟེ། །ཉེར་ལེན་མེད་པས་མྱ་ངན་འདས། །བདུད་ཀྱི་སྡེ་ནི་ཕམ་བྱས་ནས། །ལུས་ཀྱི་ཐ་མ་འཛིན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ནས། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་ཐ་
མའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་སྤངས་པ་དང། གོང་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཡང་སྤངས་པ་དང། ནང་གི་རྫས་སྤངས་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཟད་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་ཀྱང་འདིར་བསྟན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདི་ལས་བཟློག་པ་ནི་རབ་ཏུ་ཆུད་ཟ་བའི་དབྱེ་བ་བསྟན་པར་བལྟ་བར་

[281B] །གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞག་པའི་སྒོ་ནི། །གང་དུ་གང་ཟག་འདི་སྙེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འདི་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་པ་སྟེ། །དཔེར་ན་ཆུ་ལས་གྱུར་པ་ལྟ་བུའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བའི་ལྟ་སྟེ། །དེ་ནི་གང་ཟག་གཉིས་དང། གསུམ་དང། བཞིར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་སྟེ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་
བདེན་པ་མཐོང་བའོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་གསུམ་དུ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དཀར་པོ་མ་ཡིན་པ་དང། ཅུང་ཟད་དཀར་བ་དང། ཆེར་དཀར་བའོ། །བདེན་པ་མཐོང་བ་ནི་བཞིར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་བཞིའོ། །གསུམ་ནི་སློབ་པའོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་སྒོ་ནི། གང་
དུ་མུ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་དྲི་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དེ་བརྗོད་པ་སྟེ། །དཔེར་ན་མི་རྟག་པའི་མདོ་ལས། གང་གི་འདི་ལེགས་པར་མཐོང་བ་དེས་གཟུགས་ཐམས་ཅད་མཐོང་ངམ། །གང་གིས་གཟུགས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་དེས་འདི་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་མཐོང་ངམ་ཞེས་བྱ་བར་མུ་བཞིའོ། །མུ་དང་པོ་ནི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་བཞི་
ལ་རྟག་པ་དང། གཙང་བ་དང། བདེ་བ་དང། བདག་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་མ་བཏགས་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་སྤང་བར་བྱ་བ་སྟེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བའོ། །མུ་གཉིས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་རྟག་པ་དང། གཙང་བ་དང། བདེ་བ་དང། བདག་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལྕོག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་
ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བའོ། །མུ་གསུམ་པ་ནི་གཟུགས་ལ་རྟག་པ་དང། གཙང་བ་དང་བདེ་བ་དང། བདག་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་མ་བཏགས་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བའོ། །མུ་བཞི་པ་ནི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་བཞི་ལ་རྟག་པ་དང། གཙང་བ་དང། བདེ་བ་དང། བདག་
ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང། སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བའོ། །གཟུགས་ལ་མུ་བཞི་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་བལྟ་བར་བྱའོ། །གང་བྱ་བ་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་
བ་ཡིན་ནམ། གང་འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་བྱ་བ་བྱས་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །སྨྲས་པ། མུ་བཞི་སྟེ། མུ་དང་པོ་ནི་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཆད་པར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་མི་སློབ་པའོ། །བཞི་པ་ནི་རྣམ་པ་དེ་དག་མ་

[282A]༄༅། །གཏོགས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནི་གང་དུ་ཚུལ་དྲུག་གིས་དོན་བརྗོད་པ་སྟེ། དེ་ཁོ་ནའི་དོན་གྱི་ཚུལ་དང། འཐོབ་པའི་ཚུལ་དང་བཤད་པའི་ཚུལ་དང། མཐའ་གཉིས་སྤངས་པའི་ཚུལ་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་དང། དགོངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །ཚུལ་དྲུག་པོ་འདི་དག་ལས་ཚུལ་
གོང་མ་གསུམ་ནི་ཚུལ་འོག་མ་གསུམ་གྱིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། །དཔེར་ན་རོ་མྱོང་བའི་མདོ་ལས་དགེ་སློང་དག་གཟུགས་ལ་རོ་མྱང་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་མཐའ་དང། སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་སྤངས་ནས་དེ་ཁ་ནའི་དོན་གྱི་ཚུལ་སྟོན་ཏོ། །རོ་མྱང་བ་དང། ཉེས་
དམིགས་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་མཐའ་སྤངས་སོ། །གཟུགས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་འདིས་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་སྤངས་ཏེ། ཕུང་པོ་ཙམ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའམ། རྣམ་པར་བྱད་བར་ཟད་ཀྱི་བདག་ནི་མེད་དོ་ཞེས་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །དགེ་སློང་དག་
ཇི་ཙམ་དུ་ངས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ནང་དུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། མཐོང་བའི་ཚུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་མཐོང་བར་སྟོན་པའོ། །མདོ་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་བཤད་པའི་ཚུལ་ལོ། །
དེ་ཡང་དགོངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དང། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང། ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་དང། དེ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ལ་དགོངས་ནས་མདོ་འདི་བཤད་དོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ནི་
གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ནི་རོ་མྱང་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། །རྣམ་པར་དེས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཉེ་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་དེ་ལྟར་གསུམ་དུ་བསྒྱུར་བས་ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་
ཤེས་པའོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་འདི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། །ལྷ་དང་མིར་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ལས་འགྲོ་བས་ན་རྣམ་པར་རབ་ཏུ་གྲོལ་ཞེས་པའི་བར་དུའོ། །དེ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་

[282B] །ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནི། གང་དུ་དེ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དང། སྤོང་བའི་མཚན་ཉིད་དང། མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང། བསྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་དང། དེ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་ལ་
སོགས་པ་འདི་དག་གི་རྣམ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དང། གནས་དང་གནས་པ་འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད་དང། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་དང། ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་
པ་ལ་ཉེས་དམིགས་དང་ཕན་ཡོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དོན་སྟོན་པ་སྟེ། །དཔེར་ན་རོ་མྱང་བའི་མདོ་དེ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ་དེ་ལ་དེ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔས་བསྡུས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རོ་མྱང་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་
པའོ། །སྤོང་བའི་མཚན་ཉིད་དང། མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟེ། སྒྲིབ་སྤོང་བ་དང། གནས་སུ་གྱུར་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ལན་མང་དུ་གནས་པའོ། །རྣམ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་
བའི་མཚན་ཉིད་ནི། དེ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔར་དབྱེ་བ་སྟེ། གཟུགས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་སྟེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་སྟེ། རོ་མྱང་བ་ལ་རོ་མྱང་བ་དང། ཉེས་དམིགས་ལ་ཉེས་དམིགས་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བར་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །སྤོང་བའི་མཚན་ཉིད་དང། མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དེ་ལ་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ལྷ་དང་མིར་བཅས་པའི་སྐྱེ་དགུའི་བར་ལས་གྲོལ་བ་ནི་ཉོན་
མོངས་པ་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། །འདི་ལྟར་མདོ་གཞན་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་གང་ཞེ་ན་གང་འདིར་འདུན་པ་དང། འདོད་ཆགས་འདུལ་བ་དང། འདུན་པ་དང། འདོད་ཆགས་སྤོང་བ་དང། འདུན་པ་དང་འདོད་ཆགས་ལས་ཡང་

