
[148B] །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། སཱུ་ཏྲ་ས་མུཙྪཱ་ཡ། བོད་སྐད་དུ། མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ། བམ་པོ་དང་པོ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དེ་ཤིན་
ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བར་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། མདོ་སྡེ་དུ་མ་ཚད་མར་གྱུར་པ་ལས་ཤེས་ཏེ། དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོ་ལས་འབྱུང་བ། དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་འབྱུང་བ་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་
བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོར་ཡང་འཇིག་རྟེན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་ཡང་སྲིད་མི་མཐོང་ཡང་སྲིད་དེ། དཔེར་ན་ཨུ་དུམྭཱ་རའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པའི་རྒྱལ་པོའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ། ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཨུ་དུམྭཱ་རའི་མེ་ཏོག་ནི་སངས་
རྒྱས་སྐྱེ་བ་དང་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་སྟེ། ཁ་དོག་དང་ལྡན་ཞིང་གསལ་ཏེ། འོད་གསལ་ལ་དྲི་ནི་དཔག་ཚད་གཅིག་ཁོར་ཡུག་ཏུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་དོ། །མེ་ཏོག་དེས་ན་རབ་རིབ་མེད་པར་བྱེད། དྲན་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད། ནད་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད། མུན་པ་ཡང་སེལ་ཅིང་སྣང་བར་ཡང་བྱེད་
དྲི་ཞིམ་པོ་ཡང་འབྱིན་པས་ཁམས་བཞི་དང་བར་འགྱུར་ཏེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མེ་ཏོག་དེ་མི་འབྱུང་ན། སེམས་ཅན་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དང་མཚུངས་པའི་མེ་ཏོག་ལྟ་འབྱུང་བར་ག་ལ་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་སོ། །མེ་ཏོག་དེ་ཅི་འདྲ་
གང་དུ་ནམ་སྐྱེ་ཞེ་ན། རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ། མཚོ་ཆེན་པོ་མ་དྲོས་པ་འདས་པའི་བྱང་ཕྱོགས་ན་རི་རྩེ་ལྔ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕ་རོལ་ན་ཨུ་དུམྭཱ་རའི་ཚལ་ཡོད་དེ། ནམ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དག་དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷའི་རིས་ནས་བབས་ཏེ། ཡུམ་གྱི་ལྷུམས་སུ་ཞུགས་
པ་དེའི་ཚེ་ཚལ་དེ་ཁ་འབུ་བར་འགྱུར་རོ། །ནམ་ཡུམ་ཡི་ལྷུམས་ནས་བལྟམས་པ་དེའི་ཚེ་ཚལ་དེ་ཁ་འབྱེ་[?]བར་འགྱུར་རོ། །ནམ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེའི་ཚེ་ཚལ་དེའི་མེ་ཏོག་ཀྱང་རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །ནམ་ཚེའི་འདུ་བྱེད་

[149A]༄༅། །བོར་བ་དེའི་ཚེ་ཚལ་དེ་རྙིངས་པར་འགྱུར་རོ། །ནམ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེའི་ཚེ་ཚལ་དེའི་ལོ་མ་དང། མེ་ཏོག་དང། འདབ་མ་དང། འབྲས་བུ་ཡང་ལྷགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཨུ་དུམྭཱ་རའི་མེ་ཏོག་དེའི་ཚད་ལ་ནི་ཤིང་རྟའི་འཕང་ལོ་ཙམ་མོ། །ནམ་སངས་རྒྱས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་དག་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་ནང་དུ་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ། མེ་ཏོག་དེ་ཁ་དོག་དཀར་རབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ནམ་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཀྱི་ནང་དུ་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ་མེ་ཏོག་དེ་དཀར་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཀྱང། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
ནི་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ། མཆོག་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱལ་པོའི་དྲང་སྲོང་སྙན་པ་ཆེན་པོས་བསྟན་པ། གྲོགས་པོ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་སྟོན་
པ་དག་ནི་བརྒྱ་ལ་བརྒྱ་ལམ་ན་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་ངོ་ཞེའོ། །ཟླ་བའི་སྙིང་པོའི་ལེའུ་ལས་ཀྱང་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ། ཨུ་དུམྭཱ་རའི་མེ་ཏོག་དཔེར་བརྗོད་པ་དང་མཚུངས་སོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ། །འཕགས་པ་སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང། གང་
དག་མཐོང་ཞིང་ཐོས་པ་དང། བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་དོན་ཡོད་པ། །འཇིག་རྟེན་འདྲེན་པ་འཇིག་རྟེན་ན། །བསྐལ་པ་བྱེ་བར་རྙེད་པར་དཀའ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང། བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདིའི་འོག་ཏུ་སངས་རྒྱས་མེད་པའི་བསྐལ་པ་དྲུག་ཅུ་འབྱུང་
ངོ༑ །དེའི་འོག་ཏུ་བསྐལ་པ་སྙན་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་སྟེ། བསྐལ་པ་གཅིག་པོ་དེ་ལས་སངས་རྒྱས་ཁྲི་འབྱུང་ངོ། །བསྐལ་པ་སྙན་པ་ཆེན་པོ་དེའི་འོག་ཏུ་སངས་རྒྱས་མེད་པའི་བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཁྲི་འབྱུང་ངོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བསྐལ་པ་སྐར་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་སྟེ། བསྐལ་པ་
དེ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་བརྒྱད་ཁྲི་འབྱུང་ངོ། །བསྐལ་པ་སྐར་མ་ལྟ་བུ་དེའི་འོག་ཏུ་བསྐལ་པ་སུམ་བརྒྱར་སངས་རྒྱས་མི་འབྱུང་ངོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྐལ་པ་འབྱུང་སྟེ། བསྐལ་པ་དེ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་འབྱུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །

[149B] ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ལུང་ལས་འབྱུང་བ། དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ས་ཆེན་པོ་འདི་ཆུ་འབའ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ལ། དེའི་ནང་དུ་མི་ཞིག་གིས་ཤིང་བུ་ག་གཅིག་པ་ཞིག་བོར་ཏེ། དེ་
ཤར་གྱི་རླུང་གིས་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཕུལ། ནུབ་ཀྱི་རླུང་གིས་ནི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཕུལ། བྱང་གི་རླུང་གིས་ནི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཕུལ། ལྷོའི་རླུང་གིས་ནི་བྱང་ཕྱོགས་སུ་ཕུལ་ལ། དེ་ན་རུས་སྦལ་ཞར་བ་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་ཐུབ་པ། ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མར་འཚོ་བ་ལོ་བརྒྱར་འདས་ཤིང་ལན་ཅིག་
སྟེང་དུ་འབྱུང་བ་དེ་བུ་ག་གཅིག་པའི་ཤིང་དེར་མགྲིན་པ་འཇུག་ན་དགེ་སློང་དག་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། རུས་སྦལ་ཞར་བ་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་ཐུབ་པ། ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མར་འཚོ་བ་དེ་ལོ་བརྒྱ་འདས་ཤིང་ལན་ཅིག་སྟེང་དུ་འབྱུང་བ་དེས། ཤིང་བུ་ག་གཅིག་པའི་ཤིང་དེར་མགྲིན་པ་ཆུད་དམ། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ལ་དགེ་སྦྱོང་དག་གིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྟེས་ན་འགྱུར་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྟེས་ན་འགྱུར་ལགས་ཏེ། རུས་སྦལ་ཞར་བ་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་ཐུབ་པ། ཚེ་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མར་འཚོ་བ། དེ་ལོ་བརྒྱ་འདས་ཤིང་ལན་ཅིག་སྟེང་དུ་འབྱུང་བ་དེས། ཤིང་བུ་ག་
གཅིག་པ་དེར་མགྲིན་པ་ཆུད་ཀྱང་གདའ། མི་ཆུད་ཀྱང་གདའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བརྒྱ་ལ་བརྒྱ་ལམ་ན་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་ཞིང་ཞི་བར་འགྱུར་བ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་བ། རྫོགས་པའི་བྱང་
ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པས་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །མིར་གྱུར་པ་ཡང་བརྒྱ་ལ་བརྒྱ་ལམ་ན་སྟེས་ན་འཐོབ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དལ་བ་འབྱོར་པ་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ། དལ་བ་འབྱོར་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བར་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། མདོ་སྡེའི་བྱེ་བྲག་མང་
པོ་བརྗོད་པ་ལས་མཐོང་བས་མངོན་ཏེ། གཅིག་ལ་འཕྲོས་པའི་ལུང་ལས་འབྱུང་བ། དགེ་སློང་དག་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི། གང་ཟག་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པའི་དུས་མ་ཡིན་ཏེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་སྟེ་ཞི་བར་འགྱུར་

[150A]༄༅། །བ༑ ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་བ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པས་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱང་སྟོན་ན། གང་ཟག་དེ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། ད་ནི་གང་ཟག་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་གནས་
པའི་དུས་མ་ཡིན་པ་མི་ཁོམ་པ་དང་པོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དང། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དང། ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་དང། མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་མི་དང། རྐུ་འཕྲོག་བྱེད་པ་དང། ཀླ་ཀློ་དང། བརྣབ་སེམས་ཅན་དང། གནོད་སེམས་ཅན་གང་དུ་དགེ་སློང་དང། དགེ་སློང་མ་དང་
དགེ་བསྙེན་དང། དགེ་བསྙེན་མ་མི་འོང་བའི་ནང་དུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་འདིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་སྟེ་ཆོས་ཀྱང་སྟོན་ལ། གང་ཟག་དེ་དབུས་ཀྱི་མིའི་ནང་དུ་ཡང་སྐྱེས་ན་དེ་གླེན་ཞིང་ལུག་ལྟར་ལྐུགས་པ་ལ་ལག་བརྡ་བྱེད་ཅིང། ལེགས་པར་སྨྲས་པ་དང། ཉེས་པར་སྨྲས་
པའི་དོན་གོ་བའི་མཐུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་འདིར་བྱུང་སྟེ། ཆོས་ཀྱང་སྟོན་ལ། གང་ཟག་དེ་དབུས་ཀྱི་མིའི་ནང་དུ་ཡང་སྐྱེས་ཤིང། དེ་གླེན་པ་མ་ཡིན་ལ། །ལུག་ལྟར་ལྐུགས་པ་མ་ཡིན་པ་ནས། དོན་གོ་བའི་མཐུ་ཡོད་པའི་བར་དུ་ཡང་འགྱུར་ན། དེ་ལོག་
པར་ལྟ་ཞིང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མཐོང་སྟེ། དེ་འདི་ལྟར་བྱིན་པ་ཡང་མེད། མཆོད་སྦྱིན་ཡང་མེད། སྦྱིན་སྲེག་བྱས་པ་ཡང་མེད། ལེགས་པར་བྱས་པ་དང། ཉེས་པར་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་མེད། འཇིག་རྟེན་འདི་ཡང་མེད། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡང་མེད། ཕ་ཡང་
མེད། མ་ཡང་མེད་དེ། འཇིག་རྟེན་ན་དགེ་སྦྱོང་དང། བྲམ་ཟེ་ཡང་དག་པར་སོང་བ་དང། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དང། དགྲ་བཅོམ་པ་འཇིག་རྟེན་རིག་པ་གང་རང་གི་མངོན་པར་ཤེས་པས་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་སྟེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་ཡང་མེད་
པར་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གང་ཟག་དེ་དབུས་ཀྱི་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་སྟེ། གླེན་པ་མ་ཡིན་པ་ནས་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་དང། ཉེས་པར་སྨྲས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གོ་བའི་མཐུ་ཡོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་དག་པར་ལྟ་ཞིང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མཐོང་བར་མ་གྱུར་ཏེ། དེ་འདི་ལྟར་སྦྱིན་པ་

[150B] དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་མ་བྱུང་སྟེ་ཞི་བར་འགྱུར་བ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་བ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པས་རབ་ཏུ་
བསྟན་པའི་ཆོས་མི་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཟག་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པའི་དལ་བའི་དུས་ནི་གཅིག་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་འདིར་བྱུང་ལ། ཆོས་ཀྱང་སྟོན་ཏེ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ། ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། ཐ་མར་དགེ་བ། དོན་བཟང་པོ། ཚིག་འབྲུ་
བཟང་པོ། མ་འདྲེས་པ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། ཡོངས་སུ་དག་པ། ཡོངས་སུ་བྱང་བ། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ལ། གང་ཟག་དེ་ཡང་དབུས་ཀྱི་མིའི་ནང་དུ་སྐྱེས་ཏེ། དེ་གླེན་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ལུག་ལྟར་ལྐུགས་པ་མ་ཡིན་པ་ནས། ལེགས་པར་སྨྲས་པ་དང། ཉེས་པར་
སྨྲས་པའི་དོན་གོ་བའི་མཐུ་ཡོད་པའི་བར་དུ་གྱུར་ལ། དེ་ཡང་དག་པར་ལྟ་ཞིང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་སྟེ། དེ་འདི་ལྟར་སྦྱིན་པ་ཡང་ཡོད། མཆོད་སྦྱིན་ཡང་ཡོད། སྦྱིན་སྲེག་བྱས་པ་ཡང་ཡོད། ལེགས་པར་བྱས་པ་དང། ཉེས་པར་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་
ཡང་ཡོད། འཇིག་རྟེན་འདི་ཡང་ཡོད། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡང་ཡོད། ཕ་ཡང་ཡོད། མ་ཡང་ཡོད། འཇིག་རྟེན་ན་དགེ་སྦྱོང་དང། བྲམ་ཟེ་ཡང་དག་པར་སོང་བ་དང། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དང། དགྲ་བཅོམ་པ་འཇིག་རྟེན་རིག་པ་རང་གི་མངོན་པར་ཤེས་པས་འཇིག་རྟེན་འདི་
དང༑ འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡོད་པར་ལྟའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཟླ་བའི་སྙིང་པོའི་ལེའུ་ལས་ཀྱང། གྲོགས་པོ་དག་དལ་བ་འབྱོར་པ་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ། སྤོས་ཀྱི་ཤིང་དུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དཔེར་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་
སོ༑ །ཡང་དེ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ། དེ་ལ་རྣམ་པར་དག་པ་མཉམ་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིར་སྐྱེ་བ་ཐོབ་པ་སྟེ། གང་ཡོན་ཏན་བཅུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མིར་འགྱུར་བ་འཐོབ་པའོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། རིགས་དམའ་བ་སྤངས་པ་དང། མི་བླུན་པ་དང། མི་གླེན་

[151A]༄༅། །པ་དང། དབང་པོ་མ་ཉམས་པ་དང། ཕོར་སྐྱེས་པ་དང། གཟུགས་བཟང་བ་དང། མི་དབུལ་བ་དང། མི་བརྙས་པ་དང། ཚིག་སྙན་པ་དང། སྐྱེ་བོ་མང་པོས་ལྟ་བའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་དད་པ་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ། དད་
པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ། གྲོགས་པོ་དག་འདི་ལ་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོས་ལྷག་པའི་བསམ་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ་དད་པ་ཡིན། དང་བ་མང་ཞིང་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་འདོད་
པ་དང། དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པར་འདོད་པ་དང། སེར་སྣ་མེད་ཅིང་ལྷུག་པར་གཏོང་བ་དང། ལག་བརྐྱང་སྟེ་གཏོང་བ་ལ་དགའ་བ་དང། མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དང། གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། སྦྱིན་པ་འགྱེད་པ་ལ་དགའ་བ་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་
དང། རྙོག་པ་མེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་དང། ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་དང། མོས་པ་དང། རྟོགས་པ་དང། སོམ་ཉི་མེད་ལ་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་ཞིང་ཡིད་གཉིས་མི་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་དཀར་པོ་དང། ནག་པོའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆུད་མི་ཟ་བར་རིག་ནས་
སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་མི་བྱ་བ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ། དད་པ་གང་ཞེ་ན། དད་པ་གང་གིས་འཕགས་པའི་དྲུང་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་དང། བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་བྱེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡིད་གཉིས་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང། དད་པ་ནི་དགེ་
བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། དེ་ལ་དད་པ་གང་གིས་དད་པར་འགྱུར་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་དང་ལྡན་ཏེ། དེས་ཆོས་བཤད་པ་ནི་མཐོང་བར་དཀའ་བ། ཤེས་པར་བྱ་དཀའ་བ། ཟབ་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལ་མིག་
ཀྱང་མེད། མིག་འགག་པ་ཡང་མེད། རྣ་བ་ཡང་མེད། སྣ་ཡང་མེད། ལྕེ་ཡང་མེད། ལུས་ཀྱང་མེད། ཡིད་ཀྱང་མེད། ཡིད་འགག་པ་ཡང་མེད། གནས་པ་ཡང་མེད། མི་གནས་པ་ཡང་མེད། གྲགས་པ་ཡང་མེད། མ་གྲགས་པ་ཡང་མེད། ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་དང་

[151B] ཡི་གེ་དང། ངག་གི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། སེམས་རྣམ་པར་དང་བ་དང། ལུས་ཡོངས་སུ་བྱ་བ་དང། ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མི་མཁྱེན་པའམ་མི་གཟིགས་པའམ། མ་གསན་པའམ། མངོན་སུམ་
དུ་མ་མཛད་པའམ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ནི་སྤྱན་ཡོངས་སུ་དག་སྟེ། ཀུན་ནས་སྤྱན་དང་ལྡན་པ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། ཞེ་སྡང་སྤངས་པ། སྲིད་པ་མེད་པར་གྱུར་པ། གཏི་མུག་ལེགས་པར་བཅོམ་པ། ཤའི་སྤྱན་
དཔག་ཏུ་མེད་པ། སྤྱི་གཙུག་བལྟར་མི་སྣང་བར་མངོན་པར་འཕགས་པ་སྒྲ་དབྱངས་ཟབ་པ། དོན་དམ་པ་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པར་གྱུར་པ་སྟེ། གང་འདི་ལྟ་བུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་ལ་རྟོགས་པ་དང། ཡིད་ཆེས་པ་དང། མི་སྤོང་བ་དེ་ནི་དད་
པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དད་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ། འཇམ་དཔལ་དེ་ལ་དད་པའི་སྟོབས་གང་ཞེ་ན། དད་པ་གང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་དད་པ་དང། མོས་པ་དང། ཡིད་ཆེས་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་ཞིང་ནེམ་ནུར་མེད་པ་ནི་དད་པའོ། །
ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མངོན་པར་དད་པའོ། །རྙོག་པ་མེད་པ་ནི་སེམས་ལ་དད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་དང། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ལ་དད་པའོ། །སྦྱིན་པ་དང། སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་
ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང། བཟོད་པ་དང། བཟོད་པའི་འབྲས་བུ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང། བསམ་གཏན་དང། བསམ་གཏན་གྱི་འབྲས་བུ་དང། ཤེས་རབ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་དད་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས་
འབྱུང་བ། དད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དད་པ་སྟེ། གང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་འདི་ནི་དད་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཆགས་པ་མེད་པ་དང། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། དད་པའི་དབང་པོ་དང། དད་པའི་སྟོབས་འདི་ནི་དད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་དད་པའི་སྟོབས་ནི་དད་པ་གང་གིས་

[152A]༄༅། །གཞན་གྱི་སྒྲ་ལ་དད་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཞན་གྱི་སྒྲ་དེ་གང་ཞེ་ན། གང་གཞན་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ཐོས་པའོ། །གཞན་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང། བསམ་པ་དང་
སྦྱོར་བ་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཐོས་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་སྒྲ་ཐོས་ནས་མངོན་པར་དད་པ་འདི་ནི་དད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་
ལས་ཀྱང། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལྷག་པའི་བསམ་པས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ནི་དད་པ་ཡིན་ཏེ། དད་པ་མང་བ་དང། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་འདོད་པ་དང། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མངོན་
པར་ཡིད་ཆེས་སོ། །དེ་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་སྤོང་ཞིང་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་བཟུང་ནས་གནས་སོ། །དད་པ་ཅན་དེའི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཡང་དག་པར་སོང་བ་དང། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་མང་དུ་ཐོས་པ་དང། ཐོས་པ་ལ་བརྩོན་པ་དང། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་
བྱེད་པ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་ལས་རྒལ་བ་དང། ཡང་འབྱུང་བ་དང་ཟད་པ་དང་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་དེ་དག་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡིན་པར་ཤེས་ནས། ཡིད་ཆེས་ཤིང་བསྟེན་ཏེ་མཉེས་པར་བྱེད་དོ། །དགེ་བའི་བཤེས་
གཉེན་དེ་དག་ཀྱང་དེ་ལ་ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྟོན་ཏོ། །སྣོད་དུ་རིག་ནས་ཟབ་མོའི་གཏམ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་དང། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་དང། མ་སྐྱེས་པ་དང། མ་བྱུང་བའི་གཏམ་དང། བདག་མེད་པ་དང། སེམས་ཅན་མེད་པ་དང་
སྲོག་མེད་པ་དང། གང་ཟག་མེད་པའི་གཏམ་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་གཏམ་བརྗོད་དེ། ཐོས་ནས་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་ཞིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་པར་འཇུག་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཡང་མི་ཆགས། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་ཡང་

[152B] སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཚོལ་ཞིང་བག་ཡོད་པ་ལ་གཞོལ་བ་ཡིན་ནོ། །བག་ཡོད་པ་གང་ཞེ་ན། གང་དབང་པོ་སྡོམ་པ་དང། རང་གི་སེམས་འདུལ་བ་དང། གཞན་གྱི་སེམས་བསྲུང་བའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཟླ་བའི་སྙིང་པོའི་ལེའུ་ལས། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སེམས་ཅན་
རྣམས་དད་ཅིང་དང་བ་ནི་དཀོན་ཏེ། དཔེར་ན་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དཔེར་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ་ལས་ཀྱང། ཀླུའི་བདག་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པ་དག་ནི་དད་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། མོས་པའི་སྟོབས་དང། ལས་ཀྱི་རྣམ་
པར་སྨིན་པ་ལ་འཇུག་པའི་སྟོབས་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་འདོར་བའི་སྟོབས་དང། ཡི་དམ་ལ་བརྟན་པའི་སྟོབས་དང། མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཏེ། ཉེས་པར་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་བཟོད་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་
ཏན་དང་ཡེ་ཤེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང། འཕགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་བས་སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ་ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལ་མོས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡོན་ཏན་
གྱི་བྱེ་བྲག་འདི་དག་དང་གཞན་གྲངས་མེད་པ་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉེན་པོ་མེད་པ་དང། མ་སྐྱེས་པ་དང། མ་འགགས་པ་དང། བརྗོད་དུ་མེད་པར་མོས་པ་དང། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་པ་དང། སྤྱོད་
ལམ་དང། བྱ་བ་དང། འཇུག་པ་དང། གནས་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་བས་ཀྱང་ཆེས་ལྷག་པ་རྣམས་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པའི་དབང་གིས་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་རྟག་ཏུ་འཇུག་པར་མོས་པ་དང། སེང་གེ་མདངས་བཟངས་ཀྱི་རྟོག་པ་བརྗོད་པ་ལས། གང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་
སྨིན་པར་བྱས་པ་དེ་བསྐལ་པ་གང་གའའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་བསྟན་པར་མོས་པ་དང། མར་མེ་མཛད་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དེའི་བར་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་བྱང་

[153A]༄༅། །ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་བསྐལ་པ་མུ་མེད་པ་ནས། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། བསྟན་པར་མོས་པ་དང། གང་ཤཱཀྱ་བསད་པ་བསྟན་པས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་པ་དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་
ཐུབ་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་བསྐལ་པ་མུ་མེད་པ་ནས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་བསྟན་པར་མོས་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་དག་པས་ཀྱང་གང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བར་ཅི་མངོན་
ཞེ་ན། མདོ་མང་པོ་ལས་ཐོས་ཏེ། སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ། གང་དག་འཇིག་རྟེན་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་ལྟ་
བུའོ༑ །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་དཀར་པོ་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་པས་ཞིང་ལྟ་བུའོ། །ཉེས་པ་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་བསྲེགས་པས་བསྲེགས་པའི་བསྐལ་པའི་མེ་ལྟ་བུའོ། །མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ས་འོག་ལྟ་བུའོ། །དོན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་
པས་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུའི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུའོ། །བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་བུམ་པ་བཟང་པོ་ལྟ་བུའོ། །འཁོར་བའི་ཆུ་ལ་རྒྱུ་བ་འདོན་པས་ལྕགས་ཀྱུ་ལྟ་བུའོ། །ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་མཆོད་རྟེན་ལྟ་བུ་སྟེ། མདོར་ན་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཇི་སྐད་ཡོད་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ཕན་ཡོན་ཡང་དེ་སྙེད་ཡོད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདི་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་
ལྟར་བྱུང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདི་ལས་སྐྱེས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་དངུལ་ཆུའི་རིགས་གསེར་དུ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དོ། །དེ་ནི་སྲང་གཅིག་གིས་ཀྱང་ལྕགས་སྲང་སྟོང་གསེར་དུ་འགྱུར་རོ། །དངུལ་ཆུ་སྲང་གཅིག་པོ་དེ་ནི་ལྕགས་སྲང་སྟོང་པོ་དེས་ཟད་པར་བྱ་བའམ། ལྕགས་

[153B] །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དངུལ་ཆུའི་ཁམས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ནི། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་ལྕགས་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁ་དོག་ཏུ་བྱེད་ཀྱང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རོའི་ཁམས་གཅིག་པོ་དེ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ལྕགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱ་བའམ། ཟད་པར་མི་ནུས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྲོན་མ་གཅིག་ཁྱིམ་མ་མ་
ཁང་བུ་ཇི་ལྟ་བུ་འང་རུང་སྟེ། དེར་ཕྱུང་ན་དེ་ཕྱུང་མ་ཐག་ཏུ་ལོ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་བསགས་པའི་མུན་པ་མུན་ནག་ཀྱང་སེལ་ཞིང་སྣང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྒྲོན་མ་གཅིག་སེམས་ཀྱི་བསམ་པའི་ཁྱིམ་ཐིབས་པོ་མ་རིག་པའི་མུན་པ་མུན་ནག་དང་ལྡན་པ་
ཇི་ལྟ་བུ་ཡང་རུང་བ་དེར་ཕྱུང་ན། དེ་ཕྱུང་མ་ཐག་ཏུ་བསྐལ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་ནས་བསགས་པའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་མུན་པ་མུན་ནག་ཀྱང་སེལ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡང་བསྐྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཡིད་བཞིན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་ཅོད་
པན་ཐོགས་པའི་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱ་བའི་འཇིགས་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཡིད་བཞིན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་ཅོད་པན་ཐོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ངན་སོང་དང་ངན་འགྲོས་གནོད་པར་བྱ་བའི་འཇིགས་པ་
མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཟླ་བ་དང་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འོད་ཀྱིས་ཇི་ཙམ་སྣང་བར་བྱས་པ་དེའི་བར་གྱི་གང་ནོར་དང། འབྲུ་དང། རིན་པོ་ཆེ་དང། གསེར་དང། དངུལ་དང། མེ་ཏོག་དང། དྲི་དང། ཕྲེང་བ་དང། བྱུག་པ་དང། གོས་དང། ལོངས་སྤྱོད་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་
དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དབང་གི་རྒྱལ་པོའི་རིན་དུ་མི་ཆོག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཇི་སྲིད་དུ་དུས་གསུམ་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡུལ་སྣང་བར་མཛད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ལྷ་དང་མི་ཐམས་ཅད་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་

[154A]༄༅། །ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པ་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་དབང་གི་རྒྱལ་པོའི་རིན་དུ་མི་ཆོག་གོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་བ་དང། མ་ཧེ་དང་རའི་འོ་མས་ཡོངས་སུ་གང་
བའི་ནང་དུ་སེང་གེའི་འོ་མ་ཐིགས་པ་གཅིག་བླུགས་པས་འོ་མ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འགྱེས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདུར་མི་བཏུབ་བོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྐལ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་བསགས་པའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་གྱི་འོ་མའི་རྒྱ་མཚོར་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐྱེས་བུའི་སེང་གེ་ཆེན་པོའི་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་འོ་མའི་ཐིགས་པ་གཅིག་བླུགས་པས་དེ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པ་ཟད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་ཀྱང་མི་གནས་མི་འདུའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་དཔའ་བོ་ལ་བརྟེན་པའི་མི་ནི་དགྲ་ཐམས་ཅད་
ཀྱིས་མི་འཇིགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ། སེམས་བསྐྱེད་པ་དཔའ་བོ་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་སྤྱོད་པ་ངན་པའི་དགྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཇིགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་ནི་ཆག་ཀྱང། ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་
འཕགས་པའི་གསེར་གྱི་རྒྱན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་བསམ་པ་ལོག་པར་ཞུགས་པས་ཆག་པར་གྱུར་ཀྱང། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་གསེར་གྱི་རྒྱན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་ཡང་མི་
འདོར་ཏེ། འཁོར་བའི་དབུལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་ཟློག་གོ་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །གསལ་རྒྱལ་གྱིས་ཞུས་པ་ལས་ཀྱང། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་དམ་པའི་ཆོས་ཁོ་ན་འཚོལ་བ་དང། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཇི་ལྟ་བུར་ཡུལ་ཀོ་ས་ལའི་མི་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང། ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་
ཕྱིར་ཞུགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དང། ཕན་པ་དང། བདེ་བ་དང། བསྒྲལ་བ་དང། དགྲོལ་བ་དང། དབུགས་དབྱུང་བ་དང། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་ཤིང། ཁྱོད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་

[154B] བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཞུགས་པ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །ཡང་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་འདི་ན་ལྷ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་ལུས་མི་སྣང་བར་བྱས་ཏེ་གནས་ནས་ང་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་
ཆེན་པོ་ཁྱོད་གང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མོས་པ་དང། དད་པ་དང། ཚོལ་བ་དང། སྨོན་པ་ལ་བསྔགས་པའོ། །བསྟོད་དོ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་བསྐྱེད་དེ། མོས་པ་སྐྱེས་ཏེ། ཡིད་དང་མཐུན་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་
ཆེན་པོ་སུ་བྱང་ཆུབ་ལ་འདུན་པ་བསྐྱེད་པ་དང། དད་པ་དང། འདོད་པ་དང། སྨོན་པ་བསྐྱེད་པ་དེ་སངས་རྒྱས་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་དང། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་དང། འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་རྒྱུན་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་དང། སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་ནས་གང་
གའའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་བས་ཀྱང་མང་བའི་བར་གྱི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང། འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབྱུང་བ་དང། སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རབ་ཏུ་ཞི་བ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་མདོ་ལས་ཀྱང་
ནམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དང་མི་འབྲལ་ཞིང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྐབས་མི་འབྱེད་པ་དང། སེམས་གཞན་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐབས་མི་
འབྱེད་ཅིང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་མི་འདོར་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་ཞིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གནས་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་མ་
སྐྱེས་དགྲའི་ལེའུ་ལས་ཀྱང། འཕགས་པ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོས་སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ་དཔེར་ན་སེང་གེའི་ཕྲུ་གུ་འབྲངས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པ་སྟོབས་དང་རྩལ་མ་རྫོགས་ཀྱང། གང་ནས་གང་དུ་སེང་གེའི་ཕྲུ་གུའི་དྲི་རྫིས་ཁྱེར་བ་དེ་དང་དེ་ལོགས་སུ་རི་དགས་ཀྱི་ཚོགས་དེ་དག་གིས་དྲི་དེ་

[155A]༄༅། །མི་བཟོད་ནས་འབྲོས་སོ། །གླང་པོ་ཆེ་གང་དག་འབྲེང་པ་སྲ་བས་དམ་པོར་བཅིངས་པ་དེ་དག་ཀྱང་སེང་གེའི་ཕྲུ་གུ་དེའི་དྲི་ཚོར་ན་སྡངས་ཤིང་འདྲོགས་ནས་བཅིངས་པའི་འབྲེང་པ་དེ་དག་ཀྱང་བཅད་དེ། གང་དགའ་བར་འབྲོས་སོ། །རི་སུལ་ན་གནས་པ་ནི་རི་སུལ་དུ་
ཁུང་ན་གནས་པ་ནི་ཁུང་དུ། ཆུ་ན་གནས་པ་ནི་ཆུར་འཇུག་གོ། །བྱ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་འཕུར་རོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་མ་རྫོགས་ཀྱང། སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ་
བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་གི་གནས་ནས་སྔངས་སྐྲག་ཅིང་རང་གི་གནས་ན་མི་དགའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རིན་པོ་ཆེའི་ཕུང་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང། ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། མི་རྐང་ལག་བཅད་ན་འྪོའམ། གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཚོའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཇི་ལྟར་སྙིང་ཕྱུང་ན་འྪོའམ། གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མི་འཚོའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ་ལག་པ་དང་རྐང་པ་ལྟ་བུར་ནི་ངའི་ཤཱ་རིའི་བུ་དང། མཽད་གལ་གྱི་བུར་ལྟའོ། །སྙིང་ལྟ་བུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལྟའོ། །
ཀུན་དགའ་བོ་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤིང་རྟའི་ནང་དུ་ཞུགས་ཏེ། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔས་རྩེ་ཞིང་དགའ་དགུར་སྤྱོད་ལ། དེའི་ཤིང་རྟ་འདྲེན་པ་གཞན་མེད་ན། ཀུན་དགའ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་ཤིང་རྟ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབུ་ལ་ཡང་བསྐུར་རོ། །གལ་ཏེ་གནས་བརྟན་ཤཱ་
རིའི་བུ་དང་མཽད་གལ་གྱི་བུ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་ལ་བསྐལ་པའམ་བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་གནས་ཀྱང། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིམ་གྲོ་དང་གཡོག་བྱ་བར་བརྩོན་པར་མི་མཛད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འོད་སྲུངས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་ཀྱང། འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་
འཁོར་བཏང་སྟེ། སུ་ཡང་སྐར་མའི་གཟུགས་ལ་ནམ་ཡང་ཕྱག་མི་འཚལ་ལོ། །འོད་སྲུངས་དེ་བཞིན་དུ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱང་ངའི་བསླབ་པ་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཏང་སྟེ། ཉན་ཐོས་ལ་ནམ་ཡང་ཕྱག་མི་འཚལ་ལོ། །འོད་སྲུངས་དཔེར་ན་ཟླ་བ་ཚེས་པ་ལ་ཕྱག་བྱ་བ་དེ་

[155B] །འོད་སྲུངས་དེ་བཞིན་དུ་གང་དག་གང་ང་ལ་རབ་ཏུ་དད་པ་དེ་དག་གིས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཕྱག་བྱའི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སྐྱེའོ། །དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དག་ལས་ནི་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྐྱེའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡབ་དང་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང། དགེ་སློང་དག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་གའའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་
ཀྱིས་བསྐལ་པ་གང་གའའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་བརྗོད་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཙམ་སེམས་ཅན་དུ་བསྡུ་བར་བསྡུས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་
སེམས་གཅིག་ཀྱང་མ་སྐྱེས་སོ། །སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་དེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་སེམས་བསྐྱེད་པ་རེ་རེ་ལས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་སྙེད་སྐྱེའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་སེམས་ཅན་གྱི་
ཁམས་ནི་མི་ཟད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མི་ཟད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། སེམས་བསྐྱེད་པ་རེ་རེ་ལས་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མི་ཟད་པར་སྐྱེའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བའི་མདོ་ལས་
ཀྱང༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་མི་འཆད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་གང། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་གཟུགས་མཆིས་ན། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་
ཀུན་གང་སྟེ། །དེ་ནི་དེ་བས་ལྷག་པར་འགྱུར། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི། །ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཡོངས་བཟུང་བ། །ཇེ་སྙེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་རབ་ཏུ་འབྱུང། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང། །བྱང་ཆུབ་སེམས་

[156A]༄༅། །དཔས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་མཉམ་སྟེ། ཤེས་བྱ་ཙམ་དུ་ཟད་པ་དང་ཡེ་ཤེས་སྟོང་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་གློ་བུར་དུ་འབྱུང་བ། གནས་པ་མ་ཡིན་པ། ཡོངས་
སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་འདི་རྟོགས་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་སེམས་
སོ༑ །བླ་ན་མེད་པའི་སེམས་སོ། །བྱམས་པས་བརླན་པའི་སེམས་སོ། །སྙིང་རྗེས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བའི་སེམས་སོ། །དགའ་བ་ཆེན་པོས་འགྱོད་པ་མེད་པའི་སེམས་སོ། །བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་དྲི་མ་མེད་པའི་སེམས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་འགྱུར་བའི་སེམས་སོ། །མཚན་མ་མེད་
པས་དམིགས་པ་མེད་པའི་སེམས་སོ། །སྨོན་པ་མེད་པས་གནས་པ་མེད་པའི་སེམས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་མ་འདུག་གི་བར་དུ། བར་མ་དོར་ཟད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་
མི་ཟད་པས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཆུ་ཐིགས་པ་གཅིག་ལྷུང་བ་ནི། བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་ཟད་ཅིང་སྐམ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་མ་འདུག་
གི་བར་དུ། བར་མ་དོར་ཟད་ཅིང་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་གལ་ཏེ་བརྒྱ་ལ་དབུལ་པོར་གྱུར་ན། དེ་ཐ་ན་ཁ་ཟས་གཟར་བུ་གང་ཞིག་སྦྱིན་ན་ཡང་འདི་ལྟར་སློབ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
ཀྱང་སེམས་ནི་རྒྱ་ཆེའི་སྦྱིན་པ་ནི་མི་ཆེའོ་ཞེས་གསུངས་པས་ན་བདག་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་ཆུང་མོད་ཀྱི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཚད་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་

[156B] དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྒྲ་འབྱིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་སོ་རྩིའི་འདབ་མ་ཕུལ་ཏེ། དང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲགས་པ་ཐག་པར་གྱུར་པ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གློག་གི་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་རས་ཀྱི་ཁ་ཚར་ཅིག་
ཕུལ་ཏེ། དང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་འཕྲོ་ཅན་གྲོང་གི་སྤྲང་པོ་གྱུར་པ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་མཐའ་ཡས་དེ་ལ་རྩའི་མེ་སྒྲོན་ཕུལ་ཏེ། དང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གདུལ་དཀའ་ཤིང་ཐུན་དུ་གྱུར་པ་ན་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་རྣམ་པར་གནོན་པ་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་སོ་ཤིང་ཕུལ་ཏེ། དང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱལ་མཚན་ཆུ་སྦྱིན་པའི་བདག་པོར་གྱུར་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ཆུ་ཕོར་བུ་གང་ཕུལ་ཏེ། དང་པོ་བྱང་
ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟོབས་ཀྱི་སྡེ་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་པ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕྱག་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་སྐྱུ་རུ་ར་གཅིག་ཕུལ་ཏེ། དང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་རིན་པོ་ཆེའི་ཕུང་པོའི་མདོ་ལས། དགྲ་བཅོམ་པའི་
འབྲས་བུ་འདོད་པའི་མི་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པ་བཀང་སྟེ། སྦྱིན་པ་བྱིན་བ་བས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པའི་གང་ཟག་མཐོང་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་རྗེས་
སུ་ཡི་རང་ན་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་འདི་ལ་སྔ་མའི་སྦྱིན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེས། བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་ནས། རྒྱུའི་བར་དུ་ཡང་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པས་སྦྱིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་
ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་འབྱུང་བ། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཅིག་གིས། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བཟོད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་

