
[192B]   ༈   [?] །ལྷག་མཐོང་སྐྱེད་པའི་ཐབས་བཞུགས། ། །དངོས་འཛིན་རྣམ་རྟོག་ཚང་ཚིང་ལྟ་བུ་ཤེས་རབ་མཚོན་གྱིས་རབ་བསལ་ནས། །དེ་ཉིད་ལ་ཡང་མི་གནས་དེ་ཕྱིར་མ་རྟོགས་འགྲོ་རྣམས་མུན་འཐོམས་ལ། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ཆུ་ཀླུང་བཞིན་དུ་ངང་གིས་འཇུག་པའི་
ཐབས་སྣ་ཚོགས། །གསུང་བ་དེ་ལ་དང་བས་ཕྱག་བྱས་ལྷག་མཐོང་སྐྱེད་ཐབས་མདོར་བསྡུ་བྱ། །སྡོམ་ནི། སྔོན་འགྲོ་ཞི་གནས་བསྟེན་པ་ཡིས། །རྟོགས་པར་བྱ་དགོས་དང་པོས་ཀྱང། །ངོ་བོ་མཚན་ཉིད་ངེས་ཚིག་དང། །དབྱེ་བ་དམིགས་པ་སྐྱེད་པའི་ཐབས། །དེ་རིགས་བསོད་
ནམས་ཡན་ལག་དང། །ལུས་བཅོས་མཚམས་སྦྱོར་གཞག་པ་དང། །ཉེས་སྤངས་ལྡང་སེམས་ལངས་པ་ཡི། །ཚོད་གཟུང་བསྐྱེད་རིམ་གནས་པའི་ཚད། །བསྟན་པའི་ཐབས་ནི་ཅི་རིགས་བྱ། །གསལ་དང་ཐུན་རིང་སྐྱེད་དབྱུང་དང། །ལོག་པར་རྟོག་པའི་གཞུང་ཉིད་དང། །རང་
ཕྱོགས་བསྒྲུབ་མེད་ཚུལ་གྱིས་བསྒྲུབ། །དེ་ལ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེའི་ཚུལ་གྱིས་རྗེས་འཇུག་ལས་དང་པོ་སོ་སོར་ཐར་བའི་སྡོམ་པ་ལ་ལེགས་པར་གནས་པ། སྨོན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ནས་བླ་མ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ལས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྡོམ་པ་ལེགས་
པར་བླངས་ནས་གུས་པར་སློབ་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་སོགས་ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་གནས་ནས། ལྷག་པའི་སེམས་ཅུང་ཟད་བརྟན་པ་དེས་ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་ལ་གནས་ནས་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་བསླབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་
དུ༑ དབུ་མའི་རྒྱན་ལས། གང་དག་དད་པས་རྗེས་འབྲང་བ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། །ཐུབ་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་བླང་བྱ་སྟེ། །དེ་ནི་ཡང་དག་ཤེས་ཚོལ་བརྩོན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་ནི། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པ་ལས་
ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་མི་ཟད་པའི་སྐབས་ནས་འབྱུང་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྣ་ཚོགས་སྐྱེ་བའི་གཞི་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་གཟུགས་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་ཅིང་ཞེན་པས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུའོ། །ལྷག་མཐོང་

[193A]༄༅། །མི་སྐྱེད་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་འདི་དག་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་སྒོམ་པར་བྱེད་མོད་ཀྱི། །དེ་ནི་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་འཇིག་མི་བྱེད། །དེ་ཡིས་ཉན་
མོངས་ཕྱིར་ཞིང་རབ་འཁྲུགས་ཏེ། །ལྷག་སྤྱོད་འདི་ན་ཏིང་འཛིན་བསྒོམ་པ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་དག་ཉོན་མོངས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལས་བསགས་པ་དེ་དག་ནི་ཡུན་རིང་པོར་འཁོར་བ་ན་འཁྱམ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་མྱོང་སྟེ། དཔེར་ན་ཕྱེ་མ་ལེབ་མེའི་ཕུང་པོར་ཆུད་པ་ལྟ་
བུའོ༑ །འོན་ཏེ་དེས་ཐ་མལ་པའི་རྟོག་པ་ལྡོག་པས་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་བྱམས་པས། ཟས་ཆེན་དུག་དང་འདྲེས་ལ་ཞེན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང། གང་ཡང་རུང་བའི་གནས་རྙེད་ན། །ཉོན་མོངས་སྦྲུལ་གདུག་
གཡོན་ཅན་གྱིས། །ཟིན་པར་འགྱུར་རོ་གང་གི་སེམས། །གནས་མེད་དེ་དག་ཟིན་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་ཞེན་པས་ཞེན་པ་མི་སྤོང་སྟེ། གཞན་དུ་ན་མེས་ཚིག་པའི་འཕྲོ་མེར་བཅུག་པས་སོགས་པ་དང་གཤེར་བ་ཆུར་བཅུག་པས་བསྐམས་པ་དང། ལྟོགས་པ་ཟས་བཅད་
པས་འདྲངས་པ་དང། སྐོམ་པ་བཏུང་བ་བཅད་པས་ངོམས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའི་བདག་ཉིད་དམ། གཞན་ཡང་རུང་སྟེ། ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་མཐོང་ན་དེས་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་ད་ལྟར་གྱི་
སངས་རྒྱས་མངོན་སུམ་དུ་བཞུགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས། དཔེར་ན་གསེར་གྱི་གོང་བུ་དེ་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཡང་མེས་རབ་ཏུ་ཚ་བར་གྱུར་ན་ལག་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞི་དེ་ལས་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ཡང་བླང་བར་
བྱ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཞེན་པར་གྱུར་ན་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ནི་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་མ་གཏོགས་པར་འབྱུང་མི་སྲིད་པར་འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་འདི་ན་ཁ་ཅིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྐྱེ་བོ་བླུན་པོ་

[193B] འདི་སྐད་ཅེས་འདི་ནི་སྒོམ་དུ་མི་འདོད་རྟོགས་པར་
དཀའ། མ་རྟོགས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་གཞན་ཡོད་དོ། །གང་ཞེ་ན། མཚན་མ་བསྒོམ་པའོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་གེགས་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་ལྟ་བ་ལོག་པ་དང་གཞན་གྱིས་གེགས་བྱས་པས་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཤིན་ཏུ་ཡང་སྤང་དཀའ་བ་བསགས་པའི་ཕྱིར། ལྷ་དང་མིའི་ལུས་ཀྱང་མི་
འཐོབ་ན། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལྟ་ག་ལ་འཐོབ། དེ་སྐད་དུ་ཡང། འཕགས་པ་ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་གིས་ཞུས་པ་ལས། གང་གིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད། །མ་ཤེས་པས་ན་འགྲོ་བ་འཁྱམ་འགྱུར་ཏེ། །ཐུགས་རྗེས་ཐབས་ཚུལ་རིག་པ་བརྒྱ་དག་གིས། །དེ་དག་རྣམས་ནི་སྟོན་པར་
མཛད་པ་ལགས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་བ་ལས་ཀྱང། གང་ཟག་དེ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་སྐྱེ་བར་གསུངས་ལ། གང་ཟག་གཞན་གྱིས་ནི་བདུད་མཁན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆ་བྱད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པར་ཡང་གསུངས་
སོ༑ ༑དེ་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ལྷས་ཀྱང། གཏི་མུག་གང་གིས་བསྒྲིབས་གྱུར་ཏེ། །གང་གི་ཡང་དག་གེགས་བྱེད་པ། །དེ་ལ་འབྲས་བུ་དགེ་བ་མེད། །ཐར་པ་མེད་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་སྐྱེས་བུ་གང་བདག་དང་གཞན་གྱི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་
མེད་པ་སྤོང་བར་འདོད་ཅིང། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་སྐུ་གསུམ་དང་ཡེ་ཤེས་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཐོབ་པར་འདོད་པས་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་རྒྱུ། ཉོན་མོངས་པ་དུག་དང་འདྲ་བའི་རྩ་བ་དངོས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དུག་གི་སྡང་པོ་ལྟ་བུ་དེ་ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཤེས་རབ་
མཚོན་རྣོན་པོ་དང་འདྲ་བ་དེས། སྤང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས་ཀྱང། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ཆོས་ཉིད་འདི་ཐོབ་ནས་སེམས་ཅན་གཞན་དག་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་འདི་ཁོ་ན་ལ་རབ་ཏུ་དགོད་དོ་

[194A]༄༅། །སྙམ་སྟེ། དོན་གང་གི་ཕྱིར་འབད་ཅིང་རྩོལ་བ་དང། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་དང། དཀའ་བ་བརྒྱ་དག་བྱེད་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ཆོས་ཉིད་དེ་རྟོགས་པར་བྱ་དགོས་ཀྱང་ལས་དང་པོ་པས་བསླབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་
ཟེར་ན་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལས། སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འོན་ཏེ་དེ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ཙམ་ལས་བསླབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བསྒོམ་པ་དོན་དུ་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་
ན༑ ད་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ཡིན་མོད་ཀྱང་བསྒོམ་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེར་དགག་པའི་ཚིག་ནི་མ་གསུངས་ལ། སྒྲུབ་པའི་ཚིག་ནི་མང་དུ་གསུངས་སོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་ལས་ཀྱང་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཏིང་འཛིན་དང། །ཞེས་གསུངས་
པ་དང། བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་དང་པོ་མཛད་པ་ལས་ཀྱང། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ཡིས། །ཚུལ་སྤྱོད་ལས་ནི་དང་པོ་པ། །དེ་ལས་བརྩམས་ཏེ་བསྒོམ་པ་ཡི། །རིམ་པ་མདོ་ཙམ་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ལ། དེའི་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པའི་སྐབས་སུ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་
ཉིད་མེད་པར་དམིགས་པ་མེད་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་ལས་དང་པོ་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་དགོས་སོ། །དེ་ལས་དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་ལས་གཞན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་དགོངས་
པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་གིས་འཛིན། སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་དབྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་
ལས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དེ་འབྱེད་པ་དང་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ལྷག་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ལས་ཀྱང་ཤེས་རབ་གང་ཞེ་ན། དེ་དག་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ངེས་པའི་ཚིག་ནི་འདིར་གཞན་གྱིས་མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པ་དང་མ་

[194B] དེ་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ་ཆེན་པོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་འགའ་ཞིག་མཐོང་ན་ནི། དེ་ནི་ལྷག་མཐོང་མ་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མ་མཐོང་བ་དེ་ནི་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱི་དམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་
དུ༑ འཕགས་པ་ཆོས་ཀུན་འགྲོ་བ་ལས་ཀྱང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་མཐོང་བ་ནི་ཡང་དག་པར་མཐོང་བའོ་ཞེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་དབྱེ་བ་ནི་གསུམ་སྟེ། ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་དང། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་དང། བསྒོམ་པའི་ཤེས་
རབ་བོ། །དེ་ལ་དམིགས་པ་ནི་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དམིགས་པ་སྒྲ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང། སྒྲ་བཀོད་པའི་ཡི་གེ་དག་ལ་དམིགས་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་དམིགས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་སྤྱི་དང་དོན་སྤྱི་ལ་ཡང་དམིགས་ཏེ། མངོན་སུམ་ལ་ངེས་པའི་ཤེས་པས་གྲོགས་བྱེད་
པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་སྒྲ་རང་གི་མཚན་ཉིད་འབའ་ཞིག་ལ་དམིགས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་བུམ་པ་ཞེས་ཟེར་བའི་སྒྲ་ཐོས་པའི་དུས་སུ་མགྲིན་པ་ཕྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་མ་ཤེས་ན་མ་ཐོས་པ་དང་འདྲའོ། །དེས་ན་བསམ་པའི་ཤེས་
རབ་གང་ལས་བསྐྱེད། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་མེད་ན་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་མི་སྐྱེ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ལོག་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་སྒྲའི་སྤྱི་དང། དོན་གྱི་སྤྱིའོ། །ཡང་གཙོ་བོས་ཕྱེ་ན་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་
པས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་མཐར་ཐུག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་དམིགས་པ་ནི་དོན་གྱི་སྤྱི་འབའ་ཞིག་གོ་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང། དོན་གྱི་སྤྱིའོ། །དེ་ལ་དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣལ་
འབྱོར་གྱི་མངོན་སུམ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དམིགས་པའོ། །དོན་གྱི་སྤྱི་ནི་སོ་སོའི་སྐེ་བོའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བསྒོམ་པ་དང། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དམིགས་པའོ། །དེ་ལ་སྐྱེད་པའི་ཐབས་ནི་གསུམ་སྟེ། ཐོས་པ་དང། བསམ་པ་དང། བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་བོ།།

[195A]༄༅། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཐོས་པ་བྱ་མི་དགོས་ཏེ། དེ་ནི་གཞན་ལ་སྨ་བར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྨྲ་བ་ལ་དགའ་བ་ནི། ལྷག་པའི་བསམ་པ་བསྐུལ་བའི་མདོ་ལས། བདག་ནི་བསྒྲུབ་ཉམས་ད་ནི་ཅི་བྱ་ཞེས། །འཆི་བའི་དུས་ཚེ་
མྱ་ངན་ཆེན་པོ་ལྡང། །གཏིང་རྙེད་མ་གྱུར་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། །སྨྲ་ལ་དགའ་བའི་ཉེས་པ་འདི་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་སྒོམ་པར་བྱེད་ལ་མདོ་སྡེ་བལྟས་པས་ཆོག་ཟེར་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་ཆེད་དུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་
གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཆེད་དུ་ཆོས་སྨྲ་བ་ཡང་ཕན་ཡོན་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དགོས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ། ལྷག་པའི་བསམ་པ་བསྐུལ་བའི་མདོ་དེ་ཉིད་ལས། བྱམས་པ་གང་ཐོས་པ་དང། བཀུར་སྟི་མེད་པར་ཆོས་སྦྱིན་པ་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ཕན་ཡོན་ཉི་ཤུ་སྟེ། གང་
ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། བློ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་ཡིན། མོས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཡིན། འདོད་ཆགས་ཆུང་བ་ཡིན། ཞེ་སྡང་ཆུང་བ་ཡིན། གཏི་
མུག་ཆུང་བ་ཡིན། བདུད་ཀྱིས་དེ་ལ་གླགས་མི་རྙེད་པ་ཡིན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན། མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་སྲུང་བ་ཡིན། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་ལུས་ལ་མདངས་འཇུག་པ་ཡིན། མི་མཛའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་གླགས་མི་རྙེད་པ་
ཡིན༑ མཛའ་བོ་རྣམས་དང་མི་ཕྱེད་པ་ཡིན། ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པ་ཡིན། མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན། ཡིད་བདེ་བ་མང་བ་ཡིན། མཁས་པས་བསྔགས་པ་ཡིན། དེ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། བྱམས་པ་ཕན་ཡོན་ཉི་ཤུ་པོ་འདི་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་
ནི་བསྟན་པ་འཛིན་པར་ཡང་གསུངས་ཏེ། དེ་འཛིན་བྱེད་པ་སྨྲ་བྱེད་དང། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་བས་ན་དེའི་ཆེད་དུ་ཡང་ཐོས་པ་བྱ་དགོས་སོ། །མདོ་སྡེ་བཀླགས་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་དཀའོ། །གསུང་

[195B] དེ་སྐད་དུ། གསུངས་གཅིག་དཀའ་ནི་གསལ་མོད་ཀྱི། །དུ་མ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་བརྡས། །འདི་བདག་ཁོ་ནའི་ཚད་ཡིན་ཞེས། །ཀུན་གྱི་དེ་ལྟར་དགའ་བ་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང། ལུང་ནི་འདམ་གྱི་ཕུར་པ་འདྲ། །ཞེས་ཀྱང་གསུངས་ལ་
དད་ལྡན་རྐང་བརྐྱང་འདུག་བདེ་གཤེགས་ཉི་མ་འདི། །བྲམ་ཟེ་སྐུད་འཁལ་བཞིན། །དེ་ཉིད་དངོས་ལས་རིང། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་ལས་དང་པོ་པས་མདོ་སྡེ་བཀླགས་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་ཟབ་མོ་གོ་ན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་མི་གཏང་ཞེས་གསུངས་
པ་དང་ཡང་འགལ་ལ། ཀློག་མཁན་ཀུན་ཀྱང་སྡེ་སྣོད་གསུམ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན། སངས་རྒྱས་ཆོས་ནི་ཚོལ་འདོད་ན། །ཐོས་པ་མང་པོའི་ཕྱིར་མི་འབྲངས། །ཞེས་གསུངས་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བརྟེན་ཅིང་དེ་ལས་ཐོས་པ་མང་པོ་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་གཅེས་སོ། །
དེའི་ཕན་ཡོན་ནི་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཤེས་རབ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ་བདུད་ཀྱིས་གླགས་མི་རྙེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་
རྒྱས་པར་གསུངས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་འདོད་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཅན་གྱིས་ཐོས་པའི་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་ཐོས་ནས་དེའི་དོན་ལ་
ལེགས་པར་བསམས་ནས་སྒོམ་པ་ལ་འཇུག་གི་གཞན་དུ་ནམ་ཐོས་ན་ཅི་ཞིག་བསམ། མ་བསམས་པར་ཅི་ཞིག་བསྒོམ་སྟེ། རྒྱུ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་བར་དུ་མཛད་པ་ལས་ཀྱང། ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་གང་ཞེ་ན་
སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང། མང་དུ་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཐོས་པ་ཁོ་ན་བྱ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་བཏང་སྙོམས་སུ་གཞག་གོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མིའི་ལུས་ནི་བསྙེན་གནས་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། དགེ་

[196A]༄༅། །སློང་ལ་སོགས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་འབད་པ་དོན་མེད་དོ། །ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་པར་མདོ་སྡེ་མཐའ་དག་ལས་གསུངས་ལ། །དེའི་རྩ་བ་ནི་དགེ་སློང་ཡིན་ཏེ་
དེ་ལ་དོན་མེད་ན་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས། དེ་སྤངས་ན་རྩ་བ་ཆད་པས་སོ་སོར་ཐར་པ་རིགས་བདུན་ཀ་སྤངས་ཏེ། དེས་ན་བདེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་སྤང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྤངས་པ་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པའི་རྟེན་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ། དེ་བས་ན་དེ་སྐད་སྨྲ་བ་དེས་ནི་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པ་མཐའ་
དག་སྤང་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བསྙེན་གནས་ཁས་བླངས་པ་མ་སྤངས་སོ། །ཞེ་ན། དགེ་སློང་མེད་པར་དེ་ཡང་མི་འོང་ལ། མི་ལུས་ཐོབ་པ་ཁོ་ནས་ཀྱང་མི་ཆོག་སྟེ། འདི་ན་ཁ་ཅིག་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཀྱིས་མིའི་འགྲོ་བར་སྐྱེས་ཀྱང་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཞན་པས་ཆོས་ལ་འཇུག་མི་
ནུས་པ་དག་སྣང་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་མིའི་ལུས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བདེ་འགྲོ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཁྱད་པར་ཅན་སྲོག་དང་འདྲ་བར་བསྲུང་དགོས་སོ། །གཞན་དུ་ན་འདུས་བྱས་དག་ལས་ཐར་པར་མི་ནུས་ཤིང། ན་བ་དང་རྒ་བ་དང་འཆི་བ་དག་གིས་ཤིན་ཏུ་
འཇོམས་སོ། །དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང། མི་ཞིག་ཆོམ་རྐུན་མང་པོས་རབ་གཙེས་ནས། །འཚོ་བར་འདོད་པས་འབྲོས་ཤིང་འགྲོར་བཙལ་ན། །དེ་ཡི་རྐང་པ་འགྲོ་ཞིང་རྒྱུག་མ་ནུས། །ཆོམ་རྐུན་དག་གིས་དེ་བཟུང་བཅོམ་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཚུལ་
ཁྲིམས་ཉམས་པ་རྨོངས་པའི་མི། །འདུས་བྱས་དག་ལས་འབྲོས་པར་འདོད་མོད་ཀྱི། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པས་དེ་ཡང་འབྲོས་མི་ནུས། །ན་རྒ་འཆི་བ་དག་གིས་ཤིན་ཏུ་འཇོམས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འོན་ཏེ་ཤེས་རབ་ཆུང་ངུ་ཐོས་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་ན་ངན་འགྲོར་
སྐྱེ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཆེ་བ་ཐོས་པ་མང་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་ཀྱང་ངན་འགྲོར་མི་འགྲོའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་ཏེ་མཁས་པས་ལྟུང་བ་བཤགས་པ་དང་བསྡམས་པ་བྱས་ན་ངན་འགྲོར་མི་ལྟུང་ངོ། །དེ་སྐད་དུ། ལྕགས་ཀྱི་རི་ལུ་ཆུང་ཡང་རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་དུ་འགྲོ་དེ་ཉིད་སྣོད་དུ་བྱས་ན་སྟེང་ན་འཕྱོ་བ་

[196B] །དེ་བཞིན་མི་མཁས་སྡིག་པ་ཆུང་ངུ་བྱས་ཀྱང་ངན་འགྲོར་འགྲོ་མཁས་པས་སྡིག་པ་ཆེན་པོ་བྱས་ཀྱང་ལྟུང་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་སྣོད་དུ་བྱས་པ་དང་འདྲ་བར་བཤགས་པ་དང་བསྡམས་པ་བྱས་ན་མི་ལྟུང་བ་ཡིན་གྱི་ཐོས་པ་དང་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་
སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཇི་སྙེད་མང་པོ་ཆུབ་བྱས་ཀྱང། །ཐོས་པས་བརྒྱགས་ཤིང་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་མི་བྱེད་ན། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་དེས་ན་ངན་འགྲོར་འགྲོ་འགྱུར་ཏེ། །མང་དུ་ཐོས་པ་དེ་ལ་ཐོས་པས་སྐྱོབ་མི་ནུས། །ཞེས་
གསུངས་སོ། །འོ་ན་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པས་ལྟ་བའི་ཆེད་དུ་རྩོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པས་ལོག་པར་ལྟུང་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཆོག་དམ་པ་ལས་ཀྱང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ངས་སྔོན་དུ་དྲན་
པ་སྔོན་འདས་པའི་དུས་ནང་མང་དུ་ཐོས་པའི་སྐྱེ་བོར་གྱུར་པའི་ཚེ་འཇམ་དཔལ་དང་ཡོད་མེད་གཉིས་ལ་རྩོད་པར་གྱུར་ཏེ། འཇམ་དཔལ་ནི་ཡོད་ཅེས་སྨྲ། ང་ནི་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་སྟེ། ཡོད་མེད་གཉིས་ཀྱི་རྩོད་པ་ལ་བདེན་པར་གྱུར་ཏེ། གཅིག་ཏུ་མཆོད་དོ། །མཐའ་ཚེ་འཕོས་ནས་ངན་སོང་གསུམ་
དུ་ལྟུང་སྟེ། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་ཀྱི་བར་དུ་ལྕགས་ཀྱི་ཐུ་ལུམ་ཟ་བར་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་ལས་མང་དུ་ཐོས་པའི་མི་ནི་རིའམ་རྒྱ་མཚོ་ལྟར་ང་རྒྱལ་གྱི་སེམས་ཆེའོ། །དེ་ལྟར་ང་རྒྱལ་གྱི་སེམས་ཚེ་བ་ནི་ངན་སོང་དུ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་ཀྱི་བར་དུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་
འགྱུར་རོ། །དམྱལ་བ་དེ་ལས་ཐར་ནས་ཡང་འདབ་ཆགས་ཀྱི་བྱར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་མང་དུ་ཐོས་པ་ལ་ཕན་ཡོན་ཅི་ཡོད་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་གནས་ནས་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པའི་བཟོད་པ་དང་ལྡན་བས་ཐོས་པ་ལ་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་འབད་པར་
བྱ་ཞིང་ཉོན་མོངས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རྩོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་ཞིང་དེ་ཡིས་སྙེམས་མི་བྱ། །ཆོས་རྣམས་མཉན་ཞིང་དེ་ཡིས་མི་སྙེམས་ཏེ། །གང་གི་ཤེས་རབ་ཆུང་ངུས་དེ་སྙེམས་པ། །རྩ་བ་དེ་ལས་དེ་ཡི་སྡུག་བསྔལ་འཕེལ། །

[197A]༄༅། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཅི་ཞིག་ཐོས་པར་བྱ་ཞེ་ན། །འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྟོན་པའི་ལུང་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་དང་དེ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རིགས་པ་སྒྲོན་མ་ལྟ་བུ་ཐོས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ནི་གང། །དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ནི་གང་
ཞེ་ན། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང། སྟོང་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པས་བཤད་པ་ལྟར། །ངེས་དོན་མདོ་སྡེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ཤེས། །གང་ལས་སེམས་ཅན་གང་ཟག་སྐྱེས་བུར་བསྟན། །ཆོས་དེ་ཐམས་ཅད་དྲང་བའི་དོན་དུ་ཤེས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་ལས་ངེས་པའི་དོན་གྱི་
མདོ་སྡེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ། ནམ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ཁམས་འདི་འབྱུང་བ་དང། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁར་འགྱུར་བའི་ཚེ། །ཇི་ལྟར་སྔོན་བཞིན་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཇི་སྙེད་ཅི་ཡོད་པ། །ཆུ་ཡི་ཕུང་པོ་འདི་
ནི་འོག་ཏུ་འགྲོ། །འོག་ཏུ་ཅི་འདྲ་སྟེང་དུ་འང་དེ་བཞིན་ཏེ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་བར་སྣང་ཅུང་ཟད་སྤྲིན་མེད་ལས། །སྐད་ཅིག་ཏུ་ནི་སྤྲིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣང། །ཐོག་མ་གང་ལས་བྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་བཞིན་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་གྱིས། །
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་འདས་པ་དག་ཇི་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱས་བཞིན་གཟུགས་བརྙན་སྣང། །སྔོན་མཐའ་ཇི་བཞིན་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་ལྦུ་བ་མང་པོ་བརྡོས་པ་དག་ཆུ་བོས་ཁྱེར་བ་སྐྱེས་བུས་ངེས་མཐོང་ཞིང། །དེ་ལ་
བརྟགས་ན་སྙིང་པོ་ཡོང་མི་སྣང། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་ཆར་པའི་ཐིགས་ཆེན་བབས་པ་ན། །ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་དག་ནི་ཐ་དད་འབྱུང། །བྱུང་ནས་ཞིག་སྟེ་ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་སྤྲིང་ཡིག་གྲོང་གཞན་
བསྐུར་བ་ན། །དགེ་དང་མི་དགེའི་བྱ་བ་སོ་སོར་འབྱུང། །སྒྲ་ལས་སྤྲིང་ཡིག་ཏུ་ཡང་འཕོས་པ་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་མི་དག་ཆང་གིས་མྱོས་ནས་ནི། །ས་འདི་ཀུན་ཏུ་འཁོར་སྙམ་བྱེད་མོད་ཀྱི། །ས་འདི་འགུལ་ཞིང་གཡོས་པ་མེད་པ་ལྟར། །ཆོས་རྣམས་

[197B] །མེ་ལོང་ངོས་དང་འབྲུ་མར་སྣོད་རྣམས་ལས། །བུད་མེད་ཁ་བཞིན་བརྒྱན་པས་བལྟས་པ་ན། །བྱིས་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་ཆགས་བསྐྱེད་ནས། །འདོད་པ་ཚོལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྒྱུག་བཞིན་ནི་དེར་ཡང་འཕོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །གཟུགས་བརྙན་ལ་ནི་ནམ་
ཡང་གཞན་མི་རྙེད། །རྨོངས་པ་དེ་དག་འདོད་ཆགས་བསྐྱེད་པ་ལྟར། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་སྨིག་རྒྱུ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང། །སྒྱུ་མ་ཇི་བཞིན་རྨི་ལམ་ཇི་ལྟ་བུ། །མཚན་མ་བསྒོམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་
པར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་དངས་པར་ཟླ་ཤར་བ། །དེ་ཡི་གཟུགས་བརྙན་དངས་པའི་མཚོར་སྣང་སྟེ། །ཟླ་བ་ཆུ་ཡི་ནང་དུ་འཕོས་པ་མེད། །ཆོས་ཀུན་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་མི་དག་ནགས་རིའི་ཁྲོད་འདུག་ནས། །གླུ་ལེན་སྨྲ་དང་དགོད་དང་རྩེ་བ་ལས། །བྲག་
ཆ་ཐོས་ཀྱང་སྣང་བ་མེད་པ་ལྟར། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །གླུ་དང་རོལ་མོ་དེ་བཞིན་དུ་བ་ཡང། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བྲག་ཆ་འབྱུང་མོད་ཀྱི། །སྒྲ་ལ་དབྱངས་ཏེ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་ན་
ཡང་འདོད་བསྟེན་པ། །སྐྱེས་བུ་སད་པར་གྱུར་ནས་མི་མཐོང་སྟེ། །བྱིས་པ་ཤིན་ཏུ་འདོད་ལ་ཆགས་ཞིང་ཞེན། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །སྒྱུ་མ་བྱེད་པ་དག་གིས་གཟུགས་སྤྲུལ་ཏེ། །རྟ་དང་གླང་པོ་ཤིང་རྟ་སྣ་ཚོགས་བྱས། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་
གང་ཡང་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་བུ་མོ་གཞོན་ནུའི་རྨི་ལམ་ན། །བུ་ཕོ་བྱུང་ཞིང་ཤི་བ་དེ་མཐོང་ནས། །བྱུང་ན་དགའ་ཞིང་ཤི་ན་མི་དགའ་འགྱུར། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཇི་ལྟར་མཚན་མོ་ཆུ་
ཡི་ཟླ་བ་དག་དངས་ཤིང་རྙོགས་པ་མེད་པའི་ཆུ་ནང་སྣང། །ཐོག་མ་གང་ནས་བྱུང་ཞིང་གང་དུ་འགྲོ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དོན་དམ་པར་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་དང། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཆུའི་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་པས་

[198A]༄༅། །དེ་མ་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པར་རིགས་ན། དྲང་བའི་དོན་དེ་གསུངས་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་དགོས་པ་དང་དགོས་པ་མེད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་གསུངས་སྟེ། དེ་ལ་དགོས་པ་ནི་
སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་ཅེས། མ་ཤི་ཚེ་ལ་བདེ་ཚོལ་ཅིག་ཤི་ནས་དེ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མེད། །ལུས་ཀྱང་ཐལ་བ་བཞིན་སོང་ནས། །སླར་སྐྱེ་བ་དག་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་ཟེར་བ་དེ་དག་གི་རྟོག་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་བར་མིའི་སེམས་ཅན་ལ་དགོངས་ནས་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བའི་
སེམས་ཅན་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ལེ་ལོ་ཅན་ཁ་ཅིག་དགེ་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་ལ་དགོངས་ནས་བདག་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་འགལ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལ་རིགས་པས་བསྟན་པར་བྱས་ན་ལུང་གི་དོན་གུད་དུ་བཀྲི་བར་མི་
ནུས་ཏེ། དེ་བས་ན་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་སྟོན་པའི་རིགས་པ་ཐོས་པར་བྱའོ། །དེ་གཉིས་རྟོགས་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཟབ་མོའི་དོན་རྟོགས་སམ་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་གསུངས་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་
བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོར་ནི། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐའ་དག་བསྡུས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་རིགས་པ་ནི་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ག་ལས་འཇིགས་མེད་ལས། །གལ་ཏེ་གང་ཟག་འཁོར་ཞེ་ན། །ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་ལ། །དེ་ནི་
རྣམ་པ་ལྔས་བཙལ་ན། །མེད་ན་གང་ཞིག་འཁོར་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་གང་ཟག་འཁོར་བར་སེམས་ན་དེ་ནི་ཆེས་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དེ་དག་ཉིད་དམ། དེ་དག་ལས་གཞན་ནམ། དེ་ལ་དེ་དག་ཡོད་དམ། དེ་དག་
ལ་དེ་ཡོད་དམ། དེ་དག་དང་ལྡན་ནམ་ཞེས་རྣམ་པ་ལྔས་བཙལ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་མེད་གང་ཞིག་འཁོར་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་རིགས་པ་ནི། སློབ་དཔོན་དཔལ་སྦས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པ་ལས། ཕྱི་རོལ་ནང་ན་གནས་འདི་ཀུན། །ཡང་དག་

[198B] །གཅིག་དང་དུ་མིའི་རང་བཞིན་ཉིད། །བྲལ་བའི་ཕྱིར་ན་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། །གང་ཞིག་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ན་རང་བཞིན་མེད་དེ། དཔེར་ན་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་དང་ནང་ན་གནས་པའི་དངོས་པོ་འདི་དག་
ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རིགས་པ་དེས་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་མོད་ཀྱི་འདིར་རེ་ཞིག་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་སྟོན་པའི་རིགས་པས་གཟུང་ངོ། །དེ་ལ་ཆོས་གཟུགས་ཅན་ཕྱི་རོལ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་འདི་དག་སེམས་
ལས་ལོགས་ཤིག་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་སེམས་ཉིད་དེ་ལྟར་སྣང་སྟེ། རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན། གྲོང་དང་རི་དང་མི་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཉིད་སྣང་བར་གཟུང་སྟེ། དེ་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཕགས་
པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། དོན་ཡོད་མ་ཡིན་སེམས་ཉིད་དེ། །ཕྱི་རོལ་དོན་མཐོང་ལོག་པ་ཡིན། །རིགས་པས་རྣམ་པར་ལྟ་རྣམས་ཀྱིས། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་འགགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ལྷ་ཡིས་ཀྱང། སྲིད་པའི་རྩ་བ་སེམས་ཉིད་
ཇེ༑ ༑ཡུལ་རྣམས་དེ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །ཡུལ་ལ་བདག་མེད་མཐོང་ནས་ནི། །སྲིད་པའི་རྩ་བ་སེམས་ལྡོག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཚིག་དེ་དག་གི་དོན་ནི་མཁས་པ་ཚིག་ལ་མངའ་བརྙེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ལན་སྟོང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འོ་ན་འདིར་
སྨོས་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། བདེན་ཏེ་འོན་ཀྱང་ལས་དང་པོ་པ་ཐོས་པ་ཆུང་བ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་མ་ཟིན་པ། རང་གི་དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཆུང་ཟད་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་གནས་པ་ཅུང་ཟད་བྱུང་བས་མཁས་པའི་ཚིག་སྒྲོན་མ་ལྟ་བུ་ལ་ཞེ་སྡང་ཞིང་གཞན་ཡང་འདི་སྐད་ཅེས་ཚིག་ལ་
ཕན་ཅི་ཡོད། དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ནང་ན་འདུག་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཕན་མི་ཐོགས་ཏེ་ངས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདི་ཡིན་ཟེར་ནས། དོན་དང་མ་འབྲེལ་བའི་ཚིག་གིས་རློམ་པར་བྱེད་ཅིང་འདིར་གར་སོང་སོང་དུ་མ་སྟོན་ཅིག་སྐུར་བ་འདེབས་སུ་འོང་ངོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་

[199A]༄༅། །བ་དྲང་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་མགུ་བར་བྱེད་དེ། དེ་དག་གིས་ནི་བསྔགས་པ་བརྗོད། མཁས་པ་དག་གིས་ནི་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་པས་ང་རྒྱལ་སྐྱེས་ནས་རང་གི་རྣལ་འབྱོར་ཡང་ཉམས་པར་འགྱུར། གཞན་དེའི་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ཡང་ཇི་སྐད་ཟེར་བ་བཞིན་དུ་
བསྒྲུབས་ཀྱང་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་དུ། སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་དེ་ལ་ལོག་པར་བསྒྲུབས་པས་བྱས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་པ་ནི། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལ་རབ་ཏུ་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ན་རྣལ་འབྱོར་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཞིང། རིགས་པའི་ཆོས་
དགེ་བ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་འདི་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མང་བ་དང། འདོད་ཆགས་ཆེ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྒྲིབས་པ་དང། བློ་རྣོ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཐོས་པ་ཉུང་ངུ་འམ། མང་པོ་ཡང་འཛིན་པར་བྱེད་ཅིང་ཐོས་པ་ཀུན་
ཆུབ་པར་ཡང་བྱེད་ལ། དགོན་པར་གནས་པ་དང་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་དྲག་པོ་དང། དྲང་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་དག་འོངས་ཤིང་ལྷགས་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་དང། ཚུལ་འཆོས་པའི་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ལྡན་པའི་སྤྱོད་པས་སེམས་མགུ་བར་བྱེད་དེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེས་
དེ་ལ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་ཚོགས་འབྱུང་ཞིང། དེ་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་དང། ཆོས་གོས་དང། བསོད་སྙོམས་དང། མལ་ཆ་དང། སྟན་དང། ནད་ཀྱིས་གསོས་སྨན་དང་ཡོ་བྱད་རྣམས་རྙེད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་ཤིང། རྒྱལ་པོ་དང། བློན་པོ་ཆེན་པོ་དང། དེད་དཔོན་གྱི་བར་དག་ལ་ཡང་དགྲ་བཅོམ་
པ་ཡིན་པར་གྲགས་ཤིང། བཀུར་སྟིར་བྱེད། བླ་མར་བྱེད་པ་དང། ཉན་ཐོས་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དག་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་འགྱུར་ཏེ། རྗེས་སུ་ལྷགས་པ་དག་ལ་ཞེན་པ་སྐྱེད་ཅིང། མང་པོ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་བྱེད་པས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་གི་ཉན་ཐོས་
ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གང་དག་བདག་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་པར་གྲགས་པ་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དེ་དག་ལྷགས་ཏེ། གལ་ཏེ་བདག་ལ་རྣལ་འབྱོར་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་དྲི་བ་འདྲི་བར་འགྱུར་ན་དེ་དག་ལ་བདག་གིས་མི་ཤེས་སོ། །ཞེས་དྲིས་པའི་

[199B] དེ་ལྟར་ན་བདག་དགྲ་བཅོམ་པར་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ཆེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉམས་པར་འགྱུར་བས་བདག་གི་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསམས་ཤིང་གཞན་ལ་ཉེ་བར་བརྟགས་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ་སྙམ་ནས་དེ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ཆགས་པས་
དོན་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གཅིག་པུ་དཔེན་པར་སོང་ནས་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསམས་ཤིང་གཞན་ལ་ཉེ་བར་བརྟགས་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡི་རྣལ་འབྱོར་དེ་ཡང་མདོ་སྡེ་ལ་མི་འཇུག་འདུལ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་མི་སྣང་ཞིང། ཆོས་ཉིད་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ་
དེ་དགེ་སློང་མདོ་སྡེ་འཛིན་པ་དང། འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང། མ་མོ་འཛིན་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་དེ་འཆབ་པར་བྱེད་ཅིང་སྟོན་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་དེ་གསང་ངོ་ཞེས་བསྒོ་བར་
བྱེད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མདོ་སྡེ་འཛིན་པ་དང། འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང། མ་མོ་འཛིན་པ་དེ་དག་གིས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་དེ་ཐོས་ནས་མདོ་སྡེ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ན། དེ་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དང། འདུལ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་སྣང་བར་འགྱུར་ན། དེ་ཡང་ཡང་དག་པར་
སྣང་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དང། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ན། དེ་ཡང་ཆོས་ཉིད་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བས་གཞི་དེས་དེ་དག་དགའ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང། མི་དགའ་བའི་ཚིག་གིས་བདག་ལ་བསྐུར་བར་འགྱུར་ཞིང་རྩོད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་བདག་ལ་རྒྱལ་པོ་དང་
བློན་པོ་ཆེན་པོ་དང། ཕྱུག་པོ་དང་ཚོང་དཔོན་གྱི་བར་དག་གིས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པར་མི་འགྱུར། བླ་མར་བྱས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཆོས་གོས་དང། བསོད་སྙོམས་དང། མལ་ཆ་དང། སྟན་དང། ནད་ཀྱི་གསོས་སྨན་དང་ཡོ་བྱད་དག་ཀྱང་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་བ་ན་མི་རུང་ངོ་སྙམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
དེ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་འདོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་དང། འདོད་པ་བསྒྱུར་ནས་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྟོན་ཅིང་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་དེའི་ལྟ་བ་དང་མཐུན་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་

[200A]༄༅། །དག་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་དམན་པ་དང། རྨོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་ཡིན་པས། ཇི་ལྟར་གདམས་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་ཡང་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་རིག་པར་
བྱ་སྟེ། ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་བྱས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དག་པའི་ཆོས་ལྟར་བཅོས་པ་ཡིན་གྱི། དམ་པའི་ཆོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་དགེ་སློང་བསམ་གཏན་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པས་ཡོངས་སུ་ཤེས་
པར་བྱ་བ་དང། ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མཁས་པའི་ཚིག་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོན་པ་སྒྲོན་མ་ལྟ་བུ་ནི་ཚིག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་ཐོས་པར་ཤིན་ཏུ་གཅེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ། ཆོས་ཀུན་འགྲོ་བ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་མཛོད་
ཀྱིས་གང་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བགྱིད་པའི་ཚིག་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དབུ་མའི་རྒྱན་ལས། །ཚིག་མ་རྟོགས་པར་དེ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་གཞན་མེད་ལ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་མདོ་སྡེ་ལས། ཚིག་གི་དག་པས་བྱང་ཆུབ་འཚང་མི་རྒྱ། །ནན་ཏན་
སྙིང་པོས་བྱེད་ལ་དགའ་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་དང། བདག་ནི་ཚིག་ལ་གཙོར་འཛིན་མ་ལགས་ཏེ། །ཞེས་གསུངས་ཤེ་ན། དེ་ཡང་ཚིག་ཁོ་ན་ལ་ཞེན་ནས་བསམ་པ་དང་སྒོམ་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་དགག་པའི་ཆེད་དུ་གསུང་གི་མདོ་སྡེ་མཐའ་དག་ལས་ཚིག་ཐོས་པར་མི་བྱ་བ་ནི་མ་
གསུངས་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསྟན་པ་འདི་ནི་སྒྲའི་སྒོ་ནས་ཆོས་སྟོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མུན་པའི་ནང་དུ་གསེར་སྟོར་བ་ལ་སྒྲོན་ཤིང་གི་རྩེ་མོ་ལ་མེ་འབར་བའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཉེ་ལམ་ན་ཡོད་པ་དང་འདྲ་བར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསེར་ལྟ་བུ་རང་གི་ལུས་ལ་ཡོད་ཀྱང་མ་
ཤེས་པ་ལས་མཁས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པའི་ཚིག་སྒྲོན་ཤིང་གི་རྩེ་མོ་ལ་མེ་འབར་བ་དང་འདྲ་བ་ཐོགས་པ་ཡུལ་གྱི་མ་བསྐལ་བ་ན་གྲངས་ཀྱིས་བཞུགས་པ་ལ། གུས་པ་ཆེན་པོས་སྟོན་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་འདུ་ཤེས་བཞག་ནས་ཐ་ན་ཚིགས་བཅད་གཅིག་ཙམ་ཡང་མཉན་པར་