[283A]༄༅། །དག་པར་འདས་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་ན། །སྡུག་བསྔལ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱ་བའི་ཕྱིར། །བྲལ་བ་དང་རྣམ་པར་རབ་ཏུ་གྲོལ་ཞེས་བྱ་བའི་གསུངས་སོ། །བསྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་
གཉིས་སུ་དབྱེ་སྟེ། །མཐོང་བའི་ལམ་དང། བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་སྟོན་ཏོ། །ལན་མང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་སྟོན་ཏོ། །གནས་དང་གནས་པ་འབྲེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི། །དེ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འོག་
མ་གོང་མའི་གནས་ཡིན་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། དེ་ལྟར་གསུམ་དུ་སྦྱར་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་མི་ཤེས་པའོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་དུ་ཉེས་དམིགས་ལ་སོགས་པར་རྣམ་
པར་དཔྱོད་པའོ། །ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་ལས་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་མི་གྲོལ་བ་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་བའི་བར་དུའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །སྟོབས་དང་སྟོབས་མ་ཡིན་པའི་སྒོ་ནི། །གང་དུ་ཚིག་གཅིག་མ་བརྗོད་
ན་དོན་འདི་གོ་བར་མི་འགྱུར་བས་ཚིག་སོ་སོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནུས་པ་སྟོན་པ་སྟེ། །དཔེར་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་མདོ་ལས་འདི་ཡོང་བས་འདི་འབྱུང། །འདི་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐྱེས་ཏེ། །འདི་ལྟར་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམ་པར་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཚིག་འདི་དག་གིས་སོ་སོའི་ནུས་
པ་ནི། །ཇི་ལྟར་གོང་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །བཟླས་ཏེ་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནི་གང་དུ་མདོའི་ཚིག་གཅིག་བཟུང་ནས་རྒྱ་ཆེར་དོན་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་སྟེ། །དཔེར་ན་ཆོས་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཁའི་དབུགས་ཀྱིས་རིའི་རྒྱལ་པོ་གངས་རི་ཡང་འཐོར་ན། མ་རིག་པ་
བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་རྩོད་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དྲུག་གང་ཞེ་ན་དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་དགེ་སློང་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་པ་ནས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །མདོ་འདི་ལས་བསྐྱེད་པ་དང། གནས་པ་དང། ལྡང་བར་བྱེད་པ་དང། འཕེལ་བ་དང། འབྲི་

[283B] ཐབས་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་སེམས་བསྐྱེད་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་འདོད་པ་ལས་དབེན་པ་ནས། བསམ་གཏན་བཞི་པའི་བར་དུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་གནས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་སེམས་གནས་པ་ལ་
མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་ཀུན་དུ་བརྟེན་པའི་རྒྱུའི་བར་གྱིས་གང་ཉམས་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་བསམ་གཏན་དེ་གནས་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་གནས་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ལྡང་བར་བྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་ཀུན་དུ་
རྟེན་རྒྱུས་གནས་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་བསམ་གཏན་ཏེ། ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ལྡང་བར་བྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་འཕེལ་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་
དག་པར་སྤོང་བ་གཉིས་རྒྱ་ཆེར་བྱས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་འཕེལ་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་འབྲི་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་གཉིས་རྒྱས་པར་བྱས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་
འབྲི་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་ནི་འདུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བསྒོམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་རྒྱ་ཆེར་སྦྱར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་ཐབས་ལ་མཁས་
པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ། །མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནི། །གང་དུ་ཚིག་ར་རེ་ལ་ཡང་མུ་བཞི་སོགས་པར་སྟོན་པ་སྟེ། །བཞི་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་ཚིག་རེ་རེ་ལ་ཡང། གཞན་བཞི་པ་ལ་སོགས་པས་ཐུག་པ་མེད་པར་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། །དཔེར་ན་སངས་རྒྱས་རྩོམ་པའི་
མདོ་ལས། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཞེ་འགྲས་པ་མེད་པའི་སེམས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་རྟག་ཏུ་

[284A]༄༅། །ཕན་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་དང། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་འདི་ནི་བདག་གི་དོན་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཕྱིར། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བཞིའི་གཉེན་པོར་རིག་པར་བྱའོ། །
མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བཞི་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རོ་མྱང་བ་དང། གནོད་སེམས་དང། ང་རྒྱལ་དང། རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟི་ལ་སྲེད་པའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ན་ཆོས་དང་པོས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་བསྟན་ཏོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྒྱུ་གསུམ་གྱི་ཐེག་པ་
དམན་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འཛིན་པ་དང། ཞུགས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང། མ་ཞུགས་པ་འཇུག་པར་བྱེད་པས་སོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་གཅིག་གིས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །གསུམ་
གྱིས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། ཉེ་བར་ལེན་པ་དང། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང། འཇུག་པ་རྣམས་རེ་རེས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བསམ་བས་ནི་བྱམས་པའི་སེམས་སུའོ། །སྒྲུབ་པས་ནི་ཐོབ་པ་དང་ལུང་དུ་ཉེ་
བར་སྟོན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་སྟེ། ནང་དུ་སེམས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང། མོས་པ་ལ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་སྟོབས་སྐྱེད་པ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དང། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པ་སྟེ་
འདི་དག་གིས་ནི་གང་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིག་རྟེན་བསྒོམ་པ་སྟེ་ཡོངས་སུ་བརྟེན་ཏོ། །གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེ་ན། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ཞེ་ན། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ལམ་གྱིས་ཐོས་པ་དང། བསམ་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་དང། སློབ་པའི་ལམ་དང། མི་སློབ་པའི་
ལམ་གྱིས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་འགྲས་པ་མེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན། བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་དང། སྒྲུབ་པ་ལ་རྣམ་པར་མི་འཁྲུག་པ་དང། མཚན་མ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང། སྐྱོ་བ་བཟོད་པའོ། །འདིར་ཡང་གང་ལ་

[284B] །གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་ཤེ་ན། ཚེ་རབས་སྔ་མའི་བྱམས་པ་བསྒོམས་པ་བསྒོམ་པ་ལས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་འགྲས་པ་མེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། །ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་སེམས་
རྣམ་པར་མི་འཁྲུགས་པ་དང། གནོད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་བའི་མཚན་མར་མི་རྟོག་པ་དང། གཞན་ལ་ཕན་པའི་དོན་དུ་རྩོལ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་རྟག་ཏུ་ཕན་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གང་
ཡོངས་སུ་འཇལ་བ་དང། ཡང་དག་པའི་གདམས་པ་ལ་འཇུག་པ་དང། །དེས་ཤིང་འགྲོགས་ན་བདེ་བ་དང། མཆོད་པ་དང་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང། བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པའོ། །འདིར་ཡང་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པ་དེ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེ་ན། ང་
རྒྱལ་བཅག་པ་ལའོ། །ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་ཅེ་ན། ཇི་སྐད་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་གསུམ་གྱིས་དམན་པ་དང། འབྲིང་པོ་དང། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་
ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །བར་དུ་གཅོད་པས་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་རྟོག་པ་དང། རྨོངས་པ་དང། བྱིང་བ་སེལ་བ་ལ་མཁས་པ་དང། ཡིད་བདེ་བ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་དང། མགོན་མེད་པའི་ཆོས་ལ་དགའ་བའོ། །འདིར་ཡང་གང་ལ་བརྟེན་ནས། ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་དེ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།།
གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེ་ན། རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟིས་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ལའོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཅེ་ན། རྨོངས་པ་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་དང། བག་མེད་པ་ལ་ཆགས་པ་དང། བདག་དམན་པར་འཛིན་པས་ཞུམ་པ་རྣམས་ལས་
ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་དང། ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་པ་དང་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་ཆོས་ལ་དགའ་བས་སོ། །དེ་ལྟར་བཞི་པ་གཞན་ནི་བཞི་པ་དང་པོའི་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རབ་ཏུ་

[285A]༄༅། །ཕྱེ་ནས་ཀུན་དུ་བསྟན་པ་རྣམ་ངེས་གང། །ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་ཏེ། །གཅིག་ནས་རྟོག་པ་དང། ཚིག་གོང་མ་དང་སྦྱོང་བ་དང། །ཚིག་འོག་མ་དང་སྦྱོར་བ་དང། མུ་གཉིས་པ་དང། མུ་གསུམ་པ་དང། མུ་བཞི་པ་དང། དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་
དང་སྤོང་བའོ། །རབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས་ཀུན་དུ་བསྟན་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ནི། ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་གཅིག་ནས་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་གཅིག་ནས་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དྲི་བ་ནི་གང་གིས་ཆོས་གཅིག་ཆོས་ལྷག་མ་གཞན་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རེ་རེ་
ནས་དྲིས་ནས་དེ་བོར་ཏེ། དེས་གཉིས་པ་ཡང་གཞན་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདྲི་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རེ་རེ་ནས་ཐམས་ཅད་དྲི་བ་སྟེ། དཔེར་ན་གང་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཡང་ལྡན་ནམ། གང་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ལྡན་པ་དེ་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཡང་ལྡན་
ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གོང་མ་དང་སྦྱོར་བའོ། །གང་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ལྡན་པ་དེ་རྣ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཡང་ལྡན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་མུ་བཞིའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཡང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་འདི་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཡང་ལྡན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་
འདི་ཚིག་གོང་མ་དང་སྦྱོར་བའོ། །གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཡང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཡང་ལྡན་ནམ། གང་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ལྡན་པ་དེ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཡང་ལྡན་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཚིག་འོག་མ་དང་སྦྱར་རོ། །གང་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ལྡན་
པ་དེ་ནི་རྣ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཡང་ལྡན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ཚིག་འོག་མ་དང་སྦྱར་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཡང་ལྡན་ནམ་ཞེས་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གང་རྣ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ལྡན་པ་དེ་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཡང་ལྡན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་མུ་བཞིའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་
ཀྱི་བར་དུ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རེ་རེ་ནས་བརྩམས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཚིག་འོག་མ་དང་སྦྱར་བ་གཉིས་པ་ནི། ཆོས་འགའ་ཞིག་ལ་བརྩམས་ནས་ཕན་ཚུན་འདྲི་ན། ཆོས་གོང་མ་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ལུང་སྟོན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཤེས་པ་གང་

