
[189B] །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨ་བཧི་ས་མ་ཡ་པ་ལང་ཀཱ་ར་བྲྀཏྟི་ཀཱིརྟི་ཀ་ལ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་གྲགས་པའི་ཆ་ཞེས་བྱ་བ། འཕགས་པ་འཇམ་དཔའ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་
འཚལ་ལོ། །འཕགས་པ་བྱམས་པས་རྣམ་མཛད་པ། །སངས་རྒྱས་ཡུམ་གྱི་དོན་ཀུན་ནི། །སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་ལེའུ་བྱས། །ཐོས་ཤིང་རྣམ་པར་བསམས་ནས་ནི། །གཞན་ལ་ལན་མང་བཤད་གྱུར་ཀྱང། །དོན་རྣམས་བསྐྱེད་པའི་འཇིགས་པས་བརྩམས། །དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་
འདས་འཕགས་པ་བྱམས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཐའ་དག་གི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་མཛད་པར་བཞེད་ནས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་རྒྱུར་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་བླ་མ་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་བཅོམ་
ལྡན་འདས་མ་ཉིད་ལ་ཐོག་མར་རེ་ཞིག་ཕྱག་འཚལ་བ་གསུངས་པ། ཀུན་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུམ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྟེ། འཆད་པར་འགྱུར་བ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་རང་ཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱི་བའི་ཤེས་རབ་
ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བདག་ཉིད་དོ། གང་ཞིག་ཀུན་ཤེས་ནི་ཤེས་པས་སྲིད་ལ་མི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་དོན་གྱི་དངོས་པོ་དགུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། ཞི་བ་ཚོལ་བ་རྣམས་གྲོལ་བར་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དང་རང་
སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཞི་བའི་ཉེ་བར་མཐུན་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །གང་ཞིག་ལམ་ཤེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་སྔོན་དུ་སོང་བའི་བདག་ཉིད་མོག་མོག་པོར་བྱེད་ལ་སོགས་པ་འཆད་དཔར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་བཅུ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་
ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་དོན་གང་ཞིག་དེ་ཡིས་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ཐོབ་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་དང། ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་

[190A]༄༅། །མཁྱེན་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་བདག་ཉིད་དེ། སྣ་ཚོགས་རྣམ་པ་འདི་དག་ཀུན་གསུངས་པ་ཞེས་སྟོན་པའི་མཚན་ཉིད་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་བཅུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འགྱུར་
པའི་བདག་ཉིད་དང་ལྡན་ཞེས་པ་ནི་གང་ཞིག་དངོས་སུ་མཛད་པའི་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པ་འདི་དག་ཀུན་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །འདི་དག་ནི་འདི་རྣམས་སོ་ཐུབ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །གསུངས་ཞེས་པ་ནི་གསུངས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཞེས་
པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སློབ་མའི་ཚོགས་དང་ལྡན་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུམ་ནི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་གཏོང་བ་དང་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་སྐྱེད་བྱེད་མ་སྟེ་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད་ཅེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། །འདི་སྐད་ཅེས་
འབྲས་བུ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་བས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་རྒྱུར་གྱུར་པ་བདུན་ནོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་འབྲས་བར་གྱུར་པ་གཅིག་པོ་སྟེ། དེ་ལྟར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །
འདིར་ཀུན་ཤེས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་གསུམ་པོ་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཅི་སྟེ་ཕྱག་འཚལ་ཞེས་བརྗོད་པར་ནི་མི་བྱ་སྟེ། འདི་རྣམས་ཉིད་ནི་དངོས་པོའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ལ། གཞན་ཀུན་ནི་འདི་རྣམས་ལས་སྤྲོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གསུམ་པོ་འདི་རྣམས་ཉིད་
འདུས་པ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བཞི་པའོ། །རབ་ཏུ་གསལ་བར་སོང་བ་ནི་ལྔ་པའོ། །གོ་རིམས་སུ་རྟོགས་པ་ནི་དྲུག་པའོ། །གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བས་གནས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་རྟོགས་པ་ནི་བདུན་པའོ། །འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པའི་བྱ་བ་དང་བཅས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་
གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ནི་བརྒྱད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་གསུམ་པོ་འདི་རྣམས་ཉིད་ནི་དངོས་པོའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བ་ཞེས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་གསུམ་པོ་འདི་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཕྱག་འཚལ་ཞེས་བ་ནི་སྐྱོན་མེད་དོ། །གཞན་དག་འདི་སྙམ་དུ་མ་མཐོང་བ་དང། མ་ཐོས་

[190B] སྔར་རྣམ་པར་མ་ཤེས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་བློས་མི་དཔྱོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་དང། སྔར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ཀྱང་དཔྱོད་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཆད་ནི་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། བྱེད་པ་མེད་པའམ་
རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་བདག་ཉིད་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བའམ། དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་ཅིང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོའི་རྒྱུན་རྣམས་གྲུབ་པོ་ཞེས་པའམ། ཆོས་
ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་པའམ། གཟུང་བའམ་འཛིན་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་མེད་པར་གསལ་བའི་རྒྱུན་ནོ་ཞེས་པའམ། ནམ་མཁའ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་ཅིང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་མ་ནུབ་པ་ལྟར་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་
རང་བཞིན་དུ་གསལ་བས་རྒྱུན་ནོ་ཞེས་པའམ། སྤྲུལ་པའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བའི་མཐུས་ལོངས་སྤྱོད་དང་གནས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ནི་གསལ་བའི་རྒྱུན་ཙམ་མོ་ཞེས་པའམ། །སེམས་ཅན་སོ་སོ་ལ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པར་ཇི་སྲིད་སོ་སོར་སྣང་བ་
དེ་སྲིད་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་བརྟགས་པ་ལས་ངེས་པར་གྲོལ་བ་དགག་པར་མི་ནུས་པའི་གསལ་བ་ཙམ་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་གནས་ལ་སོགས་པའི་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པའི་འཁོར་ལོའི་བདག་ཉིད་དུ་གསལ་བའི་རྒྱུན་ནོ་ཞེས་པའམ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་སྲིད་སོ་
སོར་སྣང་བ་དེ་སྲིད་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཐའ་བཞི་ལས་ངེས་པར་གྲོལ་བ་གསལ་བ་ཙམ་དགག་པར་མི་ནུས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སེམས་སུ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ཉེན་བར་མང་དུ་བརྗོད་དེ། དེ་བཞིན་
དུ་གསུངས་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། བསྒྲུབ་བྱ་དེའི་དོན་དུ་སྦྱོར་བས་གཞུང་དང་ལམ་དག་ཀྱང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་འདིར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་དག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་

[191A]༄༅། །རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཅི་སྟེ་བཤད་ཅེས་སེམས་པ་ལ་བདེན་ཏེ། སོ་སོ་རང་རང་གི་བསམ་པས་དོན་དམ་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་དེ། བཅས་པའི་བཅས་པ་གསུམ་གྱི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་རྣམས་འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པར་
བསྡུས་པ་ཞེས་ཉེ་བར་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡང་འོག་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚིག་གི་དོན་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང། ཡང་ཇི་སྲིད་དུ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་རང་བཞིན་འབྲས་
བུ་དང་བཅས་པའི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་རྣམས་འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པར་བསྡུས་པ་གང་ཞིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་སོ་སོའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྒྱལ་བ་བྱམས་པས་བརྩམས་ཞེས་པས་ཀྱང་སྔ་ཕྱི་
འགལ་བ་མེད་དོ། །ཚིགས་བཅད་དང་པོའི་བཤད་པའོ། །འོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱས་འབྲིང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་རིམ་པ་གསུངས་ན། དེ་ལ་བསྟན་བཅོས་འདི་བརྩམས་པ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེས་ཞུས་པ་ལ་གསུངས་
པ༑ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ལམ། །སྟོན་པས་འདི་ལས་བཤད་པ་གང། །གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །བློ་དང་ལྡན་པས་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ཆོས་སྤྱོད་བཅུ་ཡི་བདག་ཉིད་ཀྱི། །མདོ་དོན་དྲན་པ་ལ་བཞག་ནས། །བདེ་བླག་ཏུ་ནི་རྟོགས་འགྱུར་བ། །རྩོམ་པ་ཡི་ནི་དགོས་
པ་ཡིན༑ །ཞེས་བ་སྟེ། དེ་ལ་སྣོད་དང་ལྡན་པའི་སློབ་མའི་རྒྱུད་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐེ་ཚོམ་མེད་ཅིང་ངེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་བསྟན་བཅོས་འདིའི་དགོས་པ་ཡིན་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོས་བརྗོད་དོ། །འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་
ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་རྒྱུར་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དགོས་པའི་དགོས་པ་ཡིན་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པས་བརྗོད་དེ། འདི་ནི་སྤྱིའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་ཚིག་གི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ། ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་སྤྲུལ་

[191B] །ལམ་ཞེས་པ་ནི་དེ་དང་བཅས་པ་སྟེ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བདུན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལམ་ནི་བ་ལང་གི་ཤིང་རྟ་བཞིན་
ཏེ༑ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལམ་དེ་ཉིད་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །སྟོན་པ་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་སོ། །བཤད་པ་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྒྱས་འབྲིང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་མདོ་བཤད་ཅིང་བསྡུས་པའོ། །དེ་ཇི་ལྟ་
བུ་ཞེ་ན། གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་པ་སྟེ། མྱོང་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པའོ། །གཞན་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་པ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རིམ་པས་སོ། །བློ་དང་ལྡན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །
འདི་ལས་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་བསྟན་བཅོས་འདི་ལས་སོ། །རྟོགས་པར་འགྱུར་ནི་ངེས་པར་འགྱུར་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོའི་དོན་ནོ། །མདོ་དོན་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མདོའི་དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་
བཅོས་འདི་ལས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་རྟོགས་པའོ། །བདག་ཉིད་ཀྱི་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སྤྱོད་ཀྱང་ངོ། །དྲན་པ་ནི་དྲན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །བཞག་པ་ནི་བསྐྱེད་པའོ། །བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་འགྱུར་བ་ནི་བློ་དང་ལྡན་པས་སོ། །སྦྱོར་བ་
ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྤྱད་པར་བྱས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུར་ཉམས་སུ་བླངས་ནས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་སྐྱེས་བུའི་མཚན་མཆོག་ཡིན་པས་དངོས་སུ་མངོན་སུམ་དུ་གྱིས་ཤིག་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་དགོས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པར་མཐོང་བས་བསྟན་བཅོས་
འདི་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་གང་གིས་ཀྱང་དགོས་པར་མི་བྱའོ། །ད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚིག་གི་དོན་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ༑ ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ནི། །ཞེས་པའི་ཚིག་ནས་བཟུང་ནས་ཚིགས་སུ་བཅས་པ་གཉིས་ཀྱིས་དངོས་པོ་བརྒྱད་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་

[192A]༄༅། །ལུས་རྣམ་པར་བ་ཞག་པ་མདོར་བསྡུས་ནས་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་ཡང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གསུམ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལུས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་བརྒྱད་པོ་འདི་རྣམས་ཉིད་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཅུ་དང། བཅུ་གཅིག་དང། དགུ་
དང༑ བཅུ་གཅིག་དང། བརྒྱད་དང། བཅུ་གསུམ་དང། བཞི་དང། བཞིའི་དངོས་པོ་བདུན་ཅུ་ཐམ་པར་ཕྱེ་བས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་རྣམ་པར་བཞག་པ་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །དངོས་པོ་བདུན་ཅུ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་ལྷག་མ་མཐའ་དག་གིས་འཆད་ཅེས་པས་གང་ཞིག་
ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་རྣམས་མདོར་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་ཅེས་པ་ནི་སྤྱིའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི། །དངོས་པོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཡང་དག་བཤད། །རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་
ཉིད་ལམ་ཤེས་ཉིད། །དེ་ནས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད། །རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་རྟོགས་པ་དང། རྩེ་མོར་ཕྱིན་དང་མཐར་གྱིས་པ། །སྐད་ཅིག་གཅིག་མངོན་རྫོགས་བྱང་ཆུབ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་དེ་བཞིན་བརྒྱད། །ཅེས་པའོ། །འདིར་དེ་ཁོ་ན་ཉི་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ་
དེ་བཞིན་ཉིད་བེམས་པོ་ལས་རྣམ་པར་ལོག་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དངོས་སུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་དེའི་ཡུལ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡང་དེའི་རྟེན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་རྟེན་པའི་སྟོབས་དང། མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པས་བྱས་པའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་མཐའ་དག་ཀྱང་དེ་དང་
དངོས་པོ་གཅིག་ལ་རྟེན་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནའོ། །སྤྲུལ་སྐུ་མཛད་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་དེའི་འབྲས་བུའམ་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པ་བདུན་ཀྱང་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་

[192B] །དེ་ལ། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་གདམས་ངག་དང། །ངེས་འབྱེད་ཡང་ལག་རྣམ་བཞི་དང། །སྒྲུབ་པ་ཡི་ནི་རྟེན་གྱུར་པ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང། །དམིགས་པ་དག་དང་ཆེད་དང་ནི། །གོ་ཆ་འཇུག་པའི་བྱ་བ་དང། །ཚོགས་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་
བཅས་རྣམས། །ཐུབ་པའི་རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པ་ཉིད། །ཅེས་པ་ལ། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང། གདམས་ངག་དང། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང། སྒྲུབ་པའི་རྟེན་དང། སྒྲུབ་པའི་དམིགས་པ་དང། སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དང། སྒྲུབ་པའི་གོ་ཆ་དང། སྒྲུབ་པའི་འཇུག་པ་དང། སྒྲུབ་
པའི་ཚོགས་དང། སྒྲུབ་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་པ་སྟེ། དངོས་པོ་བཅུའི་བདག་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའོ། །དེ་ལ་ཡང། ཐུབ་པའི་རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པ་ཉིད། །ཅེས་པས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བསྟན་པའོ། །མོག་མོག་པོར་བྱེད་ལ་སོགས་དང། སློབ་
མ་བསེ་རུའི་ལམ་གང་དང། །འདི་དང་གཞན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་མཐོང་བའི་ལམ། །བྱེད་པ་དང་མི་མོས་པ་དང། །བསྟོད་དང་བཀུར་དང་བསགས་པ་དང། །བསྔོ་དང་རྗེས་སུ་ཡིན་རང་དང། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བླ་མེད་དང། །སྒྲུབ་དང་ཤིན་དུ་དག་པ་ཞེས། །བྱ་བ་འདི་ནི་བསྒོམ་
པའི་ལམ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཁས་རྣམས་ཀྱི། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ནི་དེ་འདྲར་བཤད། །ཅེས་པ་ལ། མོག་མོག་པོར་བྱེད་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟེན་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དང། ཕན་ཐོན་ཆེན་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐོང་ལམ་དང། བསྒོམ་པའི་
ལམ་གྱི་བྱེད་པ་དང། མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། བསྟོད་བཀུར་བསྔགས་པ་དང། བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། རྗེས་སུ་ཡིན་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། སྒྲུབ་པ་དང། ཤིན་ཏུ་དག་པ་ཞེས་པ་སྟེ། དངོས་པོ་བཅུ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ནི་ལམ་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་མཁས་རྣམས་ཀྱིས། །ཞེས་པས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །ཤེས་པས་སྲིད་ལ་མི་གནས་ཤིང། །སྙིང་རྗེས་ཞི་ལ་མི་གནས་དང། །ཐབས་མ་ཡིན་པས་རིང་བ་དང། །ཐབས་ཀྱིས་རིང་བ་མ་ཡིན་དང། །མི་མཐུན་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དང་ནི། །སྦྱོར་དང་དེ་ཡི་མཉམ་ཉིད་དང། །ཉན་

[193A]༄༅། །ཐོས་ལ་སོགས་མཐོང་བའི་ལམ། །དེ་འདྲ་ཀུན་ཤེས་ཉིད་དུ་འདོད། །ཅེས་པ་སྟེ། འཁོར་བ་ལ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་དང། རིང་བ་དང། རིང་བ་མ་ཡིན་པ་དང། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་
དང༑ རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང། མཉམ་པ་ཉིད་དང། མཐོང་བའི་ལམ་དང་ཞེས་པ་སྟེ། དངོས་པོ་དགུའི་བདག་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའོ། །དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་ཉིས་བསྟན་པའོ། །རྣམ་པ་སྦྱོར་བར་བཅས་རྣམས་དང། །ཡོན་ཏན་སྐྱོན་ནི་མཚན་ཉིད་
བཅས༑ །ཐར་དང་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་དང། །སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །སྲིད་དང་ཞི་བ་མཉམ་ཉིད་དང། །ཞིང་དག་བླ་ན་མེད་པ་ནི། །རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་རྟོགས་པ་སྟེ། །དེ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་དང། སྦྱོར་བ་དང། ཡོན་ཏན་དང་
སྐྱོན་དང། མཚན་ཉིད་དང། ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆད་དང་མཐུན་པ་དང། སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས་དང། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་
སྟེ༑ དངོས་པོ་བཅུ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ནི་རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་རྟོགས་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་ཞེས་པས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཡི་རྟགས་དང་རྣམ་འཕེལ་དང། །བརྟན་དང་སེམས་ཀུན་གནས་པ་དང། །མཐོང་ཞེས་བྱ་དང་བསྒོམ་པ་ཞེས། །བྱ་བའི་ལམ་ནུ་སོ་སོ་ལ། །
རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་བཞི་ཡི། །གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བཞི་དང་ནི། །བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །ལོག་པར་བསྒྲུབ་དང་བཅས་པ་ནི། །རྩེ་མོའི་མངོན་རྟོགས་ཞེས་པ་ལ། །རྟགས་དང། རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དང། བརྟན་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་
རྣམ་པ་ བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིའི་གཉེན་པོ་དང། བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ལོག་པར་བསྒྲུབ་དང་ཞེས་པའི་དངོས་པོ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། རྩེ་མོའི་མངོན་རྟོགས་ཞེས་པས་བསྟན་ནོ། །རྣམ་

[193B] །ཞེས་པ་ནི་སྦྱིན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་སྡང། བཟོད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། བསམ་གཏན་དང། ཤེས་རབ་ཏེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང། སངས་རྒྱས་དང། ཆོས་དང། དགེ་འདུན་དང། གཏོང་བ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ལ་སྟེ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་
དྲུག་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་ཞེས་པའི་དངོས་པོ་བཅུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ནི་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མཐར་གྱི་པ་ཞེས་པས་བསྟན་ཏོ། །སྐད་ཅིག་གཅིག་མངོན་རྫོགས་བྱང་ཆུབ། །མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པ་བཞི། །ཞེས་པ་ནི་
ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང། དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་
གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་སྟེ། དངོས་པོ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། །དེ་ཡང། སྐད་ཅིག་གཅིག་མངོན་རྫོགས་བྱང་ཆུབ། །ཅེས་པས་བསྟན་ཏོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ལོངས་རྫོགས་བཅས་དང། །སྤྲུལ་པ་ཞེས་ནི་
རྣམ་གསུམ་དང། །ཆོས་སྐུ་མཛད་པར་བཅས་པ་སྟེ། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་ཡང་དག་བརྗོད། །ཅེས་པ་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དང། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང། དེའི་མཛད་པ་དང་ཞེས་པའི་དངོས་པོ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །དེ་ཡང་ཆོས་སྐུ་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ་
མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་བསྟན་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚིག་གི་དོན་གང་ཞེས་ཤེས་པར་འདོད་པ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཚིག་བརྒྱད་ཀྱི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚིག་གི་དོན་དུ་བརྗོད་དོ། །ཚིག་བརྒྱད་པོ་དེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་
ཀྱང་གང་ཞེས་ཤེས་པར་འདོད་པ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བདུན་ཅུའི་དོན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བརྗོད་དོ། །ད་ནི་ཚིག་བདུན་ཅུའི་དོན་མདོར་བསྟན་པ་དེ་རྣམས་བསད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་ཕྱིར། །ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད། །དེ་དང་དེ་ནི་མདོ་