[200B] །ཐོས་ལ་ལོག་རྟོག་རྣམ་པ་བཞི། །ཅི་ཞིག་ཐོས་ལ་ལོག་རྟོག་གཅིག་དེ་དག་སུན་དབྱུང་རྣམ་ལྔ་ཡིས། །ཐོས་པ་བྱ་དགོས་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།། །།ད་ནི་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། །དེ་ཡང་གནས་གང་
དུ་གང་ཟག་ཇི་ལྟ་བུས་སྐྱེས་པ་དང་རེ་ཞིག་བསམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྤང་བ་དང། གང་ལ་བསམ་པ་དང། ཇི་ལྟར་བསམ་པ་དང། ཚད་ཅི་ཙམ་དུ་བསམ་པའོ། །དེ་ལ་གནས་དགོན་པར་གནས་པར་བྱ་སྟེ། དེར་གྲོགས་མཐུན་པ་དང་ཡང་གཉིས་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་སྐད་དུ་
སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱིས། དེ་ལ་སེམས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་གཅིག་པུ་དབེན་པར་སོང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོ་ལས་ཀྱང། མཁས་པས་དུས་སུ་སེམས་པར་བྱེད་པ་ན། །ཁང་བུར་ཞུགས་ཏེ་དེ་
བཞིན་སྒོ་བཅད་ནས། །ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་ཚུལ་བཞིན་ལྟ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བསམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྤང་བ་ནི། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་དྲུག་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་ལ་སེམས་པ་དང། སེམས་ཅན་ལ་སེམས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལ་སེམས་པ་དང། སེམས་
ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་སེམས་པ་དང། བསམ་གཏན་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་གྱི་ཡུལ་དང། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཡུལ་རྣམས་སྤངས་ནས་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དབེན་པའི་གནས་སུ་གང་ཟག་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པ་མཚན་མ་མེད་པར་
བསྒོམ་པར་འདོད་པས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །གང་ལ་བསམ་ཞེ་ན། ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་དང། དེ་གཏན་ལ་འབེབ་པའི་རིགས་པ་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དེ་ཉིད་བསམ་མོ། །དེ་སྐད་དུ། སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱིས། ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་
སེམས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་བསམ་ཞེ་ན། གཉིས་ཏེ་བགྲང་བས་སེམས་པ་དང། གཞལ་བས་སེམས་པའོ། །དེ་ལ་གྲངས་ཀྱི་རྣམ་པས་ཕུང་པོ་བསྟན་པ་ལས་སེམས་པར་བྱེད་པ་དང། གོང་ནས་གོང་དུ་སེམས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་

[201A]༄༅། །པ་ནི་བགྲང་བས་སེམས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གཞལ་བས་སེམས་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་པ་ནི་རིགས་པ་བཞི་འཇལ་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྟོས་པའི་རིགས་པ་དང། བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་དང། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་དང། འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་
པའོ༑ ༑དེ་ལ་འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ། དེ་དག་ལས་དོན་གྱི་སྐབས་འདིར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཇི་ལྟར་བསམ་པ་དེ་ཉིད་གཟུང་ངོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདུ་བ་དང། འདུ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་ལ་ཡོན་ཏན་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་དགོན་པའི་
གནས་སུ་འདུག་ནས་ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་འདི་ལྟར་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཟས་ཞུན་མར་ལ་སོགས་པ་དང། ཆང་ལ་སོགས་པ་མྱོས་པར་མི་འགྱུར་བའི་བཏུང་བས་ཕུང་པོ་གསོ་ཞིང་ཞག་བྮིའམ་ཞག་ལྔའམ། ཁམས་ཀྱི་བྱེ་
བྲག་གིས་ཞག་བཅུའི་བར་དུ་ཡང་རུང་སྟེ། ཁ་ཏོན་དང་བཀླགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རེ་ཞིག་མི་བྱ། ཉིན་པར་མི་སྒོམ། གཉིད་མི་ལོག་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་སོས་དལ་བར་བྱའོ། །ནང་པར་དང་དགོངས་ནམ་མ་སྲོས་པར་ལྷ་ཕྱག་མི་མང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་བདུན་པའི་སེམས་
བསྐྱེད་དང་བཅས་པ་རེ་རེ་བྱ། མཚན་མོ་སྲོད་ལ་ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པ་དེ་ལ་བ་བཞོས་པའི་བར་ཙམ་གྱི་ཡུན་ལས་མི་རིང་བའི་ཐུན་རེ་བསྒོམ་ཞིང། སྨོན་ལམ་ཅུང་ཟད་ཙམ་བཏབ་ནས་གློས་ཕབ་སྟེ་ཤེས་བཞིན་སྔོན་དུ་སོང་བས་ཉལ་བར་བྱའོ། །གཉིད་ཇི་ཙམ་འོང་ཡང་སྤང་བར་མི་བྱའོ། །
མི་ཡོང་བ་ཡང་འདོད་པ་དང་གནོད་སེམས་ལ་སོགས་པ་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ་དགག་པའི་གཉེན་པོ་མི་མཐུན་པ་ནམ་མ་ཞིའི་བར་བསྟེན་པ་མ་གཏོགས་པ་གཉེན་པོ་ལ་ཡང་ཆེད་དུ་བཙལ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན། མི་དགེ་བ་ལ་ཆེད་དུ་རྟོག་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་ཡང་བརྟག་པར་མི་བྱའོ། །
འོ་ན་ཇི་ལྟར་བསམ་ཞེ་ན། འདི་སྙམ་དུ་ཉལ་བ་དང་གཉིད་ཀྱིས་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་ནུས་པ་བརྟས་པར་བྱས་ལ། དེ་ནས་བདག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་བཙལ་བར་བྱའོ་སྙམ་པ་དེ་ཙམ་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་ཁམས་ཀྱི་ནུས་པ་བརྟས་ནས་ལུས་

[201B] བྱ་བ་ལ་འཇུག་འདོད་ཅིང་བགས་ཀྱིས་མི་ཚུགས་ཙམ་ན་འདི་སྙམ་དུ། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལེགས་པར་བསམས་ནས་ཕྱི་རོལ་དང་ནང་ན་གནས་པའི་མཚན་མ་རྣམས་སྤོང་བར་ནུས་ཏེ། མཚན་མ་རྣམས་སྤང་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དབྱིངས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ་
དེ་ལྟ་བས་ན་ལེགས་པར་བརྟག་པར་བྱའོ། །སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །དེ་སྐད་དུ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་འཇུག་པའི་གཟུངས་ཀྱི་འགྲེལ་བ་ལས་ཀྱང། ཉེ་བར་རྟོག་པ་མེད་པར་མཚན་མ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་མི་ནུས་ལ། མཚན་མ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་པར་ཡང་རྣམ་པ་རི་མི་
རྟོག་པའི་དབྱིངས་སུ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ཉེ་བར་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་སྔོན་དུ་འགྲོ་མི་དགོས་ཏེ། ལས་དང་པོ་པས་ཀྱང་ཅི་ལ་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་དག་གི་གཞུང་ནི་མང་དུ་ཐོས་པའི་སློབ་
དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་སྔར་སུན་ཕྱུང་སྟེ། ལས་དང་པོ་པས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མཛད་ཟིན་ཏེ། སྤྲིན་དེངས་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་ཉི་མ་ཤར་བ་དང་འདྲ་བ་ལ་སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་དང་འདྲ་བས་སྣང་བར་བྱ་མི་དགོས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་
རེ་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཚིག་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས། ནན་ཏན་གྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་བསྒོམས་པས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནམ་ཡང་མི་ལྡོག་སྟེ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་
མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པས་ངེས་པར་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ནི་མདོ་སྡེའི་དོན་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་སེམས་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་སྒོམ་དགོས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་
རོ༑ །དེ་ལྟ་བས་ན་ཐོས་པ་དང་སེམས་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། སོ་སོར་བརྟག་དགོས་སོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་དམ་བཅས་པ་རང་གི་ཚིག་གིས་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་དང་གང་གི་ཚིག་སྔ་ཕྱི་འགལ་བ་དེ་ནི་རང་གི་ཚིག་གིས་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ངའི་

[202A]༄༅། །མ་མོ་གཤམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུའོ། །བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་བ་འདི་ཡང་ཚིག་སྔ་ཕྱི་འགལ་བ་ཡིན་པས་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་གྱི་ནའོ། །གོང་མ་
སྐད་སྨྲ་བ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་སྟེ། ཚུལ་བཞིན་བསམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་སྐད་དུ། སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་ཀྱང་ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མང་དུ་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་དང་ཚུལ་བཞིན་སེམས་པ་དང་ཞེས་གསུངས་སོ། །
ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཐོས་པའི་དུས་སུ་རིག་པས་འཇལ་བ་དེ་ཉིད་སེམས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞི་གནས་སྔོན་དུ་བསྟེན་ནས་ཡང་བསམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དད་པ་བསྒོམ་པའི་མདོ་ལས་རིགས་ཀྱི་བུ་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དད་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པ་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་མ་གཡེང་བའི་སེམས་ཀྱིས་དོན་དང་ཆོས་ཡང་དག་པར་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་དང་པོར་མཛད་པ་
ལས་ཀྱང། དེ་ལྟ་བས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ལག་གིས་བཟུང་སྟེ། ཤིན་ཏུ་ཆ་ཕྲ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚོན་གྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ལོག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ས་བོན་གྱི་ཟུག་རྔུ་སེམས་དེ་ལ་ཡོད་པ་བསལ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྩ་བ་ནས་ཕྱུང་བའི་ཤིང་དག་པ་ལ་མི་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་
རྩ་བ་མེད་པས་ན་ལོག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སེམས་དེ་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཐོས་པའི་དུས་སུ་སེམས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་བསྟན་དགོས་ཤིང། དེས་ཀྱང་མི་ཆོག་སྟེ་དེ་ལ་གནས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཐོས་པའི་
དོན་ལ་སོ་སོར་བརྟག་དགོས་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། ལྷག་སྤྱོད་འདི་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ནས། གལ་ཏེ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་སོ་སོར་རྟོག་སོ་སོར་དེ་བརྟགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཞི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་

[202B] དེའི་སྐབས་སུ་སྔར་ཁམས་བརྟས་པར་བྱེད་པའི་ཚེ་ན་སྲོད་ལ་ཐུན་རེ་བསྒོམ་པ་དེ་ཡང་གཞག་ལ། སྤྱོད་ལམ་ཇི་ལྟར་བདེ་བ་བཞིན་དུ་འདུག་ནས་ཡུན་ཁམས་རབ་དང་འབྲིང་དང་ཐམས་མདའ་རྒྱང་གསུམ་དང་གཉིས་དང་གཅིག་ཏུ་གོམ་པ་ཐ་
མལ་པས་ཕྱིན་པའི་བར་ཙམ་དུ་བསམ་ཞིང་ཐུན་གྱི་གྲངས་ནི་ཁམས་རབ་ཀྱིས་ཉི་མ་རེ་ལ་བཞི། འབྲིང་གིས་ལྔ། ཐ་མས་དྲུག་བསམ་སྟེ། ཁམས་ཞན་ཅིང་གྲངས་མང་བ་ནི་ཡུན་ཐུང་བས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་ཀས་ཀྱང་དང་པོའི་ཉིན་པར་ཐུན་གཅིག་བས་བསམ་ཞིང་
དེ་ནས་རང་གི་ཁམས་གང་ཡིན་པའི་ཚད་དུ་ཕྱིན་གྱི་བར་དུ་ཉི་མ་རེ་ལ་ཐུན་རེ་བསྣན་ཞིང་བསམ་མོ། །དེའི་བར་དུའམ། རང་རང་གི་ཐུན་གྱི་ཚད་དུ་ཕྱིན་ནས་བསམ་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་རུང་སྟེ། ཁམས་མི་བདེ་བའི་མཚན་མ་བྱུང་ན་སྲན་སྐྱེད་ཅིང་མི་བསམ་པའི་ཚེ་འཕྲལ་ལ་ཞི་བར་བྱས་ཏེ་
ཐུན་བསྣན་ཅིང་བསམ་པའི་སྐབས་ཡིན་ན་ཁམས་མི་བདེ་བ་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་མི་བསྣན་པ་དང་རང་རང་གི་ཚད་དུ་བསམ་པའི་སྐབས་སུ་མི་བདེ་ན་ཐུན་གྱི་གྲངས་འབྲི་བ་དང་བསྐུ་མཉེ་ལ་སོགས་པས་ཞི་བར་བྱས་ལ་གོང་མ་བཞིན་དུ་བསམ་མོ། །གསུམ་ཀས་ཀྱང་མཚན་མོ་ཡེ་མི་བསམ་
གཉིད་དང་ཉལ་བས་ཉིན་བར་གྱི་དུབ་བ་དེ་བརྟས་སུ་གཞུག་གོ་དེ་ལ་རེ་ཞིག་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་སྟོན་པའི་རིགས་པས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་ལ་བསམ་སྟེ། འདི་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ལས་ཕལ་ཆེར་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཞུང་སྨྲ་བ་མུ་སྟེགས་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་རིགས་མི་མཐུན་པ་དཔག་
ཏུ་མེད་པ་སུན་དབྱུང་བ་དང་བཅས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྒྲུབ་པ་པོ་ཕལ་ཆེར་ལ་དེ་དག་གིས་རེ་ཞིག་མི་གནོད་དོ། །འོ་ན་གང་གིས་གནོད་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཐོས་པའམ། མང་དུ་ཐོས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་
རྗེས་སུ་མ་འབྲང་བ་ཐ་མལ་པའི་རྟོག་པ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ནི་ཕ་དང་མ་འདི་ལས་སྐྱེས་ཏེ། སྔོན་ལས་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་བྱས་པ་དེ་ལྟར་ཡང་དྲན་ནོ། །བདག་གི་ལུས་འདི་ནི་སྔོན་ནས་ཚུལ་འདི་ལྟར་གནས་སོ་ཞེས་ཕུང་པོ་བཞི་ལ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་ནི་

[203A]༄༅། །བདག་གི་འཛིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུར་སེམས་པའམ། ཡང་ན་རངས་པ་ལ་དེ་ལྟར་སེམས་པ་དེ་བརྟག་པར་བྱའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་དང་གང་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་དེ་ཉིད་ཀྱང་དེར་མ་དམིགས། དེ་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཡང་མི་
རྙེད་དེ་ལ་ཡང་དེ་དག་མི་སྣང་དེ་དག་ལ་ཡང་དེ་མི་དམིགས། དེ་དག་དང་ལྡན་པར་ཡང་མཐོང་བ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མེད་དེ། དཔེར་ན་རྣམ་པ་ལྔས་ཐོ་ཡོར་ལ་མི་བཙལ་ཀྱང་མ་མཐོང་བ་ལྟ་བུའོ། །ངའོ་སྙམ་དུ་བརྟག་པ་འདི་ཡང་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་
ཁམས་རྣམས་ལ་དེ་ཉིད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྔས་བཙལ་ནས་མི་དམིགས་པས་དོན་གྱིས་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ལ་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱི་དམིགས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་བདག་ཡོད་དམ་སྙམ་
དུ་ཅུང་ཟད་བསམས་ལ། དེ་ནས་འདི་སྙམ་དུ་རེ་ཞིག་མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་མ་མཐོང་སྟེ། མིག་གཉིས་ཤིན་ཏུ་ཕྱེ་ནས་བལྟས་ཀྱང་བདག་ཏུ་རུང་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་མཐོང་ངོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་མ་མཐོང་སྟེ། རྟགས་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ལོགས་ཤིག་
ཏུ་མ་མཐོང་བ་དང་ཕུང་པོ་ལ་བདག་གོ་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་འབྱུང་བས། ཕུང་པོ་འདི་ཉིད་བདག་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སྔར་ཐ་མལ་པའི་རྟོག་པ་ཇི་ལྟ་བུས་འཇུག་པ་བཞིན་དུ་ཅུང་ཟད་བརྟག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་འདི་སྙམ་དུ་ཕུང་པོ་ལ་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཤེས་
པ་དེ་གང་ཡིན། མངོན་སུམ་གྱིས་འཛིན་ནམ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་འཛིན་པར་འགྱུར་གྲང་ན་དེ་ལ་རེ་ཞིག་མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་ལུས་ལ་གཅིག་པ་མ་མཐོང་སྟེ། རྐང་པ་ཡན་ཆད་ནས་མགོ་མན་ཆད་ལ་མིག་གཉིས་ཤིན་ཏུ་ཕྱེ་ནས་བལྟས་ཀྱང་མཐོང་ཚང་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པའི་གཅིག་
པུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་མཐོང་ངོ། །ལག་པས་བྱུགས་ནས་ཡང་ཆ་ཤས་མེད་པའི་གཅིག་པུ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་རྙེད་དོ། །བརྟག་པ་མ་མཐོང་སྟེ་ཡུད་ཙམ་ལ་ཡང་འགྲོ་བ་དང་སྡོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་ལྡང་བ་དང་འདུག་པ་དང་ཉལ་བ་དང་འཕྲེས་པ་དང། བརྐྱང་བ་དང། བསྐུམ་པ་དང་

[203B] གྲང་བ་དང། གཤེར་བ་དང་སྐམ་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འདྲ་བར་སྣང་ངོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཅིག་པུར་མ་མཐོང་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་མདོར་བསྡུ་ན། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་བཅོ་ལྔ་དང། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ལ་གསུམ་དང། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་གསུམ་དང། འདུ་བྱེད་
ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་བཅུ་བཞི་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་བརྒྱད་དེ། དེ་དག་ཁ་ཅིག་ནི་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ལ་ཁ་ཅིག་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་ལས་ཀྱང་གསུངས་ཤིང་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དཔག་པས་ཀྱང་ཤེས་ཏེ། དུ་མར་རྟོགས་
པ་དེའི་ཕྱིར་གཅིག་པ་མེད་དེ། རྟག་པ་དག་ཀྱང་མ་མཐོང་སྟེ་འདི་ལྟར་གང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་འདུས་བྱས་པ་དེ་ནི་རྟག་པ་མེད་དོ། །དཔེར་ན་གར་གྱི་ལྟད་མོ་ལྟ་བུའོ། །ཕུང་པོ་འདི་ཡང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་འདུས་བྱས་པས་རྟག་པ་མེད་དེ། འགལ་བས་ཁྱབ་པ་དམིགས་པའོ། །དེ་བས་ན་
མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཕུང་པོ་འདི་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུར་མ་མཐོང་ངོ། །འོ་ན་བདག་ལ་ཕུང་པོར་མཐོང་ངམ་སྙམ་པ་ལས། དེ་མི་སྲིད་དེ་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཕུང་པོ་ལ་བདག་ཡོད་དམ་སྙམ་པ་ལ་དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར་གང་དེ་ལ་ད་ཡོད་པར་མ་མཐོང་བ་
དེ་ནི་དེ་ལ་དེ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་མི་རུང་སྟེ། དཔེར་ན་རྟ་ལ་རྭ་ཡོད་པར་མ་མཐོང་བས་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་མི་རུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཕུང་པོ་འདི་ལ་ཡང་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱི་བདག་མ་མཐོང་བས་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་མི་རུང་ངོ། །འོ་ན་བདག་དེ་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་ནམ་ཞེན་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་
དང་གང་རང་གི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པ་དེ་ནི་ལྡན་པའི་ཆོས་མེད་དེ། དཔེར་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་གཟུགས་མཛེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །ནན་གྱིས་རྟག་པའི་བདག་འདི་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པས་ལྡན་པའི་ཆོས་སུ་མེད་དེ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་
པའོ༑ །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ལ་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་དམིགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་གྲུབ་བོ། །ལྔ་ཡིས་མ་རྙེད་མཐུན་ལ་ཞུགས། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་གྲུབ། །མཐུན་ལ་ཞུགས་པས་དཔེ་གྲུབ་སྟེ། །གཏན་ཚིགས་

[204A]༄༅། །དང་ནི་དཔེར་སྐྱོན་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །མི་རྟག་དུ་མར་སྣང་བའི་ཕྱིར། །མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་མ་བསལ་ཏེ། སྒྲུབ་པའི་རྟག་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར། །རྗེས་དཔག་གིས་ཀྱང་མ་བསལ་ཏོ། །རྟག་པ་གཅིག་པར་མ་སྨྲས་
པས༑ །རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་མེད། །མི་རྟག་རྒྱུན་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར། །ལུང་གིས་ཀྱང་ནི་མ་བསལ་ཏེ། །ལོག་པའི་ལུང་ལ་ཞེན་མ་རྟོགས། །རྟག་དང་གཅིག་པུར་གྲངས་མེད་པས། །གྲགས་པས་བསལ་བ་འང་མ་ཡིན་ཏེ། །བར་སྐབས་ཀྱི་ནི་ཚིགས་བཅད་ཡིན། །
ཚད་ནི་ཅི་ཙམ་དུ་བསམ་ཞེ་ན། ནམ་ཕུང་པོ་འདི་ལ་ཆ་ཤས་མང་པོ་དང་དུ་མ་དང་སོབ་སོབ་པ་དང། སེང་སེང་པོ་དང། མི་རྟག་པར་ནི་ངེས་པ་ལ་རྟག་པ་དང་རིལ་པོའི་འདུ་ཤེས་ནི་མི་སྐྱེ་སྟེ། སྙིང་པོའམ་བདག་མེད་པ་མི་གཅིག་པ་དུ་མ་འདུས་པ་འཇིག་པའི་ཆོས་རྒྱུད་དང་ལྡན་པའི་ངེས་
པ་བསྟན་པར་སྐྱེ་སྟེ། དེའི་སྟོབས་ཀྱི་ཁ་ཅིག་གིས་སྐྱོ་བ་སྐྱེ་ཞིང་མི་དགའ་བ་འབྱུང་ངོ། །ཁ་ཅིག་ལ་དགའ་བ་སྐྱེ་སྟེ། དམ་པའི་ཆོས་རེ་མཚར་སྙམ་པ་དང། རྟག་པ་དང་གཅིག་པུར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནི་ངེས་པར་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བདག་གམ་སེམས་ཅན་རྟག་པ་དང་གཅིག་
པུར་ནི་ངེས་པ་མེད་དོ་སྙམ་པ་འབྱུང་སྟེ། དེ་སྲིད་དུ་བསམ་མོ། །དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཀྱང། འདི་ན་བདག་གམ་སེམས་ཅན་མེད། །ཆོས་འདི་རྒྱུ་དང་བཅས་ལས་འབྱུང། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་གང་ཟག་ནི་རྟག་པའམ་གཅིག་པུར་མ་གྲུབ་
སྟེ༑ གོང་དུ་སྨོས་པ་བཞིན་ནོ། །མི་རྟག་པ་དང་དུ་མར་ཡང་མ་གྲུབ་སྟེ་རང་གི་ཚིག་གིས་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉི་གར་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་གང་ཟག་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་བས་ན། དེ་ལྟ་བུ་གཅིག་ཡོད་སྲིད་དམ་སྙམ་པ་ལ། མི་སྲིད་དེ་དེ་འདི་ལྟར་རྟག་པར་བརྗོད་དུ་མེད་པས་ན་གཅིག་དང་
བྲལ་བ། མི་རྟག་པར་བརྗོད་དུ་མེད་པས་ན་དུ་མ་དང་བྲལ་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། དབུ་མའི་རྒྱན་ལས། རྟག་དང་མི་རྟག་ལ་སོགས་པར། །གང་ཟག་བསྟན་དུ་མི་རུང་བས། །གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང། །བྲལ་བས་གསལ་བར་རབ་ཏུ་ཤེས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ད་ནི་ཆོས་ལ་

[204B] རེ་ཞིག་འདི་སྙམ་དུ་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བ་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུར་བརྟག་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མེད་པར་ངེས་ན། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བ་མི་རྟག་པ་དང་དུ་མའི་མཚན་ཉིད་ཕུང་པོ་དང། སྐྱེ་མཆེད་དང། ཁམས་འདི་དག་གང་གིས་བསྡུས། ཇི་
ལྟར་སྣང། དོན་དམ་པར་ཡོད་དམ། འོ་ན་ཏེ་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་སྙམ་དུ་བསམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་གིས་བསྡུས་ཤེ་ན། གཉིས་ཀྱིས་ཏེ། གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་གཟུགས་ཅན་གྱིས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་དང། ཁམས་བཅུར་བསྡུས་
སོ༑ །གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་ནི་ཕུང་པོ་བཞི་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང། སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་དང། ཁམས་བརྒྱད་བསྡུས་སོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་དང། སྐྱེ་མཆེད་དང། ཁམས་གཟུགས་ཅན་ལུས་དང། ཁང་ཁྱིམ་སྟོང་པ་དང། མི་སྟོང་བ་དང། རི་དང། ནགས་
ཚལ་དང། རྒྱ་མཚོ་དང། ཆུ་བོ་དང། ཆུ་བྲན་ལ་སོགས་པ་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ཕྱི་རོལ་དུ་ཆད་པ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་འདི་དག་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་ཡོད་དམ། འོན་ཏེ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་སེམས་ཉིད་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་
དབང་གིས་སྣང་སྟེ། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན། ལུས་དང། ས་གཞི་དང། ཁང་སྟོང་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ལུས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་གཞིག་ལ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱང་ཆ་ཤས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སོ་སོར་
བརྟགས་ན། ངེས་པར་གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མེད་དེ། དཔེར་ན་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་གང་ཟག་མེད་པ་ལྟ་བུའོ་སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གླང་གི་རྭ་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་མོར་བཤིག་ན་མི་འདུག་གོ། །
རྡུལ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོར་བཤིག་ན་རྡུལ་ཕྲ་མོའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་གསུངས་པ། ཕྱི་རོལ་གཟུགས་ནི་ཡོད་མིན་ཏེ། །རང་གི་སེམས་ནི་ཕྱི་རོལ་སྣང། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལོགས་ཤིག་ན་ཡང་དག་

[205A]༄༅། །པར་ཡོད་དོ། །སྙམ་པར་ནི་ལོག་པར་རྟོག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རིགས་པ་ནི་མེད་ཅིང་ཡོད་པ་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ནི་མང་ལ། ལུང་གིས་ཀྱང་མེད་པར་སྟོན་པས་སེམས་ཉིད་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ངེས་སོ། །དེ་སྐད་དུ། འཕགས་
པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་དེ་ཉིད་ལས། རྫས་ནི་རྡུལ་དུ་རྣམ་བཤིག་ཅིང། གཟུགས་ལ་རྣམ་པར་མ་རྟོག་ཅིག་སེམས་ཅན་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི། །ལྟ་བ་ངན་པས་མི་ཤེས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ལུས་སོགས་རྡུལ་ཙམ་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །མེད་དེ་གང་ཟག་མཚུངས་པ་
ཡིན༑ ལུང་གིས་གྲུབ་ཅིང་ལོག་རྟོག་ཕྱིར། །དེ་གྲུབ་རིགས་མེད་འདི་ལེགས་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་སེམས་ཉིད་སྣང་བར་ཡང་མི་འགྲུབ་སྟེ། རིགས་པ་ཐུན་མོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །
འོན་ཏེ་ཀུན་རྡོབ་ཏུ་ཡང་ལོགས་ཤིག་ན་མེད་པར་བསྒྲུབས་ན་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་རྣམ་པར་འཇོག་པ་མེད་པ་དེ་ནི་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དང། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་དང། རི་བོང་གི་རྭ་སྣང་བའི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུའོ། །དོན་མེད་
ཀྱང་སྣང་བ་སྙམ་པ་འདི་ཡང་མི་སྣང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའི་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་ཐ་དད་དུ་མཐོང་བ་དེ་ནི་གཅིག་ཏུ་མི་གནས་ཏེ། དཔེར་ན་ཁ་དོག་ཁྲ་བོ་ལྟ་བུའོ། །བུད་མེད་གཅིག་ལ་ཡང་བྱ་རྒོད་ལ་སོགས་པ་དང་
སྐྱེས་བུ་གཡེན་པ་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་པས་ཐ་དད་དུ་མཐོང་བས་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་མི་གནས་ཏེ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དོན་ལོགས་ཤིག་ན་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་འཛིན་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། དོན་ཡོད་
མ་ཡིན་སེམས་ཉིད་དེ། །ཕྱི་རོལ་དོན་མཐོང་ལོག་པ་ཡིན། །རིགས་པས་རྣམ་པར་བརྟགས་རྣམས་ཀྱིས། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་འགག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དོན་དམ་རང་བཞིན་མེད་བསྒྲུབས་ན། །རིགས་པ་གཅིག་ཕྱིར་སེམས་ཀྱང་མེད། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མི་

[205B] །མི་རིགས་རྭ་སོགས་མི་སྣང་བཞིན། །འདི་མེད་ཐལ་འགྱུར་སྙམ་སེམས་ན། །མི་རིགས་དངོས་གཅིག་ཐ་དད་ཕྱིར། །ལོགས་ཤིག་གཟུང་མེད་དེ་འཛིན་མེད། །དེ་སྐད་བདེ་བར་གཤེགས་པས་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །དེ་ལྟ་བ་ན་འདི་
སྙམ་དུ་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་རྩ་བ་ནི་སེམས་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱར་ཏེ། འཕགས་པ་ལྷས་ཀྱང། སྲིད་པའི་རྩ་བ་སེམས་ཉིད་དེ། །ཡུལ་རྣམས་དེ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་རྟེན་
ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཡོད་དོ། །དེ་སྐད་དུ། །འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པར་ལས། བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་མ་ཡིན། །གཞན་གྱི་དབང་ནི་ཡོད་པ་སྟེ། སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་འདེབས་པའི། །མཐར་རྟོག་པ་ནི་བརླག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་
སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་བསྒྲུབ་པའི་ལུས་འདི་ལ་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས། རང་གི་རྣམ་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོར་ནི། །ཤེས་བྱ་མ་ལུས་རྣམ་པར་བལྟས་ནས་ནི། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཡིས། །ལུས་ཀྱི་འཁྲུལ་
འཁོར་རབ་ཏུ་གཞིག་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་ལུས་འདི་དོན་དམ་པར་ཡོད་ན་རིགས་པ་ཆ་ཤས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡོད་དམ། ཆ་ཤས་དང་བཅས་པའམ་ཕྲ་རབ་ཏུ་ཡོད་གྲང། དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན་མཛུབ་མོ་འདི་ཆ་ཤས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་
ཚིགས་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་ཡོད་དམ། འོན་ཏེ་ཚིགས་དང་འབྲེལ་གོང་མ་ལྟར་དམིགས་པའི་རིག་བྱར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། །བུམ་པ་དང་རས་ཡུག་བཞིན་དུ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་དམིགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ལོགས་ཤིག་ན་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མེད་དེ། རང་བཞིན་མི་
དམིགས་པའོ། །འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཀྱང་མི་རིགས་ཏེ། ཚིགས་གསུམ་པོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་མཛུབ་མོ་རེ་རེ་རྫོགས་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་སྙམ་པ་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་གཅིག་བསྒྲིབས་ན་མཛུབ་མོ་ཐམས་ཅད་བསྒྲིབས་པའམ། དམར་ན་ཐམས་ཅད་

[206A]༄༅། །དམར་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཚིགས་གཅིག་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཁྱབ་ན། ཆ་ཤས་ཡོད་པས་གཅིག་པ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ལོགས་ཤིག་ན་མེད་པས་ཚིགས་དང་ལྡན་ནོ་སྙམ་པ་ཡང་མེད་དེ། མཛུབ་མོ་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་དང་ཐ་མི་
དད་པའི་ཕྱིར། མཛུབ་མོའི་རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་ཚིགས་གསུམ་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །མཛུབ་མོ་ཡང་ཚིགས་གསུམ་དང། ཐ་མི་དད་པས་ཚིགས་གསུམ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་ཡང་དུ་མར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ལོགས་ཤིག་ན་ཡང་མེད། ལྡན་པའམ་
འབྲེལ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར། ཆ་ཤས་མེད་པའི་ཕྱོགས་མ་གྲུབ་པས་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟར་ན་རགས་པ་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པའམ་ཚོགས་པར་ཡོད་དོ་སྙམ་ན་དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཚིགས་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ཆ་ཤས་ལས་གཞན་དང་གཞན་
མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པས་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རགས་པ་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པ་ཡོད་པར་ཡང་མ་གྲུབ་བོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ཡང་འདུས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ་འདུས་པ་ཡང་དངོས་
པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཕྱོགས་གསུམ་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡོད་དོ་སྙམ་པ་ལས། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱང་ཆ་ཤས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་མ་གྲུབ་སྟེ། རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །འོ་ན་ཆ་ཤས་ཐ་དད་པ་དེ་དག་ཡོད་
པས་དུ་མ་མི་སྲིད་དོ་སྙམ་པ་ལ། ཆ་ཤས་མེད་པའི་རྡུལ་གཅིག་མ་གྲུབ་ན། ཆ་ཤས་མེད་པ་རྡུལ་དུ་མ་མི་འགྲུབ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་བསགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ངེས་པ་ལ་ཤེས་པ་ཅུང་ཞིག་འཛིན་པ་ནི་རྟགས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྒོ་ནས་གྲུབ་པའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ལུས་ལ་སོགས་པའི་
རྣམ་པ་འདི་དག་དོན་དམ་པར་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་དོ། །དཔེར་ན་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ནོ་སྙམ་ནས་གཅིག་ལ་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་དོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པའི་སྐྱེ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་མི་འམ་ཅིའི་རྒྱལ་

[206B] ཇི་ལྟར་གཟུགས་བརྙན་མེ་ལོང་སྣང། །གཅིག་དང་གཞན་ཡང་རྣམ་སྤང་སྟེ། །སྣང་ཡང་དེ་ལ་ཡོད་མིན་ལྟར། །དེ་བཞིན་དངོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དོན་དམ་པར་ཡོད་དོ་སྙམ་པ་ལས། དེ་
ནི་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལྟར་རྣམ་པ་དུ་མ་དག་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པའི་རང་བཞིན་ངོ་བོ་རང་གི་དུ་མ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་དུ་མར་ཡོད་དོ་སྙམ་པ་ལ། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། དངོས་པོ་གང་དང་གང་བརྟགས་ན། དེ་དང་དེ་ལ་
གཅིག་པ་མེད། །གང་ལ་གཅིག་པ་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ལ་དུ་མའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་འདི་རང་བཞིན་མེད་ན་སེམས་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ལྷས་ཀྱང། ཡུལ་ལ་བདག་མེད་མཐོང་ནས་ནི། །
སྲིད་པའི་རྩ་བ་སེམས་ལྡོག་གོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་གསུངས་པ། ཚོགས་པ་རྣམས་ལས་གཞན་ཡོད་མིན། །གཞན་མ་ཡིན་པའང་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ལྟ་མ་གྲུབ་ཚིགས་སོགས་མེད། །དེ་ཕྱིར་ཚོགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད། །ཚོགས་པ་དང་ནི་བཅས་པ་ཡི། །སོར་མོ་ལ་སོགས་རྣམས་
ཀྱིས་ནི། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་བསྟན། །ཚོགས་མ་གཏོགས་པའི་དངོས་ཕྲའང་མེད། །དེ་ལྟར་དོན་གཅིག་ཤེས་བྱེད་པའི། །བློ་ནི་གང་དུ་བརྟག་པར་བྱ། །སེམས་བྱུང་ཚོགས་དང་བཅས་སེམས་ཀྱི། །དམིགས་པ་གཅིག་འདིར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རྟེན་
ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་ཡོད་དོ་སྙམ་པ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ལ་རིགས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་བསྒྲུབས་ན་ནི་འགལ་བས་ཁྱབ་པ་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་
ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། མ་རིག་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ལ། །ཡང་དག་ཤེས་པས་རྣམ་བརྟགས་ན། །སྐྱེ་བ་དང་ནི་འགག་པའང་རུང། །གང་ཡང་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་གྱི་དབང་ནི་ཡོད་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་

[207A]༄༅། །སོགས་པའི་ལུང་དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེ་ཉིད་ལས། བློ་ཡིས་རྣམ་པར་གཞིབས་ནས་ནི། །གཞན་དབང་མེད་ཅིང་བརྟགས་པའང་མེད། །གྲུབ་པའི་དངོས་པོའང་ཡོད་མེད་ན། །བློ་ཡིས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བརྟག་ཞེས་
གསུངས་སོ། །ཚད་ཅི་ཙམ་དུ་བསམས་ཤེ་ན། རྟགས་གྲུབ་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པའི་སྐབས་སུ་རྟོགས་པའི་དོན་ལས་གཞན་དུ་མི་འཕྲོ་ལ། སེམས་ཀྱིས་དཔྱད་པའི་གནས་མ་རྙེད་པས་རང་གི་ངང་གིས་སྡོད་པ་ཅིག་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཙམ་དུ་བསམ་མོ། །དེ་སྐྱེས་པ་དེའི་རྗེས་ལ་
འདི་སྙམ་དུ་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པའི་སེམས་སྐྱེ་བ་ཅིག་འདུག་སྙམ་པའི་བསམ་པ་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པར་མ་ཡེངས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་དཔྱང་ནས་ཚད་དུ་ཕྱིན་པ་དང་གཞག་ལ་རེ་ཞིག་ངལ་གསོའོ། །འདི་དག་གང་གིས་བསྡུས་
པ་དང། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བསྟན་པ་དང། །དེ་ལ་ལོག་རྟོག་སུན་དབྱུང་དང། །ལུས་ལ་བརྟག་དང་ཚད་བསྟན་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།། །།ད་ནི་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པ་དེ་རིགས་ཏེ། འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་
བའི་རྟགས་ངེས་པར་གྲུབ་ཅིང་འབྲེལ་པ་དྲན་པའི་རྗེས་ལ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ངེས་པར་དཔྱད་པའི་ཤེས་པ་བརྟན་པོར་སྐྱེས་ཀྱང་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གོམས་པར་མ་བྱས་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་
མཁའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་མི་སྲིད་དེ། དཔེར་ན་རྟ་དཀྱུས་ཀྱི་ས་བསྟན་ནས་རྒྱུགས་པ་ལ་གེགས་མེད་པ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་མ་རྒྱུགས་ན་དཀྱུས་ཀྱི་ཞབས་སུ་ཕྱིན་པའི་དུས་མེད་པ་ལྟ་བུའོ་སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། དཔེར་
ན་རྒྱལ་པོའི་མི་འགའ་ཞིག་བང་མཛོད་མང་པོ་བགྲང་བྱེད་ཀྱང། །ནོར་ཕྱེད་ཙམ་ཡང་མི་ཐོབ་པ། །མ་བསྒོམས་ཆོས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང། འདི་སྐད་དུ། དཔེར་ན་མི་ཞིག་ན་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། །ལོ་གྲངས་

[207B] །དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ནད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་ཏེ། །ན་བ་འཚོ་བའི་ཆེད་དུ་སྨན་པ་བཙལ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་དེས་ནི་བཙལ་བ་དང། །སྨན་པ་མཁས་ཤིང་རིགས་པ་དེས་རྙེད་ནས། །དེས་ཀྱང་སྙིང་རྗེ་ཉེ་བར་བཞག་ནས་སུ། །སྨན་འདི་གཏང་བར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་
བྱིན་པ། །སྨན་མང་ཕན་པ་བཟང་པོ་དེ་རྙེད་ནས། །ན་བ་འཚོ་བར་འགྱུར་བའི་སྨན་མི་འཐུང། །སྨན་པས་མ་ཉེས་སྨན་གྱིས་མ་ཉེས་ཏེ། །ནད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཉེས་པ་ཡིན། །དེ་བཞིན་བསྟན་པ་འདི་ལ་རབ་བྱུང་ནས། །སྟོབས་དང་བསམ་གཏན་དབང་པོ་ཀུན་རིག་ནས། །བསྒོམ་
པ་ལ་ནི་མངོན་པར་བརྩོན་མི་བྱེད། །རིགས་པ་མི་བརྩོན་ག་ལ་མྱ་ངན་འདས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ནི་གོམས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དོན་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། །འབྱེད་པ་ཁོ་ན་གོམས་པས་མི་
རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་ཞེས་གྲགས་ཏེ། དེ་ནི་མི་རིགས་པར་ཚིག་གི་སིལ་བུའི་མདོ་ལས། ལག་པ་རྐང་པས་ནོམ་བྱེད་ཅིང། །ཉམ་ངའི་ལམ་དུ་རྒྱུག་བྱེད་ལྟར། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཙོར་འཛིན་པ། །རྣམ་པར་ལྟུང་བར་དཀའ་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་བས་ན་བསྒོམ་པའི་
རིམ་པ་དང་པོར་མཛད་པ་ལས་ཀྱང། དེ་ལྟར་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་དོན་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པར་བརྟགས་པར་བྱས་ལ། །དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེད་དོ། །ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་
སྤྲིན་ལ་སོགས་པ་ལས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་བས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ཀྱི་བུ་གང་དག་གིས་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའམ། བསམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་
ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་པ་དེ་རང་གིས་རིག་པ་མ་ལགས་སམ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐོས་པ་ཙམ་མམ་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། རང་གི་རིག་པའི་ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ནུས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་དཔེ་ཉོན་ཅིག་རིགས་ཀྱི་བུ་