[157A]༄༅། །དང༑ བསམ་གཏན་དང། ཤེས་རབ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འདོད་པས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེ་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེ་བ་རྙེད་པར་དཀའ་བར་ཅི་
མངོན་ཞེ་ན། མདོ་སྡེ་མང་པོ་ལས་ཐོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཟླ་བའི་སྙིང་པོའི་ལེའུ་ལས་འབྱུང་བ། གྲོགས་པོ་དག་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་དང། སྙིང་བརྩེ་བ་ནི་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ། དགྲ་དཔའ་བོ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ཐོགས་ཤིང་དྲག་ཏུ་འདེབས་པའི་ནང་ནས་སྒྲོལ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ། འདི་
ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་མོས་པའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་མིའི་སྲོག་གི་དབང་པོའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་དབུགས་འབྱིན་པ་དང་རྔུབ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །དཔེར་
ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡང་སང་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས་བདག་གི་འཁྲུལ་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་ཅིང། གཞན་
གྱི་འཁྲུལ་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་བའོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །ཁྱིམ་བདག་དཔས་བྱིན་གྱིས་ཞུས་པ་ལས་ཀྱང། ཁྱིམ་བདག་རྣམས་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ལུས་དང་
སྲོག་ལ་མ་ཆགས་པར་བྱའོ། །ནོར་དང། འབྲུ་དང། ཁྱིམ་དང། ཆུང་མ་དང། བུ་ཕོ་དང། བུ་མོ་དང། ཟས་དང། སྐོམ་དང། གོས་དང། བཞོན་པ་དང། མལ་ཆ་དང། བདུག་པ་དང། སྤོས་དང། ཕྲེང་བ་དང། བྱུག་པ་དང། ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཆགས་པར་བྱའོ། །
དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁྱིམ་བདག་རྣམས་སེམས་ཅན་དག་ནི་ཕལ་ཆེར་ལུས་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་ཏེ། སྡིག་པའི་ལས་བྱས་པས་ངན་འགྲོ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་ནས། ལུས་དང་སྲོག་ལ་མ་ཆགས་པར་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་སྟེ་

[157B] སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་གྱི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ། རིགས་ཀྱི་
བུ་ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཡིན་ནོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། སྐྱབས་མེད་པ་དང། མགོན་མེད་པ་དང། རྟེན་མེད་པ་དང། དཔུང་གཉེན་མེད་པ་དག་མཐོང་ན། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་
བསྐྱེད་ནས། ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་རྩོལ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་སྟེ། དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་བརྒྱ་དག་ཀྱང་བྱེད་དོ། །དེ་དག་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་སེར་སྣ་ཅན་རྣམས་སྦྱིན་པ་ལ་གཞོལ་བར་བྱེད། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་རྣམས་
ཚུལ་ཁྲིམས་ལ། གནོད་སེམས་ཅན་རྣམས་བཟོད་པ་ལ། ལེ་ལོ་ཅན་རྣམས་བརྩོན་འགྲུས་ལ། སེམས་འཁྲུགས་པ་རྣམས་བསམ་གཏན་ལ། སེམས་ཅན་ཤེས་རབ་འཆལ་བ་རྣམས་མཐོང་ན། ཤེས་རབ་ལ་གཞོལ་བར་བྱེད་ཀྱང། སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པ། རྩུབ་པ་ཚ་
བདག་གིས་ཉེན་ཅིང་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་བཅུ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་གི་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པ་ལས་ཀྱང། ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་སྲིད་པའི་ཁོལ་པོ་
ཆེན་པོ། ཆུང་མ་དང། བུ་ཕོ་དང། བུ་མོ་ལ་ཡོངས་སུ་ཞེན་པས་སྦགས་པ་རང་དབང་མེད་པ་བདག་ལ་མི་འབོངས་པ་དག་སྟེ། རང་དབང་ཡོད་པའི་བདག་ལ་འབོངས་པར་བྱ་བ་དང། གར་དགའ་བར་འགྲོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལ་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་དང། ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ཕན་ཚུན་དུ་མི་འཕྲོད་པ་ཁྲོ་བ་དང། ཞེ་སྡང་དང། གནོད་སེམས་མང་བ་དག་སྟེ། ཁྲོ་བ་དང། ཞེ་སྡང་དང། གནོད་སེམས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལ་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་

[158A]༄༅། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་དང། ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་བྲལ་བ་སྡིག་པའི་ལས་བྱེད་པ་དག་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དང། སྡིག་པའི་
གྲོགས་པོ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལ་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་དང། ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་བརྐམ་པ། ཆགས་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཆོག་མི་ཤེས་ཤིང། འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་
གནས་པ་དང་བྲལ་བ་དག་སྟེ། ཆགས་པ་སྤང་བ་དང། འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལ་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་དང། ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་ལྟ་ཞིང་རྟག་པ་
དང་ཆད་པ་ལ་གནས་པ་དག་སྟེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཟབ་མོ་དང། ལས་དང་བྱ་བ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལ་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་དང། ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་མ་རིག་པ་དང། གཏི་མུག་གིས་
ལྡོངས་པ་དང། བདག་དང་སེམས་ཅན་དང། སྲོག་དང། གསོ་བ་དང། སྐྱེས་བུ་དང། གང་ཟག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དག་སྟེ། འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བ་དང། ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལ་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཅན་
རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་དང། ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་བདུད་ཀྱི་ཞགས་པའི་བཅིང་བས་བཅིངས་པ་གཡོ་བ་དང། རློམ་སེམས་ལ་གནས་པ་དག་སྟེ། བདུད་ཀྱི་ཞགས་པས་བཅིངས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་དགྲོལ་བ་དང། གཡོ་བ་དང། རློམ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་དང། ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་བདུད་ཀྱི་ཞགས་པའི་བཅིང་བས་བཅིངས་པ་གཡོ་བ་དང། རློམ་སེམས་ལ་གནས་པ་དག་སྟེ། བདུད་ཀྱི་ཞགས་པས་བཅིངས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་དགྲོལ་བ་དང། གཡོ་བ་དང། རློམ་སེམས་སྤང་བའི་ཕྱིར་དེ་

[158B] ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་སྒོ་བཅད་ཅིང་ངན་འགྲོའི་སྒོ་ཕྱེ་བ་དག་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྒོ་དབྱེ་བ་དང། ངན་འགྲོའི་སྒོ་བཅད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལ་ཆོས་བསྟན་
པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་པས་ཀྱང་གང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རྨ་འབྱིན་པའི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང། བདུད་ཀྱི་ལས་དང། བརྙས་པའི་སེམས་དང། དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པ་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་
རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་ཆེས་རྙེད་པར་དཀའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རྨ་འབྱིན་པ་ནི་དད་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ། འཇམ་དཔལ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་
ཅན་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་བར་ཆད་བྱས་པ་བས། གང་གཞན་ཞིག་གིས་དགེ་བསྙེན་སྟོན་པ་གཞན་ལ་མི་བརྟེན་པར་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་དང་ལྡན་པ་གཅིག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཅིག་གི་བར་ཆད་བྱས་པ་དེ་ནི་དེ་བས་སྡིག་པ་ཆེས་གྲངས་མེད་པར་སྐྱེད་དོ། །གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་འཇིག་
རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་སྙེད་ཀྱི་དགེ་བསྙེན་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བར་ཆད་བྱས་པ་བས་གང་གཞན་ཞིག་གིས་དགེ་སློང་གཅིག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཅིག་གི་བར་ཆད་བྱས་ན་དེ་ནི་དེ་བས་སྡིག་པ་ཆེས་གྲངས་མེད་པ་སྐྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་རིམ་བཞིན་དུ་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་
དང༑ ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང། བརྒྱད་པ་དང། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང། དགྲ་བཅོམ་པ་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱུགས་ཀྱི་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བ་དང། གླང་པོ་ཆེའི་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བ་དང། །ཟླ་
བ་དང་ཉི་མ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བ་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བ་དང། གང་ལ་ལས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་སྙེད་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་བར་ཆད་བྱས་པ་བས། གང་གཞན་ཞིག་

[159A]༄༅། །གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་བར་ཆད་བྱས་སམ། ཁྲོས་སམ། བརྙས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ན། དེ་ནི་དེ་བས་སྡིག་པ་ཆེས་གྲངས་མེད་པ་སྐྱེད་དོ། །གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཕྱོགས་བཅུའི་
འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མིག་ཕྱུང་སྟེ་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཕྲོགས་པ་བས། གང་གཞན་ཞིག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བརྙས་པའི་སེམས་སྐྱེས་ནས་དེ་ལ་སྤྱོས་ཤིང་བརྒྱད་དེ། ཉམ་ང་བར་བྱས་ན། དེ་ནི་དེ་བས་སྡིག་པ་ཆེས་མང་དུ་
སྐྱེད་དོ། །གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རྐྱེན་གང་ཡང་རུང་བས་ཁྱད་དུ་བསད་དེ་སྤྱོས་ན། དེའི་སྡིག་པའི་ལས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དུ་འབོད་ཆེན་པོར་སྐྱེ་སྟེ། ལུས་དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱ་པ་ལས་མགོ་བོ་ལྔ་བརྒྱ་ཡོད་དེ། མགོ་བོ་རེ་རེ་ལ་ལྕེ་བརྒྱ་བརྒྱ་ལྕེ་རེ་རེ་ལ་ཡང་
ལྕགས་ཀྱི་ཐོང་གཤོལ་འབར་བ་ལྔ་བརྒྱ་ལྔ་བརྒྱས་རྨོའོ། །གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དབྱུག་པས་བརྡེག་པ་དང། མཚོན་གྱིས་གདབ་པ་ཆེར་བྱས་ཏེ། བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཕྲོགས་པ་བས། གང་གཞན་ཞིག་
གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བརྙས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ། ཁྲོས་ཤིང་གནོད་སེམས་དང་ཐ་བ་དང། ཁྲོས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ན། དེ་ནི་དེ་བས་སྡིག་པ་ཆེས་གྲངས་མེད་པར་བསྐྱེད་དོ། །གཏུམ་ཞིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་པར་དགའ་བ་གང་ལ་ལས་གང་གའའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་གང་གའའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་དགྲ་བཅོམ་པའི་སྲོག་གཅོད་པ་དང། གང་གའའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེའི་མཆོད་རྟེན་རིན་པོ་ཆེའི་སྟེགས་བུས་བསྐོར་ཏེ། གདུགས་དང། རྒྱལ་མཚན་དང། བ་དན་བསྒྲེང་བ་བཤིག་པ་བས། གང་གཞན་ཞིག་
གིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ལས་གཞི་བླངས་ཏེ། བརྙས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང། རྐྱེན་གང་ཡང་རུང་བས་ཁྲོ་ཞིང་གཤེ་བ་དང། སྤྱོས་ཞིང་ཉམ་ང་བར་བྱས་ན། དེ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་སྡིག་པ་ཆེས་གྲངས་མེད་པ་སྐྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་

[159B] །གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་གཅོད་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ན། །གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་དེས་དམ་པའི་ཆོས་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་གཞན་མ་ཡིན་
ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་སོ། །གང་ལ་ལ་ཞིག་ཁྲོས་ཏེ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མུན་པ་མུན་ནག་ཏུ་བཅུག་པ་བས། གང་གཞན་ཞིག་ཁྲོས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཤིང། མ་
རུངས་པ་དེ་མ་མཐོང་ཡང་བླ་སྙམ་པ་དེ་ནི་དེ་བས་སྡིག་པ་ཆེས་གྲངས་མེད་པར་སྐྱེད་དོ། །གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྲོག་བཅད་དེ། བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཕྲོགས་པ་བས། གང་གཞན་ཞིག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཅི་འདྲ་ཡང་རུང་བ་ལ། སྨད་པ་འདི་ནི་
དེ་ལས་སྡིག་པ་ཆེས་གྲང་མེད་པ་སྐྱེད་དོ་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འཕགས་པ་བྱམས་པ་སེང་གེ་སྒྲའི་མདོ་ལས་ཀྱང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱོས་པ་དང་
བརྒྱད་པ་དང། དབྱུག་པ་དང། ཁུ་ཚུར་གྱིས་བརྡེག་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རྨ་ཕྱུང་ཞིང་སྨས་པར་མི་འགྱུར་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་ལ། ཐ་ན་གནོད་སེམས་དང། ཐབ་དང། ཞེས་སྡང་གི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རྨ་ཕྱུང་ཞིང་སྨས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཅིག་ཤོས་ལ་གནོད་སེམས་དང། ཐ་བ་དང། ཞེས་སྡང་གིས་སེམས་ཇི་སྙེད་དུ་བསྐྱེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་བསྐལ་པར་གོ་
ཆ་གཟོད་ཡང་བགོ་དགོས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་རྣམ་པར་རོལ་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང། ཁོང་ཁྲོ་བ་ཁོང་ཁྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི། འཇམ་དཔལ་གང་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐལ་པ་བརྒྱར་བསགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཁོང་ཁྲོ་བའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་

[160A]༄༅། །པ་ཟླ་བ་སྒྲོན་མའི་མདོ་ལས་ཀྱང། ཕན་ཚུན་གནོད་པའི་སེམས་སུ་གང་བྱེད་པ། །དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོས་པས་སྐྱོབ་མི་བྱེད། །བསམ་གཏན་དང་ནི་དགོན་གནས་མི་སྐྱོབ་སྟེ། །སྦྱིན་དང་སངས་རྒྱས་མཆོད་པའང་སྐྱོབ་མི་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གནོད་པར་བྱས་པའི་སྡིག་པ་ཆེ་བ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། དེ་དག་ལ་ལེགས་པར་བྱས་པའི་བསོད་ནམས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་བསྟན་ཏོ། །ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ། འཇམ་དཔལ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་བཟུང་ནས་གལ་
ཏེ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིག་ཕྱུང་བར་གྱུར་ལ། ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་བཟུང་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་དེ་དག་གི་མིག་བསྐྱེད་པ་བས་འཇམ་དཔལ་
རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་གཞན་ཞིག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ། དད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ལྟ་ན། འདི་ནི་དེ་བས་བསོད་ནམས་ཆེས་གྲངས་མེད་པར་སྐྱེད་དོ། །འཇམ་དཔལ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་
རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བཙོན་རར་བཅུག་པ་བཙོན་ར་ནས་བཏོན་ཏེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་བདེ་བ་ལ་བཀོད་པ་བས། འཇམ་དཔལ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་གཞན་ཞིག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་དད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ལྟ་འདོད་ཅིང་བསྔགས་
པ་བརྗོད་ན་འདི་ནི་དེ་བས་བསོད་ནམས་ཆེས་གྲངས་མེད་པ་སྐྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ།། །།བམ་པོ་གཉིས་པ། དད་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་མདོ་ལས་ཀྱང། འཇམ་དཔལ་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་སྙེད་
ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ། བསྐལ་པ་གང་གའའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་ཉིན་རེ་ཞིང་ལྷའི་ཟས་རོ་སྣ་བརྒྱ་དང་ལྡན་པ་བྱིན་པ་དང། ལྷའི་གོས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་བས། གང་གཞན་ཞིག་གིས་སྟོན་པ་གཞན་ལ་མི་བསྟེན་པའི་དགེ་བསྙེན་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་དང་ལྡན་པ་ཅིག་ལ། འདི་ནི་སངས་

[160B] འདི་ནི་དེ་བས་བསོད་ནམས་ཆེས་གྲངས་མེད་པ་སྐྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང། བརྒྱད་པ་དང། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་
ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང། དགྲ་བཅོམ་པ་དང། རང་སངས་རྒྱས་དག་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་སྙེད་ཀྱི་རང་སངས་རྒྱས་ལ། བསྐལ་པ་གང་གའའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་ཉིན་གཅིག་
བཞིན་དུ་ཟས་རོ་སྣ་བརྒྱ་པ་བྱིན་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ལྷའི་གོས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་བས། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་རི་མོར་བྲིས་པ་དང། འཇིམ་པ་ལས་བྱས་པ་མཐོང་བ་འདི་ཡང་དེ་བས་བསོད་ནམས་ཆེས་གྲང་མེད་པར་བསྐྱེད་ན་
ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་དང། མེ་ཏོག་དང། བདུག་པ་དང། སྤོས་དང། མར་མེ་འབུལ་ན། བསོད་ནམས་དེ་བས་ཆེས་གྲངས་མེད་པ་བསྐྱེད་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་གང་གའའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་ལ་བསྐལ་པ་གང་
གའའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་ཉིན་གཅིག་བཞིན་དུ་ལྷའི་ཟས་རོ་སྣ་བརྒྱ་པ་ཕུལ་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ལྷའི་ན་བཟའ་ཕུལ་བ་བས། གང་གཞན་ཞིག་གིས་ཕྱུགས་ཀྱི་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་
གང་ཡང་རུང་བས་བསྡུ་བར་བྱ་སྟེ། ཐ་ན་ཉིན་གཅིག་ཟན་གཅིག་བྱིན་ན་དེ་ནི་དེ་བས་བསོད་ནམས་ཆེས་གྲངས་མེད་པ་སྐྱེད་དོ། །གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་སྙེད་ཀྱི་ཕྱུགས་ཀྱི་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་དེ་ཙམ་
དུ་བསྟི་སྟང་དུ་བྱས་པ་བས། གང་གཞན་ཞིག་གིས་གླང་པོ་ཆེའི་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བ་གཅིག་ལ་ཉིན་གཅིག་ཟན་གཅིག་བྱིན་ན་དེ་ནི་དེ་བས་བསོད་ནམས་ཆེས་གྲངས་མེད་པ་སྐྱེད་དོ། །གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་གླང་པོ་ཆེའི་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་དེ་ཙམ་དུ་

[161A]༄༅། །བསྟི་སྟང་བྱས་པ་བས། གང་གཞན་ཞིག་གིས་ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་ལ་ཉིན་གཅིག་ཟན་གཅིག་བྱིན་ན་དེ་ནི་དེ་བས་བསོད་ནམས་ཆེས་གྲངས་མེད་པར་སྐྱེད་དོ། །གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བ་དེ་
རྣམས་ལ་དེ་ཙམ་དུ་བསྟི་སྟང་བྱས་པ་བས། གང་གཞན་ཞིག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་ལ་ཉིན་གཅིག་ཟན་གཅིག་བྱིན་ན། དེ་ནི་དེ་བས་བསོད་ནམས་ཆེས་གྲངས་མེད་པ་སྐྱེད་དོ། །གང་གིས་དེ་ཙམ་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ལྟ་བུས་
འགྲོ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བསྟི་སྟང་བྱས་པ་བས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་ལ་ཉིན་གཅིག་ཟན་གཅིག་བྱིན་ན། དེ་ནི་དེ་བས་བསོད་ནམས་ཆེས་གྲངས་མེད་པ་སྐྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཕྱུགས་ཀྱི་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུས་
འགྲོ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བའི་བར་དུ་གང་ཞེ་ན། ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ། འཇམ་དཔལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལྔ་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱུགས་ཀྱི་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུས་
འགྲོ་བ་དང། གླང་པོ་ཆེའི་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བ་དང། ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བ་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བའོ། །ཕྱུགས་ཀྱི་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བ་དང་གླང་པོ་ཆེའི་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་གོ། །ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བ་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་གོ། །དེ་ལ་ཕྱུགས་ཀྱི་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུས་འགྲོ་
པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞེ་ན། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ལྔའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདའ་བར་འདོད་ནས་དེ་ཕྱུགས་ཀྱི་ཤིང་རྟ་ལ་ཞོན་ཏེ་ལམ་དུ་ཞུགས་ནས་དེ་ཡུན་རིང་ཞིག་ལོན་ནས་དཔག་ཚད་བརྒྱར་ཕྱིན་པ་ལས། དེ་རླུང་གི་དཀྱིལ་

[161B] སྐྱེས་བུ་དེ་ཕྱུགས་ཀྱི་ཤིང་རྟས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དག་འདའ་བའམ། བསྐལ་པ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བསྐལ་པར་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཀྱང་འདའ་བར་ནུས་སམ། གསོལ་པ་
བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་གནས་མ་ལགས་ཏེ། གོ་སྐབས་མ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་བཞིན་དུ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མི་འཛིན་མི་ཀློག་ཁ་ཏོན་དུ་མི་བྱེད། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་
པ་རྣམས་ལ་བསྙེན་ཅིང་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བསྟེན་པར་བྱེད། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཀློག་ཅིང་ཁ་ཏོན་དུ་བྱེད་ལ། དཔྱོད་ཅིང་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་ལ། གཞན་ཡང་ཀློག་ཏུ་འཇུག་པ་ནས། ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་བར་དུ་བྱེད་ན། དེ་ནི་དེས་ཤེས་རབ་རྟུལ་པོར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡེ་ཤེས་
ཀྱི་ལམ་ལས་སླར་དྲངས་ནས་ཕྱིར་བཟློག་གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རྟུལ་པོར་འགྱུར་ཞིང་ཉམས་པར་བྱེད་དེ། འདི་ནི་ཕྱུགས་ཀྱི་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བའི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའོ། །དེ་ལ་གླང་པོ་ཆེའི་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞེ་ན། དཔེར་ན་གང་ལ་ལ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་སྙེད་འདའ་བར་འདོད་དེ། ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གླང་པོ་ཆེའི་ཤིང་རྟ་ལ་ཞོན་ནས་ལམ་དུ་ཞུགས་ཏེ། དེས་ལོ་བརྒྱས་དཔག་ཚད་ཉིས་སྟོང་དུ་
སོན་པ་ལས། རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོས་ལམ་དེ་ནས་ཕྱིར་བདས་ཏེ་བཟློག་པ་ནས་གོ་སྐབས་མ་མཆིས་པའི་བར་དུ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་གང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་འཆང་ཞིང་ཀློག་ལ་ཁ་ཏོན་བྱེད་ཅིང་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་
རྣམས་ལ་ཡང་བརྟེན་པ་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཀློག་ཅིང་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་བར་འདི་ནི་གླང་པོ་ཆེའི་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞེ་ན། དཔེར་ན་ལ་ལ་ཞིག་དེ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདའ་བར་འདོད་

[162A]༄༅། །དེ༑ དེ་ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བས་ལམ་དུ་ཞུགས་ན་དེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པར་ནུས་སམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དུས་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ན་འདའ་བར་རྔོ་ཐོགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་བཞིན་
དུ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་རྣམས་ལ་མི་བསྟེན་པ་ནས། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་བར་དུ་སྟེ། ཐ་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའི་ཚིགས་བཅད་གཅིག་ཙམ་ཡང་མི་ཀློག་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀློག་པ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་
པར་བྱེད་པའི་བར་འདི་ནི་ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞེ་ན། དཔེར་ན་ལ་ལ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་སྙེད་འདའ་བར་འདོད་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ལྟ་བུས་དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དག་ལས་
འདའ་བར་ནུས་སམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྔོ་ཐོགས་ཏེ་མྱུར་དུ་ནི་མི་འདས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་བཞིན་དུ་གང་ལ་ལ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཀློག་པ། ཐེག་པ་
ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་གུས་པ་དང་བཅས། ཞེ་ས་དང་བཅས་པར་དེ་ལ་གཞོལ་ཞིང་དེ་ལ་འབད་དེ། དེ་དག་དང་བསྟེན་ཅིང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང། ཀུན་འཛིན་ཅིང་འཆང་བ་ཡིན་ཏེ། སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མི་སྟོང་
ཞིང་རབ་ཏུ་གུས་པས་མེ་ཏོག་དང་བ་དན་གྱི་བར་གྱིས་མཆོད་པར་བྱེད་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ལོབས་པ་རྣམས་ལ་མི་བརྙས་པ་འདི་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་
ཞེ་ན། དཔེར་ན་ལ་ལ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་སྙེད་འདའ་བར་འདོད་དེ། དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་འགྲོ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དག་འདའ་བར་ནུས་སམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་

[162B] སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ཙམ་གྱིས་འདའོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་བཞིན་དུ་གང་ལ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། རབ་ཏུ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་མོས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ལ་མཁས་པ་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱབས་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
སེམས་དང། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང། རྟོན་པ་བཞི་དང། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་ལ་བརྩོན་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ཡང་དེ་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པ་དེ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དམ་པའི་
ཆོས་སྤོང་བ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་སྟེ། བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་འབྱུང་བ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པ་གང་དག་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་མཐོང་བར་གྱུར་ཏེ། དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་དག་ལ་སྦྱིན་པ་
བྱིན་པར་གྱུར་པ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་བསྒོམ་པར་ཡང་གྱུར་ལ་དེ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་རི་མོ་མི་བྱེད་པས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཆད་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གི་འཁོར་དུ་འོངས་ན་ཡང་ལུས་དང་སེམས་ཀྱིས་མཐུན་པ་
མི་བྱེད་ན། དེ་དག་ནི་འཆལ་བའི་ཤེས་རབ་ཏུ་འགྱུར་བའི་ལས་རྣམས་སྩོགས་སོ། །དེ་དག་ནི་ལས་དེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་འདོར་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བོར་བས་འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་འགྱུར་བའི་ལས་དེས་ལོ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མའི་བར་དུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་བཙོས་ཏེ། འཇིག་པ་དང་ཆགས་པའི་བསྐལ་པ་མང་པོར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་ནས་
སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་ཁ་འཁོར་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དང། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་དང། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་གྱུར་པ་ལས་འདི་འདྲ་བར་མི་འགྱུར་

[163A]༄༅། །ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་དང་འདྲ་ཞེས་མི་བྱའོ་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བདུད་ཀྱི་ལས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་འབྱུང་བ་
རབ་འབྱོར་གཞན་ཡང་མིང་ལ་གནས་པས་བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བདུད་འདི་སྐད་སྨྲ་སྟེ། ཁྱོད་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ན་མིང་འདིའོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དེའི་རྗེས་སུ་རྟོག་པར་
འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ལྟས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་མེད་པར་ཡང་དེས་བདག་ལུང་བསྟན་པ་སྙམ་དུ་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་དེ། དེ་དེས་རློམ་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་ལ་ཡང་བརྙས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཐབས་མི་མཁས་ཤིང་ཤེས་རབ་དང་བྲལ་ཏེ། དགེ་བའི་
བཤེས་གཉེན་གྱིས་མ་ཟིན་ཅིང་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོའི་ལག་ཏུ་སོང་བས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ལྟུང་བར་འགྱུར་ཏེ། རློམ་སེམས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་ནི་ལྟུང་བའི་རྩ་བ་བཞི་བས་ཀྱང་ཆེས་ལྕི་སྟེ། འདི་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བདུད་ཀྱི་
ལས་སུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འཇམ་དཔལ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའི་ལེའུ་ལས་ཀྱང། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་ཇི་ཙམ་དུ་ལས་ལ་འཇུག་པ་དེ་ཙམ་དུ་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ། །ཇི་ཙམ་དུ་སྨོན་པ་དང། ཇི་ཙམ་དུ་འཛིན་པ་དང་ཇི་ཙམ་དུ་མཆོག་ཏུ་
འཛིན་པ་དེ་ཙམ་དུ་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ། །ཇི་ཙམ་དུ་འདོད་པ་དང། ཇི་ཙམ་དུ་འདུ་ཤེས་པ་དང། ཇི་ཙམ་དུ་རློམ་སེམས་པ་དང། ཇི་ཙམ་དུ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དེ་ཙམ་དུ་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ། །ལྷའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ། །སྦྱིན་
པའི་སེམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བཟོད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། བསམ་གཏན་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་སེམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ། །སྦྱིན་པ་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་

[163B] བཟོད་པ་འཛིན་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ལེན་པ་དང། བསམ་གཏན་ལ་མཚན་མ་དང། ཤེས་རབ་རྒྱུ་བ་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ། །དགོན་པ་ལ་དགའ་ཞིང་མོས་པའི་སེམས་དང་བཏང་སྙོམས་སུ་ལྟུང་བ་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ། །འདོད་པ་ཉུང་བ་
དང༑ ཆོག་ཤེས་པ་དང། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང། ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་པ་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ། །བདག་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པ། བདག་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པ། བདག་ནི་སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་གནས་པ། བདག་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ལ་
གནས་པ། བདག་ནི་རབ་ཏུ་དབེན་པ་ལ་གནས་པ། བདག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་བསྒྲུབ་ཅིང་གནས་པའོ་སྙམ་དུ་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ། །ལྷའི་བུ་ཇི་ཙམ་དུ་རྟོག་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་
མཐོང་བ་དང། ཐོས་པ་དང། བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་དུ་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ། །ལྷའི་བུས་སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ་བདུད་ཀྱི་ལས་ག་ལས་བྱུང། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་བདུད་ཀྱི་ལས་ནི་བརྩོན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་
ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྷའི་བུ་བརྩོན་པ་ལས་བདུད་གླགས་ཚོལ་གྱི། མི་བརྩོན་པ་ལ་བདུད་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་བདུད་ཀྱི་ལས་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟར་ན་བརྩོན་པ་ཡིན། ཇི་ལྟར་ན་མི་བརྩོན་པ་ཡིན། སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་ཇི་ཙམ་དུ་གཉིས་ལ་
སྦྱོར་བ་དེ་ཙམ་དུ་མི་བརྩོན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་གནས་པ་ནི་གཉིས་ལ་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའོ། །བརྩོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །སྦྱོར་བ་ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །སྦྱོར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་
བ་འདི་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །ལྷའི་བུ་གང་ལ་མིག་ལ་མི་སྦྱོར་བ་དང། གཟུགས་ལ་མི་སྦྱོར་བ་ནས་ཆོས་ཀྱི་བར་ལ་མི་སྦྱོར་བ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ་

[164A]༄༅། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ་ལྷའི་བུ་ཉི་ཤུ་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བདུད་ཀྱི་ལས་ཡང་དག་ཕུལ་ཡིན་ནོ། །ཉི་ཤུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འདོད་ཅིང་འཁོར་བས་སྐྲག་པ་རྣམས་ལ་
བརྟེན་པ་དང། བསྙེན་པ་དང་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ནི་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་ཅིང་སེམས་ཅན་ཡལ་བར་འདོར་བ་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ། །འདུས་མ་བྱས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་ཅིང་འདུས་བྱས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ། །བསམ་གཏན་
བསྐྱེད་ཅིང་བསམ་གཏན་ལས་རྣམ་པར་ལྡོག་པར་ཚོལ་བ་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ། །ཆོས་སྟོན་ཀྱང་ཆོས་ཉན་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མི་སྐྱེད་པ་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ། །ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང། ཡོན་ཏན་གྱི་གནས་ཚོལ་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པ་ཅན་རྣམས་ལ་ཁྲོ་བ་ཡང་བདུད་ཀྱི་
ལས་སོ། །ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཏམ་བརྗོད་ཅིང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཏམ་འཆབ་པའང་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ། །ཟབ་མོའི་གཏམ་འཆབ་ཅིང་གཏམ་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པ་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཤེས་ཀྱང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལམ་ཡོངས་སུ་
མི་ཚོལ་བ་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ། །རབ་ཏུ་བརྩོན་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཀྱང་སེམས་ཅན་མི་བརྩོན་པ་རྣམས་མངོན་པར་མི་སྦྱོར་བ་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་སོགས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པ་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ། །ལྷག་མཐོང་གི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པར་
གནས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལྷག་མཐོང་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་མི་འཇུག་པ་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པ་ཟད་པར་ཚོལ་ཞིང་འཁོར་བའི་རྒྱུན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སྨོད་པ་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྤྱོད་ཅིང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་དམིགས་པ་མི་
འཛིན་པ་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ། །ཐབས་དང་མི་ལྡན་པར་དགེ་བ་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་མི་ཚོལ་གྱི་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་ཕན་པའི་གསང་ཚིག་འཛིན་པ་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ། །མང་དུ་ཐོས་ཀྱང་གཞན་གྱིས་ཤེས་ཀྱིས་དོགས་ཏེ། སློབ་

[164B] །འཇིག་རྟེན་གྱི་དོགས་པའི་ཞལ་ཏ་བྱེད་ཅིང་མང་དུ་ཐོས་པ་མི་ཚོལ་བ་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྨྲ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་སྐལ་བ་མཉམ་པ་རྣམས་ལ་མི་བརྟེན་མི་བསྙེན་བསྙེན་བཀུར་མི་བྱེད་ཀྱི་ཉན་
ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་སྐལ་པ་མི་མཉམ་པ་ལ་དགའ་བ་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ། །གང་གི་ཚེ་བརྒྱ་བྱིན་ནམ། ཚངས་པའམ། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བའམ། རྒྱལ་པོའམ། ཚོང་དཔོན་ནམ། ཁྱིམ་བདག་གི་ལོངས་སྤྱོད་དང། ནོར་དང་རིན་པོ་ཆེ་དང། དབང་ཕྱུག་
གི་ཆེ་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་ཆེ་བ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་མི་བརྟེན་མི་བསྙེན་བསྙེན་བཀུར་མི་བྱེད་པ་འདི་དག་ནི་ལྷའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བདུད་ཀྱི་ལས་ཡང་དག་ཕུལ་ཉི་ཤུའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟུགས་བཟང་
ཞིང་མཛེས་ལ་ཕྱུག་ཅིང་ནོར་ཆེ་བ་དང། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་ཞིང་ནོར་མང་ལ་མཛོད་དང་བང་བ་མང་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་ཏེ། གཟུགས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང། རུས་དང། རིགས་དང། གཡོག་འཁོར་དང། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་སྟོན་པར་གྱུར་པ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་
སུ་བཙལ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་ཞིང་དེ་གཟུགས་དང། ལོངས་སྤྱོད་དང། གཡོག་འཁོར་དང། དབང་ཕྱུག་གི་སྟོབས་ཀྱིས་རྒྱགས་ཤིང་བག་མ་མཆིས་པར་གྱུར་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གཏོགས་པ། ཁྱིམ་གྱི་གནས་ནས་མངོན་པར་བྱུང་བ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་
ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་པ་གདུགས་དང་བསེར་མས་ཤ་དང་ཁྲག་སྐམས་པ། རྐེ་བ། ཉམ་ཆུང་བ། ལུས་རྩས་གཡོགས་པ། མགོ་དང་གོས་ལ་ཞུགས་འབར་བ་བཞིན་དུ་གདུགས་མཚན་དུ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ། དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ལ་རྟག་ཏུ་བརྩོན་
པ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ལ་རྐེ་ཞིང་ཉམ་ཆུང་བ། མདོག་ངན་ཞིང་མི་སྡུག་པར་རིག་ནས། བརྙས་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་དེ་དག་ལས་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཉན་མི་འཚལ་གྱི་དེ་དེ་བས་ཤས་ཆེར་དམན་ཞིང་ཆེས་རྨུགས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱགས་པ་

[165A]༄༅། །དང་བག་མ་མཆིས་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བར་དུ་གཅོད་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། བདག་གི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་དང། གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལོག་པར་བརྗོད་པ་
དང༑ ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་འབར་བ་དང། ཁྲོ་བ་བསྟེན་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་པས་ཀྱང་གང་དག་ཁྱིམ་པར་གྱུར་ཀྱང་ཆོས་རྣམས་ལ་ནན་ཏན་གྱིས་སྒྲུབ་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཆོས་རྙེད་པར་དཀའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཅི་འདྲ་ཞེ་ན། དྲག་
ཤུལ་ཅན་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ། ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་པ་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ལས་རྣམས་བྱེད་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་ངན་པའི་ལས་རྣམས་མི་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་ཚོལ་གྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པས་མི་ཚོལ་ལོ། །མཐུན་པས་ཚོལ་གྱི་མི་མཐུན་
པས་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པས་འཚོ་བ་ཡིན་གྱི་ལོག་པས་འཚོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཆོས་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་ཐོབ་པ་དེ་དག་གིས་གཞན་ལ་འཚོ་བར་མི་བྱེད་དོ། མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པ་མང་ཞིང་སྙིང་པོ་ལེན་ཏོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཕ་མ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དང། བུ་དང་ཆུང་མ་དང། བྲན་
ཕོ་དང། བྲན་མོ་དང། ལས་བྱེད་པའི་མི་དང། ཞོ་ཤས་འཚོ་བ་རྣམས་ཡང་དག་པའི་ལོངས་སྤྱོད་དང། མཛའ་བོ་དང། བྲོན་[?]པོ་དང། ཉེ་དུ་དང། སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་རྣམས་ལ་བཀུར་སྟི་དང། གོང་དུ་ཡང་ཆོས་ལ་འཛུད་པས་གཏོང་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཁྱིམ་པ་རྣམས་
ཀྱི་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་གང་ཞེ་ན། རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ། མིང་ཆེན་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་ཁྱིམ་པ་མི་ཁོམ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དེ་དང་དེར་དམུས་ལོང་དང། བླུན་པ་དང། ལྐུགས་པ་དང། གདོལ་པ་དང། ནམ་དུ་ཡང་བདེ་བ་མི་མྱོང་བར་འགྱུར། སྐུར་པ་
འདེབས་ཕ་མང་བ་དང། མ་ནིང་དང། ཟ་མ་དང། རྟག་ཏུ་བྲན་དང། བུད་མེད་དུ་འགྱུར། ཁྱི་དང་ཕག་དང། བོང་བུ་དང། རྔ་མོ་དང། སྦྲུལ་གདུག་པར་འགྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ནན་ཏན་དུ་མི་བྱེད་དོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། མིང་ཆེན་འདི་ལ་ཁྱིམ་པས་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་ལ་ལྷག་པར་

[165B] འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་སེམས་ཀྱི་བར་ཆད་བྱེད་པ་འདི་ནི་དང་པོའོ། །གཞན་ཡང་ཁྱིམ་པ་དབང་ཕྱུག་གི་གནས་ན་འདུག་ཅིང་ནོར་ལ་ཆགས་པ་དང་བུ་ལ་ཆགས་པས་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཡིད་མི་
ཆེས་ཤིང། བུ་ཕོ་དང། བུ་མོའམ། ཆུང་མའམ། གཉེན་གྱི་ཚོགས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་བར་ཆད་བྱེད་པ་འདི་ནི་གཉིས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཁྱིམ་པ་དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐོས་ན། མ་དད་ཅིང་སྤོང་བར་བྱེད་པ་འདི་ནི་གསུམ་པའོ། །གཞན་ཡང་ཁྱིམ་པ་ཚུལ་
ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་དང། ཐ་བའི་སེམས་མང་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་བཞི་པའོ། །བཞི་པོ་འདི་དག་ལས་ཆོས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་དང་ལྡན་ན། ཁྱིམ་པ་མི་ཁོམ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དེ་དང་དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་
ནན་ཏན་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་མི་ལ་ལ་ཞིག་མི་གཙང་བའི་དོང་དུ་ལྷུང་ནས་མི་གཞན་ལ་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཨ་ལ་ལ། འདི་ལྟར་ཆུ་འདི་ཤིན་ཏུ་དང་བ་ངོ་མཚར་ཏོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། ཆུ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཆུར་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་དེ། དང་བའི་ཆུར་འདུ་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ། །སེམས་ཅན་
གང་ལ་ལ་བདག་ཉིད་འདོད་པའི་འདམ་དུ་བྱིང་བ་དག་གཞན་ཡང་འདོད་པའི་འདམ་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །བདག་ཉིད་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཡང་སར་ལྷུང་བར་བྱས། ཞེ་སྡང་གི་གཡང་ས་དང། གཏི་མུག་གི་གཡང་སར་ལྷུང་བར་བྱས་ལ་གཞན་ཡང་དེ་དག་ཏུ་ལྟུང་བར་བྱེད་དོ། །དཔེར་ན་མི་ལ་ལ་
ཞིག་གིས་དགྲ་བོ་བཟུང་སྟེ། མེ་མདག་མེ་ལྕེ་མེད་པ་དུ་བ་མེད་པ་འདོམ་བདུན་པའི་ནང་དུ་བཅུག་པ་དེ་བཞིན་དུ། །གང་ལ་ལ་མེ་དང་མཚུངས་པའི་འདོད་པ་དང། མེ་དང་མཚུངས་པའི་བུད་མེད་དང་བསྟེན་ཅིང་འདོད་པ་བསྔགས་ཏེ། གཞན་ཡང་འདོད་པ་དག་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ན་དེ་དག་ནི་
གཞན་ཡང་མེའི་རླུབས་སུ་ལྷུང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་ནད་དང་མྱ་ངན་དེ་དག་ལ་ཉེ་བར་སྦྱར་རོ། །དཔེར་ན་མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་མི་གཞན་ལ་ཡང་བདེ་བ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར། སྤུ་གྲིའི་སོ་ལྟ་བུའི་རི་ལ་འཛེག་ཏུ་བཅུག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྤུ་གྲིའི་སོ་ལྟ་བུའི་རི་མཉམ་ཞིང་མི་མཉམ་པ་མེད་པ་འདི་ནི་