[194A]༄༅། །བཞིན་དུ། །བསྡུས་དང་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད། །ཅེས་པ་ལ་སེམས་ཤེས་པ་ནི་གཞན་དོན་དུ་དོན་ཙམ་འཛིན་པ་ལ་བརྗོད་དེ། དེ་བས་ན་སེམས་ཀྱི་སྒྲས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ཉིད་ལ་བཞེད་དོ། །གང་ཞིག་ཅེ་ན་གསུངས་པ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་
ཕྱིར༑ །ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད། །ཅེས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ཉིད་ལ་བྱའོ། །དེ་ལ་ཅི་སྟེ་བྱ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། གཞན་དོན་ཕྱིར་ཞེས་པ་སྟེ། གཞན་ནི་རང་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི་འཁོར་བ་དང་འཁོར་
བའི་རྒྱུ་དག་ལས་ཡོངས་སུ་སྒྲོལ་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་རྣམ་པར་འགོད་པ་སྟེ། འགྲོ་བའི་དོན་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་
མདོར་དེ་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ལ་བཤད་དེ། དེ་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་ཀྱང་འདིར་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དང་དེ་ནི་མདོ་བཞིན་དུ། །བསྡུས་དང་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད། ཅེས་པ་སྟེ་
མདོ་བཞིན་ནི་མདོ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱས་ཀྱི་རང་དགར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དཔའི་ངོ་བོ་བཤད་ནས། ད་ནི་དེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གསུངས་པ། དེ་ཡང་ས་གསེར་བླ་བ་མེད། །གཏེར་དང་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་མཚོ། །རྡོ་རྗེ་རི་སྨན་བཤེས་གཉེན་དང། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཉི་མ་གླུ། །
རྒྱལ་པོ་མཛོད་དང་ལམ་པོ་ཆེ། །བཞོན་པ་བཀོད་མའི་ཆུ་དང་མི། །སྒྲ་སྙན་ཆུ་བོ་སྤྲིན་རྣམས་ཀྱིས། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སོ། །ཞེས་པ་ལ། དེ་ཡང་ཞེས་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་ཅིང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་ས་ལ་སོགས་པ་དང་མཐུན་པར་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདུན་པ་ཆུང་ངུ་དང་བཅས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ས་ལྟ་བུ་སྟེ། དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་གཞི་བྱེད་ཅིང་འཛིན་པར་གྱུར་པས་སོ། །འདུན་པ་འབྲིང་དང་

[194B] ནམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་མི་ཟད་པས་ནའོ། །འདུན་པ་ཆེན་པོ་དང་བཅས་པ་ནི་ཟླ་བ་ཚེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཉི་མ་སོ་སོ་ལ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །ས་དང་པོ་ལ་འཇུག་པའི་ལམ་དང་བཅས་པས་མེ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་
གསུམ་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཤིང་བསྲེགས་པས་ནའོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བཅས་པ་གཏེར་ལ་བུ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བཅས་པས་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ལྟ་བུ་སྟེ། ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་གི་རིན་ཆེན་
འབྱུང་བའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པས་སོ། །བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བཅས་པས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་བསྐྱེད་པས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བཅས་པས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཡིད་ཆེས་པའི་འདོད་པའི་དོན་གཞན་གྱིས་
མི་ཕྱེད་པས་ནའོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བཅས་པས་རི་བོ་ལྷུན་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྣམ་པར་གཡེང་བའི་དམིགས་པ་ལས་རབ་ཏུ་མི་གཡོ་བས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བཅས་པས་སྨན་ལྟ་བུ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ནད་རྣམས་
རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པས་སོ། །ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བཅས་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལྟ་བུ་སྟེ། གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བཅས་པས་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཇི་ལྟར་
སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་བཞིན་འབྲས་བུ་ཐོབ་པས་སོ། །སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བཅས་པས་ཉི་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། གདུལ་བྱའི་ས་བོན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བཅས་པས་སྙན་པའི་གླུའི་སྒྲ་ལྟ་བུ་སྟེ། གདུལ་བྱ་རྣམས་འཇུག་པར་
བྱེད་པའི་ཆོས་སྟོན་པས་ནའོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པར་གྱུར་པས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཐོགས་པ་མེད་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཉམས་སུ་ལེན་པས་སོ། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་བཅས་པས་མཛོད་ལྟ་བུ་སྟེ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དུ་མའི་

[195A]༄༅། །གནས་སུ་གྱུར་པས་ནའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་བཅས་པས་ལམ་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་སྟེ། འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་གཤེགས་པ་དང་རྗེས་སུ་གཤེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐུགས་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་ཏུ་བཅས་པས་བཞོན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་
པའི་མཐར་མི་ལྟུང་ཞིང་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བདེ་བར་ཡང་དག་པར་བཞུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུངས་དང་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་བཅས་པས་བཀོད་མའི་ཆུ་བོ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཟད་པ་མེད་པར་ཐོས་པ་དང་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཛིན་པས་ནའོ། །ཆོས་ཀྱི་
སྦྱིན་པ་དང་བཅས་པས་སྒྲ་སྙན་ལྟ་བུ་སྟེ། ཐར་པ་འདོད་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཐར་པའི་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་སྙན་པར་སྒྲོག་པར་བྱེད་པས་སོ། །ཐེག་པ་གཅིག་གི་ལམ་དང་བཅས་པས་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་ལྟ་བུ་སྟེ། དབྱེ་བ་མེད་པར་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པས་ནའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་བཅས་
པས་སྤྲིན་ལྟ་བུ་སྟེ། དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ལ་སོགས་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡང་དག་པར་མཐོང་ནས་བདུད་རྩིའི་ཆར་རབ་ཏུ་འབེབས་པས་སོ། །དེ་ལ་ལས་དང་པོ་པའི་སས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་གསུམ་མོ། །ས་དང་པོ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ལམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་གཅིག་
གོ༑ །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བཅུས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་བ་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ས་བཅུའོ། །ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ལྔའོ། །སྦྱོར་བ་དང་དངོས་གཞི་དང་མཇུག་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་གསུམ་
ཏེ༑ སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་གསུངས་ནས། གདམས་ངག་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་བྱ་བ་རྣམས་སློབ་པ་ནི་གདམས་ངག་སྟེ། དེ་ཡང་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་
བཅུར་གསུངས་ཏེ། སྒྲུབ་དང་བདེན་པ་རྣམས་དང་ནི། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་དཀོན་མཆོག་གསུམ། །མ་ཞེན་ཡོངས་སུ་མི་ངལ་དང། །ལམ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། །སྤྱན་ལྔ་དང་ནི་མངོན་ཤེས་ཀྱི། །ཡོན་ཏན་དྲུག་དང་མཐོང་ལམ་དང། །བསྒོམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གདམས་ངག་ནི། །བཅུ་

[195B] །ཞེས་པ་ལ། སྒྲུབ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། ཇི་སྲིད་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་དཀར་པོའི་ཆོས་མཐའ་དག་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་ཏེ་ཐུན་མོང་བ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་དང། བྱེ་བྲག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་གོ་
ཆ་དང། འཇུག་པ་དང། ཚོགས་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བར་བཤད་པ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང། མཐོང་བ་དང། བསྒོམ་པ་དང། ཁྱད་པར་གྱི་རང་བཞིན་དང་བཞི་ལ་སྒྲུབ་པ་སྟེ། གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ལ་གདམས་པའོ། །བདེན་
པ་རྣམས་ཤེས་པ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་རྣམས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་དང། ཀུན་འབྱུང་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་མོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་སྟེ། འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཡང་དག་པར་
བསྡུས་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་ནི་དེ་དང་འདྲ་བར་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་དེ་རྣམས་ཉིད་དེ། རྒྱུར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའོ། །འགོག་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་སྐྱེས་པ་མི་འགག་
པ་བྱ་བ་མེད་པ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྐྱེ་བའི་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པ་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བཅོམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་དངོས་པོའི་བྱེ་བྲག་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་
འདོད་དོ། །ལམ་ནི་འགོག་པའི་རྒྱུ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཞེས་པ་སྟེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་པའོ། །དེ་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དངོས་པོའི་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཚུལ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་ཅིང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འཁོར་བ་པ་དང། སློབ་པ་

[196A]༄༅། །དང༑ ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང། གལ་ཏེ་དེ་ལས་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་གཅིག་ཡོད་ན་ཡང་ཞེས་པའི་ཕྱོགས་འདི་ཡང་ཀུན་ཏུ་
བརྟགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་ཅིང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པར་དེ་དང་དེའི་རྣམ་པར་གསལ་བར་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །
དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་འཁོར་བའི་གནས་སྐབས་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དེ་དང་འདྲ་བ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་མཚན་
དང་དཔེ་དཔྱད་འབར་བ་སྐྱོན་མེད་ཅིང་ཡོན་ཏན་བྱེད་པ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ཡང་དག་པར་འདུས་པ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པར་གནས་པ་སྟེ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིན་རྣམས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དེ་ཡང་
དོན་དམ་པར་སྒྱུར་མའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྩོད་པའི་སའོ། །ཚུ་རོལ་གྱི་གནས་ལ་གནས་པ་མུ་སྟེགས་མཐའ་དག་དང། བྱེད་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང། མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་དང། མཐུན་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དོན་ལོགས་ཤིག་ཏུ་འདོད་པ་དེ་རྣམས་ལས་རིང་དུ་འདས་པའོ་ཞེས་
པ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་གདམས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་དཀོན་མཆོག་གསུམ། །ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གསུམ། །ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དཀོན་ཆོག་དང། ཆོས་དཀོན་མཆོག་དང། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཅེས་པ་སྟེ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་མོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་རྟགས་པའི་གཟུང་
བ་དང་འཛིན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པ་དང། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལས་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མཐའ་དག་གི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་གཞན་བེམས་པོ་ལས་རྣམ་པར་ལོག་པའི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་དུ་འབར་བའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་བདག་ཉིད་དང། སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་

[196B] ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པ་སྟེ། སྐུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལ་གདམས་པའོ། །དམ་པའི་ཆོས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྟོན་པའི་ལུང་དང། རྟོགས་པའི་
བདག་ཉིད་ཅེས་པ་སྟེ། ལུང་ལ་སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། སློབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟོགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང། དེ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་
གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་ངེས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་གདམས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་བླངས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནས་གཟུང་སྟེ་ཇི་སྲིད་ས་བཅུ་པ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་སྣ་ཚོགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བའི་བློ་དང་ལྡན་པ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེ་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ནོ། །དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་བླངས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནས་གཟུང་སྟེ་ཇི་སྲིད་ཁམས་གསུམ་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་གང་ཟག་ཆེན་པོ་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བ་ཉིད་ཆེན་པོ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་ཉེན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱེད་པ་ནི་དགེ་
འདུན་དཀོན་མཆོག་ལ་གདམས་པའོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་དེ་རྣམས་ལ་གདམས་པའོ། །མ་ཞེན་ཞེས་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསྐྱེད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་མ་ཞེན་པ་ནི་མི་ལྡན་པ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་
སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པས་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ནི་མ་ཞེན་པར་གདམས་པའོ། །ཡོངས་སུ་མི་ངལ་ཞེས་པ་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱི་ཡུན་གྱིས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཡོངས་སུ་ངལ་བར་གྱུར་པ་དེ་ཡང་
གཟུངས་བ་དང་འཛིན་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལས་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་གསལ་བ་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་དོ་ཞེས་སྣ་ཚོགས་རྣམས་འདི་ལྟར་ངེས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མི་ངལ་བར་གདམས་པའོ། །ལམ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་པ་ནི་ཇི་

[197A]༄༅། །ལྟར་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་ནས་ཚོགས་མཐའ་དག་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ནི་ལམ་སྟེ། དེའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པས་
གསུངས་པ་འཛིན་པ་ནི་ལམ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་གདམས་པའོ། །སྤྱན་ལྔ་ཞེས་པ་ལ་ཤའི་སྤྱན་གྱིས་ནི་དངོས་པོ་སོ་སོར་ངེས་པ་རྣམས་འཛིན་ཏོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྤྱན་གྱིས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་འཛིན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ནི་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་
དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ནི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་འཛིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཀུན་འཛིན་ཏེ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ནི་སྤྱན་ལྔ་ལ་གདམས་
པའོ༑ །མངོན་ཤེས་དྲུག་གི་ཡོན་ཏན་ཞེས་པ་ལ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་ས་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པའི་བྱ་བའོ། །ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པའི་ཕྲ་བ་དང་ཆེན་པོའི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཐོས་པར་བྱེད་པའི་བྱ་བའོ། །
གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པའི་གཞན་གྱིས་སེམས་ཤེས་པའི་བྱ་བའོ། །སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་རང་དང་གཞན་སྣ་ཚོགས་པའི་སྐྱེ་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་བྱ་བའོ། །མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་ཅན་
གྱིས་ལྷའི་མིག་གི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་བྱ་བའོ། །ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་སྤོངས་བའི་བྱ་བའོ། །འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཉིད་ནི་དེ་དང་དེའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པའི་བདག་ཉིད་དོ་
ཞེས་ངེས་པར་བྱེད་པ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ལ་གདམས་པའོ། །མཐོང་ལམ་ཞེས་པ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་གནས་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་དང་འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང། ཆོས་ཤེས་པ་དང། རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་

[197B] རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་དུ་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་པས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལྷག་པར་མོས་པར་བྱས་ཏེ། དེ་ལ་སྤང་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་སློབ་པ་ནི་མཐོང་
བའི་ལམ་ལ་གདམས་པའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་དངོས་པོའམ་གཞན་ཡང་རུང་སྟེ། ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཡིད་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་སྟེ། དེ་ཡང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྤང་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང་དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཉིད་
བསྒོམས་པར་བྱ་ཞེས་ངེས་པར་བྱེད་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གདམས་པའོ། །དགེ་འདུན་ནི་འཕགས་པ་དང་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང། ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཐུན་མོང་དུ་གསུངས་སོ། །ད་ནི་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དང་ཐུན་མོང་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་
པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དབང་པོ་རྟུལ་དང་རྣོན་པོ་དག་དད་དང་མཐོང་ཐོབ་རིགས་ནས་རིགས། །བར་ཆད་གཅིག་པར་སྐྱེས་ནས་དང། །བྱེད་དང་བྱེད་མེད་འོག་མིན་འགྲོ། །འཕར་གསུམ་སྲིད་རྩེའི་མཐར་ཐུག་འགྲོ། །གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་བཅོམ་པ་དང། །མཐོང་ཐོས་
ཞི་ལུས་མངོན་སུམ་བྱེད། །བསེ་རུ་དང་ནི་ཉི་ཤུའོ། །ཞེས་པ་དང་འདིར་ཉི་ཤུ་ཐམ་པ་ནི་འཕགས་པ་དང་གང་ཟག་ལ་དམ་བཅས་པ་སྟེ། དད་པས་མོས་པ་དང། མཐོང་བས་ཐོབ་པ་དང། རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་དང། ལྷའི་རིགས་ནས་རིགས་དང། མིའི་རིགས་ནས་རིགས་དང། ལན་
ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་སོ་སོར་ཞུགས་པ་དང། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང། བར་ཆད་གཅིག་པ་དང། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་སོ་སོར་ཞུགས་པ་དང། བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང། སྐྱེ་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཕྱིར་མི་
འོང་བ་དང། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང། མངོན་ཕར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང། འཕར་བ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང། ཕྱེད་དུ་འཕར་བ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང། གནས་ཐམས་ཅད་དུ་འཕར་

[198A]༄༅། །བ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཞི་བ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང། ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སོ་སོར་ཞུགས་པ་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ནི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གི་ནང་དུ་འདུས་པས་ན་རང་སངས་
རྒྱས་དང་ཞེས་པ་སྟེ་ཉི་ཤུའོ། །འདི་ནི་ཚིག་བཅས་གཉིས་ལས། དད་དང་མཐོང་ཐོབ་ཅེས་པ་གཉིས་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་གསུངས་སོ། །དབང་པོ་རྟུལ་དང་རྣོན་པོ་དག་ཅེས་པ་ནི་འདི་དག་གི་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པས་རབ་ཏུ་
བར་དོན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལྷའི་རིགས་ནས་རིགས་དང། མིའི་རིགས་ནི་དངོས་སུ་དངོས་སུ་དབྱེ་བར་གསལ་ལོ། །འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ལ་སོ་སོར་ཞུགས་པ་དང། འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ལ་གནས་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་དོན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །བར་ཆད་གཅིག་པ་ནི་རབ་ཏུ་
དབྱེ་བར་ཚིག་གིས་གསལ་ལོ། །འབྲས་བུ་གསུམ་པ་ལ་སོ་སོར་ཞུགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་དོན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །བར་མ་དོ་དང། སྐྱེས་ནས་དང། བྱེད་དང་བྱེད་མེད། འོག་མིན་ཞེས་པ་ལ་བར་དོར་ཞེས་པ་ནི་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ། །སྐྱེས་ནས་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས་
ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ། །བྱེད་དང་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ། །བྱེད་མེད་ཅེས་པ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཞེས་པ་སྟེ། མིང་གི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཕྱིར་མི་འོང་བ་བཞི་
པོ་རྣམས་གསུངས་སོ། །འོག་མིན་ཞེས་པ་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཕར་གསུམ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །སྲིད་རྩེའི་མཐར་ཐུག་འགྲོ་དང། གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་བཅོམ་པ་ཞེས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མ་ཡིན་
ནོ༑ །མཐོང་ཆོས་ཞི་བ་དང། ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་ཚིག་གིས་གསལ་ལོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སོ་སོར་ཞུགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་དོན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གི་ནང་དུ་འདུས་པའི་

[198B] །ད་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཡན་ལག་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ངེས་པར་འབྱེད་པ་ནི་འདིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཐོང་ལམ་མོ། །དེའི་ཡན་ལག་ནི་རྒྱུ་སྟེ། རྣམ་པ་བཞི་བསྒོམ་པའི་
རང་བཞིན་གྱིས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པ་པར་དུ་འཕགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དྲོད་དང་རྩེ་མོ་དང་བཟོད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་པ་སྟེ། དྲོད་ཐོབ་པ་དང། རྩེ་མོ་ཐོབ་པ་དང། བཟོད་པ་དང། བཟོད་པ་ཐོབ་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཐོབ་པ་ཞེས་པའོ། །ངེས་པར་འབྱེད་
པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དེ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་རྣམས་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས་སོ། །རྣམ་པ་
ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ནི་མི་རྟག་པ། སྡུག་བསྔལ་བ། སྟོང་པ། བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་རྒྱུ་རྐྱེན་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །འགོག་པའི་བདེན་པ་ནི་འགོག་པ། ཞི་བ། གྱ་ནོམ་པ། ངེ་པར་འབྱུང་
བའི་བདག་ཉིད་དོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་ནི་ལམ། རིགས་པ། སྒྲུབ་པ་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་པ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དྲོད་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཅུ་
གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་དྲོད་ལ་སོགས་པ་ལས་གང་ཞིག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུང་པ། དམིགས་པ་དང་མི་རྣམ་པ་དང། །རྒྱུ་དང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱོབ་པ་ཡི། །དྲོད་སོགས་བདག་
ཉིད་ཇི་བཞིན་དུ། །རྣམ་རྟོག་བཞི་པོ་ལྡན་རྟེན་པ། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རྣམས། །ཉན་ཐོས་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་དང། །བཅས་པ་དག་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཤེས་པ་ལ། དམིགས་པ་དང། རྣམ་པ་དང། ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་དང། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་

[199A]༄༅། །གཉེན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་སྤང་བའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་འབྲེལ་བའི་དྲོད་ལ་སོགས་པ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །གང་ལས་ཤེ་ན་གསུངས་
པ༑ ཉན་ཐོས་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་དང། །བཅས་པ་དག་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་པ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་འབྲེལ་བའི་དྲོད་ལ་སོགས་པ་ལས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དྲོད་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དམིགས་པ་མི་རྟག་ལ་སོགས་པ། །
བདེན་པའི་རྟེན་ཅན་དེ་ཡི་ནི། །རྣམ་པ་མངོན་ཞེན་ལ་སོགས་འགོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ། དམིགས་པ་ཞེས་པ་ནི་དམིགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། དམིགས་པར་བྱེད་ཅིང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པས་ནའོ། །འདིར་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་ཅན་ལ། དེའི་རྣམ་པ་མི་རྟག་པ་
ལ་སོགས་པ་བཅུ་དྲུག་གི་ཆོས་ནི་དམིགས་པའོ། །དམིགས་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་སོགས་འགོག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་ཀྱི་སྒྲས་བཞིན་ཡང་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །འགོག་ཅེས་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་རྣམས་བསལ་བ་ཙམ་ཉིད་
དོ༑ །གཞན་དུ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པའི་སྒྲས་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་རོ། །མི་དམིགས་པའི་སྒྲས་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ། རིགས་པ་རྗེས་སུ་ཚོལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའམ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་རྩོད་པའི་སའི་བྱེ་བྲག་སྟེ་ཕྱིས་བསྟན་ཞིང་གསལ་
བར་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་ཙམ་ནི་ཁས་བླང་བར་མི་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དྲོད་ལ་སོགས་པས་ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་གྱི་འབྲས་བུ་དེ་ཡང་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་དྲོད་ལ་སོགས་
པས་རང་རང་གི་ཐེག་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དོ། །དྲོད་འབྲིང་པོའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པར་བརྗོད་པ་ནི། གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་འཇིག་ཅེས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །གནས་བྲལ་དང་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་