[208A]༄༅། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་འབྲོག་དགོན་པ་ཆེན་པོར་སོས་ཀའི་ཟླ་བ་ཐ་མ་ལ་མི་ལ་ལ་ཞིག་ཤར་ཕྱོགས་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་ལ་དེ་ནས་མི་གཞན་ཞིག་ནུབ་ཕྱོགས་ནས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་འོང་སྟེ། དེ་ཡང་སོས་ཀའི་ཚ་བས་ཡོངས་སུ་གདུངས་པར་གྱུར་ནས་སྐོམ་གྱིས་ཉེན་པ་
དེས་ཤར་ཕྱོགས་ནས་འོང་བའི་མི་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་ཏེ། ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་སོས་ཀའི་ཚ་བས་ཡོངས་སུ་གདུངས་ཏེ་སྐོམ་གྱིས་ཉེན་ན། གང་ན་མྪོའམ་ལྟེང་ཀའམ་རྫིང་བུ་གང་ཆུ་བསིལ་ཞིང་དང་ས་ལ་རྙོག་མ་མེད་པ་གསལ་བས་གང་བ་ཡོད་དེ། གང་དུ་བདག་ཚ་བ་དང་སྐོམ་པ་རབ་ཏུ་ཞི་
བར་འགྱུར་བའི་ལམ་བདག་ལ་སྟོན་ཅིག་ཅེས་ཟེར་ལ། ཤར་ཕྱོགས་ནས་འོང་བའི་མི་དེ་ཡང་ལམ་ཤེས་པ། ལམ་ལ་མཁས་པ་ལམ་མཐོང་བ་ལམ་གྱི་མཚན་མ་མཐོང་བ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། དེས་དེ་ན་ཆུའི་ཉེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཆུ་སྔོན་ཆད་མཐོང་ལ། སྔོན་མྱང་ཞིང་སྔོན་ཡང་ཞུགས་
པ་ཡིན་ཏེ། དེས་མི་དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ། ཀྱེ་གྲོགས་པོ་ལམ་འདི་ནས་ལམ་ཁ་བྲག་མཐོང་གི་བར་དུ་སོང་ལ། ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་གཡོན་གྱི་ལམ་བོར་ཏེ། གཡས་ཀྱི་ལམ་ནས་ནགས་ཚལ་སྔོན་པོ་དང་ནགས་ཚལ་དེའི་དབུས་ན་མྪོའམ་ལྟེང་ཀའམ་རྫིང་བུ་ཆུ་བསིལ་ཞིང་
དངས་ལ་རྙོག་མ་མེད་པ་གསལ་བས་གང་བ་མཐོང་ག་བར་དུ་སོང་ལ་དེར་སྐྱེས་བུ་ཁྱོད་སྐོམ་པ་དང་ཚ་བ་མེད་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་ཟེར་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སོས་ཀའི་ཚ་བས་གདུངས་ཏེ། སྐོམ་གྱིས་ཉེན་པའི་མི་དེས་ཆུ་ཐོས་མ་ཐག་པ་དང་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་
ཚ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རམ། སྐོམ་པ་དང་ཡང་བྲལ་བར་འགྱུར་རམ། ཆུ་བསིལ་བ་ཡང་རང་གིས་རིག་པར་འགྱུར་རམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མི་དེ་ནམ་དེར་ཕྱིན་ནས་དེས་ཆུ་དེར་ཞུགས་ཏེ་འཚལ་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་མི་དེའི་ཚ་བ་དེ་
མ་མཆིས་པར་འགྱུར་རོ། །སྐོམ་པ་དང་ཡང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བསིལ་བ་ཡང་རང་གིས་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཐོས་པ་ཙམ་དང་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་རང་གིས་རིག་པའི་ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ནུས་སོ། །

[208B] །མི་སོས་ཀའི་ཚ་བས་ཡོངས་སུ་གདུངས་ཤིང་སྐོམ་གྱིས་ཉེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་གདུང་བས་ཡོངས་སུ་གདུངས་ཞིང། ཡུལ་གྱི་སྲེད་པས་ཉེན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་བླ་
དགས་སོ། །ལམ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ལ་མཁས་པ་ཆོས་མྱོང་བ་ཆོས་རང་གིས་རིག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །ཆུ་གསལ་ཞིང་དངས་ལ་རྙོག་པ་མེད་པ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བླ་
དགས་སོ། །ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེ་ཉོན་ཅིག་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཚེའི་ཚད་བསྐལ་བར་བཞུགས་ཏེ་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་མི་རྣམས་ཀྱི་མདུན་དུ་འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷའི་བདུད་རྩི་དྲི་ཞིམ་པ་དང་གཙང་བ་དང་གྱ་ནོམ་པ་དང་ཤིན་ཏུ་ཞིམ་པ་དང་རེག་
ན་བདེ་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ་བསྔགས་པ་བརྗོད་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཅི་སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་ལྷའི་བདུད་རྩི་དེའི་རང་གི་བསྔགས་པ་རང་གིས་རིག་པར་འགྱུར་རམ། གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་
བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་པའམ་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་རང་གིས་རིག་པའི་ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ནུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཡང་དཔེ་ཉོན་ཅིག་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་མི་ཞིག་གིས་ཤིང་ཏོག་གི་རྣམ་པར་སྔོན་སེམས་ཅན་སུས་ཀྱང་མ་མྱངས་པ་ཞིག་
མྱངས་པར་གྱུར་པ་དེས་མི་གཞན་ཞིག་གི་མདུན་དུ་ཤིང་ཏོག་གི་རྣམ་པ་དེའི་བསྔགས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁ་དོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། རོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། དྲི་ཞིམ་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་བརྗོད་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཅི་མི་དེས་ཤིང་ཏོག་གི་རོ་དེ་རང་གིས་རིག་པར་
འགྱུར་རམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་འདི་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་ཙམ་མམ་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ནུས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་

[209A]༄༅། །གསུངས་སོ། །མ་བསྒོམས་སྔོན་དུ་མི་འགྱུར་དང། །དེ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་དང། དེ་ཡི་སུན་དབྱུང་བསྟན་པ་དང། །ལུང་གིས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །དེ་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་
ཕུང་བ་གསུམ་པའམ། ཡན་ལག་བདུན་པའམ། ཆོས་སྤྱོད་བྕུའམ། ཆོས་སྤྱོད་བཅུ་གསུམ་མམ། ཆོས་སྤྱོད་ཉི་ཤུ་ཡིན་ཏེ། བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། དེ་དག་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གོང་དུ་སྨོས་པ་
བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་ལ་ལེགས་པར་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བསྒོམ་པའི་ཚེ་ཐོག་མར་བྱ་བ་ཅི་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ལ་སྒྲའི་ཚེར་མ་མེད་པ་ཡིད་དང་མཐུན་པའི་གནས་བྲག་ཕུགས་སམ་རྩའི་སྤྱིལ་
བུའམ་ཁང་པ་ལ་སོགས་པར་ཕྱག་དར་དང་ཞལ་ཞལ་དང་མཎྜལ་ཅི་ནུས་ཀྱིས་བྱས་ཏེ། དེར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐུ་གཟུགས་རི་མོར་བྲིས་པ་མདུན་ལོགས་སུ་བཀྲམ་པའམ། ལུགས་སྐུ་མདུན་ལོགས་སུ་བཞུགས་པ་ལ་མཆོད་པའི་ཡོ་བྱད་འབྱོར་ཚད་
དབུལ་བ་ཁང་པར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བཤམས་ནས་འདི་སྙམ་དུ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལན་དུ་མར་བདག་གི་ཕ་དང་མར་མ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་གཅིག་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་མདོ་ལས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་མི་སྲིད་ཞུ་ཅན་ཕ་དང་མ་ལ་སྡང་བའི་སེམས་སྤངས་ཤིང་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་པོར་ནས་ཕ་དང་མ་དེ་གཉིས་བདེ་བར་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་ཀྱང་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ལུས་ཇི་སྙེད་ཅིག་བསྐྱེད་
ཅིང་གསོས་པའི་ཕ་མ་འདི་དག་ལ་སྡང་བའི་སེམས་ལ་དགེ་བ་འམ་ཕན་པའི་མྱུ་གུ་འབྱུང་བའི་ཐ་བ་སྐམ་པོ་དང་འདྲ་བ་དེ་ཡུད་ཙམ་ལ་མི་སྐྱེད་ཅིང་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་ཡང་སྤངས་ནས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱིས་དེང་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་གི་བར་དུ་རྟག་ཏུ་བདེ་བ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་

[209B] དེ་ནི་བྱམས་པའོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་མི་སྲིད་ཞུ་ཅན་ནི་ཕ་མ་བདེ་བར་འདོད་པའི་རྣམ་པ་འབྱུང་བ་དེ་དང་མི་མཐུན་པ་སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལ་གནས་པ་མཐོང་ན་དེས་བདག་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་
པར་ལྡན་པའི་ཚོར་བ་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་ཞིང་བདེ་བ་སྤང་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པས་ཀྱང་ཕ་དང་མ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་བདེ་བར་འདོད་པའི་རྣམ་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་དེ་དང་མི་མཐུན་པ་སྡུག་བསྔལ་དང་
སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལ་གནས་པས་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གོང་བུ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། འཕགས་པ་དཔས་བྱིན་གྱིས་ཞུས་པ་ལས། ཕུང་པོ་ལྔ་གྲུབ་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གོང་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཅི་
རིགས་པར་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གོང་བུ་འདི་དག་ཇི་ལྟར་སྤང་སྙམ་དུ་ཡིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་གདུང་བ་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ནི་སྙིང་རྗེ་སྟེ། དེས་རྣལ་འབྱོར་པའི་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་སྤང་བས་དེ་སེལ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། གཞན་སྡུག་བསྔལ་བ་མཐོང་ནས་བདེ་བ་སྤོང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་བ་
དང་ཡིད་མི་བདེ་བའི་ནད་སྐྱེས་བ་དེ་ནི། སྙིང་རྗེ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་བསྟན་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ནད་སྙིང་རྗེ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དུང་གིས་བསྐྱོད་ལ། འགྲོ་བ་
མཐའ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་དེ་གཏན་སྤངས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་དགོད་པར་བྱའོ། །སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། ཕྱོགས་བཅུ་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་ལ་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས། ཕྱོགས་བཅུ་
དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་དང། །བསྟན་དང་དོན་དམ་བསྒྲུབ་ཆོས་དང། །འཕགས་དང་དེ་རྗེས་སློབ་པ་ལ། །སྒོ་གསུམ་དང་བས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གོང་དུ་བཤམས་པའི་མཆོད་པ་ཡང་སྐབས་དེར་དབུལ་ལོ། །མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་སྤོས་ཀྱི་ཤིང་རྣམས་དང། །བདུག་པའི་

[210A]༄༅། །ཤིང་དང་རིན་ཆེན་ཤིང་རྣམས་སོགས། །ནམ་མཁའི་མཐར་ཐུག་ཡོངས་སུ་མ་གཟུང་བ། །བློ་ཡིས་བླངས་ནས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་དབུལ། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་མཆིས་ཀྱི་བར། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི། །ཆོས་
དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། །ཚོགས་ལའང་དེ་བཞིན་སྐྱབས་སུ་མཆི། །ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་བདག་གི་སེམས། །མངོན་ཞེན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ཉེས་བརྒྱ་ཡིས། །ལུས་ངག་གསུམ་གྱིས་བགྱིད་བཙལ་རྗེས་ཡི་རང། །མི་བཟད་གནོད་སེམས་དཀོན་མཆོག་
གསུམ་ལ་བཤགས། །ཆོས་དང་ལྡན་པའི་བྱ་བའི་ཆེད་ཀྱི་ཕྱིར། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ནི་ཁམས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །སངས་རྒྱས་དང་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ། །རང་གི་ལུས་ནི་ངེས་པར་འབུལ་བར་བགྱི། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཐུགས་བསྐྱེད་ནས། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་
བསྐོར་བ་དང། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་ཀྱི། །དགེ་བསགས་རྣམས་ལ་ཡི་རང་ངོ། །བདེ་གཤེགས་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་གྱུར་ཀྱང། །འཁོར་རྣམས་དམ་ཆོས་གཟུང་སླད་དུ། །ཅང་མི་གསུང་བར་བཞུགས་རྣམས་ལ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བསྐུལ། །ལེ་
ལོ་ཅན་གྱི་འཁོར་རྣམས་འདུལ་བྱེད་དུ། །འདུས་བྱས་མི་རྟག་ངེས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །མྱ་ངན་འདའ་བའི་ཚུལ་བསྟན་ཞེས་རྣམས་ལ། །འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་བར་དུ་བཞུགས་པར་གསོལ། །ཇི་ལྟར་བདེ་གཤེགས་མར་མེ་མཛད་སོགས་ཀྱི། །སྤྱོད་དང་བཅས་པས་བྱང་ཆུབ་
ཐུགས་བསྐྱེད་ལྟར། །བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་སེམས་བསྐྱེད་ནས། །དེང་ནས་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་གནས་པར་བགྱི། །རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་སླད་དུ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་སོགས་བགྱིས། །དེ་ཕྱིར་བདག་གི་དགེ་བསགས་འདི། །བདག་ལ་
རྣམ་སྨིན་འབྲས་མ་གྱུར། །ཞེས་བསྔོ་བར་བྱའོ།། །།ད་ནི་ལུས་བཅོས་པར་བྱ་སྟེ། ཁྲིའམ། ཁྲིའུ། རྩྭ་བཏིང་བའམ། སྟན་བདེ་བའི་སྟེང་དུ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ་འདུག་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་ལྔ་ཡང་དག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུས་

[210B] སྤྱོད་ལམ་དེ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་སྐྱེ་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་འདུག་པས་ཡུན་རིང་དུ་འདའ་བར་བྱེད་ནུས་ཤིང་སྤྱོད་ལམ་དེས་དེའི་ལུས་ཤིན་ཏུ་ངལ་བར་མི་འགྱུར་བ་དང། དེ་བཞིན་
དུ་སྤྱོད་ལམ་དེ་ནི་གཞན་མུ་སྟེགས་པ་དང། ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་དག་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང། སྤྱོད་ལམ་དེས་འདུག་པ་གཞན་དག་གིས་མཐོང་ན་ཤིན་ཏུ་དང་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་ལམ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་ཞིང་བསྟེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
རྒྱུ་དེ་ལྔ་ཡང་དག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ་ལུས་དྲང་པོར་བསྲང་ནས་དྲན་པ་ཕྱོགས་པར་གཞག་སྟེ་འདུག་པར་བྱའོ། །ལུས་དྲང་པོ་གང་ཞེ་ན། ལུས་བསལ་བར་བསྲང་སྟེ་གཞག་པ་དང། སེམས་ལ་གཡོ་བ་མེད་ཅིང་ཚུལ་འཆོས་པ་མེད་པ་དྲང་པོར་གཞག་པའོ།།
དེ་ལ་ལུས་དྲང་པོར་རབ་ཏུ་ཟིན་པས་ན་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱི་སེམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་གནས་པར་མི་བྱེད་དོ། །སེམས་ལ་གཡོ་བ་མེད་ཅིང་ཚུལ་འཆོས་པ་མེད་པ་ནས་ཕྱི་རོལ་དུ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་གནས་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་ཕྱོགས་པར་
གཞག་སྟེ། གནས་པར་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་དྲན་པ་ནི་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཤིང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཕྱོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་ཕྲག་པ་མཉམ་པར་གཞག་ལ་མགོ་མི་མཐོ་མི་དམའ་
ཞིང་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མི་གཡོ་བར་གཞག་སྟེ། སྣ་ནས་ལྟེ་བར་དྲང་པོར་གཞག་གོ། །མི་ཧ་ཅང་མི་དབྱེ་ཧ་ཅང་ཡང་མི་གཟུམ་པར་སྣའི་རྩེ་མོར་གཏད་ཅིང། སོ་དང་མཆུ་ཡང་ཐ་མལ་པར་གཞག་གོ། །ལྕེ་ཡང་ཡ་སོའི་དྲུང་དུ་བཞར་རོ། །དབུགས་ཕྱིར་འབྱུང་བ་དང་ནང་དུ་རྔུབ་
བ་ཡང་སྒྲ་ཅན་དང་རྔམ་པ་ཅན་དང། དབུགས་རྒོད་བག་ཅན་དུ་མི་བཏང་ཞིང་ཅི་ནས་མ་ཚོར་བར་དལ་བུས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཚུལ་དུ་དབུགས་ནང་དུ་རྔུབ་པ་དང། ཕྱིར་འབྱུང་བ་དེ་ལྟར་བྱའོ། །དེ་ལ་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། དབུགས་སྙོམས་མ་ཐག་དུ་འདི་སྙམ་དུ་

[211A]༄༅། །སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་འདི་དག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་རྟོགས་ཤིང། ལོག་པར་རྟོགས་པ་དང། གོམས་པར་མ་བྱས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐུ་གསུམ་གྱི་མཆོག་དེ་མ་རྟོགས་སོ། །བདག་
གིས་ཅི་ནས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་དེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟག་ཏུ་ཡུན་རིང་པོར་གུས་པར་བསྒོམས་ལ་ཡེ་ཤེས་དེ་ཐོབ་པར་བྱས་ནས་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་
ཡོད་པར་ཡང་མ་གྲུབ། མེད་པར་ཡང་མ་གྲུབ་བོ། །དེས་ན་གཉིས་ཀར་ཡང་མ་གྲུབ། གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །དེ་སྐད་དུ། འཇམ་དཔལ་གནས་པ་ལས་ཀྱང་དེ་སྤྱོད་པ་སྤྲོས་པ་མེད་ཅིང་ཉེ་བར་ཞི་སྟེ། ཡོད་དོ་ཞེས་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན། མེད་དོ་ཞེས་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན་
ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མེད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་དེ་སྐད་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཅི་ཡང་མ་རྙེད་དེ། དེ་ཙམ་ལ་གཞན་མ་ཡིན་པའི་དོན་གྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་སྒྲོ་བཏགས་
ནས་བརྗོད་དེ། དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་ཡང་ཡང་དག་པར་མ་གྲུབ་པར་དྲན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཇི་ལྟར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་མ་གྲུབ་པར་དྲན་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་བསྒྲིམས་ལ། འདི་ཡུལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འམ་
སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའམ། ཆོས་ཇི་བཞིན་མ་ཞེས་བྱ་བའམ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བའམ། ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའམ། དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བའམ། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཟབ་མོ་སྟོན་པའི་ཚིག་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་གཞག་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉེས་པ་སྤངས་པ་གང་ཞེ་ན། མདོར་བསྡུ་ན་བཞི་སྟེ། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཉེས་པ་གང་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཤེས་པའི་ཉེས་པ་དང། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཉེས་པ་དང། ལུས་

[211B] །དེ་སྤང་བ་ནི་ཉེས་པ་རེ་རེའི་སྐབས་སུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། རྒོད་པ་དང། དམིགས་པ་ལ་མི་དགའ་བ་དང། བྱིང་བའོ། །དེ་ལ་རྒོད་པའི་ངོ་བོ་ནི་དཔེར་ན་རྣམ་པར་གཡེངས་པའི་མི་ལྟ་བུའམ། སྤྲེའུ་བཞིན་
དུ་སེམས་དམིགས་པ་ལ་མི་གནས་པའོ། །དེའི་རྒྱུ་ནི་བཞི་སྟེ། སྡུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ་བྱེད་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ལ་ཆགས་པའི་འདུན་པ་ཡིན་ན། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་བསྔོས་པ་དང་རྣམ་པར་རྣགས་པ་དང། རྣམ་པར་འབུས་གཞིགས་པ་དང། རྣམ་པར་བསམ་པ་དང་
རྣམ་པར་ཟོས་པ་དང། རྣམ་པར་དམར་བ་དང། རྣམ་པར་འཐོར་བ་དང། རུས་གོང་ངམ། ཀེང་རུས་སམ། རུས་པའི་ཀེང་རུས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཞི་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། གང་ཞིག་འདོད་ཆགས་སེམས་ཀྱིས་ནི། །བུད་མེད་རུལ་
པ་བསྟེན་བྱེད་པ། །འགྲོ་བ་རུལ་པར་འགྲོ་འགྱུར་ཏེ། །དེས་ན་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་དྲན་པས་ཞི་བར་བྱའོ། །ཁོང་ཁྲོ་བའི་རྒྱུས་གནོད་སེམས་སྐྱེས་ནས་སེམས་གཡེངས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་འདོད་པ་བྱམས་པ་བསྒོམས་
པ་འམ༑ གནོད་སེམས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་དྲན་པས་ཞི་བར་བྱ་སྟེ། བྱམས་པ་སེང་གེ་སྒྲའི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཐ་བའམ་ངན་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཙམ་གྱི་བར་དུ་དམྱལ་བར་གནས་པར་གོ་ཆ་བགོ་དགོས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་
རྣམ་པར་རོལ་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང། ཁོང་ཁྲོ་ཁོང་ཁྲོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་འཇམ་དཔལ་གང་དག་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐལ་པ་བརྒྱར་བསགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཁོང་ཁྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ཟླ་བའི་སྒྲོན་མའི་མདོ་ལས་ཀྱང། །ཕན་ཚུན་
གནོད་པའི་སེམས་སུ་གང་བྱེད་པ། །དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོས་པ་སྐྱོབ་མི་བྱེད། །བསམ་གཏན་དང་ནི་དགོན་གནས་མི་སྐྱོབ་སྟེ། །སྦྱིན་དང་སངས་རྒྱས་མཆོད་པའང་སྐྱོབ་མི་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཉེ་དུ་དང། ལྗོངས་དང། མི་འཆི་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། སྔོན་

[212A]༄༅། །དགོད་པ་དང། རྩེས་པ་དང། དགའ་མགུར་སྤྱད་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་པས་གཡེངས་ན། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བར་དྲན་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་འཕགས་པ་རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས། །སྲིད་གསུམ་
རྒ་དང་ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་འབར། །འཆི་མེད་རབ་འབར་འདི་ན་མགོན་མེད་པ། །སྲིད་ལས་འབྱུང་ལ་འགྲོ་བ་རྟག་ཏུ་རྨོངས། །བུམ་པར་ཆུད་པའི་བུང་བ་འཁོར་བ་བཞིན། །རྟག་ཏུ་གཟུགས་སྡུག་མཆོག་དང་སྒྲ་སྙན་དང། །དྲི་ཞིམ་རོ་མཆོག་རེག་པ་བདེ་བྱེད་པ། །དུས་ངན་རྙི་
ལ་འགྲོ་བ་འདི་དག་ཐོགས། །དཔེར་ན་རྔོན་པའི་རྙི་ལ་སྤྲེའུ་ཐོགས་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཞི་བར་བྱའོ། །འགྱོད་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་གྱིས་གཡེངས་ན་ཆོས་ཟབ་མོ་ཡིད་ལ་བྱས་པས་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །མི་དགའ་ནས་གཡེངས་ན་ཡང་རྒོད་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པས་
བསླན་པའི་ཐབས་གོང་མ་བཞིན་དུ་བྱའོ། །དེ་ནས་ཡང་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་བསྒྲིམས་ལ་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་གཞག་གོ། །དེ་ལ་བྱིང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དམུས་ལོང་དང་འདྲ་བའམ། མི་མུན་པར་ཞུགས་པའམ། མིག་བཙུམས་པ་དང་འདྲ་བར་མི་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་ནི་
ངལ་དུབ་ཆེན་པོའི་ལས་དང་མུན་པ་ཡིད་ལ་བྱས་པ་དང། གཉིད་སྐྱེད་པའི་ཁ་ཟས་དང་བཏུང་བ་དང་ཚང་ཁུང་དུ་འདུག་པ་དང། ཟས་སྐོམ་ཧ་ཅང་མང་བ་དང་ཧ་ཅང་ཉུང་བར་ཟོས་པ་དང་འཐུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྤང་བ་ནི་དེས་སྣང་བའི་མཚན་མ་ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་གཟུང་
ཞིང་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་བྱས། ལེགས་པར་བསྟན་ལེགས་པར་སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ། དེ་སྣང་བ་དང་ལྡན་པ་དང། འོད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་གཡོགས་པའམ། བླ་གབ་མེད་པའི་འཆག་ས་ན་འཆགས་པའི་ཚེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པའམ། ཆོས་
སམ༑ དགེ་འདུན་ནམ། ཚུལ་ཁྲིམས་སམ། གཏོང་བའམ། ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པའམ། དང་བར་འགྱུར་བའི་དམིགས་པ་གང་ཡང་རུང་བས་སེམས་ཡང་དག་པར་བསྟོད་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་

[212B] ཕྱོགས་བཅུར་ལྟ་བའམ། ཟླ་བའམ། རྒྱུ་སྐར་དང། གཟའ་དང་སྐར་མ་དག་ལ་ལྟ་བ་གཏོང་བའམ། ཆུས་གདོང་བཀྲུ་བའམ། མར་མེའམ། ནོར་བུའི་འོད་ལ་བལྟས་པས་སངས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བསྐུལ་བའི་
མདོ་ལས། གང་ཞིག་རྨུགས་དང་གཉིད་ལ་དགའ་འགྱུར་བ། །དེ་ནི་གཏི་མུག་དྲ་བ་ཆེན་པོ་འཕེལ། །དེ་ནི་ལྟ་བ་རྙེད་ན་ཐེ་ཚོམ་འགྱུར། །དེ་ལ་ལྟར་གྱུར་གཞན་ཡང་མང་དུ་འབྱུང། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཁ་ཏོན་བྱས་ལ་བསང་ངོ། །མི་དགའ་ན་བྱིང་སྟེ། འགྲོ་བ་
ཡང་གོང་མ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཡང་རབ་ཏུ་བསྒྲིམས་ལ་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་གཞག་གོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་ནི་གང་གི་ཚེ་སེམས་ཕྱི་རོལ་དུ་ཡང་མི་རྒྱུ་ནང་དུ་ཡང་མི་རྒྱུ། །དེ་དགེ་བ་ལ་ཡང་མི་སྤྱོད། མི་དགེ་བ་ལ་ཡང་མི་སྤྱོད། ལྷག་
མཐོང་ལ་ཡང་མི་སྤྱོད། ཞི་གནས་ཀྱང་མི་འཛིན་ཅིང་ཞུམ་པ་ལ་གཉིད་ཀྱིས་ནོན་པར་གནས་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ཉལ་ཉལ་བ་ལས་སད་པའི་མིག་གཉིས་ཀྱིས། བསྒྲིབས་པའི་སེམས་མི་གསལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ཚེ་སེམས་མི་གསལ་བར་རྒྱུ་བའོ། །དེ་ཡང་
གོང་དུ་བྱིང་བ་ལས། གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་བཞིན་དུ་བྱས་ལ། ཡང་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་གཞག་གོ། །དེ་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཤེས་པའི་ཉེས་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་དམིགས་པ་ལ་མི་དགའ་ནས་བྱིང་ངམ་བྱིང་དུ་དོགས་ནས་གསལ་བར་བྱས་པའམ་
དམིགས་པ་ལ་མི་དགའ་ནས་ཡེངས་པར་མཐོང་ནས་དེ་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་བལྟས་ནས་གཡེངས་པ་ཞི་བར་བྱས་པའམ། རྒོད་པའི་རྒྱུ་གཞན་གྱི་རྒོད་པའམ། རྒོད་དུ་དོགས་ནས་ཞི་བར་བྱས་པའམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་སུ་ཤེས་ནས་དེ་ལ་གཟེངས་བསྟོད་
ནས་གསལ་བར་གཞག་པ་དེའི་ཚེ་ཤེས་བཞིན་གྱིས་བལྟས་ན། ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཞིང་ཅི་ལ་ཡང་མི་འཛིན་པར་མཐོང་ན། བྱིང་རྒོད་གཉིས་ལས་དབེན་ཞིང་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཚེ་ཡེ་མི་བཅོས་པར་གཞག་གོ། །དེ་ལྟར་རིགས་པ་ལས་

[213A]༄༅། །ཁ་ཅིག་གིས་ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རྩེ་གཅིག་པ་ཡིན་པས་ཅི་ཞིག་འཛིན་དགོས་སྙམ་ནས་དམིགས་པ་ཚོལ་བར་བྱེད། ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡང་དག་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ནས་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དཔེར་ན་མི་ཞིག་མར་མེ་གསལ་བར་
བྱེད་འདོད་པ་ན་གོས་ཀྱི་མཐའ་མས་གཡོབ་བར་བྱེད་ན་དེས་ནི་མར་མེ་གསོད་པར་བྱེད་དེ་གསལ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་གང་ཟག་དེས་ལོ་འབུམ་ཕྲག་ཏུ་མ་བསྒོམས་ཀྱང་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་མི་འཐོབ་པོ། །དེ་བས་ན་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ལྷག་
མཐོང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ལ། དེ་དང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ཞི་གནས་ནི་དེ་ལས་མི་གཡོ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་དེ་གཉིས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཚང་བས་ངང་དེ་ལ་གཞག་གོ། །གང་གི་ཚེ་ཅུང་ཞིག་ལོན་ནས་ཤེས་པ་ནི་ཅི་ཞིག་ལ་འཛིན་སྙམ་བྱེད་པའམ་བག་ཐིབས་པ་སྙམ་
བྱེད་པའམ། གཏིང་དུ་འགྲོ་བའམ་སོང་བ་སྙམ་བྱེད་པའམ། ཉམ་ཆུང་བ་སྙམ་བྱེད་ན་ཞི་གནས་ཀྱི་ཤས་ཆེ་ལ་ལྷག་མཐོང་གི་ཤས་ཆུང་བ་ཡིན་པས་དེའི་ཚེ་སྟོབས་བསྐྱེད་ལ་སྔར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་དེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་དྲན་པར་བྱས་ལ་ནམ་ངེས་པ་སྐྱེས་
ཤིང་གསལ་བར་གྱུར་མ་ཐག་ཏུ་དང་དེ་ལ་བཞག་གོ་དེ་ལྟར་བྱས་པས་ངེས་པ་མ་སྐྱེས་སྲིད་ན་རྟགས་གང་ཡང་རུང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་ལ་ནམ་ངེས་མ་ཐག་ཏུ་ངང་དེ་ལ་བཞག་གོ། །དེ་ལ་དུབ་པའི་ཉེས་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། ལུས་དུབ་པ་དང་
སེམས་དུབ་པའོ། །དེ་ཡང་ཧ་ཅང་བསྒོམས་དྲགས་པའམ། རྐྱེན་གཞན་གྱིས་ཀྱང་རུང་སྟེ། ལུས་དང་སེམས་མི་བདེ་ན་སྤྱོད་ལམ་བག་ཅིག་བསྒྱུར་ལ་དམིགས་པ་གཏད་ནས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མེ་ལོང་གི་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་བལྟའོ། །
དོན་དམ་སྦལ་བའི་སྤུའི་གོས་དང་འདྲའོ་སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །དེ་སྐད་དུ། །འཕགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་བསྟན་པ་ལས་ཀྱང། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བྱ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། དྲི་མ་མེད་པར་

[213B] མེ་ལོང་གི་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་བལྟའོ། །སྦལ་བའི་རྒྱབ་ཀྱི་སྤུའི་གོས་བཞིན་དུ་བ་ལྟའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་བསམས་ནས་ངལ་སོས་པ་དང། སྤྱོད་ལམ་སྔར་འདུག་པ་བཞིན་དུ་བྱས་ལ་ཤེས་པ་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་གཞག་གོ།།
མདོར་ན་བྱིང་ན་ནི་གསལ་བར་བྱ། རྒོད་ན་རླན་པར་བྱ། མཉམ་པར་ཞུགས་ན་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ། ཞི་གནས་ཀྱི་ཤས་ཆེ་ན་རྟོགས་པའི་དོན་དྲན་པར་བྱ། དེས་ངེས་པ་མ་སྐྱེས་ན་རྟགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ན་མ་ངེས་པ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་དང་དེ་ལ་བཞག་གོ། །ངེས་པ་སྐྱེས་ཀྱང་
དཔྱད་ན་ལྷག་མཐོང་ཤས་ཆེ་བས་སེམས་མེ་རླུང་ལ་བཞག་པ་བཞིན་དུ་གཡོ་བར་འགྱུར་བས་དེའི་ཚེ་བགས་ཀྱིས་ལྷོད་ལ་བཞག་གོ། །ངང་དེ་ལ་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལ་ཅི་ལ་ཡང་མི་འཛིན་པར་གནས་ན་ནུས་པའི་ཚད་དང་སྦྱར་ལ་བསྒོམ་མོ། །དེ་ལ་ལྡང་བའི་སེམས་གང་
ཞེ་ན༑ རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ལྡང་བ་དང། ཐབས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ལྡང་བའོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ལྡང་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལྡང་བར་འདོད་ན་ལངས་ལ་སྤྱོད་ལམ་མ་ཞིག་པར་འདི་སྙམ་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པ་ནམ་མཁའ་
ལྟ་བུ་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །དེ་ནས་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྣང་བར་བསམ་མོ། །དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། ཇི་ལྟར་བར་སྣང་ཅུང་ཟད་སྤྲིན་མེད་ལས། །སྐད་ཅིག་ཏུ་ནི་སྤྲིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣང། །ཐོག་མ་གང་ལས་བྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་བཞིན་ཆོས་
རྣམས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཐབས་ཀྱི་བསམ་པས་ལྡང་བ་ནི་དེ་ལྟར་དོན་དམ་པར་ཐམས་ཅད་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་སྟེ་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་བསྡུས་པའི་གཟུགས་རྣམས་ནི་སྒྱུ་མས་བྱས་པའི་
གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་བསྡུས་པ་རྣམས་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་སྣང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཡུལ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ངོ་བོ་རྣམས་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ། །ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མིག་ཡོར་ལྟ་བུའོ། །ངག་གི་ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་བྲག་ཆ་ལྟ་བུའོ། །འདོད་

[214A]༄༅། །པ་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བས་ན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་
སེམས་ཅན་འདི་དག་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་འདི་དག་ལ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པར་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལས་སྣ་ཚོགས་བསགས་པས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་འཁོར་བར་འཁྱམ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །བདག་གིས་ཅི་ནས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་མཁན་
བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་བློས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསགས་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱས་ནས་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམས་ལ། ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས། །ཕྱོགས་
བཅུའི་སངས་རྒྱས་སྲས་དང་བཅས་ལ་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་གྲུབ་པས་མཆོད། །དེ་དག་སྤྱན་སྔར་སྡིག་པ་འཆགས་ཤིང་བསོད་ནམས་ཀུན་ལ་ཡི་རང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་བཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བསྐུལ། །མྱ་ནན་འདའ་བར་བཞེད་པ་
རྣམས་ལ་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བཞུགས་པར་གསོལ། །དགེ་བ་འདི་ཡིས་འགྲོ་བ་མ་ལུས་ཀུན། །དངོས་པོར་འཛིན་པའི་གདོན་སྤངས་བརྩེར་ལྡན་ཞིང། །རྣམ་མི་རྟོག་དང་ཡོངས་སུ་སྨིན་བྱས་ནས། །བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཁོ་ན་མྱུར་ཐོབ་ཤོག་ཅེས་སྨོན་ལམ་
བཏབ་ནས་ལྡང་ངོ།། །།དེ་ལ་ལང་བའི་སྤྱོད་པ་གང་ཞེ་ན། གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་མི་འབྲལ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་མི་འབྲལ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་དགོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཀུན་ལས་
བཏུས་ལས་གསུངས་སོ། །དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེས་ཆེན་པོའི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ལས་ཀྱང་བཀའ་སྩལ་ཏེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཐོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་

[214B] །དེ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་འདི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་སེམས་ཏེ་དེ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེས་བསྐུལ་ནས། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་
དང་ལྷག་པའི་སེམས་དང་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ། །ཞེས་འབྱུང་ངོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་
ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་ལས་གང་ཅི་ལགས་པ་དང། ངག་གི་ལས་གང་ཅི་ལགས་པ་དང། ཡིད་ཀྱི་ལས་གང་ཅི་ལགས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟ་བས་འཇུག་པ་ལགས་སོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ལགས་སོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་དུ་འགྱུར་
པ་ལགས་སོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་བགྱི་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ལས་འབྱུང་བ་ལགས་སོ། །དེ་ལྟར་སྨན་པར་བགྱི་བའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་འདུ་ཤེས་བགྱིད་དེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་
བསྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བདག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་སྙམ་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཕགས་པ་སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་དཔལ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇམ་དཔལ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་
བའི་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་ལྡན་པ་ཡིན། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ངག་གི་ལས་དང་ལྡན་པ་ཡིན། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཡིད་ཀྱི་ལས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་དྲིས་ནས། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་དཔལ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཀེ་རྒྱལ་བའི་སས་ཁོད་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་དང་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་བདེ་བ་དང་འཇིག་རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་རྣམ་པར་

[215A]༄༅། །གཟུང་བར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་ཤིང། །དེ་ལྟར་ཁྱོད་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་གནས་དག་ཡོངས་སུ་དྲི་བར་སེམས་པ་ནི། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སས་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་གིས་སེམས་ཀྱི་ལས་ཡིད་ལ་བྱེད་
པའི་སྦྱོར་བ་གང་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་འདི་དག་ཐམས་ཅད་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང། སངས་རྒས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ལས་སུ་འགྱུར་བ་དང། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདས་པ་དང་མ་བྱོན་པ་
དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་དུ་འཇུག་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་སེམས་ཀྱང་དེ་དག་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ལྟ་བ་ཡང་དེ་དག་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་དང། མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་
སྤངས་པར་འགྱུར་བ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང། ཀུན་ཏུ་བཟང་ཤིང་ཀུན་ཏུ་མཛེས་པ་དང་རྣ་པའི་མཆོག་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྒྱུར་ཞིང་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོན་པ་གཉིས་པར་གྱུར་
པའི་སེམས་ཀྱི་ལས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡོད་དེ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་བང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཀྱི་ལས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་གང་དང་ལྡན་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་འདི་དག་ཐམས་ཅད་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཀྱི་ལས་ཡིད་
ལ་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སས་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཁྱིམ་གྱི་ནང་ན་འདུག་པའི་ཚེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་ཁྱིམ་གྱི་ཐིབས་པོས་ཟིལ་གྱིས་མ་ནོན་པར་གུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཕ་མ་དང་
འགྲོགས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་སྣགས་རྒྱས་དང་འགྲོགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །བུ་དང་བུ་མི་དང་འགྲོགས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྲིད་པ་དང་ཤིན་ཏུ་བྲལ་བས་

[215B] །འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་འགྲོགས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་འདོད་པ་བསལ་ཅིང་རྣམ་པར་སེལ་བར་གུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་
དོ༑ ༑གླུ་དང་གར་དང་གྲོལ་མོ་དང་སིལ་སྙན་དང་འགྲོགས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གར་མཁན་གྱི་མཚོན་ལྟ་བུར་མཐོང་བ་དང་ལྡན་ཞིང་ཆོས་ཡང་དག་པར་འགྲོ་བའི་བརྗོད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཆུང་མའི་འཁོར་གྱི་
ནང་ན་འདུག་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འདོད་པའི་གསལ་ཤིང་དང་བྲལ་ཞིང་འཕགས་པའི་སར་ཆུད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྲིད་པར་འབྱུང་བ་འཇིག་པའི་ཕ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཁུར་བོར་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཁོང་ཐོག་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་ཆོས་ཀྱི་ཁང་སྟེངས་སུ་ཕྱིན་པར་གུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སྦྱིན་པ་གཏོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདག་གིར་བྱ་བ་མེད་དེ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་སེམས་མེད་ཅིང་བདག་གི་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །མ་བྲལ་ཞིང་འགྲོ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་
མཐར་ཕྱིན་ཏེ། འདུ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་བྲལ་བར་གུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །བཙོན་ར་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གནས་མེད་པ་ལ་སྤོད་ཅིང་གང་དུ་དགའ་བར་འདོད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་
འབྱུང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སེམས་བཅིངས་པ་དང་གྲོལ་བ་མེད་ཅིང་ཆགས་པ་མེད་དེ་མི་དགོས་པ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིང་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དགེ་འདུན་གྱི་ར་བའི་མཚམས་འདའ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འགལ་

[216A]༄༅། །བ་མེད་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་ཞིང། མཐུན་པར་འགྲོ་བ་མང་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་གྱི་དྲུང་དུ་འགྲོ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ལ་རྩོམ་ཞིང་ཆོག་ལ་མཁས་པར་གྱུར་ཅིག་
ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གསོལ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བར་ཆད་མེད་ཅིང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །གོས་དཀར་པོ་འདོར་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡིག་པ་ལ་བརྩོན་
པ་སྤངས་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་འདྲེགས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་ཅིང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །གོས་ངུར་སྨྲིག་གྱོན་པའི་ཚེ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོའི་སེམས་དང་ལྡན་ཞིང་རྙོག་པ་མེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་རབ་
ཏུ་འབྱུང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགེ་བ་ལ་མོས་པ་མངོན་པར་སྐྱེས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་མི་འཆད་པའི་དོན་དུ་བརྩོན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཆོས་ལ་སྐྱབས་
སུ་འགྲོ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་གཏེར་ཐོས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆགས་པའི་གནས་དང་བྲལ་ཞིང་དགེ་འདུན་ཡོངས་སུ་སྡུད་པར་
གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །བསླབ་པའི་ཚིག་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚུལ་བཟང་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་ཅིང་བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཤིན་ཏུ་བསླབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྟན་པའི་

[216B] །མཁན་པོས་བསྟན་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གནས་མེད་པ་ལས་ཡང་དག་པར་
གཞོལ་ཞིང་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ཏེ། ཐབས་མཁས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་
བསྐྱེད་དོ། །གཙུག་ལག་ཁང་དུ་འགྲོ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་འཕྲོགས་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་ཏེ། བླ་ན་མེད་པའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སྟན་འདིངས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཆོས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་ཞིང་ལེགས་པར་བཀོད་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །འདུག་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་གནས་པའི་སེམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ལ་འདུག་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སྐྱིལ་
མོ་ཀྲུང་འཆའ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་གཡོ་བའི་ས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཞི་གནས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ལ་
བརྩོན་ཞིང་ཞི་བ་དང། དུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་གཞོལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ལྷག་མཐོང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་ཏེ་ཆོས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བར་གྱུར་
ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་འཇིག་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་ཅིང་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིག་པ་རྣམ་པར་མཐོང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །རྐང་མཐིལ་གཞོལ་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་

[217A]༄༅། །སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་འཁྲུགས་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །རྐང་མཐིལ་འདེགས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་ལྡན་པར་ཐོབ་སྟེ་
འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་བྱིང་བ་ལས་འཐོན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སྨད་གཡོགས་གྱོན་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ངོ་ཚ་ཤེས་ཤིང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་བླ་ན་མེད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །
སྐ་རགས་འཆིང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་འཁྲུགས་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་ཏེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །བླ་གོས་གྱོན་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་སྟེ་
གོང་ནས་གོང་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སྦྱར་མ་གྱོན་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་འཁྲུགས་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་ཏེ་ཐབས་དམ་པས་མངོན་པར་བཀབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སོ་ཤིང་ལེན་པའི་
ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དངོས་པོ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དམ་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སོ་ཤིང་ཟ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉོན་མོངས་པ་ཤིན་ཏུ་བཅོམ་ཞིང་
སེམས་དུལ་ཞིང་སེམས་དག་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དབེན་པར་འགྲོ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་སྤངས་ཏེ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་
བསྐྱེད་དོ། །ཆུ་ངོགས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་བྱུང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །གཙང་སྦྲའི་ལས་བྱེད་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་