[285B] ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་ཤེས་བྱ་འང་དེ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་བྱ་ཡིད་ལ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའང་ཡོད་དེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ཚིག་འོག་མ་དང་སྦྱོར་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་གཉིས་
དྲིས་པ་ལ་གང་ཕྱི་མ་ལ་བརྟེན་ནས་གང་དུ་ལུང་སྟོན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་གཟུང་བ་གང་ཡིན་པ་འཛིན་པའང་དེ་འམ། འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་གཟུང་བའང་དེ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་འོག་མ་དང་སྦྱོར་བ་སྟེ། །འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་གཟུང་བའང་དེའོ། །གཟུང་བ་ཡིན་པ་ལ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའང་ཡོད་
དེ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ལྔ་པོ་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །མུ་གཉིས་པ་ནི་གང་དུ་མུ་གཉིས་སྟོན་པ་སྟེ། །དེ་བས་གཞན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང། ཁམས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྗོད་པ་སྟེ་
ཕུང་པོའི་གྲངས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁམས་ཀྱང་དེ་འམ། །ཁམས་ཀྱི་གྲངས་གང་ཡིན་པ་ཕུང་པོའི་གྲངས་ཀྱང་དེ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མུ་གཉིས་ཏེ། །ཕུང་པོའི་གྲངས་ཡིན་ལ་ཁམས་ཀྱི་གྲང་མ་ཡིན་པའང་ཡོད་དེ། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ། །འདི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་མཐའ་
དག་གམ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་མཐའ་དག་ཁམས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་མེད་དོ། །ཁམས་ཀྱི་གྲངས་ཡིན་ལ། ཕུང་པོའི་གྲངས་མ་ཡིན་པའང་ཡོད་དེ། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་སོ། །མུ་གསུམ་པ་ནི་གང་དུ་མུ་གསུམ་ཁོ་ན་སྟོན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕུང་པོའི་གྲང་གང་ཡིན་
པ་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གྲངས་ཀྱང་དེ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མུ་གསུམ་པ་སྟེ། ཕུང་པོའི་གྲངས་ཡིན་ལ་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གྲངས་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི། །སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གྲངས་ཡིན་ལ་ཕུང་པོའི་གྲངས་མ་ཡིན་པའང་ཡོད་དེ། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །ཕུང་པོའི་གྲངས་ཀྱང་ཡིན་ལ་
སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གྲངས་ཀྱང་ཡིན་པའང་ཡོད་དེ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་དང་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེ་གཉི་ག་མ་ཡིན་པའི་གྲངས་ནི་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མེད་དོ། །མུ་བཞི་པ་ནི་གང་དུ་མི་བཞི་སྟོན་པ་སྟེ། །མིག་གི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པ་དེའམ། །རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པ་མིག་གི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པ་

[286A]༄༅། །དེའམ་ཞེས་བྱ་བ་མུ་བཞི་པ་སྟེ། མུ་དང་པོ་ནི་མིག་སྐྱེས་ཤིང་མ་ཉམས་པ་ལ་འོན་པའོ། །མུ་གཉིས་པ་ནི་རྣ་བ་སྐྱེས་ཤིང་མ་ཉམས་པ་ལ་ལོང་བའོ། །མུ་གསུམ་པ་ནི་མིག་དང་རྣ་བ་སྐྱེས་པ་ལ་མ་ཉམས་པའོ། །མུ་བཞི་བའི་ནི་རྣམ་པ་དེ་དག་མ་གཏོགས་པའོ། །དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་གང་དུ་དྲིས་པ་ལུང་བསྟན་པ་ལ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཁས་ལེན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དཔེར་ན་གང་དག་མི་རྟག་པ་དེ་ཐམས་ཅད་འདུ་བྱེད་ཡིན་ནམ། འདུ་བྱེད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའམ་ཞེས་དྲིས་པ་ལ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱའོ། །སྤང་བ་ནི་གང་
དུ་མ་ཡིན་ཞེས་སྤངས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕུང་པོ་ལ་མ་གཏོགས་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་བདེན་པ་གང་དག་གིས་བསྡུས་ཞེས་ཟེར་བ་ལ། ཕུང་པོ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་འདུ་བྱེད་དག་མེད་དོ་ཞེས་སྤོང་བའོ། །ཡང་དག་པར་དྲི་བ་རྣམ་ངེས་གང། རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། ཅི་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡང་དག་པར་དྲི་བ་རྣམ་
ངེས་དང། འདི་ལྟ་སྟེ། སུ་ཞིག་མི་དམིགས་ཤེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །ཅི་མི་དམིགས་ཤེ་ན་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་དང། འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གང་གིས་ནི་མི་དམིགས་ཤེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་
དམིགས་ཤེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པ་དང། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལས་མི་དམིགས་ཤེ་ན། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མཉེས་པར་བྱེད་པ་དང། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་
སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པ་ལས་སོ། །གང་གིས་མི་དམིགས་ཤེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིའོ། གང་དུ་མི་དམིགས་ཤེ་ན། མོས་པ་སྤྱད་པའི་ས་ནས་ས་བཅུའི་བར་དུའོ། །རྣམ་པ་དུ་ཞིག་གིས་མི་དམིགས་ཤེ་ན། རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་སྟེ། སྐྱེས་ནས་འགག་པ་དང། མ་སྐྱེས་པ་དང། མངོན་
དུ་གྱུར་པ་དང། རྒྱུའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་དང། མཛའ་བོའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་དང། སྟོང་བ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་དང། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པ་དང། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་དང། ཚོགས་མ་བསགས་པ་དང། ཚོགས་

[286B] །མི་དམིགས་པ་འདི་དག་ནི་གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང། ནང་དང། ཕྱིའི་དང། རགས་པ་དང། ཕྲ་བ་དང། ངན་པ་དང། བཟང་པོ་དང། རྒྱང་རིང་བ་དང། ཐག་ཉེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་གི་གོ་རིམས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཅི་
བརྗོད་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བར་གང་བརྗོད་པ་ལའང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཞིག་མི་དམིགས་པ་དང། གང་དང་གང་གིས་དང། གང་གི་ཕྱིར་དང། གང་ལས་དང་གང་གི་དང། གང་དུ་མི་དམིགས་པ་དང། ཇི་སྙེད་ཅིག་མི་དམིགས་པའོ། །ཡང་རྣམ་ངེས་ཀྱི་ལམ་བཞི་སྟེ། སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་
ལ་སོགས་པའོ། །སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དང། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང། གཅོད་པར་བྱེད་པ་དང། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི། གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ཉེས་པར་སྨྲས་པའང་འདི་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་རང་གི་ཕྱོགས་
ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ལ་འདི་ནི་ལེགས་པའོ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། །གཅོད་པར་བྱེད་པ་ནི་གཞན་དག་གིས་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་པའམ་མ་སྐྱེས་པ་ལ་རྣམ་པར་ངེས་པར་འབྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་ནི། དོན་དེ་དང་དེ་དག་ལ་རྨོངས་པ་རྣམས་ལ་དོན་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །བསྡུ་
བ་རྣམ་ངེས་གང། གནས་བཅུའི་རྣམ་ངེས་བསྡུས་པར་འགྱུར་ཏེ། གནས་བཅུ་གང་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པ་རྣམ་ངེས་དང། འཇུག་པའི་རྣམ་ངེས་དང། མོས་པ་རྣམ་ངེས་དང། རིག་པ་རྣམ་ངེས་དང། ཡང་དག་པའི་གཏམ་རྣམ་ངེས་དང། རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་རྣམ་ངེས་དང། རྣམ་པར་དག་པས་
རྣམ་ངེས་དང། མངོན་པར་བསྒྲུབ་པས་རྣམ་ངེས་དང། ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྣམ་ངེས་དང། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་རྩོལ་བ་ཙམ་གྱིས་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་རྣམ་ངེས་སོ། །དེ་ལ་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པ་རྣམ་ངེས་གང་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ཕན་ཚུན་དུ་འཚོ་བའི་ཐབས་ལ་སོགས་པའི་དགོས་པ་བསྒྲུབ་
པའོ༑ །འཇུག་པ་རྣམ་ངེས་གང་ཞེ་ན། ཐེག་པ་གསུམ་པོ་དག་ལས་ཤེས་པ་གང་ལ་འཇུག་པར་བྱ་ཞིང་གཞུག་པར་བྱ་ཞེས་རྣམ་པར་དཔྱད་པའོ། །མོས་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཆེས་པའོ། །རིག་པ་རྣམ་པར་