[199B] གནས་འགོག་ཅེས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །འགོག་པའི་སྒྲ་ནི་སྔ་མའི་སྙེགས་ས་རྩ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་འདྲ་བ་མེད་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་ནི་གནས་བྲལ་ལོ། །རྒྱུན་འདྲ་བའི་གནས་སྐབས་རྣམས་ནི་གནས་
པ་ཞེས་པ་སྟེ། གནས་བྲལ་དང་གནས་བྲལ་དང་གནས་དག་འགོག་པའི་ཞེན་པ་ནི་གནས་སོ། །དྲོད་ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་གསུངས་པ། བཏགས་དང་བརྗོད་དུ་མེད་ཅེས་པ་ལ་བཏགས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །བརྗོད་དུ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་
ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་རྣམས་དང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལས་གྲོལ་བ་བདག་ཉིད་སོ་སོའི་རིགས་པ་སྣ་ཚོགས་དེ་རྣམས་ནི་གསལ་བའི་
རྒྱུད་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བཏགས་པར་ཡོད་པ་གྲུབ་སྟེ། རང་རིག་གི་སེམས་སུ་སྣང་བ་ཉིད་ལ་སྒྲོ་བཏགས་ཤིང་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་ཞེས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །དེ་རྣམས་བཏགས་པར་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་དགེ་བ་
དང་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་བརྗོད་དུ་མེད་ཅེས་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེའི་སྔོན་དུ་འབྱུང་བས་ན་དྲོད་ཅེས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །རྩེ་མོ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་གསུངས་པ། །གཟུགས་སོགས་མི་གནས་
དེ་རྣམས་ནི། །དེ་ཡི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་མེད། །དེ་དག་གཅིག་གི་རང་བཞིན་གཅིག་དེ་མི་རྟག་སོགས་བར་མི་གནས། །ཞེས་པ་ལ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོ་འདིའི་ཕྱེད་ཀྱིས་ནི་དམིགས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཕྱི་མ་ཕྱེད་ཀྱིས་ནི་དེའི་རྣམ་པ་བསྟན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ནི་གཟུགས་
ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ངོ་བོར་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་རོ། །རང་བཞིན་མེད་ནི་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་སོག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོག་པའོ། །མི་གནས་ནི་ཁམས་མི་ལེན་པ་སྟེ་དམིགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ་

[200A]༄༅། །དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གཅིག་པ་ནི་ཕན་ཚུན་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་སོ། །དེ་བས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པ་དག་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་མི་གནས་ཞེས་པ་སྟེ། ཁས་པ་བླངས་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །རྩེ་མོ་འབྲིང་པོའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་བརྗོད་པར་
བྱ་སྟེ༑ དེ་རྣམས་དེའི་ངོ་བོས་སྟོང། །དེ་དག་གཅིག་གི་རང་བཞིན་གཅིག་ཅེས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །ཆོས་རྣམས་མི་འཛིན་གང་ཡིན་དང། །ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །དེ་རྣམས་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོར་གྱུར་པ་རྣམས་ཏེ། མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་
བ་དང༑ སྟོང་པ་དང། བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ་སོར་གཟུགས་སྟོང་པ་དང། དེའི་ངོ་བོས་སྟོང་ཞེས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དེའི་ངོ་བོར་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དང། སྟོང་པ་དང། སྟོང་པ་དག་གཅིག་པ་ནི་ཕན་ཚུན་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་
ཀྱིས་ཤེས་པ་དམིགས་པའོ། །ཆོས་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རང་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའོ། །གང་ཟག་རྗེས་སུ་མི་འཛིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པའོ། །ད་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་ཆེན་པོ་དེའི་
དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་བརྗོད་པ་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་མཚན་མར་མི་མཐོང་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པར་ནི། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཡོངས་བརྟག་པ། །ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །དེ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དེ་ཉིད་དོ། །
མཚན་མ་ནི་བདེ་བའི་སྐབས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ས་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་ནི་སྒྲོ་མི་འདོགས་པ་སྟེ་དམིགས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ནི་བརྟགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །དམིགས་སུ་མེད་པར་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པར་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ནི་རང་བཞིན་རྗེས་སུ་
དཔྱོད་ཅེས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་དགུ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཡོ་བའི་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །བཟོད་པ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གཟུགས་སོགས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཉིད། །དེ་མེད་པ་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད། །ཅེས་པ་ལ། གཟུགས་སོགས་

[200B] །དེ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །ངོ་བོས་སྟོང་པ་ནི་བརྟགས་པས་སྟོང་པ་དེའི་རང་བཞིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་པ་རྣམ་པའོ། །བཟོད་པ་འབྲིང་གི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་བརྗོད་པར་
བྱ་སྟེ༑ དེ་དག་སྐྱེ་མེད་ངེས་འབྱུང་མེད། །ཅེས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །དག་དང་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །འདིར་ཡང་གཟུགས་སོགས་ཤེས་པ་ལ་སྙེག་པ་སྟེ་སྐྱེ་མེད་ཅེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །ངེས་འབྱུང་མེད་ཅེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རླག་པ་
མེད་པའོ། །བདག་དང་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་པའོ། །བཟོད་པ་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་རྣམས་མཚན་མ་མེད་ཅེས་པ་ནི་དམིགས་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་ནི་དེ་རྣམས་མཚན་
མ་མེད་པའོ། །དེ་ཡི་མཚན་མར་མི་བརྟེན་པས། །མོས་མིན་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །དེའི་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །མཚན་མ་ནི་དབྱེ་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུའོ། །དེ་ལ་མི་བརྟེན་པ་ནི་དེ་རྣམས་ལ་མཚན་མ་མེད་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་
མཚན་ཉིད་ལ་མི་བརྟེན་པའོ། །དངོས་པོ་མེད་པས་ན་མོས་མིན་ནི་ཁས་མི་ལེན་པའོ། །འདུ་ཤེས་མེད་ནི་མཚན་མ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །ཆོ་ཆེན་པོ་ལ་བཟོད་པས་ན་བཟོད་པ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཆོས་མཆོག་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་བརྗོད་པར་
བྱ་སྟེ༑ ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །དེའི་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་སྟེ། མདོ་ལས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ། དཔའ་བར་འགྲོ་བ་དང། ནམ་མཁའ་མཛོད་དང། དྲི་མ་མེད་པ་དང། སེང་གེ་རྣམ་པར་རོལ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དམིགས་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་
བྱེད་པ་ནི་མྱུར་བར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ཅིང་དཀའ་བ་མེད་པར་འགྲོ་བའི་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ནི་རྣ་པའོ། །ཆོ་མཆོག་འབྲིང་གི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ལུང་སྟོན་ཞེས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །རློམ་པ་ཟད་ཅེས་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །དེ་ལྟར་སྐུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་

[201A]༄༅། །ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ཐོག་མར་ལུང་སྟོན་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་ནི་རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ཞེས་པའི་ང་རྒྱལ་ཟད་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་
གསུམ་པོ་གཅིག་གི་ངོ་བོར་གཅིག་ཅེས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བ་ནི་རྣམ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཞེས་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་དེ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་ཤིན་ཏུ་འདུས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལྟར་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བཞི་པོ་རྣམས་སོ་སོར་ཆུང་ངུ་དང་
འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་སྤོང་བའི་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གཟུང་
བར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་གཉིས། །གཞི་དང་དེ་ཡི་གཉེན་པོ་ཡིས། །རྨོངས་དང་ཕུང་སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས། །དེ་ནི་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུ། །ཞེས་པ་ལ། གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པའོ། །
ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་རྣམ་པ་དགུའོ། །གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡང་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་རྣམ་རྟོག་ཀྱང་རྣམ་པ་དགུ་ཞེས་པ་སྟེ། གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་ནི་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུའོ། །དེ་ལ་མི་རིག་པས་
ཡོངས་སུ་བསླང་བའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མ་རིག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཕུང་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མིང་དང་གཟུགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མཐའ་གཉིས་ལ་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མི་ཤེས་པའི་རྣམ་

[201B] འཕགས་པའི་ལམ་ལ་མི་གནས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། བདག་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། རྣམ་པར་དག་པ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དངོས་པོ་ལ་གནས་པའི་
རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོའི་དོན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། སྐྱེ་མཆེད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། ཁམས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། སྟོང་པའི་དོན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་
པ་དང༑ མཐོང་བའི་ལམ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། མི་སློབ་པའི་ལམ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་རྣམ་པ་དགུའོ། །བདག་སོགས་རང་དབང་ངོ་བོ་དང། དེ་བཞིན་ཕུང་
སོགས་རྟེན་སྒོ་ནས། །རྫས་དང་བཏགས་པའི་རྟེན་ཅན་གྱིས། །འཛིན་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདོད། །ཅེས་པ་ལ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྫས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་པ་དང། བཏགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་པའོ། །རྫས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱང་
འཆད་པར་འགྱུར་བ་རང་དབང་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དགུ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུའོ། །བཏགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་དགུ་ཉིད་ཀྱི་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་
ཡོང་རྣམ་པ་དགུའོ། །འདི་ཉིད་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་ཞེས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་ཀྱང་ཞེས་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བདག་རང་དབང་ཅན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། གཅིག་པུར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། རྒྱུར་རྣམ་བར་རྟོག་པ་དང་
ལྟ་བ་པོ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། བདག་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་གཞིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། བདག་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་གཞིར་རྣམ་པ་རྟོག་པ་དང། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་གཞིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། དོན་

[202A]༄༅། །བྱས་པའི་གཞིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། རྫས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་དགུའོ། །ཕུང་པོར་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། སྐྱེ་མཆེད་དུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། ཁམས་སུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་
དང༑ རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བར་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བར་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། མཐོང་བའི་ལམ་དུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། བསྒོམ་པའི་ལམ་དུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་དུ་
བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། མི་སློབ་པའི་ལམ་དུ་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་པ་སྟེ། བཏགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་དུའོ། །སྔོན་དུ་མདོར་བསྟན་པའི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དེ་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་དུས་ལ་བབས་པས་
གསུངས་པ། སེམས་མི་འགོང་བ་ཉིད་སོགས་ཀྱིས། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་སོགས་སྟོན་བྱེད། དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་པོར་བ། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ཡོངས་འཛིན་ཡིན། །ཞེས་པ་ལ། སེམས་ཞེས་པ་ནི་སློབ་མའི་སེམས་སོ། །མི་འགོང་བ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསྐྱེད་པ་ལ་
མ་ཞུམ་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ཇི་ལྟར་དམན་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །དེ་བཞིན་ཏུ་ཡང་དག་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་མཁས་པས་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་སོས་པ་སྟོན་པའོ། །རང་བཞིན་མེད་པ་ནི་བཏགས་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་སྟོང་པ་ཡིན་གྱི། ཐམས་ཅད་དུ་ཆད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །
སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྟོང་ངེ་གཉིས་ཀ་ཡང་སྟོན་པའོ། །དེའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་པོར་བ། །ཞེས་པ་ལ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དེ་དག་གི་གང་ཞིག་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་དང། མ་རིག་པ་
ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་བོར་བ་ནི་གང་ཞིག་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་དག་བོར་ནས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དེ་དག་སྟོན་པའོ། །དེ་དག་ཉེ་བར་བསྐྱེད་པ་པོ་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་དང་བྲལ་བའི་སྐྱེས་བུའི་ཁྱད་པར་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་པའི་

[202B] །ད་ནི་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྒྲུབ་པ་ནི་རྟེན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པའོ། །རྟེན་ནི་གཞིའོ། །དེ་ཉིད་གསུངས་པ། རྟོགས་པ་ཡི་ནི་ཆོས་དྲུག་དང། །གཉེན་པོ་དང་ནི་སྤོང་བ་དན། དེ་དག་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པ་དང། ཤེས་རབ་སྙིང་བརྩེར་བཅས་
པ་དང། །སློབ་མ་ཐུན་མོང་མིན་ཉིད་དང། །གཞན་གྱི་དོན་གྱི་གོ་རིམས་དང། །ཡེ་ཤེས་རྩོལ་བ་མི་མངའ་བར། །འཇུག་པའི་རྟེན་ལ་རིགས་ཞེས་བརྗོད། །ཅེས་པ་ལ། །དྲོད་ལ་སོགས་པ་བཅུ་གསུམ་གྱི་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་ནི་རིགས་ཏེ་ཐོག་མར་བྱང་ཆུབ་
ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་བརྗོད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་པོར་མ་གྲུབ་བ་ཉིད་དངོས་སུ་རིགས་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་དམིགས་པ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རིགས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རྒྱུའི་དོན་གྱིས་རིགས་ཀྱི་དོན་ཏེ། ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ཉིད་དོ༑ རྟོགས་པའི་ཆོས་དྲུག་ཅེས་པ་ནི་དྲོད་དང། རྩེ་མོ་དང། བཟོད་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་དང། མཐོང་བའི་ལམ་དང། བསྒོམ་པའི་ལམ་ཞེས་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམ་པ་དྲུག་རྟོགས་པའོ། །གཉེན་པོ་དང་ནི་སྤོང་བ་དང། ཞེས་པ་ལ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་
དེ་དག་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །ཡོངས་སུ་གཏུགས་ནི་རྟོགས་པ་བརྟན་པའམ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཟད་པ་སྟེ། དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བགྲང་ངོ། །ཤེས་རབ་སྙིང་བརྩེར་བཅས་པ་ཞེས་པ་ལ་སྙིང་རྗེས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་
གསལ་ལོ། །སློབ་མ་ཐུན་མོང་མིན་ཉིད་དང། །ཞེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་སོ། །གཞན་གྱི་དོན་གྱི་གོ་རིམས་དང། །ཞེས་པ་ལ། བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་གསུམ་སྟོན་པ་ནི་གོ་རིམས་སོ། །ཡེ་ཤེས་རྩོལ་བ་མི་མངའ་བར། །ཞེས་པ་ནི་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དཀའ་བ་མེད་པས་ཆོས་བཅུ་གསུམ་རྟོགས་པའོ། །གང་ཞིག་རིགས་པ་ནི་འདིར་སྐབས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ། །སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་རྟེན་གྱི་གནས་ཤེས་པའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་རྒྱུ་བ་དང་མི་རྒྱུ་བར་བཅས་པའི་སྣ་ཚོགས་རྣམས་ནི་

[203A]༄༅། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ། དེ་བས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་སྟོང་བ་འདི་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་སོ་ཞེས་པ་འདི་དང། དེ་ལྟར་ངེས་པར་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་
དང༑ ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཞེས་པ་མི་འཐད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དབྱེར་མེད་ཕྱིར། །རིགས་ནི་ཐ་དད་རུང་མ་ཡིན། །ཞེས་རྒོལ་བའོ། །རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས། །དེ་ཡི་དབྱེ་བ་ཡོངས་སུ་བརྗོད། །ཅེས་པ་ནི་ལན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་དུ་བྱེ་བྲག་
མེད་པ་ཡིན་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཉན་ཐོས་ཉིད་རྫོགས་པར་བྱེད། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་དེའི་རིགས་སོ། །དེ་ལྟར་གང་ཞིག་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དེ་
རྣམས་དེའི་རིགས་སོ། །དེ་ལྟར་གང་ཞིག་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་དེའི་རིགས་སོ། །ཇི་ལྟར་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་བུམ་པ་རྣམས་ལས་ལ་ལ་ནི་འབྲུ་མར་གྱི་བུམ་པ། ལ་ལ་ནི་མར་གྱི་བུམ་པ། ལ་ལ་ནི་སྦྲང་རྩིའི་བུམ་
པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒྲུབ་པའི་རྟེན་བཤད་ནས་ད་ནི་དམིགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དམིགས་པ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ། །དེ་ཡང་དགེ་ལ་སོགས་པ་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་རྟོགས་པ་དང། །གང་དག་འཇིག་རྟེན་འདས་འདོད་དང། ཟག་བཅས་ཟག་པ་མེད་ཆོས་དང། གང་
དག་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས། །སློབ་མ་ཐུན་མོང་ཆོས་རྣམས་དང། གང་དག་ཐོབ་པའི་ཐུན་མོང་མིན། །ཞེས་པ་ལ། ཐོག་མར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེའོ། །དགེ་བ་ནི་དྲི་མ་མེད་པའི་ལམ་མོ། །མི་དགེ་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་
པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བདེ་འགྲོ་དང་ངན་སྟེར་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནའོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་ལ་སོགས་པའོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དེ་རྣམས་ལས་ས་བོན་རུལ་པ་ལྟ་བུར་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་བཞག་སྟེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་

[203B] འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་ནི་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐགས་ཅད་དང་འབྲེལ་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ནི་འཕགས་
པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་བསམ་གཏན་པ་ཞི་ལ་སོགས་པའོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པའོ། །ཟག་པ་མེད་པ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་
པའོ། །ཡང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འདུས་བྱས་དང། འདུས་མ་བྱས་དང། སློབ་མ་ཐུན་མོང་བ་དང། ཐུན་མོང་མིན་པར་བརྗོད་པའོ། །འདུས་བྱས་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པའོ། །འདུས་མ་བྱས་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་མི་ལྟོས་
པ་སྟེ༑ སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །སློབ་མ་ཐུན་མོང་ནི་འཕགས་པའི་རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྒོམས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་ལ་སོགས་པའོ། །ཐུན་མོང་མིན་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་པས་གོམས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་བཞི་ལ་
སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བ་དང། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་སྟེ། གསུམ་དང། བཞི་དང། བཞིས་དམིགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་པའོ། །སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཀུན་མཆོག་ཉིད་སེམས་དང། །སྤོང་དང་རྟོགས་དང་གསུམ་པོ་ལ། །ཆེན་
པོ་གསུམ་གྱིས་རང་འབྱུང་གིས། །ཆེད་དུ་བྱ་བ་འདི་ཤེས་བྱ། །ཞེས་པ་ལ། གང་དག་གི་དོན་དུ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསྐྱེད་ཅིང་སོག་པ་དེ་ཆེད་དུ་བྱ་བའོ། །དེ་གང་གི་ཞེ་ན། གསུངས་པ། སེམས་ཅན་ཀུན་མཆོག་ཅེས་པ་སྟེ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
མཆོག་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཀུན་མཆོག་གོ། །དེ་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། སེམས་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་དང། སྤོང་བ་དང། རྟོགས་པ་ཉིད་དང་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་ཆེན་པོ་གསུམ་ལ་སེམས་ཆེན་པོ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་

[204A]༄༅། །བྱེད་པའོ། །སྤོང་བ་ཆེན་པོ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པའོ། །ཆེན་པོ་གསུམ་གྱིས་མཚོན་པ་
གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་མཆོག་སྟེ། འདི་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་བྱའོ། །རང་བྱུང་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་གྱི། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་པ་སྟན་ཏོ། །སྒྲུབ་པའི་རྟེན་
དང༑ དམིགས་པ་དང། ཆེད་དུ་བྱ་བ་རྣམས་གསུངས་ནས། ད་ནི་སྒྲུབ་པ་བཞི་པོ་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་སྒྲུབ་པའི་ཆ་གསུངས་པ། སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་རྣམ་དྲུག་ལ། །དེ་རྣམས་སོ་སོར་བསྡུས་པ་ཡིན། །གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་གནག་ཡིན་ན། །དྲུག་ཚན་དྲུག་གིས་ཇི་བཞིན་
བཤད༑ །ཅེས་པའོ། །སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ལ། །སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་རྫས་དང། མི་འཇིགས་པ་དང་ཆོས་སོ། །དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་
པའི་བཟོད་པ་དང། གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པ་དང། ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་བཟོད་པའོ། །སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དང། མི་ལྷོད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང། གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །རང་གི་སྐྱོན་སྤོང་བ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་བསྐྱེད་པ་དང། མཐོང་བའི་
ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་བསམ་གཏན་ནོ། །ཐོས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་དང། བསམ་པའི་རང་བཞིན་དང། བསྒོམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཅེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྣམ་པ་གསུམ་གསུམ་མོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལས་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་
པ་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲུབ་པའི་གོ་ཆ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་དང། དེའི་འབྲས་བུ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བ་དང། ནམ་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱིན་པ་འདི་ལ་གཏང་བར་བྱ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པར་མི་སེམས་པ་ནི་