[166A]༄༅། །བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཕལ་ཆེར་ཕ་མ་བུ་ལ་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པས་དེའི་ཆུང་མ་ལེན་ཏེ། དེ་དག་གིས་འདོད་པ་བསྔགས་ནས། འདོད་པ་ལ་བཅུག་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་མཛའ་བོའི་གཟུགས་ཀྱི་སྦྲུལ་གདུག་པ་དྲག་ཅིང་ཆེ་བ་སྟོན་ཏོ། །གཡང་ས་བགྲོད་དཀའ་
བ་འཇིགས་འཇིགས་ལྟར་འདུག་པ་ཡང་སྟོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང། དུད་འགྲོ་དང། ཡི་དགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཡང་མཚོན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བད་སའི་རྒྱལ་པོ་ཤར་པས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་སྐྱེས་བུ་འདོད་པ་ལ་ཆགས་
ཤིང་བུད་མེད་ལ་ལྟ་འདོད་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་དང། བྲམ་ཟེ་ལ་བརྟེན་པ་མི་སྲིད་པས་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་དད་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། གཏོང་པ་དང། ཐོས་པ་དང། ཤེས་རབ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་ཏེ་རྨ་ལ་ཆགས་པ། བཙོག་
པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། བཤུལ་བར་མནམ་པ་ལ་དགའ་བ་བུད་མེད་ལ་དད་ཆེ་བ། ཆགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། འགྲོ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་སོང་བ། སྨད་པར་འོས་པ། མི་གཙང་བའི་སྲིན་བུ་དང་འདྲ་བ། སྙིགས་མ་ལེན་པ། ཁྲེལ་དང་ངོ་ཚ་བོར་བ། ལྷ་དང་མིའི་ཆོས་སྟོར་བ། ངན་པར་སྨད་པའི་
འཚོ་བས་འཚོ་བ། མཁས་པས་སྨད་པ། བུད་མེད་ཀྱིས་ཚུགས་པ། བུད་མེད་ཀྱིས་ཁོལ་བ། ངར་སྣབས་དང། ཁ་ཆུ་དང། སྣབས་དང། ཆུ་སེར་དང། རྣག་དང། ཤེ་རུལ་ཟག་པ་མྱོང་བར་བྱེད་པ། མི་གཙང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། བ་ལང་དང། ལུག་དང། བྱ་གག་དང། ཁྱི་དང་
ཕག་དང། ཝ་དང། བོང་བུའི་ཆོས་སྤྱོད་པ། གནོད་པས་འཚོ་བ། ཕ་མ་ལ་ཕངས་པར་མི་འཛིན་པ། དགེ་སྦྱོང་དང། བྲམ་ཟེ་དང། སྦྱིན་གནས་ལ་ཕངས་པར་འཛིན་པ་མེད་པ། སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལ་དད་པ་ཉམས་པ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་
དང༑ གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་ལ་ཞུགས་ཤིང་གཞོལ་བ། སེང་གེ་དང་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་ལུས་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ། ལྕགས་ཀྱི་ཤིང་ཤལ་མ་ལི་མཐོན་པོ་དང། མེ་མ་མུར་ལ་གཞོལ་བ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཡང་སོས་དང་ཐིག་ནག་དང། བསྡུས་འཇོམས་དང། དུ་འབོད་

[166B] དུ་འབོད་ཆེན་པོ་དང་ཚ་བ་དང། རབ་ཏུ་ཚ་བ་དང། མནར་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་ཞུགས་པ་ནི། བུད་མེད་དང་མཛའ་ཞིང་བུད་མེད་དང་འགྲོགས་ཏེ་དགོད་པ་དང། དགའ་བ་དང། རྩེ་བ་དང་གླུ་གར་རོལ་མོ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་སྐྱོ་བ་མི་སྐྱེ་བ་དེ། ཕ་མས་དཀའ་
བ་བྱས་ཤིང་བསྐྱེད་དེ། གཅིན་དང་ཕྱི་ས་ཡང་བཟོད་པར་བྱས་ཤིང་བླངས་ནས། ཟླ་བ་དྒུའམ་བཅུར་རུམ་དུ་བཙས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བས་གསོས་ཤིང་པང་དུ་བླངས་ནས་ནུ་ཞོ་བླུད་ཅིང་རབ་ཏུ་ཉོན་མོངས་པར་གསོས་བསྐྱེད་དེ། འཛམ་བུའི་གླིང་རྣམ་པར་བཀྲ་བ་སྟོན་པ། དོན་དང་
ཕན་པ་དང། བདེ་བ་དང། གྲུབ་པ་དང། ལེགས་སུ་དགའ་བའི་སྦྱིན་པའི་གནས་དེ་དག་གིས་བུ་ལ་ཕན་པ་དང། བདེ་བར་འདོད་པས། བདག་གི་ནོར་གྱི་ཚོགས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་བུ་མོ་དེ་བླངས་ནས་དེ་དེ་ལ་ཆགས་ཤིང་འཁྲིལ་ཏེ། ཕ་རོལ་གྱི་ཁྱིམ་ནས་བླངས་པའི་བུད་མེད་དེ་ལ་ཞེན་ཅིང་བརྒྱལ་ནས་
ཕ་མ་རྒས་གཏུགས་ཏེ། ཉམ་ཆུང། མིག་གིས་མི་མཐོང་བ་དེ་ནོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་མེད་པར་བྱས་ནས། རང་གི་ཁྱིམ་ནས་ཕྱུང་སྟེ་སྐྲོད་དོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གང་ཕ་མ་དཀའ་བ་བྱེད་བྱེད་པ་སྦྱིན་པའི་གནས་ལ་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དག་པའི་བདེ་བས་བསྟི་སྟང་དུ་བྱས་ཞིང་ཡང་དག་པའི་བདེ་བས་བླ་མར་
བྱ་བའི་རིགས་ན། དེས་དེའི་ཚེ་རང་གི་ཁྱིམ་ནས་ཕྱི་རོལ་དུ་ཕྱུང་སྟེ་བསྐྲད་ནས། གཞན་གྱི་ཁྱིམ་ནས་བླངས་པའི་བུད་མེད་ལ་བཟའ་བ་དང། བཏུང་བ་དང། གོས་ཀྱིས་བསྟབས་ནས་དོགས་སུ་བྱས་ཏེ། དེས་གང་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བའི་ཆོས་ནི་སྤངས་གང་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བའི་ཆོས་ནི་བླངས་ནས་སྙིང་རྗེའི་
བག་མེད་ཅིང་བསམ་པ་མེད་པའི་ངན་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ལ་ལྟོས་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཟླ་བ་སྒྲོན་མའི་མདོ་ལས་ཀྱང། འདོད་པའི་ཕྱིར་ནི་བྱིས་པ་རྣམས། །བུད་མེད་རུལ་ལ་སྟེན་བྱེད་དེ། །འགྲོ་བ་རུལ་བར་འགྲོ་འགྱུར་ཞིང། །ངན་འགྲོ་རྣམས་སུ་ལྷུང་བར་འགྱུར། །འཇིགས་པ་ཆེན་པོའི་ཞགས་པ་ནི། །
བུད་མེད་ཞགས་པ་མི་བཟད་པས། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་པ་དང། །བུད་མེད་བསྟེན་པའང་མ་བསྔགས་སོ། །ལམ་འདིས་བྱང་ཆུབ་མི་འགྱུར་བས། །བུད་མེད་རྣམས་ལ་མ་བསྟེན་པར། །སྦྲུལ་གདུག་ཤིན་ཏུ་ཁྲོ་བ་ལྟར། །མཁས་པས་དེ་ནི་རྣམ་པར་སྤོངས། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་

[167A]༄༅། །བསྟེན་པ་ཡི། །བྱང་ཆུབ་ལམ་ལ་སྒོམ་པར་བྱེད། །ལམ་དེ་གོམས་པར་བསྒོམས་བྱས་ནས། །བླ་མེད་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །མི་སྡུག་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། སྲོག་གཅོད་པ་དང། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང། འདོད་
པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉི་ཚེ་ལ་ལོག་པར་བསྒྲུབས་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་གྱི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དམ་པའི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་མདོ་ལས་
གསུངས་པ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པ་དེ་དག་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྲུང་མ་དེ་དག་གིས་ཐོ་འཚམས་ཤིང་བདག་གིས་ལས་བྱས་པ་རྒྱའི་འབུར་ལྟར་བསྟན་ནས་ཁས་ལེན་དུ་བཅུག་སྟེ། རྣམ་པ་དུ་མར་ཉེས་པ་སྣ་ཚོགས་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་དུ་མར་ཡང་ཚོར་བར་བྱེད་དོ། །རྒྱུ་དང་འདྲ་བའི་
འབྲས་བུ་དང། ས་བོན་དང་འདྲ་བའི་འབྲས་བུར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་མི་དགེ་བའི་ལས་རྫོགས་པར་བྱས་པ་བཞིན་དུ། རབ་ཏུ་ཚ་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་མི་དགེ་བའི་ལས་རྫོགས་པའི་འབྲས་བུ་རྫོགས་པར་མྱོང་ངོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལོ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མའི་བར་དུ་སྡིག་པའི་ལས་དགྲར་གྱུར་པ་ཕན་པ་མི་འདོད་
ཅིང་མི་ཕན་པར་འདོད་པ་དེས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པ་དེ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྲེག་གོ། །དེ་བརྒྱ་ལ་ཅི་སྟེ་དེ་ལས་ཐར་ན་ཡང་སྐྱབས་ཚོལ་དཔུང་གཉེན་ཚོལ་ཞིང་བརྒྱུགས་པ་དང། དེས་མཐོང་བ་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་ཁྱི་རླུགས་ནས་ཁ་གདངས་ཏེ་སྟོབས་ཆེ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་མགྱོགས་པ་རྡོ་རྗེའི་ཁ་ཤིན་ཏུ་
འཇིགས་པར་ཟུགས་[?]པ། ཁྱི་ཁྲོ་བོས་བདག་བསྐོར་བར་མཐོང་ནས། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པ་དེ་བྲོས་པར་བརྩལ་བ་དང། ཁྱི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྙགས་ཏེ་དེ་དག་གིས་བཟུང་ངོ། །བཟུང་ནས་ཀྱང་ཁམ་བུ་རེ་རེ་དང་ཆུ་རྒྱུས་ནས་ཆུ་རྒྱུས་དང། གཤེས་ཀྱི་དམིགས་ནས་གཤེས་ཀྱི་དམིགས་
དང༑ རུས་པའི་ཚིགས་ནས་ཚིགས་དང་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཐམས་ཅད་བཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་འཆོས་ཏེ། ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་གྱི་ཤ་ཡང་མ་ལུས་པར་བྱས་ནས། དེ་ནས་ཡང་ཕྱིར་སྐྱེས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཡུན་རིང་པོར་ཁྱི་དེ་དག་འཆའོ། །དེ་ལས་གང་གི་འབྲས་བུ་ཞེ་ན། དེ་ནི་སྲོག་གཅོད་པའི་འབྲས་བུ་

[167B] དེ་ཤ་ཟ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱི་སྲོག་གཅོད་པས་དེ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པའི་འབྲས་བུར་འགྱུར་བ་ནི། ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པ་དེས་ལས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའི་ནོར་མང་པོ་དག་མཐོང་ནས་ལས་ཀྱི་རྒྱུས་རྨོངས་ཏེ། བདག་གི་ནོར་དེ་དག་གཞན་གྱིས་ཁྱེར་བ་སྙམ་ཞིག་ནས་
དེས་དེ་དག་བསྙགས་པ་དང། དེ་གཤིན་རྗེའི་མི་དག་གིས་བཟུང་ནས་བརྒྱངས་ཏེ། མཚོན་གྱིས་བཅད་ཅིང། ཚིགས་སུ་གཏུབས་ཀྱང་ཕྱིར་ཡང་འབྱོར་ཏོ། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པ་དེ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པ་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་མཐོང་ནས་རྒྱུགས་པ་དང། དེ་དག་ཀྱང་གཤིན་
རྗེའི་མི་དེ་དག་གིས་བཟུང་སྟེ། རལ་གྲི་དང། མདུང་ཐུང་དང། མཚོན་རྩེ་གཉིས་པ་དང། གཏུན་འབར་བ་རྣམས་ཀྱིས་དམྱལ་ནས། དེ་དག་མ་བྱིན་པར་བླངས་པའི་འབྲས་བུས་ལོ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མར་མ་བྱིན་པར་བླངས་པའི་འབྲས་བུ་མ་ཟད་མ་བྱང་མེད་པར་མ་གྱུར་གྱི་བར་དུ་མྱོང་ནས་དེ་ཕྱིས་དེ་ལས་
ཐར་པར་འགྱུར་རོ། །འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ནི་ཐལ་ཚན་གྱི་ཆུ་ཀླུང་གིས་བུད་མེད་ཁྱེར་ནས། ཁྱོ་ག་ལ་འབོད་ཅིང་ཆུའི་དབས་གཡེངས་ཏེ། ཕྱེད་ནི་བྱུང་ཕྱེད་ནི་བྱིང་ནས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པ་ལ་འབོད་དེ་ང་ནི་ཐལ་ཚན་གྱི་ཆུ་ཀླུང་གིས་ཁྱེར་ཏེ། མགོན་མེད་ཅིང་ཉམས་ཉེས་པ་ལ་
སྐྱབས་ཀྱིས་ཞེས་ཟེར་ཞིང་བུད་མེད་དེ་དུ་བའི་སྒྲ་དེ་ལས་ཀྱི་རྒྱུས་རྨོངས་པས་ཐོས་ནས། ཐལ་ཚན་གྱི་ཆུ་ཀླུང་དེར་ཞུགས་པ་དང། ཞུགས་མ་ཐག་ཏུ་དེའི་ལུས་ཀྱང་ཐལ་ཚན་གྱི་རྣོ་བས་རུས་པ་ལ་ཤ་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་གྱི་ལྷག་མ་ཡང་མ་ལུས་པར་དེ་ལྟར་ཞིགས་པ་དང། ཡང་ཕྱིར་སྐྱེས་སོ། །དེ་ནས་
ཡང་བུད་མེད་དེ་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་ཐལ་ཚན་གྱི་ཆུ་ཀླུང་གིས་ཁྱེར་ཏེ། བདག་ལ་སྐྱབས་མེད་ཀྱི་སྐྱོབས་ཤིག་ཅེས་བྱི་བོ་ལ་སྨྲས་པ་མཐོང་ནས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པ་དེ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཟིལ་གྱིས་ནོན་ཏེ་ཡང་བུད་མེད་དེ་ལ་བཟུང་བ་དང། དེས་ལྕགས་ཀྱི་མཚོན་ཆའི་སེན་མོ་རྣོན་པོས་ཁྱོ་ག་དེ་ལ་
བཟུང་སྟེ་བྲད་ནས་དེའི་ལུས་ལ་ཤ་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་ཡང་མ་ལུས་པར་གྱུར་ནས་ལུས་ཀུན་ནི་ཁྲག་གིས་ཡོགས་ཏེ། ལུས་ལ་ནི་རྒྱུས་པའི་དྲ་བ་འབའ་ཞིག་ལུས་སོ། །དེ་བུད་མེད་ལ་ཆགས་པས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་ནས་ཡང་རྒྱུགས་ཏེ། དེ་སྡིག་པའི་ལས་དེ་མ་ཟད་མ་བྱང་མེད་པར་མ་གྱུར་གྱི་བར་དུ་ལོ་བརྒྱ་

[168A]༄༅། །སྟོང་དུ་མར་ཐལ་ཚན་གྱི་ཆུ་ཀླུང་གིས་གཡེངས་ནས་དེ་ཕྱིས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དེ་ལས་ཐར་ཏེ་ཐར་ནས་ཀྱང་ཡང་སླར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །ལོངས་སྤྱོད་དང་སྲོག་ལ་ཆགས་པ་ཡང་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གསལ་
རྒྱལ་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་བ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དཔེར་ན། སྐྱེས་པའམ་བུད་མེད་ཅིག་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པའི་རྨི་ལམ་ན། ཀུན་དགའ་ར་བ་ཉམས་དགའ་བའམ། རི་དང་རྫིང་བུ་དང། འབབ་ཆུ་དང་ནགས་ཚལ་དང། ལྗོངས་དང། མཚེའུ་དང། ཆུ་མིག་ཉམས་དགའ་བ་མཐོང་
བ་ལས། དེ་སད་མ་ཐག་ཏུ་ཅི་ཡང་མ་མཐོང་ངོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དཔེར་ན་ཤིང་ལས་མེ་ཏོག་བྱུང་ནས་འབྲས་བུ་འབྱུང་ངོ། །འབྲས་བུ་བྱུང་ནས་འབྲས་བུ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདབ་མ་སྔོན་པོ་བྱུང་ནས་སྐྱ་བོར་འགྱུར་རོ། །སྐྱ་བོ་ལས་ནི་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་དུ་གང་རྒྱལ་
སྲིད་ཀྱི་བདེ་བ་དང། རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་གི་བདེ་བ་དང། འདོད་པའི་བདེ་བ་དང། འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་དབང་བའི་བདེ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། གླང་པོ་ཆེ་དང། རྟ་དང། ཤིང་རྟ་དང། དཔུང་བུ་ཆུང་དང། སྲས་དང། བཙུན་མོ་དང། གཞོན་ནུ་དང། བློན་པོ་དང། རྩིས་པ་དང། སྣ་ཆེན་པོ་ལ་གཏོགས་
པ་དང། སྒོ་བ་དང། འཁོར་དང། ཕ་མ་དང། སྤུན་དང། སྲིད་མོ་དང་ཆུང་མ་དང། བུ་ཕོ་དང། བུ་མོ་དང། རྟེན་གྲོགས་དང། བྲན་ཕོ་དང། བྲན་མོ་དང། ལས་བྱེད་པ་དང། གོ་རེ་ལོང་དང། ཞོ་ཤས་འཚོ་བ་དང། ཡུལ་གྱི་མི་དང། དངུལ་དང། གསེར་དང། ནོར་བུ་དང། རིན་པོ་
ཆེ་དང། གོས་དང། ནོར་དང། འབྲུ་དང། མཛོད་དང། བང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བོར་ཏེ་འགྲོ་དགོས་སོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པ། མི་བརྟན་པ། ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བ། རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན། ཡུན་ཐུང་བ། མི་གནས་པ། གཡོ་བ་འགུལ་བ། མཐར་འཇིག་
པ། སྐད་ཅིག་པ། མཐར་སྡིག་པ། ཟད་ཅིང་འཇིག་པའི་སྒོ། མཐར་འགྱེས་པའི་ཆོས་ཅན། འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ། འཚེ་བ་དང་བཅས་པ། མྱ་ངན་དང་འཁྲུག་པ་མང་བ། འབྲུལ་བ། འཇིག་པ། འཆད་པ། འགྱེས་པ། འཐོར་བ། རྣམ་པར་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་

[168B] ཟད་པ་དང་འཇིག་པར་ལྟ་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་གྱིས་ལ། ཆོས་མ་ཡིན་པས་མ་བྱེད་ཅིག་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་གྱིས་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་མ་བྱེད་ཅིག་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཕྱོགས་བཞི་ནས་རི་ཆེན་པོ་སྲ་བ། སྙིང་པོ་དང་
ལྡན་པ། མ་ཞིག་པ། མ་གས་པ། ཁོང་སྟོང་མ་ཡིན་པ། ཤིན་ཏུ་མཁྲེགས་པ། གཅིག་ཏུ་འདུས་པ་བཞི་གནམ་ལ་རེག་ཅིང་ས་བཟློག་སྟེ། རྩྭ་དང། ཤིང་དང། ཤིང་གེལ་བ་དང། ཡལ་ག་དང། ལོ་མ་ཐམས་ཅད་དང་སེམས་ཅན་སྲོག་ཆགས་འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་ཕྱེ་མར་འཐག་ཅིང་འོང་ན་
དེ་དག་ལས་ནི་མགྱོགས་པས་འབྲོས་པ་དང། སྟོབས་ཀྱིས་བཟློག་པའམ། ནོར་གྱིས་བཟློག་པའམ། རྫས་དང། སྔགས་དང། སྨན་རྣམས་ཀྱིས་བཟློག་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིགས་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་འདི་དག་འོངས་ཏེ། དེ་དག་ལས་མགྱོགས་པས་
འབྲོས་པའམ། སྟོབས་ཀྱིས་བཟློག་པའམ། ནོར་གྱིས་བཟློག་པའམ། རྫས་དང་སྔགས་དང། སྨན་རྣམས་ཀྱིས་བཟློག་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒ་བ་དང། ནད་དང། འཆི་བ་དང། རྒུད་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྒ་བ་ནི་དར་ལ་བབ་པ་
འཇོམས་ཤིང་འོང། །ནད་ནི་ནད་མེད་པ་འཇོམས་ཤིང་འོང། འཆི་བ་ནི་སྲོག་འཇོམས་ཤིང་འོང། རྒུད་པ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་ཤིང་འོང་ངོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་རི་དགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་རི་དགས་ཀྱི་ཆོགས་ཀྱི་ནང་དུ་ཞུགས་ནས་རི་དགས་བཟུང་སྟེ། ཇི་
ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །རི་དགས་དེ་ནི་སྟོབས་པོ་ཆེའི་ཁ་མི་བཟད་པས་བཟུང་བས་དབང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་དུ་འཆི་བདག་གི་གསལ་ཤིང་གིས་ཟུག་སྟེ། རྒྱགས་པ་དང་ནི་བྲལ། མགོན་ནི་མེད། སྐྱབས་ནི་མེད། དཔུང་གཉེན་ནི་མེད། བཤེས་ནི་མེད་
གཤིས་ནི་འཇིག་ཚིགས་ནི་འབྱེ་འབྲལ། ཤ་དང་ཁྲག་ནི་སྐམ་ལུས་ནི་ནད་ཀྱིས་གདུངས། སྐོམ་ནི་སྐོམ། བཞིན་ནི་གྱུར། རྐང་ལག་ནི་གཡོ་བ། ལས་ནི་མི་ནུས། མཐུ་ནི་མེད། ཁ་ཆུ་དང། སྣབས་དང། གཅིན་དང། ངན་སྐྱུགས་ཀྱིས་ནི་ལུས་ལ་གོས། མིག་དང། རྣ་བ་དང། སྣ་

[169A]༄༅། །དང༑ ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་དག་ནི་འགག། སྐྱིགས་བུ་ནི་འབྱུང། སྒྲ་ངར་ངར་པོ་ནི་འདོན། སྨན་པས་ནི་བོར། སྨན་དང། ཁ་ཟས་དང། བཟའ་བ་དང། བཅའ་བ་དང། ཐུག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་གླེས་ལ་བོར་ཏེ། འགྲོ་བ་གཞན་དག་
ཏུ་འགྲོ་བས་མལ་གྱི་ཐ་མ་ལ་ནི་ཉལ། ཐོག་མ་མེད་པའི་སྐྱེ་བ་དང། རྒ་བ་དང། ན་བ་དང། འཆི་བའི་འཁོར་བའི་རྒྱུད་དུ་ནི་ནུབ། སྲོག་ནི་ཅུང་ཟད་ཅིག་ལས། གཤིན་རྗེའི་མི་ས་ནི་འཇིགས་སྐྲག། བྱུར་གྱི་དབང་དུ་ནི་སོང། དབུགས་རྒྱུ་བ་ནི་ཆད། ཁ་དང་སྣ་ནི་གདངས། སོ་ནི་གཙིགས། སྦྱིན་
པ་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྐད་གསོལ་བ་ནི་འདེབས། ལས་ཀྱི་སྲིད་པ་ན་ཡང་སྲིད་པ་ལ་ནི་འཇུག། གཅིག་པུ་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་གྲོགས་ནི་མེད། འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་འདོར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་ནི་འགྲོ། སྐྱས་ཆེན་པོས་ནི་འདེགས། མུན་པ་ཆེན་པོར་ནི་ཞུགས། གཡང་ས་ཆེན་པོར་ནི་ལྷུང། ཁྲོད་སྟུག་པོར་ནི་
འཇུག། དགོན་པ་ཆེན་པོར་ནི་འགྲོ། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོས་ནི་ཁྱེར། ལས་ཀྱི་རླུང་གིས་ནི་བརྡས། ས་ཚུགས་མེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་ནི་འགྲོ། །གཡུལ་ངོ་ཆེན་པོར་ནི་འཇུག་གདོན་ཆེན་པོས་ནི་ཟིན། ནམ་མཁའ་ལ་ནི་འཆེལ། ཕ་མ་དང། ཕུ་ནུ་དང། སྲིང་མོ་དང། བུས་ནི་བསྐོར། དབུགས་
ནི་ཆད། ནོར་བགོ་བཤའ་བྱ་ཞེས་ནི་ཟེར། ཀྱི་ཧུད་མ། ཀྱི་ཧུད་ཕ། ཀྱི་ཧུད་བུ་ཞེས་ནི་ཟེར། སྐྲ་ནི་ཞིགས་ཏེ། སྦྱིན་པ་དང། དཀའ་ཐུབ་དང། ཆོས་འབའ་ཞིག་གྲོགས་སུ་གྱུར་པ་ན། ཆོས་མ་གཏོགས་པར་སྐྱབས་གཞན་མེད། མགོན་གཞན་མེད་གནས་གཞན་མེད། དཔུང་གཉེན་གཞན་
མེད་དོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། ཆོས་ནི་གླིང་དང་གནས་དང། མགོན་དང་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་བས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་མི་རྟག་པར་ལྟ་ཞིང་ཟད་པ་དང། དེངས་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། འཆི་བས་འཇིགས་སྐྲག་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱིས་ཤིག་
ཆོས་མ་ཡིན་པས་ནི་མི་བྱའོ། །ཁྱོད་ཆོས་དང་མཐུན་པར་གྱིས་ཤིག་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་མཐུན་པར་ནི་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ལུས་འདི་འདི་ལྟར་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྲུངས་པ། ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་བཙས་པའང་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡོན་ཏན་

[169B] བཅའ་བ་དང། མྱང་བ་དང། ངོམས་པར་འགྱུར་བ་བསོད་པ། གཙང་མ་མང་པོས་ཚིམ་པར་བྱ་སྟེ། བསྐྱེད་བསྐྱེད་པ་ཡང་ཐ་མའི་མལ་ན་འདུག་པའི་ཚེ། སྨན་པས་བོར་ཞིང་སྨན་དང། ཁ་ཟས་དང། བཟའ་བ་དང། ཐུག་པས་གླེས་ལ་བོར་ནས་
བཀྲེས་པ་དང། སྐོམ་པས་ཉེན་ཅིང་ཡིད་མི་བདེ་བར་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་ལུས་བཀྲུས་ཤིང་བསྐུས་ཏེ། བདུག་པས་བསྒོས། མེ་ཏོག་དྲི་ཞིམ་པོས་བསྒོས་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་དུས་སུ་རང་བཞིན་གྱིས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དྲི་ང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །
རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟར་ཡུལ་ཀ་ཤིའི་རས་དང། མོན་དར་དང། དུ་གུ་ལའི་རས་དང། དར་དང། ཁ་ཆེ་དར་དང། བལ་དང། ཟར་མའི་རས་ལ་སོགས་པའི་གོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་གཡོགས་ཀྱང་ཐ་མའི་མལ་ནང་དུག་པའི་ཚེ། སྣུམ་རྣམ་པ་མང་པོ་དང། ཆུས་རེག་ཅིང་གོས་དྲི་མ་ཅན་གྱོན་ཅིང་འཆི་བའི་དུས་
བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཁྱིམ་ན་བུད་མེད་ཀྱི་ནང་ན་འདུག་བཙུན་མོའི་འཁོར་གྱི་ནང་ན་འདུག་སྟེ། བུད་མེད་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐོར་ཞིང། གར་དང་གླུ་དང་རོལ་མོ་སིལ་སྙན་བྱེད། ཕེག་རྡོབ་དང། པོ་ཝང་བྱེད། གླིང་བུ་ལེན། རྔ་བརྡུང་ཞིང་ཡིད་བདེ་བར་རྩེ་དགའ་ཞིང་དགའ་མགུར་
སྤྱོད་པ་ཡང་འཆི་བས་འཇིགས་སྐྲག་ནས་ཤིན་ཏུ་ཡིད་མི་བདེ་ཞིང་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཁྱིམ་གྱི་ནང་ན་སྤོས་དྲི་ཞིམ་པོས་བསྐུ་བས་ནི་བསྐུས། གཏན་པ་ནི་བཅུག་སྐར་ཁུང་ནི་ལེགས་པར་བཅད། བྱུག་པ་མང་པོས་ནི་བྱུགས། འབྲུ་མར་དྲི་ཞིམ་པོ་དང་ལྡན་པའི་
མར་མེ་ནི་འབར། དར་གྱི་ལྔ་ལྡི་[?]མང་པོས་ནི་བྲེས། མེ་ཏོག་དྲི་ཞིམ་པོའི་སིལ་མ་མང་པོས་ནི་ཆལ་བར་བཀྲམ། པོག་ཕོར་ནས་ནི་བདུག་ཁྲིའི་རྩ་བ་གསེར་དང། དངུལ་དང། བཻ་ཌཱུརྱ་ལས་ནི་བྱས། པ་ཏི་ཀ་དང་དྲེའུ་རྡོག་གི་སྟན་དང། སྟན་ནང་ཚངས་ཅན་དང། ཟ་འོག་གི་སྟན་དང། ཡུལ་ཀ་
ལིང་ཀའི་སྟན་དང། སྟེང་དུ་བཏིང་བ་དང། དེའི་སྟེང་དུ་གདིང་བས་ནི་བཀབ། གཡས་གཡོན་དུ་དར་དམར་པོའི་སྔས་ནི་གཞག་པའི་ཁྲི་ལ་ཉལ་བ་ཡང་བྱ་རོག་དང་བྱ་རྒོད་དང། ཝ་དང། རོ་དང། ཤ་དང། རུས་པ་དང། སྐྲ་དང། ཁྲག་དང། ཞག་དང། ཆུ་སེར་དང། རྣག་གི་

[170A]༄༅། །གནས་མཆོག་ཏུ་འཇིགས་སུ་རུང་བའི་དུར་ས་ཆེན་པོར་པོར་ན། ལུས་གཡོ་བ་མེད་ཅིང་ས་ལ་ཉལ་དུ་གདོན་མི་ཟའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟར་ཡང་ཁྱོད་གླང་པོ་ཆེའི་བྱལ་[*BYA LA?]ཁའམ། རྟའི་རྒྱབ་བམ། ཤིང་རྟ་ལ་ཞོན་ཏེ། དུང་དང། རྔ་དང། རྫ་རྔ་དང། ཁར་རྔ་
དང༑ རོལ་མོ་སིལ་སྙན་གྱི་བྱེ་བྲག་ལེན་པ་དང། གདུགས་དང། རྒྱལ་མཚན་དང། བ་དན་དང། རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་བ་དན་ནི་བསྒྲེང། བསིལ་ཡབ་ནོར་བུའི་ཡུ་བ་ཅན་དང། རྔ་ཡབ་དང། ཤིང་ཏ་ལ་ལས་བྱས་པ་ནི་གཡོ་བ་ཅིང། གླང་པོ་ཆེ་དང། རྟ་པ་དང། དཔུང་བུ་ཆུང་ངུ་མ་ནི་ཕྱི་བཞིན་
འབྲང། རྒྱལ་བུ་དང། བྲམ་ཟེ་བསླབ་པ་ཕོག་པའི་བློན་པོ་དང། མདུན་ན་འདོན་དང། སྐྱེ་བོ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མས་ནི་ཕྱག་བྱ་ཞིང་རྒྱལ་བར་སྤྱོན་ཅིག་རྒྱལ་བར་སྤྱོན་ཅིག་ཅེས་སྙན་པ་བརྗོད་དེ་ཕྱིར་འབྱུང་བ་མྱོང་བ་ཡང་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་གཡོ་བ་མེད་ཅིང་མལ་དུ་ཤི་ནས་མི་བཞིས་
བཏེག་སྟེ། ཕ་དང་མ་དང་ཕུ་ནུ་དང། སྲིང་མོ་དང། ཆུང་མ་དང། བུ་ཕོ་དང། བུ་མོ་དང། རྟེན་གྲོགས་དང། བྲན་ཕོ་དང། བྲན་མོ་དང། ལས་བྱེད་པ་དང། ཞོ་ཤས་འཚོ་བ་དང། བློན་པོ་དང། གྲོང་ཁྱེར་བའི་སྐྱེ་བོ་དག་མྱ་ངན་གྱི་དབང་དུ་སོང་སྟེ། ལག་པ་བཏེག་ནས་བྲང་བརྡུང་
ཞིང་མཆོག་ཏུ་སྙིང་རྗེ་བར་ཀྱི་ཧུད་བུ། ཀྱི་ཧུད་མགོན་པོ། །ཀྱི་ཧུད་ཕུ་བོ་ཀྱི་ཧུད་ཇོ་བོ་ཞེས་དུ་ཞིང་ཞམ་རིང་བ་དང། གྲོང་ཁྱེར་བའི་སྐྱེ་བོ་དག་གི་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པར་མཐོང་སྟེ། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒོར་ཕྱུང་ནས་སའི་འོག་ཏུ་བཅུག་གམ། འབྲོག་དགོན་པར་སའི་འོག་ཏུ་བཅུག་ཀྱང་
བྱ་རོག་དང། བྱ་རྒོད་དང་ཝ་ལ་སོགས་པས་ཟོས་ཤིང་རུས་པ་དེ་དག་མེས་བསྲེགས་སམ། ཆུར་བསྐུར་རམ་སའི་འོག་ཏུ་བཅུག་ཀྱང་རླུང་དང་ཉི་མ་དང། ཆར་པས་ཕྱེ་མར་བྱས་ཏེ། ཕྱོགས་ཕྱོགས་སུ་འཐོར་ཞིང་དེ་ཉིད་དུ་རུལ་བར་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་
ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མི་རྟག་པ། འདི་ལྟར་མི་བརྟན་པ། འདི་ལྟར་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བ། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན། ཡུན་ཐུང་བ། མི་གནས་པ། གཡོ་བ། འགུལ་བ། མཐར་འཇིག་པ། སྐད་ཅིག་པ། མཐར་སྡིག་པ། ཟད་ཅིང་འཇིག་པའི་སྒོ། །མཐར་འགྱེས་པའི་

[170B] འཚེ་བ་དང་བཅས་པ། མྱ་ངན་དང། འཁྲུག་པ་མང་བ། འབྲུལ་བ། འཇིག་པ། འཆད་པ། འགྱེས་པ། འཐོར་བ། རྣམ་པར་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་མི་རྟག་པར་ལྟ་བ་དང། ཟད་པ་དང། འཇིག་པར་ལྟ་བ་དང་
འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཆགས་པ་མེད་པར་ལྟ་བ་དང། ཞེ་སྡང་གིས་སྡང་བ་མེད་པ་དང། གཏི་མུག་གིས་རྨོངས་པ་མེད་པ་དང། རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་དང། འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་བདེ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་མི་ཆགས་པར་བྱའོ། །སྲོག་དང་ནད་མེད་པའི་རྒྱགས་པས་རྒྱགས་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་
ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདོད་པ་རྣམས་རྙེད་པའམ། སོ་སོར་རྙེད་པའམ། བསགས་པའམ། རབ་ཏུ་བསགས་པའམ། བསྟེན་པས་ནི་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ངོམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ང་མི་སྨྲའོ། །གང་དག་ངོམས་པ་དེ་དག་ནི་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ངོམས་སོ་ཞེས་གསུངས་
སོ༑ །རྟག་ཏུ་ལུས་ལ་མི་སྡུག་པར་བསྒོམ་པ་དང་ལྡན་པར་བྱ་སྟེ། དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་གྱི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ། ལུས་འདི་ལ་སྐྲ་དང། སྤུ་དང། སེན་མོ་དང་སོ་དང། རྡུལ་དང། དྲི་མ་དང། པགས་པ་དང། ཤ་དང། རུས་པ་དང། རྒྱུས་པ་དང། རྩ་དང། མཁལ་མ་དང། སྙིང་དང་
མཆིན་པ་དང། གློ་བ་དང། རྒྱུ་མ་དང། གཉེ་མ་དང། ལྒང་པ་དང། ཕོ་བ་དང། སུལ་མངས་དང། ལོང་ཀ་དང། མཆེར་པ་དང། ཕི་ས་དང། མཆི་མ་དང། རྡུལ་དང། སྣབས་དང། ངར་སྣབས་དང། ཞག་དང། ཆུ་སེར་དང། རྐང་དང། ཚིལ་དང། མཁྲིས་ཕ་དང། བད་ཀན་
དང། རྣག་དང། ཁྲག་དང། གླད་པ་དང། གླད་རྒྱས་དང། གཅིན་དག་ཡོད་དེ་དངོས་པོ་དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དེ་འདི་སྙམ་དུ་གང་ཡང་བྱིས་པ་བླུན་པོ་མི་གསལ་བ་མི་མཁས་པ། དེ་ཡང་དངོས་པོ་འདི་དག་
ཤེས་ནས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་མི་བསྐྱེད་ན། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་སྙམ་དུ་སེམས་སོ་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དོན་རྣམ་པར་ངེས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་སྟེ། དགེ་སློང་དག་འདི་ལ་དགེ་སློང་དགོན་པ་ན་འདུག་ཀྱང་རུང། ཤིང་དྲུ་ངན་འདུག་ཀྱང་

[171A]༄༅། །རུང༑ ཁང་སྟོང་ན་འདུག་ཀྱང་རུང་སྟེ། ལུས་འདི་ཉིད་ལ་འོག་གི་རྐང་མཐིལ་ཡན་ཆད། སྐྲ་དང་ཀླད་པ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་མི་གཙང་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གང་བར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་སྟེ། ལུས་འདི་ལ་ཡོད་པ་ནི་སྐྲ་དང། སྤུ་དང་སེན་མོ་དང་
སོ་དང། རྡུལ་དང། དྲི་མ་དང། པགས་པ་དང། ཤ་དང། རུས་པ་དང། རྒྱུས་པ་དང། རྩ་དང། མཁལ་མ་དང། སྙིང་དང། གློ་བ་དང། མཆིན་པ་དང། ཕོ་བ་དང། ལོང་ཀ་དང། རྒྱུ་མ་དང། གཉེ་མ་དང། ལྒང་པ་དང། སུལ་མངས་དང། མཆེར་པ་དང། ཕྱི་ས་དང། མཆི་མ་དང། རྡུལ་དང་
ངར་སྣབས་དང། མཆིལ་མ་དང། ཞག་དང། ཆུ་སེར་དང། རྐང་དང། ཚིལ་དང། རྣག་དང། བད་ཀན་དང། མཁྲིས་པ་དང། ཁྲག་དང། ཀླད་པ་དང། ཀླད་རྒྱས་དང། གཅིན་དང། མིག་རྡུ་དང། རྣ་སྤབས་དང། སོའི་དྲི་མ་དང། ལྕེའི་དྲི་མ་དག་ཡོད་དེ། མི་གཙང་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་
ཀྱིས་གང་བར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་གོ། །དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་འབྲས་སཱ་ལུ་དང། འབྲུ་དང། ནས་དང། གྲོ་དང། མོན་སྲན་གྲེའུ་དང། མོན་སྲན་སྡེའུ་དང། རྒྱ་སྲན་དང། འབྲས་སོ་བ་དང། སྲན་ཆུང་དང། མོན་སྲན་ན་གུ་དང། ཡུངས་ཀར་དང་
འབྲུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གང་བའི་སྦྱང་ཞིག་ཁ་གཉི་ག་ཕྱེ་བ་དེ་ལ་མིག་དང་ལྡན་པའི་མི་ཞིག་གིས་བླུགས་ནས་སོ་སོར་རྟོག་གོ། །སོ་སོར་བརྟགས་ནས་འདི་དག་ནི་འབྲས་སཱ་ལུའོ། །འདི་དག་ནི་འབྲུའོ། །འདི་དག་ནི་ནས་སོ། །འདི་དག་ནི་གྲོའོ། །འདི་དག་ནི་མོན་སྲན་གྲེའུ། །འདི་དག་
ནི་མོ་ན་སྲན་སྡེའུ། །འདི་དག་ནི་རྒྱ་སྲན་ནོ། །འདི་དག་ནི་འབྲས་སོ་བའོ། །འདི་དག་ནི་སྲན་ཆུང་ངོ། །འདི་དག་ནི་མོན་སྲན་ན་གུའོ། །འདི་དག་ནི་འབྲས་དྲུས་པའོ། །འདི་དག་ནི་ཏིལ་ལོ། །འདི་དག་ནི་ཡུངས་ཀར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་སོ། །དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་དུ་དགོན་པ་ན་འདུག་ཀྱང་
རུང། ཤིང་དྲུག་ན་འདུག་ཀྱང་དུང། ཁང་སྟོང་ན་འདུག་ཀྱང་རུང་སྟེ། ལུས་འདི་ཉིད་ལ་འོག་གི་རྐང་མཐིལ་ཡན་ཆད། སྐྲ་དང་གླད་པ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་མི་གཙང་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གང་བར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་ཤིག་ཅེས་གསུངས་སོ། །དཔས་བྱིན་གྱིས་ཞུས་