[217B] །ལག་པ་འཁྲུ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟུང་ཞིང་གཙང་བའི་ཕྱིར་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་ལག་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་
སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ངོ་འཁྲུ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་རྣམ་པར་དག་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཁར་བ་ལེན་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཆོད་
སྦྱིན་བྱས་ཤིང་ལམ་སྟོན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ལྷུང་བཟེད་ལེན་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་པར་འོས་ཤིང་སྣོད་དུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མངོན་པར་ཞུགས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གནས་མེད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ལམ་དུ་ཞུགས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་མ་ལུས་པར་འགྲོ་ཞིང་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ལམ་དུ་ཞུགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །འགྲོ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་གྲུབ་པར་གྱུར་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཐའ་དང་དབུས་མེད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །
ལམ་མཐོ་བ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་ཞུམ་པ་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ལས་གྱེན་དུ་འཕགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ལམ་དམའ་བ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་
བརྟན་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་འདུད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ལམ་ཉམ་ང་བ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལྟ་བ་ཡོ་ཞིང་མི་དྲང་བ་དང་བྲལ་ཏེ་ལམ་ཉམ་ང་བ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ལམ་

[218A]༄༅། །དྲང་པོ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གཡོ་མེད་ཅིང་སྒྱུ་མེད་དེ་སེམས་དྲང་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ལམ་རྡུལ་ཆེན་པོ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་རྡུལ་མེད་པའི་
ཆོས་ཡང་དག་པར་ཐོབ་སྟེ་འདོད་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་པར་འགྲེལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །རྡུལ་མེད་པའི་ལམ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་སེམས་འཇམ་པར་གྱུར་ཅིག་
ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །གཡང་ས་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲིབས་པ་མེད་པར་རྟོག་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་སྡིག་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསལ་ཏེ་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་རབ་ཏུ་གཞོལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །འཁོར་བ་མཐོང་བའི་ཚེ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དུས་གསུམ་དུ་གཏོགས་པའི་ཆོས་ཟབ་མོ་བསྟན་པ་དང་མཐུན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཀ་བ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཁྲོ་ཞིང་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་ཏེ་ཁེངས་པ་དང་འཁྲུགས་
པ་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ནགས་ཚལ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལྷ་དང་འཇིག་རྟེན་དུ་བཅས་པས་ཕྱག་བྱ་བའི་གནས་སུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །རི་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་དཀའ་བ་དང་ཐིབས་པོ་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཐོབ་ཅིང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མངོན་པར་འཕགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཤིན་ཚེར་མ་ཅན་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་
གཏི་མུག་མེད་ཅིང་ཚེར་མ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཤིང་ལོ་མ་ཅན་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསམ་གཏན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་པ་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དག་གིས་རབ་ཏུ་གཡོ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་

[218B] །མེ་ཏོག་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་མེ་ཏོག་རྒྱས་པས་མེ་ཏོག་ལྟ་བུར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །མེ་ཏོག་གི་ཤིང་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་
སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་མེ་ཏོག་གིས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཤིང་ཏོག་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ལ་གཞོལ་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་བརྩམས་པ་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུ་ཡོད་དེ་འབྲས་བུ་དམ་པ་རབ་ཏུ་
ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཆུ་ཀླུང་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཉམས་སུ་མྱོང་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ལུ་མ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །རྫིང་བུ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་ཤིན་
ཏུ་བསྟན་པ་ལ་མཁས་ཤིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱས་པའི་ཚིག་གི་ལས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཁྲོན་པ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱོར་པ་དང་ལྡན་ཞིང་སྤོབས་པ་མང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་
བསྐྱེད་དོ། །མཚོ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གོང་ནས་གོང་དུ་དམིགས་པ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་ཞིང་དགེ་བའི་རྩ་བ་མི་ཟད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཟམ་པ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་
ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྒྲོལ་བ་ལ་ཟམ་པར་རེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཡུར་བ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱིས་སེམས་དང་བསམ་པ་ལ་མཁས་ཤིང་བག་ལ་ཉལ་བ་དང། ཀུན་ནས་འཁོར་བ་མེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་

[219A]༄༅། །བསྐྱེད་དོ། །ར་བ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གཟུགས་དང། སྒྲ་དང། དྲི་དང། རོ་དང་རེག་ལ་སྲེད་པ་རབ་ཏུ་བྱང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །མྱ་ངན་མེད་པའི་ནགས་ཚལ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་སྲད་པ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་མེད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །བཟའ་ཤིང་ར་བ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །
སེམས་ཅན་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་བརྒྱན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །རྒྱན་མེད་པའི་སེམས་ཅན་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
སྦྱངས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པས་རྒྱན་མེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དགའ་བ་མང་བའི་སེམས་ཅན་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ལ་དགའ་ཞིང་མོས་པ་དང། སྤྲོ་བས་དགའ་བ་མང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །
མི་དགའ་བ་མང་བའི་སེམས་ཅན་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དགའ་བ་མང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་བདེ་བ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཐོབ་པས་ཤིན་ཏུ་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩ་བ་རབ་ཏུ་ཐོབ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །
ནད་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མྱ་ངན་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་ཏེ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་སྡུག་གུ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་

[219B] །མི་སྡུག་པའི་སེམས་ཅན་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་བྱ་བ་ལ་མོས་པ་ཆུང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་
བསྐྱེད་དོ། །དྲིན་གཟོ་བའི་སེམས་ཅན་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཛད་པ་ཤེས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དྲིན་གཟོ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་དགེ་བའི་ལྟ་བ་ལ་དྲིན་དུ་གཟོ་བ་མེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དགེ་སྦྱོང་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པའི་མཐར་ཐུག་པར་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་ཞིང་ཞི་བ་དང་དུལ་བ་ལ་གཞོལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་
བསྐྱེད་དོ། །བྲམ་ཟེ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་པའི་དམ་པར་གྱུར་ཏེ་སྡིག་པ་སྤངས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དཀའ་ཐུབ་པ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པའི་མཐར་ཐུག་
པའི་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་ཞིང་དཀའ་ཐུབ་ལ་ཤིན་ཏུ་གཞོལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །བརྟུལ་ཞུགས་ལ་ཞུགས་པ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་བརྟུལ་ཞུགས་དམ་པོར་གྱུར་ཅིག་
ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །གོ་གྱོན་པའི་སེམས་ཅན་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་བྱུང་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ལ་གོ་ཆ་བཟང་པོ་ཤིན་ཏུ་བགོས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །གོ་མ་གྱོན་པའི་སེམས་ཅན་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་དགེ་བའི་ལས་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་གོ་གྱོན་པ་མེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །རྒོལ་བའི་སེམས་ཅན་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་ཚར་གཅོད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་

[220A]༄༅། །སེམས་བསྐྱེད་དོ། །འཚོ་བའི་སེམས་ཅན་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྤྱོད་ལམ་བཅོས་པ་མེད་ཅིང་འཚོ་བ་དག་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །རྒྱལ་པོ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །རྒྱལ་པོའི་བུ་མཐོང་བའི་སྤངས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །བློན་པོ་མཐོང་བའི་སྲས་ཆོས་ལས་སྐྱེས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲུལ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཁྱིམ་
བདག་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གདོན་མི་ཟ་བའི་བློ་ཅན་དུ་གྱུར་ཏེ་གྲོང་གི་ཆོས་སྤངས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །བློན་པོ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བཟང་
པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །གྲོང་ཁྱེར་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གདུལ་དཀའ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ་མཐུ་བོ་ཆེའི་ལུས་འདྲ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །རྒྱལ་པོའི་གནས་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོན་ཏན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ནགས་ཚལ་གྱི་འདབ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ས་སྔགས་པར་འོས་པར་གྱུར་ཅིག་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །
སློང་དུ་འགྲོ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཆུད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སྒོར་ཕྱིན་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྒོར་ཕྱིན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་
སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ནང་དུ་ཕྱིན་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཐེག་པ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་ཕྱིན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །མི་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་མ་བྱས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསོད་ནམས་

[220B] །མ་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དམྱལ་བ་དང། བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་དང། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་ལས་ཕྱིར་སྤངས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །
ལྷུང་བཟེད་སྟོང་པ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོངས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ལྷུང་བཟེད་གང་བ་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་དཀར་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་
སུ་རྒྱས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །རིམ་གྲོར་བྱས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རིམ་གྲོར་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །རིམ་གྲོ་མ་བྱས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རག་མ་ལུས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཁྲེལ་ཡོད་པའི་སེམས་ཅན་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དབང་པོ་དབེན་པའི་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཁྲེལ་ཡོད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་
བསྐྱེད་དོ། །ངོ་ཚ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅན་བྱམས་པ་ལ་གནས་ཤིང་ངོ་ཚ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཁ་ཟས་བསོད་པ་ཐོབ་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་
སེམས་དང་ལྡན་ཞིང་སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཁ་ཟས་མི་བསོད་པ་ཐོབ་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉམས་སུ་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཁ་ཟས་
སྣུམ་བག་ཐོབ་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་ཞིང་སེམས་འཇམ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སྣུམ་བག་མེད་པའི་ཟས་ཐོབ་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་

[221A]༄༅། །གྱི་སྲེད་པ་དང་བྲལ་ཏེ་སྣུམ་བག་མེད་པའི་སེམས་སུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཁ་ཟས་ཟ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ལ་དགའ་བ་དང་རབ་ཏུ་དགའ་བས་ཡོངས་སུ་རྒྱས་ཤིང་བསམ་གཏན་གྱི་ཟས་ཟ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་
བསྐྱེད་དོ། །རོ་མྱོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདུད་རྩིའི་རོས་ངོམས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཟན་ཟོས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ཅིང་བྱ་བ་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །
ཆོས་སྟོན་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་ཞིང་སྤོབས་པ་མི་ཟད་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཕྱིར་འབྱུང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་
ཉམས་སུ་མྱོང་སྟེ། ཁམས་གསུམ་ནས་འབྱུང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཆུ་འབོག་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འབོག་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཁྲུས་བྱེད་པའི་ཚེ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འོད་མཐའ་ཡས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ལུས་དང་སེམས་དྲི་མ་མེད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དྲོ་བ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མུ་མེད་པར་ཕྱིན་ཏེ་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་བསིལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་
སེམས་བསྐྱེད་དོ། །བསིལ་བ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་བསིལ་བར་གྱུར་ཏེ་བླ་ན་མེད་པའི་བསིལ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཆོས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་འདྲེས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སངས་རྒྱས་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་འགྲོགས་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་སྟེ། སྒྲིབ་

[221B] །མིག་མི་འགེབས་པར་བལྟ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་མཛེས་པས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །མཆོད་རྟེན་མཐོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱིས་མཆོད་པར་འོས་ཤིང་མཆོད་རྟེན་ལྟ་བུར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ལྟ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་བལྟ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སྤྱི་བོས་གཏུགས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་སྤྱི་གཙུག་ལྟར་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །གཡས་ཕྱོགས་སུ་སྐོར་བ་བྱེད་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་དོན་དང་མཐུན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་
སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ལན་གསུམ་དུ་བསྐོར་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མོས་པའི་རབ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོན་ཏན་
གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡོན་ཏན་མི་ཟད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །མཚན་རྣམས་བརྗོད་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་གཞོལ་ཞིང་ཡན་ལག་དམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །
རྐང་པ་འཁྲུ་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དྲི་མ་མེད་པའི་མཐར་ཕྱིན་ཅིང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ལུས་མྱོང་བའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསམ་པ་ལ་རྙོག་པ་མེད་ཅིང་ལུས་ཀྱི་འདུ་
བྱེད་ཤིན་ཏུ་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །གཉིད་སད་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་ཅད་དུ་མཐུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་སངས་རྒྱས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་

[222A]༄༅། །སེམས་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་དག་ལ་ཁམས་ཀྱི་ནུས་པ་དང་སྦྱོར་ལ་ཅི་ནུས་ཀྱིས་བསླབ་སྟེ། ཁམས་བདེ་བཞིན་དུ་ཉེས་པར་བསམ་པའི་སེམས་ཉེས་པར་སྨྲ་བ་བརྗོད། ཉེས་པར་བྱ་བའི་ལ་བྱེད་ཅིང་ཐ་མལ་པའི་སྤྱོད་པས་དུས་འདའ་བར་བྱེད་པ་
ཡང་སྤང་བར་བྱའོ། །ལངས་པའི་སྤྱོད་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལ་ཁམས་ཀྱི་ཚོད་བཟུང་བ་གང་ཞེ་ན། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེས་པའི་རྗེས་ལ་ཁམས་མི་བདེ་བའི་མཚན་མ་ཅུང་ཟད་ནི་ཉིན་གཅིག་གམ་མཚན་གཅིག་གམ། ཞག་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཇི་ལྟར་
སྐྱེས་པ་དེ་ཙམ་སྐབས་སྐབས་སུ་དྲན་པར་བྱ་བ་མ་གཏོགས་པར་བྱ་བ་གཞན་ཡང་མི་བྱ། བསྒོམ་ཡང་མི་བསྒོམ་པར་ཁམས་བརྟས་སུ་གཞུག་གོ། །དེ་ནས་ཁམས་བརྟས་ཏེ་འམ། ཁམས་མི་བདེ་བ་མ་བྱུང་ཡང་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྗེས་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པས་གནས་
སུ་མ་འདོད་པ་དེ་དག་གིས་འདི་ལྟར་མཚན་མོ་ཡེ་མི་བསྒོམ་པར་གཉིད་ཅི་ཙམ་ལོག་པ་དེ་ཙམ་གྱི་ཁམས་བརྟས་པ་དེ་ཙམ་ལོག་ཅིང་མནལ་ལོ། །ཉི་མ་དང་པོ་སྔ་དྲོ་ཐུན་གཅིག་ཕྱི་དྲོ་ཐུན་གཅིག་བསྒོམས་ཏེ། ཡུལ་འདི་གོམ་པ་ཐ་མལ་པས་མདའ་རྒྱང་ཕྱེད་དུ་ཕྱིན་པ་ཙམ་མོ། །དེ་
ནས་སྔ་དྲོ་ཐུན་རེ་ཕྱི་དྲོ་ཐུན་རེ་བསྣན་ཅིང་བསྒོམས་པས་ཉི་མ་ལྔ་པ་ལ་ཐུན་བཅུའོ། །དེ་ཡང་ན་ཚ་ཕྲན་ཚེགས་མ་བྱུང་ན་དེ་བཞིན་དུ་བསྣན་པར་བྱའི་བྱུང་ན་དེ་མ་ཞིའི་བར་དུ་བསྣན་པར་མི་བྱའོ། །ན་ཚ་མ་བྱུང་ཡང་དེ་ཕྱིན་ཆད་སེམས་གནས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་ཉིན་རེ་ལ་ཐུན་བཅུ་བཅུ་
ལས་མང་བར་མི་བསྒོམ་མོ། །གལ་ཏེ་ཁམས་ཐ་མ་ཞིག་ཡིན་ནམ། འབྲིང་ཞིག་ཡིན་ཡང་སེམས་གནས་པ་དཀའ་བས་ཞག་བཅུ་ཙམ་ལོན་པས་ཁམས་ནུས་པ་ཆུང་བ་འམ། ཁམས་རབ་ཡིན་ཡང་སེམས་གནས་པ་བུལ་བར་རིག་ནས་ཞག་ཉི་ཤུ་ཙམ་ལོན་པས་ནུས་པ་ཆུང་
བའམ། ན་ཚ་ཕྲན་ཚེགས་བྱུང་ན་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཁ་ཟས་སམ། བཏུང་བའམ་བསྐུ་མཉེ་ལ་སོགས་པས་ཞི་བར་བྱ་སྟེ་སྲན་སྐྱེད་ཅིང་མི་བསྒོམ་མོ། །ཡང་ཕལ་ཆེར་ཐུན་ཞབས་ལ་ཞན་པའམ། དགོངས་ཀ་ཞན་ན་ཕྱི་དེ་ཉིན་པར་ནས་ཐུན་རེ་རེ་གཉིས་གཉིས་འབྲི་ཞིང་བསྒོམ་མོ།།

[222B] དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཁམས་རབ་འབྲིང་ཐ་མ་འཕྲལ་ལ་ཤེས་ཏེ་འོང་བས་ཉི་མ་རེ་རེ་ལ་ནུས་པ་ཇི་ཙམ་བོར་བ་དེ་ཙམ་རེ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ནི་སེམས་དཔའ་པ་མ་ཐོབ་པའི་བར་གྱིས་ཁམས་ཀྱི་ཚོད་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བསྒོམས་
པས་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་གང་ཞེ་ན། མདོར་བསྡུས་ན་གསུམ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་བསམས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྗེས་ཐོགས་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བ་དང། ཧ་ཅང་ཡུན་རིང་པོ་མ་ལོན་པར་སྐྱེ་བ་དང། ཡུན་རིང་དུ་ལོན་ནས་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཁ་ཅིག་ནི་བསམས་
པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བའི་སྐབས་དེར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་དང། དེ་ལ་བློ་ཇི་ལྟར་གཞག་ན་མི་འགལ་བར་དྲན་པར་བྱེད་པ་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཤེས་པ་ཅུང་ཞིག་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་བསྒྲིམས་ནས་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་གཞག་པས་ལྷན་ཅིག་གནས་ཏེ། དེ་ཉིད་དུ་ལུས་
ཡོད་པར་མི་ཚོར་བར་ཆབ་རོམ་ཞུ་བ་ལྟ་བུར་སོང་ནས་ནམ་མ་ལངས་པའི་སྣོད་བསྟན་པའི་ནང་ན་ཆུ་གཙང་མ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་ཧ་ཅང་མི་གསལ་ཏེ། མི་གཡོ་ན་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་ནས་དེས་ཡུན་གོམ་པ་ཐ་མལ་པས་མདའ་རྒྱང་གསུམ་ལྷག་ཙམ་དུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་བསྒོམས་ལ། དེ་
ནས་བདེ་བ་དེ་འཕྲོ་བཅད་ནས་ལྡང་སྟེ། ཐུན་དེ་ལ་བཅོས་ཀྱང་མི་དགོས་སོ། །དེ་ནས་ཞག་མང་རབ་ཏུ་ཡང་ལུས་དབེན་པ་དང་སེམས་མ་བསླད་ནུས་པ་མ་ཟད་ན་མ་བཅོས་ཀྱང་གོང་མ་བཞིན་དུ་གནས་ནུས་སོ། །ཚོགས་མི་ལྡན་ནམ་ནུས་པ་ཆུང་བ་གཞན་དུ་སོང་ནས་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཅི་
རིགས་པར་བཅོས་སོ། །ཁ་ཅིག་ལ་གོང་མ་བཞིན་དུ་བཞག་པས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ལྷན་གྱིས་གནས་ཤིང་མི་གཡོ་བར་འདུག་ཀྱང་ལུས་ཀྱང་ཡོད་པར་མི་ཚོར་བ་མི་འབྱུང་སྟེ། མིང་དང་མིང་ཅན་དུ་འབྲེལ་པའི་རྟོག་པ་མེད་པ་ཙམ་མོ། །དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་ན་ནི་ཡུན་གོམ་པ་ཐ་མལ་པས་མདའ་རྒྱང་
གཅིག་ཏུ་ཕྱིན་ཙམ་དུ་བསྒོམས་ནས་ལྡང་ངོ། །ཐུན་དེ་ཕྱིན་ཆད་ཀྱང་དེ་ལས་རིང་བར་མི་བསྒོམ་ཞིང། ལངས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་དོན་དམ་པ་སྟོན་པ་ཁོ་ན་སྐབས་སྐབས་སུ་བལྟ་བ་དང་དྲན་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་སྐྱེད་བྱུང་ནས་ལུས་ཡོད་པར་མི་ཚོར་བའི་

[223A]༄༅། །ཉམས་ཞིག་བྱུང་ན་དེའི་སྐབས་སུ་ཡུན་གོམ་པ་ཐ་མལ་པས་མདའ་རྒྱང་གསུམ་དུ་ཕྱིན་པ་ཙམ་དུ་བསྒོམས་ནས་བདེ་བ་དེ་འཕྲོ་བཅད་ལ་ལྡང་ངོ། །བཅོས་པའི་དུས་དང། ཇི་ལྟར་བཅོས་པ་ནི་གོང་མ་བཞིན་དུ་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བའི་སྐྱེ་ལུགས་གཉིས་
སོ༑ །དེ་ཧ་ཅང་ཡུན་རིང་པོ་མ་ཡིན་པར་སྐྱེ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཁ་ཅིག་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སེམས་གཞག་པ་ནི་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་བཞི་འབྱུང་སྟེ། ཤེས་པ་འཕྲོ་ཞིང་འདུག་ཏུ་མི་འདོད་ན་ཡང་བསྒྲིམས་ཞིང་གཞག་ཀྱང་ཟ་ཟི་དང། ལྷང་ལྷོང་དང། རྩུབ་པ་དང། གྱོང་བ་དང། ཡུད་
ཙམ་ཡང་སྡོད་དུ་མི་འདོད་པའི་ཉམས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་ན་ཡུན་གོམ་པ་ཐ་མལ་པས་མདའ་རྒྱང་ཕྱེད་དུ་ཕྱིན་པ་ཙམ་དུ་བསྒོམས་ནས་འཕྲོ་བཅད་དེ་ཁ་ཅིག་ཏུ་ཉམས་དེ་ལས་མི་སྐྱེ་བ་དང། དེ་ནས་ཞག་མང་རབ་ལོན་ནས་སྐྱེད་འབྱུང་སྟེ། བསྒྲིམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཤེས་པ་འཕྲོ་
བ་ཉུང་བ་ཟ་ཟི་ཉུང་བར་གནས་ཀྱང་རྩུབ་པོ་དང་གྱོང་པ་དང་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཉམས་དང། དེ་ནས་ཅུང་སྐྱེད་བྱུང་སྟེ། སེམས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མི་འཕྲོ་ཞིང་ཟ་ཟི་དང་རྩུབ་པ་སྙམ་བྱེད་པ་ཡང་ཞི་སྟེ། དབུགས་མི་བདེ་ཞིང་ཤེས་པ་གྱོང་སེ་འདུག་ལ། སྐབས་སྐབས་སུ་ཐུན་སྟོད་ཐུན་སྨད་ལ་
བག་ཙམ་འཇམ་པར་འཆོར་བའི་ཉམས་ཞིག་འབྱུང་ངོ། །དེ་ནས་ཞག་མང་པོ་མི་ཐོགས་པར་སྐྱེད་བྱུང་ན་བསྒོམས་པའི་ཚེ་ཐུན་སྟོད་དམ། བར་རམ་སྨད་དམ། མི་བསྒོམས་པའི་སྐབས་ཞིག་ཏུ་གློ་བུར་དུ་དྲན་པའི་ཐོག་ལ་ལྷན་ལྷན་ཇེ་བདེ་ཇེ་བདེ་ལ་དཔེར་ན་རླུང་འཚུབ་ཀྱི་ནང་ན་འདུག་
པའི་འཕྲོ་ལ་ཁྱིམ་དྲོན་པོའི་ནང་དུ་ཕྱིན་པ་སྙམ་བྱེད་ལ་འཇམ་ཞིང་བརྟན་པར་གནས་ཏེ། ནམ་མཁའ་ཧ་ཅང་མི་དཀར་བའི་ནང་ན་འདུག་པ་བཞིན་དུ་ཧ་ཅང་མི་གསལ་ལ་ལུས་ཡོད་པ་མི་ཚོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུར་བྱུང་ན་ཡུན་གོམ་པ་ཐ་མལ་པས་མདའ་རྒྱང་གསུམ་ལྷག་ཙམ་དུ་
ཕྱིན་པར་བསྒོམས་ནས་བདེ་བ་དེ་འཕྲོ་བཅད་ལ་ལྡང་ངོ། །བཅོས་དགོས་པའི་དུས་དང། བཅོས་པའི་ཐབས་ནི་སྔར་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་བྱའོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ལ་འདི་ལྟར་འབྱུང་སྟེ། སྔར་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་སེམས་གཞག་གོ། །རྟོག་པ་རགས་པ་མི་འབྱུང་ཞིང་ཟི་ཟི་ཉུང་ཡང་

[223B] །བསྒྲིམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མི་འཕྲོ་བ་ཙམ་དུ་འདུག་པའི་ཉམས་ཞིག་བྱུང་ན་ཡུན་གོམ་པ་ཐ་མལ་པས་མདའ་རྒྱང་ཕྱེད་དུ་ཕྱིན་པ་ཙམ་ཞིག་བསྒོམས་ལ་ལྡང་ངོ། །དེ་ལྟར་ཡུན་དེ་ཙམ་དུ་བསྒོམས་པས་སྐྱེད་བྱུང་ན་བསྒྲིམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐུན་སྟོད་ཐུན་སྨད་
ལ་འཇམ་པའམ་འཛིན་པའི་ཞད་བག་རེ་འོང། རེས་འགའ་ཐུན་རངས་པ་ལ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་འདུག་པ་འབྱུང་བ་དང། དེ་སྐྱེད་བྱུང་ནས་བསྒྲིམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐུན་ཞབས་སུ་ཕྱིན་གྱི་བར་དུ་མི་འཕྲོ་ལ། བགས་ཀྱིས་འཇམ་པར་གནས་ཀྱང་ཀློད་ལ་དེ་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་ཉམས་
སྐྱེ་བ་དང། དེ་ནས་སྐྱེད་བྱུང་སྟེ་བསྒྲིམས་ན་སྙི་མུལ་གྱིས་འགྲོ་བ་འདུག་པས་བསྒྲིམས་མི་དགོས་སོ། །བཏང་ན་བཏང་དཀའ་བས་ཀློད་ལ་བཞག་པས་ཆོག་སྟེ། ཤིན་ཏུ་གདང་བས་ནི་མ་ཡིན་ཡང་ལུས་ཡོད་པར་མི་ཚོར་བ་འབྱུང་ན་ཡུན་གོམ་པ་ཐ་མལ་པས་མདའ་རྒྱང་གསུམ་
ལྷག་ཙམ་དུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་བསྒོམས་ནས་བདེ་བ་དེ་འཕྲོ་བཅད་ལ་ལྡང་ངོ། །བཅོས་དགོས་པའི་དུས་དང་ཇི་ལྟར་བཅོས་པ་ནི་སྔར་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་བྱའོ། །དེ་གཉིས་ནི་ཧ་ཅང་ཡུན་རིང་པོ་མ་ཡིན་པར་གནས་པ་གཉིས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡུན་རིང་པོ་ལོན་ནས་སྐྱེ་བའི་གཅིག་སྟེ། ཁ་
ཅིག་ལ་སྔར་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་སེམས་བཞག་པས་སྣ་ཚོགས་སུ་འཕྲོ་ཞིང་འདུག་ཏུ་མི་འདོད་དེ་ཤེས་པ་བསྒྲིབས་ནས་སླར་མི་བདེ་སྟེ། དེ་བས་ཀློད་ན་བདེ་བ་འདྲ་བ་ཞིག་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཡུན་གོམ་པ་ཐ་མལ་པས་མདའ་རྒྱང་ཕྱེད་དུ་ཕྱིན་ཙམ་ཞིག་བསྒོམས་ནས་ལྡང་ངོ། །དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་
གནས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་པས་མི་བདེ་ཡང་བསྒྲིམས་ཤིང་བཞག་པས་ཡུན་རིང་པོ་ལོན་ནས་སྐྱེད་བྱུང་སྟེ། ཐུན་ཕལ་ཆེར་བསྒྲིམས་ཀྱང་མི་བདེ་བ་མེད་ལ་འཕྲོ་བ་ཉུང་ཞིང་ཚོར་བ་ཡང་སླ། དགག་པ་ཡང་སླ་བའི་ཉམས་ཞིག་འབྱུང་བ་དང། དེ་གོམས་པས་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་པ་དང་
བསྒྲིམས་ནས་འཇམ་ཞིང་མི་འཕྲོ་ལ་ཀློད་ན་ཙེག་ཙེག་ཙམ་འཕྲོ་བ་འབྱུང་བའི་ཉམས་དང། དེ་ནས་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་བསྒོམ་པའི་འཕྲོ་འམ། ངལ་གསོ་བའམ། སྲོད་ལ་མལ་དུ་ཞུགས་པའི་ཚེའམ། དུས་ལ་ངེས་པ་མེད་དོ། །ལྟེམ་གྱིས་གནས་ཏེ་བསྒྲིམས་ཀྱང་མི་ནུས་

[224A]༄༅། །ཀློད་པར་ཡང་དཀའ་བྱིང་ཞད་དུ་བྱས་ནས་ལུས་ཡོད་པར་མི་ཚོར་ཞིང་ཧ་ཅང་མི་གདང་བའི་ཉམས་ཞིག་འབྱུང་སྟེ། དེས་ཡུན་གོམ་པ་ཐ་མལ་པས་མདའ་རྒྱང་གསུམ་དུ་ཕྱིན་པ་ཙམ་དུ་བསྒོམས་ནས་བདེ་བ་དེ་འཕྲོ་བཅད་ལ་ལྡང་ངོ། །བཅོས་དགོས་པའི་དུས་དང་
ཇི་ལྟར་བཅོས་པ་ནི་སྔར་སྨོས་པ་བཞིན་དུ་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལ་གནས་པའི་ཚད་གང་ཞེ་ན། །དེ་ནི་རྒྱུའི་སྟོབས་ཀྱིས་རབ་འབྲིང་ཐ་མ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། དེ་ལ་རབ་ནི་ཤེས་པ་བསྒྲིམས་རུང་མ་བསྒྲིམས་རུང་རྟོག་པའི་དོན་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་དབུགས་
བགས་ཀྱིས་འགུལ་པ་ཙམ་ཡང་ཚོར་བར་དཀའ་བ་དང། ལུས་ལ་རགས་པ་དང་ཕྲ་བའི་འདུ་ཤེས་མི་སྐྱེ་བ་དང། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་མཚན་ཉིད་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང། མཐུན་པའི་རླུང་ཟིན་པས་ཁྱིམ་གྱི་ནང་ན་འདུག་པ་སྙམ་བྱེད་ཅིང་འཇམ་པ་དང་ཡང་བ་ཤས་ཆེ་བ་
དང༑ བྱིང་བ་དང། རྒོད་པ་དང། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་དང། ལྷག་མཐོང་ཆུང་བ་དང། ཞི་གནས་ཆུང་བ་མེད་ཀྱང་ཡུན་རིང་དུ་གོམས་པར་མ་བྱས་པས་མུན་པ་ཧ་ཅང་གནག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་དུ་འདུག་པ་དང། མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུས་མྱུར་དུ་གནས་པའམ། ཕྱིན་
གནས་ཀྱང་རུང་ནུས་པ་ཆུང་བ་དང། བཅོས་པའི་སྐབས་མ་གཏོགས་པ། དང་པོ་འཇུག་དཀའ་བའི་སེམས་དེས་ཡུན་གོམ་པ་ཐ་མལ་པས་མདའ་རྒྱང་གསུམ་ལྷག་ཙམ་དུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་ཤུགས་ཀྱིས་གནས་ནུས་པའོ། །དེ་ལ་འབྲིང་ནི་དབུགས་ལ་བལྟས་ན་བགས་ཀྱིས་འགུལ་
བ་ཚོར་བར་སླ་བ་དང། ལུས་ལ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་མི་ཤེས་པ་ཙམ་དང། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་མཐུན་པའི་ལུས་ཀྱི་རླུང་ཟིན་པས་སྒྲ་དཀར་མི་འགུལ་པའི་ནང་ན་འདུག་པ་སྙམ་བྱེད་ཅིང་འཇམ་པ་དང། ཡང་བ་འབྲིང་དང། ཡུན་གོམ་པ་ཐ་མལ་པས་མདའ་
རྒྱང་གཉིས་སུ་ཕྱིན་པ་ཙམ་དུ་གནས་ནུས་པ་སྟེ། གཞན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཐ་མ་ནི་ལུས་ལ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བལྟས་ན་ཤེས་ཏེ་འོང་བ་དང། འཇམ་པ་དང་ཡང་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་དང། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་མཐུན་པའི་རླུང་

[224B] བག་མེད་པ་ན་བསྒོམ་ཡང་ལོག་ཙམ་སྐྱོར་བའམ། བླ་གབ་ཙམ་ཡོད་པའི་ནང་དུ་ཕྱིན་པ་སྙམ་བྱེད་པ་དང། དབུགས་སྣ་དང་ཁའི་སྒོ་ནས་འབྱུང་བ་མི་ཚོར་ཏེ་ཁོང་ནས་ཕྱེད་དུ་བཏང་ཡང་ཤིན་ཏུ་ངལ་བ་དང་འཇམ་པ་དང། ཕྲ་རབ་ཚོར་བ་དང། ཡུན་གོམ་པ་ཐ་
མལ་པས་མདའ་རྒྱང་གཅིག་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཙམ་དུ་གནས་ནུས་པའོ། །གཞན་ནི་གོང་མ་བཞིན་ནོ། །གནས་པའི་ཚད་བསྟན་ཟིན་ཏོ།། །།དེ་ལ་བསྟེན་པའི་ཐབས་ཅི་རིགས་པར་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། ཁམས་ཀྱི་ཚོད་ལས་དཔགས་ཏེ། སེམས་གནས་པ་རབ་དང་འབྲིང་དང་
ཐ་མ་གསུམ་གང་བྱུང་ཡང་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ། རེ་ཞིག་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པར་བྱ། ཧ་ཅང་གཟེངས་མཐོ་བར་མི་བྱ། ཁམས་ཀྱི་ནུས་པ་རང་ཤུགས་དང་སྦྱར་ལ་བསྒོམ་མོ། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་མ་ཤེས་ན་སེམས་གནས་པ་དེ་འཆོར་རོ། །དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། གནས་
པ་རབ་ཚད་ཅིག་བྱུང་ཡང་ཁ་ཅིག་སྔ་ན་དེ་འདྲ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་སྐྲག་ནས་འཕྲོ་གཅོད་པ་དང། སྔར་མི་གནས་པ་གནས་པར་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་ཉིན་མཚན་གཉིས་ཀ་བསྒོམས་ན་ཁམས་འཁྲུགས་ཏེ་འོང་བས་མཚན་མོ་མ་སྒོམས་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་པས་དེ་སེམས་ལ་བཞག་ནས་
གལ་ཏེ་མཚན་མོ་གནས་པ་བྱུང་ན་བསྒོམ་རྒྱུ་མ་ཡིན་སྙམ་ནས་འཕྲོ་བཅད་པ་དང། ཡང་སྔར་བསྒྲིམས་ཤིང་གཏད་པས་སྐབས་དེར་བསྒྲིམས་མི་དགོས་བཞིན་ལྷག་པར་བསྒྲིམས་ནས་དེ་ཉམས་སུ་མ་བླངས་པ་དང། འབྲིང་དང་ཐ་མ་བྱུང་ན་གྲོགས་པོ་གཞན་ལ་རབ་ཏུ་བྱང་བ། ཐོས་
པས་རྒྱུའི་བྱེ་བྲག་ལ་མི་རྩི་བར་ཐམས་ཅད་ཚད་གཅིག་པས་འདི་མེད་སྙམ་ནས་ལྷག་པར་རྩོལ་བ་བྱས་པ་དང། གཞན་གསུམ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གནས་པའི་ཚད་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆོག་མ་ཤེས་པའི་ཉེས་པ་ནི་ཁ་ཅིག་སེམས་གནས་པའི་
མཚན་ཉིད་ཤེས་ཀྱང་མོང་དུ་ཐོས་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་འབྲིང་དང་ཐ་མ་བྱུང་ན་ལྟ་ཧ་ཅང་ཆེས། རབ་ཅིག་བྱུང་ཡང་གཞན་པས་ལྷག་པ་ཅིག་བྱ་སྙམ་ནས་རྩོལ་དྲགས་པས་འཆོར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་རབ་བྱུང་ན་ཧ་ཅང་ཆེས། འབྲིང་དང་ཐ་མ་བྱུང་ཡང་རེ་ཞིག་བསྟེན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཧ་

[225A]༄༅། །ཅང་གཟིངས་མཐོ་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཁ་ཅིག་འབྲིང་དང་ཐ་མ་ཙམ་བྱུང་ན་ཡང་གཡེང་ནས་ཚོད་མི་འཛིན་པར་བསྒོམ་པ་དང། རབ་བྱུང་ན་ལྟ་ཧ་ཅང་ཆེས། འདི་ཙམ་གཞན་ལ་མེད་སྙམ་ནས་མཚན་རངས་བསྒོམ་ཞིང་གཉིད་སྤང་བ་དང། ནང་པར་ཆོས་
གདོན་མི་ཟ་བར་བསྒོམས་པ་དང། དེ་ལ་ང་ན་ཚ་མི་འོང་ཟེར་ནས་ཚོད་མི་འཛིན་པར་བསྒོམས་ཏེ། དེ་ནི་ཁམས་ཆེར་འཁྲུགས་ཏེ་འགྲོ་བ་དང། དམིགས་པ་འཆོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སེམས་གནས་པར་ཤེས་ནས་སྐྱོན་དེ་དག་སྤངས་ལ་སྔར་བསྒོམས་པ་ལས་ཐུན་གྱི་གྲངས་ཉུང་བར་
བྱ་སྟེ༑ སྲོད་དང་ཐོ་རངས་ལ་ཐུན་རེ། ཉིན་པར་ཐུན་རེ་གཉིས། རེས་ཐུན་གསུམ་སྟེ། ཉིན་མཚན་གཉིས་ལ་ཐུན་ལྔ་ལས་མང་བར་མི་བསྒོམ་མོ། །དེ་ཙམ་མི་ནུས་ན་ཉིན་གཅིག་དང་མཚན་གཅིག་ལ་ནུས་པ་ཆེ་ཆུང་གིས་ཉིན་པར་ཐུན་གཉིས། མཚན་མོ་ཐུན་གཉིས་ཏེ་བྮིའམ་
ཉིན་པར་གཉིས་སྲོད་ལ་གཅིག་སྟེ་གསུམ་བསྒོམ་མོ། །སྔར་ཇི་ཙམ་གསལ་བ་དེ་ལས་རྩོལ་བ་མི་བྱ་བར་བསྒོམ་མོ། །ཡུན་ནི་གོམ་པ་ཐ་མལ་པས་མདའ་རྒྱང་གསུམ་དང་གཉིས་དང་གཅིག་ཏུ་ཅི་རིགས་པར་ནུས་པ་ཆེ་ཆུང་གིས་བསྒོམས་ཏེ། མཚན་གཅིག་དང། ཉིན་
གཅིག་དང། ཞག་གཅིག་དང། ཞག་གཉིས་དང། ཞག་གསུམ་དང། བཞི་དང། ལྔ་དང། བཅུ་དང། བཅོ་ལྔ་དང། ཉི་ཤུའམ། མདོར་ན་ལ་གོར་ནུས་པ་ཅི་ཟད་དང། ཁམས་ཅི་འཁྲུགས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ནི་སྲིད་དུ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་ལུས་ངལ་བ་དང། སེམས་
དུབ་པ་དང། བསྒོམ་ཙམ་ན་དང་བའམ། ཤུགས་འབྱུང་བ་འམ། མགོ་བགས་ཀྱིས་ལྕི་བའམ། ཡམ་ཡོམ་བྱེད་པའམ། ལུས་འདར་བའམ། ནུབ་མོ་གཉིད་སྲབ་པའམ། ཟས་མི་ཞིམ་པའམ། ངག་གི་འཁྲུལ་པ་མང་དུ་འབྱུང་བའམ། སེམས་སང་སང་པོར་འདུག་
པ་ལ་སོགས་པ་ཁམས་མི་བདེ་བའི་མཚན་མ་ཅུང་ཟད་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་བསྒོམ་མོ། །དེ་ནས་བྱུང་སྟེ་ངལ་སོས་ཏེ། ལུས་བསྐུ་མཉེ་བྱ། ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཟས་སྐོམ་གྱིས་ལུས་ཀྱི་ནུས་པ་བརྟས་སུ་གཞུག་གོ། །ཁམས་སོར་མ་ཆུད་ཀྱི་བར་དུ་ཉིན་མཚན་གཉིས་ལ་ནམ་བསྒོམ་སྙིང་

[225B] །ནུས་པ་བརྟས་ནས་སྲོད་ཐོ་རང་ས་ཐུན་རིང་བ་རེ་ཉིན་པར་སྔ་དྲོ་གཅིག་ཕྱི་མ་རེད་གཅིག་དང་ཐུན་བཞི་ཉིན་མཚན་ཕྲུག་གཅིག་ལ་བསྒོམས་ཏེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ལུས་ཀྱི་བཅོས་ཐབས་དང། སྙིང་རྗེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་
སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པ་གོང་དུ་སྨོས་པ་བཞིན་བྱའོ། །དེ་ལ་གསལ་བའི་སྐྱེད་དབྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། སྔར་བསྟན་པའི་ཐབས་ཀྱིས་བསྟན་པར་བྱས་ནས་གོང་མ་བཞིན་དུ་བསྒོམས་པ་དེས། དང་པོར་དམིགས་ལ་འབྲིང་དང་ཐ་མ་ལས་མ་ཟིན་པ་ཅིག་ཡིན་ན་བར་ཆད་མ་བྱུང་ཡང་གསལ་བའི་སྐྱེད་
དབྱུང་དགོས་སོ། །དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་ཟླ་བ་གཅིག་ཀྱང་དེ་ཙམ་ཧ་ཅང་མི་དྲག་པར་བསྒོམ་མོ། །ཆོས་དང་མི་འགལ་བའི་བྱ་བ་ཕྲན་ཚེགས་ཀྱང་བྱ། དེས་ཉིན་པར་སྐབས་མེད་ན་ཡང་སྲོད་དང་ཐོ་རངས་ལ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང། སྨོན་ལམ་དང་བཅས་པ་ཡུན་མི་རིང་བ་ཐུན་རེ་བསྒོམ་མོ། །དེ་ནས་
དང་པོའི་སློབ་ལུགས་བཞིན་དུ་ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་མཐའ་དག་ལ་ཅི་ནུས་ཀྱིས་བརྟེན་ཞིང་ཡོ་བྱད་སྦྱིན་བདག་ལ་གསོལ་གདབ་བྱས་ལ། གནས་དབེན་ཞིང་ཉམས་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་གནས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཅི་མང་དེར་གྲོགས་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་ཅིང་ལྟ་བ་མཐུན་པ་
འགའ་ཙམ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དམ་བཅས་ལ་གནས་སོ། །དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། ནོར་བུ་རིན་ཆེན་འདྲ་བར་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུངས། །རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གྲོགས་ལ་རྟག་པར་བརྟེན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་
པོ་སྟོང་པ་འདི་བསྒོམ་པ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པའི་མགོ་ལ་འདི་འདུག་སྟེ། །ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་རྟག་ཏུ་མཉམ་གཞག་ན། །བྱིས་པ་མི་རིགས་བརྩོན་པས་མི་ཤེས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་རེ་ཞིག་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་བྱ་བ་ཡང་སྤངས་པ་ཡིན་ན་མི་མཐུན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་
དེ་བས་ན་ཁྱིམ་ཀུན་འབར་བའི་ནང་ན་འདུག་པས་ཆུ་བསིལ་བ་འདོད་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་བཏང་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ། མདོ་དེ་ཉིད་ལས། མགོ་དང་གོས་ལ་མེ་འབར་བ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱིས་ཕ་དང། མ་དང། བུ་དང། བུ་མོ་དང། ཉེ་དུ་དང། སྣག་