[204B] །འདི་ཉིད་ཡང་ནས་ཡང་དུ་རང་ཉིད་ཀྱང་གོམས་པར་བྱེད་ཅིང་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་སྟོན་པར་སྤྲོ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་སྦྱིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ནི་བསམ་གཏན་ནོ། །སྦྱིན་པ་དེ་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་དུས་སུ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ངེས་པར་འབྱེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཅེས་པ་སྟེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཅིག་བུ་ཉིད་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་སོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་དང། བཟོད་
པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱ་བ་དང། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་བྱ་བ་དང། བསམ་གཏན་ཉམས་སུ་བླང་བ་དང། ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དབུལ་ཞེས་བསྔོ་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཉིད་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ་
དེ་བས་ན་དྲུག་ཚན་དྲུག་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་སྟེ་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་བསྒྲུབ་པའི་འཇུག་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་འགྲོ་བར་བརྩམ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་དགུར་གསུངས་སོ། །བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་སྦྱིན་སོགས་དང། །
ལམ་དང་བྱམས་ལ་སོགས་པ་དང། དམིགས་པ་མེད་དང་ལྡན་པ་དང། འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་དང། །ཆེད་དུ་བྱ་དང་མངོན་ཤེས་དྲུག་རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་ཚུལ་ལ་ནི། །འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་ཐེག་ཆེན་ལ། །འཛེག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བསམ་གཏན་
ཞེས་པ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་སྟེ། རྟོག་པ་དང། དཔྱོད་པ་དང། དགའ་བ་དང། བདེ་བ་དང། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་སྟེ། ཡན་ལག་ལྔ་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོའོ། །ནང་ཡོངས་སུ་དང་བ་དང། དགའ་བ་དང། དགེ་བ་དང། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་སྟེ། ཡན་ལག་བཞི་ནི་བསམ་གཏན་གཉིས་པའོ། །
བཏང་སྙོམས་དང། དྲན་པ་དང། ཤེས་བཞིན་དང། བདེ་བ་དང། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་སྟེ། ཡན་ལག་ལྔ་ནི་བསམ་གཏན་གསུམ་གསུམ་པའོ། །བཏང་སྙོམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། བདེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་དང། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་སྟེ་

[205A]༄༅། །ཡན་ལག་བཞི་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པའོ། །གཟུགས་མེད་བཞི་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དག་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ནས་ནམ་མཁའ་ཉིད་ལ་མཐའ་ཡས་པར་དམིགས་པར་བྱེད་དེ། དེས་ན་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་
དོ༑ །དེ་ལས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་གཅིག་པུ་ལ་མཐའ་ཡས་པར་དམིགས་ཏེ། དེ་བས་ན་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེ་ལས་ཀྱང་འདོད་ཆག་དང་བྲལ་ནས་ཅུང་ཟད་མེད་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་
མཆེད་དོ། །དེ་ནས་དེ་ལས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་པ་སྟེ། བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ལ་སྒྲུབ་པའི་འཇུག་པ་ཞེས་ཐམས་ཅད་དུ་འདུན་པའི་མཐའ་
ཅན་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སྦྱིན་སོགས་ཞེས་ཞེས་པ་ནི་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གོ། །ལམ་ཞེས་པ་ནི་མཐོང་བ་དང། བསྒོམ་པ་དང། མི་སློབ་པ་དང། ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་རྣམས་སོ། །བྱམས་ལ་སོགས་ཞེས་པ་ནི་བྱམས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་དང། དགའ་བ་དང། བཏང་སྙོམས་
རྣམས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་འདོད་པ་ནི་བྱམས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་ནི་སྙིང་རྗེའོ། །བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་འདོད་པ་ནི་དགའ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ་དང་ལྡན་པར་འདོད་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཏེ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །
དམིགས་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོར་བརྟགས་པ་མཐའ་དག་མི་དམིགས་པ་སྟེ། གཉིས་སུ་མེད་པར་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་སྦྱིན་པ་པོ་དང། སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང། སྦྱིན་བྱ་རྣམས་
རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པར་སོ་སོར་སྣང་བས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱའོ། །ཆེད་དུ་བྱ་དང་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བྱ་བ་དང། སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བར་བྱ་བ་དང། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེས་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །མངོན་ཤེས་

[205B] །རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་ཚུལ་ཞེས་པ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ནོ། །དེའི་ཚུལ་ནི་ལམ་མོ། །འཛེག་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྒྲུབ་པའི་འཇུག་པ་སྟེ་རྣམ་པ་དགུར་བརྗོད་དོ། །ད་ནི་གསུམ་བསྒྲུབ་
པའི་ཚོགས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། བརྩེ་དང་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་དྲུག་ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་བཅས་པ་དང། ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་གང་དང། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་ཡིན་དང། །ཡེ་ཤེས་དང་ནི་བསོད་ནམས་དང། །ལམ་དང་གཟུངས་དང་ས་བཅུ་དང། །གཉེན་པོའི་ཚོགས་
ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཡི། །རིམ་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་སུ་གྱུར་པས་ཚོགས་བཅུ་བདུན་ཏེ། སྙིང་རྗེའི་ཚོགས་དང། སྦྱིན་པའི་ཚོགས་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་དང། བཟོད་པའི་ཚོགས་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཚོགས་དང། བསམ་གཏན་གྱི་ཚོགས་དང་
ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚོགས་དང། ཞི་གནས་ཀྱི་ཚོགས་དང། ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་དང། ཟུང་དུ་འཇིག་པའི་ལམ་གྱི་ཚོགས་དང། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཚོགས་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང། ལམ་གྱི་ཚོགས་དང། གཟུངས་ཀྱི་ཚོགས་དང། སའི་ཚོགས་
དང༑ གཉེན་པོའི་ཚོགས་ཞེས་པའོ། །ཞི་གནས་ཤེས་པ་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའོ། །ལྷག་མཐོང་བཅས་པ་ཞེས་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་བཅས་པར་འཇུག་པའོ། །ཁྱད་པར་དུ་མཐོང་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་སྟེ། ཤེས་རབ་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་གང་ཞེས་པ་ནི་ཞི་གནས་
དང་ལྷག་མཐོང་དག་ནི་ཟུང་ངོ། །དེ་མཉམ་པར་འཇུག་པ་ནི་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་མོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་ཡིན་དང། ཞེས་པ་ལ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཐབས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྟེ། དེ་རྣམས་ལ་མཁས་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་
ཉི་ཤུའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །བསོད་ནམས་ཞེས་པ་ནི་སྦྱིན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བཟོད་པ་དང། དེའི་ཡུལ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་བསོད་ནམས་སོ། །ལམ་ཤེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ་སོགས་པའོ། །གཟུངས་དང་ཞེས་པ་ནི་གཟུང་རྣམ་པ་བཞི་རྣམས་ཏེ་

[206A]༄༅། །བཟོད་པའི་གཟུངས་དང། ཆོས་ཀྱི་གཟུངས་དང། དོན་གྱི་གཟུངས་དང། སྔགས་ཀྱི་གཟུངས་རྣམས་སོ། །ས་བཅུ་ཞེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཉེན་པོ་ཞེས་པ་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་
གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཏེ། ལམ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཉི་ཤུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ནང་དང་ཕྱི་དང་གཉིས་ཀ་དང། །དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ནི། །
ཕྱོགས་དང་མྱ་ངན་འདས་ལམ་དང། །རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་དང་གཞན་པ་དང། །མཐའ་ལས་འདས་སོགས་དོར་མེད་དང། །རང་བཞིན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང། །སྐྱེས་སོགས་ཆོས་རྣམས་འདས་པ་སོགས། །འབྲེལ་དང་གཞན་པའི་གཟུགས་དག་དང། །ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་བརྗོད་པ་
དང༑ །ཆོས་དང་གཞན་པའི་དངོས་པོ་དང། །རང་རང་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ཉིད། །སྟོང་པ་ཉི་ཤུ་ཐམ་པར་འདོད། །ཅེས་པའོ། །དེ་ལ་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འོད་གསལ་བ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞེད་དོ། །ནང་ཞེས་པ་ནི་མིག་
ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ལུས་སྟོང་པ་སྟེ་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཕྱི་ཞེས་པ་ནི་ལུས་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པ་སྟེ་ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །གཉིས་ཀ་ཞེས་པ་ནི་ལུས་ལས་ཕྱིར་རོལ་མ་ཡིན་པ་དང། ལུས་ཀྱི་དབང་པོས་མ་ཁྱབ་པའི་སེན་མོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་བདག་
ཉིད་སྟོང་པ་སྟེ། དེས་ན་དེ་ནི་ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་གང་ཟག་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པ་སྟེ། དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཕྱོགས་ཞེས་པ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་པོ་རྣམས་སྟོང་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །མྱ་ངན་འདས་ལམ་ཞེས་པ་ནི་ལམ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་དང་གཞན་པ་དང། །ཞེས་པ་ལ། རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཁམས་གསུམ་པོ་རྣམས་སྟོང་པ་སྟེ། དེ་ནི་འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །མཐའ་ལས་འདས་

[206B] །རང་བཞིན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང། །ཞེས་པ་ལ། མཐའ་ལས་འདས་པ་ནི་རྟག་པའི་དངོས་པོ་སྟེ། དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་གཟུང་སྟེ་གང་ལ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟེ་འཁོར་བའོ། །དེ་
སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དོར་བ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྟེ། གང་ལ་དེ་མེད་པ་ནི་དོར་བ་མེད་པ་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པ་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་མོ། །དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །རང་བཞིན་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་
དོ༑ །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །སྐྱེ་སོགས་ཆོས་རྣམས་འདས་པ་སོགས། །ཞེས་པ་ལ། སྐྱེ་སོགས་ཆོས་རྣམས་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་
གནས་པ་དང། རྒས་པ་དང། འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །འདས་པ་ལ་སོག་པ་ནི་འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་ཏེ་དུས་གསུམ་མོ། །དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །འབྲེལ་
དང་གཞན་པའི་གཟུགས་ཞེས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་འབྲེལ་བའི་གཟུགས་ནི་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཆོས་ཏེ། འབྲས་དང་ཡུངས་ཀར་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་སྟེ། དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་པའི་གཟུགས་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། དེ་དག་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་
བའི་རྒྱུ་འབྲས་དང་ཡུངས་ཀར་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དེ། དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ནམ་མཁའ་སྟོང་པར་བརྗོད་པ་ཞེས་པ་ལ་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དངོས་པོ་དང། དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཤེས་པ་ལ་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཏེ། དེའི་སྟོང་
པ་ནི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་པའི་དངོས་པོ་དང། རང་རང་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ལ་གཞན་ནི་ལུས་ལས་ལོགས་ཤིག་པའི་བདག་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་ཏེ། རང་བཞིན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པའོ། །སྟོང་ཚོགས་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་འགྲོ་བ་

[207A]༄༅། །རྣམས་ཀྱིས་དེ་དང་དེའི་རྣམ་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་བཅད་པའི་དོན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཉི་ཤུར་བརྗོད་དོ། །འདི་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །ས་བཅུ་ཞེས་པ་ནི་སའི་ཚོགས་སུ་བརྗོད་དོ། །ས་བཅུ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང། དྲི་མ་མེད་པ་དང། འོད་བྱེད་པ་དང། འོད་
འཕྲོ་བ་དང། བགྲོད་པར་དཀའ་བ་དང། མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང། རིང་དུ་སོང་བ་དང། མི་གཡོ་བ་དང། ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་དང། ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ནོ། །འདི་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་དེ་རྣམས་རིམ་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་རྣམ་བཅུ་ཡིས། །ས་ནི་དང་པོ་ཐོབ་
འགྱུར་ཏེ། །བསམ་དང་ཕན་པའི་དངོས་ཉིད་དང། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་མཉམ་ཉིད། །གཏོང་དང་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་དང། །དམ་ཆོས་དམིགས་པ་ཚོལ་བ་དང། རྟག་ཏུ་ངེས་འབྱུང་སེམས་ཉིད་དང། །སངས་རྒྱས་སྐུར་འདོད་དགའ་བ་དང། །ཆོས་སྟོན་པ་དང་
བདེན་པ་ཡི། །ཚིག་ནི་བཅུ་པ་ཡིན་པར་འདོད། །འདི་དག་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པས། །ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། བསམ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་བསླུ་བའི་བསམ་པའོ། །ཕན་པའི་དངོས་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་
བར་དགྱེས་པར་བྱེད་པའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་མཉམ་ཉིད། །ཅེས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་སེམས་པའོ། །གཏོང་དང་ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་གཏོང་བའོ། །བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པའོ། །
དམ་ཆོས་དམིགས་པ་ཚོལ་བ་དང། །ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ལ་ཇི་སྲིད་དུ་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཚོལ་ཞིང་དཔྱོད་པའོ། །རྟག་ཏུ་ངེས་འབྱུང་སེམས་ཉིད་དང། །ཞེས་པ་ནི་ཁྱིམ་གྱི་གནས་ལས་ལོག་པའོ། །སངས་རྒྱས་སྐུར་འདོད་དགའ་བ་དང། །ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ནི་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཏེ། ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང། སྤྲུལ་སྐུ་གསུམ་དུ་འདོད་པའོ། །ཆོས་སྟོན་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་ཟང་ཟིང་ལ་མི་ལྟོས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པའོ། །བདེན་པའི་ཚིག་ནི་བཅུ་པ་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་པ་ལ། བདེན་པའི་ཚིག་ནི་བདེན་པའི་ཚིག་རྣམས་ཏེ། དེ་རྒྱུ་

[207B] །འདི་དག་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པས། །ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ལ། འདི་དག་ནི་བསམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའོ། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་
བདག་ཉིད་དོ། །ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བའོ། །འདི་རྣམས་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སར་འཇུག་པའི་ཐབས་ཏེ། ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་བཅུ་པོ་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམས་པས། ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་བྱས་པ་གཟོ་དང་བཟོད། །རབ་ཏུ་
དགའ་དང་སྙིང་བརྩེ་ཆེ། །བཀུར་སྟི་གུས་པར་ཉན་པ་དང། །བརྒྱད་པ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་བརྩོན། །ཞེས་པ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཤེས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །བྱས་པ་གཟོ་ཞེས་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཕན་པ་བྱས་པ་དྲན་པའོ། །བཟོད་ཅེས་པ་ནི་བཟོད་པ་རྣམ་པ་
གསུམ་རྫོགས་པའོ། །རབ་ཏུ་དགའ་དང་ཞེས་པ་ནི་དམ་པའི་ལས་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བའོ། །སྙིང་བརྩེ་ཆེ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སྙིང་རྗེས་བཅིངས་པའོ། །བཀུར་སྟི་ཞེས་པ་ནི་མཁན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདུད་པའོ། །གུས་པ་ཞེས་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བསྟན་པའི་
ཆོས་རྣམས་ཉམས་སུ་ལན་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྲོ་བའོ། །ལས་བརྒྱད་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ས་གཉིས་པ་དྲི་མ་མེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཐོས་པས་མི་ངོམས་ཉིད་དང་ནི། །ཟང་ཟིང་མེད་པར་ཆོས་སྦྱིན་དང། །སངས་རྒྱས་ཞིང་ཀུན་སྦྱོང་
བ་དང༑ །འཁོར་བས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་དང། །ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ། །རློམ་མེད་བདག་ཉིད་དེ་རྣམས་ལྔ། །ཞེས་པ་སྟེ། ཐོས་བས་མི་ངོམས་ཉིད་དང་ནི། །ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཉན་པས་ངོམས་པ་མེད་པའོ། །ཟང་ཟིང་མེད་པར་ཆོས་སྦྱིན་དང། །ཞེས་པ་ནི་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་སེམས་
ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་སྟོན་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཞིང་ཀུན་སྦྱོང་བ་དང། །ཞེས་པ་ནི་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའོ། །འཁོར་བས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་དང། །ཞེས་པ་ནི་ཕན་བཏགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཚུལ་མི་སྡུག་པ་བསྟན་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བའོ། །

[208A]༄༅། །ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ཞེས་པ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་ལྡོག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ལྔའོ། །རློམ་མེད་བདག་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ལས་ཏེ། དེས་ནི་ས་གསུམ་པ་འོད་བྱེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ནགས་གནས་
འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་དང། །སྦྱངས་བ་ཡང་དག་སྡོམ་སེམས་དང། །བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་དང། །འདོད་པ་རྣམས་ལ་སྨོད་པ་དང། །མྱ་ངན་འདས་དང་བདོག་ཀུན་གཏོང། །མི་ཞུམ་པ་དང་ལྟོས་པ་མེད། །ཅེས་པ་སྟེ། ནགས་གནས་ཞེས་པ་ནི་དགོན་པ་ན་གནས་པའོ། །འདོད་
ཆུང་ཞེས་པ་ནི་མ་ཐོབ་པའི་རྫས་རྣམས་ལ་མ་ཆགས་པའོ། །ཆོག་ཤེས་ཞེས་པ་ནི་རྙེད་པ་ཐོབ་པས་ཆོག་ཤེས་ཤིང་ལྷག་པ་མི་འདོད་པའོ། །སྦྱངས་བ་ཡང་དག་སྡོམ་བསྟེན་དང། །ཞེས་པ་ལ་བསོད་སྙོམས་པ་ལ་སོགས་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་གཉི་བསྟེན་པའོ། །བསླབ་པ་
ཡོངས་སུ་མི་གོང་དང། །ཞེས་པ་ནི་འཚོ་བའི་ཆེད་དུ་ཡང་བསླབ་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའོ། །འདོད་པ་རྣམས་ལ་སྨོད་པ་དང། །ཞེས་པ་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་རྣམས་ལ་སྨོད་པའོ། །མྱ་ངན་འདའ་ཞེས་པ་ནི་འཁོར་བ་ལས་ཟློག་པའོ། །བདོག་ཀུན་གཏོང་ཞེས་པ་ནི་
ཀུན་བརྟགས་པར་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་གཏོང་པའོ། །མི་ཞུམ་ཞེས་པ་ནི་དགེ་བ་རྣམས་ཉམས་སུ་བླང་བ་ལ་སེམས་མི་ཞུམ་པའོ། །ལྟོས་པ་མེད་ཅེས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །སྔོན་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་བཅུའི་ལས་རྣམས་ཀྱིས་ས་བཞི་པ་འོད་འཕྲོ་བ་ཐོབ་པར་
འགྱུར་རོ། །འདྲིས་དང་ཁྱིམ་ལ་འཁྲེན་པ་དང། །འདུ་འཛིར་གྱུར་པའི་གནས་དང་མི། །བདག་བསྟོད་གཞན་ལ་བརྙས་པ་དང། །མི་དགེའི་ལས་ལམ་བཅུ་དང་ནི། །རློམ་པས་ཁེངས་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིད་གཉིས་དང་ནི་ཉོན་མོངས་བཟོད། །བཅུ་པོ་དི་དག་རྣམ་སྤངས་ན་ས་ལྔ་པ་ནི་ཡང་
དག་ཐོབ། །ཅེས་པ་ནི་འདྲིས་དང་ཞེས་པ་ནི་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་ཕྱུག་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་ཡན་དག་པར་སྨྲ་བའོ། །ཁྱིམ་ལ་འཁྲེན་པ་ཞེས་པ་ནི་དད་པ་ཅན་གྱི་ཁྱིམ་ཉེ་བར་མི་སྟོན་པའོ། །འདུ་འཛིར་གྱུར་པའི་གནས་དང་ནི། །ཞེས་པ་སྐྱེ་བོས་ཡོངས་སུ་གང་བའི་གྲོང་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་