[171B] འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལུས་འདིའི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མའི་རྒྱུ་ལ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ། །ཕ་མའི་ཁུ་ཆུ་དང་ཁྲག་འདྲེས་པ་ལས་འབྱུང་སྟེ། ལུས་འདི་ལ་ཁུ་ཆུ་དང་ཁྲག་ནི་ལུས་ཀྱི་ཐོག་མའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཐ་མའི་རྒྱུ་ནི་ཟས་འཇུ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁམ་གྱི་བཟའ་བའི་ཟས་
ཟོས་མ་ཐག་ཏུ་བད་ཀན་གྱི་གནས་སུ་འགྲོའོ། །བད་ཀན་གྱི་གནས་སུ་ཕྱིན་ནས། བད་ཀན་གྱིས་རྐྱང་རྐྱང་པོར་བྱས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་མི་གཙང་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་མཁྲིས་པའི་ངས་སུ་འགྲོ་སྟེ། མཁྲིས་པའི་གནས་སུ་ཕྱིན་ནས་ཞུ་ཞིང་སྐྱུར་པོར་གྱུར་ཏེ། རླུང་གི་གནས་སུ་འགྲོའོ། །ཞུ་
སྟེ་རླུང་གི་གནས་སུ་ཕྱིན་ནས་རླུང་གིས་ཚིགས་མ་ལོགས་ཤིག་དངས་[?]མ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་དེ། ཚིགས་མ་ལས་ནི་གཅིན་དང་ངན་སྐྱུགས་ལ་སོགས་ཏེ་དྲི་མ་རྣམས་འབྱུང། དངས་མ་ལས་ནི་ཁྲག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། ཁྲག་ལས་ཤའོ། །ཤ་ལས་ཚིལ་ལོ། །ཚིལ་ལས་རུས་པའོ། །རུས་པ་
ལས་རྐང་ངོ། །རྐང་ལས་ཁུ་ཆུའོ། །ཁུ་ཆུ་ལས་ལུས་འདི་སྟེ། དེ་ལྟར་ཐོག་མ་དང། ཐ་མའི་རྒྱུ་མི་གཙང་བའི་ཕྱིར་ལུས་མི་གཙང་བར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསམ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ། འདི་ལྟར་མི་གཙང་ཕུང་པོའི་ལུས་ལ་ནི། །གཟུགས་མངོན་ང་རྒྱལ་
ཅན་གང་གུས་བྱེད་པ། །བྱིས་པའི་བློ་ཅན་དེ་ནི་མངོན་བཞིན་དུ། །མི་ཤེས་ངན་སྐྱུགས་བུམ་པ་ཐོགས་ཤིང་འགྲོ། །དེ་ཡི་སྣ་ནས་རྣག་ནི་རྣམ་པར་འཛག་ཁ་ནས་དྲི་མི་ཞིམ་པ་རྟག་ཏུ་འབྱུང། །མིག་རྔུ་ཆགས་ཞིང་སྐྱེ་བོའི་སྲིན་བུ་ཅན། །དེ་ལ་སུ་ཞིག་ཆགས་ཞིང་གུས་པར་བྱེད། །དཔེར་ན་བྱིས་པ་
སོལ་བ་ཐོགས་ནས་སུ། །འདི་ནི་དཀར་པོར་བྱ་ཞེས་བདར་ཀྱང་ནི། །དཀར་པོའི་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་ཟད་པར་འགྱུར། །ཕྱིས་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ང་རྒྱལ་ཅན། །དེ་ལྟར་མི་གང་གཙང་སྦྲའི་བློ་གྲོས་ཅན། །ང་ཡི་ལུས་འདི་གཙང་མར་བྱ་ཞེས་ཏེ། །བསྐུས་ཕྱིས་འབབ་སྟེགས་བརྒྱར་ནི་ཁྲུས་བྱས་ཀྱང། །
འཆི་བདག་དབང་གིས་ཟད་འགྱུར་གཙང་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་བསྟན་པ་ལས་ཀྱང། །དེ་ནས་ལི་ཙྪ་བའི་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་ཚད་མེད་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་ཏེ། ཡངས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ན་གནས་ཞིང་འདུག་གོ། །དེ་

[172A]༄༅། །ཐབས་ལ་མཁས་པས་བདག་ཉིད་ན་བ་ལྟ་བུར་བསྟན་ནས། དེ་ལ་ནད་དྲི་བའི་ཕྱིར་ཡངས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ནས་རྒྱལ་པོ་དང། བློན་པོ་ཆེན་པོ་དང། བློན་པོ་དང། གཞོན་ནུ་དང། འཁོར་དང། བྲམ་ཟེ་དང། ཁྱིམ་བདག་དང། ཚོང་དཔོན་དང། ཁྱིམ་པ་དང། ཡུལ་གྱི་མི་
དང༑ དེ་མ་ཡིན་པ་སྲོག་ཆགས་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ནད་འདྲིར་འོངས་ཏེ། དེར་ལྷགས་པ་དེ་དག་ལ། ལིཙྪ་བའི་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞིའི་ལུས་འདི་ཉིད་ལ་བརྩམས་ནས་ཆོས་སྟོན་ཏེ། གྲོགས་པོ་རྣམས་ལུས་འདི་ནི་འདི་ལྟར་མི་རྟག་པ་འདི་ལྟར་མི་བརྟན་པ། འདི་ལྟར་ཡིད་བརྟན་དུ་
མི་རུང་བ། འདི་ལྟར་ཉམ་ཆུང་བ། འདི་ལྟར་སྙིང་པོ་མེད་པ། འདི་ལྟར་ཞིགས་བ། འདི་ལྟར་ཡུན་ཐུང་བ། འདི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བ། འདི་ལྟར་ནད་མང་བ། འདི་ལྟར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །གྲོགས་པོ་དག་འདི་ལྟར་ལུས་འདི་ནི་ནད་མང་པོའི་སྣོད་དེ། མཁས་པས་དེ་ལ་གནས་པར་མི་
བྱའོ། །གྲོགས་པོ་དག་ལུས་འདི་ནི་ཅང་མི་བཟོད་པ་སྟེ། དབུ་བ་རྡོས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལུས་འདི་ནི་རིང་དུ་མི་གནས་པ་སྟེ། ཆུའི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུའོ། །ལུས་འདི་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྲིད་བ་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ། སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུའོ། །ལུས་འདི་ནི་སྙིང་པོ་མེད་པ་སྟེ། ཆུ་ཤིང་གི་ཕུང་པོ་ལྟ་བུའོ། །ཀྱེ་མ་ལུས་འདི་ནི་
རུས་པ་ལ་རྒྱུས་པས་སྦྲེལ་བ་སྟེ། འཁྲུལ་འཁོར་ལྟ་བུའོ། །ལུས་འདི་ནི་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ། །ལུས་འདི་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་མཐོང་བ་སྟེ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ། །ལུས་འདི་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་སྟེ། གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའོ། །ལུས་འདི་ནི་རྐྱེན་
ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་བྲག་ཅ་ལྟ་བུའོ། །ལུས་འདི་ནི་སེམས་འཁྲུག་ཅིང་འགྱེས་པའི་མཚན་མ་སྟེ། སྤྲིན་ལྟ་བུའོ། །ལུས་འདི་ནི་སྐད་ཅིག་ཏུ་འཇིག་པ་དང་ལྡན་ཞིང་མི་གནས་པ་སྟེ། གློག་དང་མཚུངས་སོ། །ལུས་འདི་ནི་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། བདག་པོ་མེད་པའོ། །ལུས་འདི་ནི་
ས་དང་འདྲ་སྟེ་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །ལུས་འདི་ནི་ཆུ་དང་འདྲ་སྟེ་བདག་མེད་པའོ། །ལུས་འདི་ནི་མེ་དང་འདྲ་སྟེ་སྲོག་མེད་པའོ། །ལུས་འདི་ནི་རླུང་དང་འདྲ་སྟེ། གང་ཟག་མེད་པའོ། །ལུས་འདི་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་སྟེ་རང་བཞིན་མེད་པའོ། །ལུས་འདི་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཏེ། ཡང་

[172B] །ལུས་འདི་ནི་བདག་དང་བདག་གི་བ་མེད་པ་སྟེ་སྟོང་པའོ། །ལུས་འདི་ནི་རྩྭ་དང། ཤིང་དང། རྩིག་པ་དང། བོང་བ་དང། མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་སྟེ་བེམས་པོའོ། །ལུས་འདི་ནི་རླུང་གི་འཁྲུལ་འཁོར་དང་ལྡན་པར་འབྱུང་སྟེ་ཚོར་བ་མེད་པའོ། །ལུས་འདི་ནི་རྣག་དང། མི་གཙང་བ་བསགས་
པ་སྟེ༑ གསོག་གོ། །ལུས་འདི་ནི་རྟག་ཏུ་བྱུག་པ་དང་མཉེ་བ་དང། འཇིག་པ་དང་འགྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ་གསོབ་བོ། །ལུས་འདི་ནི་ནད་བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞིས་གཙེས་པའོ། །ལུས་འདི་ནི་རྟག་ཏུ་རྒ་བས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་སྟེ་ཁྲོན་པ་རྙིང་པ་དང་འདྲའོ། །ལུས་འདི་ནི་འཆི་བའི་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ། མཐར་མི་
གནས་པའོ། །ལུས་འདི་ནི་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་སྟེ། གཤེད་མ་དང་དུག་དྲག་པོ་དང་གྲོང་སྟོང་པ་ལྟ་བུའོ། །ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་ལུས་དེ་ལ་སུན་པ་དང། སྐྱོ་བ་སྐྱེད་ཅིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་མོས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །གྲོགས་པོ་རྣམས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། བསོད་ནམས་ལས་སྐྱེས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་སྦྱིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་སྐྱེས་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པ། ཤེས་རབ་ལས་སྐྱེས་པ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལས་སྐྱེས་པ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ལས་
སྐྱེས་པ། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ལས་སྐྱེས་པ། སྦྱིན་པ་དང། དུལ་བ་དང། ཡང་དག་པའི་སྡོམ་པ་ལས་སྐྱེས་པ། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལས་སྐྱེས་པ། བཟོད་པ་དང་དེས་པ་ལས་སྐྱེས་པ། བརྩོན་འགྲུས་དང་བརྟན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལས་སྐྱེས་པ་
བསམ་གཏན་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལས་སྐྱེས་པ། ཐོས་པ་དང། ཤེས་རབ་དང། ཐབས་ལས་སྐྱེས་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལས་སྐྱེས་པ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལས་སྐྱེས་པ། སྟོབས་བཅུ་ལས་སྐྱེས་པ་
མི་འཇིགས་པ་བཞི་ལས་སྐྱེས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ལས་སྐྱེས་པ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེས་པ། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་རིག་པ་ལས་སྐྱེས་པ། མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་ལས་སྐྱེས་པ། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ལས་

[173A]༄༅། །སྐྱེས་པ། བདེན་པ་ལས་སྐྱེས་པ། ཡང་དག་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པ། བག་ཡོད་པ་ལས་སྐྱེས་པའོ། །གྲོགས་པོ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་དགེ་བའི་ལས་ཚད་མེད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ། ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་སྐུ་དེ་ལ་མོས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།། །།
བམ་པོ་གསུམ་པ། དབང་ཕྱུག་གི་གནས་རྙེད་ན་ཡང་སུས་ཀྱང། ལོག་པར་བསྒྲུབ་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་པ་ནི། བདེན་པ་པོའི་ལེའུ་ལས་འབྱུང་བ། སྐྱེ་དགུ་བསྐྱང་བ་ལ་བརྩོན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་འདུ་ཤེས་ལ་གནས་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་མང་དུ་
གནས་པར་བྱའོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། སྐྱེ་དགུའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བུའི་འདུ་ཤེས་དང། མི་སྲུན་པ་ཁྲོ་བ་རྣམས་ལ་ནད་པའི་འདུ་ཤེས་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བའི་འདུ་ཤེས་དང། བདེ་བ་རྣམས་ལ་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་དང། མི་མཛའ་བ་རྣམས་ལ་དེའི་
གཞི་ལས་ཉེས་པར་ལྟ་བའི་འདུ་ཤེས་དང། མཛའ་བ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་འདུ་ཤེས་དང། ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ལ་སྨན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང། བདག་ལ་བདག་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་སྐྱེ་དགུའི་རིས་སུ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བུའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་གནས་
པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ཕས་བུ་བཅོས་པ་ལྟར་མི་སྲུན་པ་ཚར་བཅད་པ་ལ་འཇུག་ཀྱང། སྙིང་རྗེ་བའི་བསམ་པ་མི་གཏོང་བའོ། །མི་སྲུན་པ་རྣམས་ལ་ནད་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་གནས་པ་ནི་སྨན་པ་ལྟར་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ནི་མི་ཁྲོ་ཞིང་སྐྱོན་རབ་ཏུ་བསལ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ལ་
སྙིང་རྗེ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་གནས་པ་ནི། གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤོང་ཞིང་ཕན་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པའོ། །བདེ་བ་རྣམས་ལ་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་གནས་པ་ནི་གཞན་གྱི་ནོར་དང་ཡོ་བྱད་ལ་བརྣབ་སེམས་དང་ཕྲག་དོག་གི་སེམས་མི་བསྐྱེད་པའོ། །མི་མཛའ་བ་རྣམས་ལ་དེའི་གཞི་ལ་ཉེས་
པར་ལྟ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་གནས་པ་ནི་དེའི་གཞི་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་སྟེ། དེས་སྐྱེ་བོ་གཞན་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཀྱི་དགྲ་རྣམས་དང་ཡང་མཛའ་བར་བྱེད་པའོ། །མཛའ་བ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་གནས་པ་ནི་མཛའ་བ་བརྟན་པ་དང། ཐམས་ཅད་དང་མཛའ་བའོ། །ལོངས་སྤྱོད་

[173B] །བདག་ལ་བདག་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་གནས་པ་ནི་ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་དགེ་སྦྱོང་དང། བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་དྲུང་དུ་སོང་སྟེ་རྗེས་སུ་
མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདུ་ཤེས་ལ་གནས་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་གིས་གནས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོ་ནི་སྐྱེས་ཕུལ་བ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཤིན་ཏུ་མང་བར་འཕེལ་བར་འགྱུར་གྱི། ཆོས་དང་མི་མཐུན་པས་ནི་གཡོའི་སྦྱོར་བ་དང། འདུན་པ་རྣམ་པ་
ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ཀྱང་དེ་ལྟར་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡིད་གཉིས་ལེགས་པར་འཇོམས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང། ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ལོག་པར་མི་ལྟུང་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་
པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མྱུར་དུ་མཉེས་པར་བྱེད་ཅིང་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་སྲུང་བའི་ཕྱིར་གནས་པ་ཡིན། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་སྨོད་པ་དང། སྟོང་པ་ཉིད་དང་
མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །མི་དགེ་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། ཉི་མའི་སྙིང་པོའི་ལེའུ་ལས་འབྱུང་བ། མ་འོངས་པའི་དུས་ན་རྒྱལ་རིགས་དང། བྲམ་ཟེའི་
རིགས་དང། རྗེའུ་རིགས་དང། དམངས་རིགས་དག་ཆོས་ཀྱིས་གནས་པའི་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བྱིན་པའི་ཁྱིམ་གྱི་གཞི་དང། ཞིང་གི་གཞི་དང། ཀུན་དགའ་ར་བའི་གཞི་དང། སྐྱེད་མོས་ཚལ་དང། བྲན་ཕོ་དང། བྲན་མོ་དང། ལས་བྱེད་པ་དང། མལ་ཆ་དང། སྟན་དང། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང། ཡོ་
བྱད་ནས་རྐང་འགྲོས་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བྱིན་པ་ལ་བརྐུ་བ་དང། རིལ་གྱིས་འཕྲོག་པ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱ་རིགས་ནས། དམངས་རིགས་ཀྱི་བར་དུ་དེ་དག་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མི་འདོད་པའི་ཆོས་ཉི་ཤུ་དང་མྱུར་དུ་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །ཉི་ཤུ་གང་ཞེ་ན། ལྷ་འབང་པར་འགྱུར་བ་དང། ཕྱོགས་དང། ཕྱོགས་

[174A]༄༅། །མཚམས་སུ་དེའི་མི་སྙན་པ་གྲགས་པར་འགྱུར་བ་དང། དེ་མཛའ་བོ་དང། ཉེ་དུ་དང། སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་ཀྱིས་བོར་བར་འགྱུར་བ་དང། དེ་ལ་དགྲ་མང་བར་འགྱུར་བ་དང། ནོར་དང། འབྲུ་དང། ཡོ་བྱད་འགྲིབ་པར་འགྱུར་བ་དང། གཡེང་བ་མང་བར་འགྱུར་པ་དང། ཡན་
ལག་མ་ཚང་བར་འགྱུར་བ་དང། དེ་གཉིད་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང། དེ་དག་རྟག་དུ་སྐོམ་པས་ཉེན་པར་འགྱུར་བ་དང། དེ་ལ་བཏུང་བ་ཡང་དུག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང། མཛའ་བ་ཡིད་དུ་འཐད་པ་དག་དང་ཡང་མྱུར་དུ་འབྲལ་བར་འགྱུར་བ་དང། རྟག་ཏུ་གཞན་དང་འཐབ་པར་འགྱུར་བ་དང། ཕ་མ་དང། ཆུང་
མ་དང། བུ་ཕོ་དང། བུ་མོ་དང། བྲན་ཕོ་དང། བྲན་མོ་དག་བསྒོ་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་མི་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང། དེའི་ཚིག་གསང་བ་དང། ནོར་གསང་བ་དང། བཙུན་མོའི་འཁོར་གསང་བ་དང། དེའི་གསང་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྣང་ཞིང་མངོན་པར་འགྱུར་བ་དང། བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་
མི་སྡུག་པ་དག་གིས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཆུད་གསོན་པར་འགྱུར་བ་དང། མྱུར་དུ་ནད་དྲག་པོས་བཏབ་པར་འགྱུར་བ་དང། སྨན་དང་ནད་གཡོག་མེད་ཅིང་ཤ་དང་ཁྲག་སྐམས་ལ། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང། བདག་གི་གཅིན་རྐྱགས་[?]ཀྱིས་རེག་སྟེ། འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ་
རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་མི་འདོད་པའི་ཆོས་ཉི་ཤུ་པོ་འདི་དག་དང་མྱུར་དུ་འཕྲད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཆོས་ཀྱིས་གནས་པའི་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བྱིན་པའི་ལོངས་སྤྱོད་དང། ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་དང། ནོར་དང། ཡོ་བྱད་ཕྲོགས་སམ་བདག་སྤྱོད་དམ། གཞན་སྤྱོད་དུ་བཅུག་ན་དེ་འཆི་བའི་དུས་བྱས་ནས། མནར་མེད་
པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ན་ཚེ་བསྐལ་པའི་བར་དུ་ཟངས་བཞུ་བའི་ཁུ་བ་འཐུང་ཞིང་ལྕགས་ཀྱི་ཐུ་ལུམ་ཟ་ལ་མེའི་གོས་གྱོན་ཅིང་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་མྱོངས་བར་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་པར་འདུག་པའི་ཚེ་ཟད་ནས་མྱ་ངམ་དགོན་པ་ཆུ་མེད་པ་ན་ལམ་གོལ་བའི་ཡི་དགས་
དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེས་ན་ཡང་རྐང་པ་དང། ལག་པ་དང། མིག་མེད་པར་སྐྱེའོ། །དེ་ནས་ཕྱོགས་བཞིའི་རླུང་ཚ་བས་སྲེག་ཅིང་སྤུ་གྲི་འདྲ་བའི་ས་ལ་འགྲོ་སྟེ། དེ་ལོ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མའི་བར་དུ་དེ་ན་འདི་འདྲ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བརྒྱ་ལ་ཇི་སྟེ་ན་ཤི་འཕོས་ན་ཡང། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་

[174B] དེ་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྒྱུས་དཔག་ཚད་བརྒྱ་ཁོར་ཁོར་ཡུག་ཏུ་ཆུ་ཟངས་བཞུ་བའི་ཁུ་བ་འདྲ་བ་བྱུང་ནས། དེ་ཆུ་དེའི་ནང་ན་ལོ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མའི་བར་དུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་གནོད་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་ཀྱང་མྱ་ངམ་གྱི་དགོན་པར་
རྫུས་ཏེ་སྐྱེས་ནས། ཤ་སྣ་གུ་ཆེན་པོ་རི་རབ་ཙམ་དུ་གྱུར་ཏེ་དེ་ཕྱོགས་བཞི་ཀུན་ནས་རླུང་ཤིན་ཏུ་ཚ་བས་སྲེག་ཅིང་དེར་ཕྱོགས་བཞི་ནས་གཅན་གཟན་དང། བྱ་ཀུན་ལྷགས་ཏེ་ཟའོ། །དེ་བརྒྱ་ལ་ཇི་སྟེ་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་ན་དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་ཀྱང། ཡང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་སྐྱེའོ། །དེ་ནས་ཤི་
འཕོས་ནས་ཀྱང་ཡང་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་བཟུང་སྟེ། དེ་ཇི་སྟེ་བརྒྱ་ལ་མི་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེས་ན་ཡང། སངས་རྒྱས་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྙིགས་མ་ལྔ་ཅན་དུ་སྐྱེ་ཞིང་མིག་མེད་པ་དང་མི་སྡུག་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་
པོ་ཆོས་ཀྱིས་གནས་པའི་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་དང། ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་དང། ནོར་དང་ཡོ་བྱད་ཕྲོགས་ན། དེ་འདི་ལྟ་བུར་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའི་ལེའུ་ལས་ཀྱང། རིགས་ཀྱི་བུ་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་ལྟུང་བའི་རྩ་བ་ལྔ་སྟེ་
ལྟུང་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་གིས། རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྔོན་བསྐྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཆུད་གཟན་ཏེ། ཕ་ས་[?]ཕམ་ཞིང་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བའི་གནས་ཐམས་ཅད་ནས་ལྷུང་ནས་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བས་
མཆོད་རྟེན་གྱི་རྫས་འཕྲོག་གམ། དགེ་འདུན་གྱི་དང། ཕྱོགས་བཞིའི་དགེ་འདུན་ལ་ཕུལ་བ་འཕྲོག་གམ། འཕྲོག་ཏུ་འཇུག་པ་འདི་ནི་ལྟུང་བའི་རྩ་བ་དང་པོའོ། །གང་ཡང་ཆོས་སྤོང་ཞིང་འགོག་ཏུ་འཇུག་སྟེ། ཉན་ཐོས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་བཤད་པའམ། རང་སངས་རྒྱས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་
བཤད་པའམ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་བཤད་པ་སྤོང་ཞིང་འགོག་ཏུ་འཇུག་པ་འདི་ནི་ལྟུང་བའི་རྩ་བ་གཉིས་པའོ། །གང་ཡང་ངའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ། སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེགས་ནས་གོས་ངུར་སྨྲིག་གྱོན་པ་བསླབ་པ་བཟུང་ཡང་རུང། བསླབ་པ་མ་བཟུང་ཡང་རུང་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་

[175A]༄༅། །ཡང་རུང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡང་རུང། དེའི་གོས་དུར་སྨྲིག་འཕྲོག་གམ། ཁྱིམ་ན་གནས་པར་བྱེད་དུ་བཅུག་གམ། ལུས་ཀྱི་ཆད་པ་གཞུ་བརྡེག་བྱེད་དམ། ཆད་པ་ནོར་འབུལ་དུ་འཇུག་གམ། བཙོན་རར་འཇུག་གམ། སྲོག་དང་བྲལ་བར་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་འདི་ནི་
ལྟུང་བའི་རྩ་བ་གསུམ་པའོ། །རྒྱལ་རིགས་གང་ཡང་ཆེད་དུ་བསམས་ཏེ། མའི་སྲོག་གཅོད་པ་དང། ཕ་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའི་སྲོག་གཅོད་པ་དང། དགེ་འདུན་འདུམ་པ་འབྱེད་པ་དང། ཆེད་དུ་བསམས་ཏེ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ངན་སེམས་ཀྱིས་
ཁྲག་འབྱིན་པ་སྟེ། མཚམས་མེད་པའི་ལས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བའི་ལས་བྱེད་པ་འདི་ནི་ལྟུང་བའི་རྩ་བ་བཞི་པའོ། །རྒྱལ་རིགས་གང་ཡང་རྒྱུ་མེད་པ་སྨྲ་བར་གྱུར་ལ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་གཡེལ་ཏེ། མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་བཟུང་ནས་གནས་ཤིང། སེམས་
ཅན་གཞན་མང་པོ་དག་ཀྱང། མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་སྟེ། འདུལ་ཞིང་འཇུག་པ་འདི་ནི་ལྟུང་བའི་རྩ་བ་ལྔ་པའོ། །ཡང་བློན་པོའི་ལྟུང་བའི་རྩ་བ་ལྟ་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། བློན་པོ་གང་མཆོད་རྟེན་གྱི་རྫས་སམ། དགེ་འདུན་གྱི་དང། ཕྱོགས་བཞི་དགེ་འདུན་གྱི་
རྫས་འཕྲོག་པ་འདི་ནི་ལྟུང་བའི་རྩ་བ་དང་པོའོ། །གང་ཡང་གྲོང་འཇོམས་པ་དང། ལྗོངས་འཇོམས་པ་དང། གྲོང་ཁྱེར་འཇོམས་པ་དང། ཡུལ་འཁོར་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་ལྟུང་བའི་རྩ་བ་གཉིས་པའོ། །ཡང་བློན་པོ་གང་ཆོས་སྤོང་བ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་བཤད་པའམ་
རང་སངས་རྒྱས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་བཤད་པའམ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་བཤད་པ་སྤོང་ཞིང་འགོག་ལ། སུབས་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་ལྟུང་བའི་རྩ་བ་གསུམ་པའོ། །ཡང་བློན་པོ་གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཡང་རུང། ཚུལ་ཁྲིམས་
དང་མི་ལྡན་ཡང་རུང་བ་འཚེ་སྟེ། གོས་དུར་སྨིག་འཕྲོག་གམ། ཁྱིམ་ན་གནས་པར་བྱེད་དུ་འཇུག་གམ། བཙོན་རར་བཅུག་གམ། ཆད་པས་ནོར་འཕྲོག་གམ། སྲོག་དང་བྲལ་བར་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་འདི་ནི་ལྟུང་བའི་རྩ་བ་བཞི་པའོ། །ཡང་བློན་པོ་གང་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་ལས་གང་ཡང་རུང་བས་སྡིག་པ་ལ་སོགས་

[175B] །ཡང་བློན་པོ་གང་གིས་ལྟུང་བའི་རྩ་བ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་བྱས་ན། བློན་པོ་དེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྔོན་བསྐྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཆུད་གཟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཟླ་བའི་སྙིང་པོའི་ལེའུ་ལས་ཀྱང། གྲོགས་པོ་དག་སུ་ངའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་
བ་དང་བཅས་པ་ཆེན་པོ་སྲོག་གཅོད་པར་བྱེད་དམ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང། མི་རིགས་པའི་མི་དགེ་བ་གཞན་བྱེད་པ་དེ། རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་གི་གཙོ་བོས་གྲོང་ཁྱེར་དང། ཡུལ་དང་གཙུག་ལག་ཁང་ནས་བསྐྲད་དེ་ལོངས་སྤྱོད་དང་བྲལ་
ལ༑ རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ངག་གིས་ཆད་པས་གཅད་པར་བྱའི། ལུས་ལ་ནི་ཆད་པས་མི་གཅད་དོ། །སུ་ཞིག་ལུས་ཀྱི་ཆད་པ་གཞུ་བརྡེག་བྱེད་ན་དེ་ནི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ལྷ་དང་མིའི་ནང་དུ་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་ཏེ། མནར་མེད་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ལྷ་ཐམས་ཅད་ནས་
ལུས་སྲུལ་བོའི་བར་དུ་ཇི་སྙེད་འདུས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སེམས་ཤིན་ཏུ་དད་ཅིང་རབ་ཏུ་ཆེར་གུས་ཏེ་ངོ་མཚར་དུ་འཛིན་ཅིང། འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །དེང་སླན་ཆད་བདག་ཅག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་བསྲུང་བར་བགྱིའོ། །དགེ་སློང་
དང། དགེ་སློང་མ་དང། དགེ་བསྙེན་དང། དགེ་བསྙེན་མ་དང། ཐ་ན་གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསླབ་པ་འབྲལ་བ་དང། ཐ་ན་སུ་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སླད་དུ་སྐྲ་དང། ཁ་སྤུ་བྲེགས་ཏེ། ངུར་སྨྲིག་གི་ཚལ་བུ་འཚལ་ཞིང་བསླབ་པ་བཞིན་མི་བགྱིད་ལ་དེ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་མཆིས་ན་ཡང་
བདག་ཅག་གིས་དེ་ལ་སྟོན་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སྲུང་ཞིང་ཡོངས་སུ་བསྐྱང་བར་བགྱིའོ། །ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་སྦྱར་བར་བགྱིའོ། །གལ་ཏེ་རྒྱལ་པོས་ངུར་སྨྲིག་གི་ཚལ་དུ་འཚལ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ། རྐྱེན་གང་ཡང་རུང་བས་ལུས་ཀྱི་ཆད་པ་གཞུ་བརྡེག་བགྱིས་ན། བདག་ཅག་གིས་རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་མི་སྲུང་ངོ། །
མི་བསྐྱང་ངོ། །དེའི་ཡུལ་འཁོར་དུ་བགྱི་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡལ་བར་འདོར་རོ། །དེའི་ཡུལ་འཁོར་དུ་གཡོ་ཐམས་ཅད་དང། འཐབ་མོ་དང། རྩོད་པ་དང། མི་ངས་དང། ནད་དང། མུ་གེ་དང། འཁྲུག་པ་དང། དུས་མ་ལགས་པར་རླུང་ལྡང་བ་དང། དུས་མ་ལགས་པར་ཆར་འབབ་པ་དང་

[176A]༄༅། །ཆར་མི་འབབ་ཅིང་ལོ་མ་རུང་བར་འགྱུར་བའི་རྐྱེན་གནོད་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ཡང། བདག་ཅག་གིས་བཟློག་པར་མི་བགྱིའོ། །དེའི་ཡུལ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱང་ཡུལ་གཞན་དུ་འཆི་བར་བགྱིའོ། །ཡུལ་དེ་ནས་སྦྱིན་གནས་ཀྱང་མ་མཆིས་པར་བགྱིའོ། །བདག་
ཅག་ཀྱང་དེ་ནས་མཆི་བར་བགྱིའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ། །འཕགས་པ་སའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང། སའི་སྙིང་པོ་སྔོན་བྱུང་བ། ཡུལ་ལྔ་ལེན་གྱི་རྒྱལ་པོ་སྡེ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་འབངས་གསད་པ་ལ་ཐུག་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་སྲོག་གི་ཕྱིར་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེགས་ཏེ་ངུར་སྨྲིག་གི་ཚལ་བུ་མགུལ་དུ་བཏགས་
སོ༑ །དེ་ནས་གསད་པ་ལ་ཐུག་པའི་མི་དེ་གཤེད་མས་བཅིང་བ་ལྔས་དམ་པོར་བཅིངས་ནས་དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོ་བི་ཏི་ཁ་ལམ་བ་ཀ་ཞེས་བྱ་བར་བོར་རོ། །དེ་ནས་དེའི་མཚན་མོ་དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོ་དེར་སྲིན་མོ་ཆེན་མོ་མིག་མི་བཟང་མ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཡོག་ལྔ་སྟོང་དང་འོངས་ནས། དེས་བཅིངས་པ་ལྔས་
བཅིངས་པའི་མི་ཞིག་མགོ་བྲེགས་ཏེ། གོས་ངུར་སྨྲིག་གྱོན་པ་མཐོང་ནས་དེས་དེ་ལ་བསྐོར་ཏེ། ཕྱག་འཚལ་ནས་སླར་སོང་ངོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པ་སེང་ལྡེང་སོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་འཁོར་ལྔ་སྟོང་དང། དེ་བཞིན་དུ་གསུམ་པ་ཁྲོ་གཉེར་སྐྲ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དང། བཞི་པ་རལ་གྲི་ཁ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་གིས་
མགོ་བྲེགས་ཏེ། ངུར་སྨྲིག་གི་ཚལ་བུ་གྱོན་པ་དེ་མཐོང་ནས། བཀྲེས་བཞིན་དུ་མ་ཟོས་པར་ཕྱིར་དོང་ངོ། །སའི་སྙིང་པོ་སྔོན་བྱུང་བ་རྒྱལ་པོ་རབ་ཏུ་བསོད་ནམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་བློན་པོས་མི་གསད་པ་ལ་ཐུག་པ་ཞིག་ གླང་པོ་ཆེ་རྒྱགས་པས་གསོད་དུ་བཅུག་པ་དང། གླང་པོ་ཆེ་དེས་མི་དེའི་རྐང་
པ་གཉིས་ནས་བཟུང་སྟེ། མཐུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ས་ལ་བརྡབས་པར་བྱས་པ་དང། མི་དེ་གོས་དམར་པོ་གྱོན་པ་ཞིག་ནས། གླང་པོ་ཆེ་གཏུམ་པས་ཀྱང་གོས་དམར་པོ་གྱོན་པ་མཐོང་བ་དང། སེམས་དད་ནས་མི་དེ་དལ་གྱིས་ས་ལ་གཞག་སྟེ་དུ་བཞིན་དུ་མདུན་ན་འདུག་ཅིང་སྣས་དེའི་རྐང་པ་གཉིས་ལ་ཉུག་གོ་ །དུད་
འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སོང་བའི་མི་ཁོམ་པར་གྱུར་པ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་གོས་དམར་པོ་གྱོན་པ་མཐོང་ནས། བཟོད་ཅིང་སྡིག་པ་མ་བྱས་པར་གྱུར་པ་ལ་ལྟོས། ཡང་མ་འོངས་པའི་དུས་ན། རྒྱལ་པོ་གདོལ་པ་དང། བློན་པོ་དང། བཀྲབས་པ་དང། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་དང། ཁྱིམ་བདག་གདོལ་

[176B] གཡོ་དང་སྒྱུའི་ཚིག་གིས་འཇིག་རྟེན་བསླུ་སྟེ། དེ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཚོལ་ལོ་ཞེས་ཟེར་ལ་བླུན་ཞིང་གཏུམ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་འཇིགས་པ་ལ་མི་ལྟ་བ་དག་འབྱུང་སྟེ། དེ་དག་ནི་ངའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་དང། སྣོད་
དུ་མ་གྱུར་པ་འང་རུང་བ་ལ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ལས་སྙད་བཏགས་ཏེ། འཚེ་ཞིང་ལུས་ཀྱི་ཆད་པའམ། བཙོན་རར་ཞུགས་པའི་ཆད་པའམ། ལོངས་སྤྱོད་དང། ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་དང་དབྲལ་བའི་ཆད་པའམ། ཁྱིམ་པའི་ལས་སྣ་ཚོགས་བྱེད་དུ་གཞུག་པའི་ཆད་པའམ། སྨ་དབབ་པའི་ཆད་པའམ་
བསྙེན་བཀུར་བྱེད་དུ་གཞུག་པའི་ཆད་པའམ། ཆད་པས་བསྡིགས་པ་ནས། སྲོག་དང་བྲལ་བའི་བར་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དུས་གསུམ་དུ་གཤེགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་ལ་རབ་ཏུ་མཉེས་པར་བྱས་པར་གྱུར་བ། མནར་མེད་པར་གཞོལ་ཞིང་དགེ་བའི་རྩ་བ་
ཆད་པ། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་བསྲེགས་པ། མཁས་པ་ཀུན་གྱིས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའོ། །གཞན་ཡང་རྒྱལ་རིགས་གདོལ་པ་ནས་ཁྱིམ་བདག་གདོལ་པའི་བར་དུ་གང་དག་ཕྱོགས་བཞིའི་དགེ་འདུན་ལ་ཕུལ་བ་གཙུག་ལག་ཁང་གི་གྮིའམ། ཀུན་དགའ་ར་བའི་གྮིའམ། ཁྱིམ་གྱི་གྮིའམ་
ཞིང་གི་གྮིའམ། མིའམ་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སོང་བའི་གོས་སམ། བཟའ་བའམ། བཏུང་བའམ། མལ་ཆའམ། ན་བའི་གསོས་སྨན་ནམ། ཡོ་བྱད་དམ། ལོངས་སྤྱོད་དམ། ཀུན་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་སམ། མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུའི་ཤིང་ངམ། ཤིང་བཅུད་ཅན་ནམ། སྤོས་ཀྱི་
ཤིང་ངམ། མཚོན་གྱི་ཤིང་ངམ་གྲིབ་ཤིང་ཡང་རུང་སྟེ། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དང། ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་བྱིན་པ་འཕྲོག་པ་དང། འཕྲོག་ཏུ་འཇུག་པ་དང། བདག་ཉིད་སྤྱོད་པ་དང། གཞན་སྤྱོད་དུ་འཇུག་པ་དང། ངའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་གཤེ་བ་དང། སྤྱོ་བ་དང། སྐྲོད་པ་
དང༑ བརྙས་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་བར་དུ་བྱེད་པ་དང། ཆོས་སྨྲ་བའི་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དུས་གསུམ་དུ་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ནས་མཁས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྤངས་པའི་བར་དུའོ་ཞེས་གསུངས་སོ་

[177A]༄༅། །དེ་ཉིད་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ། བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་སེམས་ཅན་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་རྣམས་ལ་ནི་གནས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང། ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་དང། དབང་ཕྱུག་གི་གནས་ངས་གནང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སའི་སྙིང་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ། གང་བཟོད་པ་མ་ཐོབ་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ངན་སོང་དུ་མི་མཆི་བར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་བཟོད་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང་དེ་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་བཟུང་སྟེ་
གནས་ན་དེ་ལ་ཡུལ་འཁོར་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་དང། ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་དང། དབང་ཕྱུག་གི་གནས་གནང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སའི་སྙིང་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་བཟོད་པ་མ་ཐོབ་ལ། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་དང་ཡང་མི་ལྡན་པ་དེ་དག་ནི་རྒྱལ་རིགས་གདོལ་བ་དག་
སྟེ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཟབ་མོ་འདི་འཇིག་པར་བགྱིད་པར་འགྱུར་ཞིང་དེ་དག་ནི་མནར་མ་མཆིས་པར་མཆི་བར་འགྱུར་བ་ལགས་ན། དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཐར་བར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་གང་དད་པའི་སྟོབས་
ཀྱིས་གོ་ཆ་བགོས་ཏེ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་དད་པ་མང་ཞིང། ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་མི་སྤོང་ལ། ཐ་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་ཀྱང་མ་རུང་བར་མི་བགྱིད་དེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ཡང་རྣམ་པར་མི་འཚེ། ཐ་ན་མགོ་བྲེགས་
ཏེ་གོས་ངུར་སྨྲིག་གྱོན་པ་ལ་ཡང་གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་དང། དགེ་འདུན་དང། མཆོད་རྟེན་གྱི་རྫས་མི་འཕྲོགས་པ་དང། དགེ་སློང་ལ་འཚེ་ཞིང་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལས་བཟློག་པ་དང། ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་ཉན་ཅིང་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་ཉམས་ཀྱིས་ཅི་ནུས་སུ་བསྒྲུབ་པ་
དང༑ ཐེག་པ་གསུམ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་རྣམས་དང་བསྟེན་པ་དང་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དང། ཡི་དམ་ལ་བརྟེན་པ་དང། མི་སླུ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་དང། འཛུད་པ་དང། རབ་ཏུ་འགོད་པར་བྱེད་པ་