[287A]༄༅། །ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྔ་ཕྱིའི་དགོངས་པ་ཡོངས་སུ་འཇལ་བའོ། །ཡང་དག་པའི་གཏམ་གྱི་རྣམ་ངེས་གང་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་རྣམས་དྲི་བ་དང། ཕྱིར་འདྲི་བར་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཕན་ཚུན་ཆོས་ལ་རྫོགས་པར་
ལོངས་སྤྱོད་པའོ། །རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་རྣམ་ངེས་གང་ཞེ་ན། མཐོང་བའི་ལམ་སྟེ་དེས་བདེན་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་དག་པས་རྣམ་པར་ངེས་པ་གང་ཞེ་ན། བསྒོམ་པའི་ལམ་སྟེ། དེ་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པར་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་བསྒྲུབ་པས་རྣམ་པར་ངེས་པ་ནི་ཁྱད་པར་
ཅན་གྱི་ལམ་སྟེ་དེས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྣམ་ངེས་གང་ཞེ་ན། གཉིས་པ་དང། གསུམ་པ་དང། བཞི་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་སྟོན་པ་མཐའ་ཡས་སོ། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་རྩོལ་བ་ཙམ་གྱིས་དོན་
ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་རྣམ་ངེས་གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། སྔོན་གྱི་རྩོལ་བ་མེད་པར་ཡང་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་རྩོལ་བ་མེད་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲ་བ་རྣམ་ངེས་དང། སྨྲ་བ་དང། སྨྲ་བའི་ཞལ་ཅེ་བ་དང། སྨྲ་
བའི་གཞི་དང། སྨྲ་བའི་རྒྱན་དང། སྨྲ་བ་ལ་ཆད་པས་བཅད་པ་དང། སྨྲ་བ་ལས་བྱུང་བ་དང། སྨྲ་བ་ལས་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །སྨྲ་བའི་ཞལ་ཅེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཁས་པ་ནི། སྨྲ་བ་རྣམ་པར་ངེས་པར་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་སྨྲ་བ་གང། སྨྲ་བ་དང། རྨད་ཁྱེར་བ་སྨྲ་བ་
དང༑ རྩོད་པ་སྨྲ་བ་དང། ཚིག་ངན་པ་སྨྲ་བ་དང། མཐུན་པར་སྨྲ་བ་དང། གདམས་པར་སྨྲའོ། །དེ་ལ་སྨྲ་བ་ནི་ཚིག་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །རྨད་ཁྱེར་བ་སྨྲ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ན་རྣམ་པར་སྨྲ་བ་ནི་རྨད་ཁྱེར་བར་སྨྲ་བའོ། །རྩོད་པས་སྨྲ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པར་
གནས་པའོ། །གང་ཞིག་འགལ་བ་དག་ལ་རྩོད་པ་ནི་རྩོད་པ་སྨྲ་བའོ། །ཚིག་ངན་སྨྲ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་ཚིག་བརླང་པོས་ཉེ་བར་གནས་པའོ། །གང་དག་ངན་པ་སྨྲ་བའོ། །མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡང་དག་པའི་གཏམ་རྣམ་ངེས་སོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་

[287B] རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡང་དག་པའི་གཏམ་གྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་པའོ། །གདམས་པ་སྨྲ་བ་ནི། སེམས་མཉམ་པར་མ་གཞག་པར་མཉམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་དང། སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པའོ། །དབང་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདམས་ངག་བརྗོད་པ་ནི་
གདམས་པར་སྨྲ་བའོ། །སྨྲ་བའི་ཞལ་ཅེ་བ་ནི་རྒྱལ་པོ་བཞུགས་པ་དང། བསྐོས་པ་འདུ་བའི་ས་དང། འདུས་པ་དང། ཚད་མར་རུང་བའི་ཟླ་གྲོགས་རྣམས་དང། དགེ་སྤྱོད་དང། བྲམ་ཟེ་ཆོས་དང་དོན་ལ་མཁས་པ་རྣམས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་གང་ན་རྒྱལ་པོ་ཉིད་བཞུགས་པའོ། །
བསྐོས་པ་འདུ་བའི་ས་ནི། གང་དུ་རྒྱལ་པོས་བསྐོས་པ་རྣམས་འདུས་པའོ། །འདུས་པ་ནི་ཚོང་པ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཚད་མར་རུང་བའི་ཟླ་གྲོགས་ནི་གང་དག་གི་ཚིག་རྒོལ་བ་དང། ཕྱིར་རྒོལ་བ་གཉི་གས་མི་གཅག་པའོ། །དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཆོས་དང་དོན་ལ་མཁས་པ་ནི། གང་དག་
བསྟན་བཅོས་དེ་དང་དེ་དག་གི་ཚིག་དང་དོན་ལ་བློ་བྱང་བའོ། །སྨྲ་བའི་བཞི་བསྒྲུབ་པ་དང་སྒྲུབ་པའོ། །སྨྲ་བའི་གཞི་ནི་གང་སྨྲ་བའི་གནས་སུ་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བསྒྲུབ་པ་དང། སྒྲུབ་པའོ། །བསྒྲུབ་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་རོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་དམ་བཅའ་དང། གཏན་ཚིགས་དང། དཔེ་དང། ཉེ་
བར་སྦྱོར་བ་དང། མཇུག་སྡུད་དང། མངོན་སུམ་དང། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང། ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་ངོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ནི། བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང། ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང། ཡོད་དོ་ཞེའམ། མེད་དོ་ཞེས་པའོ། །ཁྱད་པར་ནི་བདག་གི་ཁྱད་པར་དང། ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །ཐམས་ཅད་དུ་སོང་
བའམ། ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་མ་ཡིན་པའམ། རྟག་པའམ། མི་རྟག་པའམ། གཟུགས་ཅན་ནམ། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དམ་བཅའ་བ་ནི་བདག་འདོད་པ་སྒྲུབ་པའི་དོན་གཞན་ལ་གོ་བར་སྟོན་པའོ། །གལ་ཏེ་སྒྲུབ་པ་མ་སྨོས་ན་བདག་གི་ཕྱོགས་གྲུབ་ཟིན་པ་
ཡང་གཞན་དག་ལ་བསྟན་པས་དམ་བཅའ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བདག་འདོད་པའི་དོན་མ་སྨོས་ན་ནི། གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སྒྲུབ་པའི་ཚིག་ཀྱང་དམ་བཅའ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་གཞན་མ་སྨོས་ན་ནི་གཅིག་པུ་ཡང་ཚིག་དེ་དག་དམ་བཅའ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་གོ་བ་མ་སྨོས་ན་ནི་ལུས་ཀྱི་དོན་དེ་