[208B] །ཞེས་པ་ནི་རང་ཉིད་ལ་བསྟོད་དང་ཟེར་ཞིང་གཞན་ལ་སྨོད་པའོ། །མི་དགེ་བའི་ལས་ལམ་བཅུ་དང་ཞེས་པ་ནི་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་མོ། །རློམ་པ་ཞེས་པ་ནི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ། །ཁེངས་དང་ཞེས་པ་ནི་གཞན་ལ་མི་འདུད་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་
ལོག་ཅེས་པ་ནི་དགེ་བ་རྣམས་ལ་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞེན་པའོ། །ཡིད་གཉིས་ཞེས་པ་ནི་བདེན་པ་དང། དཀོན་མཆོག་དང། ལས་དང་འབྲས་བུ་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་པའོ། །ཉོན་མོངས་བཟོད་ཅེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྷག་པར་
བརྟེན་པའོ། །རྣམ་སྤངས་ནས་ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་གཉིས་པའི་མཐའ་ཅན་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བཅུ་པོ་འདི་དག་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་ལྔ་པ་སྦྱང་དཀའ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་བརྩོན་འགྲུས། །བསམ་གཏན་
ཤེས་རབ་རབ་རྫོགས་པས། །སློབ་མ་དང་ནི་བསེ་རུ་ལ། །དགའ་དང་སྐྲག་པའི་སེམས་སྤངས་པ། །བསླངས་ན་མི་ཞུམ་བདོག་པ་ཀུན། །བཏང་ཡང་མི་དགའ་མེད་པ་དང། །དབུལ་ཡང་སློང་བ་མི་སྤོང་བས། །ས་ནི་དྲུག་པ་ཡང་དག་འཐོབ། །ཅེས་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་
རབ་ཏུ་རྫོགས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་དྲུག་པོ་རྣམས་མི་སྤོང་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང། རང་སངས་རྒྱས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བས་དང། དུས་ཡུན་རིང་པོར་ཚོགས་རྣམས་ལ་གོམས་པར་བྱ་བ་ལ་སྐྲག་པའི་སེམས་སྤངས་པ་ཞེས་པ་ནི་གསུམ་པོ་རྣམས་སོ། །
གང་གིས་སེམས་མི་ཞུམ་པ་དང། བདོག་པ་ཐམས་ཅད་བཏང་ཡང་མི་དགའ་བ་མེད་པ་དང། དབུལ་ཡང་སློང་བ་རྣམས་ནི་མི་སྤོང་བ་སྟེ། ཆོས་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ས་དྲུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་དང་སེམས་ཅན་འཛིན་པ་དང། །སྲོག་དང་གང་ཟག་ཆད་རྟག་དང། །
མཚན་མ་རྒྱུ་དང་ཕུང་པོ་དང། །ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དག་དང་ནི། །ཁམས་གསུམ་པ་ལ་ཆགས་གནས་དང། །སེམས་ནི་ཀུན་དུ་ཞུམ་པ་དང། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། །དེ་ལྟར་ལྟ་ལ་མངོན་ཞེན་དང། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྩོད་པ་དང། །དེ་དང་འགལ་བའི་ཉིས་པ་ནི། །ཉི་ཤུ་གང་ལ་

[209A]༄༅། །རྣམ་ཆད་པ། །དེ་ཡིས་ས་ནི་བདུན་པ་ཐོབ། །ཅེས་པ་ལ། འཛིན་པ་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་བདག་གི་སྒྲ་དང་པོར་བྱས་ནས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྒྲའི་བར་གྱི་ཚིག་བཅུ་གཅིག་པོ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང། སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་དང་
སྲོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང། གང་ཟག་ཏུ་འཛིན་པ་དང། ཆད་པར་འཛིན་པ་དང། རྟག་པར་འཛིན་པ་དང། མཚན་མར་འཛིན་པ་དང། རྒྱུར་འཛིན་པ་དང། ཕུང་པོར་འཛིན་པ་དང། ཁམས་སུ་འཛིན་པ་དང། སྐྱེ་མཆེད་དུ་འཛིན་པ་ཞེས་པ་སྟེ། བཅུ་གཅིག་གོ། །ཁམས་གསུམ་པ་ལ་ཆགས་
གནས་དང། །སེམས་ནི་ཀུན་དུ་ཞུམ་པ་དང། །ཞེས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་དུ་གནས་པ་ལུས་ཀྱིས་སོ། །ཁམས་གསུམ་པ་ལ་ཆགས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་སོ། །སེམས་ཅན་ནི་ཀུན་དུ་ཞུམ་པ་ཞེས་པ་ནི་གཉིས་ཀའོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། །དེ་ལྟར་ལྟ་ལ་མངོན་ཞེན་
དང༑ །ཞེས་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོས་སངས་རྒྱས་སུ་ལྟ་བ་ལ་མི་བརྟེན་པ་དང། ཆོས་སུ་ལྟ་བ་ལ་མི་བརྟེན་པ་དང། དགེ་འདུན་དུ་ལྟ་བ་ལ་མི་བརྟེན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་སུ་ལྟ་བ་ལ་མི་བརྟེན་པ་སྟེ་རྣམ་པ་བཞི་རྣམས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྩོད་པ་དང། །ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྩོད་པ་སྟེ་ཐེག་ཚོམ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་དང་འགལ་བ་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་འགལ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཉེས་པ་ཉི་ཤུ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་སྟེ། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཤུ་ཐམ་པ་གང་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེས་ནི་ས་བདུན་པ་རིང་དུ་སོང་བ་ཐོབ་
པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཤུ་ཐམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ཤེས་པ་དང། །འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་ཉིད་དང། །སྙིང་རྗེ་དང་ནི་རློམ་མེད་དང། །ཆོས་མཉམས་ཉིད་དང་ཚུལ་གཅིག་ཤེས། །མི་སྐྱེ་བ་དང་
ཟད་ཤེས་དང། །ཚུལ་རྣམས་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་སྟོན། །རྟོག་པ་ཀུན་དུ་འཇོམས་པ་དང། །འདུ་ཤེས་ལྟ་དང་ཉོན་མོངས་སྤོང། །ཞི་གནས་ངེས་པར་སེམས་པ་དང། །ལྷག་མཐོང་ལ་ནི་མཁས་པ་དང། །སེམས་དུལ་བ་དང་ཐམས་ཅད་ལ། །ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། །ཆགས་པའི་

[209B] །ཞིང་གཞན་དུ་ནི་མཉམ་འགྲོ་དང། །ཀུན་དུ་བདག་གི་ངོ་བོ་ནི། །སྟོན་པ་ཉིད་དང་ཉིད་ཤུའོ། །ཞེས་པ་སྟེ་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཤུའོ། །རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་ཞེས་པའོ། །འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་ཉིད་
དང༑ །ཞེས་པ་ནི་སྟེར་བ་པོ་དང། ལེན་པ་པོ་དང། སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཏེ། རང་རང་གི་སེམས་སུ་ཡང་བ་ཙམ་གྱིས་བདག་ཉིད་རྟོགས་པའོ། །སྙིང་རྗེས་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །རློམ་མེད་ཅེས་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་མི་དམིགས་
པའོ༑ །ཆོས་མཉམ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་འོག་གསལ་བ་དེས་མཉམ་ཞིང་སྙོམས་པའོ། །ཚུལ་གཅིག་ཅེས་ཞེས་པ་ནི་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ནི་ཚུལ་གཅིག་ཅེས་ཅེས་པའོ། །མི་སྐྱེ་བ་དང་ཟད་ཤེས་དང། །ཞེས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་
པོ་རྣམས་མ་བསྐྱེད་པར་ཤེས་པ་དང་བརྟགས་པས་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་ནི་ཟད་པ་ཤེས་པའོ། །ཆོས་རྣམས་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་སྟོན། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་གཅིག་གི་ཚུལ་དུ་སྟོན་པའོ། །རྟོག་པ་ཀུན་དུ་འཇོམས་པ་དང། །ཞེས་པ་ནི་ཆོས་
རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟོག་པ་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པའོ། །འདུ་ཤེས་ལྟ་དང་ཉོན་མོངས་སྤོང། །ཞེས་པ་ནི་མཚན་མ་རྣམས་སྤོང་བ་དང། ལྟ་བ་ལྔ་པོ་རྣམས་སྤོང་བ་དང། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤོང་བའོ། །ཞི་གནས་ངེས་པར་སེམས་པ་དང། ཞེས་པ་ནི་སེམས་
རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་སྒོམ་པའོ། །ལྷག་མཐོང་ལ་ནི་མཁས་པ་དང། ཞེས་པ་ལ་ལྷག་མཐོང་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །མཁས་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་དེ་ལ་མཁས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སེམས་དུལ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཡོངས་སུ་ཞི་བའོ། །ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་
ལ་སོགས་པ་ལ་མི་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཆགས་པའི་ས་མིན་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་གནས་མ་ཡིན་པའོ། །གར་འདོད་པར་ཞིང་གཞན་དུ་ནི་མཉམ་འགྲོ་བ་ཞེས་པ་ལ། ཇི་ལྟར་འདོད་པར་དུས་མཉམ་པར་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞིང་དུ་འགྲོ་བའོ། །ཀུན་དུ་བདག་གི་ངོ་བོ་ནི། །

[210A]༄༅། །སྟོན་པ་ཉིད་དང་ཞེས་པ་ནི་གདུལ་བྱའི་རྗེས་སུ་མཐོན་པར་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་གི་ངོ་བོ་ཡང་སྟོན་པ་ཞེས་པའོ། །ཡོན་ཏན་ཉིད་ཤུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་སྔོན་དུ་གསུངས་པའི་སྐྱོན་ཉིད་ཤུ་པོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་ས་བདུན་པ་རིང་དུ་སོང་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་
ཅན་ཀུན་ཡིད་ཤེས་པ་དང། མངོན་པར་ཤེས་པས་རྩེ་བ་དང། །སངས་རྒྱས་ཞིང་བཟང་བསྒྲུབ་པ་དང། །ཡོངས་སུ་བརྟག་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བསྟེན། །དབང་པོ་ཤེས་དང་རྒྱལ་བ་ཡི། །ཞིང་སྦྱོང་སྒྱུ་མ་ལྟར་གནས་དང། །བསམས་བཞིན་སྲིད་པ་ལེན་པ་དང། །ལས་ནི་རྣམ་པ་འདི་བརྒྱད་བཤད། །
ཅེས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཀུན་ཡིད་ཤེས་པ་དང། །ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཤེས་པའོ། །མངོན་པར་ཤེས་པས་རྩེ་བ་དང། །ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་རྩེ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་འཕྲུལ་གྱིས་སོ། །མཛེས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་སོ་སོར་
གཞོམ་དུ་མེད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཞིང་བཟང་སྒྲུབ་པ་ཞེས་པ་ནི་རྟེན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གསེར་གྱི་བྱེ་མ་བརྡལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའོ། །ཡོངས་སུ་བརྟག་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བསྟེན། །ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་བྱས་
པར་གྱུར་པའོ། །དེ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་གུས་པའོ། །དབང་པོ་ཤེས་ཞེས་པ་ནི་དད་པ་ལ་སོས་པའི་དབང་པོ་མཆོག་དམན་ཤེས་པའོ། །རྒྱལ་བའི་ཞིང་སྦྱོང་ཞེས་པ་ནི་བསྟེན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པའོ། །སྒྱུ་
མ་ལྟར་གནས་ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་པའོ། །བསམས་བཞིན་སྲིད་པ་ལེན་པ་དང། །ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ལྟ་བའི་བློ་མངོན་དུ་སོང་བས་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་སྟེ། དངོས་པོ་བརྒྱད་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ས་བརྒྱད་པ་མི་གཡོ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྨོན་ལམ་དག་ནི་མཐའ་
ཡས་དང། །ལྷ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཤེས་དང། །སྤོབས་པ་ཆུ་བོ་ལྟ་བུ་དང། །མངལ་དུ་འཇུག་པ་མཆོག་དང་ནི། །རིགས་དང་རུས་དང་ཆོ་འབྲང་དང། །འཁོར་དང་སྐྱེ་བ་དག་དང་ནི། །ངེས་འབྱུང་བྱང་ཆུབ་ཤིང་རྣམས་ཀྱི། །ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། སྨོན་ལམ་དག་ནི་མཐའ་

[210B] ལྷ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཤེས་པ་ནི་ལྷ་རྣམས་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །སྤོབས་པ་ཆུ་བོ་ལྟ་བུ་དང། །ཞེས་པ་ནི་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་ལྟར་དངོས་པོ་སོ་སོ་རྣམས་ལ་མི་ཟད་པའི་སྤོབས་པ་ཕུན་
སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། མཐའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་པ་འདི་ནས་བཟུང་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །མངལ་དུ་འཇུག་པ་མཆོག་དང་ནི། །ཞེས་པ་ལ། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྔགས་པའི་མངལ་དུ་འཇུག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །རིགས་དང་རུས་དང་ཞེས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ལ་
སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །རྗེའུ་རིགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཆོ་འབྲང་ཞེས་པ་ནི་ཉེ་དུ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཆོ་འབྲང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །འཁོར་དང་ཞེས་པ་ནི་རང་གི་བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །སྐྱེ་བ་ཞེས་པ་ནི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ངེས་འབྱུང་བྱང་ཆུབ་ཤིང་རྣམས་ཀྱི། །ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པས་བསྐུལ་བའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། ངེས་འབྱུང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཡིད་བཞིན་གྱི་
ནོར་བུ་ལྟ་བུའི་ཤིང་ཨ་ཤྭད་ཐ་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ། ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དངོས་པོ་བཅུ་གཉི་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ས་དགུ་པ་ལེགས་པའི་
བློ་གྲོས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །འཆད་པར་འགྱུར་བ་ས་དགུ་པོ་གང་རྣམས་ཀྱིས་ཚོགས་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་བསྡོམས་པ་ནི་ས་བཅུ་པའི་ཚོགས་ཡིན་ཞིང། དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བས་དེའི་ཚོགས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །ས་བཅུ་པ་ནི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་
ཕྱིར་གསུངས་པ། ས་དགུ་འདས་ནས་ཡེ་ཤེས་ནི། །གང་གིས་སངས་རྒྱས་སར་གནས་པ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས། །བཅུ་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། ས་དགུ་འདས་ནས་ཞེས་པ་ནི། །རིགས་ལ་སོགས་པའི་ས་དགུ་སྟེ། དེ་ལ་རིགས་ཀྱི་ས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་

[211A]༄༅། །རིགས་ཅན་ནོ། །བརྒྱད་པའི་ས་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སོ་སོར་ཞུགས་པའོ། །མཐོང་བའི་ས་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །བསྲབས་པའི་ས་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་རྣམས་ཀྱིའོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ས་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་རྣམས་ཀྱིའོ། །བྱས་
པས་བསྲུང་བའི་ས་ནི་སོ་སོར་ཞུགས་པ་གསུམ་གྱིའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། སྔོན་དུ་བརྗོད་པའི་ས་དགུ་པོ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་སོ། །ས་དགུ་པོ་འདི་
རྣམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་གང་གིས་ཀུན་དུ་འོད་སངས་རྒྱས་པའི་སར་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་པའོ། །ས་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་དག་བརྗོད་ནས། ད་ནི་གཉེན་པོའི་ཚོགས་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་བས་
དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ། མཐོང་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་ལ། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་རྣམས། །ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་
བཞིའོ༑ །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་སྐབས་བཞིའི་བྱེ་བྲག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གཉེན་པོའི་རྣམ་པ་བཞི་རྣམས་སོ། །མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་གནས་སྐབས་བྱེ་བྲག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་དོན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གསུངས་
པ༑ གཟུང་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དངོས་པོ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་དང། གཉེན་པོའི་དངོས་པོར་གནས་པ་སྟེ། གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་གཉིས་སོ། །གང་ཟག་རྫས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང། གང་ཟག་བཏགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །
མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་རྣམ་པ་བཞིའོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཡང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་བརྒྱད་པོ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་རྣམས་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བ་དང་སྤང་པའི་ཕྱིར་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་

[211B] །སྒྲུབ་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ་བཞི་པ་གསུངས་པ། ཆེད་དུ་བྱ་དང་མཉམ་ཉིད་དང། །སེམས་ཅན་དོན་དང་འབད་མེད་དང། །ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང། རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་ངེས་འབྱུང་དང། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་དུ། །ངེས་འབྱུང་ལམ་
གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་འདི། །ངེས་འབྱུང་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། ཆེད་དུ་བྱ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མཆོག་གི་བདག་ཉིད་བྱེད་པའོ། །མཉམ་
ཉིད་ཅེས་པ་ནི་རང་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་སྟོང་པར་མཉམ་པའོ། །སེམས་ཅན་དོན་ཞེས་པ་ནི་ཇི་སྲིད་ནམ་མཁར་འཁོར་བ་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པའོ། །འབད་མེད་ཅེས་པ་ནི་ཚིགས་མེད་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པའོ། །ཤིན་ཏུ་ཞེས་པ་ནི་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་གཉིས་ལ་མཉམ་པའི་རང་བཞིན་ལ་གནས་པའི་ངེས་འབྱུང་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་དོན་ཐོབ་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །
ངེས་འབྱུང་ལམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཞེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུའི་བདག་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཆེད་དུ་བྱའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང། མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ངེས་
བར་འབྱུང་བ་དང། ཚོགས་མེད་པར་ངེས་པར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང། ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང། ཐོབ་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང། ལམ་གྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་པ་སྟེ། ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་བསྒྲུབ་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད་
གསུངས་སོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱུན་གྱི་འགྲེལ་པ་གྲགས་པའི་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སྐབས་དང་པོའི་འགྲེལ་པའོ།། །།ད་ནི་ལམ་ཤེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ལྷ་རྣམས་རུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །འོད་ཀྱིས་མོག་མོག་བོར་མཛད་དང། །ཡུལ་ངེས་པ་དང་ཁྱབ་པ་དང། །

[212A]༄༅། །རང་བཞིན་དང་ནི་དེ་ཡི་ལས། །ཞེས་པ་སྟེ། མོག་མོག་པོར་མཛད་ཅེས་པ་ནི་ང་རྒྱལ་གྱིས་རབ་ཏུ་མྱོས་པའི་ལྷའི་རིགས་རྣམས་ཀྱི་འོད་མེད་པར་མཛད་པའོ། །འོད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུའི་འོད་ཀྱིས་སོ། །དོན་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། རུང་བར་བྱ་བའི་
ཕྱིར་ཞེས་པ་སྟེ། རུང་བ་ནི་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་ནས་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མོག་མོག་པོར་བྱས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་མཐོ་ཞིང་ཕུལ་དུ་གྱུར་པའི་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། དེས་ན་དེའི་རང་བཞིན་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡུལ་ངེས་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཡུལ་ལ་སྐལ་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཅན་ཡིན་གྱི། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་
ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཁྱད་པ་ཞེས་པ་ནི་ཞི་བ་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ཉན་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཉིད་ལ་ངེས་པས་ན་དེ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་བྱང་ཆུབ་ཏུ་གྱུར་པའི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་
པས་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའོ། །རང་བཞིན་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཞེན་པ་སྤོང་བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེའི་ལས་ཞེས་པ་ནི་ཇི་སྲིད་ནམ་འཁོར་བ་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་
བ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལས་སོ། །ལམ་ཤེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འབའ་ཞིག་གི་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་འདིར་བསྟན་པར་མི་རིགས་སོ་སྙམ་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ལ་རང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་
དག་པར་བྱས་ཏེ་གོམས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གསུངས་པ། ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ནི། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་དག་གི་རྣམ་པ་མི་དམིགས་སྒོ་ནས་ནི། །ཉན་ཐོས་ལམ་འདི་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང། སྡུག་