[226A]༄༅། །གི་གཉེན་མཚམས་དང། ཆུང་མ་ལ་སོགས་པ་མེ་བཞིན་དུ་སྤངས་ལ་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་བདེ་བ་ཡང་འཆིལ་མའི་ཐལ་བ་བཞིན་དུ་སྤངས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་ལ་དགོན་པར་གནས་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞོན་ནུ་དེ་ལྟ་བུ་དེས་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་རྙེད་པར་དཀའ་བ་མ་ཡིན་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལྟ་བུ་ཅི་སྨོས་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་རྟག་ཏུ་བྱ་བའི་སྨན་ཁ་ཟས་དང་བཏུང་བ་ཆོས་དང་མི་འགལ་ཞིང། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང། དྲོས་ཚད་ཀྱི་གོས་དང་སྟན་ལ་སོགས་པས་ཁམས་བརྟས་པར་བྱའོ། །ཞག་
བྕུའམ། ཟླ་བ་ཕྱེད་དམ། ནམ་བདེ་བའི་ཚད་དུ་ཕྱིན་གྱི་བར་དུ་སོས་དལ་ཞིང་ཁམས་གསོ་སྟེ། མཚན་མོ་མི་བསྒོམ། ཉིན་པར་ཐུན་ཐུང་ངུ་རེ་རེ་ཙམ་ལས་མི་བསྒོམ་བར་ནུས་པ་བརྟས་སུ་གཞུག་གོ། །དང་པོར་རབ་ཚད་དུ་ཟིན་པ་ཡིན་ཡང་གློ་བུར་གྱི་ནད་ལ་སོགས་པ་བར་
ཆད་ཀྱིས་ཉེན་ན་ཡང་དམིགས་པ་འབྲིང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཐུན་རེ་བསྒོམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་མ་གཏོགས་པ་གོང་མ་བཞིན་དུ་བྱས་ལ་ནུས་པ་བརྟས་སུ་གཞུག་གོ། །དེ་ནས་ཉིན་རེ་ལ་ཐུན་ཐུང་ངུ་རེ་བསྒོམ་པ་དེ་ཡང་བཞག་ལ། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཉིན་པར་སྔ་དྲོ་གཅིག་ཕྱི་དྲོ་
གཅིག་མཚན་མོ་སྲོད་ལ་གཅིག་དང་ཐུན་གསུམ་དུ་བསམ་སྟེ། ཡུན་ངེས་པ་སྐྱེད་ཀྱི་བར་དུའོ། །འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྟགས་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བཀའ་སྡེ་སྣོད་དང་བསྟན་བཅོས་ལས་གསུངས་པས་བདག་གིས་
རང་གི་སེམས་ལ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ། །སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །ཡང་འདི་སྙམ་དུ་གང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ་ནི་ངེས་པར་མི་རྟག་སྟེ། དཔེར་ན་མར་མེའི་རྩེ་མོ་ལྟ་བུའོ། །བདག་གི་སེམས་འདི་ཡང་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང། གནོད་སེམས་དང། མི་དགའ་བ་དང། རྨུགས་
པ་དང། གཉིད་དང། རྒོད་པ་དང། འགྱོད་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་དང། མི་རྩོལ་བ་དང། རྩོལ་བ་ལ་སོགས་པས་དབང་བྱས་ཤིང་རག་ལས་ནས་སྐྱེ་བས་ན་མི་རྟག་སྟེ། དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་ཅེས་གསུངས་སོ། །གང་སྐྱེས་ནས་འགག་

[226B] དཔེར་ན་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་ལྟ་བུའོ། །བདག་གི་སེམས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་འདི་ཡང་སྐྱེས་ལ་འགགས་པ་ཡིན་པས་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པའོ། །གང་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པ་དེ་ནི་ངེས་པར་གཅིག་ཏུ་མི་འགྲུབ་སྟེ། དཔེར་ན་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་དབུགས་ཀྱི་རྡུལ་
ཕྲ་རབ་གཅིག་ལ་བསྐོར་བའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བཅུ་ལ་ལྟོས་པས་ཆ་ཡིས་ཆེ་ན་གཅིག་ཏུ་མི་འགྲུབ་པ་ལྟ་བུའོ། །བདག་གི་སེམས་སྐྱེས་ལ་མ་འགགས་པ་འདི་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆ་དང། གནས་པའི་ཆ་དང། འགག་པའི་ཆ་ཡོད་པས་ཆ་ཤས་མེད་པ་གཅིག་མི་འགྲུབ་བོ། །ཡང་དག་པར་
གཅིག་མ་གྲུབ་པས་དུ་མ་ཅིའི་དུ་མ་ཡིན། དེ་བས་ན་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བས་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སེམས་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་མེད་དེ། ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པས་དེ་ལ་བརྟེན་པར་མི་བྱའོ། །གནས་པར་མི་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། ཇི་
ལྟར་སྐད་ཅིག་མཐའ་ཡོད་ལྟར། །ཐོག་མ་དབུས་མཐའ་རྣམ་པར་བརྟག་སྐད་ཅིག་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཕྱིར། །འཇིག་རྟེན་སྐད་ཅིག་ལ་མི་གནས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་མ་འོངས་པ་ཡོད་དམ་སྙམ་པ་ལ། དེ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པ་དང། འབྲས་བུའི་རྟགས་དོན་
དམ་པར་མ་གྲུབ་པས་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་མེད་དོ། །འོ་ན་འདས་པའི་སེམས་དོན་དམ་པར་ཡོད་དམ་སྙམ་པ་ལ། འདས་པའི་རྒྱུ་དོན་དམ་པར་མེད་ན་ཅི་ཞིག་འདས་པའམ། མ་འོངས་པ་ཞེས་བྱ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་ཡང་ཤི་བ་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་
རོ༑ །དེ་ལྟ་བས་ན་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སེམས་ཡང་དག་པར་མི་དམིགས་ན་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་མ་འོངས་པ་དང་འདས་པ་ག་ལ་དམིགས། དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས་ཀྱང། འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་བཙལ་ན་མི་རྙེད་དོ། །གང་མི་རྙེད་པ་དེ་ནི་མི་དམིགས་
སོ༑ །གང་མི་དམིགས་པ་དེ་འདས་པ་མ་ཡིན་མ་འོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འཕགས་པ་མ་སྐྱེས་དགྲའི་མོད་ལས་ཀྱང། དེ་ནས་སྤྲུལ་པའི་སྐྱེས་བུ་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་

[227A]༄༅། །མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་ཕ་མའི་སྲོག་བཅད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་སྐབས་མཛད་པར་གསོལ། བདག་གིས་ད་ཅི་བགྱི། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ནས་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་ཁྱོད་ནི་བདེན་པར་སྨྲ་བ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བ། ཇི་ལྟར་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྨྲའོ། །གང་ཁྱོད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱན་སྔར་བདེན་པའི་ཚིག་སྨྲ་བ་སྟེ། མི་སླུ་བ་ཡིན་མོད་
ཀྱི༑ སྐྱེས་བུ་ཁྱོད་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་རྟོགས་ཤིག་ཁྱོད་ཀྱི་འདས་པས་སམ། མ་འོངས་པས་སམ། ད་ལྟར་གྱིས་སམ། སེམས་གང་གིས་ཕ་མའི་སྲོག་བཅད། འདས་པའི་སེམས་ཟད་པ་བྲལ་བ་འགགས་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། ཡུལ་ནའང་མི་གནས་པས་དེའི་
གདགས་སུ་མི་ནུས་སོ། །མ་འོངས་པ་ནི་མ་ཕྱིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་མ་སྐྱེས་པའོ། །མ་བྱུང་བ། ཡང་དག་པར་མ་བྱུང་བ། མ་གྱུར་པ། རྣམ་པར་མ་གྱུར་པ། མཚན་མ་མེད་པ། མ་བྱུང་བ་སྟེ། དེ་ཡང་གདགས་སུ་མི་ནུས་སོ། །ད་ལྟར་གྱི་སེམས་ནི་གནས་པ་མེད་པ་སྟེ་
སྐྱེས་ནས་ཞིག་ཅིང་ངེས་པར་གྱུར་པ། ཕུང་པོར་མ་གྱུར་པ། བཙགས་པར་མ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བར་གདགས་པ་ཡང་མེད་དོ། །ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་སེམས་ནི་ནང་གི་ལུས་ལ་ཡང་མི་འཇུག་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་ཡང་མི་རྒྱུ། གཉི་ག་མེད་པར་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །ཀྱེ་
སྐྱེས་བུ་སེམས་ནི་སྔོན་པོ་མ་ཡིན། སེར་པོ་མ་ཡིན། དམར་པོ་མ་ཡིན། དཀར་པོ་མ་ཡིན། ཇ་གོང་མ་ཡིན། ཤེལ་གྱི་ཁ་དོག་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་སྐྱེས་བུ་སེམས་ནི་གཟུགས་མེད། བསྟན་དུ་མེད། གཟུང་དུ་མེད། ཐོགས་པ་མེད། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དཔེ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་
གདགས་སུ་མི་ནུས་སོ། །ཀྱ་སྐྱེས་བུ་སེམས་ནི་འདོད་མི་ཆགས། ཞེ་མི་སྡང། གཏི་མི་མུག་གོ། །ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་སེམས་ནི་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད། བྱེད་པ་མེད། ཚོར་བ་མེད། སེམས་པ་མེད། མྱོང་བར་བྱེད་པ་མེད་དོ། །ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་སེམས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དང་བ་ཡིན་ཏེ་

[227B] རྣམ་པར་བྱང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་སེམས་ནི་ཚེ་འདི་ལ་ཡང་མེད། ཚེ་རབས་གཞན་ན་ཡང་མེད། གཉིས་ཀ་མེད་པར་ཡང་མེད་དེ། དེ་ན་ཡང་མེད། གཞན་ན་ཡང་མེད་པ། ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པ་མི་མཉམ་པ་དང་
མཉམ་པ་མི་འདྲ་བ། རྣམ་པར་རིག་པར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ལ་མཁས་པས་མངོན་པར་ཆགས་པར་མི་བྱའོ། །བདག་གིར་མི་བྱའོ། །བརྟེན་པར་མི་བྱའོ། །གནས་པར་མི་བྱའོ། །བདག་ཏུ་བསམ་པར་མི་བྱའོ། །བདག་གིར་བསམ་པར་མི་བྱའོ། །ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་དག་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ནུས་པ་མེད་པའོ། །ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་དག་ང་ནི་དེ་ལྟར་མོས་པ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའམ། རྣམ་པར་བྱང་བའམ། ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བའམ། མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བར་མི་སྨྲའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་
མོངས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་བྱང་བར་མི་འགྱུར། གང་དུ་ཡང་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར། འོང་བར་མི་འགྱུར། འདུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་མདོ་དེ་ཉིད་ལས། རྒྱལ་པོས་གསོལ་པ། འཇམ་དཔལ་བདག་གི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་བྱང་ལགས་སོ། །
དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། གང་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡེ་ནས་དང་བ་དེ་ནི་འདོད་ཆགས་སམ། ཞེ་སྡང་ངམ། གཏི་མུག་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བགྱི་མི་ནུས་སོ། །སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ལ་རྡུལ་ཕྲན་ནམ། རྡུལ་ལམ། དུ་བའམ། མུན་
པའམ༑ སྟུག་པོ་འམ། སྤྲིན་དག་སྣང་མོད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ནི་དེ་དག་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱས་ནས་མེད་དོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་དང་བདག་གིར་བྱ་བའི་ལྟ་བའི་བག་ལ་ཉལ་བ་དང། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་འབྱུང་མོད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་
ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་བྱེད་དོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་འགྱོད་པར་མི་བྱའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སེམས་ནི་ཐོག་མའི་མཐའ་ནས་ཀྱང་མ་འཕོས། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སེམས་ནི་ཐ་མའི་མཐར་ཡང་མི་འཕོའོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སེམས་ནི་ད་ལྟར་ཡང་མི་གནས་སོ། །

[228A]༄༅། །དེ་ལ་མཁས་པ་དག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་འཕོས་པ་མི་འཕོ་བ་མི་གནས་པར་རྟོགས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་མ་ཆགས་ན་དག་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་རིགས་པ་དང་ལུང་
གིས་ཉིན་མཚན་ཁ་ཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཆེར་སྐྱེས་པ་དང། མཚན་མོ་མི་བསྒོམ་ལ་ཉིན་པར་རྩོལ་བ་དྲག་ལ་ཡུན་ཐུང་བར་བསྒོམ་མོ། །འདི་ལྟར་ལུས་ཀྱི་བཅོས་པ་ཙམ་བྱས་ནས་སེམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་བསམས་ལ་བགས་ཀྱིས་འདུག་
ན་དེ་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་ཤིན་ཏུ་བསྒྲིམས་ལ་དང་པོ་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཙམ་དུ་བསྒོམས་ཏེ། ཉི་མ་དང་པོར་སྔ་དྲོ་ཐུན་གཉིས། ཕྱི་དྲོ་གཉིས། གཉིས་པ་ལ་སྔ་དྲོ་གསུམ། ཕྱི་དྲོ་གསུམ། གསུམ་པ་ལ་སྔ་དྲོ་བཞི། ཕྱི་མ་རེད་བཞི། བཞི་པ་ལ་སྔ་དྲོ་ལྔ། ཕྱི་དྲོ་ལྔ། དེ་ནས་ཕར་སྐྱེད་
མ་ཐོན་གྱི་བར་དུ་ཐུན་བཅུ་བཅུ་ལས་མི་བསྒོམ་མོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་སྐྱེད་དང་པོར་བྱུང་བའི་སེམས་དང། གཉིས་པ་དང། གསུམ་པ་དང། བཞི་པའོ། །དེའི་སྐབས་སུ་ཉིན་པར་གཉིས། མཚན་མོ་སྲོད་ལ་གཅིག་སྟེ་གསུམ་དུ་བསྒོམ་མོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་རྒོད་པ་རྒྱུན་
ཆད་པས་ཤིན་ཏུ་ཞི་སྟེ། སྔར་དབུགས་ལ་བལྟས་ན་བགས་ཀྱིས་འགུལ་བ་དེ་ཡང་མེད་པ་དང། རྩོལ་བ་ཀློད་ཀྱང་སྔར་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡུན་གོམ་པ་ཐ་མལ་པས་མདའ་རྒྱང་ལྔ་ཙམ་དུ་བྱིང་བ་མེད་པ་དང། སྔར་རྒོད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་སྐྱོན་ཆེ་བར་བརྟགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཛིན་ཆེ་ཞིང་
ཞི་གནས་ཀྱི་ཤས་ཆེ་བས་མཚན་མུན་ནག་བཞིན་དུ་འདུག་པ་དང། ལུས་ཇི་ལྟར་འདུག་པ་མ་ཤེས་ཀྱང། སྔར་བསྒྲིམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལྡང་བར་བརྩམས་ན། རྩུབ་ཅིང་བསྡོམས་པ་སྙམ་བྱེད་ཅིང་བཤིག་པར་དཀའ་བ་ལྟ་བུར་འདུག་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་
དང་པོའི་སྐབས་དེར་འཕྲོ་བ་མེད་ཀྱང་བགས་ཀྱིས་མི་གསལ་ཞིང་ཞུགས་ལ་བྱིང་བར་དོགས་པ་ཡང་རེས་འགའ་འབྱུང་བས་དེས་ན་ལངས་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་ལྷག་མཐོང་གི་ཤས་བསྐྱེད་དོ་སྙམ་པའི་སེམས་འབྱུང་བ་དང། མཉམ་པར་གཞག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་བག་གསལ་

[228B] དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་མཚན་མོ་བསྒོམས་ཀྱང་ནམ་ལངས་སམ་སྙམ་ནས་མིག་ཕྱེ་ནས་བལྟས་པ་འབྱུང་ངོ། །ལྡང་བར་བསམས་ཙམ་ན་ལུས་བསྡམས་པ་བཞིན་དུ་འདུག་སྟེ། འོན་ཀྱང་རྩུབ་པ་
དང༑ ཞི་ནས་འཇམ་པ་དང། སྣུམ་པ་སྙམ་བྱེད་པ་སྟེ། ཁྱད་པར་ཁ་ཅིག་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི་གསལ་བ་དེ་རྟག་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། འོན་ཀྱང་དཔེར་ན་མར་མེ་འཆི་ཁ་མ་རླུང་མེད་ཀྱང་རང་ཤུགས་ཀྱིས་གཡོ་བ་བཞིན་གཡོ་ཞིང་དོགས་པ་སྐྱེ་སྟེ། ཁྱད་པར་
ཁ་ཅིག་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི་སྔར་ཧ་ཅང་གསལ་བས་སྐབས་སྐབས་སུ་གཡོ་བ་དེ་ལ་སྐྱོན་དུ་བལྟས་པས་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་དཔེར་ན་ཞ་ཉེ་དཀར་པོ་འམ། དངུལ་ལྕགས་ཀྱི་སྣོད་བྱང་མའི་འོག་ཏུ་ཆུ་གཙང་མས་བཀང་ནས་མི་གཡོ་བར་འདུག་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་
ཤེས་བྱ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཤིན་ཏུ་གདང་ལ་མི་གཡོ་ཞིང་ཡངས་ལ་གཟུང་རྒྱུ་འམ། སྤང་རྒྱུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ལ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་སེམས་དེ་ཡང་འདི་ཙམ་ན་སྐྱེ་བའམ། འདི་ཅི་ལ་དམིགས་མི་ཤེས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཡང་རྟོགས་མི་ནུས་པས་ཐ་མི་དད་དེ་རོ་གཅིག་གོ། །
དེ་ཅིའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་དྲང་ལ་བརྟན་ཞིང་ངེས་པ་ཐེ་ཚོམ་མི་སྐྱེ་ལ་ཡངས་པའོ། །ལུས་མེད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རེག་བྱ་འཇམ་ལ་ཡང་སྟེ། མི་མཐོ་མི་དམའ་ཞིང་ཡངས་པར་འདུག་ཀྱང་གཡང་ཟ་བ་མེད་ཅིང་བེགས་བུར་མན་ཆད་ལ་བལྟས་ཀྱང་ཁ་གང་ལྟར་བལྟས་ན་སྒོམ་པ་ཡང་མི་
ཤེས་ཏེ། དེ་བས་ན་ལྡང་བར་བསམ་ན་ཡང་ལྡང་བར་དཀའ་ལ་སྟོབས་བསྐྱེད་ནས་ལངས་ན་ལུས་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ་སྙམ་བྱེད་པའོ། །ཁྱད་པར་ཁ་ཅིག་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་དེ་ནི་རེ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་མཉམ་པར་
གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཆོས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ལས། ལྷའི་བུ་བཟང་སེམས་ཀྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ལྷའི་བུ་ནམ་བྱང་ཆུབ་

[229A]༄༅། །སེམས་དཔའ་ཡིད་ཀྱི་སྨོན་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་གཟུང་བར་རམ། སྤང་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ལ། །དེ་གང་དང་གང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་པ་དེ་དང་དེ་སྟོང་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་མཐོང་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཉམ་
པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་གིས་ཞུས་པ་ལས་ཀྱང། དོན་དམ་དེ་ནི་ཐ་དད་མ་ཡིན་ཏེ། །ཀུན་ཏུ་རོ་གཅིག་མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་སུ། །དེ་ལ་གང་རྣམས་ཐ་དད་ཀུན་རྟོག་པ། །དེ་དག་ང་རྒྱལ་གནས་པས་རྨོངས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་
ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་ཀྱང། དགེ་སློང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དང་པོ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སྤངས་པའི། །དགེ་སློང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཅི་ལས་ཀྱང་དབེན་པའི་ཕྱིར་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། །དགེ་སློང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ནམ་མཁའི་ལུས་དང་ཆད་པ་སྟོང་པ་དང་འདྲ་བའི་
ཕྱིར་གཟུང་དུ་མེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང། འདུ་ཤེས་རབ་ཏུ་རྒྱུ་བ་མེད། །ལྟ་བ་ལོག་པ་ཀུན་ཟད་ནས། །བློ་ཡང་ཤིན་ཏུ་གཏན་ལ་ཕབ། །བརྟན་པ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བར་སྤྱོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཚོགས་བསྟན་ཁམས་
གསོ་སེམས་ལ་བརྟག་རྩོལ་དྲག་ཐུན་ཐུང་ཇེ་མང་བསྒོམ། །དེ་ཡི་གསལ་སྐྱེད་རིམ་པ་བཞི། །བཞི་པའི་ལུང་ནི་བཞི་ཡིས་བསྟན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གསལ་བའི་སྐྱེད་དབྱུང་བའི་ཐབས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།། །།དེ་ལ་ཐུན་རིང་བའི་སྐྱེད་
དབྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། གསལ་བའི་སྐྱེད་ཐོན་ཞིང་མ་ཉམས་པ་ལ་ཉམས་པ་ལ་ཐུན་བསྲིང་བའི་སྐྱེད་གདོན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅུང་ཟད་གནས་པ་དང། ལུས་ཅུང་ཟད་བདེ་བ་ཙམ་གྱིས་ཡུན་རིང་པོར་བསྒོམ་མོ། །བསམས་ཀྱང་བསྒོམས་པས་ཉིན་མཚན་འདའ་བའི་སྐབས་
མེད་པར་ལུས་གཟེར་བ་དང། སེམས་རྨུགས་པ་དང། གཉིད་ཀྱིས་ནོན་པར་འགྱུར་ཞིང་མི་གསལ་བ་དང། སྙིང་རླུང་ལྡང་ཞིང་འཇུག་པ་དང། རླུང་ཁྲག་གཉིས་ཀ་སྐྱེ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་རླུང་ཅུང་ཟད་འགྲོ་ནུས་པ་ཙམ་གྱི་གྱེན་ཐུར་གཟུགས་

[229B] སེམས་ལ་གནོད་པ་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གསལ་བའི་སྐྱེད་ཐོན་པའི་སྐབས་དེ་ཁོ་ནར་ཁམས་ཀྱི་མི་བདེ་བ་མེད་ཀྱང་ཉིན་མཚན་གཉིས་ཙམ་བསྒོམ་པ་ཡང་གཞག་ལ། །སོས་དལ་
བར་འདུག་གོ། །དེ་ནས་རེ་ཞིག་མཚན་མོ་ཉལ་བ་དང་འཕྲེས་པ་དང། གཉིད་ཀྱིས་ནུས་པ་བརྟས་སུ་གཞུག་ཅིང། ཉིན་འབའ་ཞིག་ལ་ཐུན་རིང་བར་བསྒོམ་བ་ལ་བསླབ་སྟེ། ཉི་མ་དང་པོ་ལ་ཐུན་གསུམ་བསྒོམས་པས། ཉིན་པར་ལ་བཞིར་བཅད་པའི་ཆ་གཅིག་འདས་པའི་ཚོད་
ཙམ་ཞིག་བསྒོམ་མོ། །ཉི་མ་གཉིས་པ་ལ་ཐུན་གསུམ་བསྒོམས་པས་གསུམ་དུ་བཅད་པའི་ཆ་གཅིག་འདས་པ་དང། ཉི་མ་གསུམ་པ་ལ་ཐུན་གསུམ་བསྒོམས་པས་ཉིན་པར་གྱི་ཕྱེད་ལྷག་འདས་པ་ཙམ་ཞིག་བསྒོམ་མོ། །ཉི་མ་བཞི་པ་ལ་ཐུན་གསུམ་བསྒོམས་པས་ཉིན་གྱིས་
སུམ་གཉིས་ལྷག་བཟླས་པ་ཙམ་ཞིག་བསྒོམ་མོ། །ཉི་མ་ལྔ་པ་ལ་ཐུན་གསུམ་བསྒོམས་པས་ཉིན་པར་བཞི་ཆར་བཅད་པའི་ཆ་གསུམ་ལྷག་བཟླས་པ་ཙམ་ཞིག་བསྒོམ་མོ། །ཉི་མ་དྲུག་པ་ལ་ཐུན་གསུམ་བསྒོམས་པས་ཉིན་རངས་པ་ལ་ཟས་ཟ་བ་དང། སྤྱོད་ལམ་བཅོམ་པ་མ་
གཏོགས་པ་བསྒོམས་པས་དུས་འདའ་བར་བྱའོ། །ཉི་མ་བདུན་པ་ལ་དེ་དག་མ་གཏོགས་པ་ཟས་ཀྱི་གོང་དུ་ཐུན་གཅིག་ཟས་ཟོས་ནས་ཐུན་གཅིག་སྟེ་གཉིས་ཀྱིས་ཉི་མ་རངས་པར་འདའ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྤྱོད་ལམ་ནི་སྟན་ཤིན་ཏུ་འབོལ་ཞིང་འཇམ་པ་གཉིས་སམ་
གསུམ་ཕ་ཚད་ཚུ་ཚད་དུ་བཏིང་ལ་གང་བདེ་བར་སྤོ་ཞིང་བསྒོམ་སྟེ། དེའི་སྟེང་དུ་དང་པོ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ལ་བསྒོམ་མོ། །དེ་ནས་ཅུང་ཞིག་ལོན་པ་དང། །སེམས་རྨུགས་པ་དང། གཉིད་ཀྱིས་ནོན་པ་དང། ལུས་ལ་མི་བདེ་བ་བྱུང་ན་རྐང་པ་ཡ་གཅིག་བརྐྱང་བའམ་
གཉིས་ཀ་བརྐྱང་བའམ། གློ་གཡས་པས་སྙེས་པའམ། གཡོན་སྙེས་པས་སམ། ཡུད་ཙམ་ཞིག་གན་རྐྱལ་དུ་འདུག་པ་འམ། མདོར་ན་སྤྱོད་ལམ་ཕོག་རེ་བསྒྱུར་བས་ལུས་ལ་གནོད་པ་དང། སེམས་ལ་གནོད་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་རྨུགས་པ་དང་

[230A]༄༅། །གཉིད་ཤས་ཆེ་ན་དལ་བུས་ལངས་ལ་འཆག་ས་དཀྱུས་རིང་ཞིང་ཞེང་ཧ་ཅང་མི་ཆེ་བར་བྱས་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་ཕར་འགྲོ་བ་དང། ཚུར་འོང་བ་ལན་གཉིས་གསུམ་བཞི་ཙམ་བཅགས་ལ་ཡང་འདུག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཀུན་ལ་དམིགས་པ་མི་གཏང་ངོ། །དེ་ཡོང་གང་
ལྟར་བསྒྱུར་ཀྱང་ལུས་ལ་འཇམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་ཤས་ཆེ་ཆུང་ཡོད་ཀྱང་ཀུན་ལ་མེད་པ་མི་སྲིད་ན། དེ་ལྟར་བསྒོམ་པ་ཡིན་གྱི་མེད་ན་ངལ་གསོ་དགོས་སོ། སེམས་རྒོད་ན་རྣམ་པ་ལ་མི་སྤྱད་པར་སེམས་ལ་སྤྱད་ན་དེས་ཞི་བར་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་འགགས་ན་
གཟུགས་བརྙན་འགགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལ་ཧ་ཅང་མི་འཇིགས་པར་བྱ། བག་གློད་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ལོ་བཞི་ཁྲིར་ཡང་སྤྱོད་ལམ་མ་བསྒྱུར། གོས་མ་སྤོས་པར་མཉམ་པར་གཞག་པ་གསུངས་ན་བདག་གིས་ནི་ཉིན་མཚན་རེ་རེ་ཡང་
མཉམ་པར་འཇོག་མི་ནུས་པ་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ལུས་གྲངས་མེད་པ་གཅིག་འདས་ཀྱང་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ལ་ད་ལྟར་ཡང་སྨོས་པ་ཆུང་ཞིང་གཉུག་ཐུང་བ་འདིས་མ་འོངས་པ་ན་ཡང་འདི་འདྲ་བར་འགྱུར་བས་ན་བདག་གི་དོན་ཀྱང་མི་འགྲུབ་ན། གཞན་གྱི་དོན་ལྟ་ག་ལ་འགྲུབ་
དེ་བས་ན་བདག་གིས་ཉིན་རངས་མཉམ་པར་གཞག་སྟེ། སྤྱོད་ལམ་འདིས་གནས་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམ་མོ། །མདོར་ན་ཡུན་རིང་བར་འཛིན་པ་ཆུང་དུ་འགྲོ་ལ་ཐུན་གཞུག་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལྡང་དགོས་པ་དང། གཏང་རྒྱུ་ཅིག་ཡོད་ན་དེ་ལྟར་བསྒོམ་མོ། །གཏང་རྒྱུ་མེད་པར་
སངས་ནས་འདུག་ན་བསྒོམས་ཀྱང་ཕན་མེད་ལ་གནོད་པ་སྐྱེ་བས་ངལ་གསོའོ། །དེ་ལྟར་ཉིན་པར་ཐུན་གཉིས་ཀྱིས་ཉི་མ་འདའ་བར་ནུས་ནས་མཚན་མོ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། ཉིན་པར་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་ལ་ཕྱི་དྲོ་རླུང་གི་དུས་སུ་གཉིད་བག་རེ་ལོག་ནས་མཚན་མོ་སྟན་བདེ་བ་གཉིས་གསུམ་
ཡང་བཏིང་ལ། ཡང་ཡང་བྱིང་སྟེ་འགྲོ་ན་འཆག་ས་བདེ་བར་བཅས་བྱས་ལ། གོས་དང་ལྷྭམ་དྲོ་བར་བྱས་ལ་དལ་བུས་འགྲོ་བ་དང། ལྡོག་པ་དྲན་པ་དང། ཤེས་བཞིན་གྱིས་ཟིན་པར་བྱ་ཞིང་བསྒོམ་མོ། །ངལ་གསོ་དགོས་པའི་བསམ་པས་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བྱེ་

[230B] །དེ་ལྟར་བསླབས་པས་ཉིན་མཚན་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་ལ་གཅིག་རངས་པ་བསྒོམས་པས་འདའ་བར་ནུས་ཤིང་ལུས་བདེ་བ་དང་སེམས་དགའ་བ་དང་བཅས་པར་འདུག་ན་དེ་
ཙམ་གྱིས་རེ་ཞིག་ཐུན་རིང་ལ་ལོབས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐུན་བསྲིང་བ་ཡི་ཚད་དང་ནི། །ཉིན་མཚན་རེས་མོས་བསླབ་པ་དང། །གོ་རིམས་སྤྱོད་ལམ་བསམ་པ་དང། །ཚད་དུ་ཕྱིན་པས་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།། །།དེ་ནས་
བསྒོམ་པ་གཅིག་པུ་མི་བྱ་བར་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང། ལྡང་བའི་སེམས་སུ་བཅས་པ་ཉིན་པར་གཉིས། མཚན་མོ་གཉིས་ལས་མི་མང་བར་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པར་བྱ་སྟེ། སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའི་གཞུང་ཉིད་གང་ཞེ་ན། གཉིས་ཏེ་
ཐབས་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་དང། ཤེས་རབ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་ཐབས་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ནི་འདི་ན་ཁ་ཅིག་ཕན་ཡོན་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ན་སྨོན་ལམ་འདེབས་པར་བྱེད་ཀྱང་བདག་གི་དོན་ཙམ་སྒྲུབ་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། །སློབ་
དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱིས། གནས་ལ་དད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་དད་པ་དང་སེམས་དང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གནས་ལ་དད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་སྔོན་དུ་དྲང་བའི་དབང་གིས་དེ་ལ་དད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་ལ་དད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་དང་རྙོག་
པ་ཐམས་ཅད་བསལ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འདུལ་བ་ཁོ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པོ་ཞེས་སྨྲ་ཞིང་ལྟ་ལ། བདག་ཉིད་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཐོས་པར་མི་དགའ། གལ་ཏེ་ཐོས་ཀྱང་ལེགས་པར་མི་སེམས། སེམས་ཀྱང་སྒོམ་པར་མི་བྱེད་ཅིང་

[231A]༄༅། །གཞན་དག་ལ་ཞེ་སྡང་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེའི་ཚུལ་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཞེ་སྡང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པའི་བསླབ་པ་རྣམས་ལ་སློབ་པ་ལ། འདི་སྐད་ཅེས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ཁོ་ན་གདུལ་བ་ཡིན། དེ་ཁོ་
ནས་ཆོག་གོ། །གཞན་ན་བསླབས་ན་འདུལ་བ་ལ་བཅིངས་ཏེ། འགྲོའོ་ཞེས་སྨྲ་ཞིང། ལྟ་བ་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར། ཟག་པ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པ་འཇུག་པའི་ཕྱག་རྒྱའི་མདོ་ལས། དེ་ལ་ཕྱུགས་ཀྱི་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བའི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་གང་ཞེ་ན། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ལྔའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྡུལ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདའ་བར་འདོད་ནས་དེའི་ཕྱུགས་ཀྱི་ཤིང་རྟ་ལ་ཞོན་ཏེ་ལམ་དུ་ཞུགས་ནས་ཡུན་རིང་ཞིག་ལོན་ནས་དཔག་ཚད་བརྒྱར་ཕྱིན་པ་ལས་དེ་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་
ཆེན་པོས་བཟློག་ནས་དཔག་ཚད་བརྒྱད་ཅུར་དེད་དེ་ཕྱིར་ཕུལ་ན་སྐྱེས་བུ་དེ་ཕྱུགས་ཀྱི་ཤིང་རྟགས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དག་འདའ་འམ། བསྐལ་པ་ནས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བསྐལ་པ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཀྱང་འདའ་བར་ནུས་སམ། གསོལ་པ། བཅོམ་
ལྡན་འདས་དེ་ནི་གནས་མ་ལགས་ཏེ། གོ་སྐབས་མ་མཆིས་སོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་བཞིན་དུ་གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མི་འཛིན་མི་ཀློག་ཁ་ཏོན་དུ་མི་བྱེད། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པར་ཉན་
ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ཅིང། དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བསྟན་པར་བྱེད། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཀློག་ཅིང་ཁ་ཏོན་བྱེད། དཔྱོད་ཅིང་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་ལ་གཞན་ཡང་ཀློག་ཏུ་འཇུག་པ་ནས་ཀུན་ཆུབ་པའི་བར་དུ་བྱེད་ན། དེ་ནི་དེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གང་ཡིན། དེ་བླ་ན་
མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལམ་ལས་སླར་དྲངས་ནས་ཕྱིར་ལྡོག་གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རྟུལ་པོར་གྱུར་ཅིང་ཉམས་པར་བྱེད་དེ། འདི་ནི་ཕྱུགས་ཀྱི་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུས་འགྲོ་བའི་

[231B] །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ནི་ཁས་ལེན་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་བསླབ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་བསླབ་པ་ཡིན་ལ། སྡོམ་པ་གསུམ་ལས་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཤིན་ཏུ་གུས་པས་བསྒྲུབ་དགོས་ལ། དེ་ཁོ་ནས་ཆོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པའི་སྡོམ་པས་བསྡོམས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་འདི་ལྟར་སྤྱོད་དོ། །སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ཙམ་གྱིས་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་ནུས་ཀྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གང་འདི་མདོ་སྡེ་དང་འདི་དག་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དང། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་བསླབ་པའི་གནས་བཅས་པ་དེ་དག་ལ་བདག་གིས་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ། སྤྱི་དང། བྱེ་བྲག་གོ། །དེ་ལ་སྤྱི་ནི་འདི་ན་ཁ་ཅིག་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རླུང་ཆུས་དཀར་ཕྱོགས་ཀྱི་མེ་གསོད་པར་བྱེད་
དེ༑ འདི་སྐད་དུ། མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤང་བ་དང། དགེ་བ་བཅུའི་བསྒྲུབ་པ་ནི་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཟབ་མོའི་དོན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་ན་ཅི་བྱས་ཀྱང་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་
ཏེ༑ རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡང་སྐྲ་བྲེགས་པ་ཙམ་ལ་ཟེར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཕྱལ་ལེ་བ་ཅིག་དགོས་སོ། །དེ་བས་རྟོགས་ན་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྒྲིབ་པར་མི་འགྱུར་ལ། མ་རྟོགས་ན་གཉེན་པོ་ཡང་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་ཏེ། འཕགས་པ་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་
པ་ལས། འདོད་ཆགས་སྒྲིབ་པ་ནས་ཤེས་རབ་སྒྲིབ་པའི་བར་དུ་གསུངས་སོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ནི་བདག་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ཟིལ་གྱིས་མ་ནོན་པར་གཉེན་པོ་སློབ་པར་བྱེད་པས་ངན་འགྲོ་འབའ་ཞིག་གི་ལས་སོགས་པ་ལ། དེའི་རྗེས་སུ་སློབ་པ་ཡང་མི་དགེ་བ་སོགས་འཇུག་གོ། །དེ་

[232A]༄༅། །སྐད་དུ། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། དབུ་མའི་རྩ་བ་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལྟ་ཉེས་ན། །ཤེས་རབ་ཆུང་ལྡན་ཕུང་འགྱུར་ཏེ། །ཇི་ལྟར་སྦྲུལ་ལ་བཟུང་ཉེས་པ་དང། །གསང་སྔགས་ལོག་པར་བསྒྲུབས་པ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པ་དང། ཡང་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་
པ་ལས། རྣམ་པར་དབེན་དོན་མི་ཤེས་པར། །ཐོས་པ་ཙམ་ལ་འཇུག་བྱེད་ཅིང། །གང་དག་བསོད་ནམས་མི་བྱེད་པ། །སྐྱེས་བུ་ཐ་ཤལ་དེ་དག་བརླག་ཅེས་གསུངས་སོ། །འོན་ཏེ་ང་ཤེས་རབ་ཆེ་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱང་བྱེད་པས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་མི་འཛེམ་ཞེས་ཟེར་ན་
དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། འཕགས་པ་ས་བཅུ་པ་ལས་ཀྱང། ས་གཉིས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་ཅིང་ལྟུང་བ་ཕྲ་མོ་ལ་ཤེས་བཞིན་དུ་གནས་པ་ལ་བཞག་སྟེ། ས་ལ་གནས་པས་བས་ང་ཤེས་རབ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧ་ཅང་གཟུ་ལུམ་ཆེས་སོ། །དེ་བས་
ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཉེན་པོ་མ་སྐྱེས་པར་ཉོན་མོངས་པ་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་ཀྱང་འཕེལ་བར་འགྱུར་ན་དང་དུ་བླངས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་རང་དགར་སྤྱོད་པ་བསླབ་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་
འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་རྣམ་པར་རོལ་པ་ལས། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། བུ་མོ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་མདོ་སྡེ་དེ་ཉིད་ལས་གསུངས་པ། གང་བདག་
ཉིད་ཀྱང་བསླབ་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་
ན་སྟོང་པ་ཉིད་གོ་ཡང་ཉོན་མོངས་པས་ཕམ་པར་བྱས་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ཡིན་ཏེ། མདོ་དེ་ཉིད་ལས། བུ་མོས་སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་ནི་དཔའ་བོ་ཞེས་མི་བགྱིའོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་དུ་གང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་

[232B] །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཤེས་རབ་ཆེ་ཞིང་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་ནས་བསྒོམས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། ཟླ་བའི་སྒྲོན་མའི་མདོ་ལས། དེ་ནི་བདེ་གཤེགས་རྣམས་ཀྱིས་བསླབ་པ་གཞན་མི་འདོར། །དཔའ་བོ་དེ་
ནི་བུད་མེད་དབང་དུ་གཞར་མི་འགྲོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ཆོས་ཀུན་འགྲོ་བ་ལས་ཀྱང། དཔེར་ན་མུན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དེ་ནི་མར་མེ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
ཤེས་རབ་མ་ལགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེ་ལས་ཀྱང། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་སྦྱིན་པ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་དུ་མི་འབྲལ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་ཀྱང། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་
པ་བསྒོམས་ནས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲ་དང། ཐབས་ལ་མཁས་པར་བྱའི། རང་གི་ཁྱིམ་ན་དཔའ་བ་བཞིན་དུ་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་ཉིད་ཤེས་རབ་ཆེ་ཡང་ཉོན་མོངས་པས་ཕམ་པར་བྱས་ལ་དད་པ་ཆུང་བས་བསླབ་པ་ལ་
གཡེལ་ཞེས་སྨྲ་བར་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཀྱི་གཞན་ལམ་ལོག་པ་ལ་ག་ཟུང་ཅིང་བསྟན་པ་ལ་རྨ་གདོད་པ་ནི་མི་རིགས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཁོ་ནས་ཆོག་པར་འཛིན། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་རྟོགས། །དེ་དག་སུན་དབྱུང་མདོར་བསྟན་པ། །བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་
པ་ཡིན། །དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྟ་བ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་དང། བསྒོམ་པ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་ལྟ་བ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ནི་འདི་ན་ཁ་ཅིག་བདེན་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་ལ་མ་གྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར་གང་མ་སྐྱེས་པ་དེ་
གཉིས་སུ་མེད་དེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ། །བདེན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པར་གཉིས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་གཉིས་མེད་པར་བསྒྲུབ་ན་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པོ། །འོན་ཏེ་སྤྱིར་བསྒྲུབ་ན་ནི་