[288A]༄༅། །བརྡ་སྤྲོད་པ་ཡང་དམ་བཅའ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སྟོན་པ་མ་སྨོས་ན་ནི་ཉན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་དེ་མ་ཤེས་པ་ཡང་དམ་བཅའ་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་ཉེས་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་
བྱའོ། །གཏན་ཚིགས་ནི་སྒྲུབ་པ་པོ་དེ་ཉིད་ལ་མ་གྲགས་པའི་དོན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དང། མི་དམིགས་པ་བསྙད་པའོ། །ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་དོན་ནི་འདིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏེ། འདི་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དང། མ་དམིགས་པ་
ཞེས་བསྟན་པ་འདིས་བསྒྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ལ་མ་གྲགས་པའི་དོན་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། དེས་ན་བསྙད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པ་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཚུལ་གྱིས་དབང་དུ་བྱ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དཔེ་ནི་མཐའ་མཐོང་བ་དང་མཐའ་
མ་མཐོང་བ་མཚུངས་པར་སྦྱར་ཞིང་བསྙད་པའོ། །གྲགས་པའི་ཆས་མ་གྲགས་པའི་ཆ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྙད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ནི་ལྷག་མ་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡང་དེའི་ཆོས་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་གྱིས་མཐུན་པར་བསྙད་པའོ། །ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པའི་དོན་ཡན་ལག་གསུམ་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་
དེ་བཞིན་དུ། ལྷག་མ་དེ་དང་འདྲ་བ་བསྒྲུབ་པ་རྣམས་ལ་ཡང་གྲུབ་པའི་དོན་གྱི་ཆོས་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། ཚུལ་གྱིས་མཐུན་པར་བསྙད་པར་ཅི་རིགས་པས་འདྲ་བར་སྟོན་པ་ནི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའོ། །མཇུག་སྡུད་ནི་མཐར་ཕྱིན་པར་བསྙད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རིགས་ལེགས་པར་འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་དེ་
བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཇུག་སྡུད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དམ་བཅའ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ནི་དཔེ་བརྗོད་པ་ཙམ་འདི་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་རྩོད་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དང་བཅས་པ་དེ་ལ་བདག་མེད་པར་སྨྲ་བས་བདག་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ནི་དམ་བཅའ་བའོ། །ཕུང་པོ་ལ་འདོགས་པ་
ལ་ཉེས་པ་རྣམ་པ་བཞི་དམིགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཏེ། བདག་དེ་ལ་འདོགས་ན་ཕུང་པོ་ལ་མཚན་ཉིད་དུའམ། ཕུང་པོ་རྣམས་ལའམ། ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་གཞན་པའམ། ཕུང་པོ་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་གདགས་གྲང་ན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་ནི་ཕུང་པོ་དེ་དག་རང་

[288B] འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། བདག་གི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པས་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་འདོགས་ན་ནི། དེས་ན་ཕུང་པོ་མི་རྟག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་མི་རྟག་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་ཕུང་པོ་དག་ལས་གཞན་དུ་
འདོགས་ན་ནི། དེས་ན་བདག་ལུས་མེད་ཅིང་མི་འདོགས་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་མེད་པར་འདོགས་ན་ནི། རང་བཞིན་གྱིས་གྲོལ་བ་མ་འདྲེས་པ་ཡིན་པས་ཐར་པར་བྱ་བའི་འབད་པ་དོན་མེད་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །ད་ལྟར་ན་འདས་པ་འདོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེའོ། །འདས་
པ་དེ་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནར་འདོགས་པ་ན་ད་ལྟར་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འམ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལའམ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལས་གཞན་དུའམ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཞིག་ཏུ་གདགས་གྲང་ན། དེ་གལ་ཏེ་ད་ལྟར་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོགས་ན་ནི། དེས་ན་ད་ལྟར་གྱི་བྱུང་བ་མ་འགགས་པ་ཡིན་པས་དེའི་མཚན་ཉིད་
འདས་པ་ཡང་བྱུང་བ་མ་འགགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ད་ལྟར་ལ་འདོགས་ན་དེས་ན་མ་འགགས་པ་ནི་འགག་པའི་བདག་ཉིད་དང་འབྲེལ་བར་མི་རུང་བས་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་ད་ལྟར་ལས་གཞན་དུ་འདོགས་ན་ནི། དེས་ན་ད་ལྟར་བོར་ན་དངོས་པོ་དེ་ཅི་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ། དེ་ལ་དེ་
འདོགས་པ་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་དེ་ད་ལྟར་ལ་མི་ལྟོས་ན་ནི་དེས་ན་འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་འདས་པར་འགྱུར་བས་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །འདས་པ་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་ཉམས་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་ལ་འདོགས་པ་ལ་ཉེས་པ་ཞི་འགྲུབ་པ་འདིས་བདག་མེད་པ་མ་གྲུབ་
བ་ཡང་ཕུང་པོ་ལ་འདོགས་པ་ལ་ཉེས་པ་རྣམ་པ་བཞི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མེད་པར་རབ་ཏུ་གྱུར་བོ། །དེ་ལྟར་བདག་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་བཀག་ནས་རིགས་པ་འདིས་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་འདྲ་བར་སྟོན་པ་ནི་ཉེ་བར་སྦྱར་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་མི་རྟག་པ་ནས་བདག་
མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །མངོན་སུམ་ནི་རང་གི་དོན་ཡོད་ཅིང་སྣང་ལ་མ་ནོར་བའོ། །དེ་ལ་རང་གི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་གི་གཟུགས་སོ། །ཡོད་པ་སྨོས་པ་ནི། བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་འཇིག་རྟེན་ན་མངོན་སུམ་དུ་གྲགས་པ་རྣམས་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་བཏགས་

[289A]༄༅། །པ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་བ་སྨོས་པ་ནི་བསྒྲིབས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་མི་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ནོར་བ་སྨོས་པ་ནི་མགལ་མེ་བསྐོར་བ་དང། སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ལྷག་མ་ལ་
ཡིད་ཆེས་པའོ། །མངོན་སུམ་ལས་གཞན་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་ལྷག་མ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ངེས་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་མངོན་པར་མཐོང་བ་པོ་ལ་སྔར་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའོ། །མངོན་སུམ་དུ་དེ་ལ་དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ལས་གཞན་པ་ལྷག་མ་ལ་འདིར་ནི་འདི་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡིད་ཆེས་པ་ལས་བྱུང་
བ་དེ་མངོན་སུམ་མངོན་དུ་སོང་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ། དཔེར་ན་དུ་བ་མཐོང་བ་ལ་མེ་ལྟ་བུའོ། །ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་ནི་དེ་གཉི་ག་དང་མི་འགལ་བར་སྟོན་པའོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པ་གང་ལ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ། རྣམ་པར་ཐམས་ཅད་དུ་འགལ་བ་མེད་ཅིང་འཁྲུལ་བ་མེད་པ་སྟེ། ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་
ལུང་དེ་ནི་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲ་བའི་རྒྱན་ནི། གང་དང་ལྡན་ན་སྨྲ་བར་བྱེད་པའི་རྩོད་པའི་ཚིག་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པའོ། །དཔེས་བདག་དང་གཞན་གྱི་གཞུང་ལུགས་ཤེས་པ་དང། ཚིག་ཟུར་ཕྱིན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང། མི་འཇིགས་པ་དང། བསྟན་པ་དང། མཐུན་པར་བྱེད་པ་དང། སྨྲ་བ་
ཆད་པས་བཅད་པ་ནི། དེ་ལ་བདག་དང་གཞན་གྱི་གཞུང་ལུགས་ཤེས་པ་ནི། རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང། གཞན་གྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཚིག་དང་དོན་སྔ་ཕྱི་རྒྱུན་ཆགས་པར་རྣམ་པར་སྟོན་པར་ལྕོགས་པའོ། །ཚིག་ཟུར་ཕྱིན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་སྒྲ་སྨྲ་བ་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་གཏམ་གྱིས་
ཉེས་པ་ལས་བཟློག་སྟེ་ཅལ་ཅོལ་ལ་སོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འཇིགས་པ་ནི་དཔེར་བརྗོད་དུ་མ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཅན་མཁས་པ་འདུས་པར་ཡང་སྨྲ་ཞིང་བག་ཚ་བ་མེད་ལ་ཞུམ་པ་མེད་པའོ། །བརྟན་པ་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་ཚིག་མཇུག་ཏུ་ཕྱིན་པར་བསྡད་ནས་ཡིད་དལ་དུ་སྨྲ་བའོ། །མཐུན་པར་བྱེད་པ་ནི་རང་བཞིན་
གྱིས་བཟང་བས་གཟུ་བོ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་སེམས་དང་མཐུན་པའོ། །སྨྲ་བ་ཆད་པས་གཅད་པ་ནི། གཏམ་རྗེས་གཅད་པ་དང། གཏམ་ལ་འཕྲོ་ལུས་པ་དང། གཏམ་གྱི་ཉེས་པའོ། །དེ་རྣམས་ནི་སྨྲ་བ་ཆད་པས་གཅོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་སྨྲ་བ་ཆད་པས་གཅད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གཏམ་རྗེས་