[212B] སྟོང་པ་ཉིད་དང། ཞི་བ་ཉིད་དང་ཞེས་པ་སྟེ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །ཞི་བ་ཞེས་པ་ནི་བདག་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ལ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང། རྒྱུ་ཉིད་དང། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཉིད་དང། རྐྱེན་ཉིད་དང། ནད་དང། འབྲས་དང། ཕོལ་མིག་དང། མི་སྡུག་པ་ཞེས་པ་སྟེ་
རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་བརྒྱད་དོ། །ཡང་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་དག་ལ་གཞན་པ་ཉིད་དང། འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་དང། མི་རྟག་པ་ཉིད་དང། ཞི་གནས་ཉིད་དང་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་བཞིའོ། །ཡང་དེ་དག་ལ་འཇིགས་པ་ཉིད་དང། འཚེ་བ་ཉིད་དང། འདྲེན་པ་
ཉིད་དང་ཞེས་པ་སྟེ་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་གསུམ་མོ། །འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ་བདག་ཉིད་ཉིད་དང། ཞི་བ་ཉིད་དང། རྣམ་པར་བྲལ་བ་ཉིད་དང། སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་ཉིད་དང། མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དང་ཞེས་དྤ་སྟེ་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་བདུན་
ནོ༑ ༑ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ལམ་ཉིད་དང། རིག་པ་ཉིད་དང། སྒྲུབ་པ་ཉིད་དང། ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཉིད་དང་ཞེས་པ་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་བཞི་སྟེ། དེ་རྣམས་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ལམ་མོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྣམ་པ་དེ་རྣམས་ལ་
གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་མི་དམིགས་ཤིང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པའི་ལམ་འདིས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་དྲོད་ལ་སོགས་པའི་ལམ་གཞན་ལོགས་ཤིག་ཏུ་
གསུངས་པ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟར་གསུངས་པ། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ལམ་ལ་ནི། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པའི་ཕྱིར། །སྟོང་པ་ཉིད་རྣམས་དབྱེར་མེད་པས། །དྲོ་བ་དེ་དག་མི་དམིགས་པས། །རྩེ་མོར་གྱུར་བ་དག་ཏུ་འདོད། །དེ་ལ་རྟགས་ལ་
སོགས་ཚུལ་གྱིས། །གནས་པ་བཀག་པས་བཟོད་པ་རྣམས། །ས་བཅུ་དག་ལས་བརྩམས་ནས་ནི། །མི་གནས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཡིས། །ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བཤད་དེ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །མཁྱེན་ནས་ཆོས་རྣམ་མ་གཟིགས་ཕྱིར། །ཞེས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་

[213A]༄༅། །ཕུང་པོ་དེ་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྟོང་པ་རྣམས་དབྱེར་མེད་པ་དག་དྲོད་དུ། །དེ་རྣམས་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པས་རྩེ་མོར་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པར་
གནས་པ་བཀག་པ་ནི་བཟོད་པར་བཞེད་དོ། །ས་བཅུ་ཞེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བཅུ་དང་པོར་བྱས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ངག་གི་ཚོགས་རྒྱས་པར་མི་གནས་པར་བསྟན་པ་སྟེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་བརྟགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐམས་ཅད་ཁས་བླང་དུ་མེད་པར་སྟོན་
པའོ༑ །འོན་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྟགས་པའི་ཚུལ་ཅན་དུ་མི་གནས་པ་དང། སོ་སོར་རིག་པའི་བདག་ཉིད་གསལ་བ་ཙམ་གྱི་ཚུལ་ལོ་ཞེས་པ་འདི་དག་ཇི་ལྟར་ཤེས་སྙམ་པ་ལ་གསུངས་པ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཞེས་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བརྟགས་པའི་ཕུང་པོ་དང་
ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་མ་གཟིགས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། ཡང་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཙམ་གྱིས་གཟིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དབང་པོར་བྱས་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མེད་པ་མ་
ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཞན་བེམས་པོ་ལས་ལོག་པ་ཚོགས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པ་དེ་མ་གྲུབ་ན་ཀུན་རྫོགས་ཀུན་ལྟོས་པ་མེད་པས་མ་གྲུབ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་མཆོག་གི་རྟོགས་པར་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ལམ་ལ་ནི། །ཞེས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་རྣམ་པར་གཞག་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ལས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་བསྟན་པ་འདོད་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ལས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་གསུངས་པ། རང་བྱུང་བ་ཉིད་རྟོགས་པའི་
ཕྱིར། །གཞན་གྱིས་བསྟན་ཀྱང་མི་དགོས་ལ། བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཟབ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པ་བརྗོད། །ཅེས་པ་སྟེ། །ཅེས་པ་སྟེ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་གཞན་ལས་ཐོས་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་པའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ནི་གཞན་ནི་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་དེ་སྔོན་གོམས་པར་བྱས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་

[213B] །དེ་བས་ན་དེ་རྣམས་ལ་གཞན་གྱིས་བསྟན་མི་དགོས་ཞེས་པ་ནི་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་གཅིག་གོ། །ཉན་ཐོས་ནི་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་གཞན་རྣམས་ལ་ཆོས་རྣམས་གོ་བར་བྱེད་པའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ནི་ཚིག་མེད་པར་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ནུས་པས་གཞན་
རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱིས་གོ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཟབ་པ་འདིས་ནི་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་གཉིས་པའོ། །ཚིག་མེད་པར་ཆོས་རྣམས་བསྟན་པར་ཇི་ལྟར་ནུས་ཞེས་དོགས་པ་ལ་གསུངས་པ། གང་གང་དོན་ནི་གང་གང་ལ། །ཇི་ལྟར་ཉན་དེ་དང། །དེ་ལ་སྒྲ་མེད་ཀྱང་
དོན་དེ། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྣང། །ཞེས་པ་སྟེ། ཚིགས་བཅད་འདིའི་དོན་ནི་གོ་སླའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་མངོན་པར་བསྟན་ནས། དེའི་ལམ་གྱི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་གསུངས་པ། གཟུང་བའི་རྟོག་པ་ཉམས་ཕྱིར་དང། །འཛིན་པ་མ་སྤངས་ཕྱིར་དང་ནི། །རྟེན་གྱི་བསེ་
རུ་ལྟ་བུའི་ལམ། །ཡང་དག་བསྡུས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། གཟུངས་བའི་དོན་གྱི་རྟོག་པ་དང། འཛིན་པའི་དོན་གྱི་རྟོག་པ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྤངས་པ་དང། མ་སྤངས་པ་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི། །བརྟེན་པའི་ཆོས་
ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དང། ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་བདག་ཉིད་རྣམས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་མོ། །དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གྱི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་
པ་ཇི་ལྟ་བ་ཡིན་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་གསུངས་པ། བཏགས་པའི་ཆོས་ཉིད་མི་འགལ་བར། །སྟོན་པའི་རྣམ་པ་དྲོ་གྱུར་པ། །རྩེ་མོར་གྱུར་པ་གཟུགས་ལ་སོགས། །འགྲིབ་པ་མེད་ལ་སོགས་པས་ཕྱེ། །ནང་སྟོང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡིས། །གཟུགས་
སོགས་མི་འཛིན་ཕྱིར་བཟོད་པ། །གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་བ་མེད་སོགས་ཀྱི། །རྣམ་པ་ཅན་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་བཏགས་པའི་ཡོད་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་དེའི་མི་འགལ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོའི་ཆོས་ཉིད་

[214A]༄༅། །གསུངས་པ་སྟེ། གཟུགས་བསྟན་པ་ལས་དེའི་རྣམ་པ་ནི་དྲོད་ཀྱི་རྟོགས་པའོ། །བཏགས་པའི་ཡོད་པ་གཉིས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་འཕེལ་བ་མེད་ཅིང་འབྲི་བ་མེད་པ་ཞེས་པ་རྩེ་མོར་གྱུར་པའི་རྟོགས་པའོ། །ཇི་སྐད་གཟུངས་པའི་སྟོང་
པ་ཉིད་ཉི་ཤུ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཁས་མི་ལེན་བ་ནི་བཟོད་པའི་རྟོགས་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་སོ་སོར་མ་སྐྱེས་ཤིང་མི་འགག་པའི་ཚུལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་རྟོགས་པའོ། །འདི་ནས་གཟུང་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
ལམ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་མཐོང་བའི་ལམ་གསུངས་པ། བདེན་དང་བདེན་ལ་བཟོད་པ་དང། །ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་རྣམ་བཞི་ཡིས། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ལ་མཐོང་བའི་ལམ། །ཕན་ཡོན་བཅས་པ་འདི་བཤད་དོ། །ཞེས་པ་སྟེ། བདེན་པ་སོ་སོ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་
བཞི་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་དང། འགོག་པའི་བདེན་པ་དང། ལམ་གྱི་བདེན་པ་རྣམས་
ལ་ཡང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ལམ་འདི་བརྗོད་པའོ། །ཕན་ཡོན་བཅས་པ་འདི་ཞེས་པ་ནི་མདོ་རྣམས་ལས་ཕན་ཡོན་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་དེ་འདིར་མདོར་བསྡུས་ནས་བརྗོད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔས་
སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་དག་ཕན་ཚུན་རྟེན་པ་རྟེན་མེད་ཕྱིར། །རྣམ་གྲངས་ཁས་མི་ལེན་པ་དང། །ཆེན་པོ་ཚད་མེད་ཉིད་དང་བཅས། །དཔག་མེད་
མཐའ་གཉིས་མེད་པ་དང། །དེར་གནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ངེས་འཛིན་དང། །བླང་མེད་དོར་བ་མེད་སོགས་དང། །བྱམས་ལ་སོགས་དང་སྟོང་ཉིད་དང། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཐོབ་པ་དང། །རྣམ་པར་བྱང་ཀུན་ཡོངས་བསྡུས་དང། །ཉམ་ང་བ་དང་ནད་ཀུན་

[214B] ༑མྱ་ངན་འདས་འཛིན་ཞི་ཉིད་དང། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སྲུང་ལ་སོགས། །སྲོག་མི་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་ནི། །བདག་ཉིད་གནས་ཏེ་སེམས་ཅན་དག་འགོད་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ། ལམ་
ཤེས་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་དག་ཕན་ཚུན་རྟེན་དང་རྟེན་མེད་ཕྱིར། །རྣམ་གྲངས་ཁས་མི་ལེན་པ་དང། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་དག་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་མེད་པས་དེའི་བདག་ཉིད་དེ། །
དེ་བས་ན་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཁས་མི་ལེན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོ་པའོ། །ཆེན་པོ་ཚད་མེད་ཉིད་དང་བཅས། །ཞེས་པ་ནི་ཚད་མེད་པ་དང་བཅས་པ་དེས་འཇུག་ཅེས་པས་ཚད་མེད་བཅས་ཏེ་ཆེན་པོ་དང་ཚད་མེད་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་
ཐམས་ཅད་དུ་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པས་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཚད་འདི་དག་ཙམ་མོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་བཅད་པས་ཚད་གཟུང་དུ་མེད་པས་ཚད་མེད་པ་ཞེས་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་
པའི་བཟོད་པའོ། །དཔག་མེད་མཐའ་ཉིད་མེད་པ་དང། །ཞེས་པ་ལ་མཐའ་ཉིད་ནི་མཐའ་སྟེ། དཔག་པ་དང་མཐའ་དག་མེད་པ་ཞེས་དཔག་མེད་མཐའ་མེད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་གྲངས་སུ་བགྲང་བས་ཡོངས་སུ་གཅད་དུ་མེད་པས་ན་དཔག་མེད་ཅེས་པ་
སྟེ༑ སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་མེད་པས་ན་མཐའ་མེད་ཅེས་པ་སྟེ། ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཚིག་རྐང་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེར་གནས་སངས་རྒྱས་
ཉིད་ཅེས་པ་ནི་དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་ལ་གནས་པ་རྟེན་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱ། །ཞེས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །བླང་མེད་དོར་བ་མེད་སོགས་དང། ཞེས་པ་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བླང་བར་མི་བྱ་ཤིང་དོར་བར་མི་བྱའོ། །སོགས་

[215A]༄༅། །པའི་སྒྲས་སོ་སོ་བདག་ཉིད་རིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །བྱམས་ལ་སོགས་ཞེས་པ་ནི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ཏེ་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་
ཤེས་པའོ། །སྟོང་ཉིད་ཐོབ་པ་ཤེས་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཉི་ཤུ་པོ་རྣམས་མཐོང་བ་སྟེ། འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ངེས་འཛིན་དང། །ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་མེད་པའི་ཞིང་ཁམས་རྣམས་སུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུར་སྟོན་པ་ནི་
འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །རྣམ་པར་བྱང་ཀུན་ཤེས་པ་ལ་འདིར་ཡང་ངེས་འཛིན་ཞེས་པ་གོང་མའི་སྐབས་དང་སྦྱར་བ་སྟེ། འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །ཉམ་ང་བ་དང་ནད་ཀུན་སེལ། །ཞེས་པ་ལ་ཉ་མང་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ནད་ནི་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་
ཏེ་དེ་དག་སེལ་བ་ནི་ཀུན་དུ་བསལ་བ་ཞེས་པ་སྟེ། འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །མྱ་ངན་འདས་འཛིན་ཞི་ཉིད་དང། །ཞེས་པ་ནི་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བསྲུང་ལ་སོགས། །ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཞུགས་པའི་གནས་དག་སངས་
རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྲུང་བར་འགྱུར་རོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དགེ་བ་རྣམས་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །སྲོག་མི་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་ནི། །བདག་ཉིད་གནས་ཏེ་སེམས་ཅན་དག་
འགོད་དང་ཞེས་པ་ལ་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་སླར་ལྡོག་པ་དང་པོར་བྱས་ནས་ཇི་སྲིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བར་ལ་བདག་ཉིད་གནས་ནས་གཞན་དག་ཀྱང་དེ་རྣམས་ཉིད་ལ་འགོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་
བསྔོ་བ་ཞེས་པ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐོང་བའི་ལམ་བཤད་དོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ། དེའི་བྱེད་པ་རྣམ་པ་དྲུག་མདོ་ལས་དང་པོར་གསུངས་པ་འདིས་ན་དེ་ལ། རེ་ཞིག་བྱེད་པ་ཉིད་གསུངས་པ། །

[215B] །འདུད་དང་ཉོན་མོངས་ལས་རྒྱལ་དང། །གནོད་པས་རྫི་བ་མེད་ཉིད་དང། །བྱང་ཆུབ་དང་ནི་རྟེན་མཆོད་ཉིད། །ཅེས་པ་ལ། ཀུན་ནས་ཞི་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་སེམས་འདུལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཞི་བའོ། །འདུད་ཅེས་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་
གཉེན་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕྱག་བྱེད་པའོ། །ཉོན་མོངས་ལས་རྒྱས་རྒྱལ་ཞེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་བཅོམ་པའོ། །གནོད་པས་རྫི་བ་མེད་ཉིད་དང། །ཞེས་པ་གཞན་དག་གིས་གནོད་པ་བྱས་པ་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་པས་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་གྱུར་པའོ། །
བྱང་ཆུབ་ཅེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་རྫོགས་པའོ། །རྟེན་མཆོད་ཅེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཀློག་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་དེ་རྣམས་སུ་ལྷ་དང་ལྷག་མ་ཡིན་དང་མི་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། རྣམ་པ་དྲུག་པོ་འདི་རྣམས་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་བྱེད་
པའམ་ལས་སོ། །ད་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དབྱེ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་མོས་པ་དང། བསྔོ་བ་དང། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །དེ་རྣམས་ལ་
མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གསུངས་པ། མོས་པ་རང་གི་དོན་དང་ནི། །རང་གཞན་དོན་དང་གཞན་དོན་དང། རྣམ་གསུམ་ཤེས་བྱ་དེ་ཡང་ནི། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་སྟེ། སོ་སོར་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད། །ཆུང་ངུའི་ཆུང་སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས། །དེ་ཡང་རྣམས་གསུམ་དེ་ལྟར་
ན༑ །རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་བདུན་དུ་འདོད། །ཅེས་པ་སྟེ། འདིར་གཟུང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་ཆེས་ལྷག་པར་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་མོས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །རང་གི་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་པ་ལ། །ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་
དང་ཆེན་པོ་སྟེ་ཞེས་པས་ཏེ། །ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་དེ་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོར་རྣམ་པ་གསུམ་གསུམ་བུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན། རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་བདུན་དུ་འདོད། །ཅེས་པ་ནི་རྣམ་པ་འདིའི་ཚུལ་གྱིས་རབ་ཏུ་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་རང་གི་དོན་གྱི་མོས་པ་རྣམས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆུང་དུའི་ཆུང་

[216A]༄༅། །ངུ་དང། ཆུང་ངུའི་འབྲིང་པོ་དང། ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་དང། འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་དང། འབྲིང་གི་འབྲིང་པོ་དང། འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་དང། ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་དང། ཆེན་པོའི་འབྲིང་དང། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའོ། །དེ་ལྟར་རང་གཞན་ཉིད་ཀྱི་མོས་པ་དང། གཞན་གྱི་མོས་པ་དག་ཀྱང་རིག་
པར་བྱ་སྟེ། མོས་པའི་དབྱེ་བ་ཉིད་ཤུ་རྩ་བདུན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསུངས་པའི་མོས་པ་བསྒོམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྲོ་བར་བྱ་བའི་དབང་དུ་མོས་པ་ལ་འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པས་སྟོད་པར་བྱེད་དེ། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བསྟོད་པ་དང་བཀུར་བ་དང་བསྔགས་པ་རྣམས་
གསུངས་པ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ། །མོས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་ལ་ནི། །དགུ་ཚན་གསུམ་གྱིས་བསྟོད་པ་དང། བཀུར་བ་དང་ནི་བསྔགས་པར་འདོད། །ཅེས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་མོས་པ་དེའི་མོས་པ་
རྣམས་ཆུང་དུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་དགུ་ཚན་གསུམ་གྱིས་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་གྱི་རྣམ་པར་ཇི་ལྟར་ཕྱེ་བ་དེ་ལྟར་བསྟོད་པ་དག་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་བསྟོད་པ་ནི་བསྟོད་པ་ཙམ་མོ། །བཀུར་བ་ནི་འབྲིང་ངུ་བསྟོད་པའོ། །བསྔགས་པ་ནི་ཆེར་བསྟོད་པའོ། །བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་
བའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གསུངས་པ། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཁྱད་པར་ཅན། །དེ་ཡི་བྱེད་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དམིགས་མེད་རྣམས་པ་ཅན། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་མཚན་ཉིད་དོ། །དབེན་དང་སངས་རྒྱས་བསོད་ནམས་ཚོགས། །རང་བཞིན་དྲན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཐབས་མཁས་མཚན་མ་མེད་པ་
དང༑ །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང། །ཁམས་གསུམ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་དང། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཡི། །བསྔོ་བ་གཞན་ནི་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །བསོད་ནམས་ཆེ་འབྱུང་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་འདིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པས་ཁྱད་པར་ཅན་ཏེ། དེས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །དེའི་ཁྱད་པར་འདི་གང་གི་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། དེ་ནི་ཞེས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །བྱེད་པ་མཆོག་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་

[216B] བྱ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །དེ་ནི་དམིགས་མེད་རྣམ་པ་ཅན། །ཞེས་པ་ནི་བསོད་ནམས་གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་གང་ཞིག་ཏུ་དང་
སེམས་གང་གིས་དང། བསྔོ་བ་གང་གིས་དང། སྔོ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མེད་པས་མི་དམིགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོའོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་ལ། ཇི་བཞིན་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྟེ། དེས་ཡོངས་
སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །དབེན་དང་ཞེས་པ་ནི་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་དབེན་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་དབེན་དང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །སངས་རྒྱས་བསོད་ནམས་ཚོགས། །རང་བཞིན་དྲན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཞེས་པ་ལ་སངས་
རྒྱས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དེའི་རང་བཞིན་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དྲན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གང་གིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་བསོད་ནམས་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དྲན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །ཐབས་བཅས་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་
དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལས་མ་འདས་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཐབས་དང་བཅས་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །མཚན་མ་མེད་ཅེས་པ་ནི་མཚན་མར་མི་རྟོག་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང། །ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་
ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་ནས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །ཁམས་གསུམ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་དང། །ཞེས་པ་ལ། སྲིད་པའི་དངོས་པོ་ལ་མ་ཆགས་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །བསྔོ་བ་གཞན་ནི་རྣམ་གསུམ་མོ། །ཞེས་པ་ལ་
སོགས་པ་ནི་གཞན་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །བསོད་ནམས་ཆེ་འབྱུང་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མ་གོས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང། ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །མཚན་མ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཆུང་ངུའོ། །མི་དམིགས་པའི་