[233A]༄༅། །གཏན་ཚིགས་སུ་མ་གྲུབ་སྟེ། མངོན་སུམ་དང་འགལ་ལོ། །མ་སྐྱེས་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མེད་པས་ཁྱོད་ལ་མཚོན་གྱིས་བཏབ་ན་བཟོད་དམ། ཞེས་སྨྲ་བར་བྱའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མེད་དེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་
ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་བྱིས་པ་མ་རིག་པས་ལྡོངས་པའི་བསམ་པ་དང་སྦྱར་ནས་སྨྲ་བའམ། འོན་ཏེ་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ཏེ། དེ་དང་མཐུན་པར་སྨྲ་བའམ། མཁས་པའི་བསམ་པས་ཀྱང་སྨྲ། དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན་གཉིས་མ་
གྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་གང་ཟག་དེས་མ་ཐོས་མ་བསམས་མ་བསྒོམས་པས། བློ་ལ་མི་འགྲུབ་བོ། །དེ་མ་གྲུབ་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པའོ། །བདེན་པའོ་སྙམ་པས་འབའ་ཞིག་སྐྱེ་བས་འདི་བརྫུན་པའོ་ཞེ་འམ་
སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་འམ། རིགས་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་འགྲུབ་མི་སྲིད་དོ། །འོན་ཏེ་ཕྱོགས་ཕྱི་མ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། གང་ཞིག་གིས་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའམ། གང་ཞིག་ལ་སྒྲིབ་པ་ཡོད་པར་དེ་མ་ཤེས་པ་དང་
དེ་གཞག་པའམ། རིགས་པས་གནོད་པར་མ་གྲུབ་ན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་ཇི་སྐད་དུ་བྱ། གལ་ཏེ་རིགས་པས་གནོད་པར་གྲུབ་པས་འདི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་གྲུབ་བོ། །ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྔར་གྲུབ་པས་འདི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་ཏེ་
དེས་ནི་གཉི་ག་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། ཧ་ཅང་ཡང་ཆེས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མིང་ལས་དོན་མེད་པར་བཞེད་དོན་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། མིང་ལ་བརྩད་པ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ནི་མངོན་
སུམ་དང་འགལ་ཏེ། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་འདི་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་ནས། དེ་ལ་མཚོན་བཏབ་པ་དང། ཁྱོད་ལ་མཚོན་བཏབ་པ་གཉིས་གནོད་པ་མེད་པས་འདྲ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །སློབ་དཔོན་ནི་དེ་ལྟར་མི་བཞེད་དོ། །རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས་ཀྱང། །རྒྱུ་དང་འབྲས་ལ་

[233B] །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་གནས། །མེད་པ་རྣམ་པར་བཟློག་ཟིན་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་ལ། དེ་དགག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཁོ་བོའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་བཀག་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་གྲོགས་བྱས་ཏེ་བཏང་ངོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་
ཆོས་ཀུན་འགྲོ་བ་ལས་ཀྱང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྣམ་པར་གནོད་པ་ལ་སྨྲས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མིང་ཙམ་དང་བརྡ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སམ། ཡང་ན་
གཅིག་གིས་གཅིག་བཤད་པར་གསུང་གི་དོན་དམ་པར་སྟོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ནི་བདེན་པ་གཉིས་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་རིགས་པས་གནོད་པ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་རིགས་པས་གྲུབ་པ། རྟག་པ་གཅིག་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདུག་པ། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ལོག་པའི་ངོ་བོ་འོ། །དེ་སྐད་དུ། བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས། རིགས་པའི་རྗེས་འབྲང་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །སྐྱོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་དང། འཕགས་པ་ས་བཅུ་པ་ལས་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང། །མ་བྱུང་ཡང་རུང། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འདི་ནི་གནས་པ་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་
དོན་དམ་པ་མེད་དུ་ཟིན་ན། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། རིགས་པའི་རྗེས་འབྲང་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དེ་ནི། དེ་ཉིད་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་རིགས་པས་གནས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་སྙམ་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཉིད་རིགས་པ་དང་
ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་རིགས་པས་མཐོང་བར་འགལ་ཏེ། མ་མཐོང་བ་ཙམ་ལ་བརྟགས་ན་དེ་སྐད་གསུངས་ཀྱི། དེ་ནི་རིགས་པ་གྲུབ་པ་དོན་དམ་པར་གཞག་རྒྱུ་མེད་དེ། དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་བདེན་པ་གཉིས་བསྟན་པ་ལས་

[234A]༄༅། །ལྷའི་བུ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཀྱང་འདས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ལྟ་ཕར་ཞོག་དེས་ཀྱང་ཡུལ་དུ་བྱ་བའི་གནས་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡེ་ནས་གནས་པའི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་མ་བྱུང་ཙམ་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པར་ཡོད་ལ། བྱུང་བས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱིས་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་སྐྱེས་ཙམ་ནས་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཚུལ་དུ་སྐྱེ་བ་ན་དེ་སྐད་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ན་ཆོས་ཉིད་ཡེ་ནས་རྟག་པ་དེ་གང་གི་ཆོས་
ཡིན་ཏེ། སྔ་ན་གནས་པ་དང་ཆོས་ཅན་གསར་དུ་བྱུང་བ་གཉིས་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་གཅིག་ཏུ་མི་འདོད་ན། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་གང་ཟག་གིས་བདག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཡོད་པར་བརྟགས་ནས་བདེན་པར་འཛིན་པ་ལ། གང་
ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མ་གྲུབ་པ་ཙམ་ལ་དགོངས་ནས་བདག་ཡོད་པར་མི་བདེན་ཏེ། རིགས་པ་དང་འགལ་ལོ། །ཡོད་པ་བདེན་ན་བྱིས་པ་ཀུན་གྱིས་མཐོང་བས་མ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་ཚངས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ད་འབད་པ་དོན་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་
པ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པའི་ཡུལ་དུ་གྲུབ་པ་མེད་ན་དོན་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཆོས་ཅན་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་དེ་སྐད་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། ཆོས་ཅན་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་
ཅིག་ཡོད་ན། མུ་སྟེགས་ཀྱིས་བདག་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་ཁས་ལེན་པ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་ལ་ཐ་དད་ཕྱོགས་དང་འདྲེ་བས་ན། །ཁྱབ་རྣམ་གཅིག་པུར་ག་ལ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སུན་དབྱུང་ངོ། །སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ལོག་པའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་ཉིད་སྤྲོས་པ་ཡིན་ནོ། །
དེ་ལྟ་བུས་བརྗོད་ན། འཕགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བསྟན། དེ་བས་ན་དོན་དམ་པར་རིག་པས་གྲུབ་པའི་དོན་དམ་པར་གཅིག་ཡོད་མི་སྲིད་དོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་དུ། དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་

[234B] །དེ་སྐད་དུ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀུན་རྫོབ་བམ་དོན་དམ་པ་གཉིས་སུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ། ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་འདིར་ཟད་དོ་ཞེས་གསུངས་ལ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པར་
ལུང་བསྟན་པ། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས། དབུ་མའི་རྩ་བའི་ཤེས་རབ་ལས། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པ། །དོན་དམ་གཉིས་ལ་ཡང་དག་བསྟེན། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལས། །དམ་པའི་དོན་གྱི་བདེན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པས་
གཏན་ལ་འབེབས་པའི་དུས་སུ་ནི་དངོས་པོ་ཡང་གྲུབ་ལ། མཁས་པས་ཀྱང་དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་གཉིས་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ། །གཏན་ལ་འབེབས་པའི་དུས་ན་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན། མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཇི་ལྟར་ཡང་ཁས་བླང་དུ་མེད་དོ། །ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཁ་ཅིག་ན་
རེ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་བདག་ཉིད་གཅིག་པས་ཆོས་ཅན་དབང་པོའི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་སྟེ། དེ་སྐད་དུ། བར་ཏི་ཀ་ལས། དོན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་གཅིག་བདག་ཉིད་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་ལ། །ཚད་མ་རྣམས་ཀྱི་བརྟག་བྱ་གང། །
མ་མཐོང་ཆ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་སྨྲས་པ། འོ་ན་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་བདེན་པ་མཐོང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ངེས་པའི་ཤེས་པ་མ་སྐྱེས་པས་མ་མཐོང་བ་དང་འདྲའོ། །དེ་སྐད་དུ། དབུ་མའི་རྒྱན་ལས་
ཀྱང༑ དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་དབེན་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པས་བསྒྲིབས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །དངོས་པོའི་རང་བཞིན་བཟུང་བཞིན་དུ་ཡང་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བཟུང་མོད་
ཀྱི་ཐ་སྙད་གདགས་སུ་རུང་བའི་ཕྱིར་མ་བཟུང་བ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་པས་འདི་ཉི་དམིགས་པའི་རིགས་བྱར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྟོན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་

[235A]༄༅། །ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་མཐོང་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་མ་འདོགས་ཤིག་དེ་སྐད་དུ། བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས། ཐ་སྙད་ནི་ངེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་དགོངས་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་
ན༑ དེ་ནི་མི་འགལ་ཏེ། སློབ་དཔོན་གྱི་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པས་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་མི་སྲིད་དོ། །བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་
འདི་ཁོ་ན། །ཀུན་རྫོབ་གཞན་ནི་ཅིག་ཤོས་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་ཐ་མི་དད་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་པས་དེ་ནི་འདིར་ཡང་འགལ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ཐ་མི་དད་ཅེས་བྱ་བ་དང། གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་
བས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བཞིན་དུ་ཆོས་ཅན་ཡང་བདེན་པར་འགྱུར་བ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དང། ཆོས་ཅན་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ཡང་འདུས་བྱས་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་
འགྱུར་རོ། །དེ་ཐམས་ཅད་དུ་གཅིག་ཁས་མ་བླངས་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་ནས། །འོ་ན་ནི་འདུ་བྱེད་གྱི་བདག་མེད་པ་ཙམ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ལ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མས་བཅིང་པ་རྣམས་ཀྱང། རྣལ་འབྱོར་པས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཐ་
དད་ཅིང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཞན་དུ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དུང་དང་དཀར་པོ་བཞིན་དུ་གཅིག་དང་ཐ་དད་པར་བརྗོད་དུ་མེད་པས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་པ་ནི་སྐྱོན་འོང་ལ། དེ་གཉིས་སུ་
མ་བརྗོད་པས་གྲུབ་པ་གཅིག་ལ་འབྲེལ་པ་ནི་སྐྱོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་དང་ཐ་དད་པའི་སྐྱོན་དེ་ནི་ཆོས་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་ལ་འཐད་དོ། །ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ཆོས་ཅན་དང་གཅིག་པར་སྐྱོན་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཐ་དད་པར་སྐྱོན་ཡོད་པ་ཡང་མ་

[235B] བརྗོད་དུ་མེད་པ་བྱ་བ་ཆོས་ཅན་དང་འབྲེལ་པར་གཞག་རྒྱུ་ཅིག་ཀྱང་ཡང་དག་པར་གྲུབ་ནས་འབྲེལ་པ་གསུམ་པར་ཁས་བླང་རྒྱུ་ཡང་མེད་དེ་འབྲེལ་པ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དང། དེ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་ལས་གཞན་མེད་པར། སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་
གྲགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །འོ་ན་སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། །དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ་སྙམ་པ་ལ་བདེན་མོད་ཀྱི་དེ་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་གང་ཟག་དང་ཆོས་སུ་མ་གྲུབ་པ་ཙམ་ལ་གང་
ཟག་དང་ཆོས་དེ་ཉིད་ཆོས་ཉིད་དུ་གདགས་པས་དེ་ཙམ་མ་ལ་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་འབྲེལ་པ་ཞེས་བཏགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པས་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་ཅན་དེ་ཉིད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ཙམ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་
ཡང་སྒྲོ་བཏགས་པས་བཀག་སྟེ། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་མི་མཐོང་ངོ། །དེ་སྐད་དུ། །དབུ་མའི་རྒྱན་ལས། །མ་ཡིན་ཐོག་མེད་རྒྱུད་ལྕི་བར། །དངོས་པོར་སྒྲོ་བཏགས་དབང་བྱས་པས། དེ་ཕྱིར་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །མངོན་སུམ་
རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོས་ས་དང་པོ་ཐོབ་ཡན་ཆད་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གསལ་བར་རྟོགས་སོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྒྲོ་བཏགས་པ་གཅོད་པ་ཙམ་དུ་བས་ཀྱི་མངོན་
སུམ་དུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་གཅོད་བྱེད་པ། །ཤེས་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས། །རྗེས་སུ་དཔག་རྣམས་དཔོག་པར་བྱེད། །རྣལ་འབྱོར་དབང་རྣམས་མངོན་སུམ་གསལ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བདེན་པ་གཉིས་ལ་
ལོག་པར་རྟོག་ཆོས་ཉིད་མཐོང་ལ་ལོག་རྟོག་དང། །ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་འབྲེལ་པ་ལ། །ལོག་པར་རྟོག་པ་སུན་དབྱུང་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་སྒྲོ་བཏགས་པས་གཅོད་པ་ན། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཤེས་ཏེ་འདི་

[236A]༄༅། །སྐད་དུ། གང་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་དེ། བདག་དང་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པ་འདི་དག་ཀྱང་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བ་སྨྲས་པ་ཙམ་གྱིས་འགྲུབ་བྱ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དབང་པོ་རྣོན་པོ་
སྦྱོར་བ་ལ་གོམས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པ་ནི་རིགས་ན་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་བྱ་དགོས་པའི་རིགས་ཅིག་ཡིན་ན་ནི། སྦྱོར་བ་དེ་ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ནམ་གཞན་གྱི་དབང་གི་རང་བཞིན་གང་གྲུབ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར། ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟ་
བུར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྤྱིར་བཏང་ནས་དཔེར་ན་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་སྨྲས་པས་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། མཐུན་པའི་དཔེ་དེ་ལ་འབྲེལ་བ་གཏན་ལ་ཕབ་བམ་མ་ཕབ། མ་ཕབ་ན་ནི་དཔེ་སྨྲོས་པ་ལ་དོན་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་ཕབ་པོ་
ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དགག་པའི་སྒྲར་སྦྱར་ནས་གཏན་ཚིགས་དོན་དམ་དང། བསྒྲུབ་བྱ་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པ་གཉིས་འབྲེལ་པར་གཏན་ལ་ཕབ་བམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་པར་དགག་པའི་སྒྲ་སྦྱར་ནས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཅིག་ལ་འབྲེལ་པ་གཏན་ལ་ཕབ། དེ་
ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན། སྨྲས་པ། འབྲེལ་པ་དེ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའམ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་གྲུབ། དེ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་བོ་ཞེས་ཟེར་ན། འོན་ཏེ་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས། རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་གཉིས་ཀ་འཕགས་པ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་
དེས་ན་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྟགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་མི་སྲིད་པས། མི་སྲིད་པའི་དོན་སྨྲས་ན་བདག་ཉིད་ཉམས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དཔེ་དེ་ནི་མ་གྲུབ་པའི་དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ལ་
བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པས་དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པས་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །འབྲེལ་པ་དེ་ལ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་དེ། རྟག་ཏུ་གཟུགས་བརྙན་དུ་སྣང་བ་ལས་གཟུགས་བརྙན་དུ་ཡང་མི་མཐོང་མི་

[236B] །རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་བསལ་ཏེ། གང་ཁས་བླངས་ཀྱང་མ་མཐོང་བ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་གདགས་སུ་མི་རུང་སྟེ། དཔེར་ན། བུམ་པས་དབེན་པའི་ས་ཕྱོགས་ལྟ་བུའོ། །རྩོད་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་འདི་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་མ་མཐོང་བས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་
མི་དམིགས་པའོ། །གཟུགས་བརྙན་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འགལ་བས་ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གྲགས་པས་ཀྱང་གསལ་ཏེ། བརྡ་ཤེས་པ་གྲུབ་པའི་མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར་བ་ཅིག་ལ། མེ་ལོང་གི་ནང་ལ་ཅི་འདུག་ཅེས་དྲིས་ན། བཞིན་ཁོ་ན་འདྲ་བ་ཅིག་འདུག་
ཅེས་ཟེར་བ་ལས། ཅི་ཡང་མ་མཐོང་ཞེས་ཟེར་མི་སྲིད་དོ། །རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་གཟུགས་བརྙན་ལ་ཟེར་རམ། ལུང་གིས་གསལ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་མིའམ་ཅིའི་རྒྱལ་པོ་ལྗོན་པས་ཞུས་པ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དཔེར་ན་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཡི། །མེ་ལོང་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་དག་ལ། །གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ། །ལྗོན་པ་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་བརྙན་མི་སྣང་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་
གྲུབ་མི་སྲིད་དོ། །འོ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གྲུབ་པོ་ཟེར་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ་དེ་ལྟ་བུའི་དཔེ་མི་སྲིད་དོ། །གལ་ཏེ་སྲིད་ན་རྟགས་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་གྲུབ་པས་འབྲེལ་པ་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྲུབ་སྟེ། དེས་ན་དེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཅིག་གིས་གྲུབ་དགོས་པས་དཔེ་ཐུག་པ་མེད་
པ་དང། རྟགས་ཐུག་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་འོང་ངོ། །འོན་ཏེ་དེའི་སྐྱོན་མི་འོང་སྟེ། དབུ་མའི་རྒྱན་ལས། མུ་སྟེགས་རྒྱལ་དཔོག་པ་ན་རེ། གདོང་ཉིད་དེར་དམིགས་པ་ལས། གཟུགས་བརྙན་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་ཟེར་བ་དང། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ན་རེ། གཟུགས་
གཞན་ཞིག་དེར་བྱུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་བ་དང། མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་དེ་ལྟར་སྣང་ཞེས་ཟེར་བ་དང། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྒོ་ནས་དཔེ་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྒྲུབས་པས་དེ་བས་ན་དཔེ་ཐུག་པ་མེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། ཐམས་ཅད་དུ་མཐུན་པའི་དཔེ་ལ་དོན་དམ་པ་གཏན་ལ་འབེབས་

[237A]༄༅། །སོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དེར་ཡང་གང་དག་སྔར་སྒྲུབ་པའི་མཐས་བློ་མ་འགྱུར་ཙམ་ན། དེ་ལྟར་མི་འཛིན་ཡང་ཕྱིས་གྲུབ་པའི་མཐས་བློ་བསླད་ནས་དོན་མེད་པའི་བཞིན་ཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ། དོན་བྱེད་ནུས་པའི་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་
དགག་པ་ཙམ་བྱེད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་དེ་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྟགས་དང་དཔེ་ཐུག་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དང་པོ་དེ་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པར་དགག་པར་དགོངས་ནས་འདི་སྐད་གསུངས་ཏེ། སྦྱོར་
བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞིག་གང་དང། མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པར་སྣང་བ་དེ་ནི་དེའི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲ་ཤེས་པ་གཟུགས་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པར་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་བརྙན་གྱིས་ཤེས་པ་ཡང་གདོང་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
གནས་པ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པར་སྣང་བ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་བྱེད་པས་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་དོན་བྱེད་པའི་གཟུགས་མ་ཡིན་ཞེས་བཀག་ལ། དེར་གཟུགས་བརྙན་དོན་དམ་པར་མེད་པར་མ་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ལས་
གཟུགས་ཅན་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དགག་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ། འདི་སྐད་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་དངོས་པོ་ལུས་ཅན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཡུལ་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་རང་བཞིན་དག་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །རྩོད་པའི་གཞིར་
གྱུར་པའི་དངོས་པོ་འདི་དག་ཀྱང་ལུས་ཅན་ཡིན་པས། རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེར་ཡང་དོན་བྱེད་པའི་གཟུགས་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་བཀག་པ་ལས་གཟུགས་བརྙན་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་མེད་པར་ནི་མ་བསྒྲུབས་སོ། །ཕྱོགས་གསུམ་པ་གསལ་བའི་
ཕྱིར་གསུངས་པ་འདི་སྐད་དུ། ཕ་རོལ་པོའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོར་རྫས་སུ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་མོད་ཀྱི། གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་དཔེ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པར་ཤེས་

[237B] སྣང་བ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ཡང་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་དཔེ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེར་ཡང་ཕྱི་རོལ་དུ་ཀུན་བརྟགས་པའི་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་གཟུགས་བཀག་པ་ལས། གཟུགས་བརྙན་ཉིད་ཀྱང་རང་བཞིན་མེད་པར་ནི་མ་བསྒྲུབས་ཏེ། མངོན་
སུམ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཟློག་ན་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་གཅིག་གིས་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པར་གྲུབ་བོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལྟར་ན་བརྡ་ཤེས་པའི་གང་ཟག་ཚད་མའི་བསྟན་བཅོས་ལ་ཐོས་པ་ཀུན་གྱིས་གཟུགས་བརྙན་ལ་བཞིན་ཡང་དག་པར་འཛིན་པར་ཐལ་བར་
འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མཐུན་པའི་དཔེ་ལ་གཏན་ཚིགས་དོན་དམ་པ་དང། བསྒྲུབས་པ་དོན་དམ་པ་འབྲེལ་པར་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་མ་གྲུབ་སྟེ། གང་དུ་སྨོས་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མ་ཡིན་པར་དགག་པའི་སྐྲ་སྦྱར་བར་བྱས་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་
གཟུགས་བརྙན་དེ་ཉིད་ལ་འབྲེལ་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པས་དེ་དཔེར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། འོ་ན་ནི་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་ལ་དོན་མེད་དེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་ནི་གཏན་ཚིགས་དོན་དམ་པར་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བ་དང། བསྒྲུབ་བྱ་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་
པར་གཉིས་འབྲེལ་པར་གོ་དགོས་ལ། དེ་དང་མི་མཐུན་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་གཅིག་ལ་འབྲེལ་པར་གྲུབ་པས་དོན་དམ་པའི་འབྲེལ་པ་ནི་སྔར་གཏན་ལ་མ་ཕབ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ནི་སྔ་ནས་གྲུབ་པས་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དོན་དམ་པ་རང་བཞིན་མེད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་
ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཞུགས་པས་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གཅིག་ལ་འབྲེལ་པ་སྒྲུབ་བོ་ཞེས་བརྒྱ་ལ་ཟེར་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་དོན་མེད་པའི་ཉེས་པ་དང། གཏན་ཚིགས་དང་ཐུན་མོང་
མ་ཡིན་པའི་ངེས་པའམ། འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བའི་ཉེས་པ་ཡོད་དེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་ནི་གཏན་ཚིགས་དོན་དམ་པར་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བ་ཞུགས་ནས་འདུག་ལ་མཐུན་པའི་དཔེ་ལ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི། གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་

[238A]༄༅། །རོ༑ །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་གྱུར་ཀྱང་རུང་སྟེ། དབུ་མའི་རྒྱན་ལས། བདག་དང་གཞན་སྨྲས་དངོས་འདི་དག་ཡང་དག་ཏུ་ན་གཅིག་པ་དང། །དུ་མའི་རང་བཞིན་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །རང་བཞིན་མེད་དེ་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པས་
ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་ལ་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་མེད་པ་དགག་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། གཏན་ཚིགས་ལ་དོན་དམ་པའི་སྒྲ་མ་ཞུགས་པ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ལས། ཕྱི་རོལ་ནང་ན་གནས་འདི་ཀུན། །ཡང་དག་ཏུ་
ན་རང་བཞིན་མེད། །གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་ཉིད། །བྲལ་བའི་ཕྱིར་ན་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། །གང་ཞིག་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ན་རང་བཞིན་མེད་དེ་དཔེར་ན་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་ནང་ན་གནས་པའི་དངོས་པོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་
ཀྱང་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བས་ན་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང། ཡང་དག་པའི་སྒྲ་ཡོད་ཀྱང་དེ་ནི་མ་ཡིན་པ་དགག་པའི་སྒྲར་སྦྱར་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། དབུ་མའི་རྒྱན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཊཱིཀཱ་ལས། སྦྱོར་བ་དེ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། གང་དག་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་
མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་དེ་དཔེར་ན་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ནོ། །བདག་དང་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ། །གཅིག་པ་ཉིད་དང་དུ་མ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་
ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ལྟར་གང་ཞིག་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པ་དེ་ནི་གཏན་ལ་ཕབ་ཅེས་ཐ་སྙད་གདགས་སུ་མེད་དེ། དཔེར་ན་མེ་དང་དུ་བའི་འབྲེལ་བ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དུས་སུ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་གཏན་ལ་ཕབ་ཅེས་ཐ་
སྙད་གདགས་སུ་མི་འདོད་པ་ལྟ་བུའོ། །རྩོད་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་དོན་དམ་པ་ལ་འབྲེལ་པ་འཇོག་པ་འདི་ཡང་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་མ་གྲུབ་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ། །གང་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་འབྲེལ་པ་དེ་ནི་གཏན་ལ་

[238B] དཔེར་ན་བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལས་རྒྱབ་ཀྱི་མེ་རྟོགས་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །རྩོད་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཁོ་ན་ལ་འབྲེལ་པ་གཏན་ལ་འབེབས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ཕྱོགས་
ཀྱི་ཆོས་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པས་མི་དམིགས་པའོ། །དེ་བས་ན་བྱེ་བྲག་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའམ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གང་ལ་ཡང་གཏན་ལ་དབབ་ཏུ་མི་འདོད་དོ། །འོ་ན་བདེན་པ་གཉིས་སུ་མ་འདུས་པ་མེད་པས་འབྲེལ་པ་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ་
འོན་ཀྱང་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་རྟག་པའི་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་དང། རིགས་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁས་བླངས་དགོས་ཏེ། འདི་ལྟར་སྡོད། གཅིག་དང་དུ་མ་དང། རང་བཞིན་ལས་ལོག་པའི་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བ་དང། རང་
བཞིན་མེད་པ་གཉིས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་ཡང་འཇུག་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་ཡང་འཇུག་སྟེ། ཐུན་མོང་དུ་འཇུག་གོ། །འོ་ན་སྤྱི་དེ་ལ་འབྲེལ་པ་སྒྲུབ་བམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་དེ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་བསྒྲུབ་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་གང་དག་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་
མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཞེས་སྨྲས་པ་ན་གཏན་ཚིགས་སྤྱིར་སྨོས་པའོ། །དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང། གཏན་ཚིགས་སྤྱིའི་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་བྱ་སྤྱི་འགྲོ་བར་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པས་ལྡོངས་པའི་འཇིག་རྟེན་པ་དག་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་
ལྟ་བ་དང། བསྒོམ་པ་དང། མྱང་བ་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་རང་བཞིན་འདི་ལ་དོན་དམ་པར་འཛིན་ལ། གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་ནི་རིགས་པས་གྲུབ་པ་ལ་དོན་དམ་པ་ཞེས་ཟེར་བས་དེ་གཉིས་ཀ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྟན་ཏོ། །དཔེར་ན་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སྨྲས་པ་
སྤྱི་དེ་བྱེ་བྲག་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་ཞུགས་པར་བསྟན་ཏོ། །དེས་ན་གཟུགས་བརྙན་དེ་ཉིད་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་བཞིན་གཅིག་དང་དུ་མ་མ་ཡིན་པས་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་བཞིན་གྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །ཕྱིར་རྒོལ་བས་ནི་ཤེས་པ་རྟོག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་འཁྲུལ་པ་གཅིག་གིས་དེ་

[239A]༄༅། །དེ་ལྟར་རྟོགས་སོ། །དེ་ལྟར་སྤྱི་བྱེ་བྲག་དང་བཅས་པ་དེ་དཔེར་གྲུབ་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །བདག་དང་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་སྨྲས་པས། ཆོས་ཅན་གཟུགས་བརྙན་དང་མི་
འདྲ་བར་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པས། ཡང་དག་པར་འདོད་པ་འདི་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། གཏན་ཚིགས་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་དོན་བྱེད་ནུས་པ་གཞན་གྱིས་དབང་དོན་དམ་པར་འདོད་པ་འདི་ཉིད་ལ་
ཡོད་པར་བསྟན་ཏོ། །དེས་ན་སྤྱིར་དོན་དམ་པའི་གཅིག་དང་དུ་མ་མ་ཡིན་པ་དེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་གཟུགས་བརྙན་དུ་ཞུགས་པ་དེ་ཙམ་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཡོད་པར་རྒོལ་བས་ཀྱང་སྨྲས་པ། །ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཀྱང་དེ་ཙམ་ཡོད་པར་གོའོ། །དེ་སྐད་
དུ༑ བམ་པོ་ལྔ་པ་ལས་ཀྱང། མཐུན་པའི་དཔེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་དང་དོན་མཐུན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཙམ་ལ་དགོངས་ནས་ཆོས་ཅན་དང། གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་མཐུན་པར་སྣང་བ་འཇོག་ཅེས་གསུངས་པ་དང། རྒོལ་བ་གཉི་གའི་ཤེས་པ་
ལ༑ །ཇི་ཙམ་སྣང་བའི་ཆ་ཡོད་པ། །དེ་ཙམ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །ཆོས་ཅན་ཆོས་ལ་སོགས་པ་རྟོགས། །ཞེས་གསུངས་པ་དང། བསྒྲུབ་པ་དང་སྒྲུབ་པའི་དངོས་འདི་ནི། །གཞུང་གིས་བསྐྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས། །ཆོས་ཅན་སྤངས་ནས་མཁས་པ་དང། །བུད་མེད་
བྱིས་པའི་བར་དག་གིས། །ཤེས་པར་གྱུར་པའི་དངོས་རྣམས་ལ། །མ་ལུས་ཡང་དག་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རྟགས་དེ་བུམ་པ་ལྟ་བུ་བྱེ་བྲག་ཅིག་ལ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་མཁས་པས་ནི་མངོན་སུམ་དང་ཆ་ཤས་བཅུར་སྣང་སྟེ། གཅིག་མ་ཡིན་པར་
རྟོགས་ལ་བསྟན་བཅོས་ལོག་པ་ལ་གོམས་པས་བློ་བསླད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྒོ་ནས་འགྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར་བརྟགས་ཏེ་མཐུན་པར་སྣང་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་བཞག་པས་ཁས་བླང་ན་དགོས། །མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ངེས་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ཐེ་

[239B] ཕྱོགས་ཆ་བྕུའམ། །དྲུག་གམ། བཞིར་བརྟགས་ནས་གཅིག་དང་བྲལ་བས་ངེས་པ་སྐྱེད་ལ། དེ་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་ཡིད་རབ་ཏུ་བཏུད་ནས་བལྟས་ལ། ཕྱོགས་ཆ་བཅུར་ཕྱེ་བས་
གཅིག་ཏུ་མ་མཐོང་ངོ། །དེ་མི་སྣང་བས་ཆ་ཤས་མེད་པར་དུ་མར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་རྒྱུ་མེད་དེ། དེ་མ་མཐོང་བས་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བའི་རྟགས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྒོ་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པའི་གཅིག་དང་དུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་དང། ཆ་ཤས་མེད་པའི་གཅིག་དང་
དུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་མ་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་མ་བསྐྱེད་པས་བདག་ཉིད་ཀྱང་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པའི་ཐ་སྙད་མི་སྐྱེ་ལ། གཞན་ལ་སྒྲའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་མི་བརྗོད་དེ། དེ་ནི་ངེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཁ་ཅིག་དེ་ལ་འོ་ན་ནི་
གཏན་ཚིགས་དོན་དམ་པ་ལ་གཞག་པར་འགྲོ་སྟེ། དེས་ན་བསྒྲུབ་པའི་མཐའ་སྤངས་ནས། །ཇི་ཙམ་སྣང་བའི་ཆ་ལ་གཞག་པ་དང། །འགལ་བ་དང། རང་བཞིན་མེད་པ་དང། ཐ་དད་མ་ཡིན་པའི་དམ་བཅས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གཏན་ཚིགས་སུ་བླངས་པས་ཡང་ན་
མ་གྲུབ། གྲུབ་ན་རྟགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཉེས་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། ཇི་ཙམ་སྣང་བའི་ཆ་ལ་འཇོག་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དུས་སུ་མཐུན་པར་སྣང་བ་ལ་སྒྲ་སྦྱོར་གྱིས་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་
པ་ལ་ནི་ཆོས་ཅན་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བ་ལ་ནི། གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བར་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡོད། །མཐུན་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཆོས་ཅན་དང་གཏན་ཚིག་འཇོག་པ་ཡང་ཡོད་དེ། །དཔེར་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལྟ་བུའོ། །དེ་དངོས་
པོ་ལ་གནས་པས་མཐུན་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ཉེ་ཟེར་གྱི་ནི་རྡུལ་གཅིག་ལ། །ཕྲ་རབ་རྡུལ་ནི་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད། །ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་དང་སྟོང་ཕྲག་གསུམ། །བརྒྱ་ཕྲག་ལྔ་དང་བཞི་བཅུ་གསུམ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཆ་དེ་མཐུན་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནམ་

[240A]༄༅། །དེ་ལྟ་བས་ན་དགོས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་རྟོགས་པ་བསལ་བར་བྱ་བ་དང། ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཟུག་རྔུ་དབྱུང་བའི་དགོས་པ་ཡོད་ལ། དགོས་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པ་བློ་གཞིགས་པའི་དུམ་བུ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ལ་དགོངས་པའོ། །དམ་བཅས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་
ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ཉེས་པ་མེད་དེ། །འདི་སྐད་དུ། གཏན་ཚིགས་འདི་ལ་ནི་དམ་བཅས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཡང་མེད་དེ། གྲུབ་པའི་ཡུལ་གྱིས་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་དང། སྒྲ་དང་ཐ་སྙད་རྣམས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་འདི་ནི་བ་གླང་སྟེ། ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་
འདུས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འདྲ་བར་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་འཐད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བར་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང། གང་དག་ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བ་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ། དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་
ཡོངས་སུ་འཕེལ་བ་སྤང་བར་དཀའ་བ་དང། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གོམས་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པར་དངོས་པོ་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ངེས་པར་མི་སེམས་མི་བརྗོད་ཅིང། གཞན་དག་ལ་ཡང་ངེས་པ་བསྐྱེད་པར་འདོད་པས་ཐ་སྙད་
འདོགས་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་དག་ལ། འདི་ལྟ་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་སྒྲ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཉིད་གྲུབ་སྟེ་དམིགས་སུ་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ལས། མི་དམིགས་པས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་གསུངས་ཀྱི། གཏན་ཚིགས་ནི་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་ཡིན་པས་སྣང་བ་
ཡིན་ལ། བསྒྲུབ་བྱ་ནི་མེད་པར་དགག་པ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་ཅེས་ནི་མི་གསུང་ངོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་བདག་ཉིད་གཅིག་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་རུང། འོ་ན་མཐུན་པའི་དཔེ་ལ་ནི་མ་ཡིན་པར་དགག་པའི་སྒྲར་སྦྱོར་ལ། དེ་དང་མཐུན་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སྨོས་པས་ཁྱད་
པར་དུ་མེད་པ་ཡིན་པས་ཅིས་རྟོགས་ཤེ་ན། གཟུགས་བརྙན་ལ་ནི་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བར་བསྒྲུབས་ལ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་ནི་དགག་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ལས་ཏེ། ཀུན་བརྟགས་པ་ནི་གཞན་གྱིས་བཀག་ཟིན་ཏོ། །དེ་བས་ན་བསྡུས་པ་

[240B] མིང་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཐེག་པ་བསྡུས་པ་ལས་གསུངས་སོ། །ཤུགས་ནི་འབྲེལ་བའི་ཤུགས་སོ། །དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་དོ། །ཞེས་སྨྲས་པས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་ཡང་ཡང་དག་པའི་
ཤེས་པ་བསམ་པའི་དབང་གིས་འདི་ཉིད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་གྱི། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་པའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་མ་བསྐྱེད་པ། རིགས་པས་མི་གནོད་པ་བློས་མ་བརྟགས་པ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་
ཏེ༑ འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན། དེ་ནི་མེད་པ་ཉིད་མི་འགྱུར། །རང་བཞིན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ནི། ནམ་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་དག་ནི་ཇི་ལྟ་བུར། །བྱས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར། །རང་བཞིན་བྱས་པ་མ་ཡིན་
པ། །ཕ་རོལ་པ་ཡང་ལྟོས་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པས་དེ་མེད་ཀྱི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ནི་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ་བདེན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རིགས་པ་བྱ་བ་ཅི་ལ་བྱ། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྣང་ངམ་ཞེས་དྲིས་པ་ན་སྣང་
ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ཉིད་རིགས་པས་མི་གནོད་ཅི་གྲུབ་པ་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་དུས་སུ་སྤྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་པས་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། དམ་བཅས་པ་དང། ཕྱོགས་དང། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང། རྗེས་
སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ནི་གཅིག་སྟེ། དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པ་དང། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྣང་བ་གཉིས་སུ་དམ་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་གྱི། ཤེས་པ་གཅིག་ལ་གཉིས་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཅན་སྣང་བ་ན་ཆོས་ཉིད་ཅེས་ཇི་སྐད་དུ་བྱ། མི་རྟག་པ་ནི་དངོས་པོ་
ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཆོས་ཅན་མེད་ན་ཆོས་ཉིད་དེ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། གཏན་ལ་འབེབས་ཙམ་ན་འདི་ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་ཞེའམ། རང་བཞིན་མེད་ཅེས་ཐ་སྙད་འདོགས་ཀྱི། གཏན་ལ་འབེབས་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་ཙམ་ན། ཆོས་ཉིད་

[241A]༄༅། །དུ་མི་འཛིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་ཆོས་ཅན་དེ་ཉིད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་འགལ་བ་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་ཀུན་རྫོབ་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ་
གཞན་དུ་ན་འདི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་ཅིས་གྲུབ། དེ་སྐད་དུ། འཇམ་དཔལ་གནས་པ་ལས། འདས་པ་གང་དང་མ་འོངས་དང། །ད་ལྟར་བྱུང་ཆོས་བརྗོད་པ་ནི། །དོན་གྱིས་མ་ཡིན་ཐ་སྙད་ཙམ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེས་ནི་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པས་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་
ཡིན་ཞེས་གསུངས་པའོ། །གཅིག་དང་སྣ་ཚོགས་པ་མཚན་ཉིད་མིན། །ཞེས་གསུངས་པ་དེས་ནི་དོན་ནི་དོན་དམ་པར་ན་ཀུན་རྫོབ་དེ་ཉིད་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་ཞེས་གསུངས་པའོ། །དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའོ། །འོ་ན་ཡོད་པ་བཀག་ནས་
མེད་པ་འཛིན་ནོ་ཞེན། མཚན་ཉིད་མེད་པར་གང་རྟོགས་པ། །དེ་དག་ཉིད་ནི་མཚན་ཉིད་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེས་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་ཅེས་བསྟན་ཏེ། འཕགས་པ་ཆོས་ཀུན་འགྲོ་བ་ལས་ཀྱང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྩོམ་པ་མེད་ཀྱིས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་རྣམ་པར་གནོན་པ་ལ་སྨྲས་པ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བདག་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་དངོས་པོ་ཡིན་དུ་ཟིན་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་
འདུས་བྱས་དང་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་ན་ནི། སྟོང་པ་མི་སྟོང་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དངོས་པོ་མ་ཡིན། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བདག་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །
ཞེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་མི་གསུང་བར་མེད་ཅེས་མི་གསུངས་བ་སྙམ་པ་ལ། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། འདི་ནི་དེ་ཉིད་འགོག་པ་སྟེ། །མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་བཟུང་ངོ། །དཀར་པོ་མིན་ཞེས་བསྟན་པ་ན། །ནག་པོ་ཡིན་ཞེས་མ་བརྗོད་བཞིན། །ཞེས་

[241B] །འབྲེལ་པ་ལ་ནི་ལོག་རྟོག་བཞིན། །བསྒྲུབ་བྱའི་གཏན་ཚིགས་ལོག་རྟོག་དང། །བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ལ་ལོག་རྟོག་དང། །དེ་དག་སུན་དབྱུང་མདོར་བསྟན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །དེ་ལ་སྒོམ་པ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་འདི་གཉིས་ཏེ་
བསྒོམ་པ་དང། དེའི་རྟགས་སོ། །གོང་མ་ལ་གཉིས་ཏེ། དམིགས་པ་དང་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་དམིགས་པ་ལ་ནི་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ད་ལྟ་ནི་རྒྱུའི་དུས་ཚིགས་ཡིན་ཏེ། ཐོས་བསམ་བྱ་སྟེ་བསྒོམ་དུ་མི་འདོད་དོ། །དཔེར་ན་རྡོའི་སྟེང་དུ་ས་བོན་འདེབས་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །
དེ་ལ་སྨྲས་པ། དེ་བས་ན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ལ་ནན་ཏན་བྱ་དགོས་པས་བསྒོམ་མོ། །འོན་ཏེ་ངའི་སེམས་འདུག་ཏུ་མི་འདོད་དོ། །ཞེ་ན། དེ་ཙམ་གྱིས་གཞན་བདག་ཏུ་མི་འདོད་དོ། །རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིད་ཆེས་པའི་སྔ་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྨྲ་བ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ནུས་
སོ༑ །འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང། ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ནི། །དེ་ཡི་ཚེ་ན་ཏིང་འཛིན་འཛིན་པ་དག་ལྔ་བརྒྱ་ལས་ནི་མི་ཉུང་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གཉིས་ཁོ་ན་བསྒོམ་མོ་ཞེས་ཟེར་
ཏེ༑ དེ་ལ་སྨྲས་པ། དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ཙམ་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི། སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡེ་མ་གོ་བ་ཡིན་པས། རེ་ཞིག་གཞག་སྟེ་ཟབ་མོའི་སྣོད་མ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་བསྒོམ་མོ། །དེ་བས་ན་ཇེ་གསལ་ཇེ་གསལ་སྐྱེད་འབྱུང་བ་ཡིན་
ཏེ༑ སྤྱིའི་རྣམ་པ་ལ་གསལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། རྣམ་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ཙམ་ཤེས་པ་ཡིན། འོ་ན་བདེན་པ་མཐོང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡོན་ཏན་གྱིས་མི་མཉམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་
ཕྱིར་ཁས་མ་ལེན་ཅིག་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ལ་ཡང་ཇེ་གསལ་ཇེ་གསལ་འགྲོ་བར་ལུང་ལས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་ཐོས་པ་སེམས་ལ་གཞག་པས་མཐོང་བ་དང་འདྲ་བར་འོང་ཞེས་གསུངས་ལ། རིགས་པས་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིད་