[289B] རང་གི་སྨྲ་བའི་སྐྱོན་ཁས་བླངས་པ་དང། གཞན་གྱི་སྨྲ་བའི་ཡོན་ཏན་ཁས་བླངས་པའོ། །བདག་གིས་མ་ལེགས་སོ་ཞེས་ཁྱོད་ཀྱིས་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་དང་གཞན་གྱི་སྨྲ་བའི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་ཁས་བླངས་པའོ། །གཏམ་འཕྲོ་ལུས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཞན་
ནས་གཞན་དུ་བརྒྱུད་པའམ། གཏམ་གཞན་སྨྲ་བ་སྟེ་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ནས་གཞན་དུ་འཕྲོས་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་གྱི་གཏམ་གྱི་ཚུལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་མདོ་ལས་གཞན་ནས་གཞན་དུ་བརྒྱུད་པ་ལ་སོགས་པས་གཡེང་བར་བྱེད་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མདོ་ལས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཙྪནྡི་ཀ་མུ་སྟེགས་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་རྩོད་པར་
མི་བྱའོ། །རྩོད་པ་མི་ཤེས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་མི་ཤེས་པ་དང་མི་རྩོད་དོ་ཞེས་གང་གསུངས་སོ། །གཏམ་གྱིས་ཉེས་པ་ནི། ཅལ་ཅོལ་དང། འཁྲུགས་པ་དང། བརྡ་ཕྲད་དུ་མི་རུང་བ་དང། རན་པ་མ་ཡིན་པ་དང། དོན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་དང། དུས་ཚིགས་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་གང། མི་བརྟེན་པ་དང། མི་གསལ་བ་
དང༑ ཚིག་རྒྱུན་ཆགས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ཅལ་ཅོལ་ནི་གང་སྐབས་བོར་ཏེ་གཏམ་སྣ་ཚོགས་རྒྱས་པར་བྱེད་པའོ། །འཁྲུགས་པ་ནི་གང། ཁྲོས་པས་གཡེངས་པ་དང། དགའ་བས་གཡེངས་པའོ། །བརྡ་ཕྲད་དུ་མི་རུང་བ་ནི། གང་ཆོས་དང་དོན་འཁོར་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ཟིན་པའོ། །རན་པ་
མ་ཡིན་པ་ནི། གང་ལྷག་པ་དང་ཟློས་པ་དང་ཉུང་བའོ། །དོན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི། དེ་རྣམ་པ་བཅུར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དོན་མེད་པ་དང། དོན་དང་བྲལ་བ་དང། རིགས་དང་བྲལ་བ་དང། བསྒྲུབ་པར་མཚུངས་པ་དང། ལྟག་ཆོད་དང་ལྡན་པ་སྟེ་དོན་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དང་མི་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །
མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པ་ཡང་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དང། ཚོགས་པར་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དང། སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་ཚིགས་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ནི། གང་སྔར་སྨྲས་པ་སྟེ་ཕྱིས་སྨྲ་བ་དང། ཕྱིས་སྨྲ་བ་དེ་སྡར་སྨྲ་བའོ། །མི་བརྟན་པ་ནི། གང་དམ་
བཅས་ནས་སྨོད་པ་དང། སྨད་ནས་དམ་བཅའ་བ་དང། མྱུར་ཆེས་པས་ཧ་ཅང་རྟབ་རྟབ་པོར་གྱུར་ཏེ་མི་གསལ་བའོ། །ཚིག་མི་གསལ་བ་ནི་གང་སྒྲའི་མཚན་ཉིད་འགལ་བ་དང། ཕྱི་མ་བཟླས་པར་ལན་སྨྲ་བ་དང། ལེགས་པར་སྦྱར་བ་ལ་བརྩམས་ཏེ་ཐ་མལ་བས་མཐར་བྱུང་བ་དང། ཐ་མལ་བས་བརྩམས་ཏེ་ལེགས་པར་

[290A]༄༅། །སྦྱར་བས་མཐར་ཕྱུང་བའོ། །ཚིག་རྒྱུན་ཆགས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི། གང་བར་སྐབས་སུ་ཚིག་དང་སྤོབས་པ་ཐོགས་པ་དང། རྒྱུན་ཆད་པའོ། །སྨྲ་བ་ལས་བྱུང་བ་ནི། གང་གིས་སྨྲ་བ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། སྨྲ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ཉེས་པ་བརྟགས་ནས་མི་ཕྱེད་པས་འབྱུང་བ་ནི་ཆད་པའི་གནས་སུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་
རོ༑ །བྱེད་པས་འབྱུང་བ་ནི། མི་གཞོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་སྣོད་མ་ཡིན་པ་དང། འཁོར་ཡོན་ཏན་མེད་པ་དང། བདག་ཀྱང་མི་མཁས་པར་རིག་ནས་སྨྲ་བར་མི་བྱ་བ་དང། ཕྱིར་རྒོལ་བ་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་གམ། འཁོར་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ནམ། བདག་ཀྱང་མཁས་པར་རིག་ནས་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་
སྣོད་མ་ཡིན་པ་ནི། མི་དགེ་བའི་གནས་ནས་བླངས་ཏེ་དགེ་བའི་གནས་སུ་གཞག་པར་མི་ནུས་པའོ། །འཁོར་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ནི་ཚོགས་པ་རུང་བ་མ་ཡིན་པ་དང། མངོན་པར་ཞེན་པ་ཅན་དང་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་ཀྱང་མི་མཁས་པ་ནི། སྨྲ་བ་ནས་སྨྲ་བའི་རྒྱན་གྱི་བར་ལ་མ་བྱང་བའོ། །དེ་ལས་བཟློག་
བ་ནི་འཁོར་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྨྲ་བ་ལ་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི། གང་དག་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དགོས་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་གཞུང་ལུགས་ལ་མཁས་པ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་གཞུང་ལུགས་ལ་མཁས་པ་ནི་སྨྲ་བ་ལ་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་
ཆོས་སོ། །དེས་ཐམས་ཅད་དུ་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། །དེས་གཏམ་གྱི་གཞི་ཐམས་ཅད་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། །མི་འཇིགས་པ་ནི་གང་གིས་འཁོར་ཐམས་ཅད་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། །སྤོབས་པ་ནི་གང་གིས་ཐམས་ཅད་དུ་ལན་གདབ་པ་ཤེས་པའོ། །གང་གི་འཁོར་ཐམས་ཅད་ལན་འདེབས་པའོ། །ཡང་བདག་ལེགས་པར་འདོད་པར་
སྨྲ་བའི་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱའི་བཅད་ཅིང་སྨྲ་བར་ནི་མི་བྱ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་མངོན་པའི་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། གནས་བཅུ་གཉིས་མཐོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་བརྩོན་པ་ནན་ཏན་སྙིང་པོར་བྱེད་པ། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྡུད་བ་དང། མྱུར་དུ་བླ་ན་
མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་གཞན་དག་དང་རྩོད་པར་སྨྲ་བར་མི་བྱའོ། །བཅུ་གཉིས་གང། དམ་པའི་ཆོས་དོན་གྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་བཤད་པ་ཀུན་ཤེས་པ་དཀོན་པ་དང། ཀུན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་བསམ་པས་སྨྲ་བ་དཀོན་པ་དང་