[217A]༄༅། །རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་འབྲིང་ངོ། །གཞན་མ་ཡིན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཆེན་པོ་སྟེ། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་བཤད་དོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གསུངས་པ། ཐབས་
དང་མི་དམིགས་པ་དག་གིས། །དགེ་བའི་རྩ་ལ་ཡི་རང་བ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཉིད་བྱེད་པ། །བསྒོམ་པ་ཡིན་པར་འདིར་བརྗོད་དོ། །ཞེས་པ་སྟེ། ཐབས་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་དམིགས་པར་བྱ་ཞིང་མི་དམིགས་པར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དག་མི་དམིགས་པར་རྣམ་པར་
དག་པར་བྱས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་
ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །ད་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མངོན་དུ་གྱུར་པ་དང། ཤིན་ཏུ་དག་པའོ། །དེ་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་གསུངས་པ། དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད་མཆོག་ཉིད། །ཀུན་ལ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་དང། །ཆོས་རྣམས་
དམིགས་པ་མིད་པར་ནི། །གཏོད་པར་བྱེད་པ་དོན་ཆེན་ཉིད། །ཅེས་པ་སྟེ། ངོ་བོ་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ནོ། །མཆོག་ཅེས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མ་གཏོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་
ཞེས་པ་འདིས་ན་མཆོག་གོ། །ཀུན་ལ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་བྱེ་བྲག་རྟོགས་པས་རབ་ཏུ་སྦྱོང་བ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པས་སོ། །ཆོས་རྣམས་དམིགས་པ་མེད་པ་ནི། །ཞེས་པ་ལ་མི་དམིགས་པར་རྣམ་
པར་དག་པར་བྱས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་པས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དོན་ཆེན་ཞེས་པ་ལ་ཆེན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཏེ། འདིས་ན་དོན་ཆེན་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་སྟེ། དེའི་སྒོམ་པ་ནི་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །བསྒོམ་

[217B] །མོས་པ་དེ་ཉིད་གང་གི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། །སངས་རྒྱས་བསྟེན་དང་སྦྱིན་སོགས་དང། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་ཡིན་པ། །འདི་ལ་མོས་པའི་རྒྱུ་དག་ཡིན། །ཆོས་ཀྱིས་
ཕོངས་པའི་རྒྱུ་དག་ནི། །བདུད་ཀྱི་ཐིབས་ཀྱིས་ནོན་པ་དང། །ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་མ་མོས་དང། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་མངོན་ཞེན་དང། །སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཟིན་པའོ། །ཞེས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་བསྟེན་ཅིང་བཀུར་བ་དང། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་
བཅུ་ལ་གོམས་པར་བྱ་བ་དང། ཐབས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཏེ། དེ་ལ་མཁས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་མོས་པའི་རྒྱུ་དག་ཡིན་ནོ། །བདུད་ཀྱི་ཐིབས་ཀྱིས་ནོན་ཅིང་འཚེ་བ་དང། ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་མི་མོས་པ་དང། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་
མངོན་པར་ཞེན་པ་དང། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཟིན་པ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕོངས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གསུངས་པ། འབྲས་བུ་དག་པ་གཟུགས་ལ་སོགས། །དག་པ་ཉིད་དེ་གང་གི་ཕྱིར། །དེ་གཉིས་ཐ་དད་མ་ཡིན་ཞིང། །
བཅད་དུ་མེད་པས་དག་པར་བརྗོད། །ཅེས་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཞིག་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ངེས་པར་གྲོལ་བ་དེ་ནི་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་པ་ཉིད་དོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ཟག་པ་དང་
བཅས་པ་གང་ཞིག་དག་པ་ནི་དེ་ཉིད་དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་དག་པ་དང་གཟུགས་དག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་པ་དེ་གཉིས་དབྱེར་མེད་གཅད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་འབྲས་བུ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཉིས་ཀ་རྣམ་པར་དག་པས་ན་ཐ་དད་དུ་མ་གྲུབ་པའོ། །གཅད་དུ་མེད་ཅེས་
པ་ནི་འབྲས་བུ་དག་པ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་བའི་དོན་ཏོ། །ཐུན་མོང་གི་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ནས་བྱེ་བྲག་རྣམས་གསུངས་པ། ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱ་ལམ་གསུམ་གྱི། །ཉམས་ཕྱིར་སློབ་མ་བསེ་རུ་དང། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་དག་པ་

[218A]༄༅། །སྟེ༑ །སངས་རྒྱས་རྣམ་ཀུན་ཤིན་ཏུ་བ། །ཞེས་པ་སྟེ། འདོད་ཆགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་པ་ལས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པ་ལས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པའོ། །
ཐེག་པ་གསུམ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་དག་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་སྟེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་
པའོ༑ །ས་དགུ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་དང། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བརྒྱད་དེ། དེ་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་ས་དགུ་ལ་བསྒོམ་པའི་ལམ་རྣམ་པ་དགུར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ས་དགུ་ལ་ནི་ཆེན་པོ་ཡི། །
ཆེན་པོ་ལ་སོགས་དྲི་མ་ཡི། །གཉེན་པོའི་སྒོ་ནས་ཆུང་ངུ་ཡི། །ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་ལམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་སྟེ་དག་པར་བྱེད་པས་ན་དག་པའོ། །ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པ་དགུའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཉིད་ནི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་དགུའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་དག་པ་སྟེ་ཇི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་བ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། ཀླན་ཀ་དེ་ནི་སྤངས་པ་ཡིས། །ལམ་ནི་འཇལ་དང་གཞལ་བྱ་དག་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་གྱི། །གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། འཇལ་བྱེད་དང་གཞལ་བྱ་མཉམ་པ་
ཉིད་ཅེས་པ་ལ་འཇལ་བྱེད་ནི་འཛིན་པའོ། །གཞལ་བྱ་ནི་གཟུང་བ་སྟེ། དེ་དག་གི་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་གཅིག་ཏུ་ཡང་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་ཡང་མེད་པས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཉམ་པའོ། །དེ་དག་ཉིད་ཁམས་གསུམ་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་ཤིན་ཏུ་བའི་
བསྒོམ་པའི་ལམ་ཞེས་པས་ཤིན་ཏུ་དག་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །ཀླན་ཀ་དེ་ནི་སྤངས་པ་ཡིས། །ཞེས་པ་ནི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལའོ་ཞེས་པ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཆེན་པོའི་

[218B] དཔེར་ན་གོས་ལ་ཞེན་པའི་དྲི་མ་ཕྲ་མོ་དག་བཀྲུ་བ་ནི་ཁྲུས་མཁན་གྱི་བརྩོན་པ་ཆེན་པོས་སྤང་བར་ནུས་སོ། །དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་རིམ་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་
འགྲེལ་བ་གྲགས་པའི་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སྐབས་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།ད་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་གང་ཞིག་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་དེའི་སྡེ་སྣོད་ལས་བཤད་པ་བདེན་པ་བཞི་ལ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་ལམ་ལ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཚུ་རོལ་ཕ་རོལ་མཐའ་ལ་མིན། །དེ་དག་བར་ན་མི་གནས་པ། །དུས་རྣམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་ཕྱིར། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་འདིར་ཐམས་ཅད་
ཤེས་པའོ། །འདི་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དུས་རྣམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པས་ན་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་དབུས་སུ་ཡང་ཁས་མི་ལེན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འདི་ལྟ་བུར་ཁས་བླང་བར་མི་བྱ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །
ཚུ་རོལ་མིན་ཞེས་པ་ནི་འཁོར་བ་ལའོ། །ཕ་རོལ་མིན་ཞེས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་དག་བར་ན་མི་གནས་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ། །འདོད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་འདོད་པའོ། །གང་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། དུས་རྣམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་ཕྱིར། །
ཞེས་པ་སྟེ། དུས་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཀུན་རང་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་སྟོང་པ་དེ་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་དག་དངོས་སུ་མངོན་དུ་བྱས་པས་འཁོར་བ་ལ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རབ་ཏུ་མི་གནས་ཞེས་བཤད་དོ། །འོ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་
ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་དེ་དག་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་སྟེ་མི་རྟོགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁོ་ནས་ཅི་སྟེ་རྟོགས་ཞེས་སེམས་པ་ལ་གསུངས་པ། དེ་ནི་མཚན་མར་དམིགས་སྒོ་ནས། །ཐབས་མ་ཡིན་པས་རིང་

[219A]༄༅། །བ་སྟེ༑ །དེ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིས། །ཡང་དག་ཉེ་བ་ཉིད་དུ་བཤད། །ཅེས་པ་སྟེ། དེ་ནི་མཚན་མར་དམིགས་སྒོ་ནས། །ཞེས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དག་ཏུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མཚན་མར་འཛིན་པས་སོ། །གཟུང་བ་
དང་འཛིན་པར་དམིགས་པས་ཐབས་མ་ཡིན་ནོ། །ཐབས་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རིང་བ་སྟེ། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཀྱང་ངེས་པ་མ་སྐྱེས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་གཟུང་བ་
དང་འཛིན་པ་བཀག་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཀུན་དུ་ཉེ་བར་བརྗོད་དོ། །འདིས་ནི་ཉེ་བ་དང་རིང་བ་དག་བཤད་དོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་
བདག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་ཤེས་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱས་པ་ཉིད་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ། །དུས་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་ཤེས་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །འདི་ནི་འདས་པའོ། །འདི་ནི་མ་འོངས་པའོ། །འདི་ནི་ད་ལྟར་རོ་ཞེས་
དབྱེ་བ་ངེས་པར་ཤེས་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ། །སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ། །འདི་དག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་
བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་སྟོང་ཉིད་དང། །དུས་གསུམ་རྟོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང། །སྦྱིན་སོགས་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་རྣམས་ལ། །སྤྱོད་པའི་འདུ་ཤེས་མི་མཐུན་ཕྱོགས། །ཞེས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་ཞེས་
སེམས་པ་གསུངས་པ། སྦྱིན་ལ་སོགས་ལ་ངར་འཛིན་མེད། །གཞན་དག་དེ་ལ་སྦྱོར་བྱེད་པ། །དེ་ནི་ཆགས་པའི་མཐའ་འགོག་པས། །རྒྱལ་ལ་སོགས་ལ་ཆགས་པ་ཕྲ། །ཞེས་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རང་ཉིད་ཀྱང་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང། གཞན་དག་ཀྱང་དེ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་པ་དང་

[219B] །འདི་ཞེས་པའམ། འདི་ཉིད་ཅེས་པའི་ཆགས་པ་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ང་རྒྱལ་མེད་པའོ། །ཆགས་པའི་མཐའ་
འགོག་པ་ནི་ཆགས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ཟད་པར་བྱེད་ཅིང་འགོག་པར་བྱེད་པས་ན་འགོག་པའོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་བྱ་བ་དང། གུས་པ་བྱ་བ་དང། ཕྱག་བྱ་
བ་དང༑ སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མངོན་པར་ཆགས་པ་ཡིན་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སེམས་ན་བདེན་ཏེ། བླ་ན་མེད་པའི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུར་ཆགས་པ་ཕྲ་མོ་འདི་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་འདི་ལ་སྐྲག་པར་མི་བྱའོ། །ཆགས་པ་ཕྲ་མོ་འདི་མི་
མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་གསུང་པ། ཆོས་ཀྱི་ལམ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས། །དབེན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ཟབ་ཉིད། །ཅེས་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཟབ་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་སྟོང་པའི་ཡུལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་ལམ་ནི་
བརྟགས་པའི་ཚོགས་ཏེ། བདེན་པ་མེད་པའོ། །དེས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེར་ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ན་ཆགས་པ་ཕྲ་མོ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཆགས་པ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཇི་ལྟར་སྤོང་ཞེས་སེམས་པ་ལ་གསུངས་པ། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་
གཅིག་པར་ནི། །ཤེས་པས་ཆགས་པ་སྤོང་བ་ཉིད། །ཅེས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་དཀའ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། མཐོང་བ་ལ་སོགས་བཀག་པ་ཡིས། །དེ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བར་བཤད། །ཆེས་པ་སྟེ། མཐོང་བ་ནི་མཐོང་བྱའམ་མཐོང་
བྱེད་དོ༑ །སོགས་པའི་སྒྲས་བྱེད་པ་པོ་སྒྲས་བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ། །དེ་བཀག་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་དེ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བར་བརྗོད་དོ། །དེས་ན་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་བོ། །ཡང་ཤེས་

[220A]༄༅། །རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་གཟུང་བ་དང། འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པར་མི་ཤེས་ཕྱིར། །དེ་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ་པར་འདོད། །ཅེས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པར་ཞེས་པ་
ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནས་གཟུང་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འདུས་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་དང་བཅས་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་འདོད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་གཟུང་བ་ལ་སོགས་
པའི་དངོས་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རྟོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དག་གིས་ཉེ་བར་བསྡུ་པ་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་ཀུན་ཤེས་ཉིད་ལུགས་ལ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དག་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་
མ་ལུས་པ། །ཇི་སྐད་བཤད་པ་འདི་ཤེས་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཅེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་གིས་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་རིམ་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ལ་
གནས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཀུན་དུ་སྤྱད་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གཟུགས་སོགས་དེ་མི་རྟག་སོགས་དང། །དེ་མ་རྫོགས་དང་རབ་རྫོགས་དང། །དེ་ལ་ཆགས་པ་མེད་ཉིད་ལ། །སྦྱོར་བ་བཀག་པས་སྤྱོད་པ་ནི། །མི་འགྱུར་བྱེད་པོ་
མེད་ཉིད་དང། །སྦྱོར་བ་བཀག་པ་རྣམ་གསུམ་དང། །སྐལ་བས་ཇི་བཞིན་འབྲས་ཐོབ་པས། །དེ་ནི་འབྲས་བུ་ཡོད་འདོད་དང། །གཞན་ལ་རག་ལས་མིན་གང་དང། །ཤེས་བྱེད་རྣམ་བདུན་སྣང་བ་ལ། །ཞེས་པ་སྟེ། གཟུགས་སོགས་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྣམ་པ་
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཐར་ཐུག་པའོ། །དེ་མི་རྟག་སོགས་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་དབྱེ་བའོ། །དེ་མ་རྫོགས་དང་རབ་རྫོགས་དང། །ཞེས་པ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མ་རྫོགས་པ་དང་རབ་ཏུ་རྫོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་ཆགས་པ་མེད་

[220B] །ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་ཞེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། དེ་ལ་གསུང་སའི་ཡུལ་རྣམ་པ་བཞི་དང་འཆད་པར་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་བརྒྱད་ལའོ། །སྦྱོར་བ་བཀག་པས་སྤྱོད་པ་ནི་ཞེས་པ་ལ། སྤྱོད་པ་ནི་ཉམས་སུ་བླང་བའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་རྟོགས་པའོ། །
དེའི་དགག་པ་ནི་དེ་དག་སྤོང་བ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་སྟེ། དེའི་སྡེ་སྣོད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །མི་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་
པ་འགྱུར་བར་སྒྲོ་འདོགས་པར་མི་བྱེད་པའོ། །བྱེད་པོ་མེད་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནམ་ཡང་བྱེད་པ་པོར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པའོ། །སྦྱོར་བ་དཀའ་བ་རྣམ་གསུམ་དང། །ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོ་ཆེའི་དཀའ་སྤྱོད་དང། འཇུག་པའི་
དཀའ་སྤྱོད་དང། སྟོན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེད་པའི་དཀའ་སྤྱོད་དོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཡོད་འདོད་དང། །ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྐལ་བ་ཇི་ལྟར་བ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །གཞན་ལ་རག་ལས་
མིན་གང་དང། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པ་ནི་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པ་སྟེ། གཞན་ལས་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་པ་འདིས་སོ། །ཤེས་བྱེད་རྣམ་བདུན་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྨི་ལས་དང། སྒྱུ་མ་དང། སྨིག་རྒྱུ་དང། གཟུགས་བརྙན་དང་
དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང། སྒྲ་བརྙན་དང། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། རྣམ་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་
ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་དང་རྫོགས་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་འགྱུར་བར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐོབ་

[221A]༄༅། །བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་གོ་ཆའི་དཀའ་སྤྱོད་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་འཇུག་པའི་དཀའ་སྤྱོད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོན་པའི་བདག་ཉིད་
ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་དོན་དུ་འདུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་དཀའ་སྤྱོད་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །ངེས་པར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་སྐོར་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །རང་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་
བ་དང༑ ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་རྣམ་པ་བདུན་པོའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆགས་པ་མེད་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་པས་མཉམ་པ་ཉིད་གསུངས་པ། གཟུགས་ལ་སོགས་ལ་རློམ་
མེད་པ། །རྣམ་བཞི་དེ་ཡི་མཉམ་པ་ཉིད། །ཅེས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་པ་སྟེ། དེའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་པར་འབྲེལ་ཏོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པས་ཅུང་
ཟད་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་གཞན་དུ་གཞན་དུ་རྣམ་པར་མི་འབྱེད་པ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བདག་གིས་རྟོགས་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་ཅེས་པ་སྟེ། རློམ་མེད་བཞིའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་མཉམ་
པ་ཉིད་བརྗོད་ནས་མཐོང་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ་དེ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་བདེན་པ་ལ། །ཆོས་ཤེས་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང། །བཟོད་ཤེས་སྐད་ཅིག་བདག་ཉིད་འདི། །ཀུན་ཤེས་ཚུལ་ལ་མཐོང་བའི་ལམ། །ཞེས་པ་སྟེ། བདེན་པ་སོ་སོ་ལ་ཆོས་
ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང། ཆོས་ཤེས་པ་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང། རྗེས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པོ་རྣམས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་

[221B] །མཐའ་ལས་འདས་དང་རྣམ་དག་དང། །མ་སྐྱེས་མ་འགགས་ལ་སོགས་དང། །མཁའ་འདྲ་ཆགས་པ་སྤངས་པ་དང། །ཡོངས་སུ་འཛིན་ལས་གྲོལ་བ་དང། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བརྗོད་མེད་དང། །གང་ཕྱིར་འདི་དོན་བརྗོད་པ་ཡིས། །གཞན་ལ་སྦྱིན་དུ་མེད་པ་དང། །
དམིགས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་དང། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་ནད་མི་འབྱུང། །ངན་སོང་ཆད་དང་འབྲས་བུ་ནི། །མངོན་དུ་བྱ་ལ་མི་རྟོག་ཉིད། །མཚན་མ་དག་དང་མ་འབྲེལ་དང། །དངོས་དང་མིང་དང་གཉིས་པོ་ལ། །ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི། །ཀུན་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་པ་སྟེ། གཟུགས་
རྟག་མ་ཡིན་མི་རྟག་མིན། །ཞེས་པ་ནི། གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཐར་ཐུག་པ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་ཞིང་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཞིང་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་
ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །མཐའ་ལས་འདས་དང་ཞེས་པ་ནི་བརྟགས་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བས་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་གཉིས་ལས་འདས་ཞེས་པ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །རྣམ་དག་དང་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་
ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །མ་སྐྱེས་མ་འགགས་ལ་སོགས་དང། །ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཐར་ཐུག་པ་རྣམས་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་
ཤེས་པའོ། །མཁའ་འདྲ་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཐར་ཐུག་པ་རྣམས་འོད་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་ཞེས་པ་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །ཆགས་པ་སྤངས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་
པ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ལྟར་གོས་པ་མེད་པ་ཞེས་པ་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་ལས་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནམ་མཁའ་ལྟར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པ་ཞེས་པ་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་

[222A]༄༅། །བཟོད་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་མེད་དང། །ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་གསལ་བས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་སྟེ། བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད་དུ་མེད་པ་ཞེས་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །བརྗོད་པ་ཡིས་
ཞེས་པ་དང་གྲོལ་བ་ཞེས་པ་སྦྱར་ཏེ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲོལ་བའོ། །ཅི་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། གང་ཕྱིར་འདི་དོན་རྗོད་པའི་རྒྱུས་གཞན་དག་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པ་དེས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བརྗོད་
དུ་མེད་ཅིང་རྒྱུར་མེད་ཅེས་པ་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །དམིགས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་དང། །ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དམིགས་པར་བྱ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ནི་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་ཅེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་
སོགས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དྲི་མའི་ཞད་ཙམ་ཡང་མེད་པས་ན་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་སྟེ། འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །ནད་མི་འབྱུང་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་ནད་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འགོག་པ་ལ་རྗེས་
སུ་ཤེས་པའོ། །ངན་སོང་ཆད་དང་ཞེས་པ་ལ། ངན་སོང་རྣམས་ཆད་པ་ནི་ངན་འགྲོ་ལས་འདས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་མོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངན་སོང་ཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །མི་རྟོག་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་
ཅད་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཟད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་མོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱ་བ་དང། །མཚན་མ་དག་དང་མ་འབྲེལ་དང། །ཞེས་པ་ལ། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་
འབྲས་བུ་རྣམས་མངོན་དུ་བྱ་བའི་དོན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ཞེས་པ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །དངོས་དང་མིང་དང་གཉིས་པོ་ལ། །ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི། །ཞེས་པ་ལ། དངོས་ཞེས་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། དོན་གྱི་དངོས་པོའོ། །