[177B] སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཡུལ་འཁོར་གྱི་ཟས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་དང། ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་དང། དབང་ཕྱུག་གི་གནས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་ལོག་པར་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་བར་སྣང་སྟེ། ངས་ཀྱང་དེ་དག་ལ་དེ་སྣང་ངོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་
དེ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ། རྒྱལ་རིགས་ནས་ཁྱིམ་བདག་གི་བར་དུ་དགེ་བ་གང་ལ་ལ་ཞིག་ད་ལྟར་དང་མ་འོངས་པའི་དུས་ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མའི་བར་དུ་བདག་དང་གཞན་དང། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་སྲུང་བ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྲུང་བ་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་
པ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཕྱུག་པ། སྣོད་དུ་གྱུར་པ་དང། སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པ་ནས་མགོ་བྲེགས་ཏེ། ངུར་སྨྲིག་གི་ཚལ་བུ་གྱོན་པའི་བར་ལ་སྲུང་བར་བྱེད། མཆོད་པར་བྱེད་པ་དང། མཆོད་རྟེན་
དང་དགེ་འདུན་ལ་ཕུལ་བ་ལ་བདག་ཀྱང་མི་སྤྱོད། གཞན་ཡང་སྤྱོད་དུ་མི་འཇུག་པ་དང། འཕྲོག་ན་འང་འདོར་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྐྱེད་དོ། །དེ་ནས་ལྷའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ནས། ཤ་ཟའི་རྒྱལ་པོའི་བར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་རིགས་དགེ་བ་ནས། ཁྱིམ་བདག་དགེ་བའི་བར་དུ་གང་ཞིག་ཡོན་ཏན་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་དེ་བདག་ཅག་གིས་རྣམ་པ་བཅུས་བསྲུང་བར་བགྱིའོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། དེའི་ཚེ་བསྲིང་བར་བགྱི་བ་དང། ཚེའི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བ། ཆོས་ཀྱིས་བཟློག་པར་བགྱི་
བ་དང། བྲོ་ནད་མ་མཆིས་པར་བགྱི་བ་དང། གཡོག་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང། ཀུན་སྤྱོད་པ་དང། དབང་ཕྱུག་དང། སྙན་པ་དང། གྲགས་པ་དང། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་བསྐྱེད་པར་བགྱིའོ། །རྒྱལ་རིགས་དགེ་བ་དེ་འཁོར་དང་བཅས་པ་དང་
ཡུལ་འཁོར་མཐའ་དག་བདག་ཅག་གིས་རྣམ་པ་བཅུས་བསྲུང་བར་བགྱིའོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གཞན་གྱི་དམག་ཚོགས་དང། ནང་གི་དམག་ཚོགས་དང། སྡིག་པ་དང། འཆི་བ་དང། ཆར་མི་འབབ་པ་དང། ཆར་ཆེས་པ་དང། དུས་མ་ལགས་པར་རླུང་ལྡང་བ་དང། ཚ་

[178A]༄༅། །བ་དང། གཟའ་དང། རྒྱུ་སྐར་གྱི་གནོད་པ་དང། མུ་གེ་འབྱུང་བ་དང། གློ་བུར་གྱི་བྲོ་ནད་ཀྱིས་འགུམ་པ་དང། ལོག་པར་ལྟ་བ་རྣམས་ལས་བཟློག་པར་བགྱིའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ། །འཕགས་པ་ཟླ་འོད་ཀྱི་ལེའུ་ལས་ཀྱང། གཏོང་བ་པོ་དང། སྦྱིན་བདག་དང། ལྷ་དང་
ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་གང་དག་ངའི་བསྟན་པ་འཛིན་པ་དང། གང་དག་ངའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བ་དང། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་དང་གང་དག་ངའི་བུ་དག་ལས་སྐྱེས་པ་དང། ཆོས་ལས་སྐྱེས་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་དགེ་
སློང་དང་དགེ་སློང་མ་དང། དགེ་བསྙེན་དང། དགེ་བསྙེན་མ་དང། གཞན་དད་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་དང། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དང། གང་དག་དོན་དམ་པའི་བདེན་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ། ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བའི་གཏོང་བ་པོ་དང། སྦྱིན་བདག་དང་
ལྷ་དང་ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དེ་དག་ངས་བྱམས་པ་ལ་བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལག་ཏུ་གཏད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་སྒྲུབ་པ་ལ་གནས་པར་འདོད་པས་སེམས་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་སེམས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་
ཞེ་ན། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་གྱི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལུས་དང་སེམས་རབ་ཏུ་དབེན་པས་སེམས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་སེམས་ལ་འདི་
སྙམ་དུ་བདག་གི་སེམས་འདི་ཅི་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད་དམ། དེ་སྟེ་མི་དགེ་བའམ། འོན་ཏེ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའམ། ཆོས་གང་ལ་སྤྱོད་ཅེས་རྣམ་པར་སྤྱོད་དེ། གལ་ཏེ་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད་ན། དེ་ལ་སེམས་དགའ་བ་དང། རངས་པ་དང། མོས་པ་སྤྱོད་དོ། །དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་
སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནོ། །འོན་ཏེ་མི་དགེ་བ་ལ་སྤྱོད་ན་དེ་ལ་སྐྱོ་བ་མང་བ་དང། རྟོག་པ་མང་བ་ཡིན་ཏེ། མི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་སྤོང་བ་ལ་བརྩོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །མ་སྐྱེས་དགྲའི་མདོ་ལས་ཀྱང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་བསྐྱེད་པ་གང་ལ་

[178B] དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་མཉེས་པར་འགྱུར་བ་དང། ལྷ་རྣམས་མི་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང། བདག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཕྱོགས་འབྲི་བར་འགྱུར་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའི། སེམས་བསྐྱེད་པ་གང་ལ། བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་གླགས་མི་རྙེད་པ་
དང༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཉེས་པར་འགྱུར་བ་དང། ལྷ་རྣམས་དགའ་བ་དང། བདག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཕྱོགས་འབྲི་བར་མི་འགྱུར་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཞུགས་པ་དེའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྨྲ་བ་ལ་དགའ་བར་
མི་བྱ་སྟེ། ལྷག་པའི་བསམ་པ་བསྐུལ་བའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ། བྱམས་པ་འདི་ལ་དགེ་སློང་སྨྲ་བ་ལ་དགའ་བ་ནི་མི་བཙུན་ཏེ། མང་དུ་ཐོས་པས་རྒྱགས་ཤིང་དྲེགས་ནས་བརྗེད་ངས་པ་ཡིན། ནང་དུ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བྲལ་ཞིང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དམུ་རྒོད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། ཞི་གནས་དང་
ལྷག་མཐོང་ཡོངས་སུ་སྤངས་ལ། ལྷ་དང་ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་གྱིས་ཀྱང་དམ་པར་མི་བཀུར་ཞིང་འགྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། སྒྲུབ་པ་ལ་མི་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དམིགས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གྲུབ་པ་མེད་དེ། སྒྲུབ་པ་ཤེས་པར་འདོད་པས་མང་དུ་ཐོས་པ་དང། ནང་དུ་ཡང་དག་
འཇོག་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ། གལ་ཏེ་ཞལ་ཏ་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་མཆོད་རྟེན་གྱིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བཀང་ན། དེས་ང་མི་མཉེས་ཀྱི། གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་
བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་བཟུང་ན། དེས་ང་ལ་བསྟི་སྟང་དུ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱམས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་ལས་སྐྱེས་ཀྱི། དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལས་
ནི་མ་སྐྱེས་སོ། །གལ་ཏེ་ཞ་ལ་ཏ་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལུང་འབོགས་པ་དང། ཁ་ཏོན་ལ་བརྩོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ། དེ་བསོད་ནམས་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཞལ་ཏའི་ཀུན་ཏུ་སྦགས་པས་སྤགས་ན། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་ཆེར་འཕེལ་ཏེ། ལས་ཀྱི་

[179A]༄༅། །སྒྲིབ་པ་ཡང་གཟུང་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཞལ་ཏ་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འཛམ་བུའི་གླིང་ཡོངས་སུ་གང་བར་གྱུར་ཀྱང། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལུང་འབོགས་པ་དང། ཁ་ཏོན་ལ་བརྩོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་ལ་བསྙེན་
བཀུར་དང་གཡོག་བྱའོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་གི་ཚད་ཙམ་གྱི་ལུང་འབོགས་པ་དང། ཁ་ཏོན་ལ་བརྩོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་བརྩོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་ལ་བསྙེན་བཀུར་དང་གཡོག་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཞིང་གནང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ལས་འདི་ནི་དཀའ་བའི་ལས་ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་མངོན་པར་འཕགས་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ནི། རིན་པོ་ཆེའི་ཕུང་པོའི་
མདོ་ལས་འབྱུང་བ། འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འཇུག་པར་འདོད་པའི་ཚོང་པ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་གླིང་ནས། བདག་གི་ཡུལ་དུ་བདེ་བར་ཕྱིན་གྱི་བར་དུ་དེ་གྲུ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །འོད་སྲུངས་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལ་འཇུག་
པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཇི་ཙམ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་ལས་འདས་ཏེ། བདག་གི་ཕའི་སྤྱོད་ཡུལ་འཇུག་པའི་བར་དུའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་གྲུ་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །མ་སྐྱེས་དགྲའི་མདོ་ལས་ཀྱང། ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྩ་བ་མི་གཅོད་པ་དེ་ནི་རྩ་བ་དེ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་སོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱབས་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཚོལ་བའི་ཕྱིར་བཟོད་པས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང། མི་དམིགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་ལ་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང། ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོག་མི་

[179B] །ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་ལོངས་སྤྱོད་དང། འཚོ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བསྒྲུབ་པ་དོན་དུ་གཉེར་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་སྙོམས་པར་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་ཟླ་བ་སྒྲོན་མའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ། ཀྱེ་གཞོན་ནུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་
གཅིག་དང་ལྡན་ན། ཡོན་ཏན་འདི་དག་རྙེད་དེ། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། །ཆོས་གཅིག་པོ་གང་ཞེ་ན། གཞོན་ནུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་སྙོམས་པ་དང། ཕན་པའི་སེམས་དང་
ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་སེམས་དང། མི་མཉམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཡིན་ཏེ། ཆོས་གཅིག་པོ་འདིའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བསམ་གཏན་དང་ཁ་ཏོན་གྱི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། དམ་པའི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ། རིགས་ཀྱི་
བུ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་དང། ཁ་ཏོན་གྱི་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདུ་འཛིའི་གཏམ་མཉན་པ་དང། རི་མོ་འབྲི་བ་དང། སྙན་ངག་སྦྱོར་བ་དང། གཟའི་ཚོགས་དང། རྒྱུ་སྐར་སེམས་པ་དང། ཟས་
རྙེད་པ་བདག་གིར་བྱེད་པ་དང། ཤ་ཟ་མོ་ལྟར་ནོར་བསྒྱུར་བ་སེམས་པ་དང། རྒྱལ་པོ་ལ་བརྟེན་པ་དང་མཁས་པ་རྣམས་ལ་མི་འདྲི་བ་དང། བདེ་བ་ལ་མགྲོན་དུ་འབོད་པ་དང། འདྲེ་ཞིང་གནས་པ་སྟེ་བཅུ་པོ་འདི་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ཚངས་པས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་
ལྷའི་བུ་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སྒྲུབ་པ་འདི་ཆོས་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ཆོས་མི་སྒྲུབ་པ་དེ་ནི་ཆོས་མི་བྱེད་དོ། །གང་མི་བྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཆོས་སྒྲུབ་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་རྣམས་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པས་རྙེད་
པ་དང་བཀུར་སྟི་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། ལྷག་པའི་བསམ་པ་བསྐུལ་བའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ནི་གཏི་མུག་བསྐྱེད་པས་དྲན་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང། བདག་གི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཡོ་བསྐྱེད་པ་དང། རྒྱགས་པ་དང། ང་རྒྱལ་དང། དྲེགས་པ་བསྐྱེད་པ་དང་

[180A]༄༅། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནང་བ་མ་ཡིན་པར་བརྟག་པར་བྱའོ། །རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟི་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ལྟུང་བའི་རྩ་བ་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་སྟོར་བར་བྱེད་པར་བརྟག་པར་བྱའོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ནི་སྔར་བཀུར་སྟི་བྱེད་ལ། ཕྱིས་བཀུར་སྟི་མི་བྱེད་པ་བསམ་
གཏན་དང། ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དང། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དུ་རབ་ཏུ་ལྟུང་བར་བྱེད་པ། ལྷག་སྤྱོད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་མཚུངས་པར་གནས་པ་ཡིན་པར་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ནི་མྱུར་དུ་ཟག་པར་
བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚེར་མ་དང་འདྲ་བར་བརྟག་པར་བྱའོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ནི་ཐར་བར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་འདམ་དང་འདྲ་བར་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སོ་སོར་བརྟགས་ནས་འདོད་པ་ཆུང་བ་ལ་སེམས་གཞོལ་བར་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ལུང་ལས་འབྱུང་བ། ཤིང་ནཡ་གྲོ་དྷ་
ཞིག་གི་དྲུང་ན། ལུག་ཁྱུ་ཆེན་པོ་ཞིག་འཁོད་དེ། ལུག་ཁྱུ་དེའི་ནང་ནས་ཕྱི་ས་ཟ་བའི་ལུག་གཅིག་ཕྱི་ས་ཁུང་དུ་ཕྱི་ས་ཟར་སོང་སྟེ། ཕྱི་ས་ལ་ཅི་འདོད་པ་ཟོས་ནས་མདུན་དུ་ཕྱི་སའི་ཕུང་པོ་བཞག་སྟེ་འདུག་ནས་མགོ་བསྒྱུར་ཞིང་དེ་དེས་དེ་ཙམ་གྱིས་ལུག་གཞན་དག་ལ་བརྙས་པ་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་
དགེ་སློང་ལ་ལ་ཞིག་རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟི་དང། གྲགས་པས་ནོན་ནས་སེམས་ཟིན་པ་དེ། གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་ཞིག་ཏུ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་ཞུགས་ཏེ། དེ་དེར་ཟས་གཙང་མ་ཞིམ་པོ་ཅི་འདོད་པ་ཟོས་ནས་ཕྱི་དེ་ཉིན་ཀྱང་ཟས་ལ་འོས་པའི་ཟས་ཁྱེར་ཏེ་འོངས་ནས་དགེ་སློང་དག་ལ་སྨྲས་
པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཁོ་བོས་ཟས་གཙང་མ་ཞིམ་པོ་འདི་ཅི་འདོད་པ་ཟོས་ནས། ཟས་འདི་མི་དགོས་ཏེ་ལྷག་པར་གཏོར་བའི་རིགས་ན། ཁྱེད་འདོད་ན་འདི་ཟོ་ཤིག་ཅེས་དེ་དེས་དེ་ཙམ་གྱིས་དགེ་སློང་རུང་བ་དེས་པ་གཞན་དག་ལ་བརྙས་པར་བྱེད་དོ། །དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་དུ་རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟི་
དང་གྲགས་པ་ནི་མི་བཟད་པའོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །གཡོ་དང་སྒྱུ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། མ་དྲོས་པའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེའི་བར་དུ་གཅོད་པ་གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གཡོ་དང་སྒྱུའོ། །གཞི་འང་

[180B] གཡོ་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ནན་ཏན་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དག་ལ་བརྟེན་པར་བྱ་སྟེ། སྒྲུབ་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཁ་ན་ལས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། མདོ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔལ་འབྱུང་བ་དང། དཔལ་གྱི་
བློ་གྲོས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལས་འབྱུང་བ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཐོས་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་རག་ལས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་
འབྱུང་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བསྐྱེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་རག་ལས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་
པ་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྩ་བར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་བསགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་གཤེས་གཉེན་གྱིས་བསྲུངས་པའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མགུ་བར་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའོ། །དགེ་བའི་
བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡང་དག་པར་ཟིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ངན་སོང་དུ་མི་ལྟུང་ངོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་མི་ལྡོག་གོ་ །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསམས་པའི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་དང་འགལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡང་དག་པར་ཟིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ས་ལས་ཡོངས་སུ་འདའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བའི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངེས་པར་གྱུར་བ་ལ་མི་འཇུག་གོ་ །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་ལམ་གོལ་བ་ལས་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བའོ། །ཆོས་ཐོས་པར་འགྱུར་བའི་སྤྲིན་གྱི་ཆར་རབ་ཏུ་འབེབས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པར་བྱེད་

[181A]༄༅། །པའོ༑ །འདི་ལྟར་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སུ་བསྐྱེད་པས་མ་ལྟ་བུའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་ཕན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབས་པས་ཕ་ལྟ་བུའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་བསྲུང་བས་མ་
ལྟ་བུའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་འཁོར་བའི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ལས་སྒྲོལ་བའི་མཉེན་པ་ལྟ་བུའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེའི་གླིང་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པས་གདོས་པ་འཛིན་པ་ལྟ་བུའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱ་བ་རྒྱུན་མི་
ཆད་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པར་གྱིས་ཤིག། ཁུར་ཐམས་ཅད་བསྐུར་བས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བའི་ཕྱིར་ས་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་སྒུལ་བའི་ཕྱིར་ཁོར་ཡུག་ལྟ་བུའི་སེམས་དང། ཅི་དགའ་བར་བཀའ་
ཉན་པས་བྲན་ལྟ་བུའི་སེམས་དང། མི་ཁྲོ་བས་ཁྱི་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱེད་ཀྱིས་བདག་ལ་ནི་ནད་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ནི་སྨན་པའི་འདུ་ཤེས་དང། གདམས་ངག་ལ་ནི་སྨན་གྱི་
འདུ་ཤེས་དང། ནན་ཏན་ཉམས་སུ་བླང་བ་ལ་ནི་ནད་འཚོ་བའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ངག་ཐམས་ཅད་ཉམས་སུ་ལེན་
པའི་ཚེ། གངས་ཀྱི་རི་ལ་བརྟེན་པའི་རྩྭ་དང། ཤིང་གེལ་པ་དང། སྨན་དང། ནགས་ཚལ་ལྟ་བུར་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྣམ་པར་འཕེལ་ལོ། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཆུའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣོད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ། །མདོར་ན་སངས་རྒྱས་
དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འཐོབ་ཅིང། ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཁ་ན་ལས་སོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་འབྱུང་ངོ། །རིན་པོ་ཆེའི་ཕུང་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང། འོད་སྲུངས་

[181B] དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོའི་ནང་དུ་གྲུ་ཞིག་ན། གང་དག་ཤིང་ལེབ་བམ། གཞན་ཅི་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་བརྟེན་པ་དེ་དག་ནི་བདེ་བར་འགྲམ་དུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །འོད་སྲུངས་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་ཀྱི་གྲུ་ཞིག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་
ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་ཀྱང། གང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཤིང་ལེབ་ལ་བརྟེན་པ་དེ་དག་ནི། ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་རབ་ཏུ་ཐོབ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོང་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་གླིང་དུ་ཕྱིན་ཏོ། །དེ་བས་ན་འོད་སྲུངས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུ་
ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བླ་ན་མེད་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་པའམ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་དང། རིམ་གྲོ་བྱ་སྟེ་དེ་ལས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་
རྣམ་པར་སྨིན་པའང་མི་ཟད་པར་འགྲུབ་བོ། །ཇི་ལྟར་མེ་ཏོག་བརྩེགས་པའི་མདོ་ལས། སེང་གེ་རྣམ་པར་རྩེ་བ་གང་ཞིག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་སྟེ། སེམས་དང་ནས་མཆོད་པ་དང། གང་ཞིག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རིང་བསྲེལ་
ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པ་ནི། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཉམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། བྱེ་བྲག་གམ་ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་མེད་དོ་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང། ཀུན་དགའ་བོ་གང་ལ་མངོན་དུ་བསྟི་སྟང་བྱེད་པ་ལྟ་ཡང་ཞོག་ངའི་སྐུ་གདུང་ལ་སྐུ་གདུང་གི་
མཆོད་པ་དང། རིང་བསྲེལ་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་ལ་མཆོད་པ་ལྟ་ཡང་ཞོག་ངའི་ཕྱིར་མཆོད་རྟེན་བྱས་པ་རྣམས་ལ་བསྟི་སྟང་བྱེད་པ་ལྟ་ཡང་ཞོག་སྟེ། ཀུན་དགའ་བོ་གང་ལ་ལ་སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་ནས། ཐ་ན་མེ་ཏོག་གཅིག་ནམ་མཁའ་ལ་གཏོར་ན། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་
པ་གང་ཡིན་པ་ནི། ཀུན་དགའ་བོ་ཅི་ཙམ་དུ་ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བ་ན། དེའི་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་མཐོང་བ་དེ་ཙམ་གྱི་བསྐལ་པར་འཁོར་བའི་ཚེ། བརྒྱ་བྱིན་ཉིད་དང། ཚངས་པ་ཉིད་དང། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་རྙེད་པར་མི་ནུས་སོ། །སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་ནས་

[182A]༄༅། །ཐ་ན་ནམ་མཁའ་ལ་མེ་ཏོག་གཅིག་འདོར་བ་ལྟ་ཡང་ཞོག་སྟེ། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དག་ཐ་ན་རྨི་ལམ་ན་སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་ནས་ནམ་མཁའ་ལ་མེ་ཏོག་གཅིག་འདོར་ན། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཡང་ཐ་མར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བར་ང་སྨྲའོ། །གལ་ཏེ་ཐ་ན་
དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སོང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་པའི་དྲན་པ་རྙེད་ན། དེ་དག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་ཐ་མ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་བར་དུ་འགྱུར་བར་ང་སྨྲའོ། །ཀུན་དགའ་བོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་ཡོན་ཕུལ་བ་ཅི་ཙམ་དུ་མཐུ་ཆེ་བ་དང་
སེམས་དང་བ་ཇི་ཙམ་དུ་མཐུ་ཆེ་བ་ལ་ལྟོས། ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་ཟེར་ན། ཀུན་དགའ་བོ་ཚིག་དེའི་དོན་ནི་འདིའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་འདི་སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་
ཞེས་ཟེར་ན། དེ་དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཇི་ཙམ་དུ་ཆུང་ངུ་བསྐྱེད་པ་ཡང་ཆུད་ཟ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐ་ན་སེམས་དང་བ་གཅིག་བསྐྱེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐ་མ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཉ་པ་མཆིལ་
བ་ཐོགས་པས་ཉ་བཤོར་བའི་ཕྱིར་མཆིལ་བ་གཟན་མ་དང་བཅས་པ། མཚོ་ཆུ་ཆེན་པོར་བཅུག་ལ། བཅུག་མ་ཐག་ཏུ་ཉས་མིད་པར་འགྱུར་ན། ཉ་དེ་མཚོ་ཆུའི་ནང་ན་འཕྱོ་ཡང། དེ་སྲད་བུ་སྲ་བ་ཡུ་བ་སྐམ་ས་ལ་བཏགས་པས་བརྟོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉ་བ་མཆིལ་བས་བཤོར་བ་འོངས་
ནས། སྲད་བུ་ཐངས་[?]ཤེས་བྱེད་པ་ལས་ཉ་ཟིན་པར་ཤེས་ཏེ། དེ་སྲད་བུ་དྲངས་ནས་སྐམ་ས་ལ་ཕྱུང་སྟེ། དགའ་དགུར་སྤྱོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དད་པའི་སེམས་ཀྱིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ན། ཐ་ན་དད་པའི་སེམས་
གཅིག་བསྐྱེད་ན་ཡང་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཉེས་པ་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པས། མི་དལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེས་སུ་ཟིན་ཡང། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང། བསྡུ་བའི་དངོས་པོའི་སྲད་བུས་སེམས་ཅན་དེ་དག་བཟུང་ནས་འཁོར་བའི་མཚོ་ཆུ་ནས་བཏོན་ཏེ། མྱ་

[182B] །ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ་ལས། ཀླུའི་བདག་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བརྒྱད་དང་ལྡན་ན་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སངས་རྒྱས་དང་འཕྲད་པ་ཐོབ་བོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་
ཡང་དག་པར་འཛིན་ཏུ་འཇུག་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་དང། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་བྱེད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ལྟ་བ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་
པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྒྲ་གྲགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དང། རྒྱུན་ཞུམ་པ་མེད་པ་དང། རྒྱུན་རྒྱ་ཆེན་པོར་གྱུར་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཚོལ་བའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཀྱང། གང་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་བྱི་དོར་བྱེད་པ་དེ་སྨོན་ལམ་རྣམ་པར་དག་པ་མཆོག་བཞི་རབ་ཏུ་འཐོབ་བོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། མཚན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གཟུགས་སྨོན་ལམ་རྣམ་པར་དག་པ་མཆོག་དང། ཡི་དམ་ལ་བརྟན་པ་སྨོན་ལམ་རྣམ་པར་དག་པ་མཆོག་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་མཐོང་བ་སྨོན་ལམ་རྣམ་པར་དག་པ་མཆོག་དང། འཁོར་ཆེན་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྨོན་ལམ་རྣམ་པར་དག་པ་མཆོག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་རྣམས་ལ་མེ་ཏོག་འབུལ་ལམ། སྤོས་རིས་འདྲི་ན་མ་ཚང་བ་མེད་པ་བརྒྱད་ཐོབ་སྟེ་
བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང། ལོངས་སྤྱོད་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང། གཡོག་འཁོར་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང། ཐོས་པ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང། ཤེས་རབ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང། སྨོན་ལམ་
མ་ཚང་བ་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་ཀྱང། སའམ། རྡོ་ཐལ་ལམ། ཤིང་ངམ། རྡོའམ། རུ་གར་རམ། ལྕགས་སམ། གསེར་རམ། དངུལ་ལམ། བཻ་ཌཱུརྱའམ། ཤེལ་ལམ། མུ་ཏིག་དམར་པོའམ། རྡོའི་སྙིང་པོ་

[183A]༄༅། །འམ༑ སྦུག་གམ། དུང་ངམ། མན་ཤེལ་ལམ། སྤོས་སམ། རས་སམ། ཤིང་ལེབ་བམ། རྩིག་ངོས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་བྲི་བར་བྱ། རལ་བ་གསོ་བར་བྱ། འདྲུམ་[*DRUM?]པ་བཅོས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་
བྱས་ན། རིགས་དམའ་བ་རྣམས་དང་སྡིག་པ་བྱེད་པའི་རིགས་རྣམས་དང། ལོག་པར་ལྟ་བའི་རིགས་རྣམས་སུ་མི་སྐྱེ་སྟེ། ཡན་ལག་གང་ཡང་རུང་བ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དད་པ་རྙེད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་སྐུའི་གཟུགས་བྱས་ནས། ལས་དེས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་མྱོང་ན་ཡང་ཆུང་དུ་མྱོང་སྟེ། ཐེག་པ་གསུམ་ལས་ཐེག་པ་གང་ཡང་རུང་བས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་མི་ཞིག་མི་གཙང་བས་རེག་པ་ལས་རབ་ཏུ་དག་པར་བཀྲུས་ཏེ། སྤོས་ཀྱིས་བྱུགས་ན་དེའི་དྲི་མི་
ཞིམ་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཚམས་མེད་པ་བྱས་པ་དེའི་སྡིག་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་དང་ལྡན་ཡང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དད་པ་རྙེད་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་བྱས་ན། དེའི་སྡིག་པ་ཇི་ལྟར་མེའི་ཕུང་པོས་མར་ཚིག་
སྟེ༑ དུ་བ་ཡང་མི་མངོན་པ་བཞིན་དུ། དེའི་སྡིག་པ་དེ་ཡང་མི་སྣང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཁྱིམ་གྱི་ནང་ནས་བྱུང་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། རིན་པོ་ཆེའི་ཕུང་པོའི་མདོ་ལས། སེམས་ཅན་གང་དག་སྲིད་པ་
གསུམ་དུ་གཏོགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། སོ་སོ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་འཕང་དུ་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཙམ་བྱས་ཏེ། དེ་དག་ལ་བསྐལ་བ་གང་གའའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་སོ་སོ་ནས་བསྟི་སྟང་དུ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟི་སྟང་བྱས་པ་བས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དང་མ་བྲལ་བ་གང་གིས་མེ་ཏོག་གཅིག་ཕུལ་ན། དེ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྔ་མ་བས་ཆེས་མང་དུ་སྐྱེད་དོ་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་རིན་པོ་ཆེའི་ཕུང་པོའི་མདོ་ཉིད་ལས། གང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་

[183B] ཐམས་ཅད་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ལ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་རེ་རེས་ཀྱང། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཙམ་གྱི་མར་མེའི་སྣོད་བྱས་ཏེ། རི་རབ་ཙམ་གྱི་སྙིང་པོ་བསྲེགས་ལ་སོ་སོ་ནས་
འདི་འདྲ་བའི་མར་མེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ལ་མཆོད་པ་བྱས་པ་བས། གད་ཁྱིམ་གྱི་གནས་ནས་མངོན་པར་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མར་མེའི་སྙིང་པོ་ཡུངས་མར་གྱིས་བསྐུས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་གྱི་དྲུང་དུ་བཟུང་ན། མར་མེ་ཕུལ་བ་སྔ་
མས་སྙིང་པོ་ཡུངས་མར་གྱིས་བསྐུས་པ་དེའི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་མི་ཆོག་པ་ནས། རྒྱུའི་བར་དུ་ཡང་མི་ཆོག་གོ། །གང་ཡང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དེ་དག་གིས། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ། བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟི་སྟང་དུ་བྱས་
པ་བས། གང་ཡང་ཁྱིམ་གྱི་གནས་ནས་མངོན་པར་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསོད་སྙོམས་བླངས་ཏེ། ལྷུང་བཟེད་དུ་འོངས་པ། གཞན་དང་བགོས་ཏེ་ཟོས་ན། དེ་ནི་དེ་བས་ཆེས་ཆེར་འཕགས་སོ། །གང་ཡང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དེ་དག་གིས། རི་རབ་ཙམ་
གྱི་ཆོས་གོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་ཕུལ་བ་བས། གང་ཡང་ཁྱིམ་གྱི་གནས་ནས་མངོན་པར་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་གོས་གསུམ་པོ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ལ་
སོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ལ་ཕུལ་ན་སྔ་མའི་ཆོས་གོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ། དགེ་སློང་ལ་ཆོས་གོས་བྱིན་པ་འདིས་ཟིལ་དུ་བརླག་གོ། །གང་ཡང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དེ་དག་རེ་རེས་འཛམ་བུའི་གླིང་ཐམས་ཅད་མེ་ཏོག་གིས་བཀང་སྟེ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ལ་ཕུལ་བ་བས། གང་ཡང་ཁྱིམ་གྱི་གནས་ནས་མངོན་པར་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ལ་ཐ་ན་མེ་ཏོག་གཅིག་ཕུལ་ན། སྦྱིན་པ་སྔ་མས་སྦྱིན་པ་འདིའི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་མི་ཆོག་པ་ནས་རྒྱུའི་བར་དུ་ཡང་མི་ཆོག་གོ་

[184A]༄༅། །ཞེས་གསུངས་སོ། །མཐར་གྱིས་ཡང་དག་པར་འཕགས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང། བཟང་པོ་ཕན་ཡོན་བཞི་པོ་འདི་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད་པ་ལ་སྤྲོ་པ་ཡིན་ནོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། སྦྱིན་གནས་
མཆོག་ལ་བདག་མཆོད་པར་འགྱུར་བ་དང། བདག་ལས་ཟླ་བལྟས་ཏེ། སེམས་ཅན་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་མཆོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཆོད་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྟན་པར་འགྱུར་བ་དང། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མངོན་དུ་མཐོང་
ནས། དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་པར་འགྱུར་པ་སྟེ། བཞི་པོ་འདི་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་དང་རིམ་གྲོ་བྱ་བ་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ལ་མཆོད་པ་དང། རིམ་གྲོ་བྱ་བ་བླ་ན་མེད་པའོ། །གསུམ་གང་ཞེ་ན། གང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང། གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། གང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པའོ་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །
དོན་དམ་པའི་མཆོད་པ་ལ་ཡང་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱ་སྟེ། བྱམས་པ་སེང་གེའི་སྒྲའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ། སངས་རྒྱས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་ལས་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་ཡང་མེད་ན། སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་པ་
གང་ཞེ་ན། གང་འདུ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་མ་མི་བསྐྱེད་པའོ། །གང་ལ་སེམས་མེད་པ་དང། སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང། སངས་རྒྱས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་མེད་པ་དང། ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་མེད་པ་དང། དགེ་འདུན་དང། གང་ཟག་དང། བདག་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་འདུ་
ཤེས་པ་མེད་པ་འདི་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཀྱང། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གའའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིང་བསྲེལ་གྱིས། ཁ་བཅིང་དུ་རུང་བ་ཙམ་དུ་གང་བར་གྱུར་པ་དང་

[184B] བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་བླང་ངོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིང་བསྲེལ་དག་ནི་དེ་ལས་བྱུང་བས་ན་མཆོད་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་རིང་བསྲེལ་རྣམས་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མོས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའོ། །དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དག་པ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་ཅི་འདྲ་ཞེ་ན། མདོ་སྡེ་དུ་མ་ལས་ཐོས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐྱེ་བ་སྲིད་པའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འདོད་པས་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བློ་ཡོངས་སུ་བཏང་སྟེ། དེས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་
ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་མཐའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང། རང་བཞིན་གྱི་
ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་མཐའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང། རྨི་ལམ་གྱི་མཐའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་མཐའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང། ཆགས་པ་མེད་པའི་
མཐའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང། བདག་གི་རང་བཞིན་གྱི་མཐའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་མཐའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཁོང་དུ་

[185A]༄༅། །ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་དག་ཐོག་མ་ནས་མ་སྐྱེས་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་གང་མ་སྐྱེས་མ་བྱུང་པ་དེ་ལ་འབྲལ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པ་མི་བརྗོད་མི་སྟོན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་གིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདས་པ་དང། མ་བྱོན་པ་རྣམས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་མངོན་དུ་བྱས་ཤིང། སྐད་ཅིག་
ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱ། སྐད་ཅིག་དེ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་བལྟ་བར་བྱ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་གཉིས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་བསྐྱེད་པར་མི་བྱ། མི་
གཉིས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་མ་ཡིན། སེམས་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་མ་ཡིན། བདག་གི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་མ་ཡིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་
སུ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སེམས་ཅན་ཕ་རོལ་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པར་འགྱུར་བའི་ཚིག་གོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སེམས་ཅན་ཕ་རོལ་གྱི་སྐྱོ་བ་སྐྱེད་
པའི་ཚིག་སྟེ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་ཅན་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་དང། བསམ་པ་ཡོངས་སུ་བསྐང་བར་
བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་སྣང་ངོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚད་དང་མཉམ་པ་ཞིག་ཤར་ལ། དེ་ཤར་ནས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆུ་ཡོངས་སུ་དང་བའི་སྣོད་ཐམས་

[185B] ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་དུ་ཕྱིན་པ་སྣང་བར་གྱུར་ཀྱང་དེའི་ནང་ན་ཆུའི་སྣོད་གཅིག་ཅིག་ཆག་གམ། དེ་ནས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཕྱུང་ངམ། སྟོང་པར་གཞག་པར་གྱུར་ཀྱང། ཉི་མའི་གཟུགས་བརྙན་
ཡང་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ན། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་རམ་གཅིག་གིས་ཉེས་ཏེ་སྣོད་དེར་ཉི་མའི་གཟུགས་བརྙན་མི་སྣང་བར་མ་གྱུར་གྲང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་བྱུང་བའི་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་
ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། སྣོད་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཉི་མའི་གཟུགས་བརྙན་མི་སྣང་གི་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་ཉེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོས་སྨྲས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་འཆར་བར་འགྱུར་བའི་ཚེ་ཡང་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རབ་འབྱམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་དབྱིངས་ཀུན་དུ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འཆར་ཏེ། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རབ་འབྱམ་ཀུན་གྱི་སེམས་ཅན་རྙོག་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆུའི་སྣོད་ཐམས་ཅད་ལ་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རྙོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟག་
ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣང་ཡང་སེམས་ཅན་སེམས་རྙོག་པ་དང་ལྡན་ཞིང་སྣོད་ཆག་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འཕོ་བ་མི་མངའ་ཡང་ཐམས་
ཅད་དུ་སྐྱེ་བར་སྣང་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རབ་འབྱམ་ལ་ལ་ཞིག་གི་སེམས་ཅན་སྣོད་ཆག་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའམ། སེམས་རྙོག་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་བསྒྲིབས་པ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ཡང། དེར་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྣང་ན་
ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཉེས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའམ། གཅིག་ཏུ་མ་གྱུར་གྲང་ངོ། །སྨྲས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་དགེ་བའི་རྩ་བ་

[186A]༄༅། །དང་མི་ལྡན་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ནི་མི་བརྗོད་དོ། །སྨྲས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་འོ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་
འདའ་བ་ཡང་དེ་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གཞན་ཡང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་སྟོན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་འབྱུང་བ་ཡང་མེད། ཡོངས་སུ་མྱ་
ངན་ལས་འདའ་བ་ཡང་མེད་དོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་མེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ན་ཡང་མེའི་དགོས་པ་སྒྲུབ་བོ། །དེ་ལས་གྲོང་ངམ། གྲོང་ཁྱེར་རམ། གྲོང་རྡལ་ལམ། ཡུལ་ལམ། ཕོ་བྲང་འཁོར་ཏམ། རྒྱལ་པོའི་གནས་ཤིག་ཏུ་མེ་ཤི་བར་གྱུར་ན་
ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དུ་མེ་ཐམས་ཅད་ལྷག་མ་མེད་པའམ། གཅིག་ཏུ་ཤི་སྟེ་ཞི་བར་མ་གྱུར་གྲང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་བྱུང་བའི་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལྟ་མ་
ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རབ་འབྱམ་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་པ་ལས་དུས་གཞན་ཞིག་ན་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་ཕྲིན་ལས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྲུབ་ནས། ཞིང་གི་གྲངས་སུ་བྱ་བ་ལ་ལ་ཞིག་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བསྟན་པར་གྱུར་པ་ན། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ནས་ཀྱང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ། གཅིག་
ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མ་གྱུར་གྲང་ངོ། །སྨྲས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལྟ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་

[186B] །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གཞན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་མཁན་པོ་མཁས་པ་ལས་ལོབས་པ་ཤིན་ཏུ་བྱང་བ་ཞིག་གིས་སྔགས་དང་རིག་སྔགས་ཀྱི་སྟོབས་དང། ཤུགས་ལ་བརྟེན་ཏེ། སྟོང་
གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་སྒྱུ་མའི་རྣམ་པ་མང་པོ་བསྟན་ཏེ། གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང། ལྗོངས་དང། ཕོ་བྲང་འཁོར་དང། རྒྱལ་པོའི་གནས་ཐམས་ཅད་དུ། རང་གི་ལུས་བསྟན་ཏེ་སྒྱུ་མ་དེ་དག་ཀྱང་བསྐལ་པར་གནས་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་
ལས་གྲོང་ངམ། གྲོང་ཁྱེར་རམ། ལྗོངས་སམ། ཡུལ་ལམ། ཕོ་བྲང་འཁོར་ཏམ། རྒྱལ་པོའི་གནས་གཅིག་ཏུ་དགོས་པ་རྫོགས་པར་ཟིན་ནས། སྒྱུ་མའི་མཁན་པོ་དེས་རང་གི་ལུས་མི་སྣང་བར་བྱས་ན། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ནས་
ཀྱང༑ སྒྱུ་མའི་རྣམ་པ་མང་པོ་ཡོངས་སུ་ནུབ་པའམ། གཅིག་ཏུ་མ་གྱུར་གྲང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་བྱུང་བའི་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་
བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྱུ་མ་ཚད་མེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་བྱང་བ། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིག་སྔགས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་བྱུང་བ་ཡང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་སྒྱུ་མའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཀླས་པས་
གནས་པ། ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་མི་འཇིགས་པར་བསྟན་པ། སེམས་ཅན་གྱི་མོས་པ་བཞིན་དུ་ཕྲིན་ལས་རྫོགས་པར་ཟིན་ནས། ཞིང་རབ་འབྱམ་ལ་ལ་ཞིག་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟོན་ཀྱང་ཞིང་གཅིག་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་