[290B] རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དཀོན་པ་དང། སྤོང་བའི་སྨྲ་བ་དང། ཕྱོགས་ངན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཅིང་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཉེས་པ་དང། ངན་གཡོ་སྨྲ་བའི་ཉེས་པ་དང། དུས་མ་ཡིན་པར་གཏམ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཉེས་པ་དང། གཏམ་ཁྱད་དུ་གསོད་པའི་ཉེས་པ་དང། ཚིག་བརླང་པོའི་
ཉེས་པ་དང། ཡིད་འཁྲུགས་པའི་ཉེས་པ་དང། གང་ཉེས་པ་དྲུག་རྣམས་པར་སྤངས་ཏེ་སྨྲ་བ་དཀོན་པ་དང། འཁྲུག་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དཀོན་པ་དང། གཞན་གྱི་སེམས་སྲུང་ཞིང་སྨྲ་བ་དཀོན་པ་དང། རིང་ངེ་འཛིན་རྗེས་སུ་བསྲུང་ཞིང་སྨྲ་བ་དཀོན་པ་དང། རྒྱལ་བའམ་ཕམ་པའི་སེམས་མེད་པར་སྨྲ་བ་དཀོན་པ་
དང། རྒྱལ་བའམ་ཕམ་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དཀོན་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་ན་རེག་པར་གནས་པ་དཀོན་པ་དང། རེག་པར་མི་གནས་ན་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་རྒྱུན་དུ་བསྒོམ་པ་དཀོན་པ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་རྒྱུན་དུ་མ་བསྒོམས་ན་སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་
ལ་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང། སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དཀོན་ནོ། །དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་རྩོམ་ཞེས་གསུངས་ནས་ནན་ཏན་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་བ་ནི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུར་ཐོས་པ་ལ་སོགས་
པ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་བརྩོན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སེམས་ཅན་སྡུད་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པ་ལྷུར་ལེན་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་བདག་ལ་ཕན་པ་དང། གཞན་ལ་ཕན་པ་ཞུགས་པ་ནི། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཚིག་འདི་དག་གིས་མཚམས་སྦྱར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །མི་རྩོད་པར་སྨྲ་བར་བྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཟབ་པའི་ཕྱིར། ཀུན་ཤེས་པ་དཀོན་ན་རྩོད་པས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། གང་དང་ལྷན་
ཅིག་ཏུ་རྩོད་པར་སྨྲ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྨྲ་བ་དེ་དག་ཀུན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་བསམ་པས་ཕྱིར་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སྐྱོན་གདགས་པའི་བསམ་པས་སོ། །གཟུ་བོ་གང་དག་གི་མདུན་དུ་དེ་སྨྲ་བར་བྱ་བའི་ཚོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་རུང་བ་མ་ཡིན་ཞིང་བྱང་བ་མ་ཡིན་པའམ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཅན་དག་གོ། །

[291A]༄༅། །སྨྲ་བར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་ཉེས་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ནི་རེས་འགའ་བྱུང་རྒྱལ་དུ་ཕྱོགས་ངན་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང། ཚིག་དོར་དང་ལྟག་ཆོད་ཆད་པའི་གནས་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱོར་བ་དང། ཚིག་མཛུག་ཏུ་ཕྱིན་ཕྱིན་མི་
སྡོང་པར་དུས་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བར་རྩོམ་པ་དང། ཕྱིར་རྒོལ་བས་ལེགས་པར་སྨྲས་ཀྱང་གཏམ་ཁྱད་དུ་གསོད་དེ་སྨོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཚིག་བརླང་པོ་ཡང་སྨྲ་སྟེ། དེས་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་འཁྲུགས་པར་བྱེད་པ་དང། བདག་ཀྱང་དེ་དག་ལ་སེམས་འཁྲུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཉེས་
པ་འདི་དག་དྲུག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་ཞི་བས་ནི་སྨྲ་བ་དཀོན་ནོ། །ཉེ་བར་མ་ཞི་བ་ལ་ནི་གང་དག་གིས་གཞན་དང་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གནས་དང་ལྡན་པས་རང་གི་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པར་འགྱུར་བ་གཞན་གྱི་སེམས་བསྲུང་བ་དང། རང་གི་སེམས་བསྲུང་བ་གཉི་ག་
དཀོན་ནོ། །སྨྲ་བ་ཕལ་ཆེར་ནི་ཇི་ལྟར་ན་བདག་རྒྱལ་བར་འགྱུར་ཞིང་ཕ་རོལ་ཕམ་པར་འགྱུར་སྙམ་པའི་སེམས་ཀུན་དུ་འབྱུང་ངོ། །དེ་ཡོད་ན་ཡོངས་སུ་གདུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡོད་ན་བདེ་བ་ལ་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྦྱོར་
མི་ནུས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་མ་ཐོབ་པའི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ལྡེམ་པོར་དགོངས་པའི་རྣམ་ངེས་གང། མིང་གི་ཚོགས་དང། ཚིག་གི་ཚོགས་དང། གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་དོན་གཞན་དུ་བརྗོད་པ་དོན་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། མ་དང་ཕ་ནི་གསད་བྱ་ཞིང། །
རྒྱལ་པོ་གཙང་སྦྲ་ཅན་གཉིས་དང། ཡུལ་འཁོར་འཁོར་དང་བཅས་བཅོམ་ནས། །མི་དེ་དག་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས། །གང་འཇིག་རྟེན་ན་ཤིན་ཏུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་སྡིག་ཏོར་རྩི་བ་དེ་བརྗོད་པའི་ཡི་གེ་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པར་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའོ། །འཇིག་རྟེན་ན་ཤིན་ཏུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་གྲགས་པ་དེ་ནི་སྐྱེ་བོ་བླ་མ་
བསད་པ་དང། སྐྱེ་བོ་ཆེན་པོ་བསད་པའོ། །སྐྱེ་བོ་བླ་མ་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སོ་སོར་ངེས་པ་དང་འཇིག་རྟེན་དང་ཐུན་མོང་བའོ། །འཇིག་རྟེན་དང་ཐུན་མོང་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་དང་སྦྱིན་གནས་སོ། །དེ་ལ་སོ་སོར་ངེས་པའི་བླ་མ་ནི་ཕ་དང་མའོ། །སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་ནི་རྒྱལ་པོའོ། །སྦྱིན་

[291B] དེ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་དག་པར་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསད་པ་དེ་ནི་སྐྱེ་བོ་བླ་མ་བསད་བ་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱེ་བོ་ཆེན་པོ་བསད་པ་ནི། ཡུལ་འཁོར་འཁོར་དང་བཅས་བཅོམ་ནས། །ཞེས་བྱའོ། །འཁོར་ནི་བ་ལང་དང་རྟ་དང་རྔ་མོ་དང་མ་ཧེ་ལ་སོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་
ཡི་གེ་འདི་དག་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་ཞེ་ན། མ་ལ་སོགས་པ་གསད་པའི་ཚིག་ནི་སྲེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྤོང་པར་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྲེད་པ་དང་ལས་ཀྱི་སྲེད་པ་དང། ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། ལྟ་བ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་
འཛིན་པ་གཉིས་དང། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སྤྱོད་ཡུལ་དང་བཅས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མ་ལ་སོགས་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ་དེ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྲེད་པ་ནི་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུའོ། །ལས་ཀྱི་སྲེད་པ་ནི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་སྟེ། དེ་ནི་སྒོམ་པའི་བག་ཆགས་སྐྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕ་ལྟ་བུར་བལྟ་བར་བྱའོ། །རྒྱུ་འདི་
གཉིས་ལས་ལས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་ངོ། །དེ་དེ་ལྟར་བྱུང་ན་ཐར་པ་འདོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་མཆོག་དང་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་གཉིས་ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལ་གེགས་བྱེད་དོ། །འདི་གཉིས་གཙང་སྦྲ་ཅན་དང་འདྲ་བ་ནི་འདི་ལྟ་བུར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་
ལྟར་མཆོག་དང་དག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་གནས་དང། དམིགས་པའི་དངོས་པོ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཡུལ་དང་བཅས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་གསུངས་པ། ཡིད་མི་ཆེས་དང་བྱས་མི་གཟོ། །མི་གང་ཁྱིམ་འབིགས་བྱེད་པ་དང། །གོ་སྐབས་བཅོམ་དང་སྐྱུགས་ཟ་བ། དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་
མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ནི་དོན་ངན་པ་བརྗོད་པའི་ཡི་གེ་རྣམས་མཆོག་གི་དོན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ན་ངན་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་ལས་ངན་པ་དང། ལུས་ཀྱི་ལས་ངན་པ་དང། ངག་གི་ལས་ངན་པ་དང། ལོངས་སྤྱོད་ངན་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་ལས་ངན་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དགེ་
བ་ལ་འཇུག་པ་དང་མི་མཐུན་པས་ཡིད་མི་ཆེས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་ཡིད་མི་ཆེས་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པ་དང། མཐུན་པར་བྱས་པ་མི་གཟོ་བ་སྟེ། སྔོན་ཕན་བཏགས་པ་ལ་མི་ལྟ་བར་མ་གསོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པར་སྤྱོད་