[242A]༄༅། །བརྟན་པའི་ཚིག་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ནུས་སོ། །འོན་ཏེ་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་བསྒོམ་པའི་སྐྱོར་བ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོའི་ཡུལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་འཐད་དེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེའི་ཚིག་ནི་འབྲེལ་
པ་མེད་ཅེས་གསུངས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་ལ་སྐྱོན་སྨྲས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་དང། དངོས་ཀྱི་སྤྱི་རྫས་སུ་མ་གྲུབ་པ་གཉིས་ཐ་དད་པས་གཞན་བསྒོམས་པས་གཞན་འཐོབ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་དོན་གྱི་སྤྱིའི་རྣམ་
པ་ཁོ་ན་བསྒོམ་མོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན། ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པ་སྙམ་པ་དེ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པར་འཇོག་སྟེ། དེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྲོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་
རེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡེ་མེད་དེ། ཀུན་རྫོབ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་བསྒོམ་མོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཞེས་བྱ། རིགས་པས་དཔྱད་ན་མ་གྲུབ་པས་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་ཟེར་ན། འོ་ན་དོན་དམ་པའང་
མ་གྲུབ་སྟེ། རིགས་པས་གང་ཟག་དང་ཆོས་མ་གྲུབ་པ་ཙམ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རིགས་པས་ཡེ་མི་འཇུག་སྟེ། གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ཡེ་མ་གྲུབ་ཟེར་ན། འོ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་ཀྱང་མ་ཟེར་ཅིག་ཁྱོད་བྱིས་པ་བསྟེན་པ་ཆོས་མ་
ཐོས་པ་དང་བྱེ་བྲག་མེད་དོ། །དེ་བསྒོམ་པར་བྱ་མི་དགོས་སོ། །དེ་སྐད་དུ། ཟླ་བའི་སྙིང་པོའི་ལེའུ་ལས་འབྱུང་བ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་
བས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གང་གིས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཚོགས་ཀྱི་མཆོག་བསྒྲུབ་མི་ནུས་སོ། །ཟླ་བའི་སྙིང་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་མེ་སྟག་གང་གིས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཟབ་མོ་སྐེམ་མི་ནུས་སོ། །ཟླ་བའི་སྙིང་པོ་དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་

[242B] སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་ཡེ་མི་བསྒོམས་ཏེ། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པ་ལས། དོན་དམ་
པའི་བདེན་པ་ནི་གང་ལ་སེམས་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་ན་ཞེས་གསུངས་པས། སེམས་ཀྱི་བསྒོམ་དུ་མི་འདོད་དོ། །ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། སྣ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་སེམས་དང་དོན་ལ་སེམས་པའི་ཕྱིར་སེམས་པ་དང། བེམས་པོ་ལས་ལོག་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་ནི་བདེན་ན་
གང་གི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྣམ་པར་བྱུང་བ་དེས་མི་རྟོགས་ཞེས་ནི་བྱར་མི་རུང་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟར་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང། རྟགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱི་དོན་ལ་ངེས་པ་ནི་སླུ་བར་མི་འགྱུར་
རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཡོད་པ་བཀག་ལ་མེད་པ་བསྒོམ་མོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དེ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མེད་པ་དེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་
དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བསམ་དུ་མེད་ཅིང་སེམས་པ་མེད་པ། རིན་པོ་ཆེ་བསགས་པ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། །གང་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་དེ་ཤེས་རབ་
ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ལགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་འགལ་ལོ། །ཡོད་པ་བཀག་ནས་མེད་པ་དོན་དམ་པ་ཡིན་པ་ནི་མདོ་སྡེ་གང་ན་ཡང་མི་བཞུགས་སོ། །མེད་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་
གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་ན། །དངོས་པོ་མེད་པ་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །དངོས་པོ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི། །དངོས་པོ་མེད་ཅེས་སྐྱེ་བོ་སྨྲ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྐྱེ་བོ་སུ་དག་སྨྲ་ཞེ་ན། །རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་སྐད་དུ། གནས་བརྟན་གཞོན་ནུ་མ་ལེགས་ཀྱི། །

[243A]༄༅། །འོ་མ་དག་ལ་ཞོ་སོགས་མེད། །དེ་ནི་སྔ་ནས་མེད་ཅེས་བྱ། །ཞོ་ལ་འོ་མ་མེད་པ་ནི། །ཞིག་ནས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མགོ་ཡི་ཡན་ལག་འཇོང་བ་དང། །སྐྱེད་དང་སྲན་པ་རྣམས་སྤངས་པ། །རི་བོང་ར་ལ་སོགས་དངོས་སུ། །དེ་ནི་གཏན་
མེད་བརྗོད་པ་ཡིན། །བ་ལང་ལ་ནི་རྟ་སོགས་མེད། །དེ་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་བརྗོད། །ཅེས་སྨྲས་སོ། །དེ་དག་ལས་གང་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད། གང་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་
སྐུར་པ་འདེབས་པ་སྨྲ་བས་རེ་ཞིག་གཞག་གོ། །དེ་བས་ན་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པ་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་སྨྲ་བ་དེ་ལ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་སུ་ཞིག་ཡོད། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་བརྫུན་པ་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་བསྒོམས་ཏེ། དེས་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་
ཤེས་སྐྱེ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་བརྫུན་པ་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ། གལ་ཏེ་རིགས་པས་གང་ཟག་དང་ཆོས་མ་གྲུབ་པས་སྣང་བ་འདི་བརྫུན་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཞེ་ན། འོ་ན་རིགས་པས་གང་ཟག་དང་ཆོས་མ་གྲུབ་པ་ཙམ་དེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་
པས་དེ་བསྒོམ་མོ། །འོན་ཏེ་མ་གྲུབ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ། དེ་ནི་ཡང་དག་པར་ཁོ་ན་སྣང་བའི་རིགས་སོ། །གཞན་ཡང་ཉན་ཐོས་མདོ་སྡེ་པ་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཡང་འདུས་པ་རྫས་སུ་མི་འདོད་དོ། །དབུ་མ་པར་ཁས་འཆེས་ནས་འདུས་པ་རིགས་པའི་ཤེས་པས་གོམས་
པར་བྱེད་དམ། དེ་གོམས་པས་བདེན་པ་མཐོང་ན་བྱིས་པ་ཀུན་གྱིས་བདེན་པ་མཐོང་སྟེ། དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། ཇི་ལྟར་བྱིས་པ་རྣམས་བརྟག་བཞིན། །དངོས་པོ་དེས་ཏེ་བདེན་འགྱུར་ན། །དེ་དག་དངོས་མེད་རྣམས་ཐུར་དུ། །གང་ཕྱིར་མི་འདོད་རྒྱུ་དེ་ཅི། །
ཞེས་གསུངས་སོ། །སྤྱིར་སུན་དབྱུང་བ་གང་གོམས་པར་བྱས་པ་དེ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་འདི་དག་ཀྱང་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །

[243B] དེ་སྐད་དུ། སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས། ཡོད་པས་རྣམ་པར་མི་གྲོལ་ཏེ། །མེད་པས་སྲིད་པ་འདི་ལས་མིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང༑ སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དངོས་བདག་ཅན། །ཡོད་དང་མེད་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་
ཉེས་པས་ཉོན་མོངས་དབང་གྱུར་པ། །རང་གི་སེམས་ཀྱིས་བསླུས་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་གསུངས་པ། བློ་ཆུང་གང་དག་དངོས་རྣམས་ལ། །ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་ཉིད་དུ། །ལྟ་བ་དེས་ནི་བལྟ་བྱ་བ། །ཉེ་བར་ཞི་བ་མི་མཐོང་སྟེ། །དམུས་ལོང་བཞིན་
ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་རང་བཞིན་མེད། །རང་བཞིན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིད་ཀྱི་འདས་པ་གཅིག་བསྒོམ་མོ། །ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་
ན༑ འདི་ལྟར་གང་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལྟ་བུའོ། །རང་བཞིན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིད་ཀྱིས་བཟླས་པ་འདི་ཡང་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པས་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའམ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་
པས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་གཏན་ཚིགས་ཐེ་ཆོམ་ཟ་བའི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། དོན་ལ་འདུག་ཏུ་མི་བཏུབ་པས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་གོམས་པར་བྱས་ན་
བརྗོད་བྱའི་དོན་ལན་ཅིག་མངོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པས་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་མཐའ་ནི་ཡི་གེ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་དེ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །དེ་ཡང་རྐན་ལ་སོགས་པ་སྒྲའི་གནས་བརྒྱད་ཡོད་པས་དེ་ཡང་ཆ་ཤད་དང་བཅས་
པའོ༑ །དེ་ནི་མི་སྲིད་དེ། ཀློག་མཁན་དུ་འགྲོ་བ་དང། རྗོད་བྱེད་མ་ཡིན་པས་ཁས་ཀྱང་མི་ལེན་ནོ། །བརྒྱ་ལ་ཟེར་སྲིད་ན་དེའི་ཚིག་འཇུག་པ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ། རྗོད་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་

[244A]༄༅། །འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པ་ལས། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གང་ལ་སེམས་རྒྱུ་བ་ཡང་མེད་ན། ཡི་གེ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། ཡི་གེ་གཅིག་སྔགས་གང་ཡང་མེད། །ཡི་
གེ་མང་པོ་གཞན་ཡང་མེད། །ཡི་གེ་འགག་པ་རྣམས་མིན་ཡང། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ག་ལས་འཇིགས་མེད་ལས་ཀྱང་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། རིག་པ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྟོག་པས་ནི། དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འོན་ཏེ་ཀུན་
རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་བྱིས་པ་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཡིན་པས་རེ་ཞིག་གཞག་གོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཀུན་བརྟགས་པ་ཁོ་ན་བསྒོམ་མོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། ཀུན་བརྟགས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀུན་ཏུ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་དེ་
སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་ཀྱང། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུངས་འགྲེལ་ལས། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མེད་པ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་ན། སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དངོས་པོ་ལ་མེད་པ་དེ་གོམས་པས་ཉོན་
མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཡང་སྤོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་གཞན་གྱི་དབང་ཁོ་ན་བསྒོམ་སྟེ། བློའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དེ་ཡང་བློ་ཐ་མི་དད་དེ། བློ་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། འོ་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་
འབྱུང་བ་དང་གཞན་གྱི་དབང་ཐ་མི་དད་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་བསྒོམས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། མདོ་ལས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་ངེས་ཆོས་མཐོང། །ཆོས་མཐོང་བ་ཟེར་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། མཐོང་ཞེས་
གསུངས་སོ། །ཞེ་ན། དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པ་མཐོང་ནས་ལངས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང། ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་འཇོག་གོ། །མཉམ་པར་གཞག་པའམ། དོན་དམ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །

[244B] འཕགས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་བསྟན་པ་ལས། གང་དག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་བ། །དེ་དག་དངོས་ཉིད་ཅི་ཡང་མིན། །གང་དག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ། །དེ་དག་གང་དུའང་འབྱུང་བ་མེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་དབུགས་འབྱིན་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་རྙེད་ན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་དང་པོ་ཡོངས་སུ་སྦྱོར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བདག་གིས་ཆོས་རྣམས་བརྟེན་ཏེ་མི་འབྱུང་བར་མོས་པ་གནས་པ་སྟེ་
གཞན་དག་ཀྱང་ཆོས་རྣམས་བརྟེན་ཏེ་མི་འབྱུང་བར་མོས་པ་ལ་དགོད་པར་བྱའོ་སྙམ་ནས་དབུགས་འབྱིན་པ་རབ་ཏུ་རྙེད་དེ། དེ་ལ་རྐྱེན་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཆོས་རྣམས་ཏེ་མི་འབྱུང་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་
མེད་པར་བསྟན་པ་ལས་ཀྱང། སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་མེད། །དེ་ལྟར་གང་ཤེས་དེ་ནི་མཁས་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་བསྒོམ་སྟེ། དེ་དོན་དམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཀུན་རྫོབ་གཅིག་བསྒོམ་
བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་གང་ལ་བྱ་བ། གལ་ཏེ་མི་འགྱུར་བར་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པ་ལ་བྱའོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་མི་ཤེས་སོ། །གལ་ཏེ་ཀུན་བརྟགས་ལས་བྱིས་པའི་གནས་སྐབས་དང། འཕགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྟོང་
པར་འདྲ་བས་ན་མི་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་སྟེ། ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་བའི་གནས་སྐབས་དང། ཐག་པར་མཐོང་བའི་གནས་སྐབས་པ་གཉིས་སྦྲུལ་མེད་པར་འདྲ་བ་བཞིན་ནོ། །ཀུན་བརྟགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་དེ་ཡང་མི་ཤེས་སམ། བདག་དང་བདག་གིས་
དང། གཟུང་བ་དང། འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མས་གནོད་བཞིན་དུ་བྱིས་པས་ཡོད་པར་ཀུན་བརྟགས་པའོ། །འོ་ན་ནི་དབུ་མ་བསྒོམ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། སེམས་ཙམ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་དོན་དམ་པར་འདོད། དབུ་མ་པས་ནི་

[245A]༄༅། །སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་འདོད་པ་ཁྱད་ཆེའོ། །སྒྱུ་མ་བྱ་བ་དོན་དམ་པར་ཤེས་རབ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པས་ཀུན་རྫོབ་དུ་སྣང་བ་ལ་ཟེར་རམ། འོན་ཏེ་རིགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་ལ་ཡང་བྱ། དེ་ལྟའོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ཀུན་བརྟགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་
རིགས་པས་གནོན་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་གང་ཟག་གི་བདག་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དོན་དམ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རིགས་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་ནི་མི་བསྒོམ་སྟེ། དེ་དག་གིས་ཆོས་ཉིད་ཡེ་ནས་གྲུབ་པ་ནི་བསྒོམ་སྟེ་
དེས་ན་སེམས་ཙམ་དང་མི་འདྲ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཀུན་བརྟགས་པ་དང། གཞན་གྱི་དབང་གིས་སྟོང་པ་ལ་མི་བསྒོམ་གྱི། ཀུན་བརྟགས་པས་སྟོང་པ་གཅིག་པུ་ཡེ་ནས་གྲུབ་པ་བསྒོམ་མོ། །དེ་ནི་བདེན་ཏེ། འོན་ཀྱང་གཞན་གྱི་དབང་གིས་ཆོས་ཉིད་ལ་དམིགས་པས་དེ་ཡང་
ཡོངས་སུ་གྲུབ་པས་བསྒོམ་པར་འདྲའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དབུ་མ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་ཡང་དམིགས་ཏེ། འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས། དོན་དམ་ཡང་དག་འཕགས། ངས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསུམ་ལ་དགོངས་
ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བསྟན་ཏེ། མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང། སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང། དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི། ཀུན་བརྟགས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་
བ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །དོན་དམ་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི། དེ་དག་གིས་སྟོང་པར་འཛིན་པ་དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཀྱང། བློ་ཡིས་རྣམ་པར་བཤིགས་པ་ནི། །བརྟགས་པ་མེད་ཅིང་གཞན་དབང་
མེད༑ །གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་ཡང་མེད་ན། །བློ་ཡིས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བརྟག་ཅེས་གསུངས་སོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དབུ་མ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བསྒོམས་པ་ནི་ཐབས་ཀྱང་མ་བསྟེན། ཅི་ལ་ཡང་མི་བྱ་བར་ཟབ་མོ་ཁོ་ནར་ཡིད་ལ་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ་

[245B] དབུ་མ་ལ་ཆེ་ཆུང་ནི་མ་གསུངས་ལ། སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས་མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་བརྩོན་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་བསྟན་པ་ལས་
ཐབས་མེད་པས་བཅིངས་པའི་ཤེས་རབ་བཅིང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་ངེས་པར་རྟོགས་ཤིང། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་རྒྱན་དང། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་
བ་ལ་ངེས་པར་མི་རྟོག་པ་འདི་ནི་ཐབས་མེད་པས་བཅིངས་པའི་ཤེས་རབ་བཅིང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་ཏོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཐེག་པ་མཆོག་གི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཅིར་ཡང་མི་བསྒོམ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དེ་ཉིད་
ཀྱི་དབུ་མ་ལ་ཡོད་མེད་དུ་བསྒོམ་པ་མེད་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། དབུ་མ་ལ་ནི་ཐེག་པ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པར་ཕྱེ་བ་ནི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་མེད་དོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཁྱེའུ་ཁྱེའུ་དབྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་ཞེས་གསུངས་པས། སྔོན་ལ་མེད་པ་བསྒོམ། དེ་ནས་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་
པ་ལ་བསྒོམ་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དོན་དམ་པ་བདེན་པ་ལ་རིམ་གྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་བསྒོམ་པ་ལ་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒོམ་པའི་རིམ་པ་དང་པོར་མཛད་པ་ལས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་བསྟན་པ་ནི། གཞུག་པ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་ནས། ཁྱེའུ་
ཁྱེའུ་དབྱུང་བ་བཞིན་དུ་བསྟན་པར་ཟད་དོ། །འདི་ལྟར་འདི་དག་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཙམ་དུ་ཟད་དེ་བདག་མེད་པར་བསྒོམས་པས། ཉན་ཐོས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ལ་འཇུག་གོ། །ཁམས་གསུམ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་བསྒོམས་པས། རྣམ་པར་ཤེས་
པ་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་གོ། །ཚུལ་འདིས་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཡང་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པས་བདག་མེད་པ་ཉིད་མཆོག་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཁྱེའུ་ཁྱེའུ་དབྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པ་ལས། དབུ་མ་བ་སྒོམ་

[246A]༄༅། །པ་ལ་མེད་པ་བསྒོམ་པས་རིགས་ཀྱི་འཇུག་པ་ནི། བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་མཐའ་དག་ལས་མི་སྲིད་དོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་དབུ་མ་པ་ནི་མཐའ་རྣམས་སྤངས་ནས་དབུས་ལ་བསྒོམ་སྟེ། དེས་ནི་ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བསྒོམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་གསང་སྔགས་ན་ལེགས་
པར་ཡོད་དོ། །ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། གསང་སྔགས་ནི་དགག་པ་མི་བྱེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དབུ་མ་ནི་དབུས་ལ་མི་གནས་པ་སྟེ། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། ཡོད་ཅེས་མེད་ཅེས་གཉི་ག་མཐའ། །དག་དང་མ་དག་གཉི་ག་མཐའ། །དེ་བས་
དེ་གཉིས་རབ་སྤངས་ནས། །མཁས་པ་དབུས་ལ་འང་གནས་མི་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་དབུ་མའི་མཁན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཀུན་ཏུ་དྲངས་སོ། །འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས། གང་བློ་ཡོད་དང་མེད་པ་ལས། །རྣམ་
པར་འདས་ཤིང་མི་གནས་པ། དེ་དག་ཟབ་མོ་མི་དམིགས་པའི། །རྐྱེན་གྱི་དོན་ལ་རྣམ་པར་བསྒོམ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་འགྲེལ་པ་ལས། དེ་དག་ནི་བློ་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་མཐོང་བ་ལས་འདས་སོ། །མཐའ་གཉིས་དེ་ལས་ལྷག་པའི་དབུས་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་
གནས་པ་མེད་པས་མི་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་ཀྱང། བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་བར་དུ་མཛད་པ་ལས་ཇི་ལྟར་སེམས་མཐའ་དང་དབུས་མེད་པ་དེ་བཞིན་ཆོས་མཐའ་དག་ཀྱང། མཐའ་དང་དབུས་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ་ཞེས་གསུངས་ནས། ཡང་ཏིང་ངེ་
འཛིན་དེའི་མིང་གདགས་པའི་སྐབས་སུ་མི་གནས་པའི་བསམ་གཏན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་དབུ་མ་པ་ནི་སྟོང་པ་ཕུགས་རིངས་བསྒོམས་ཏེ། སེམས་ཀྱང་མེད་པར་བྱས་ནས་སྟོང་པ་གཅིག་ཡུལ་དུ་བྱེད་དེ་དེས་ནི་བྱང་ཆུབ་མི་ཐོབ་པོ། །འཕགས་པ་ཀླུ་
སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་ནི། རང་གི་སེམས་ཡོད་མེད་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཡེ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ཅེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དབུ་མ་ནི་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང། འཕགས་པ་ལང་

[246B] ང་ནི་མྱ་ངན་འདས་འོག་ཏུ། །ལྷོ་ཕྱོགས་བེ་ཏིའི་ཡུལ་དུ་ནི། །དགེ་སློང་དཔལ་ལྡན་ཆེར་གྲགས་པ། །དེ་མིང་ཀླུ་ཞེས་བོད་པ་སྟེ། །ཡོད་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་འཇིག་ཅིང། །ང་ཡི་བསྟན་པ་འཇིག་རྟེན་དུ། །བླ་མེད་ཐེག་ཆེན་རབ་བཤད་དེ། །
རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་བསྒྲུབས་པས། །བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་དུ་འགྲོ། །ཚུལ་རྣམས་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །དུས་དག་འདས་ནས་འབྱུང་བ་སྟེ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཤེས་བྱོས། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་འཇིག་པ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟ་
བ་བཞིན་དུ་བཤད་པ་ཡིན་པར་ལུང་བསྟན་པ་དང། སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ་སོགས་པས་ཀྱང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསལ་བར་མཛད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཅིག་དབུ་མའི་ནང་དུ་སྟོན་མི་སྲིད་དོ། །སྟོང་པ་ཅིག་
ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ནི་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་གང་ལས་ཀྱང་མ་གསུངས་ན། ཅི་ལ་འཁྲུལ། འོན་ཏེ་སེམས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྟོན་པས་སྟོང་པ་སྐད་དུ་བྱ་ན། འོ་ན་ནི་སེམས་ཙམ་བསྒོམ་པ་ཡིན་པས་གྲུབ་པའི་མཐའ་རིམ་གྱིས་དྲང་པའི་ཆེད་དུ་བསྟན་པ་ལ་དད་པ་ཡིན་པས་བདེན་ཏེ། རེ་ཞིག་གཞག་གོ་
དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་སྟེ། དེ་ནི་སེམས་ཡོང་མེད་དུ་མི་བསྒོམ་མོ་ཞེ་ན། དེ་སེམས་དོན་དམ་པར་ཡོད་མེད་དུ་མ་གྲུབ་པ་ལ་ཟེར་རམ། འོན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཡོད་མེད་དུ་མ་གྲུབ། དེ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན་དབུ་མ་པ་ཡང་སེམས་དོན་དམ་པར་ཡོད་མེད་གང་ཡང་མི་བསྒོམ་སྟེ་
དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་དཔྱོད་པའི་དབུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་ཕྱི་མ་ཡིན་ན་ནི། མེད་པ་མ་གྲུབ་པ་ལ་ཟེར་རམ། འོན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མེད་པ་དེ་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ལས་ཀྱང་མ་གསུངས་ལ། མེད་པ་དེ་ལ་ནོར་པ་དང། མ་ནོར་བ་ཡང་བརྩིར་མི་འདོད་དེ་མོ་གཤམ་
གྱི་བུའི་སེམས་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་དམ་པར་ནི་སེམས་སྟོང་པར་ལྟ་ན། དེ་ཡང་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་ལ། ཡོད་པར་ལྟ་ན་དེ་ཡང་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་ཅིང་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ལྟར། དེ་ཡང་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཟག་པ་མེད་པར་བལྟས་ཀྱང་སྒྲོ་འདོགས་

[247A]༄༅། །པ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ནས་རྣམ་པར་དག་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་ཆོས་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ལས། ཆོས་ཅན་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་ཞུས་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་གཞན་
བརྗོད་པ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་གསུངས་པ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་རྣམ་པར་དག་པས་ཐོག་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་ན་མཆིས་པར་བརྗོད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱི་རིན་པོ་ཆེ་རིན་ཐང་ཆེན་པོ་གོས་དྲི་མ་ཅན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དཀྲིས་པ་ལྟར། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གོས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དཀྲིས་པ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ། ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་དྲི་མ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་རྟག་པ་བརྟན་པ་ཐེར་ཟུག་པར་ནི་བརྗོད་
ན༑ བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོར་སྨྲས་པ། འདི་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་ཇི་ལྟར་མི་འདྲ་བ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་རྟག་པ་བྱེད་པ། ཡོན་ཏན་བྱེད་པ། ཁྱད་པར་མི་འཇོག་པའོ། །ཞེས་བདག་སྨྲ་བ་སྟོན་པར་
བགྱིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ངའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་ནི་མུ་སྟེགས་ཀྱི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་སྟོང་པ་
ཉིད་དང། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང། མ་སྐྱེས་པ་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གི་དོན་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོར་བསྟན་པ་བྱས་ནས། བྱིས་པ་རྣམས་བདག་མེད་པས་འཇིགས་པར་འགྱུར་
བའི་གནས་རྣམ་པར་སྤང་བའི་དོན་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་སྒོ་བསྟན་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གནས་སྣང་བ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་སྟོན་ཏེ། འདི་ལ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཏུ་

[247B] །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དཔེར་ན་རྫ་མཁན་ནི་འཇིམ་པའི་རྡུལ་གྱི་ཕུང་པོ་གཅིག་ལས་ལག་པ་དང། བཟོ་དང། ལག་གཟུང་དང། ཆུ་དང། སྲད་བུ་དང། ནན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ལས་སྣོད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
རྣམས་ཀྱང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ལོག་པ་དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་དང། ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང། ལྡན་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོར་བསྟན་པའམ། བདག་མེད་པར་བསྟན་པས་ཀྱང་རུང་སྟེ། རྫ་
མཁན་བཞིན་དུ་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་རྣམ་གྲངས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། དེས་ན་དེའི་ཕྱིར་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བའི་བསྟན་པ་དང་མི་འདྲའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་
བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམ་གྲངས་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་སྟོན་ཏེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ལྟ་བ་ལྟུང་བའི་བསམ་པ་ཅན་དག་རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་གནས་པ་བསམ་པ་
དང་ལྡན་ཞིང་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེའི་དོན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་སྟོན་པ་མཛད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་
ནི་མུ་སྟེགས་བྱེད་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་བས་ན་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་ཟློག་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བདག་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་སྟོང་པ་ཉིད་དང། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། གཉིས་
མ་ཡིན་པ་དང། རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་བླ་ན་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ནི་ཁ་ཅིག་ན་རེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ཤེས་པ་སྔ་མ་བས་གསལ་བ་ཅིག་ཁོ་ན་

[248A]༄༅། །བསྒོམ་མོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། གང་ཤེས་པ་ལ་དམིགས་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་འདུས་བྱས་བཞིའི་ཡུལ་ཅན་ལྟ་བུའོ། །རྣམ་འབྱོར་པ་འདི་ཡང་ཤེས་པ་སྔ་མ་བས་གསལ་བ་ལ་
དམིགས་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མི་བསྒོམ་པས་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ས་ལས་འདའ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་རང་རིག་པ་གཅིག་པ་ཁོ་ན་བསྒོམ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། བདག་ཉིད་རིག་པ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། །སེམས་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཤེས། །རྣམ་པར་དག་པའང་ཡང་དག་ཏུ། །རིགས་སམ་འོན་ཏེ་མི་རིགས་སམ། །ཞེས་བྱ་བས་སུན་དབྱུང་བར་བྱའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་རང་རིག་པ་ལས་བསྒོམ་པ་ཞེས་ཇི་སྐད་བྱ། ཤེས་པ་གཞན་ཅིག་རིགས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བས་
ན་ཆོས་ཉིད་ཁོ་ན་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། འོ་ན་ནི་གཉིས་སུ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་བསྒོམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་དང་དེ་འཛིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་གཉི་གལ། ཤེས་བྱ་མེད་ཕྱིར་གཞན་རིག་མིན། །གཉིས་སུ་མེད་ཕྱིར་བདག་རིག་མིན། །གལ་ཏེ་
བརྟགས་ན་ཡང་དག་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སུན་ཕྱུང་ངོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཤེས་པ་རིག་པ་མེད་པ་ཅིག་ཁོ་ན་བསྒོམ་མོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དེས་ནི་མུ་སྟེགས་དཔྱོད་པ་པའི་ལྟ་བ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ། ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་
པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་རང་རིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར། སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་མཉམ་པར་བཞག་པས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལས་སྨྲས་པ། གང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་ཡུལ་ཅན་མ་
ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ། །རྣལ་འབྱོར་བའི་ཤེས་པ་འདི་ཡང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པས་རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། གང་དེ་ཁོ་ན་ཡུལ་དུ་ཡེ་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཁོ་ན་མཐོང་བར་

[248B] དཔེར་ན་མི་ཐ་མལ་པའི་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ། །རྣལ་འབྱོར་བའི་ཤེས་པ་འདི་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཡེ་ཡུལ་དུ་ཡེ་མི་བྱེད་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་མི་དམིགས་པའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་རྩོལ་བ་བྱས་ན་ཆོས་ཉིད་དང་འགལ་ཏེ་ཡེ་མི་བཅོས་པར་གཞག་སྟེ། མ་བརྩལ་བར་བཞག་ན་
བསྒོམ་པར་འགྱུར། ཞེས་འབྱུང་བས་གོ་བ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཆུ་ཡོད་པར་གོ་བས་སྐོམ་པ་སེལ་བར་འགྱུར་རམ། ཟས་ཡོད་པར་གོ་བས་བཀྲེས་པ་སེལ་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་གདབ་པར་བྱའོ། །
མཉམ་པར་གཞག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ལྷན་ནེ་འདུག་བཞིན་དུ་རྩོལ་བ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་མ་གོ་བར་ཚིག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་ནས་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བར་གཤེགས་པས་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས། སེམས་གཡེངས་པ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་
བསམ་གཏན་བསྐྱེད་པ་ཡང་དཀོན་ན། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསམ་གཏན་ལྟ་ཅི་སྨོས་དེ་བས་ན་སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ནས་མི་གཡེངས་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་མངོན་སུམ་བསྒོམ་མོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ནི་དངོས་
པོའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ནི་དེ་དང་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པས་མི་སྲིད་དོ། །རང་རིག་པ་ནི་བེམས་པོ་ལས་ལོག་པ་ཙམ་ཡིན་པས་དེ་མི་སྲིད་དོ། །རྣལ་འབྱོར་གྱི་མངོན་སུམ་འཇིག་རྟེན་པའི་ས་ནི་མི་སྲིད་དོ། །འཇིག་
རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ན་ནི་འཕགས་པ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་སུན་དབྱུང་ངོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ང་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མན་ངག་ཡོད་དེ། དེ་ལས་བློ་གནས་པ་ནི་མི་ཐ་མལ་བའི་ཤེས་པ་ངལ་དུམ་མ་ཁྱེར་བའི་ཤེས་པ་ལྷང་ངེ་བ་ཅིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་འདྲ་བ་
དེ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བྱ་བ་དེ་ཅི་ལ་བྱ། གལ་ཏེ་སེམས་སམ། གལ་ཏེ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལ་ཟེར་ཏེ། དེ་གསང་སྔགས་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་སྡེ་འམ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་དེ་མི་སྟོན་ཏེ། ཆོས་

[249A]༄༅། །ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་བྱ་བ་ཙམ་ལ་འཇོག་པ་ལས་རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པར་ནི་མི་འཇོག་གོ་ཞེ་ན། གསང་སྔགས་ལ་ནི་དགག་པ་མི་བྱེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་མདོ་ལས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་ཅིང་སེམས་པ་
མེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་བརྩེགས་པ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཇམ་དཔལ་ལ་སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གང་ཡིན། འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་བ། བཅོམ་
ལྡན་འདས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ཞེས་བགྱི་བ་ནི། དབྱིངས་གང་སེམས་མ་མཆིས་པ། སེམས་གྲོལ་བར་བགྱི་བ་མ་ལགས་པ། སེམས་དགག་པར་བགྱི་བ་མ་ལགས་པ་བསམ་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བགྱི་བ་མ་ལགས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་
ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། སེམས་ལ་སེམས་མ་མཆིས་པ་ལགས་ཀྱིས། སེམས་ཉིད་སེམས་མ་ལགས་པས་སེམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་མཆིས་པའོ། །སེམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་པས་སེམས་མ་མཆིས་པ་ཉིད་སེམས་ལགས་ཏེ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མའི་ཁུངས་ཡིན་ཏེ། བྱེ་བྲག་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་སེམས་ཐ་མལ་བའི་སེམས་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཉིད་བསྒོམ་པ་མ་
ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་རང་གི་ཀུན་གཞི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དུས་གསུམ་དུ་འདུས་མ་བྱས་པ་མི་འགྱུར་བ་རྟག་པ་དེ་ངོ་ཤེས་ན། བྱང་ཆུབ་དང་ཆོས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ཟེར་བས། དེ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པ་ལྟར་ཧ་ཅང་ཆེས་གསང་སྔགས་ཟབ་མོ་ནས་ཀྱང་མི་སྟོན་ཏོ། །འདི་ནི་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཡིན། བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་ཡིན་པས་དེ་རྟག་གོ། །ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། གསང་སྔགས་པ་ནི་དགག་པ་མི་བྱེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རིམ་གྱིས་དྲང་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཐེག་པ་གསུམ་དུ་

[249B] །ཇི་སྲིད་འདུ་ཤེས་ཡོད་ཀྱི་བར། །ཐེག་པའི་མཐའ་ལ་ཐུག་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གསུངས་སོ། །ཡང་སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། ཐེག་པ་བཅུ་བཞི་གསུངས་པ་ལ། ངེས་པའི་དོན་དུ་ནི་ཐེག་པ་གཅིག་ལས་མེད་པར་གསུངས་
ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཅིག་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ། འདུས་པ་ཆེན་པོའི་ལེའུ་ལས། ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་ཡང་དག་པར་འདུ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་འདུ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དབྱེར་མེད་པ་ལ་འཇུག་པར་ཚུལ་གཅིག་གོ་
ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་ཉིད་ལ་དགོངས་པའི་དབང་གིས་སེམས་ཉིད་ཡེ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་ཞུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་པས་ཡང་འདོད་དོ། །བྱེ་བྲག་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་ངེད་འདུས་མ་བྱས་སུ་རྟོག་
དབུ་མ་པ་ནི་དེ་ལམ་འདོད་པ་བྱེད་པར་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ལས། འདུས་མ་བྱས་ལ་གང་རྟོག་དང། །མྱ་ངན་འདས་ལ་གང་རྟོག་པ། །གཉི་ག་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན། །དེ་ནི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །
འོན་ཏེ་ཆོས་ཅན་རང་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མུ་སྟེགས་རིག་བྱེད་ཀྱི་མཐའ་གསང་བར་སྨྲ་བ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་འདི་སྐད་ཅེས། བདུད་རྩིའི་ཐིགས་པ་གསང་བ་ལས་བསྟན་པ། རྣམ་རིག་ཙམ་ནི་རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་དག་འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་རྟག་ཏུ་འགྲོ་བ་
ཡིན༑ །བླང་དང་དོར་བ་མེད་ཅེས་རབ་བརྟག་པ། །ཚངས་པ་མྱ་ངན་མེད་ཅེས་རྟ་ག་གནས་བྱོས། །ཞེས་འབྱུང་ངོ། །དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་མ་གོ་བར་ཚིག་ཙམ་གྱིས་གཞན་ལ་རློམ་པར་བྱར་མི་འདོད་དོ། །སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཅི་ལ་
ཡང་མི་རྟོག་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དོན་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ནི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་སེམས་དཔས་དོན་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དེ། །ཀུན་

[250A]༄༅། །ཏུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས། །གང་ཞིག་དེ་རྟོགས་འདོད་པ་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་དབུ་མ་བ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་སྨྲའམ། བརྟགས་ནས་སྨྲ། གོང་མ་ལྟར་རོ་ཞེ་ན་
འོ་ན་ནི་འཕགས་པར་ཁས་བླངས་པས་རེ་ཞིག་གཞག་གོ། །འོན་ཏེ་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དབུ་མ་པ་ཡང་དེ་འདོད་དེ། སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་དོན་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
གསུངས་ཏེ། དེ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ལ་ཡང་རྟོག་པ་དང། དཔྱོད་པ་དང་བྲལ་ཞེས་གསུངས་པས་བྱེ་བྲག་མེད་དོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཐོས་པའི་དུས་སུ་བསམ་པ་བྱེད་པ་དེ་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་ནས་ཞི་གནས་ལ་བསླབས་ནས་དེ་ཕྱིན་ཆད་བསྒོམ་པ་གཅིག་པུ་ཡིན་ནོ། །
ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། སྔར་ཐོས་པའི་དུས་སུ་བསམ་པ་དེ་ནི་ཐོས་པའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་ཐོས་པ་ཆུད་ཟོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་ནས་ཀྱང་བསམ་དགོས་ཏེ། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བསྒོམ་པ་གཅིག་པུ་བྱེད་པ་
ཡིན་ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་དེ་ལ་གཉིས་ཏེ། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་དང། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པའོ། །ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་ནི་ཉེས་པ་མེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ལྷག་མཐོང་དེ་ནི་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཏུ་བསྡུ་
སྟེ༑ དེ་སྐད་དུ། བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལྷག་མཐོང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས། འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལས། ལྷག་མཐོང་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང། སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་ཀྱང་
ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟ་དཀྱུས་ཀྱིས་བསྟན་ནས་རྒྱུག་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ན་བསྒོམ་མོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ་

[250B] གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱུན་ཡིན་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་ཟེར་རམ། འོན་ཏེ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ན་ཡང་རྟགས་ལ་བརྟན་ནས་ཡང་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད། ཕྱི་མ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་བསྒོམ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་པའི་
ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་བསྒོམ་མོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དེ་ནི་མི་སྲིད་དེ། མངོན་སུམ་ཡིན་པར་ཐལ་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཁོ་ནར་གོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། བསྒོམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་མཐོང་བ་གོམས་པར་བྱེད་དོ།།
མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྗེས་ལ་བསྒོམ་པ་བཞིན་ནོ། །ད་ལྟ་ནི་མ་མཐོང་བས་བསྒོམ་ཞེས་མི་བྱའོ། །དེ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་མན་ཆད་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན་དེ་ལ་སྨྲས་པ། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ནི་མི་སྤོང་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བསྒོམ་པ་ཡང་
ཡོད་དེ། འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལས། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དང། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཉིས་ནི་འཇིག་རྟེན་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་མན་ཆད་ལ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་
ཤཱི་ལས་ཀྱང། འདི་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་འཇུག་པའི་ལམ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་དམིགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ད་ལྟ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་བསྒོམ་པ་
ཡང་ཞིག་གནས་ཁོ་ན་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། ལྷག་མཐོང་ནི་མི་སྐྱེ་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་ནས་བསྒོམས་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མ་བརྟགས་པར་བསྒོམ་པ་ལ་བྱ། གལ་ཏེ་འོག་མ་ལ་ཟེར་ན་རིགས་ཀྱི། སོ་སོར་རྟོག་པ་སྔོན་
དུ་སོང་ནས་བསྒོམ་པ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་སྒོམ་པ་ཡིན་པར་སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་གསུངས་སོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ད་ལྟ་ནས་ས་བཅུ་མན་ཆད་ལྷག་མཐོང་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་

[251A]༄༅། །ལས༑ ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་མི་མཐོང་སྟེ། ཞི་གནས་ཀྱི་ཤས་ཆེ་བ་དང། ལྷག་མཐོང་གི་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་མཐོང་སྟེ་མི་གསལ་ལ། ལྷག་མཐོང་གི་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དང་
ཞི་གནས་ཀྱི་ཤས་ཆུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་ཐམས་ཅད་གཟིགས་ཏེ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། དེ་ནི་མི་སྤོང་སྟེ། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་གྱི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། སློབ་པའི་
ལམ་རེ་རེ་ནས་མེད་པར་ནི་མ་གསུངས་ཏེ། ཞི་གནས་ཤས་ཆེ་བ་དང། ལྷག་མཐོང་ཤས་ཆེ་བའི་སྒྲ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ལྷག་མཐོང་གཅིག་པོས་བདེན་པ་མཐོང་ན་ནི། །འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་བ་ལས། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་
དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་ཀྱང་གཉི་ག་སློབ་དགོས་པར་སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་ཀྱང་བསྟན་ཏོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་གྱི་ཞི་གནས་བསྒོམས་ནས། ཕྱི་ནས་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ལ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཟག་ཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་ལྡན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྐད་ཅིག་ལ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་གཉིས་ཚོགས་མི་སྲིད་དོ། །ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་སྨྲས་པ་
གང་དུ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པ་དེ་དུས་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དཔྱིད་དང་སྟོན་བཞིན་ནོ། །དབྱར་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་ཞི་གནས་བསྒོམས་ནས་དགུན་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་འདི་ཡང་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །གང་སྐད་ཅིག་
གཅིག་ལ་མི་འཆོགས་པ་དེ་ནི་ཤས་ཆེ་ཆུང་མཉམ་མི་དགོས་ཏེ། དཔེར་ན་ཁྱིམ་ན་འདུག་པའི་གླང་དང། ཞིང་ཐོག་ན་འདུག་པའི་གླང་ལྟ་བུའོ། །རྣལ་འབྱོར་པའི་ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མི་འཚོགས་པས་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ། །

[251B] །ཞེ་ན༑ འོ་ན་ནི་གང་གི་ཚེ་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པས་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་ཤས་ཆེ་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། ཞི་གནས་ཆུང་བའི་ཕྱིར་མར་མེ་རླུང་ལ་བཞག་པ་བཞིན་དུ་སེམས་གཡོས་པས་དེ་ཁོ་ན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་ཞི་གནས་དེ་བསྒོམ་པར་
བྱའོ༑ །ཞི་གནས་ཀྱི་ཤས་ཆེ་ན་ཡང་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པའི་མི་བཞིན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེའི་ཚེ་ཡུང་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་དྲང་བར་བྱ། གལ་ཏེ་ད་ལྟ་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པས་ཤེས་རབ་ཤས་
ཆེ་བའི་ཕྱིར་སེམས་གཡོ་བ་དེའི་ཚེ། སང་དགུན་གྱི་ཞི་གནས་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གང་གི་ཚེ་གླང་གཉིས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་མཉམ་དུ་ཞུགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་ཀ་མཉམ་དུ་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། ཇི་སྲིད་དུ་ལུས་དང་
སེམས་ལ་གནོད་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཡང་དུས་ཐ་དད་པའི་སེམས་ཉིད་མཉམ་དུ་འཇུག་པ་དང། གླང་གཅིག་ཁྱིམ་ན་འདུག་པ་དང། གླང་གཅིག་ཞིང་ཐོག་ན་འདུག་པས་ཞིང་རྨོར་འདོད་པ་ལ་གསུངས་པར་ཐལ་བར་
འགྱུར་རོ། །ཆོས་མི་མཐུན་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་གྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་མེད་ན་ནི་མི་སྐྱེ་ལ། གཉིས་ཀ་ཡོད་ལ་སྐྱེད་པ་དེ་གཉིས་ནི་དེ་སྐྱེད་པ་ལ་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་དང་རྣ་བ་གཉིས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་མེད་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་
པ་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་ལ། དེ་གཉིས་ཡོད་ན་སྐྱེ་བ་དེ་སྐྱེད་པ་ལ་མཐུན་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དེ་གཉིས་ཀྱང་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་མེད་ན་ནི། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཆོས་ཉིད་ལ་གསལ་བར་མི་སྐྱེ་ལ་གཉིས་ཀ་ཡོད་ན་སྐྱེ་བ་རང་བཞིན་གྱི་
གཏན་ཚིགས་སོ། །དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཆོས་ཀུན་བགྲོ་བ་ལས། མཉམ་པར་གཞག་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །མཉམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་གཞན་མེད་དོ། །རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས་ཀྱང། སེམས་རྩེ་