[187A]༄༅། །སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཚད་མེད་པའི་རྗེས་སུ་སོང་བ། ཆགས་པ་མེད་པའི་མཐར་ཐུག་པ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་
ལྟར་མཐའ་དང་དབུས་མེད་པ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྐྱེ་མི་འགག་པ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་གནས་པ་དུས་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་སྟོན་པ། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྔོན་གྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ། འགྲོ་བའི་ཞིང་
ཐམས་ཅད་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རབ་འབྱམ་ཐམས་ཅད་ལས་མི་འདའ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཀྱང། རབ་འབྱོར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདི་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ།། །།
བམ་པོ་བཞི་པ། དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང། འོད་སྲུངས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས་རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཛད་པ་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་མཛད་ཅིང་ཡུན་རིང་པོ་དེ་སྲིད་ནས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། ཚེའི་ཚད་དཔག་ཏུ་མེད་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་ཏུ་བཞུགས་ཤིང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་སྟེ། འདུལ་བའི་དབང་གིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་སྟོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་
ངས་རྣམ་གྲངས་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང། ཚངས་པ་འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་འདི་ལས་ཟད་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བས་ཞི་ཞིང་
བྱང་སྟེ། རྣམ་པར་ཞི་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་བྱའོ། །ཚངས་པ་དེ་ལ་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཟད་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་བྲལ་ཞིང་ནུབ་པ་མ་གཏོགས་པར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་

[187B] སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཀུན་དུ་བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་མཐའ་ཡས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ཚངས་པས་ཞུས་པ་ལས་ཀྱང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་
རབ་ཏུ་ཞི་བ་དང། གཡོ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་གསུངས་པ། ཚངས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕན་ཚུན་དུ་རྐྱེན་གྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ། །ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ལུང་ལས་ཀྱང། དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ལ་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྲོ་བའི་ལམ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཟད་པ་དང། ཞེ་སྡང་ཟད་པ་དང། གཏི་མུག་ཟད་པའོ། །དེ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་ལམ་
ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་འདི་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང། མཽད་གལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྙན་པ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་སྟེ། དེའི་ཉན་ཐོས་འདུས་པ་ཡང་བྱུང་ངོ། །དེའི་ཚེ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་
དགེ་སློང་དམིགས་པ་ཀུན་ལ་མཚུངས་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་གཅིག་ཅིག་ཡོད་དེ། སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ། དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ཀྱང། དེ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
སེམས་ལ་མ་ཞུགས་ཀྱི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་འདོད་དོ། །ཡང་དེའི་ཚེ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་དགེ་སློང་གཅིག་པོ་དེ་མ་གཏོགས་པར་སེམས་ཅན་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་མ་བསྐྱེད་དེ། དེ་ཆོས་ཟབ་མོ་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་ཟོས་པས། ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་སོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྙན་པ་བརྗོད་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་མཛད་ནས། སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་གང་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་

[188A]༄༅། །པ་མ་མཛད་ཅེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་གཟིགས་པ་དང། དེས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་གཅིག་པོ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྣོད་དུ་གྱུར་ན། དེ་ཡང་མི་དལ་བ་རྙེད་ནས་དེ་ལུས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པའི་སྐལ་
པ་མེད་དེ། དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་མནར་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་ལྷུང་སྟེ། དེ་དེ་ནས་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པའི་སྐལ་བ་མེད་ལ། དེ་མནར་མེད་པ་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་བླུན་པོ་ལུག་ལྟར་ལྐུགས་པ་ལག་བརྡ་བྱེད་པ་ཆོས་གོ་བའི་མཐུ་
མེད་པར་གཟིགས་ནས། དེར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་སྤྲུལ་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་དོ། །སྤྲུལ་པས་དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པ་ན། སྐྱེ་བ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་དྲུག་ཅུར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་མི་བདེ་བ་མྱོང་ངོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་ལྟོས། སེམས་ཅན་གཅིག་གི་ཕྱིར་ཡང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་མི་བདེ་བ་མྱོང་ཞིང་གང་ཟག་ད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ལམ་ལ་གཞག་གོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྙན་
པ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་སྙམ་ན་དེ་ལྟར་མི་ལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དོན་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་དེ། དེའི་ཚེ་སྙན་པ་བརྗོད་པར་གྱུར་ཏོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་དམིགས་པ་ཀུན་ལ་མཚུངས་པར་ལྟ་
བ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་པ་སྙམ་ན་ཡང་དེ་ལྟར་མི་ལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་དཔག་མེད་དེའི་ཚེ། དགེ་སློང་དམིགས་པ་ཀུན་ལ་མཚུངས་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ཡབ་དང་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང་
དགེ་སློང་དག་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ། བགྲང་དུ་མེད་པ། བསམ་གྱི་མི་ཁྱབ་པ། མཚུངས་པ་མེད་པ། གཞལ་དུ་མེད་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པ། འདས་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་

[188B] དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དབང་པོའི་ཏོག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གའའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་འཁོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་བདེ་བ་ལྔ་ཐོབ་
པར་གྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ལ་ལ་ནི་འདོད་པའི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ། །ལ་ལ་ནི་ཁྱིམ་ནས་འབྱུང་བའི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ། །ལ་ལ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ། །ལ་ལ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ། །ལ་ལ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་དག་བདེ་བ་དེ་ལ་ཡང་སྤྱོད་ལ། དེ་དག་དེ་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། བུང་བ་མེ་ཏོག་གི་ཁུ་བས་ཉེ་བར་འཚོ་ཡང་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་དེ་དག་
ཀྱང་བདེ་བ་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་ཀྱང་དི་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། བར་སྣང་ལ་རྒྱུ་བའི་བྱ་ནི་བར་སྣང་ལ་རྒྱུ་ཡང་དེ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་བདེ་བ་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་ཀྱང་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་དོ། །
འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དབང་པོའི་ཏོག་ཅེས་བགྱི་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་དེའི་ཚེ་དུས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དབང་པོའི་ཏོག་ཅེས་བགྱི་བར་གྱུར་པར་འཚལ་ཏོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ལང་དཀར་གཤེགས་པའི་
མདོ་ལས་ཀྱང། བྱ་བ་དང་ནི་མཚན་ཉིད་དང། །དངོས་པོར་མྱ་ངན་ང་མི་འདའ། །རྣམ་རྟོག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས། །བཟློག་པས་མྱ་ངན་ང་འདས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཐེག་པ་གཅིག་ལ་མོས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་སྟེ། ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་ཟད་པར་ནི་མདོ་
སྡེ་དུ་མ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། འཕགས་པ་དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ། ང་ཡང་ཐེག་པ་གཅིག་ལས་བརྩམས་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་འཆད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ། ཐེག་པ་གཉིས་

[189A]༄༅། །སམ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ཀྱང་མེད་དོ། །ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ན་ཡང་ཆོས་ཉིད་ནི་འདིའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་གང་འདས་པའི་དུས་ན་བྱུང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐེག་པ་
ཆེན་པོ་གཅིག་ལས་བརྩམས་ནས། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་ཏེ། གང་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའོ། །གང་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་འབྱུང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཀྱང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་གཅིག་པུ་ལ་བརྩམས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །
གང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ན་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐོག་པ་གཅིག་པུ་ལ་བརྩམས་ནས། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེ་རྣམས་གྲངས་འདིས་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱོགས་ཅུའི་འཇིག་
རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་ན་ཡང་ཐེག་པ་གཉིས་སུ་བཏགས་པ་ཡང་མེད་ན། གསུམ་དུ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་བདེན་པའི་ལེའུ་ལས་ཀྱང། འཇམ་དཔལ་ཐེག་པ་གཅིག་གིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྙིང་པོ་དང་ལྡན་པ་
ཡིན་ནོ། །ང་ལ་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་རྣམ་པར་དགོད་པ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇམ་དཔལ་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ལ་དག་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ། །ལ་ལ་དག་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་
པ༑ ལ་ལ་དག་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་བཤད་པར་གྱུར་ན་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སེམས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པར་འགྱུར་ཏེ། མངོན་པར་ཞེན་པའི་སྐྱོན་དུ་ཡང་འགྱུར། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཉི་ཚེ་བར་ཡང་འགྱུར། འདུ་ཤེས་ཐ་དད་པའི་སྐྱོན་དུ་ཡང་འགྱུར། ང་ཆོས་ལ་སློབ་དཔོན་དཔེ་མཁྱུད་
བྱས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །འཇམ་དཔལ་ངས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་གང་དང་གང་བསྟན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ལ་གཞོལ་བ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འབབ་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པ། ཡུལ་

[189B] དེ་བས་ན་ང་ལ་ཐེག་པ་རྣམ་པར་དགོད་པ་མེད་དོ། །འཇམ་དཔལ་ཐེག་པ་རྣམ་པར་དགོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ས་རྣམ་པར་དགོད་པར་མཛད་པའོ། །དེ་ནི་གང་ཟག་རྣམ་པར་དགོད་པར་མཛད་པའོ། །ཚོགས་
ཆུང་ངུ་དང། ཚོགས་ཚད་མེད་པ་རྣམ་པར་དགོད་པར་མཛད་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཐེག་པ་ཐ་དད་པ་མེད་དེ། འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཇུག་པ་བསྟན་པ། འཇུག་པའི་སྒོ་ཙམ་དུ་བརྗོད་པའོ། །གང་དོན་དམ་པར་ཐེག་པ་གཅིག་པ་ནི་གཉིས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་
གསུངས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཀྱང། ལྷའི་བུ་གང་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་གིས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །གང་དག་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་
པར་ཞུགས་པ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་མཐུ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་འཁོར་བའི་རྒྱུན་གྱི་མཚམས་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གལ་ཏེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ན་ནི། ང་ཡང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཞིང། ང་དེ་དག་གི་དགེ་
བའི་རྩ་བ་ལ་བར་ཆད་མི་བྱེད་དེ། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདུས་པ་ཆེན་པོའི་ལེའུ་ལས་ཀྱང། ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་ཡང་དག་པར་འདུ་བ་ནི། ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་གཅིག་
ཏུ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་འདུ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དབྱེར་མེད་པ་ལ་འཇུག་པར་ཚུལ་གཅིག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་གཟུངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་གཏམ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆེན་དུ་འབྱུང་
བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རོ་གཅིག་པ་སྒྲིབ་པ་མེད་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གོ་སྐབས་འབྱེད་པ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། སེམས་ཅན་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་

[190A]༄༅། །ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནོར་བུ་མཁན་གྱིས་ནོར་བུའི་རིགས་ལས་སྦྱང་བ་མ་བྱས་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བླངས་ནས། བུལ་ཏོག་གི་ཆུ་རྣོན་པོས་བཀྲུས་ཏེ། སྐྲ་ནག་པོའི་ལ་བས་བྱི་དོར་བྱས་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱུན་མི་གཅོད་ཀྱི། དེའི་འོག་ཏུ་དེ་རྡུལ་ཆུ་རྣོན་པོ་དང་
བཅས་པས་བཀྲུས་ཏེ། ཤིང་དང་སྣམ་བུས་བྱི་དོར་བྱ་བས་བྱི་དོར་བྱེད་དོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱུན་མི་གཅོད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་སྨན་ཆེན་པོའི་ཁུ་བས་བཀྲུས་ཏེ། རས་ཕྲ་མོས་བྱི་དོར་བྱས་པས་བྱི་དོར་བྱེད་དོ། །བྱི་དོར་བྱས་ཏེ་ནོར་བུ་མཆིད་བུའི་རིགས་དང་བྲལ་ནས་བཻཌཱུརྱ་
ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་རིག་ནས་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། བདག་མེད་པ་དང། མི་སྡུག་པ་ཡིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་གཏམ་གྱིས་འཁོར་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡིད་
འབྱུང་བར་བྱེད་དོ། །འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱུན་མི་གཅོད་ཀྱི། དེའི་འོག་ཏུ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པའི་གཏམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཏམ་གྱི་ཚུལ་ཁོང་དུ་
ཆུད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱུན་མི་གཅོད་ཀྱི། དེའི་འོག་ཏུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཁོར་ལོའི་གཏམ་དང། འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་གཏམ་གྱིས། སེམས་ཅན་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་ལ་འཛུད་དོ། །སེམས་ཅན་
རྒྱུད་དང་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་པ་དེ་དག་མཉམ་དུ་ཞུགས་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པས། སྦྱིན་གནས་བླ་ན་མེད་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཁོར་ལོའི་མདོ་ལས་ཀྱང། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་གསོལ་
པ༑ སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་ཇི་ཙམ་ཞིག་མཐུན། བཀའ་སྩལ་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་མཐུན་ནོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་

[190B] དེ་ལྟར་ཆོས་སྟོན། བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་དམན་པ་ལ་མོས་པ་དག་སྟེ། དེ་དག་ཐེག་པ་གཅིག་ལ་མི་འཇུག་པས་ན། ཐབས་མཁས་པས་དེ་དག་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་ཁྲིད་དེ་རིགས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་རྣམས་ནི་ཐབས་མཁས་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་སྙིགས་མ་ལྔའི་དུས་ན་བྱུང་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཐེག་པ་གཅིག་ལ་མ་མོས་པ་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་དཔལ་གྱི་ཕྲེང་བ་སེང་གེའི་སྒྲའི་མདོ་ལས་ཀྱང། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་
པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་སོ། །ཐེག་པ་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐེག་པ་གཅིག་པོའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་སྟེ། ཐེག་པ་གཅིག་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ལང་ཀར་
གཤེགས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཉེས་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་མྱོས་པ་མེད་པར་གྱུར་ནས། ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ནས་སླར་སད་དེ། ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་
སུ་གཏོགས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བཀང་ནས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་དབང་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་དགེ་བའི་ཚོགས་སྤྱོད་པ་ཐ་དད་པ་དང། འདུལ་བའི་དབང་དང་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་
ཀྱི་སྒོ་སྟོན་པས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐ་དད་པ་རྣམས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་འཇུག་གོ། །ཐེག་པ་གསུམ་དུ་ཡང་མ་ཟད་དེ། སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལས་རྣམ་པར་སྣང་བྱེད་དཔལ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་
ནས་ཡེ་ཤེས་རིན་ཆེན་འོད་འཕྲོ་དཔལ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཏོག་གི་རྒྱལ་པོ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་བཀོད། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ནི་རང་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ནི་ཤུགས་དང་

[191A]༄༅། །ལྡན་པའི་སྤོབས་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ནི་ཕ་རོལ་གནོན་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ནི་ཆོས་ལ་སྤོབས་པས་ངས་པར་འབྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད་
སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ནི་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་སྤོབས་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ནི་སྟོབས་མཉམ་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས། སེམས་ཅན་དཔག་
ཏུ་མེད་པ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པའི་ཡུལ་གྱི་ཐེག་པ་སྲིད་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་མི་ཕྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐེག་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་
མེད་པ་དག་ནི་སྤྱོད་པའི་སྦྱོར་བ་ཚད་མེད་པ་ཡང་དག་པར་འདུ་བས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ནི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་ཡུལ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཚུལ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སེམས་བསྐྱེད། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལ་བཀོད། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་
ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལམ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་བཀོད། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དང་པོ་ལ་བཀོད་པ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་པའི་བར་ལ་བཀོད། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་སྨོན་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ལ་བཙུད། སེམས་ཅན་
དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་སྤྱོད་པའི་སྨོན་ལམ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་བཀོད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམ་པའི་ཆོས་རྟག་ཏུ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱའོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་གང་ཞེ་ན། དད་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ་འཇམ་

[191B] དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཟུང་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་མི་འཆད་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་
རྒྱས་ཀྱི་རིགས་མི་འཆད་པར་འདོད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་འཇོམས་པར་འདོད་པ་དང། ངན་འགྲོ་ཀུན་གྱི་སྒོ་གཅོད་པར་འདོད་པ་དང། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་བདེ་བ་དང། བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བའི་བདེ་བ་གྲངས་མེད་དཔག་
ཏུ་མེད་པ་མྱོང་བར་འདོད་པ་དང། བདུད་ཀྱི་ཞགས་པ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པར་འདོད་པ་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་འདོད་པའི་བར་གྱིས། ཐ་ན་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཇི་ཙམ་ཆུང་ངུ་
ཡང་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྡུད་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ནི་གཅིག་སྟེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་བརྗེད་ཅིང་བག་ཡོད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། འདི་
ལྟར་བདག་བདེ་བ་ལ་མི་ཆགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། འདི་ལྟར་ཆོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་སྟོན་པ་དང། བླ་མ་ལྟར་ཕངས་པར་རིམ་གྲོ་བྱེད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་པ་རྣམས་སམ། ཡོངས་
སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་དང། རིམ་གྲོ་བྱེད་པས་ཆོག་མི་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་གཅིག་སྟེ། འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་དང། མ་བྱུང་བར་རིག་ནས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཀྱང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་ལས་མི་ཉམས་ཏེ། ཚེ་བརྗེས་ནས་ཀྱང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་སྨོན་པ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འགྱུར་ལ། སྟོབས་ཆེ་ཞིང་མཐུ་བོ་ཆེ་

[192A]༄༅། །ལྟར་ལུས་མི་ཤིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་སྲས་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཐོབ། ཚངས་པའི་གནས་པ་བཞི་ཡང་འཐོབ་སྟེ། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་ནས། ཚངས་པའི་དབང་ཡང་རབ་ཏུ་འཐོབ་པོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ཞིག་པར་མཐོང་ན། སླར་གསོ་བར་མོས་ཏེ། དེ་ལ་འཇིམ་པའི་རིལ་བུ་འགས་གློན་པ་ཡིན། ལམ་གྱི་བཞི་མདོ་ཆེན་པོར་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་འདུ་བའི་གནས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་བརྩིགས་སམ། མཆོད་རྟེན་ནམ། ཁང་པ་
བརྩེགས་པའམ། རྡོ་རིངས་སམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་སམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་གཞན་དང། གཞན་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བའམ། མངོན་པར་འབྱུང་བའམ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་ངམ་
བདུད་འདུལ་བའམ། ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོའམ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་པའམ། ལྷ་ཡུལ་ནས་བབས་པའམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་མི་འདུམ་པ་མཐོང་ན། སྡུམ་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་
དམ་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ན། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་སྲུང་བ་ལ་མི་བརྗེད་པར་བརྩོན་པ་ཡིན། ཆོས་སམ་ཆོས་སྨྲ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཅིང་ལུས་དང་སྲོག་འདོར་བར་ཆོས་མི་གཏོང་བ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་གྱི་
མདོ་ལས་ཀྱང། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱི་མའི་དུས་ཕྱི་མའི་ཚེ། ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མ་ལ་དམ་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་འཇིག་ཅིང་བསྟན་པ་འཁྲུག་པར་གྱུར་པ་དང། སེམས་
ཅན་རྣམས་ལམ་ངན་པར་ཞུགས་པ་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཏེ་སྟོན་པ་མེད་པའི་ཚེ། མདོ་སྡེ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དོན་ཆེ་ཞིང་མཐུ་ཆེ་བ་དམ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མ་མོ་དང་འདྲ་བ་དག་འཛིན་ཅིང། ཀློག་ལ་ཁ་ཏོན་བྱེད་ཅིང། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་དང། གཞན་ལ་ཡང་བརྗོད་

[192B] ཡང་དག་པར་སྟོན་ཅིང་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང། དེ་ལ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ། དགའ་བ་དང་དད་པ་དང། རངས་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་དག་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང། ཆོས་སྨྲ་བའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་
སྟོན་པར་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་དང། དམ་པའི་ཆོས་ལ་བདུད་རྩིར་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་དང། བཅུད་གསོས་སུ་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་དང། རྩིའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་དང། ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བར་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང། ཚོལ་ནས་ཀྱང་ནན་ཏན་གྱིས་སྒྲུབ་པོ་ཞེས་གསུངས་སོ་
རབ་ཏུ་ཞི་བ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་མདོ་ལས་ཀྱང། བཟད་སྐྱོང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། བདག་བདེ་བ་ལ་མི་ཆགས་པ་དང། གཞན་ལ་བདེ་བ་སྟོབས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་དང་
ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བས་མི་ངོམས་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་མདོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྔོན་གྱི་ཚུལ་གྱི་ལེའུ་ལས་ཀྱང། རྒྱལ་བུ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱི་ས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རི་རབ་ཆེན་པོ་དགེ་སློང་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དང་བཅས་པ་
ལ༑ ལོ་སྟོང་གི་བར་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ལོ་སྟོང་ལོན་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་རི་རབ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེས་རྒྱལ་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་
པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་གང་ལོ་སྟོང་དུ་སྦྱིན་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཏང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཕུལ་བའི་སྦྱིན་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྡུས་ཀྱང། ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབུགས་ལན་གཅིག་རྒྱུ་བའི་དགེ་བའི་
རྩ་བའི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་ཆོག་པ་ནས། རྒྱུའི་བར་དུ་ཡང་མི་ཆོག་ན། གང་ལུང་འབོགས་པ་དང། ཁ་ཏོན་ལ་བརྩོན་པ་དང། ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་གཅིག་ཙམ་དུ་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་

[193A]༄༅། །མཐའ་ང་མི་འཆད་དོ། །སྦྱིན་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ལྟ་ཞོག་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་གང་ལོ་སྟོང་གི་བར་དུ་རྒྱུ་གོད་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས། དགེ་སློང་གཅིག་ལ་བྱིན་པར་གྱུར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་དགེ་སློང་ཐམས་ཅད་ལ་བྱིན་པ་བས། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་གང་ལུང་འབོགས་པ་དང། ཁ་ཏོན་ལ་བརྩོན་པ་དང། གུས་པ་དང་བཅས་པ་དང། ཆོས་སྟོན་འདོད་པས་དད་པས་བྱིན་པའི་ཟས་བླངས་ནས། འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་ཁ་ཟས་འདིས་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་ན། །སྦྱིན་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཏོང་
བ་དེས། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེའི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་ཆོག་པ་ནས། རྒྱུའི་བར་དུ་ཡང་མི་ཆོག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་བརྗོད་པ་བས། དམ་པའི་ཆོས་ནི་ཡོངས་འཛིན་ན་
དེ་བས་བསོད་ནམས་ཆེས་མང་ངོ། །དམ་ཆོས་འཛིན་པའི་བསོད་ནམས་ནི། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་ནན་ཏན་དུ། །བསྐལ་པ་བྱེ་བར་བརྗོད་མཛད་ཀྱང། །མཐའ་མར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་མ་ལགས། །ཞེས་འབྱུང་ངོ། །དམ་པའི་ཆོས་གང་ཞེ་ན། དཔལ་གྱི་ཕྲེང་བ་སེང་གེའི་སྒྲའི་མདོ་ལས་
གསུངས་པ། དམ་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེའོ། །ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་
པའི་མདོ་ལས་ཀྱང། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་རྣམས་ལུང་ནོད་པ་དང། འཛིན་པ་དང། ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་དང། སེམས་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དམིགས་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་
ཏེ༑ དུས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱས་ཀྱང། དེ་དག་ལུང་བསྟན་པ་ཡང་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ན། བྱང་ཆུབ་ལྟ་ཐོབ་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། ཚངས་པས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ། ཚངས་པ་དྲས་བསྐལ་པའམ། བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་དེ་བཞིན་

[193B] གང་དག་ངས་ཆོས་དེ་གང་ལ་ངས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་ཅིང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྤྱད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གིས་དེ་[?]ལ་ལུང་མ་བསྟན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཚངས་པ་ང་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་
ངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མར་མེ་མཛད་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་ནས། དེ་ནས་གདོད་ང་ལུང་བསྟན་ཏེ། དེ་ནས་ང་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་སོ། །དེ་ནས་ད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་སོ་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་མོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཟླ་བ་སྙིང་པོའི་ལེའུ་ལས་འབྱུང་བ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་
དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གང་གིས་ཀྱང། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཚོགས་ཀྱི་མཆོག་སྒྲུབ་མི་ནུས་སོ། །ཟླ་བའི་སྙིང་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། མེ་སྟག་གང་གིས་ཀྱང་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཟབ་མོ་སྐེམས་མི་ནུས་སོ། །ཟླ་བའི་
སྙིང་པོ་དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གང་གིས་ཀྱང་རང་གི་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱ་མཚོ་སྐེམས་པར་ཡང་མི་ནུས་ན། སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཟབ་མོ་ནི་གང། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་མོས་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་
སྣོད་ལས་འབྱུང་བ། འཕགས་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་འབྱུང་བ་ནི། རྒྱུ་གཉིས་དང་རྐྱེན་གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། གཞན་གྱི་སྒྲ་དང། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གཞན་གྱི་སྒྲ་དེ་གང། བདག་ཉིད་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་
གང་ཞེ་ན། དེ་དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན། འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་གང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་མ་ཐོས། འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་མ་ཐོས་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དགའ་བ་རྙེད་ནས། ང་རྒྱལ་གྱི་

[194A]༄༅། །དབང་གིས་ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་དུ་ལྷུང་བ་དེ་དག་ནི། སྐྱེ་བ་དང། རྒ་བ་དང། ན་བ་དང། འཆི་བ་དང། མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང། འཁྲུག་པ་ལས་ཡོངས་སུ་མི་ཐར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ལས་ཡོངས་སུ་མི་ཐར་ཏེ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་ལ་དགོངས་ནས་འདི་སྐད་གསུངས་སོ། །ཕ་རོལ་ལས་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཐོས་པ་ནི། རྒ་བ་དང་འཆི་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དེ་འདི་ལྟར་སློབ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་བཞིན་སྦྱོར་བ་ནི་གང། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་བཞིན་སྦྱོར་བ་ཡིན་
སྙམ་ནས། དེ་འདི་ལྟར་སློབ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད། རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཚུལ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མི་སྦྱོར་བའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་སྒྲ་འབྱིན་
པར་མི་བྱེད། ཟློས་པ་འབྱིན་པར་མི་བྱེད། གང་ནས་སྒྲ་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ། སྒྲ་དེ་ཉིད་གང་ནས་བྱུང། གང་དུ་འགག་ཅེས་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང། ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །གང་སྨྲ་བ་དང། གང་སྨྲ་བར་འགྱུར་བ་དང། གང་གིས་སྨྲས་པ་དང། གང་གིས་སྨྲ་བར་
འགྱུར་པ་དང། གང་སྤོང་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་དང། གང་སྤོང་བའི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་དང། གང་སྤོང་བའི་ཕྱིར་སྨྲ་བར་འགྱུར་བ་དང། གང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་དང། གང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་དང། གང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་
སུ་བཙལ་ན། འདས་པའི་རྣམ་པ་དང། མ་འོངས་པའི་རྣམ་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི། དེའི་ཚུལ་བཞིན་སྦྱོར་བའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སློབ་པོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བས། ཇི་ལྟར་ན་ཚུལ་བཞིན་དུ་མཐོང་ཞེ་ན། དེ་འདི་ལྟར་སློབ་སྟེ་
གང་གི་ཚེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་འགགས་པར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་ཚུལ་བཞིན་མཐོང་ངོ། །གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཉེ་བར་ཞི་བར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་ཚུལ་བཞིན་མཐོང་ངོ། །གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཞི་པར་མཐོང་བ་དེའི་

[194B] ཚུལ་བཞིན་མཐོང་ངོ། །གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྙོམས་པར་ཞུགས་པར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ། ཚུལ་བཞིན་མཐོང་ངོ། །གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ། ཚུལ་བཞིན་མཐོང་ངོ། །གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་བྱུང་བར་མཐོང་བ་
དེའི་ཚེ་ཚུལ་བཞིན་མཐོང་ངོ། །གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་ཡང་དག་པར་མ་བྱུང་བར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ། ཚུལ་བཞིན་མཐོང་ངོ། །གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ། ཚུལ་བཞི་ན་མཐོང་ངོ། །དེ་གང་གིས་མཐོང་བ་དེ་ལ་ཡང་རྟོག་སྟེ། ཅི་ནས་
ཀྱང་མི་མཐོང་བ་དང། མི་རྟོག་པ་དེ་ལྟར་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟར་མཐོང་ན་ཚུལ་བཞིན་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་འདི་ལྟར་སློབ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་ནི། ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་དང་རྨོངས་པ་མེད་པའོ། །ཚུལ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་སྒྲིབ་
པ་མེད་དོ། །ཚུལ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཐར་པའི་སྒོར་མི་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །ཚུལ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་སྤོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཆད་པ་མེད་དོ། །ཚུལ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་ནི། ཆོས་གང་ཡང་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པ་མེད་དེ། གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་
པར་མཐོང་བ་དང། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དེ་ནི། ཡང་དག་པར་ལྟ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མ་མཐོང་བའོ། །མ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཡང་དག་པར་མ་བྱུང་བའི་ཚིག་བླ་
དགས་སོ། །ཡང་དག་པར་མ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་སྣང་བའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་ལ་དགོངས་ནས། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་བར་མཐོང་ན། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པ་དེ་ནི་
ཡང་དག་པར་ལྟའོ་ཞེས་དེ་སྐད་གསུངས་སོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་ཞེས་དེ་འདི་ལྟར་སློབ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་གང་དང་མཉམ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དང་མཉམ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པའོ་ཞེས་

[195A]༄༅། །གསུངས་སོ། །ཡབ་དང་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་འདི་ནམ་མཁར་གྱུར་པ་ལ། ཚངས་པའི་གཞལ་མེད་ཁང་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་རྒྱུ་ལས་གྲུབ་པ་གནས་པའི་དུས་དེ་ཡོད་དེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེའི་སྲ་བ་དེ་འབྱུང་བའི་ཚེ་
གང་ནས་ཀྱང་མི་འོང་ངོ། །གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གཞལ་མེད་ཁང་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་རྒྱུ་ལས་གྲུབ་པ་བྱུང་ཡང། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེའི་སྲ་བ་དེ་འབྱུང་བའི་ཚེ། གང་ནས་ཀྱང་མི་འོང། ཁོར་ཡུག་དང། ཁོར་ཡུག་ཆེན་པོའི་རི་རྡོ་རྗེའི་རྒྱུ་ལས་གྲུབ་པ། སྲ་ཞིང་བརྟན་པ་ལྷུན་
སྟུག་པ་རྣམས་གནས་པར་གྱུར་ཀྱང་དེ་དག་གི་སྲ་བ་དེ་འབྱུང་བའི་ཚེ། གང་ནས་ཀྱང་མི་འོང་ངོ། །རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་དག་དང། གཉའ་ཤིང་འཛིན་དག་དང། མུ་ཁྱུད་འཛིན་དག་དང། གཤོལ་མདའ་འཛིན་དག་དང། རྡོ་རྗེ་འཛིན་དག་དང། སེང་ལྡེང་ཅན་དག་དང། རྣམ་པར་འདུད་དག་དང་
རི་རྟ་རྣ་དག་དང། བལྟ་ན་སྡུག་པ་དག་དང། བལྟ་ན་སྡུག་ཆེན་པོ་དག་དང། ཐེར་སྒྲེ་དག་དང། སྤོས་ཀྱི་ངང་ལྡང་དག་དང། གངས་རི་དག་དང། དེ་མ་ཡིན་པའི་རི་ནག་པོ་དག་ན་གནས་པ་དང། ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གནས་པ་དང་
རྔམས་སུ་དཔག་ཚད་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཡོད་ལ། རྒྱར་དཔག་ཚད་དྲུག་ཁྲི་ཡོད་པའི་ས་ཆེན་པོ་གནས་པར་གྱུར་ཀྱང། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སྲ་བ་དེ་འབྱུང་བའི་ཚེ་གང་ནས་ཀྱང་མི་འོང་ངོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་འདི་འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་ཚེ། ས་ཆེན་པོ་འདི་མེས་ཚིག་པའམ། ཆུས་བཤིག་པ་
འམ། རླུང་གིས་གཏོར་བར་འགྱུར་བའི་དུས་ཡོད་དོ། །དེ་མེས་ཚིག་ན་ནི་དུ་བ་ཡང་མི་མངོན། ཐལ་བའི་ལྷག་མ་ཡང་མི་མངོན་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ལ་མར་རམ་འབྲུ་མར་གྱི་མེས་བསྲེགས་ན། དུ་བ་ཡང་མི་མངོན་ཞིང། ཐལ་བའི་ལྷག་མ་ཡང་མི་མངོན་པར་འགྱུར་
རོ༑ །དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་མེས་ཚིག་པའི་ཚེ། དུ་བ་ཡང་མི་མངོན་ཞིང་ཐལ་བའི་ལྷག་མ་ཡང་མི་མངོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཆུས་བཤིག་པའི་ཚེ་ཡང་ལྷག་མ་ཅི་ཡང་མི་མངོན་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ལན་ཚྭ་ཆུའི་ནང་དུ་ཞུ་བ་ནི། ལྷག་མ་

[195B] །དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་འདི་ཡང་ཆུས་བཤིག་པའི་ཚེ། ལྷག་མ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་མངོན་པར་འགྱུར་རོ། །རླུང་གིས་གཏོར་བའི་ཚེ་ཡང་ལྷག་མ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་མངོན་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྣམ་པར་འཐོར་བའི་
རླུང་གིས་བདས་པའི་བྱེའུ་ནི་ལྷག་མ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་མངོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཡང་རླུང་གིས་གཏོར་བའི་ཚེ། ལྷག་མ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་མངོན་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་སའི་ཁམས་དེ་འབྱུང་བ་ཡང་སྟོང། སའི་ཁམས་
འཇིག་པ་དང་འབྱུང་བ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ངོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནང་གི་སའི་ཁམས་དང། ཕྱི་ནང་གི་ཁམས་ལྷག་མ་རྣམས་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་ན་ཡང་གང་ནས་ཀྱང་མི་འོང་ལ། འགག་པ་ན་ཡང་གང་དུ་འང་མི་འགྲོ་སྟེ། དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་ཡང་སྟོང་ལ། སྐྱེས་པ་ཡང་རང་བཞིན་
གྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །མ་སྐྱེས་དགྲའི་ལེའུ་ལས་ཀྱང། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་རང་གི་ཁྱིམ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་དང། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལྷུང་བཟེད་དང། ལག་པ་བཀྲུས་པར་རིག་ནས། ཆོས་ཉན་པའི་ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པའི་མདུན་དུ་
འདུག་སྟེ། འཇམ་དཔལ་བདག་གི་འགྱོད་བདེ་བསལ་དུ་གསོལ། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཀྱི་འགྱོད་པ་ནི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གའའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱིས་ཀྱང་བསལ་བར་མི་སྤྱོད་དོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་སྐྱབས་མ་རྙེད་པས་
ཤིང་བཅད་པ་ལྟར་ས་ཆེན་པོ་ལ་འགྱེལ་ཏོ། །དེ་ནས་གནས་བརྟན་འོང་སྲུངས་ཆེན་པོས་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ནི་ལྡེམ་པོ་ངག་[?]ཏུ་སྟོན་པ་ལ་མཁས་ཀྱིས། མ་འཇིགས་མ་སྐྲག་པར་དོན་འདི་ཅི་ལས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་
ཞེས་དྲིས་ཤིག། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་སླར་ལངས་ཏེ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །འཇམ་དཔལ་ཅི་ལ་དགོངས་ཏེ་དེ་སྐད་གསུང། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་སེམས་

[196A]༄༅། །ཀྱི་དམིགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནམ། སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། འོ་ན་དེ་སེམས་བསྐྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནམ། སྨྲས་པ་དེ་མ་ལགས་སོ། །སྨྲས་པ་འོན་ཏེ་སེམས་འགགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནམ་
སྨྲས་པ་དེ་མ་ལགས་སོ། །སྨྲས་པ་འོན་ཏེ་འདུས་བྱས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནམ། སྨྲས་པ་དེ་མ་ལགས་སོ། །སྨྲས་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་འདུས་བྱས་རྣམ་པར་རིག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནམ། སྨྲས་པ་དེ་ལ་མ་ལགས་སོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ཇི་
སྙམ་དུ་སེམས། ཆོས་གང་ཆོས་གང་གིས་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེས་ཆོས་གང་ཡང་བསལ་བར་ནུས་སམ། སྨྲས་པ་མི་ནུས་སོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་བསམས་ནས་ཁྱོད་ཀྱི་འགྱོད་པ་དེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གའའི་ཀླུང་གི་བྱེ་
མ་སྙེད་ཀྱིས་ཀྱང་བཀའ་སྩལ་པར་མི་སྤྱོད་དོ་ཞེས་དེ་སྐད་སྨྲས་སོ། །གཞན་ཡང་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གང་ལ་ལ་ཞིག་ནམ་མཁའ་བར་སྣང་འདི་རྡུལ་ལམ་དུ་བའམ། མུན་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་འདོད་ན། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ནམ་མཁའ་བར་སྣང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་
པར་བྱེད་ནུས་སམ། སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ་དེ་ནི་མི་ནུས་སོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གང་འདི་སྐད་ཅེས་ངས་ནམ་མཁའ་བར་སྣང་འདི་རྣམ་པར་སྦྱང་ངོ་ཞེས་ཟེར་ན། ནམ་མཁའ་བར་སྣང་སྦྱང་བར་ནུས་སམ། སྨྲས་པ་འཇམ་དཔལ་མི་ནུས་སོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་
སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ཅིང། ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ། དེ་དག་གིས་གང་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའམ། རྣམ་པར་བྱང་བ་གང་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་
པོ་ངས་དོན་གྱི་དབང་འདི་མཐོང་ནས་ཁྱོད་ཀྱི་འགྱོད་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གའའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱིས་ཀྱང་བསལ་བར་མི་སྤྱོད་དོ་ཞེས་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །གཞན་ཡང་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གིས་གང་ཀུན་ནས་ལྡང་བའི་སེམས་ནང་ནས་ཀྱང་མི་དམིགས་

[196B] །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་མེད་པ་སྟེ། གང་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ནི་གནས་མེད་ཅིང་གོ་སྐབས་མེད་
པའོ༑ །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དབེན་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདྲེ་བ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་
འབྱུང་བ་མེད་པས་འདྲེ་བ་མེད་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བས་འབྱུང་བ་མེད་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱ་བའི་མཐུ་མེད་པས་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བེམས་པོ་ཡིན་པས་བྱ་བའི་མཐུ་མེད་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་
ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པས་བེམས་པོའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མི་འཕོ་བས་རྣམ་པར་རིག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འགྲོ་བ་ལས་ལོག་པས་འཕོ་བ་མེད་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་
ཅན་ཡིན་པས་འགྲོ་བ་མེད་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པས་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཕེལ་བ་མེད་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བས་འབྲེལ་པ་མེད་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་
ཆོས་ཐམས་ཅད་དག་པས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བླ་གབ་མེད་པ་དང་འདྲ་བས་དག་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉེན་པོ་མེད་པས་བླ་གབ་མེད་པ་དང་འདྲ་བའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་དང་བྲལ་བས་གཉེན་པོ་མེད་པའོ། །རྒྱལ་
པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐའ་རྣམ་པར་སྤངས་པས་གཉིས་དང་བྲལ་བའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐའ་མེད་པས་མཐའ་རྣམ་པར་སྤངས་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མུ་མེད་པས་མཐའ་ཡས་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པས་མུ་མེད་པའོ། །