[292A]༄༅། །པ་ལ་ཡང་མི་འཇིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཀྱི་ལས་ངན་པ་ནི། ཁྱིམ་འབིགས་པའི་རྐུན་པོ་སྟེ་འཚོ་བ་ཤིན་ཏུ་སྨད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དག་གི་ལས་ངན་པ་ནི། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྷུར་ལེན་པ་སྟེ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཚོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་འཇུག་ཏུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལོངས་
སྤྱོད་ངན་པ་ནི་ཁྱི་དང་བྱ་རོག་དང་ཡི་དགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྐྱུགས་པ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཡི་གེ་འདི་དག་མཆོག་གི་དོན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་ཞེ་ན། ཡིད་མི་ཆེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ནི་དགྲ་བཅོམ་པར་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་
མཐོང་པ་དང་ལྡན་པས་རང་གིས་ཡིད་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱས་པ་མིག་ཟོ་བ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱིམ་འབིགས་བྱེད་པ་ནི། ཡང་སྲིད་པར་མཚམས་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་བའི་ཕྱིར་རོ། །གོ་སྐབས་བཅོམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕྱི་མ་ལ་འགྲོ་བ་ཐམས་
ཅད་དུ་སྡུག་བསྔལ་མངོན་པར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱུགས་པ་ཟ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཡོ་བྱད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ལུས་འཛིན་ཀྱང། ལོངས་སྤྱོད་དང་སྲོག་ལ་རེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གསུངས་པ། སྙིང་པོ་མེད་ལ་སྙིང་པོར་ཤེས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཤིན་ཏུ་གནས། །ཉོན་མོངས་ཀུན་ནས་རབ་
ཉོན་མོངས། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིའི་དོན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདིའི་ལུས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས། མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གཉིས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་རེག་པའོ། །གཞན་དུ་ཡང་
གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་ན་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །ལྔ་གང། སེར་སྣའི་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་སུ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང། །སྦྱིན་བས་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་དང། སློང་བ་ལ་ཚིག་པ་ཟ་བ་དང། རེས་འགའ་ཅི་ཡང་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་པ་དང། སྦྱིན་
པ་ལས་རིང་དུ་གྱུར་པའོ། །སེར་སྣའི་ཆོས་ཉིད་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ནི། བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེར་སྣའི་བག་ལ་ཉལ་སྤངས་པས་དེའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གནས་གྱུར་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པས་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་ནི། དུས་ཡུན་རིང་པོར་སྦྱིན་པའི་རྒྱུ་མཆོག་ཏུ་བྱ་

[292B] །སློང་བ་ལ་ཚིག་པ་ཟ་བ་ནི། རང་གི་ལེན་པར་འདོད་པས་སློང་བ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རེས་འགའ་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་པ་ནི། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པ་ལས་རིང་དུ་གྱུར་པ་ནི། ཉེ་བ་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་
དུ་ཡང་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་ན། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཞིང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་སྟེ། འཁྲིགས་པ་ལས་གཞན་དུ་འཁྲིགས་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མི་ཚོལ་བ་དང། འཁྲིག་པ་སྤང་བ་ལ་གཡེལ་བ་དང། འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་སྐྱེས་པ་དང་དུ་ལེན་པ་དང། འཁྲིག་
པའི་གཉེན་པོའི་ཆོས་ཀྱིས་སྐྲག་པ་དང། ཡང་ཡང་གཉིས་གཉིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་དང་ལྡན་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འཁྲིག་བ་ལས་གཞན་དུ་འཁྲིག་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མི་ཚོལ་བ་ནི། དེ་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འཁྲིག་པ་སྤང་བ་ལ་གཡེལ་བ་ནི། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤོང་བའི་ཐབས་ལ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་སྐྱེས་པ་དང་དུ་ལེན་པ་ནི་
འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་ནང་དུ་སྐྱེས་པ་ཕྱི་རོལ་དུ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཁྲིག་པའི་གཉེན་པོའི་ཆོས་ཀྱིས་སྐྲག་པ་ནི། དེའི་གཉེན་པོའི་ཆོས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བའི་དོན་དུ་རྩོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཡང་གཉིས་ཀྱིས་གཉིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གཉིས་འཇིག་
རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་གཉིས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱ་བ་གཉིས་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་བྱེ་བྲག་གིས་བདེན་པ་བཞིའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་བའི་དོན་དུ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གཉིས་ལ་སྙོམས་བར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྟན་
བཅོས་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་མངོན་པ་ཆོས་ཀུན་ནས་བཏུས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རྟོགས་ནས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་བཏུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་མཐོང་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྟན་བཅོས་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ནས་བཏུས་པ་ཞེས་བྱ་བར་མིང་བཏགས་ཤེ་ན། ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་གྱིས་

[293A]༄༅། །རྟོགས་ནས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་པར་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་མདོར་བསྡུས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཀུན་ནས་བཏུས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མངོན་པའི་མདོ་ལས་ཏ་བསམ་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་
གོ། །ཡང་དག་པར་མཐོང་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཐབས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་དག་པའི་གཏམ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀུན་ནས་བཏུས་པ་ལྔ་པའོ། །ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ནས་བཏུས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་
ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡེ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །རྩ་འགྲེལ་འདི་གཉིས་སྔོན་གྱི་ཆོས་སྐྱོང་བའི་མིའི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་ལས། ལོ་པཎ་ཆེས་
ཆེར་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བསྒྱུར་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྒྱ་གར་གྱི་དཔེ་ལ་འགྲེལ་བའི་ནང་ན་རྩ་བའི་ཚིག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཡོད་པ་དང། སྐབས་ལ་ལར་འགྲེལ་པ་ཆད་པ་དང། དེ་ལྟར་དྲིས་ལན་དང་མཚམས་སྦྱོར་གྱི་ཚིག་ཆད་པ་དང་འགྲེལ་པའི་ཚིག་གོང་འོག་ཧ་ཅང་བ་སྣུར་
ཅེས་པར་བསྒྱུར་པ་དང། འགྲེལ་པའི་ཚིག་ཇི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པར་དོན་ཙམ་བསྡུས་ཏེ་བསྒྱུར་བ་དང། མདོར་བསྟན་དང། རྒྱས་བཤད་མི་མཚུངས་པར་བསྒྱུར་བ་དང། རང་བཟོར་བསྡུས་པའི་ཚིགས་བཅད་བྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་འགའ་ཞིག་མཐོང་སྟེ། སླར་ཡང་རྒྱ་གར་གྱི་དཔེ་དང་མཐུན་པར་མང་དུ་ཐོས་
པའི་ལོ་ཙཱ་བ་ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་ཉི་མ་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོས་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོ་དཔལ་ཐར་པར་གླིང་དུ་ཅུང་ཟད་དག་པར་བཅོས་པའོ། །རྣམ་དཔྱོད་བློ་ཡི་བག་ཆགས་མི་ཆུང་ཞིང། ཚེ་འདིར་ནན་ཏན་སྙིང་པོར་བྱས་པ་ཡིས། །གསུང་རབ་འགྲེལ་བཤད་ཀུན་ལ་བློ་བྱང་ཞིང། །ལུང་སྟོན་སྒྲ་ཡི་གཙུག་ལག་རབ་ཤེས་
ནས། །ཆོས་མངོན་མ་མོའི་སྡེ་སྣོད་ཡང་བསྒྱུར་ལས། །སྐྱེས་པའི་དགེ་བས་རྒྱལ་མཚོའི་གོས་སྟེང་འདིར། །ཉི་མ་ལྟར་གསལ་གྲགས་པའི་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་བློ་གསལ་དཔལ་ལྡན་བློ་ཡི་དབང་པོ་རྣམས། །བཟང་པོར་བྱས་ནས་ཐུབ་དབང་ཉི་མ་ཡི། །གོ་འཕང་མཆོག་ལ་སྐྱེ་དགུ་གནས་པར་ཤོག། །།