[252A]༄༅། །གཅིག་པ་ལས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་གང་དོན་དང་མ་ཕྲད་པར་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅིག་འབྱུང་བ་དེ་ནི་རྟོག་བཅས་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དུ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ལ་རྒྱབ་ཀྱི་མིར་སྣང་བ་
རྟོག་བཅས་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ཤེས་པ་འདི་ཡང་ཆོས་ཉིད་དང་མ་ཕྲད་བཞིན་དུ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་འབྱུང་བས་རྟོག་བཅས་ཡིན་ཏེ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ནི་ཡོད་མེད་གང་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཅིའི་རྣམ་པར་ཡང་མ་བྱུང་བ་ཅིག་དགོས་ཏེ། དེས་སྤྱི་རྣམ་པ་བསྒོམ་
ཟེར་བ་ནི་བརྗོད་པ་དང་འབྲེལ་རུང་བའི་རྟོག་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བས་དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་བསྒོམ་པ་བྱ་བར་འགྲོའོ། །ཡང་ན་བྱིས་པ་ཆུང་ངུའི་ཤེས་པ་དང་འདྲ་བར་རྣལ་འབྱོར་པས་ཆོས་ཉིད་བསྒོམ་པ་ཐ་སྙད་འདོགས་མི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་རྟོག་བཅས་བསྒོམ་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཆོས་
ཉིད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མཐོང་མི་སྲིད་པས་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་སྨྲས་པ། འོ་ན་ནི་རྟོག་བཅས་དང་རྟོག་མེད་གཉིས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་མ་འབྱུང་སྟེ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ལོག་ན་ཁྱབ་
པ་ཡང་བསྡོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། རྣལ་འབྱོར་པས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། མེད་པ་ལས་གང་གིས་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། རོ་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མེད་པར་ཁས་མི་ལེན་པ་སྐྱོན་འདོགས་
སམ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཡོད་ན་རྟོག་བཅས་ཡིན་ནམ་རྟོགས་མེད་ཡིན། དེར་སྨྲ་མི་འདོད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གནས་སྐབས་དེ་བསྟན་པར། །བྱ་མིན་ཞེས་བྱ་རྐང་བརྐྱང་སྟེ། །གྲགས་པས་དད་པ་བསྐྱེད་པ་ཡི། །དད་ལྡན་རྣམས་ལ་མཛེས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བས་སུན་དབྱུང་ངོ། །འོན་ཏེ་རྟོག་པ་དང་
བཅས་པའམ་རྟོག་པ་མེད་པར་བརྗོད་དུ་མི་འདོད་དོ། །ཤེས་པ་དཔེར་ན་མདའ་སྒྲོ་བྱི་བ་འདྲ་བ་བརྐྱང་བ་ཟོར་མཐོ་བ་ཅིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ། རྟོག་བཅས་མ་ཡིན་རྟོག་མེད་མིན། །རྣམ་པས་ཉེ་བར་མ་བསྒོམས་ཤིག་སྔ་ན་བས་ནི་ཟོར་མཐོ་བའི། །ཤེས་པ་ཡང་དག་ངེས་པར་གནས་

[252B] །ཁ་ཅིག་ན་རེ་དེ་ལྷག་མཐོང་གི་གནས་སྐབས་ན་གསལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་མེད་པ་ལ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། འོ་ན་ཞི་གནས་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་འདྲ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡོད་མེད་དུ་འཇུག་ལ། ལྷག་
མཐོང་གི་ནི་དེ་གཉིས་གང་ལ་ཡང་མི་འཛིན་པ་མི་འདྲ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་འདོགས་པ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟོག་ཅེས་བཏགས་པ་དང་འདྲའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེས་དང་པོ་ཡན་ཆད་ནི་མི་རྟོག་པ་བསྒོམ་པ་ཡིན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་མན་ཆད་ནི། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ་
དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཤིང་གཉིས་དྲུད་པ་ལས་མེ་བྱུང་ནས་ཤིང་ཉིད་སྲེག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཉིད་ལས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའི་མེ་བྱུང་ན། གཙུབ་ཤིང་གཙུབས་པའི་མེ་བཞིན་དུ་རྟོག་པའི་
ཤིང་སྲེག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཀྱང། སེམས་ཙམ་ལ་ནི་རབ་བརྟེན་ནས། །ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་མི་རྟོག་གོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་གནས་དང། །སེམས་ཙམ་ལས་ཀྱང་བཟླ་བར་བྱ། །སེམས་ཙམ་ལས་ནི་འདས་ནས་སུ། །སྣང་བ་མེད་ལས་འདའ་
བར་བྱ། །སྣང་མེད་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །དེ་ཡིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐོང། །ཞི་བ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གནས། །སྨོན་ལམ་དག་གིས་རྣམ་པར་སྦྱངས། །ཡེ་ཤེས་དམ་པ་བདག་མེད་པར། །སྣང་བ་མེད་པར་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་དེ་དག་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་
རབ་རིམ་གྱིས་བསྒོམ་པ་ཡིན་གྱི། ཅིར་ཡང་མི་རྟོག་པར་བསྒོམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ལྟར་ཁ་ཅིག་ཡང་མི་རྟོག་པ་བསྒོམ་ཟེར་བ་ནི། སྟོན་མོན་མུན་གྱི་རྗེས་སུ་སློབ་པ་ཡིན་ཏེ། རིམ་གྱིས་འཇུག་པའི་བསྒོམ་ལུགས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གཟུངས་འགྲེལ་ལས། བསྒོམ་པའི་རིམ་པས་ནི་མི་རྟོག་པ་
སྐད་དུ་གསུངས་པ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ས་དང་པོ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་སྤྲོས་པའི་རེ་བཅད་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། ལས་དང་པོ་ནི་ཅིར་ཡང་མི་རྟོག་པ་ལ་བློ་གནས་མི་སྲིད་དོ། །དེ་སྐད་དུ། བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་ཐ་མར་མཛད་པ་ལས། ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་

[253A]༄༅། །པ་ལས། གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་ན་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཅི་ཞིག་ལ་དམིགས་དགོས་ཏེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་གློ་བུར་དུ་དམིགས་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་མེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོག་པར་འགྱུར། གཉེན་པོ་གང་གིས་ནི་
ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར། །བསམ་གཏན་བཞི་པོ་མ་ཐོབ་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སེམས་ནི་འགག་པར་འགྱུར་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། རེ་ཞིག་དང་པོར་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་བསྒོམ་མོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ནི་བདེན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་ལ་
སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་ཀྱང། དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་འདོད་པས་ཡང་དག་སོ་སོར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ལྷག་མཐོང་ལ་ཐོག་མར་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། དེས་མཚན་མ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འོན་ཀྱང་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་དོ། །སོ་སོར་
རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་ཡོད་དེ། ཞི་གནས་གྲུབ་ནས་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པ་དང་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཟེར་བ་དང། མི་རྟོག་མི་འབྱེད་མི་ཚོལ་མི་ཚོལ་བ་བྱེད་པའི་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ལ་ཟེར་བ་དང། མི་རྟོག་མི་འབྱེད་མི་ཚོལ་མི་འགྱུར་མི་གཡོ་བ་ལ་
བྱའོ༑ །དེ་ལ་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། གལ་ཏེ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་སོ་སོར་རྟོག་སོ་སོར་དེ་རྟག་གལ་ཏེ་སྒོམ་བྱེད་ན། །དེ་ཉིད་མྱ་ངན་འདས་ཐོབ་འབྲས་བུའི་རྒྱུ། །རྒྱུ་གཞན་གང་ཡིན་དེས་ནི་ཞིར་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་
དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལས། དེ་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང། སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཐོབ་ནས་དེ་ཉིད་ལ་གནས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྤངས་ནས་ཇི་ལྟར་བསམ་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ནང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །མོས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་
འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་དེ་དག་ལ་ཤེས་བྱའི་དོན་དེ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང། ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པ་དང། བཟོད་པ་དང། འདོད་པ་དང། བྱེ་བྲག་འབྱེད་པ་དང། ལྟ་བ་དང་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་

[253B] །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་འཇུག་པའི་གཟུངས་ཀྱི་འགྲེལ་བ་ལས་ཀྱང་བསྡུས་པའི་དོན་བདུན་པའི་སྐབས་སུ་དེར་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་མཚན་མ་སྣང་བ་ལ་སེམས་བཞག་ནས་བྱིང་བ་དག་རྒོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཞི་བར་བྱས་ཏེ་ཞི་གནས་བསྒྲུབ་ལ་ཡང་དག་པར་སོ་
སོར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དེས། མཚན་མ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྤོང་ངོ། །དེར་ཡང་ཇི་སྐད་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དོན་ལ་ངེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་བསྒོམ་པའམ་འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་མེད་པར་སོ་སོར་བརྟག་པའམ། བདག་དང་གཞན་དང་གཉིས་ཀ་ལས་
མི་འབྱུང་བར་དཔྱད་པའམ། ཆ་ལ་སོ་སོར་བརྟག་པའམ། མདོར་ན་ཇི་ལྟར་རྟོག་པས་ཀྱང་རུང་སྟེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ངེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ཆོས་མེད་པ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དགོངས་སོ། །ཞེས་དེ་ཉིད་ལས་གསུངས་སོ། །མི་རྟོག་
མི་འབྱེད། མི་འཚོལ། མི་འགྱུར། མི་གཡོ་ཞིང། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པའམ། རྟོག་པ་ཙམ་ལ་ལྷག་མཐོང་དང་པོ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་འཕགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་ཅིང་སེམས་པ་མེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་བསགས་པའི་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་
པ༑ འཇམ་དཔལ་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཆོས་གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པ་གང། ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཐ་དད་པར་ཡང་མི་བགྱིད་གཅིག་ཏུ་ཡང་མི་བགྱིད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འགྱུར་
བ་མ་མཆིས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་མ་མཆིས་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ། བདག་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའམ། །འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་མི་
སེམས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཆོས་གང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའམ། འཕགས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དད་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་ནས། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ལགས་ཏེ། ཆོས་

[254A]༄༅། །གང་ལ་ཡང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་བགྱིད་མི་མཉམ་པར་ཡང་མི་བགྱིད། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་ནི་མི་མཉམ་པའོ་ཞེས་རྟོག་པར་མི་བགྱིད། འཕགས་པའི་ཆོས་ནི་མཉམ་པའོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བགྱིད་དོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དམིགས་པ་གང་མཉམ་
པའམ། མི་མཉམ་པར་བགྱིད་པ་དེ་ལ་མི་དམིགས་པའི་སླད་དུའོ། །གང་གི་མཉམ་པའམ་མི་མཉམ་པར་བགྱིད་པ་དེ་ཡང་དགེ་སློང་དེ་ལ་མ་མཆིས་སོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དགེ་སློང་ནི་བདག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་གོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རྣམ་
པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུངས་འགྲེལ་དེ་ཉིད་ལས། བསྡུས་པའི་དོན་བརྒྱད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་དག་པའི་དོན་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་སྐྱེ་ཞིང་རང་རིག་པ་དང། བདག་ཉིད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་ན། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་ངོ་ཞེས་
བསྟན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་འོད་སྲུངས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་ཡོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་འགྲུབ་བོ། །འོན་ཏེ་ཉི་ཁྲི་སྣང་བ་ལས། མཐའ་མ་མཐོང་བའི་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་
གསུངས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་དྲང། དེ་ཡང་མཐའ་མ་མཐོང་ནས་ཕྱིར་ལོག་སྟེ་ད་ཅིའི་སར་འདུག་པ་བཞིན་དུ། སོ་སོར་བརྟགས་ནས་མ་མཐོང་བས་ཡང་སོ་སོར་རྟོག་ཅེས་གསུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཡང་ལྟར་འགྲོ་བྱ་བར་འགྱུར་གྱིས། ད་ཅིའི་སར་འདུག་ཅེས་མི་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་སྐད་དུ། དཔེར་ན་
བྱ་དེ་རྒྱ་མཚོའི་མཐའ་བལྟས་པས་མ་མཐོང་སྟེ་འགྲོ་ས་མེད་ནས་འདུག་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་ནས་མ་མཐོང་བ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་གྲོགས་བྱས་ནས་དེ་ལས་མི་གཡོ་བར་ལྷན་ནེ་ཡོད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཙུབ་ཤིང་
གིས་གཙུབས་པའི་མེས་བསྲེགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་གཙུབས་པས་མེ་ལམ་གྱིས་འབར་བས་བསྲེགས་པ་བཞིན་དུ་བརྩལ་ཕྱེ་བརྟགས་པས། དེའི་འཕྲོ་ཁོ་ནས་ཡེ་ཤེས་ལྷག་གིས་སྐྱེས་ཞེས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ས་ལས་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་རྟོག་པ་ལ་

[254B] མཉམ་ན་ཇི་སྲིད་ནུས་ཀྱི་བར་དུ་འདུག་པ་ལས་འབད་པ་དང། བསྒྲིམ་པ་དང། རྩོལ་བའི་སྒོ་ནས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་མེས་མེའི་བྱ་བ་བྱེད་འདོད་ཅིང་མེ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་གཙུབ་གཏན་གྱི་སྟེང་དུ་གཙུབ་ཤིང་གཙུབས་
ཏེ་དེ་མངོན་པར་གཙུབས་ཤིང་འབད་པར་བྱེད། སྒྲིམ་པར་བྱེད། །རྩོལ་བར་བྱེད་ན། དེས་འབད་པ་དང། སྒྲིམ་པ་དང། རྩོལ་བ་འདིའི་སྒོ་ནས་དང་པོ་ཁོ་ནར་གཙུབ་གཏན་ལས་དྲོད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དྲོད་དེ་ཉིད་མངོན་པར་འཕེལ་བ་ན་རྩེ་མོ་འབྱུང་ཞིང་དུ་བ་འཐུལ་བར་འགྱུར་རོ། །རྒྱ་ཆེར་མངོན་པར་འཕེལ་བར་གྱུར་
བ་ན་མེ་ལྕེ་མེད་པའི་མེ་འཕེལ་བར་འགྱུར། །མེ་བྱུང་མ་ཐག་ཁོ་ནར་མེ་ལྕེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །མེ་ལྕེ་འབྱུང་ཞིང་འབར་བ་དེས་མེའི་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་གཙུབ་ཤིང་འབད་པ་དང། བསྒྲིམ་པ་དང། རྩོལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན་དབང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལ་ཀུན་ཏུ་བརྟེན་ཅིང་གོམས་པར་
བྱེད། ལན་མང་དུ་བྱེད་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་དང་པོ་ཁོ་ནར་གཙུབ་གཏན་ནས་དྲོས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ནི་མེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་ཆོས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་བསྲེག་སྐྱེ་བའི་སྔོན་རོལ་དུ་འགྲོ་ཞིང་རྒྱུར་གྱུར་པའི་དྲོ་བར་འགྱུར་བ་དག་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་དྲོད་དེ་ཉིད་མངོན་
པར་འཕེལ་བ་ན་རྩེ་མོ་འབྱུང་བར་ལྟར་ན་རྩེ་མོ་དག་བལྟའོ། །ཇི་ལྟར་དུ་བ་འཐུལ་བར་འགྱུར་པ་དེ་ལྟར་ནི་བདེན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་རྣམས་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱ་ཆེར་མངོན་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ནས་མེ་ལྕེ་མེད་པའི་མེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་
མཆོག་རྣམས་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་མེ་བྱུང་མ་ཐག་ཁོ་ནར་མེ་ལྕེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། མེ་ལྕེ་འབྱུང་ཞིང་འབར་བ་དེས་མེའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན་གང་དག་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གིས་ཡང་དག་པར་ཟིན་པའི་སྟོབས་ལྔ་པོ་དག་མཇུག་ཐོགས་སུ་བྱུང་བ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྤྲོས་པ་མཐའ་
དག་དང་བྲལ་བ་ན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་མ་མཐོང་བ་མཐོང་བ་བྱུང་བས་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་རྩོལ་བ་དང། འབད་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ཙམ་ལ་སྲེག་ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་མ་མཐོང་བ་དེས་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་

[255A]༄༅། །བར་ངེས་པ་ཙམ་མ་བློ་གནས་པ་དེ་འཁྲུལ་མཉམ་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བས་སྲེག་ཅེས་བྱ་སྟེ། འོད་སྲུངས་ཀྱིས་ཞུས་པ་ལས། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པས་ཚིགས་པ་དང་འདྲ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་མེ་འབྱུང་བའི་མེས་སྲེག་པ་དང་འདྲ་བར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་
ཤེས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་གྲོགས་བྱས་ནས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་ལ་གོམས་པས་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པའམ། །ཅིར་ཡང་མ་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པ་ན་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་པ་ཙམ་ལ་བསྒོམ་མི་དགོས་ཏེ། དེ་དང་
བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ལངས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་འབྱེད་པ་དང་འཚོལ་བའི་ཤེས་པ་ཡང་རྟག་ཏུ་མི་འབྲལ་བར་བརྟེན་དགོས་ཏེ། འཕགས་པ་གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེ་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་སྦྱིན་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་དུ་མ་བྲལ་བ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ལང་
ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཤེས་རབ་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་མདོར་བཀའ་སྩལ་ཏེ། སེམས་ཙམ་པ་ནི་བབ་བརྟེན་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཞི་གནས་གྲུབ་ནས་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རིམ་གྱིས་ནམ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་བར་དུ་བརྟག་པ་ཡིན་གྱི། བརྟགས་ནས་ཆོས་ཉིད་རེ་མོས་བསྒོམ་པ་མ་
ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་དང་པོར་མཛད་པ་ལས། དེ་ལྟར་དམིགས་པ་ལ་སེམས་བརྟན་པར་བྱས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་བདག་མེད་པར་སྣང་བ་མེད་པས་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་བར་དུ་ལེགས་པར་བཤད་ནས། དེ་ལྟར་བསྒོམ་
པའི་རིམ་པ་འདིས་དེ་ཁོ་ན་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་དེས་ནི་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡིད་ཆེས་པར་གོམས་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཡིད་ཆེས་པས་དེའི་དོན་ལ་བསྒོམ་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་ལ་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱུང་ན་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཞི་བར་བྱའོ་ཞེས་
གསུངས་པས་ན། སྔར་ཞི་གནས་འབའ་ཞིག་བསྒོམ་པའི་སྐབས་སུ་བྱིང་རྒོད་ལ་སོགས་པ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་དོ་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་བསྒོམ་པ་འདི་ལ་ཡང་ཞི་བར་བྱ་དགོས་པའི་དོན་ཏོ། གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་

[255B] །བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྲལ་ཞིང་ཞེས་གསུངས་པས་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཤས་ཆེ་བ་དག་ལྷག་མཐོང་གི་ཤས་ཆེ་བ་དང། མི་དགའ་བ་དང། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཤེས་
པ་དང་ཡང་བྲལ་བར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་འཇུག་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཞེས་གསུངས་པས་ནི། རྩོལ་མ་བྱས་ཀྱང་ལྷན་ནེ་གནས་ཞེས་གསུངས་པའོ། །ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་འཇུག་པའི་ལམ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་
ནི་གཉིས་ཀ་ཆུང་ཡང་མཉམ་པར་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་ཡོད་པས་གདགས་སུ་འདོད་དེ། །རེ་ཞིག་སྐབས་དེར་རྩོལ་བ་མི་བྱ་ཞེས་གསུངས་པའོ། །དེའི་ཚེ་ཇི་སྲིད་དུ་ནུས་པ་དེ་སྲིད་དུ་མོས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས། །མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པས་ནི། འཕགས་པ་ཤིན་ཏུ་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མངོན་དུ་མ་གྱུར་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལ་ངེས་པ་སྐྱེས་ཤིང། དེ་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ན་མོས་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་གོམས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ནས་ཡང་མོས་པ་སྒོ་ནས་ཅིར་ཡང་མི་རྟོག་པ་བསྒོམ་
པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རིམ་གྱིས་བསྒོམ་ནས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པར་བྱས་ནས་ཡང་མོས་པའི་སྒོ་ནས་བསྒོམ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བཅུ་གཉིས་སུ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་དང། དྲོད་དང། རྩེ་མོའི་གནས་
སྐབས་སུ་ཕྱི་གཟུང་བའི་ཡུལ་སྤོང། །བཟོད་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་གནས་སྐབས་སུ་ནང་འཛིན་པའི་སེམས་སྤོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་དྲང་ཞེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཙམ་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་
བསྒོམ་ཡང་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྟོག་པ་རགས་རིམ་གྱིས་འབྲེལ་ཏེ། དེ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཆོས་ཉིད་རིམ་གྱིས་བསྒོམས་ན་ནི་རིམ་གྱིས་འབྲེལ་བར་རིགས་ཀྱི་ཅིག་ཅར་དུ་བསྒོམས་པས་ཆོས་ཅན་སྤངས་རྒྱུ་རིམ་གྱིས་འབྲལ་བ་མི་རིགས་ཏེ། ཅིག་ཅར་དུ་སྤོང་བ་རིགས་སོ་ཞེ་ན་

[256A]༄༅། །འོ་ན་ས་དང་པོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པའི་བསྒོམ་པས་སྦང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་དུས་གཅིག་ཏུ་སྤོང་བའི་རིགས་སོ། །དེ་ནི་གོས་ཀྱི་དྲི་མ་དང་འདྲ་སྟེ་རགས་རིམ་གྱིས་སྤོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དུས་གཅིག་ཏུ་སྤོང་མི་ནུས་སོ་ཞེ་
ན༑ དེ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་འཇུག་པའི་གཟུངས་ལས་ཀྱང། རང་བཞིན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། གཉེན་པོ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། དེ་ཁོ་ན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། འཐོབ་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་མ་དང། བཞི་རིམ་གྱིས་སྤོང་བར་གསུངས་
པ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཞི་གནས་གྲུབ་ནས་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནམ་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་བར་དུ་བརྟགས་པ་ལ། དེའི་དོན་ལ་མི་རྟོག་པར་བསྒོམ་མོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས་མཚན་མ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་བསྡུས་པའི་དོན་
བདུན་པའི་སྐབས་སུ་ཞི་གནས་གྲུབ་ནས་རང་བཞིན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་མ་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་དེ་ནས་དེ་སྤོང་བ་ན་བརྒྱ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་དག་འདི་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྟོག་པ་བྱུང་ན། དེ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་
ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་སྐབས་སུ་བཞི་ག་ལ་ཡིད་ཆེས་ན་ཡང་དེ་ནས་བསྒོམ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡིད་མ་ཆེས་ན་འཐོབ་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་སྤང་བ་ཡིན་པར་དེ་ཉིད་ལས་ས་ལ་སོགས་པ་
ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་མ་ལ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་འདི་དག་ནི་ལས་དང་པོའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཁོ་ནའི་སྟེ། ས་ལ་ཞུགས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཚན་མ་བཞི་ཅར་མ་གྲུབ་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་དོན་བསྒོམ་པའི་དབང་དུ་
མཛད་ནས། དེ་ནས་རྣལ་འབྱོར་པ་མོས་པའི་དབང་དང། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པར་རྟོག་པའི་མཚན་མའི་དྲ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ལ། རྟོག་པ་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་དང་འབྲལ་བ་བརྗོད་པ་མེད་པར་རོ་གཅིག་པའི་ཡིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མོས་ནས་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པར་ཤིན་ཏུ་

[256B]
ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། སྤྲོས་པ་ཕྱོགས་རེ་བཅད་ནས་བསྒོམ་ཞེས་བྱ་བའམ། ལས་དང་པོ་བ་ཅིར་ཡང་མི་རྟོག་པ་བསྒོམ་པ་ནི་མ་བསྟན་ཏོ། །བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་བར་དུ་མཛད་པ་ལས་ཀྱང། དེ་ནས་ཞི་གནས་གྲུབ་ནས་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། འདི་སྙམ་དུ་བསམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་
བ་ནས། ཤེས་རབ་མཆོག་གི་བསམ་གཏན་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་བསྟན་ནས་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་དེ་ལྟར་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ། དེ་ཁོ་ན་ལ་ཞུགས་པ། དེ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱ་བ་བལྟ་བར་བྱ་བ་གཞན་མེད་པས་རྟོག་པ་
དང༑ དཔྱོད་པ་དང་བྲལ་བ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བསྒོམ་ཞིང་འདུག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེར་ཡང་སྤྲོས་པ་ཕྱོགས་གཅིག་བཅད་པ་ལ་བསྒོམ་པ་ཡང་
གསུངས་ལ། ལས་དང་པོ་པ་ལ་མི་རྟོག་པར་བསྒོམ་པ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ས་དང་པོ་པ་མེ་ལ་ཚེ་ཐུན་ཕྱེད་ལ་སོགས་པ་ལས་གནས་མི་ནུས་པ་ནི་མི་སྲིད་དོ། །བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་ཐ་མར་མཛད་པ་ལས་ཀྱང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་ནས་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་
ཀྱིས་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཇི་སྲིད་དུ་མདུན་དུ་བཞུགས་པ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་མཐོང་བར་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་བསམ་གཏན་བྱའོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་གཟུགས་བརྙན་བྱོན་པ་འམ། བཞུད་པ་ལ་རྟོག་པས་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་
ལ་སོགས་པ་གསུངས་ནས། དེ་ནས་དེའི་དོན་ལ་བསྒོམ་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བའོ། །ཞེས་དཔྱད་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་བརྗོད་པ་མེད་པ་དང་གཅིག་ཏུ་གྱུར་བའི་ཡིད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་བསྒོམ་ཞིང་ཇི་སྲིད་འདོད་པའི་བར་དུ་འདུག་པར་བྱ་བ་ལ་

[257A]༄༅། །སོགས་པ་གསུངས་པ་དང། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཞི་གནས་གྲུབ་ནས་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ནས་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་ནས། དངོས་པོ་མཐའ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་
མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་མཆོག་གི་བསམ་གཏན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ནས། དེ་བསྒོམ་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་ལྟར་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཞུགས་པས་བལྟ་བར་བྱ་བའམ། བརྟག་པར་བྱ་བ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔྱོད་པ་མེད་ཅིང་བརྗོད་པ་མེད་
པ་དང། ངང་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡིད་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཁོ་ན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་ངེས་པར་གཟུང་ཞིང་འདུག་པར་བྱའོ། །དེར་གནས་ནས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་མི་གཡེང་བར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ཞི་
གནས་ལ་གནས་ནས། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལྷག་མཐོང་སོ་སོར་རྟོག་པ་དེས་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་དམིགས་ནས། དེའི་དོན་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་ཡང་མི་རྟོག་པར་ངེས་པར་གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཟུང་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྤྲོས་པ་ཕྱོགས་རེ་ལ་བསྒོམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ལས་
དང་པོ་པ་རྟོག་པ་དང་ཚོལ་བ་ལས་མི་རྟོག་པའི་བསྒོམ་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང། །དེ་ཙམ་གྱིས་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཤས་ཆེ་ཆུང་ལ་སོགས་པ་ཡང། ཡང་དང་ཡང་དུ་བཅོས་ལ། དེ་ལྟ་བུ་དེས་ཀྱང་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ལ་སོགས་པ་ལས་གནས་མི་ནུས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་
དང་པོ་པ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བ་ཡང་མི་རྟོག་པ་བསྒོམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བདུན་བརྒྱ་པ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་མི་འཇུག་གམ་ཞེས་གསུངས་པ་དང། འཇམ་དཔལ་གྱིས་
གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་མི་འཇུག་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བདག་སྔོན་ལས་དང་པོ་པའི་ཚེ་ན་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །ད་ལྟར་ནི་བདག་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལགས་

[257B] །ཞེས་དཔེ་དང་བཅས་ནས་གསུངས་སོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསམ་པ་ལས་འདས་པའོ། །བསམ་པ་ལས་འདས་
པ་ནི་བསམ་དུ་མེད་པའོ། །ཞེས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ལས་གསུངས་སོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་འཇུག་པའི་གཟུངས་ལས་ཀྱང། མཚན་མ་སྤོང་བའི་ཐབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། གང་རྣམ་པར་མ་བརྟགས་པ་དེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དབྱིངས་
སོ༑ །ཞེས་དཔྱོད་ན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་དཔྱོད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྟོན་མུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅིག་ཅར་འཇུག་ཅེས་བྱ་སྟེ། གང་ཅིག་ཅར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལེགས་པར་
རྟོག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་སྤངས་ནས་ཅིར་ཡང་མི་རྟོག་པར་བསྒོམ་པ་ཙམ་བྱེད་པ་ཡིན་པར་སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་བསྟན་ཏོ། །ཐབས་མི་སྟོན་པ་ནི་གཞན་དུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་གྱི། སོ་སོར་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་སོང་ནས་ཅིར་ཡང་མི་རྟོག་པ་
ནི་རིམ་གྱིས་འཇུག་པ་ཡིན་པར་སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གོང་དུ་སྨོས་པ་བཞིན་ནོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་གློ་བུར་དུ་དམིགས་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་
གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། ཡུན་རིང་པོ་མ་ལོན་པས་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མི་སྐྱེ་ཞེས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གཞན་དག་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ། གང་དང་གང་ལེགས་པར་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་དེ་དག་ནི་དམིགས་
པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་སྣང་བ་གང་ཞིག་ལེགས་པར་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པས་ཆུར་དམིགས་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་འདི་ཡང་རྣམ་པར་མ་ཡེངས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་

[258A]༄༅། །རྟོག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ། །དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་སྒོམ་པར་བྱེད་མོད་ཀྱི། །དེ་ནི་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་འཇིག་མི་བྱེད། །དེ་ཡིས་ཉོན་མོངས་ཕྱི་
ནས་རབ་ཏུ་ལྡང། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་དང་གང་མ་ཡེངས་པར་ལེགས་པར་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དེ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་མཐོང་བ་གང་ཞིག་མ་ཡེངས་པར་གྱེན་ལ་འགྲོ་བར་སྣང་བ་འདི། །མཐའ་འྒྲོའམ། དབུས་
འྒྲོའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་མ་ཡེངས་པར་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཆུར་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུའོ། །ལས་དང་པོ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་འདི་ཡང་ཞི་གནས་ལ་གནས་ནས་འདི་ཡང་དག་པར་གཅིག་ཡིན་ནམ། །དུ་མ་ཡིན། ཞེས་ལེགས་པར་རྟོག་པ་སྔོན་
དུ་འགྲོ་བས་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེ་སྐད་དུ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། ལྷག་མཐོང་གིས་བརྟགས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་འཇུག་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ལང་ཀར་
གཤེགས་པ་ལས། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གང་གི་ཕྱིར། བློས་རྣམ་པར་བརྟགས་ནས་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མི་རྟོག་སྟེ། དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གླང་གི་རྭ་ཡང་རྡུལ་
ཕྲ་མོར་བཤིག་ན་མི་འདུག་གོ། །རྡུལ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོར་བཤིག་ནས་རྡུལ་ཕྲ་མོའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་གནས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་རྣམ་པར་རོལ་པ་ལས་ཀྱང། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། །བུ་མོ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཡིན། བུ་མོས་སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་ཀྱང་དམིགས་པ་ལགས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། གལ་ཏེ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་སོ་སོར་

[258B] །སོ་སོར་དེ་དག་གལ་ཏེ་སྒོམ་བྱེད་ན། །དེ་ཉིད་མྱ་ངན་འདས་ཐོབ་འབྲས་བུའི་རྒྱུ། །རྒྱུ་གཞན་གང་ཡིན་དེས་ནི་ཞིང་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྒོམ་པའི་རིམ་པ་ཐ་མར་མཛད་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་སོར་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་སོང་ནས་ཡིད་
ལ་བྱ་བར་ནུས་པ་དང། དམིགས་པ་མེད་པར་ནུས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་སྐད་དུ། དེ་ལྟ་བས་ན་དམ་པའི་ཆོས་ལས་དྲན་པ་མེད་པ་དང། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་འབྱུང་བ་དེ་ཡང། ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། གང་གི་
ཕྱིར་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱི་དྲན་པ་མེད་པ་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་ནུས་སྲིད་ཀྱི། གཞན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་བས་གང་གི་ཚེ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་ན། དོན་དམ་པར་ན་དུས་གསུམ་དུ་ཆོས་སྐྱེས་པ་གང་ཡང་མ་
མཐོང་བ་དེའི་ཚེ། ཇི་ལྟར་དྲན་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་དང་པོར་མཛད་པ་ལས་ཀྱང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ལག་གིས་བཟུང་སྟེ་ཤིན་ཏུ་ཆ་ཕྲ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚོན་གྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ལོག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་
པའི་ས་བོན་གྱི་ཟུག་རྡུ་སེམས་དེ་ལ་ཡོད་པ་བསལ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་རྩ་བ་ནས་ཕྱུང་བའི་ཤིང་དག་ས་ལ་མི་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་རྩ་བ་མེད་པས་ན་ལོག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སེམས་དེ་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བསམ་གཏན་བཞི་མ་ཐོབ་པའི་ཞེས་གསུངས་
པ་དེ་ཡང་ཕ་རོལ་པོ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་དུས་སུ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ། གདོན་མི་ཟ་བར་ཅི་ཞིག་ལ་དམིགས་དགོས་ཏེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཤེས་པ་རྒྱུ་མེད་པར་དམིགས་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་
ན་ནི༑ དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོག་པར་འགྱུར། །གཉེན་པོ་གང་གིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྣལ་འབྱོར་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པས། དེའི་ལན་དུ་ཕ་རོལ་པོ་བརྒྱ་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་

[259A]༄༅། །ཤེས་མེད་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་ཟེར་བ་དང། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཡོད་བཞིན་དུ་ཡུལ་ལ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་བས་སྐྱོན་དེ་མ་ངེས་སོ་ཞེས་ཟེར་དུ་དོགས་ནས། ལན་དུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡིན་ཡང་བསམ་གཏན་བཞི་པ་མ་ཐོབ་པར་
ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དགག་པར་མི་ནུས་ལ། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་འཕགས་པས་ནུས་ཀྱི། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་མི་ནུས་པས་དེ་སྐད་སྨྲས་པས་ཅི་ལ་ཕན་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོའི་
སྐྱེ་བོ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྔོན་དུ་སོང་ནས་ལེགས་པར་བརྟགས་ཀྱང་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཟུག་པོའི་བློས་མི་དཔྱོད་པར་རེས་འགའ་ནི་ད་ལྟར་དམིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་མི་སྲིད་དེ་ཞེས་ཁུངས་འདྲེན་པར་བྱེད། །རེས་འགའ་ནི་ཅིར་ཡང་མི་རྟོག་པར་མ་
སྒོམས་ཤིག་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། མཁས་པའི་སེམས་འཕྲོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྟགས་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མཉམ་པར་གཞག་པ་དང། ལགས་པའོ། །
དེ་ན་ཁ་ཅིག་ན་རེ་མཉམ་པར་གཞག་ཙམ་ན་ལུས་ཕྱོགས་རེ་ལ་སོགས་པ་ཧ་ཅང་ཟ་བ་དང། གཡའ་བ་དང། འཛག་པ་དང། རྩུབ་པ་དང། འདར་ཞིང་གཡོ་འཕར་བ་དང། དྲོ་བ་དང། གཏིང་དུའམ། གྱེན་དུ་བཏེག་པ་ལ་སོགས་པ་དང། སེམས་ཀྱིས་དགའ་བ་ཙམ་
ལྷག་མཐོང་གི་རྟགས་སུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་ལོག་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ཏེ། ཞི་གནས་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་ཐོས་པ་དང། གཟུགས་མཐོང་བ་དང། འོད་ལ་སོགས་པ་དང། ཟས་སྟོབས་པ་ལ་ངོ་མཚར་དུ་འཛིན་པ་དང། ཁ་ཅིག་ནི་དྲི་མ་རགས་པ་
གསུམ་དང་མ་བྲལ་བར་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་ཞལ་མི་མཐོང་ན་ལོ་དང་ཟླ་བ་ཙམ་ལོན་མ་ཐག་ཏུ་འཕགས་པས་ལུང་སྟོན་པ་དང། བྱིན་གྱིས་བརླབས་སུ་རེ་བ་དག་ནི་བདུད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའི་ཕྱིར་ལོག་པར་རྟོག་པའོ། །ལངས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཁ་ཅིག་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་མཐོང་ཞེས་ཟེར་

[259B] འདུས་པ་དང་གཉིས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་དང། ལངས་པའི་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པ་མེད་པར་སྐྱེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། བྱིས་པ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་བསམ་
གཏན་དང། དོན་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱིས་བརྩོན་བྱས་ན། །ཉི་མ་ཟླ་བའི་གཟུགས་འདྲ་དང། །འོད་དང་པདྨོ་འདྲ་བ་དང། །རི་མོ་ནམ་མཁའི་མེ་འདྲ་མཐོང། །མཚན་མ་སྣ་ཚོགས་དེ་དག་ནི། །མུ་སྟེགས་ཅན་
ལམ་ཁྲིད་པར་བྱེད། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྣམ་སྤོང་ཤིང། །སྣང་བ་མེད་པར་ནམ་གྱུར་པ། །དེ་ཚེ་སངས་རྒྱས་ལྷ་ཡི་ཕྱག་ཐམས་ཅད་ཞི་ནས་བྱུང་བ་ཡིས། །དེ་ཡི་མགོ་ལ་ཉུག་མཛད་དེ། །ཡང་དག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ལྟས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བསླབ་
པ་བསྲུང་བར་འདོད་པས་ལྐུགས་པ་བཞིན་དུ་བྱ་ཞིང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འདོད་པས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་དུས་སུ་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་བསླབ་ཅིང་ལངས་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་དག་པའི་ངོ་བོས་སྟོང་པའི་ཕྱིར། རྨི་ལམ་སྣང་བ་དང་འདྲ་བ་ལ་བསླབ་
དགོས་པས། ཤིན་ཏུ་དབེན་པའི་སྐབས་སུ་དེ་ལ་མོས་པ་བརྟེན་པོ་འབྱུང་ན་ལམ་དུ་ཞུགས་པའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །མ་ནོར་ལམ་རྟགས་གཞན་དག་ནི། །སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་ལ། །དེ་དག་རིམ་གྱིས་བསྟན་པར་བྱ། །བར་སྐབས་ཀྱི་ནི་ཚིགས་བཅད་ཡིན། །དམིགས་པ་དང་ནི་ཤེས་པ་ལ།།
ལོག་རྟོག་སུན་དབྱུང་མདོར་བསྟན་དང། །རྟགས་ལ་ལོག་རྟོགས་སུན་དབྱུང་གིས། །བསྒོམ་ལ་ལོག་རྟོག་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །དེ་ལ་རང་གི་ཕྱོགས་སྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་ནི་ཞེན་པ་མི་སྐྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་དག་ལ་ནི་
ཕྱོགས་མེད་པ། །དེ་ལ་གཞན་ཕྱོགས་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་འབྱུང་བའི་རྗེས་སུ་སློབ་པས་སོ། །འོན་ཀྱང་གང་ཞིག་བསྒྲུབ་བྱ་གང་དང་འབྲེལ་པའི་རྟགས་དྲན་ཞིང་འབྲེལ་པའི་རྗེས་ལ་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནི་རྟོག་བཅས་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དུ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲེལ་པ་དྲན་པའི་

[260A]༄༅། །རྗེས་ལ་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་མེར་སྣང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་རྟགས་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲེལ་པ་དྲན་པའི་རྗེས་ལ་སྐྱེས་པས་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །གང་
རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དེ་ནི་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་མེ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པ་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དོན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་དཔྱོད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་འདི་ཡང་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་
ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཤེས་པའི་བསམ་པས་གང་ཡང་ཁས་མི་ལེན་པས་གོང་དུ་སྨོས་པའི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་སེལ་ཏོ། །ལངས་པའི་ཤེས་པས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ནི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་རྟོག་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་དང། ཡོད་
པ་དང་མེད་པའི་བརྗོད་པ་དང་འདྲེར་རུང་བ་ཙམ་དང་ཧ་ཅང་ཆེས་སྤྱིར་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་མི་ངེས་པས་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་དང། དེ་ཙམ་ལ་ཡུལ་གསལ་ཞེས་བྱ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་དང། རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་ཡོད་པས་ན་ཀུན་
བརྟགས་བསྒོམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གོང་དུ་སྨོས་པ་ཕལ་ཆེར་བརྗོད་དུ་འདོད་དེ། འདིར་མངས་ཀྱིས་དོགས་ནས་མ་བྲིས་སོ། །མཉམ་གཞག་ལངས་པའི་ཤེས་པ་ཡིས། །ཚུལ་གཉིས་མཚོན་ཆ་གཟུང་ནས་ནི། །རིགས་པའི་ལག་གིས་འདེབས་བྱེད་པ། །ལོག་
རྟོག་སྤངས་ནས་ལྷག་མཐོང་སྐྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །བདག་ནི་ཤིན་ཏུ་དམུས་ལོང་བས། །ལྷག་མཐོང་སྐྱེད་ཐབས་ཟབ་མོའི་དོན། །མི་རིགས་བཟོད་གསོལ་བདག་གིས་འདི། །སློབ་མས་ལྷག་མཐོང་བསྐྱེད་ཕྱིར་བྱས། །དགེ་
བ་འདི་ཡིས་དང་པོའི་ལས་ཅན་ཀུན། །ཧ་ཅང་མི་མཐོ་མི་དམའ་རྒྱུ་འབྲས་སྟོན། །ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་ཞིང་མི་བསྙེམས་ཆོས་ཉིད་བསྒོམ། །མ་ནོར་ལམ་ཞུགས་དྲོད་སོགས་སྐྱེ་བར་ཤོག་ལྷག་མཐོང་སྐྱེད་པའི་ཐབས་ཅུང་ཟད་བྲིས་པ་རྫོགས་སོ།། །།