[197A]༄༅། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་མེད་པས་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པར་སོ་སོར་ཉེ་བར་གནས་པས་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་མེད་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟག་པ་དང། སྡུག་པ་དང་
བདེ་བ་དང། བདག་མི་དམིགས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྲལ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟག་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ཕྱིར་སྡུག་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་ཕྱིར་བདེ་བའོ། །རྒྱལ་
པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་ཡོངས་སུ་སྟོན་པའི་ཚུལ་གྱིས་བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནང་ཉེ་བར་ཞི་བས་འགྱོད་པ་མེད་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་པས་བརྫུན་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་
ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་དང་བའི་མཚན་ཉིད་པས་ཞི་བའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་གིར་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ང་ཡི་བ་མེད་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་པས་རོ་མྱང་བ་མེད་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་དུ་བཏགས་པ་མེད་པས་མིང་
མེད་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པས་དབྱེར་མེད་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་ཡང་དག་པར་འདུ་བས་རོ་གཅིག་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པའི་མཐའ་སྟེ་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་
ཐམས་ཅད་འཇུག་པ་མེད་པས། དམིགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་དག་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དུས་གསུམ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པས་སྨོན་པ་མེད་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་
ཐམས་ཅད་འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བ་མེད་པས། དུས་གསུམ་དུ་ཡོངས་སུ་ཆད་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མ་སྐྱེས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཡང་དག་པར་འདུ་བའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཆོས་གང་མ་སྐྱེས་མ་བྱུང་བ་དེ་ཀུན་

[197B] སྨྲས་པ་འཇམ་དཔལ་དེ་ནི་མི་ནུས་སོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། དེ་བསལ་བར་ནུས་སམ། སྨྲས་པ་འཇམ་དཔལ་དེ་ནི་མི་ནུས་སོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པ་དང་མཚུངས་པར་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བས་ན་དེ་དག་གིས་ཐེ་ཚོམ་བསལ་བར་མི་སྤྱོད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཚུལ་བཞིན་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ཁྱོད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་སོ་སོར་བརྟགས་ན་ཆོས་གང་ཡང་
མི་ལེན་མི་འདོར་ལ། ཆོས་གང་དང་ཡང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ། །གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་མི་གནས་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དེ་རབ་ཏུ་ཞི་བའོ། །གང་རབ་ཏུ་ཞི་བ་དེ་རང་བཞིན་ནོ། །རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་རང་
བཞིན་མེད་པའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པས་མ་བྱས་པ་ཡིན་གྱིས་དེ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་བཟོད་པ་གྱིས་ཤིག་ །ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་གང་ཡང་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་བྱ་བ་མེད་པས་ཏེ། དེ་ལ་བྱ་བ་དང་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཆོས་གང་
ཡང་མེད་དོ། །གང་ཡང་བྱ་བ་མེད་ཅིང་འགྱུར་བ་མེད་པ་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་བརྒྱ་སྟོང་རི་བའི་རས་བཅོས་བུ་ཟུང་གཙག་བླངས་ཏེ། སྟན་ལས་ལངས་ནས། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕུལ་བ་དང། དེས་མ་བླངས་སོ། །དེ་
ནས་མ་སྐྱེས་དགྲས་རས་བཅོས་བུ་ཟུང་དེ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པའི་ལུས་ལ་བོར་རོ། །རས་བཅོས་བུ་ཟུང་དེ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པའི་ལུས་ལ་བོར་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་དེའི་མོད་ཁོ་ན་ལ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་རང་གི་ལུས་མི་སྣང་བར་བྱས་སོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོས་འཇམ་དཔལ་ནི་མ་མཐོང་གི་
སྟེང་གི་བར་སྣང་ལས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པའི་ལུས་ཇི་ལྟར་མ་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་འགྱོད་པ་དེ་ལ་ལྟོས་ཤིག་འགྱོད་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟོས་ཤིག། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་གོས་ལ་ལྟོས་ཤིག། །གང་གིས་མཐོང་བ་དེ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་

[198A]༄༅། །དུ་ལྟོས་ཤིག་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སུའི་ལུས་མཐོང་བ་དེ་ལ་རས་བཅོས་བུ་ཟུང་དེ་ཕུལ་ཤིག་ཅེས་སྒྲ་ཞིག་ཐོས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང། ཉན་ཐོས་དང། སླས་དང། བུད་མེད་ཀྱི་འཁོར་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ལ་རས་བཅོས་བུ་ཟུང་དེ་དབུལ་བར་བྱས་
པ་དང། དེ་དག་ཀྱང་མ་མཐོང་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལྟ་བུ་དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ཏེ། རང་གི་ལུས་ལ་འདུ་ཤེས་འབྱུང་བ་མ་གཏོགས་པར་གཟུགས་ཅི་ཡང་མིག་གིས་མཐོང་བ་ལ་སྣང་བར་མ་གྱུར་ཏོ། །ཡང་སུའི་ལུས་མཐོང་བ་དེ་ལ་རས་བཅོས་བུ་ཟུང་ངེ་བྱིན་ཅིག་ཅེས་དེ་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་ཞིག་ཀྱང་ཐོས་
ནས། དེ་རས་བཅོས་བུ་ཟུང་དེ་བགོའོ་སྙམ་པ་དང། རང་གི་ལུས་ཀྱང་མ་མཐོང་ནས། གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ལོ། །ཡང་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་གཟུགས་རགས་པའམ། ཕྲ་བ་ཅི་ཡང་མ་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་འགྱོད་པ་དེ་ལྟར་ལྟོས་ཤིག་འགྱོད་པ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་
བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། གང་གིས་མཐོང་བ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ལྟའོ། །ཇི་ལྟར་གང་མཐོང་བ་དང། གང་གིས་མཐོང་བ་དེ་ཡང་མི་མཐོང་རྣམ་པར་མི་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་ལྟོས་ཤིག་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་མཐོང་བ་དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐོང་བ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་
ཆེན་པོ་ཡང་དག་པའི་མཐོང་བ་ནི་མཐོང་བ་མེད་པའོ་ཞེས་དེ་སྐད་ཀྱི་སྒྲ་ཞིག་ཀྱང་ཐོས་སོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་རློམ་སེམས་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ནས། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཉིད་ལས་ལངས་པ་དང། འཁོར་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྒྱུ་མ་མཁན་
བཟང་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང། བཟང་པོ་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དོན་སེམས་པའོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམས་རྟེན་ནས་འབྱུང་སྟེ། རྒྱུ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་དང། གང་ཟག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་གང་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། ཆོས་གང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དེ་མ་
སྐྱེས་པ་དང། གང་མ་སྐྱེས་པ་དེ་དངོས་པོ་མེད་པ་དང། གང་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་མི་འཇིག་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་འདི་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཕལ་པོ་ཆེའི་མདོ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་

[198B] བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ས་དང་པོ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་ནི་དམིགས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་པ་སྟེ། གཞན་དག་ཀྱང་དམིགས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་དགོད་དོ་
སྙམ་ནས། དབུགས་འབྱིན་པ་རབ་ཏུ་རྙེད་དོ། །དེ་ལ་དམིགས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་གང་གཉིས་པ་དང། མི་གཉིས་པ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །བདག་ནི་ཆོས་རྣམས་བརྟེན་ཏེ་མི་འབྱུང་བར་མོས་པ་ལ་གནས་པ་སྟེ། གཞན་དག་ཀྱང་ཆོས་རྣམས་བརྟེན་ཏེ་མི་འབྱུང་བར་མོས་པ་ལ་དགོད་
པར་བྱའོ་སྙམ་ནས་དབུགས་འབྱིན་པ་རབ་ཏུ་རྙེད་དེ། །དེ་ལ་རྐྱེན་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་པས། ཆོས་རྣམས་བརྟེན་ཏེ་མི་འབྱུང་ཞེས་བྱའོ། །བདག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་མེད་པར་མོས་པ་ལ་གནས་པ་སྟེ། གཞན་དག་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་མེད་པར་མོས་པ་ལ་དགོད་དོ་སྙམ་ནས་
དབུགས་འབྱིན་པ་རབ་ཏུ་རྙེད་དེ། དེ་ལ་ཕྱོགས་ཆ་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདག་ནི་སངས་རྒྱས་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་མོས་པ་ལ་གནས་པ་སྟེ། གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་མོས་པ་ལ་དགོད་དོ་སྙམ་ནས་དབུགས་
འབྱིན་པ་རབ་ཏུ་རྙེད་དེ། །དེ་ལ་ཐ་དད་པ་ལ་མི་གནས་པས་སངས་རྒྱས་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་ཞེས་བྱའོ། །བདག་ནི་སངས་རྒྱས་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བར་མོས་པ་ལ་གནས་པ་སྟེ། གཞན་དག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་སེམས་དང་ཡིད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བར་མོས་པ་
ལ་དགོད་དོ་སྙམ་ནས་དབུགས་འབྱིན་པ་རབ་ཏུ་རྙེད་དེ། དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་རབ་ཏུ་རྙེད་པས། སངས་རྒྱས་སེམས་དང་ཡིད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལྔ་པོ་དེ་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཚངས་པ་ཁྱད་པར་སེམས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་
དྲབ་ཅན་གྱི་འོད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། ཚངས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཚུལ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའོ། །སྨྲས་པ། ཚངས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཚུལ་བཞིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ། སྨྲས་པ། བསམ་དུ་མེད་པས་ནི་ཆོས་ཐམས་

[199A]༄༅། །ཅད་ཚུལ་བཞིན་ནོ། །གང་བསམ་དུ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་འདི་ནི་ཚུལ་བཞིན་ནོ། །གང་དབེན་པ་ལ་མངོན་པར་མི་བརྩོན་པ་དེ་དག་ནི། ལྷག་པར་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པའོ། །གང་
ལྷག་པར་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པ་དེ་དག་ཇི་སྲིད་དུ་ལྷག་པར་བྱེད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། ཚངས་པ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་གང་ཡིན། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་རང་གི་ཡུལ་དབེན་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་མཐའ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ། །བདུན་བརྒྱ་པ་ལས་ཀྱང་
འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་གང་གི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསྒོམ་པ་ན། གང་ལ་གནས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསྒོམ། འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གང་གི་ཚེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསྒོམ་པ་ན། གནས་པ་མ་མཆིས་པར་
ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསྒོམ་མོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་མི་གནས་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསྒོམ་པ་གང། འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་
བསྒོམ་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་གང་གི་ཚེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་དེའི་ཚེ། ཁྱོད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་འཕེལ་བར་འགྱུར། གང་འབྲི་བར་འགྱུར། འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་
དེའི་ཚེ་བདག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའམ། འབྲི་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གི་ཆོས་གང་ལ་འཕེལ་བའམ་འབྲི་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསྒོམ་པ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཇམ་དཔལ་རྣམ་
པར་འཕྲུལ་པའི་ལེའུ་ལས། ལྷའི་བུས་སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཇི་ལྟར་འདིས་ཤེས་པར་རུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུར་སྟོན་ཏམ། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་སུས་ཀྱང་ཀུན་ཤེས་པའམ། རྣམ་པར་ཤེས་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྷའི་བུ་

[199B] རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ། བརྗོད་དུ་མེད་པ། བསྙད་དུ་མེད་པ། སྦྱོར་བ་མེད་པ། ཚིག་མེད་པ། སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་སུས་ཀྱང་ཀུན་ཤེས་པར་རམ། རྣམ་པར་ཤེས་པར་མི་ནུས་སོ། །ལྷའི་བུས་སྨྲས་པ། འཇམ་
དཔལ་གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན། ཉན་ཐོས་འདི་དག་གིས་ཀུན་ཤེས་པར་ག་ལ་འགྱུར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལ་གནས་པར་ག་ལ་འགྱུར། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་གང་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་དེ་བསྟན་པ་འདི་
ནི༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཡི་གེ་མེད་པའོ། །ལྷའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། མེ་གཙུབས་པ་ལས་མེ་མི་འབྱུང་གི་གཙུབ་ཤིང་གཙུབས་པ་ལས་མི་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། ལྷའི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གལ་ཏེ་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་ཆེར་
ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་ན། སེམས་ཅན་གང་གིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཀུན་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་བས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཙུབ་ཤིང་གི་གཏམ་གྱིས་ཡེ་ཤེས་དེ་བསྟན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཡི་གེ་མེད་པའོ། །ལྷའི་བུས་སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ་གཙུབ་ཤིང་གི་
གཏམ་དེ་གང། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་གང་ཅི་ཡང་རུང། སྡོམ་པ་དང། ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པའི་གཏམ་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་གཏམ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་འཇུག་པའི་གཏམ་འདི་ནི་གཙུབ་ཤིང་གི་གཏམ་ཞེས་བྱའོ། །ལྷའི་བུས་སྨྲས་
པ༑ འཇམ་དཔལ་གཙུབ་ཤིང་གི་གཏམ་མ་ཡིན་པའི་གཏམ་གང། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ་གཏམ་གང་སྐྱེ་བ་དང། འཇིག་པ་དང། གནས་པའི་གཏམ་མ་ཡིན་པ་དང། འདྲེན་པ་དང། སེལ་བའི་གཏམ་མ་ཡིན་པ་དང། གཏམ་གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་
པའི་གཏམ་མ་ཡིན་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕན་ཡོན་གྱི་གཏམ་མ་ཡིན་པ་དང། གཏམ་གང་འཁོར་བ་ལ་ཡིད་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་གཏམ་མ་ཡིན་པ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་གཏམ་དང། གཏམ་གང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། སྤང་

[200A]༄༅། །བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་དང། གཏམ་གང་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་འདི་ནི་ལྷའི་བུ་དག་སྙིང་པོ་ཡོད་པའི་གཏམ་མོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་
ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་ཅིང་སེམས་པ་མེད་པ། རིན་པོ་ཆེ་བསགས་པ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཇམ་དཔལ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་
དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གང་ཡིན། འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ཞེས་བགྱི་བ་ནི། དབྱིངས་གང་སེམས་མ་མཆིས་པ་སེམས་གྲོལ་བར་བགྱི་མ་ལགས་པ། སེམས་ཀྱིས་དཔག་པར་བགྱི་བ་མ་ལགས་པ། བསམ་པས་རབ་ཏུ་
དབྱེ་བར་བགྱི་བ་མ་ལགས་པ་ལགས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། སེམས་ལ་སེམས་མ་མཆིས་པ་མ་ལགས་ཀྱི། སེམས་ཉིད་སེམས་མ་ལགས་པས། སེམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་མཆིས་པའོ། །
སེམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་པས། སེམས་མ་མཆིས་པ་ཉིད་སེམས་མ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ལགས་སོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ། །ཡང་མདོ་དེ་ཉིད་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བདག་གིས་སེམས་
ཅན་གདུལ་ལོ་སྙམ་པའི་གོ་ཆ་མ་བགོས་སམ། འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ནི་བྲི་བའམ། གང་བར་མི་གདའ་ན། དེ་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་འདུལ་བར་འགྱུར། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་སེམས་
ཅན་གྱི་ཁམས་འདུལ་བའི་སླད་དུ། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དེ་དག་ནི། ནམ་མཁའ་འདུལ་བར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ལགས་སོ། །གང་དག་སེམས་ཅན་འདུལ་བར་སྦྱོར་བ། དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་གདུལ་བར་འཚལ་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་

[200B] རྣམ་པར་བྱང་བ་མ་ལགས་སོ། །དེའི་སླད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་སེམས་ཅན་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་མ་ཞུགས་སམ། ཞེས་དེ་སྐད་བཀའ་སྩལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ནི་སེམས་ཅན་འདུལ་པའི་སླད་
དུའམ། སེམས་ཅན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་ཡང་དག་པར་མ་ཞུགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་ཞིག་མཆིས་ན་ནི། སེམས་ཅན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། སེམས་ཅན་རྣམ་པར་བྱང་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བར་ཡང་འགྱུར་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་
སེམས་ཅན་མ་མཆིས་པས་སེམས་ཅན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་མི་འགལ་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་མཆིས་ན་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལགས། རྣམ་པར་བྱ་བ་མ་
ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བས་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པའོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའམ། རྣམ་པར་བྱང་བ་དེ་ནི་རྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་དོན་ཏེ། མ་མཆིས་པའི་དོན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་མཆིས་པའི་དོན་ནི་རྟེན་ཏེ་འབྱུང་
བའི་དོན་དུ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་ཏེ། མཁས་པ་རྣམས་ནི་མ་མཆིས་བརྟེན་དེ་འབྱུང་བའི་དོན་ཏོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་གོ། །གང་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དོན་དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའམ། རྣམ་པར་བྱང་བ་མ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྱུ་
མ་བགྱིད་པའམ། སྒྱུ་མ་བགྱིད་པའི་སློབ་མས་ཁང་པ་བརྩེགས་པའམ། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་རྒྱུད་མོ་འབར་རབ་ཏུ་འབར་ཀུན་ཏུ་འབར་ཏེ། མེ་ལྕེ་མཆེད་པར་གྱུར་པ་མངོན་པར་སྤྲུལ་པ་དེ་ལ་མི་ལ་ལ་ཞིག་འདི་ལྟར་བདག་གི་ཁང་པ་བརྩེགས་པའམ། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་རྒྱུད་མོ་འབར་རབ་ཏུ་འབར་
ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་འབར་ཏེ། མེ་ལྕེ་མཆེད་པར་གྱུར་པ་དགུམ་པར་བགྱིའོ་སྙམ་ནས། གོ་ཆ་འཚལ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མི་དེ་འདི་ལྟར་བགེགས་དང། ཉོན་མོངས་པའི་སྐལ་པ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །འཇམ་

[201A]༄༅། །དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དེ་ལྟ་ལགས་ཏེ། གང་སེམས་ཅན་གདུལ་བའི་སླད་དུ། གོ་ཆ་འཚལ་བ་དེ་ནི་བགེགས་དང། ཉོན་མོངས་པའི་སྐལ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ལགས་སོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ། །ཡང་མདོ་དེ་ཉིད་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་
སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ། ཆོས་གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན། འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་བགྱི་བ་ནི། སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཐ་དད་པར་ཡང་མི་བགྱིད། གཅིག་ཏུ་ཡང་མི་བགྱིད་
དེ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས་འགྱུར་བ་མ་མཆིས་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ནི། ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་མ་མཆིས་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ། བདག་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་
བོའམ། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་མི་སེམས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཆོས་གང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའམ། འཕགས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་ནས། རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་
ཀྱི་བུ་མོ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ལྟར་གནས་པ་ལགས་ཏེ། ཆོས་གང་ལ་ཡང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་བགྱིད། མི་མཉམ་པར་ཡང་མི་བགྱིད། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་ནི་མི་མཉམ་པའོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བགྱིད། འཕགས་པའི་ཆོས་ནི་མཉམ་པའོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བགྱིད་དོ། །
དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དམིགས་པ་གང་མཉམ་པའམ། མི་མཉམ་པར་བགྱིད་པ་དེ་མི་དམིགས་པའི་སླད་དུའོ། །གང་གིས་མཉམ་པའམ། མི་མཉམ་པར་བགྱིད་པ་དེ་ཡང་དགེ་སློང་དེ་ལ་མ་མཆིས་སོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དགེ་སློང་ནི། བདག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་གོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་འཛིན་
པ་ཡང་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ། །འཕགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་བསྟན་པ་ལས་ཀྱང། ནད་ཀྱི་གཞི་དེ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷག་པར་དམིགས་པ་ནི་གཞིའོ། །ལྷག་པར་དམིགས་པའི་གཞི་ལ། ཇི་ཙམ་དུ་དམིགས་པ་དེ་ཙམ་དུ་ནད་ཀྱི་གཞིའོ། །ཅི་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་

[201B] ཁམས་གསུམ་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་སོ། །ལྷག་པར་དམིགས་པའི་གཞི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། དམིགས་པ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་པའོ། །གང་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་ལྷག་པར་མི་དམིགས་པའོ། །ཅི་མི་དམིགས་ཤེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་ལྟ་བ་དང། ལྟ་
བ་གཉིས་སུ་མི་དམིགས་ཏེ། དེ་བས་ན་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐོང་དགས་སྨྲས་པ། གཟུགས་ཉིད་སྟོང་པ་སྟེ། གཟུགས་བཤིག་པས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་གྱི། གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང་
འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་གཉིས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཤིག་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལ་གང་གིས་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང། དེ་ལྟ་བུར་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རིག་པ་
དེ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པར་འཇུག་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས། འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་དྲིས་པ། བཙུན་པ་རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟར་ཐབས་ལ་མཁས་པར་རིགས་པར་བྱ། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་
ར་དྭ་[?]ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི། གཟུགས་ལ་མི་སྤྱོད། ཚོར་བ་ལ་མ་ཡིན། འདུ་ཤེས་ལ་མ་ཡིན། འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་མ་ཡིན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མ་ཡིན། གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་མ་ཡིན་པ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་
གྱི་མཚན་མ་ལ་མ་ཡིན། གཟུགས་རྟག་པར་མ་ཡིན། མི་རྟག་པར་མ་ཡིན། བདེ་བར་མ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་བར་མ་ཡིན། བདག་ཏུ་མ་ཡིན། བདག་མེད་པར་མ་ཡིན། ཞི་བར་མ་ཡིན། མ་ཞི་བར་མ་ཡིན། སྟོང་པར་མ་ཡིན། མི་སྟོང་པར་མ་ཡིན། མཚན་མར་མ་ཡིན། མཚན་མ་མེད་
པར་མ་ཡིན། སྨོན་པར་མ་ཡིན། སྨོན་པ་མེད་པར་མ་ཡིན། དབེན་པར་མ་ཡིན། མི་དབེན་པར་ཡང་མི་སྤྱོད་དོ། །རྣམས་པར་ཤེས་པའི་བར་ལ་རྟག་པར་མ་ཡིན། མི་རྟག་པར་མ་ཡིན་པ་ནས། དབེན་པར་མ་ཡིན་ཞིང། མི་དབེན་པར་ཡང་མི་སྤྱོད་པའི་བར་དུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་དང། སྐྱེ་

[202A]༄༅། །མཆེད་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། སྟོབས་དང། མི་འཇིགས་པ་དང། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མི་སྤྱོད་པ་ནས། དབེན་
པའམ། མི་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡང་མི་སྤྱོད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤར་དྭ་ཏིའི་བུ་གང་གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། གཟུགས་མ་ཡིན་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་གཟུགས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་ཡིན་པ་ནས། རྣམ་པར་
ཤེས་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ཀྱི་བར་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་སངས་རྒྱས་རྣམ་མ་ཡིན། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་གཞན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཉིད་སྟོང་
པ་ཉིད་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི། ཐབས་ལ་མཁས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་ཀྱང་ཁམས་མི་ལེན། མི་སྤྱོད་དོ་ཞེས་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན། སྤྱོད་ཀྱང་སྤྱོད་ལ་མི་སྤྱོད་ཀྱང་
མི་སྤྱོད་དོ་ཞེས་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན། སྤྱོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་སྤྱོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་འབྱུང་ངོ། །ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ཉིད་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
བཀའ་སྩལ་པ། ཀཽ་[?]ཤི་ཀ་འདི་ལ་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྟར་བཅོས་པ་སྟོན་པ་ཡོད་དེ། དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྟར་བཅོས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གཟུགས་མི་རྟག་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། བདག་མེད་པ་དང། མི་སྡུག་
པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་དང། བསམ་གཏན་དང། ཚད་མེད་པ་དང། གཟུགས་མེད་པ་དང། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་

[202B] དབང་པོ་དང། སྟོབས་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང། ལམ་དང། སྟོབས་དང། མི་འཇིགས་པ་དང། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་དང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། བདག་མེད་པར་
སྟོན་ཏོ། །གང་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་དེ་སྐད་སྟོན་པ་དེ་ནི། ཀཽ་[?]ཤི་ཀ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྟར་བཅོས་པའོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྟར་བཅོས་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་དག་འདི་ལྟར་སྟོན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཚུར་ཤོག། །ཤེས་
རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམས་ལ། གཟུགས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། བདག་མེད་པ་དང། མི་སྡུག་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་ལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ངོ་
བོ་ཉིད་གང་ཡིན་བདེ་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །གང་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ལ་ནི། གཟུགས་རྟག་པ་ཞེའམ། མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་མི་དམིགས་ཏེ། དེ་ལ་གཟུགས་ཉིད་ཀྱང་མི་དམིགས་ན་རྟག་པའམ་མི་རྟག་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་དེ་
རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་དེ་བཞིན་ནོ། །གང་དེ་ལྟར་སྟོན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྟར་བཅོས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟོན་པའོ། །ཡང་འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཚུར་ཤོག། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམས་ལ། ཆོས་གང་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མ་འདའ། ཆོས་གང་ལ་ཡང་མ་
གནས་ཤིག། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆོས་གང་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ་བྱ་བའམ། གང་ལ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་སྟེ། གང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་དེ་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །གང་དངོས་པོ་
མེད་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ལ་ནི་བླང་བར་བྱ་བའམ། དོར་བར་བྱ་བའམ། བསྐྱེད་པར་བྱ་བའམ། དགག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྟར་བཅོས་པ་མ་ཡིན་པར་སྟོན་པའོ། །རབ་འབྱོར་

[203A]༄༅། །གྱིས་གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ཙམ་གྱིས་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དམིགས་པ་ལགས། ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་མི་དམིགས་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཇི་ཙམ་དུ་ན་གཉིས་པོ་དེ་ཙམ་དུ་དམིགས་པའོ། །མི་གཉིས་
པ་ནི་མི་དམིགས་པའོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཉིས་ཞེས་བགྱི་བ་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མིང་དང་གཟུགས་ནས་ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་བར་དང། བྱང་ཆུབ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་དུ་གཉིས་སོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་
གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་དམིགས་པར་བགྱི་བ་མི་དམིགས་སམ། འོན་ཏེ་མི་དམིགས་པར་བགྱི་བ་མི་དམིགས་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ རབ་འབྱོར་དམིགས་པར་བྱ་བ་མི་དམིགས་པར་བྱ་བ་མི་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། མི་དམིགས་པར་བྱ་བ་མི་དམིགས་པ་ཡང་མ་
ཡིན་ཏེ། རབ་འབྱོར་དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་མི་དམིགས་པའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ། །ཡང་དེར་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་དམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་མ་
ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། དེ་ལས་བཟློག་པ་གནས་པས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་བ། དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། གལ་ཏེ་དོན་དམ་པ་ལ་གནས་པས་ཀྱང་མ་ལགས། བཟློག་
པ་ལ་གནས་པས་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་མ་ལགས་ན། འོ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའམ། གཅིག་ཏུ་མ་གྱུར་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ་
དེ་ཡང་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་སམ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དངོས་པོ་མེད་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་མི་ནུས་སོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ་

[203B] བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མི་ནུས་སོ། །རབ་འབྱོར་གྱི་གསོལ་པ། དངོས་པོ་མ་མཆིས་པས་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་
རྒྱས་པར་ནུས་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མི་སོ། །རབ་འབྱོར་གྱི་གསོལ་པ། འོ་ན་དངོས་པོས་དངོས་པོ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་ནུས་ལགས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མི་ནུས་སོ། །གསོལ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་
ཐོབ་པ་མ་མཆིས་པ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་མ་མཆིས་པར་མི་འགྱུར་ལགས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ། མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་དེ། མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་བཞི་པོ་འདིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ་
གང་ལ་སྤྲོས་པ་འདི་དག་མེད་པ་སྟེ། མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་མ་སྤྲོས་ཤིང། སྤྲོས་པ་མེད་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྤྲོས་པ་གང་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ་གཟུགས་རྟག་ཅེས་བྱ་བའམ། མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲོས་པའོ། །གཟུགས་བདེ་ཞེས་བྱ་བའམ། གཟུགས་སྡུག་
བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་དང། བདག་ཅེས་བྱ་བ་དང་བདག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་དང། ཞི་ཞེས་བྱ་བ་དང། མ་ཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲོས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་བྱ་འདབ་ཆགས་བར་སྣང་ལ་རྒྱུ་བ་ས་ལ་མི་ལྟུང་སྟེ་
ནམ་མཁའ་བར་སྣང་ལ་གནས་ཀྱང་དེར་མི་འདུག་ཅིང་གནས་འཆའ་བར་མི་བྱེད་དོ། །རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་གནས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་གང་གིས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སར་ལྟུང་བར་འགྱུར་
བས༑ སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ།། །།བམ་པོ་ལྔ་པ་སྟེ་ཐ་མ། སུམ་བརྒྱ་པ་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་ཏེ། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས། བླ་ན་མེད་པ་

[204A]༄༅། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་གང་ཡང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་གང་ཡང་བསྟན་ཏམ། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་བ། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དོན་བདག་གིས་འཚལ་བ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་གང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གང་བསྟན་པའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་བསྟན་པ་དེ་ནི་གཟུང་དུ་མ་
མཆིས་བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་ཏེ་དེ་ནི་ཆོས་མ་ལགས་ཆོས་མ་མཆིས་པ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ནི། འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདུལ་བའི་དབང་གིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྒོ་སྣ་ཚོགས་ཉེ་བར་སྟོན་པས། །
ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་འདི་སྟོན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་ཞུས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་གཞན་བརྗོད་པ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་གསུངས་པ་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བར་རྣམ་པར་དག་པས་ཐོག་མ་ནས་རྣམ་པར་
དག་པ་ཉིད་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལྡན་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལུས་ཀྱི་ནང་ན་མཆིས་པར་བརྗོད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རིན་པོ་ཆེ་རིན་ཐང་ཆེན་པོ་གོས་དྲི་མ་ཅན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དཀྲིས་པ་ལྟར་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གོས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དཀྲིས་པ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྔ་སྡང་དང་གཏི་
མུག་གིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་དྲི་མས་དྲི་མ་ཅན་དུ་གྱུར་པ། རྟག་པ་བརྟན་པ་ཐེར་ཟུག་པར་ནི་བརྗོད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་སྨྲ་བ་འདི་མི་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང། ཇི་ལྟར་མི་འདྲ་བ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་རྟག་པ་
བྱེད་པ་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ཁྱབ་པ་མི་འཇིགས་པའོ་ཞེས་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་སྟོན་པར་བགྱིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ངའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་ནི་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་

[204B] མ་སྐྱེས་པ་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གི་དོན་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོར་བསྟན་པར་བྱས་ནས། བྱིས་པ་རྣམས་བདག་མེད་པས་
འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་གནས་རྣམ་པར་སྤང་བའི་དོན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་སྒོ་བསྟན་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གནས་སྣང་བ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་སྟོན་ཏེ། འདི་ལ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་
བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དཔེར་ན། རྫ་མཁན་ནི་འཇིམ་པའི་རྡུལ་གྱི་ཕུང་པོ་གཅིག་ལས་ལག་པ་དང་བཟོ་དང་ལ་གཟུངས་དང། ཆུ་དང་སྲད་བུ་དང་ནན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ལས། སྣོད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་
པའི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ལོག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་རབ་དང། ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་ལྡན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོར་བསྟན་པའམ། བདག་མེད་པར་བསྟན་པས་ཀྱང་རུང་སྟེ་རྫ་མཁན་བཞིན་དུ་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་རྣམ་གྲངས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ་དེས་ན་དེའི་ཕྱིར་བློ་
གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་བསྟན་པ་དང་མི་འདྲའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མུ་སྟེགས་བྱེད་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་དྲང་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་
སྟོན་ཏེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ལྟ་བར་ལྟུང་བའི་བསམ་པ་ཅན་དག་རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་གནས་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པས་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེའི་དོན་དུ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ནི་མུ་སྟེགས་བྱེད་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་བས་ན་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་བཟློག་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་

[205A]༄༅། །པའི་སྙིང་པོ་བདག་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། གཉིས་མ་ཡིན་པ་དང་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་བླ་ན་མེད་པའོ། །ཆོས་ཟབ་མོ་བསྟན་པ་འདི་ཡོངས་སུ་བཟུང་
བས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཆོས་ཟབ་མོ་བསྟན་པ་འདི་ནི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་དེ་ཉིད་ལས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་གཉིས་
མ་ཡིན་པ་དང་རང་བཞིན་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་སྡེའི་ནང་དུ་འདུས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཟླ་བ་སྒྲོན་མའི་མདོའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས་ཀྱང། འཇིག་རྟེན་ཁམས་ནི་སྟོང་དག་ཏུ། །ངས་ནི་མདོ་སྡེ་གང་བཤད་པ། །ཚིག་འབྲུ་ཐ་དད་དོན་གཅིག་སྟེ། །ཐམས་ཅད་བརྗོད་
པར་ནུས་མ་ཡིན། །ཚིག་གཅིག་རྣམ་པར་བསྒོམས་ན་ནི། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསྒོམ་པར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ཇི་སྙེད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །ཆོས་རྣམས་མང་པོ་རབ་བཤད་པ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད། །མི་གང་དོན་ལ་མཁས་པ་དག་ཚིག་འདི་བསླབས་པར་གྱུར་པ་ལ། །
སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་དཀོན་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་མོས་པས། བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་སུམ་གྲུབ་ཀྱི་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱེའུ་རིན་པོ་ཆེས་
བྱིན་པའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ། འཇམ་དཔལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་བྲལ་བས་བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱད་པ་བས་གང་གིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐེ་ཚོམ་དང་བཅས་པས་ཉན་པའི་བསོད་ནམས་མང་དུ་བསྐྱེད་ན། གང་ཐེ་ཚོམ་
མེད་པར་ཉན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཡང་ཡི་གེ་བྲིས་ནས་ལུང་འབོགས་པ་དང། འཆང་བ་དང་གཞན་དག་ལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་ལས་ཀྱང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གང་གའའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་ཇི་སྙེད་

[205B] གང་དེ་དག་གི་བྱེ་མར་གྱུར་པ་དེ་མང་བ་ཡིན་ནམ། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གའའི་ཀླུང་དུ་གྱུར་པ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱང་མང་བ་ལགས་ན་དེ་དག་གི་བྱེ་མ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ཁྱོད་ལ་
བསྒོའོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །གང་གའའི་དེ་དག་གི་བྱེ་མ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྐྱེས་པ་འམ། བུད་མེད་ལ་ལས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་རབ་ཏུ་བཀང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན་སྐྱེས་པའམ་བུད་མེད་དེ་གཞི་དེ་ལས་བསོད་ནམས་མང་དུ་བསྐྱེད་དམ་
རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མང་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་མང་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་ཞིག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལས་ཐ་ན་ཚིག་ཐ་ན་ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་པ་ཙམ་བཟུང་སྟེ། གཞན་དག་ལ་ཡང་བསྟན་ན། དེ་བས་
བསོད་ནམས་ཆེས་མང་དུ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཚངས་པས་ཞུས་པ་ལས་ཀྱང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་ཏེ། གྲོགས་པོ་དག་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་བསོད་ནམས་འདོད་པས་དེ་བཞིན་དུ་རྙེད་པ་དད་གཟུགས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་གཡོག་འཁོར་དང་ཆོས་ཀྱི་དབང་
ཕྱུག་དང་ལྷ་དང་མིའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བར་ཐམས་ཅད་འདོད་པས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་མཉན་པར་བྱ་མོས་པར་བྱ་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་མོས་
པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངས་པར་འགྱུར་བ་ལགས་སོ། །བྱམས་པས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་མོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ལགས་སོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་
འདས་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་མོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ནི། སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ལྟ་བར་བགྱིད་དོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ། །ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་མོས་པ་འདི་ལྟུང་བ་དང་འགྱོད་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བ་དང། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་

[206A]༄༅། །བཞིན་གཤེགས་པའི་མཛོད་ཀྱི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ། འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕ་ཡང་ཡིན་ལ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཡིན་པ་དེའི་སྲོག་བཅད་ན་དེ་ནི་སྲོག་བཅད་པའི་ནང་ན་ཆེན་པོའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་དཀོར་རྐུ་བ་འདི་ནི་མ་བྱིན་པར་ལེན་པའི་ནང་ན་ཆེན་པོའོ། །
འདི་ལྟ་སྟེ། མ་ཡང་ཡིན་ལ་དགྲ་བཅོམ་མ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ལོག་པར་སྤྱད་པ་དེ་ནི་འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ཆེན་པོའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་འདི་ནི་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའི་ནང་ན་ཆེན་པོའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་ལ་མི་སྙན་
པ་བརྗོད་པ་འདི་ནི་ཕྲ་མའི་ནང་ན་ཆེན་པོའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ཅོ་འདྲི་བ་འདི་ནི་ཚིག་རྩུབ་པོའི་ནང་ན་ཆེན་པོའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་གཡེང་བར་བྱེད་པ་འདི་ནི་ཚིག་ཀྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ཆེན་པོའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། མཚམས་མེད་པ་བྱེད་པར་ཤོམ་པ་འདི་
ནི་གནོད་སེམས་ཀྱི་ནང་ན་ཆེན་པོའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པར་སོང་བ་དང་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྙེད་པ་འཕྲོག་པའི་སེམས་འདི་ནི་བརྣབ་སེམས་ཀྱི་ནང་ན་ཆེན་པོའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ལྟ་བས་གཟིངས་པ་འདི་ནི་ལོག་པའི་ལྟ་བའི་ནང་ན་ཆེན་པོའོ། །འོད་སྲུངས་མི་དགེ་བ་བཅུའི་
ལས་ཀྱི་ལམ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེན་པོ་དང་བཅས་པའོ། །འོད་སྲུངས་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གཅིག་ཅིག་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེན་པོ་དང་བཅས་པ་འདི་དག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ལ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དུ་ལྡན་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་འཇུག་སྟེ་
འདི་ལ་གང་བྱེད་པའམ་གང་ཚོར་བར་བྱེད་པའི་བདག་གམ། སེམས་ཅན་ནམ་སྲོག་གམ་གང་ཟག་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཞེས་དེ་ལྟར་མ་བྱས་པར་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་མེད་པ་སྒྱུ་མའི་ཆོས་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་ཅིང། ཆོས་
ཐམས་ཅད་ཐོག་མ་ནས་དག་པར་མངོན་པར་དད་པ་དང། མོས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་ཞེས་ང་མི་སྨྲའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དངོས་པོ་མེད་དེ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་ནས་འཇིག་ཅིང་འཇུའོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་འདུ་འཕྲོད་ལས་སྐྱེ་སྟེ་སྐྱེས་

[206B] །གང་སེམས་སྐྱེ་བའི་འཇིག་པ་དེ་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཇིག་པ་སྟེ། གང་དེ་ལྟར་མོས་པ་དེ་ལ་ལྟུང་བ་གང་ཡང་མེད་ཅིང་ལྟུང་བའི་གནས་མེད་དེ་གནས་མ་ཡིན་ཞིང་སྐབས་མེད་དོ། །གང་གི་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ལ་ལྟུང་བ་གནས་པ་དེ་ནི་གནས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་
སོ༑ །བདུད་བཏུལ་བའི་ལེའུ་ལས་ཀྱང། འདུལ་བ་འཛིན་པ་ཉེ་བ་འཁོར་གྱིས་དྲིས་པ། སྡིག་ཅན་ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་འདུལ་བ་འཛིན་པ་ཡིན། བདུད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཉེ་བ་འཁོར་དགེ་སློང་གིས་ནམ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་དུལ་བར་ཤེས་ཏེ། ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མའི་སྔོན་
གྱི་མཐའ་ཡང་དབེན་པའི་མཐར་ཤེས། ཉེས་པ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་འགྱོད་པ་ཡང་སེལ་ཅིང་བརྟན་པོར་མི་བྱེད་དེ། དེ་དག་ལ་གང་གིས་མཚམས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པར་གནོན་ན། ཆོ་ག་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ། ཕྲན་ཚེགས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་
རྣམ་པ་ཡང་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བ་ལ་ཡང་མཁས་གློ་བུར་དུ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་དང། འབྱུང་བར་འདུ་ཤེས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ནང་དུ་ཡང་མ་བཏོན་ཕྱི་རོལ་དུ་ཡང་མ་ཡིན་གཉི་ག་མེད་པར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཉིད་ཉོན་
མོངས་པ་མེད་པར་ཤེས་ཤིང་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་མི་སེལ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཡང་མི་སྒྲུབ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྤྲིན་དང་ཆར་སྤྲིན་འདྲ་བར་ཤེས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རླུང་གིས་གཏོར་ནས་ཕྱོགས་དང་ཡུལ་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་མེད་གནས་པ་ཡང་མེད་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་ཆུ་ཟླ་དང་འདྲ་
སྟེ༑ ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་བཞིན་ཉེ་བར་སྟོན་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་མུན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྒྲོན་མས་མི་སྣང་བར་བྱེད་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་རྐུན་པོ་དང་མཁའ་འགྲོ་མ་དང་གནོད་སྦྱིན་དང། སྲིན་པོ་དང་འདྲ་སྟེ། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་
བརྟགས་ན། གནས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་གླགས་ཚོལ་བ་སྟེ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་འཕེལ་བ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཤེས་པས་ཡིད་ལ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་པར་སུས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་འདི་འདྲ་བར་ཤེས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཉོན་མོངས་

[207A]༄༅། །པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཞིང་བདག་མེད་པ་དང། སེམས་ཅན་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ནི་འདུལ་བ་འཛིན་པ་ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ། །འཕགས་པ་མ་སྐྱེས་དགྲའི་མདོ་ལས་ཀྱང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་
ཀུན་དགའ་བོ་ཁྱོད་ལ་བསྒོའོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་མཚམས་མེད་པ་བྱེད་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་ནས་འཇུག་ཅིང་མོས་ན་དེའི་ལས་དེ་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ང་མི་སྨྲའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་མོས་པའི་ཕན་ཡོན་མདོར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ་
རྒྱས་པར་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་དེ་དང་དེ་དག་ལས་མཉན་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་བྲལ་བར་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་ལ་སྦྱོར་བར་མི་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་པའོ། །འདི་སྐད་དུ་དྲི་མ་མེད་
པར་གྲགས་པས་བསྟན་པ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་སྟེ། ཐབས་མེད་པས་ཟིན་པའི་ཤེས་རབ་བཅིངས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་ཡང་ངེས་པར་རྟོག་ཅིང། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་རྒྱན་དང། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་
བྱ་བ་ལ་ངེས་པར་མི་རྟོག་པ་འདི་ནི་ཐབས་མེད་པས་ཟིན་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ་བཅིངས་པའོ། །ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཤེས་རབ་གྲོལ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་རྒྱན་དང། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ། སེམས་ངེས་པར་རྟོག་ཅིང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་
མཚན་མ་མེད་པ་དང་སྨོན་པ་མེད་པ་ཡང་འདྲིས་པར་བྱེད་ལ། ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་འདི་ནི་ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ་གྲོལ་བའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་མ་ཟིན་པའི་ཐབས་བཅིངས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་དང་བག་ལ་ཉལ་བ་དང་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་
ལ་གནས་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་བརྩམས་པ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མི་བསྔོ་བ་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མ་ཟིན་པའི་ཐབས་ཏེ། བཅིངས་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཐབས་གྲོལ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་དང་བག་ལ་ཉལ་དང་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་

[207B] དགེ་བའི་རྩ་བ་བརྩམས་པ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་ལ་དེས་ཀྱང་མི་སྙེམས་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཐབས་ཏེ་གྲོལ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་ཡུལ་
གང་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ། གང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན། འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །གང་འཁོར་བ་ཡང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དང། གང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རྟོག་པ་ཡང་སྤྱོད་
ཡུལ་ལ་ཤིན་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དང། གང་བདེན་པ་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་དུས་མ་ཡིན་པར་བདེན་པའི་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཡང་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དང། གང་ནང་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཡང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་བསམས་བཞིན་དུ་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡང་
སྤྱོད་ཡུལ་བ་དང། གང་མི་སྐྱེ་བར་རབ་ཏུ་རྟོག་པ་ཡང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ལ་འཇུག་པ་ཡང་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དང། གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདུ་འཛི་ཡང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་ཡང་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དང། གང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་
ཅད་དུ་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་ཡང་སྤྱོད་ཡུལ་བ་དང། གང་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ཡག་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ་ཡང་སྤྱོད་ཡུལ་བ་དང། གང་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ཡང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཞི་བར་
མི་ལྟུང་བ་ཡང་སྤྱོད་ཡུལ་བ་དང། གང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་དང། གང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་པ་ཡང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་མི་གཏོང་བ་ཡང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བདུད་འདུལ་བའི་མདོ་
ལས་ཀྱང། ལྷའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་པ་ཡང་དག་ཕུལ་ནི་གང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཤེས་པས་བརྩོན་པ་ཡང་མེད་ལ་ཐབས་ཀྱི་ཤེས་པས་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྡུད་པ་ལ་ཡང་སྦྱོར་བ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཤེས་པས་བདག་མེད་པ་དང། སེམས་ཅན་མེད་པ་དང་

[208A]༄༅། །སྲོག་མེད་པ་དང། གསོ་བ་པོ་མེད་པ་དང། གང་ཟག་མེད་པར་ཡང་སྦྱོར་ལ་ཐབས་ཀྱི་ཤེས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པར་ཡང་སྦྱོར་བ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཤེས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བླང་བ་མེད་པ་དང་དོར་བ་མེད་པ་ཡང་སྦྱོར་ལ། ཐབས་ཀྱི་ཤེས་པས་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་ཡང་སྦྱོར་བ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཤེས་པས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དབྱེར་མེད་པར་ཡང་སྦྱོར་ལ་ཐབས་ཀྱི་ཤེས་པས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་བླ་མར་བྱ་བ་དང། གུས་པར་བྱ་བ་དང། མཆོད་པར་བྱ་བ་དང། རིམ་གྲོ་བྱེད་པར་ཡང་སྦྱོར་བ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་
ཤེས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ཞིང་དུ་ཡང་སྦྱོར་ལ་ཐབས་ཀྱི་ཤེས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་རྒྱན་ལ་ཡང་སྦྱོར་བ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཤེས་པས་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བར་ཡང་སྦྱོར་ལ། ཐབས་ཀྱི་ཤེས་པས་
འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བླ་མ་དང་གུས་པ་དང་རིམ་གྲོ་བྱེད་པར་ཡང་སྦྱོར་བ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཤེས་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཟག་པ་མེད་པར་སོ་སོར་རྟོག་པར་ཡང་སྦྱོར་ལ། ཐབས་ཀྱི་ཤེས་པས་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་དང་རྒྱན་ལ་ཡང་སྦྱོར་བ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཤེས་པས་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མ་
སྐྱེས་པ་དང་མ་བྱུང་བར་ཡང་སོ་སོར་རྟོག་པར་ཡང་སྦྱོར་ལ། ཐབས་ཀྱི་ཤེས་པས་བསམས་བཞིན་དུ་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་ཡང་སྦྱོར་བའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པ་ལས་ཀྱང། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ནི་གང། ཤེས་རབ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་གང་
ཞེ་ན༑ གང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ན་སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་འདོགས་པ་འདི་ནི་དེའི་ཐབས་སོ། །གང་ཞི་ཞིང་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་འདི་ནི་དེའི་ཤེས་རབ་བོ། །གང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྟོན་པ་འདི་ནི་དེའི་ཐབས་
སོ༑ །གང་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་བསམ་གཏན་བྱེད་པ་འདི་ནི་དེའི་ཤེས་རབ་བོ། །གང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་ལྟ་བ་འདི་ནི་དེའི་ཐབས་སོ། །གང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དབྱེར་མེད་པར་བསམ་གཏན་བྱེད་པ་འདི་ནི་དེའི་ཤེས་རབ་བོ། །གང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ན་སངས་རྒྱས་

[208B] །གང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གནས་པས་བསམ་གཏན་བྱེད་པ་འདི་ནི་དེའི་ཤེས་རབ་བོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་བསྟན་པ་ལས་ཀྱང། བྱམས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་འདི་གཉིས་ཏེ། འདི་གཉིས་གང་
ཞེ་ན་ཚིག་དང་འབྲུ་སྣ་ཚོགས་ལ་དད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཟབ་མོས་མི་སྐྲག་ཅིང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབབ་པ་དང། འཇུག་པའི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། ཕྱག་རྒྱ་དེ་གཉིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་སེམས་ཚིག་དང་འབྲུ་སྣ་ཚོགས་ལ་དད་ཅིང་ལྷུར་
བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་ལས་དང་པོ་པའོ། །གང་དག་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་མ་གོས་པ་ཕྲུགས་དང་སྣྲེལ་ཞིའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཚིག་དང་རིམ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་འདི་འདོན་པ་དང། ཉན་པ་དང་མོས་པ་དང་སྟོན་པར་འགྱུར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལས་དང་པོ་བའི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་བདག་ལ་རྨ་འབྱིན་ཏེ། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་ངེས་པར་སེམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཉིས་གང་ཞེ་ན་སྔོན་མ་ཐོས་པའི་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་ཐོས་ན་སྐྲག་ཅིང་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་ནས་རྗེས་སུ་ཡི་རྣག་བར་མི་བྱེད་ཀྱི་སྟེང་དུ། འདི་ལྟ་བུ་བདག་ཅག་གི་སྔོན་མ་ཐོས་ན་དེ་དག་གང་ནས་འོང་
ཞེས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དང། རིགས་ཀྱི་བུ་གང་དག་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་འདི་འཛིན་པ་དང། ཆོས་ཟབ་མོའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་དང་ཆོས་ཟབ་མོ་སྟོན་པ་དེ་དག་ལ་མི་བསྟེན་མི་འགྲོགས་བསྙེན་བཀུར་མི་བྱེད་ཅིང་དེ་དག་ལ་བསྟི་སྟང་མི་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བར་བར་དུ་དེ་དག་ལ་མི་སྙན་པ་ཡང་བརྗོད་པའོ། །རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་
ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་མོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་ཉིད་ལ་རྨ་འབྱིན་ཏེ། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་ཡང་བཟོད་པ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཉིས་གང་ཞེ་ན། ལས་དང་པོ་པ་སྤྱད་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བརྙས་ཤིང་ཁྱད་དུ་གསོད་དེ། འཛིན་དུ་མི་འཇུག་མི་བྱེད་མི་སྟོན་
པ་དང། གང་ཟབ་མོ་ལ་མོས་པའི་བསླབ་པ་ལ་རི་མོ་མི་བྱེད་ཅིང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པས་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་ཤིང་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་མ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་གཉིས་པོ་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆེ་བ་ཉིད་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པའི་སེམས་

[209A]༄༅། །ཅན་དེ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའོ། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆེ་བ་ཉིད་རྒྱ་ཆེན་པོ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་བསྟན་པ་ལས་འབྱུང་བ། བཙུན་པ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ལ་སློང་བ་གང་གིས་ལག་པའམ། རྐང་པའམ། རྣ་བའམ། སྣའམ། ཁྲག་གམ། རྒྱུས་པའམ། རུས་པའམ། རྐང་ངམ། མིག་གམ། རོ་སྟོད་དམ། མྒོའམ། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་གམ། རྒྱལ་པོའི་སྲིད་དམ། ཡུལ་འཁོར་དང། ལྗོངས་སམ་ཆུང་མ་དང། བུ་
ཕོ་དང། བུ་མོ་དང། བྲན་ཕོ་དང། བྲན་མོ་དང། རྟ་དང་བ་ལང་དང། ཤིང་རྟ་དང། བཞོན་པའམ། གསེར་དང། དངུལ་དང། ནོར་བུ་དང། མུ་ཏིག་དང། མན་ཤེལ་དང། བྱེ་རུ་དང། བཻཌཱུརྱ་དང། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་ཀྱང་རུང། བཟའ་བ་དང། བཏུང་བ་དང། བྲོ་བ་རྣམས་སམ་
གོས་རྣམས་ཉམ་ང་བར་བྱས་ཏེ། སློང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཏེ། ཐབས་ལ་མཁས་པས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟན་པ་འདི་དག་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཙུན་པ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་དཀའ་ཐུབ་དྲག་པས་ན་དེ་ལྟ་བུར་སྟོན་ཏེ། གོ་སྐབས་མ་ཕྱེ་བར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཉམ་ང་བ་བྱེད་པའི་མཐུ་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་ལ་མེད་དོ། །གོ་སྐབས་མ་ཕྱེ་བར་སད་པའམ། སློང་བར་ཡང་མི་ནུས་སོ། །བཙུན་པ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། བ་ལང་གླང་པོ་ཆེའི་
ཁུར་ཐེག་པ་ནི་བོང་བུས་བཟོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་བཙུན་པ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ཡིན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཉམ་ང་བར་བྱེད་མི་ནུས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཉམ་ང་བར་བྱེད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉམ་ང་བར་བྱས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔས་བཟོད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་སྐད་དུ་འཕགས་པ་སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་གཞི་རབ་ཏུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྣང་བའི་དབྱིངས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་མི་ཟད་པ་སྟོན་པ་ནས་

[209B] བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་སྤྱན་སྔར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ཐམས་ཅད་དང། སྤུའི་རྩེ་མོ་ཐམས་ཅད་དང། ལུས་ཐམས་ཅད་དང། ཡན་ལག་དང། ཉིང་ལག་ཐམས་ཅད་དང། ཚིག་གི་ལམ་ཐམས་ཅད་དང། གོས་
དང་སྨད་གཡོགས་ཐམས་ཅད་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་ཐམས་ཅད་དང། བདག་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དང་སྔོན་གྱི་མཐའི་མུར་ཐུག་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདས་པ་ཐམས་ཅད་དང། ཕྱི་མའི་མཐའི་མུར་ཐུག་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལུང་བསྟན་པ་དང། ལུང་
མ་བསྟན་པ་མ་བྱོན་པ་ཐམས་ཅད་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རབ་འབྱམ་ཐམས་ཅད་ན་བཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་སྔོན་གྱི་སྦྱོར་བ་རྒྱ་མཚོ་དང། ལེན་པ་དང། སྦྱིན་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་དང་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་
བཟང་པོ་དང། སྤུའི་རྩེ་མོ་དང། ལུས་ཐམས་ཅད་དང། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་དང། ཚིག་གི་ལམ་དང། གོས་དང་སྨད་གཡོགས་ཐམས་ཅད་ལ་རབ་ཏུ་སྣང་བར་གྱུར་པར་རྣམ་པར་བསྟན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་སྔོན་གྱི་སྦྱོར་བ་རྒྱ་མཚོ་དག་ཀྱང་རབ་ཏུ་
སྣང་བར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་དང་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཐམས་ཅད་མཐུན་པར་ར་ཏུ་བསྟན་པ་དང་ལྡན་པའི་སྔོན་གྱི་སྦྱོར་བ་རྒྱ་མཚོ་རབ་ཏུ་སྣང་བར་གྱུར་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་དང། དྲག་ཤུལ་དང། རྣམ་
པར་གནོན་པ་དང་ལྡན་པའི་སྔོན་གྱི་སྦྱོར་བ་རྒྱ་མཚོ་རབ་ཏུ་སྣང་བར་གྱུར་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་གཏན་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ཞིང་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པའི་སྔོན་གྱི་སྦྱོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་རབ་ཏུ་སྣང་བར་གྱུར་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་ཚུལ་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་ཅིང་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང་ལྡན་པ་དང། བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་ཞིང་རྩོལ་བ་ཆེན་པོའི་ལུས་དང་ངོ་བོ་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བས་སྔོན་གྱི་སྦྱོར་བ་རྒྱ་མཚོ་རབ་ཏུ་སྣང་བར་གྱུར་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་དང་

[210A]༄༅། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མཐོང་ཞིང་དགའ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལམ་ལ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་མོས་པར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྔོན་གྱི་སྦྱོར་བ་རྒྱ་མཚོ་རབ་ཏུ་སྣང་བར་གྱུར་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་རྒྱ་མཚོ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ལྡན་པའི་སྔོན་གྱི་སྦྱོར་བ་རྒྱ་མཚོ་རབ་ཏུ་སྣང་བར་གྱུར་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་[?]ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་དང། རྣམ་པར་མནན་པ་དང་རྣམ་པར་དག་པར་བྱས་
པ་དང་ལྡན་པའི་སྔོན་གྱི་སྦྱོར་བ་རྒྱ་མཚོ་རབ་ཏུ་སྣང་བར་གྱུར་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྲིན་གྱིས་རྒྱས་པར་བཀང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་ལྡན་པའི་སྔོན་གྱི་སྦྱོར་བ་རྒྱ་མཚོ་རབ་ཏུ་སྣང་བར་
གྱུར་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པར་བྱེད་ཅིང། མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་ན་བ་དེར་ལྷགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་འཁོར་དང་བཅས་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས། སྟེང་གི་ཕྱོགས་སུ་བསྟེན་ཏེ། རྡོ་རྗེའི་དབང་པོ་སྣ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱན་གྱི་སྙིང་པོ་
ཅན་གྱི་གང་པ་བརྩེགས་པ་དང། སེང་གེའི་ཁྲི་རྡོ་རྗེ་དང། ཨནྡ་རྙིལ་གྱི་པད་མོའི་སྙིང་པོ་ཅན་དག་མངོན་པར་སྤྲུལ་ནས་ནོར་བུའི་རྒྱལ་པོ་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འབར་བའི་དྲ་བས་ཀུན་ནས་བརྒྱན་པ་དང། རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱལ་པོ་དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་དང་དབྱངས་སུ་སྒྲོགས་
པའི་ཕྲེང་བ་རབ་ཏུ་འཕྱང་བ་དང། མགོ་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་ཅོད་པན་ཐོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལུས་སུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ་འཁོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཁོར་དང་བཅས་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་སྤྱོད་པ་དང། སྨོན་ལམ་
གྱིས་བྱུང་བ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞབས་ཀྱི་དྲུང་ནས་ཞལ་དུ་ལྟ་བ། ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མིག་དང་ལྡན་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་མདོ་སྡེའི་ཚུལ་གྱི་གསུང་རྒྱ་མཚོ་ལ་རྣ་བ་ཡོངས་སུ་གཞོལ་བ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་

[210B] དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲུང་དུ་འདོང་བ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་དང། རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ལས་བྱུང་བ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ལུས་གཅིག་གིས་རྒྱས་པར་གང་བའི་ཡུལ་དང་ལྡན་པ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ལུས་མངོན་པར་འབྱུང་ཞིང་རྣམ་པར་སྣང་བ་རྡུལ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་གཅིག་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཏུ་སྣང་ཞིང་ཁོངས་སུ་ཆུད་པར་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཡུལ་དང་ལྡན་པ། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་གདུལ་བྱའི་དུས་ལ་
སྡོད་པར་གཞོལ་བ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྤྲིན་གྱི་འབྲུག་སྒྲ་སྤུའི་རྩེ་མོ་ཐམས་ཅད་ནས་རབ་ཏུ་སྒྲོགས་པའི་ཡུལ་དང་ལྡན་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རབ་འབྱམ་ཐམས་ཅད་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་མཉམ་པ་ཀུན་
ཏུ་སྟོན་པ། སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ལ་ཕྱོགས་བཅུ་རྒྱ་མཚོ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་སྤྲུལ་པས་རྒྱས་པར་འགེངས་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་དེ་ཉིད་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། དེ་ནས་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ནོར་བཟངས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ལུས་མཐོང་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཡན་ལག་རེ་རེ་དང། ཡན་ལག་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་རེ་རེ་དང། ལུས་ཀྱི་ཆ་རེ་རེ་དང། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་རེ་རེ་དང། ཡན་ལག་གི་ཆ་རེ་རེ་དང། ཡན་ལག་གི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་རེ་རེ་དང། ལུས་རེ་རེ་དང་
ལུས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་རེ་རེ་དང། སྤུའི་ཁུང་བུ་རེ་རེ་དང། སྤུའི་ཁུང་བུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་རེ་རེ་དང། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་རླང་[*RLUNG?]གི་ཕུང་པོ་དང་བཅས། ཆུའི་ཕུང་པོ་དང་བཅས། སའི་ཕུང་པོ་དང་བཅས། མེའི་ཕུང་པོ་དང་བཅས། རྒྱ་མཚོ་དང་བཅས། གླིང་དང་བཅས་
ཆུ་ཀླུང་དང་བཅས། རིན་པོ་ཆེའི་རི་དང་བཅས། རི་རབ་དང་བཅས། ཁོར་ཡུག་དང་བཅས། གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང། གྲོང་རྡལ་དང། ཡུལ་འཁོར་དང་ཕོ་བྲང་འཁོར་དང་བཅས། ནགས་ཚལ་དང་བཅས། ཁང་ཁྱིམ་དང་བཅས། སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་དང་བཅས། སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་

[211A]༄༅། །འཇིག་རྟེན་དང་བཅས། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དང་བཅས། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དང་བཅས། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དང་བཅས། ཀླུའི་འཇིག་རྟེན་དང་བཅས། ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་འཇིག་རྟེན་དང་བཅས། མིའི་འཇིག་རྟེན་དང་བཅས་ལྷའི་འཇིག་རྟེན་དང་
བཅས། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དང་བཅས། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཡུལ་དང་བཅས། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཡུལ་དང་བཅས། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཡུལ་དང་བཅས། གཞི་དང་བཅས། རྟེན་དང་བཅས། དབྱིབས་དང་བཅས། སྤྲིན་དང་བཅས། གློག་དང་བཅས་
སྐར་མ་དང་བཅས། ཉིན་ཞག་དང་བཅས། ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་བཅས། ཟླ་བ་གཅིག་དང་བཅས། དུས་དང་བཅས། ལོ་དང་བཅས། བསྐལ་པ་བར་མ་དང་བཅས། བསྐལ་པ་དང་བཅས་པར་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཚུལ་དུ་མཐོང་ངོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཤར་ཕྱོགས་
ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །ཤར་ཕྱོགས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ། ལྷོ་ཕྱོགས་དང། ནུབ་ཕྱོགས་དང། བྱང་ཕྱོགས་དང། བྱང་ཤར་གྱི་ཕྱོགས་མཚམས་དང། ཤར་ལྷོའི་ཕྱོགས་མཚམས་དང། ལྷོ་ནུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་མཚམས་དང། ནུབ་བྱང་གི་
ཕྱོགས་མཚམས་དང། འོག་དང། སྟེང་གི་ཕྱོགས་དང། ཕྱོགས་མཚམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དང་བཅས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་བཅས་པར་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཚུལ་དུ་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །གང་མི་མཇེད་
ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་སྔོན་གྱི་མཐའི་མུར་ཐུག་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་རེ་རེ་ལས་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དང་བཅས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་གྱི་
དཀྱིལ་འཁོར་དང་བཅས། སེམས་ཅན་དང་བཅས། ཁང་ཁྱིམ་དང་བཅས། བསྐལ་པ་དང་བཅས་པར་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་མའི་མཐའི་མུར་ཐུག་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རབ་འབྱམ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་

[211B]
ཅད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ལུས་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་རེ་རེ་དང། སྤུའི་ཁུང་བུ་རེ་རེ་ནས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དང། ཕན་ཚུན་མ་འདྲེས་པར་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡང། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་
ཀྱི་སྤྱན་སྔ་ན་སེང་གེའི་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་པད་མའི་སྙིང་པོ་ཅན་ལ་འདུག་ཅིང། རྣམ་པར་རྩེ་བ་འདི་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཤར་ཕྱོགས་ན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཟང་པོའི་དཔལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་པདྨའི་དཔལ་ན་རྣམ་པར་རྩེ་བ་འདི་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྟོན་
ཅིང་འདུག་པར་མཐོང་ངོ། །ཤར་ཕྱོགས་ན་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་དང། ཕྱོགས་མཚམས་ཀུན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞབས་དྲུང་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་སེང་གེའི་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་པདྨའི་སྙིང་པོ་ཅན་ལ་
འདུག་ཅིང་རྣམ་པར་རྩེ་བ་འདི་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྟོན་པར་མཐོང་ངོ། །ཇི་ལྟར་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞབས་དྲུང་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་སེང་གེའི་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་པདྨའི་སྙིང་པོ་ཅན་ལ་
འདུག་ཅིང་རྣམ་པར་རྩེ་བ་འདི་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་དག་དང། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་རེ་རེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལྟར་རྒྱ་ཆེ་བ་དག་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་བཟང་
པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞབས་དྲུང་ན་སེང་གེའི་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་པདྨའི་སྙིང་པོ་ཅན་ལ་འདུག་ཅིང་རྣམ་པར་རྩེ་བ་འདི་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྟོན་པར་མཐོང་ངོ། །དེའི་ལུས་རེ་རེ་ལས། དུས་གསུམ་དུ་བྱུང་བའི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཚུལ་དུ་རྣམ་པར་དམིགས་པར་

[212A]༄༅། །མངོན་པར་བསྟན་པར་མཐོང་ངོ། །ཞིང་ཐམས་ཅད་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཚུལ་དུ་རྣམ་པར་དམིགས་པ་མངོན་དུ་བསྟན་
པར་མཐོང་ངོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་དང། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱངས་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང། རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དང། ཀུན་བརྗོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཐམས་ཅད་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བ་
ཐམས་ཅད་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་རོལ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐོས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆེ་བ་ཉིད་རྒྱ་ཆེན་པོ་མདོ་ཙམ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱས་པར་ནི་ཕྱི་མའི་མཐའི་བསྐལ་པར་ཡང་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆེ་
བ་ཉིད་ཀྱི་མཐུ་གང་ཞེ་ན། ས་བཅུའི་མདོ་སྡེ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཟླ་བས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོ་ལ་དྲིས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་ཡུལ་དང་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཚད་མེད་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་
ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ཅི་འདྲ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོས་སྨྲས་པ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནས་རྡེའུ་རྒྱ་ཤུག་གི་ཚིག་གུ་ཙམ་གཉིས་སམ་གསུམ་ཞིག་བླངས་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་
པ་དག་ན། སའི་ཁམས་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དེ། རྡེའུ་འདི་ལས་ཇི་ཙམ་ཞིག་གིས་ལྷག་པར་འཕགས་ཤིང། ལྷག་པར་ཚད་མེད་ཅེས་ཟེར་བ་ཅིག་ཡོད་ན། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལྟར་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཚད་མེད་པ་མངའ་བ་རྣམས་
ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་འཇལ་བ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་འདི་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་བདག་གིས་དཔགས་སོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་འདི་ལྟར་གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནས་གང་བླངས་པའི་སའི་ཁམས་ནི་ཆུང་ལ་ལྷག་མ་ལས་པ་ནི་ཚད་མེད་དོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་

[212B] ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་བསྟན་དུ་ཟད་ན། དེ་བཞིན་གཤེག་པའི་ས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཁྱོད་ལ་བསྒོའོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་འདི་བདག་གི་མདུན་ན་དཔང་དུ་བཞུགས་ཏེ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གལ་ཏེ་ཕྱོགས་བཅུའི་ཕྱོགས་རེ་རེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མུ་མེད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་སྙེད་ཅིག་ས་འདི་ལྟ་བུ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བུ་རམ་ཤིང་གི་ཚལ་ལམ། འདམ་བུའི་ཚལ་ལམ་
འོད་མའི་ཚལ་ལམ། ཏིལ་གྱི་ཚལ་ལྟར་ཡོངས་སུ་གང་བར་གྱུར་ཀྱང་དེ་དག་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་བསྐལ་པ་མུ་མེད་པར་བསྒྲུབས་པ་དག་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ཐང་ཅིག་ཏུ་བྱུང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་གྱི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་
མི་ཆོག་པ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་གི་ཆའི་བར་དང་རྒྱུར་ཡང་མི་ཆོག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ཡེ་ཤེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང། འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདི་སེམས་ཅན་ལ་ལ་དག་
གིས་ནི་འཁོར་བ་འདི་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་ཕྱོགས་པ་དང། ཁྱིམ་ནས་མངོན་པར་འབྱུང་བར་ཤེས་སོ། །ལ་ལ་དག་གིས་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང། ལ་ལ་དག་གིས་ནི་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་དང། ལ་ལ་དག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འགྲོ་བ་དང། ལ་ལ་དག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་
འདུག་པ་དང། ལ་ལ་དག་གིས་ནི་བདུད་བཅོམ་པ་དང། ལ་ལ་དག་གི་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དང། ལ་ལ་དག་གིས་ནི་བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་དང། ལ་ལ་དག་གིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བར་ཤེས་སོ། །
ལ་ལ་དག་གིས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་གཏམ་དང། ལ་ལ་དག་གིས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའི་གཏམ་དང། ལ་ལ་དག་གིས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཏམ་ཐོས་སོ། །ལ་ལ་དག་གིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་སྲིད་འདོམ་གང་བར་མཐོང་ངོ། །ལ་ལ་དག་གིས་ནི་རྒྱང་གྲགས་གཅིག་ཙམ་

[213A]༄༅། །པ་ནས། ལ་ལ་དག་གིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་སྲིད་དཔག་ཚད་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་བགྲང་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་བར་དུ་མཐོང་ངོ། །ལ་ལ་དག་གིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུ་ནས། ལ་ལ་དག་གིས་ནི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་
རིན་པོ་ཆེའི་ཁ་དོག་ལྟ་བུའི་བར་དུ་མཐོང་ངོ། །ལ་ལ་དག་གིས་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མཛད་པ་དང། ལ་ལ་དག་གིས་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང། ལ་ལ་དག་གིས་ནི་ཞུགས་ལ་བཞེན་པ་དང། ལ་ལ་དག་གིས་ནི་སྐུ་གཅིག་ཏུ་སྲ་བ་དང། ལ་ལ་དག་གིས་ནི་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་རིང་བསྲེལ་འགོད་པར་ཤེས་སོ། །ལ་ལ་དག་གིས་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ལོ་བཅུ་ལོན་པ་དང། ལ་ལ་དག་གིས་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་བཅུ་ལོན་པ་དང། ལ་ལ་དག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་བྱོན་པ་དང། ལ་ལ་དག་གིས་ནི་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་ནུབ་པར་ཤེས་སོ། །ལ་ལ་དག་གིས་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས། བསྐལ་པ་བཅུ་དང། ཉི་ཤུ་དང། སུམ་ཅུ་དང། བཞི་བཅུ་དང། བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ལོན་པ་དང། ལ་ལ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་མངོན་པར་
རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་བསྐལ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཞིག་ལོན་པར་ཤེས་ཀྱང། འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྟེ། འོན་ཀྱང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་མི་རྟོག་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པའི་དབང་གིས་བྱ་བ་འདི་ལྟ་བུ་རྟག་ཏུ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་
གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཕལ་པོ་ཆེའི་མདོ་ལས་ཀྱང། འཇམ་དཔལ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། མཚོ་ཁྱོན་དུ་དཔག་ཚད་ལྔ་སྟོང་ཡོད་པ། བྱ་རོག་གིས་བཏུང་ངུ་རུང་བ་ཙམ་དུ་མུ་དང་ཁ་ད་ཆད་དུ་འདུག་པ་པདྨའི་ལོ་མས་ཁེབས་པ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ལ། དེ་ལ་མི་ལ་ལ་ཞིག་ལྕགས་
ཀྱི་ཤིང་རྟ་འཕང་ལོ་རྩིབས་སྟོང་ཡོད་པ། ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་ཤུགས་པས་དྲག་པའི་རྟ་མགྱོགས་པས་ཤིང་རྟ་དེ་དྲངས་ཏེ། སྲོག་ཤིང་ཆུ་ལ་ཡང་མི་རེག་རྟའི་རྨིག་པས་པདྨའི་འདབ་མ་ཡང་མི་སྣང་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དེའི་ཤིང་རྟ་དེས་དྲངས་པ་ན་མཚོ་དེ་ལས་སྦྲུལ་གདུག་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། སྐད་ཅིག་

[213B] དེས་ཤིང་རྟ་དེ་ལན་བདུན་དུ་བསྐོར་བར་གྱུར། སྐད་ཅིག་གང་གིས་སྤྲུལ་གདུག་པས་ཤིང་རྟ་དེ་ལན་ཅིག་འཁོར་བའི་སྐད་ཅིག་དེ་ལ། དགེ་སློང་ཀུན་དགའ་བོས་ཆོས་རྣམ་པ་བཅུ་བཤད་དེ་དོན་ཀྱང་གོ་བར་བྱེད། སྐད་ཅིག་གང་གིས་ཀུན་དགའ་
བོས་ཆོས་རྣམ་པ་གཅིག་བཤད་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་ལ། དགེ་སློང་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་ཆོས་རྣམ་པ་སྟོང་བཤད་དེ། དོན་ཀྱང་གོ་བར་བྱེད། སྐད་ཅིག་གང་གིས་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་ཆོས་རྣམ་པ་གཅིག་བཤད་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་ལ། དགེ་སློང་མཽད་གལ་གྱི་བུས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཁྲི་
ཤིན་ཏུ་འདས། སྐད་ཅིག་གང་གིས་མཽད་གལ་གྱི་བུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཤིན་ཏུ་འདའ་བའི་སྐད་ཅིག་དེ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཀླས་པ། ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཐས་གཏུགས་པ་དང། རབ་འབྱམ་རྒྱ་མཚོ་ཐམས་
ཅད་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རེ་རེ་དང། གླིང་རེ་རེ་དང། སྐྲའི་ཁྱོན་ཙམ་རེ་རེ་ཡང་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ནས་འཆི་འཕོ་བ་དང། ལྷུམས་སུ་འཇུག་པ་དང། བཞུགས་པ་དང། བལྟམས་པ་དང། བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་པས་བླངས་པ་དང། གནས་བཀོད་པ་དང། གོམ་པ་བདུན་འདོར་བ་
དང༑ ཕྱོགས་བཅུར་རྣམ་པར་གཟིགས་པ་དང། སེང་གེའི་སྒྲ་ཆེན་པོ་སྒྲོགས་པ་དང། ལས་དང། བཟོ་དང། སྒྱུ་ཙལ་[?]དང། རིག་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་སློབ་པ་དང། གཞོན་ནུའི་ས་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་དང། བཙུན་མོའི་འཁོར་གྱི་ནང་ན་རྣམ་པར་རོལ་པ་དང། སྐྱེད་མོས་ཚལ་གྱི་སར་འབྱུང་བ་
དང༑ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཕྱོགས་པ་དང། མངོན་པར་འབྱུང་བ་དང། རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང། དཀའ་བ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་དང། ཞལ་ཟས་གསོལ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་བཞུད་པ་དང། བཞུགས་པ་དང། བདུད་བཏུལ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པ་དང་
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་ལ་སྤྱན་མི་འཛུམས་པར་གཟིགས་པ་དང། ཚངས་པ་ཆེན་པོས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བ་དང། ལྷའི་གནས་སུ་གཤེགས་པ་དང། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ཚུལ་རབ་ཏུ་བསྐོར་བའི་ཡུལ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་

[214A]༄༅། །དང༑ བསྐལ་པའི་མིང་བརྗོད་པ་དང། ཚེའི་ཚད་དང། འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་བཀོད་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པ་བཀོད་པའི་ཚུལ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང། སྤྱོད་པ་དང། སྨོན་ལམ་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། ས་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་
དང༑ བཟོད་པ་དང། གཟུངས་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང། དེ་ལ་མཆོད་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཡུལ་ཚད་མེད་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཚད་མེད་པ་ལ་འཇུག་པ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་
དང༑ ཐབས་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དང། ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་དང། རྣམ་པར་རོལ་པ་དང། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་པ་དང། སྐུ་གཅིག་ཏུ་སྲ་བའི་རིང་བསྲེལ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང། བསྟན་པ་གནས་པ་དང། ཀུན་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། འབྲི་བ་དང། དམ་
པའི་ཆོས་ནུབ་པ་ཡང་ཀུན་དུ་སྟོན་ལ། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་གནས་ལ་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དང། སྐྱེས་པའི་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་བཞིན་དུ་ཅིག་ཅར་ཀུན་སྣང་ངོ། །ཕྱི་མའི་མཐའི་བསྐལ་པའི་མུར་ཐུག་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་རྒྱུན་མི་གཅོད་པར་སྟོན་པས་
སྐད་ཅིག་གི་ཡུན་དེ་ཉིད་ལ་ཕྱོགས་བཅུ་ནས་སྐྲའི་ཁྱོན་ཙམ་རེ་རེ་དང། སྤུའི་ཁུང་བུའི་ཕྱོགས་རེ་རེའི་བར་ལ་དུས་གསུམ་དུ་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱ་མཚོ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་གྱི་བཀོད་པ་
རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་དང། སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་ཀྱི་གནས་བཀོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་དང། སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཏུ་བཏགས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་བཀོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་ཡུལ་བཀོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་བཞིན་དུ་ཅིག་ཅར་སྟོན་ཏོ། །ཕྱི་མའི་མཐའི་མུར་ཐུག་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་རྒྱུན་མི་གཅོད་པར་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པས་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ནས་སྐྲའི་ཁྱོན་ཙམ་གྱི་བར་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མ་ལུས་པ་ལུས་པ་

[214B] དབྱིབས་དང། ཁ་དོག་དང། དབྱངས་དང། སྨྲ་བ་དང། ཆོས་བསྟན་པ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གཞན་དང། གཞན་དག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་བཞིན་དུ་ཅིག་ཅར་སྟོན་ཏེ། སེམས་ཅན་
གཞན་དང་གཞན་དག་གི་བསམ་པའི་དབང་གིས། ཕྱི་མའི་མཐའི་བསྐལ་པའི་མུར་ཐུག་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་རྒྱུན་མི་གཅོད་པར་ཀུན་དུ་སྟོན་ཏོ། །འཇམ་དཔལ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཟླ་བ་ཡར་གྱི་ངོའི་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ནམ་ཕྱེད་ཀྱི་དུས་ན། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སྐྱེས་པ་དང། བུད་
མེད་དང། ཁྱེའུ་དང། བུ་མོ་རྣམས་ཀྱི་མདུན་ན་གནས་པར་མཐོང་ཡང་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྟེ། འོན་ཀྱང་དེ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས། རྣམ་པར་མི་རྟོག་བཞིན་དུ་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པས་བྱ་བ་འདི་ལྟ་བུ་འབྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང། འདུལ་བ་ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མདུན་ན་བཞུགས་པར་མཐོང་ཡང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྟེ། འོན་ཀྱང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་བཞིན་དུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་དང་ལྡན་པས་མཛད་པ་འདི་ལྟ་བུ་འབྱུང་ངོ། །
ཞེས་རྣམ་པ་མང་དུ་གསུངས་སོ། །མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་རྒྱ་ཆེན་པོ་གང་དག་ལས། སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་པ་དེ་དག་ལ་མོས་པ་དང། ཡི་གེར་འདྲི་བ་དང། ཀློག་པ་དང། མཆོད་པ་དང། བསྟི་སྟང་བྱེད་པ་ཡང་བསོད་ནམས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་
ཏེ་མདོ་འདི་ཉིད་ལས། འཇམ་དཔལ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འཕང་དང། རྔམས་དང། ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རི་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས། ལྷག་གེ། ཐལ་ལེ། ལམ་མེའོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་མོས་
པས་ཀྱང། འདི་ལྟ་སྟེ་མཐོང་བ་དང། ཡངས་པ་དང། ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་འདི་ལ་མོས་པ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་བསགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་རྡུལ་སྙེད་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས། ལྷམ་མེ་

[215A]༄༅། །དང༑ ལྷན་ནེ་དང། ལྷང་ངེའོ། །འཇམ་དཔལ་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་པ་བས། འཇམ་དཔལ་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་
ཀྱི་བུ་མོ་གང་གཞན་ཞིག་ཕུང་པོ་མེད་པའི་གནས་ལ་མོས་པར་གྱུར་ན། འདི་ནི་དེ་བས་བསོད་ནམས་ཆེས་གྲངས་མེད་པ་སྐྱེད་དོ། །འཇམ་དཔལ་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕུང་པོ་མེད་པའི་གནས་ལ་མོས་པར་གྱུར་པ་བས། འཇམ་དཔལ་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་
གཞན་གང་ཞིག་གིས། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་མོས་ནས་ཡི་གེར་འདྲི་བའམ་ཐ་ན་གླེགས་བམ་ལ་བྲིས་ཏེ། མོས་པས་འཆང་ངམ། མར་མེ་དང། བདུག་པ་དང། མེ་ཏོག་དང། སྤོས་དང། ཕྲེང་བ་དང། བྱུག་པས་མཆོད་ན་འདི་ནི་དེ་བས་བསོད་ནམས་ཆེས་གྲངས་མེད་པ་
སྐྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །མདོ་སྡེ་སྣ་ཚོགས་ལས་བཏུས་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རིན་པོ་ཆེའི་གཏམ། ཨཱ་ཙཱརྱ་ཨཱརྱ་ནཱ་གཱརྫུ་ནས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང། ཤཱི་ལེནྡྲ་བོ་དཧི་དང། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བན་དེ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བསྒྱུར་ཅིང་
ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།། །།