[222B] །གཉིས་པོ་ཞེས་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དག་གོ། །ཤེས་པ་ཞེས་པ་ནི་གསུངས་པའི་དོན་རྣམས་གང་གིས་ཤེས་པའི་དོན་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པའོ། །དང་ཡིག་ནི་སྡུད་པ་སྟེ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང། རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་
རྣམས་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང། ཀུན་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་པའོ། །འདི་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་འདིའི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་སྡུག་
བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ། །ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པར་ནི་བྱ་སྟེ། མངོན་དུ་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདིར་བསྒོམ་པའི་ལམ་མ་བསྟན་ཏོ། །ཀུན་མཁྱེན་རྣམ་པ་
གསུམ་རྒྱས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་ནས་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་འདི་དང་ཡང་འདི་དན། །ཡང་འདི་ཡིན་ཏེ་རྣམ་གསུམ་པོ། །འདིས་ནི་གནས་སྐབས་གསུམ་པོ་དག་རྫོགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་རིགས་པས་འདི་དང་
ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའོ། །ཡང་འདི་ཞེས་པ་ནི་ལམ་ཤེས་པའོ། །ཡང་འདི་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་སྟེ། ལེའུ་གསུམ་རྫོགས་པར་བསྟན་པའོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་གྲགས་པའི་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སྐབས་གསུམ་པའི་
འགྲེལ་པའོ།། །།ཀུན་མཁྱེན་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་དབང་དུ་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཡང་དངོས་པོ་དང་ལམ་དང་རྣམ་པ་རྣམས་བསྡུས་ནས། ཀུན་མཁྱེན་རྣམ་པ་གསུམ་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་པས་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་གསུངས་པ། གཞི་དང་ཡེ་ཤེས་རྣམ་
པ་ཡི༑ །རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་མཚན་ཉིད་དོ། །ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ནི་རྣམ་གསུམ་ཕྱིར། །དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད། །ཅེས་པ་སྟེ། གཞི་དང་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་ཀུན་བརྟགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་སོགས་པར་དམིགས་པའོ། །དེ་ལ་གང་ཞིག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱ་བར་

[223A]༄༅། །འགྱུར་བ་དང། རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་མཚན་མའོ། །ཀུན་མཁྱེན་རྣམས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེའི་རྣམ་པ་ཡང་གསུམ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཐམས་
ཅད་ཤེས་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་གསུངས་པ། མེད་པའི་རྣམ་པ་ནས་གཟུང་སྟེ། །མི་གཡོ་བ་ཡི་རྣམ་པའི་བར། །བདེན་པ་སོ་སོ་ལ་བཞི་དང། །ལམ་ལ་དེ་ནི་བཅོ་ལྔར་བཤད། །ཅེས་པ་སྟེ། མེད་པའི་རྣམ་པ་ནས་གཟུང་སྟེ་ཇི་སྲིད་མི་གཡོ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་པའི་
བར་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཀུན་འབྱུང་དང། འགོག་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ལ་བཞི་བཞིའོ། །ལྷག་མ་བཅོ་ལྔ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ལ་མེད་པ་ཉིད་དང། མཉམ་པ་ཉིད་དང། དབེན་པ་ཉིད་དང། ཀུན་གཉེར་མེད་པ་ཉིད་དེ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །
ཀུན་འབྱུང་ལ་གནས་མེད་པ་ཉིད་དང། ནམ་མཁའ་མེད་པ་ཉིད་དང། བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་དང། རློམ་པ་མེད་པ་ཞེས་པ་སྟེ་བཞིའོ། །འགོག་པ་ལ་འོང་བ་མེད་པ་ཉིད་བསྡུར་མེད་པ་དང། ཟད་པ་མེད་པ་དང། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་དེ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །ལམ་ལ་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་དང། ཤེས་
པ་པོ་མེད་པ་དང། འཕོ་བ་མེད་པ་དང། ཉམས་པ་མེད་པ་དང། རྨི་ལམ་དང། གཟུགས་བརྙན་དང། སྨིག་རྒྱུ་དང། སྒྱུ་མ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་དང། ཡོངས་སུ་མ་གོས་པ་དང། ང་རྒྱལ་མེད་པ་དང། གཡོ་བ་མེད་པ་དང་
རྨི་ལམ་སྟེ་བཅོ་ལྔའོ། །སྤྱིར་བསྡོམས་ན་ཉིད་ཤུ་རྩ་བདུན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་རྣམ་པའོ། །ལམ་ཤེས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ། རྒྱུ་དང་ལམ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང། །འགོག་པ་ལ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན། །དེ་དག་བརྒྱད་དང་བདུན་དང་ནི། །ལྔ་དང་བཅུ་དྲུག་ཅེས་གྲགས་སོ། །
ཞེས་པ་སྟེ། རྒྱུ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ངོ། །འདིར་ཀུན་འགྱུར་ཐོག་མར་གསུངས་པ་ནི། འབྲས་བུའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནའོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་འགོག་པ་ཕྱིས་གསུངས་པ་ནི་འབྲས་བུར་གྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྒྱད་དང། བདུན་དང་

[223B] བཅུ་དྲུག་ཏུ་མདོ་ལས་གསུངས་པའོ། །དེ་ལ་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་དང། གནས་པ་མེད་པ་དང། ཞི་བ་དང། འདོད་ཆགས་མེད་པ་དང། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང། གཏི་མུག་མེད་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང། བདེན་པ་མེད་པ་སྟེ་བརྒྱད་དོ། །ལམ་ལ་ཚད་
མེད་པ་དང། མཐའ་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བ་དང། སོ་སོ་བ་མེད་པ་དང། གཞན་ལ་རག་ཏུ་མེད་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དང། གཞལ་བྱ་མེད་པ་དང། གོ་སྐབས་མེད་པའི་རྣམ་པ་དང་བདུན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། སྟོང་པ་ཉིད་
དང༑ བདག་མེད་པ་དང། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་རྣམ་པ་དང་ལྔའོ། །འགོག་པ་ལ་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང། ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང། ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང། སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང། ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང། འདུས་
མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་
དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་གི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་སྟེ། སྤྱིར་བསྡོམས་ན་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་གསུངས་པ། །ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་གསུམ་བྱེ་བྲག་གིས། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང་མཐུན་པར་པར། །དྲན་པ་
ཉེར་གཞག་ནས་གཟུང་སྟེ། །ཐ་མ་སངས་རྒྱས་ཉིད་རྣམ་པར། །སློབ་མ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་རིམ་བཞིན་ཏེ། །སུམ་ཅུ་བདུན་དང་སུམ་ཅུ་བཞི། །སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་དག་ཏུ་བཞེད། །ཅེས་པ་སྟེ། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་
བསྡུས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟེ། ཀུན་མཁྱེན་གསུམ་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་ལམ་གྱི་གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་དང། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུར་བཞེད་དོ། །

[224A]༄༅། །དེ་ལ་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང། ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང། སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང། ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྟེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞིའོ། །སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤོང་བ་དང་
མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་བསྐྱེད་པ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་བསྐྱེད་པ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་རྣམས་སོ། །འདུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་
སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་རྣམས་སོ། །དད་པའི་དབང་པོ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང། དྲན་པའི་དབང་པོ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་དང། ཤེས་རར་གྱི་དབང་པོ་ལང་རྣམས་སོ། །འདི་རྣམས་ཉིད་མི་
མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི་བརྫི་བས་ན་དད་པའི་སྟོབས་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་དང། དྲན་པའི་སྟོབས་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྔ་པོ་རྣམས་སོ། །དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་
པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང། དགའ་བ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང། བཏང་སྙོམས་ཡང་
དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང། ཡང་དག་པའི་ངག་དང། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་
ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དོ། །འདི་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཏེ་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་སྟེ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སོ་གསུམ་དང་

[224B] །ནང་གཟུགས་ཅན་གྱི་མཚན་མ་ལ་ཕྱིའི་གཟུགས་སུ་ལྟ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གཉིས་པའོ། །སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལུས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་གནས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་པའོ། །འདིར་ལུས་ཀྱིས་
ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཞེས་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་དག་འགོག་པ་སྟེ་ལྔ་དང། སྔར་
གྱི་གསུམ་དང་བསྡོམས་པས་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་དང། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་དང། བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་
མཆེད་དང། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟེ་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུའོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཀུན་འབྱུང་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་སྟེ་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས་དང། སྦྱིན་པ་ལ་
སོགས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་པོ་རྣམས་ཏེ། རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་པོ་ལམ་ཤེས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིའོ། །གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། མོས་པ་སྣ་
ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དུ་མ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བ་
མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྟོབས་དང། འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཏེ་བཅུ་པོ་རྣམས་སོ། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་བ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང། ཟག་པ་རྣམས་ཟད་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང། བར་དུ་

[225A]༄༅། །གཅོད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཇིགས་པ་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཇིགས་པ་བཞི་རྣམས་སོ། །ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང། དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང། ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་
སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་སྟེ། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞིའོ། །འཁྲུལ་བ་མི་མངའ་བ་དང། ཅ་ཅོ་མི་མངའ་བ་དང། དྲན་པ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དང། སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་མི་མངའ་བ་དང། འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་མི་མངའ་བ་དང་
སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་གཞག་པ་མི་མངའ་བ་དང། འདུན་པ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དང། དྲན་པ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དང། ཤེས་རབ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དང་
རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དང། ལུས་ཀྱི་ལས་རྣམས་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང། ངག་གི་ལས་རྣམས་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང། ཡིད་ཀྱི་ལས་རྣམས་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང། འདས་པ་ལ་མ་ཆགས་ཤིང་མ་མཉམས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། མ་འོངས་པ་
རྣམས་ལ་མ་ཆགས་ཤིང་མ་ཉམས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། ད་ལྟར་བ་རྣམས་ལ་མ་ཆགས་ཤིང་མ་ཉམས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོར་རང་བྱུང་བ་དང། རྣམ་པ་
ཀུན་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཞེས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་རྣམ་པ་དག་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུའོ། །དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཤུ་རྩ་བདུན་ནོ། །ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ལ་གང་ཟག་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང། སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་དང། སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་ཞེས་པ་སྟེ་བཅུ་ལྷག་པའི་བརྒྱའོ། །ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ན་བདུན་ཅུ་རྩ་གསུམ་ལྷག་པའི་བརྒྱ་ཐམ་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་སོ། །རྣམ་པ་དག་

[225B] ད་ནི་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་མདོར་བསྟན་པ་དེ་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཡང་ཤེས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཤུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡང་སྦྱོར་བ་པོ་ཉིད་ལས་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ་ཞེས་བསྟན་
པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བཀུར་སྟི་བྱས། །དེ་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བས་བསྐྲུན། །དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱི་མགོན་བཅས་པ། །འདི་ཉན་པ་ཡི་སྣོད་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བསྟེན་དང་ཀུན་འདྲི་དང། །སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་སྤྱོད་པས། །ལེན་དང་འཛིན་
པ་ལ་སོགས་པའི། །སྣོད་དུ་དམ་པ་རྣམས་བཞེད་དོ། །ཞེས་པ་སྟེ། དེས་ངེས་པར་བདག་ཉིད་ཆོས་ཉན་པ་པོ་གང་གིས་སྔོན་དུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པས་སྐལ་བས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་སྟེ་སངས་
རྒྱས་ནི་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། དེ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྲུན་པས་ན། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་རྣམས་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ཉན་པའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་སྣོད་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་
ཡིན་ནོ། །ཡང་གང་གིས་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ལན་མང་དུ་བཀུར་སྟི་བྱས་པ་དང། ཡང་དག་པར་དྲིས་པ་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་བཅས་པ་ལ་ལེགས་པར་གོམས་པར་བྱས་ན་དེ་དག་ཉིད་ལེན་པ་དང་འཛིན་པ་དང་དོན་རྟོགས་
པ་ལ་སོགས་པའི་སྣོད་དུ་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་ཚིགས་བཅད་དག་གི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གཟུགས་ལ་སོགས་ལ་མི་གནས་ཕྱིར། །དེ་ལ་སྦྱོར་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་ཕྱིར། །དེ་རྣམས་གཏིང་དཔག་དཀའ་
བའི་ཕྱིར། །དེ་དག་ཚད་ནི་མེད་ཕྱིར་དང། །ཚེགས་ཆེན་ཡུན་རིང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། །ལུང་བསྟན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང། །ངེས་འབྱུང་བར་ཆད་མེད་བཅས་དང། །བྱང་ཆུབ་ཉེ་དང་མྱུར་བ་དང། །གཞན་དོན་འཕེལ་མེད་འགྲིབ་མེད་ཕྱིར། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་སོགས་མི་མཐོང། །

[226A]༄༅། །གཟུགས་སོགས་བསམ་མི་ཁྱབ་མི་མཐོང། །གཟུགས་སོགས་དེ་ཡི་མཚན་མ་དང། །དེ་ཡི་ངོ་བོར་རྣམ་མི་རྟོག་འབྲས་བུ་རིན་ཆེན་སྦྱིན་བྱེད་དང། །དེ་ནི་དག་པ་མཚམས་དང་བཅས། །ཞེས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་ལ་མི་གནས་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་
ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཁས་མི་ལེན་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ལ་སྦྱོར་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བཀག་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་བཀག་པའི་
རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ཡི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་ཕྱིར། །ཞེས་པས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ནི་ཟབ་པ་སྟེ། ཟབ་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །དེ་རྣམས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཏིང་དཔག་དཀའ་
བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ནི་གཏིང་དཔག་དཀའ་སྟེ་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །དེ་དག་ཚད་ནི་མེད་ཕྱིར་དང། །ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ནི་ཚད་མེད་པ་སྟེ་ཚད་མེད་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །ཚེགས་ཆེན་ཡུན་
རིང་རྟོགས་པའི་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་དེས་སྤྱོ་བ་བྱས་པའི་སྡིག་པ་རྣམས་དག་པ་ནི་ཚེགས་ཆེན་པོ་ཡུན་རིང་གིས་མངོན་པར་རྟོགས་ཞེས་པ་སྟེ། ཚེགས་ཆེན་ཡུན་རིང་གིས་རྟོགས་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །ལུང་བསྟན་ཞེས་པ་ནི་གང་གིས་འདི་ལྟ་བུའི་བཅོམ་ལྡན་
འདས་མ་ཐོས་ནས་མི་སྐྲག་ཅིང་ཇི་ལྟར་ནུས་པ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྗེས་ལ་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་པ་ནི་ལུང་བསྟན་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པའི་སྦྱོར་བའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཅེས་པ་ནི་གང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདི་དག་ལ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་
དང༑ ཇི་སྲིད་དུ་དོན་འདི་རྣམས་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །ངེས་འབྱུང་ཞེས་པ་ནི་གང་ཞིག་འདི་ལྟ་བུའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཇི་སྲིད་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ནི་བྱ་དཀའ་བའི་མཐའ་ལས་

[226B] ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །བར་ཆད་མེད་བཅས་ཞེས་པ་ནི་བར་ཆད་མེད་པ་དང་བཅས་པར་འཇུག་པ་སྟེ། ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་བཅས་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་བར་ཆད་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །གང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་
པ་དེས་བར་ཆད་མེད་པ་ཉིད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་ཅེས་པ་སྟེ། བར་ཆད་མེད་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །བྱང་ཆུབ་ཉིད་དང་ཞེས་པ་ནི་གང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཐོབ་པ་དེས་ཉེ་བ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཐོབ་ཅེས་པ་སྟེ། ཉེ་བར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་
པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །མྱུར་བ་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཞེས་པ་དང་སྦྱར་ཏེ་གང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པ་ངེས་ཡུན་རིང་པོ་མ་ཡིན་པས་ཡང་དག་པར་བྱང་ཆུབ་ཅེས་པ་སྟེ། མྱུར་བར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །གཞན་དོན་ཞེས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དུ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རྣམ་པ་དུ་མའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ལ་འཇུག་ཅེས་པ་སྟེ་གཞན་དོན་གྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །འཕེལ་མེད་འགྲིབ་མེད་ཅེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྤྱོད་པ་འདི་ལ་གང་གིས་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་
འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པར་མ་མཐོང་བ་དེ་ནི་འཕེལ་མེད་འགྲིབ་མེད་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་སོགས་མི་མཐོང། །ཞེས་པ་ནི་གང་ཞིག་གཟུགས་ནས་ཇི་སྲིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བར་དུ་ཆོས་ཞེས་པ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །ཆོས་མིན་ཞེས་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་དེ་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་
མིན་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །གཟུགས་སོགས་བསམ་མི་ཁྱབ་མི་མཐོང། །ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནས་ཇི་སྲིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བར་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། དེའི་དོན་མི་མཐོང་བ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །གཟུགས་
སོགས་དེ་ཡི་མཚན་མ་དང། །དེ་ཡི་ངོ་བོར་རྣམས་མི་རྟོག་ཅེས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བར་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །འབྲས་བུ་རིན་ཆེན་སྦྱིན་བྱེད་དང། །ཞེས་པ་ལ། འབྲས་

[227A]༄༅། །བུ་རིན་ཆེན་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་བར་དུའོ། །དེ་སྟེར་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྟེ་འབྲས་བུ་རིན་ཆེན་སྦྱིན་བྱེད་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །དག་པ་ཞེས་པ་ལ། དག་པའི་ཕྱུང་པོ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་
པ་དག་པ་ནས་ཇི་སྲིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བར་དུ་བྱེད་དེ། རྣམ་པར་དག་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །མཚམས་དང་བཅས་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་དོན་མཆོག་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ནི་བར་དུ་གཅོད་པ་མང་བ་སྟེ། དེས་ན་ལོ་གཅིག་གི་བར་གྱིས་རྫོགས་པ་ནི་བཟང་པོའོ། །
རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཉི་ཤུ་པོ་རྣམས་བརྗོད་ནས་ད་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པ་དེ་དག་གསུངས་པ། བདུད་ཀྱི་མཐུ་བཅོམ་ལ་སོགས་པ། །ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བཅུ་བཞིའོ། །ཞེས་པས་ཏེ། བདུད་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པ་བཅོམ་པའི་ཡོན་ཏན་དང། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དགོངས་
པའི་ཡོན་ཏན་དང། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གཟིགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་དང། དོན་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང། ཕྱོགས་རྣམས་སུ་གཟིགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང། དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་
སུ་རྫོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པའི་ཡོན་ཏན་དང། མི་ཕྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་བསྐྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང། དམ་བཅས་པའི་དོན་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང། འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཡོན་
ཏན་དང། མདོའི་དོན་རྣམས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ངེས་པར་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཏེ་ཡོན་ཏན་བཅུ་བཞི་པོ་རྣམས་བརྗོད་པའོ། །རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བཤད་ནས། སྐྱོན་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ལ་བར་ཆད་བྱེད་པ་ནི་
སྐྱོན་ཏེ་དེ་དག་གསུངས་པ། སྐྱོན་ནི་བཅུ་ཚན་བ་ཞིར་བཅས་པ། །དྲུག་ཏུ་ངེས་པར་རྟོགས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། སྐྱོན་བཞི་བཅུ་རྩ་དྲུག་ཅེས་པའི་དོན་ཏེ་དུས་ཡུན་རིང་པོས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་དང། ཤིན་ཏུ་མྱུར་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་སེམས་ཀྱི་རྣམ་

[227B] ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་ཡང་སྐྱོན་ཡིན་ཏེ་ཡུན་རིང་དུ་གོམས་པར་མ་བྱས་པས་རྩ་བ་མ་བཅོམ་པའི་ཞིང་ངམ་གློག་ལྟར་གཡོ་ཞིང་མི་བརྟན་པས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་མཉན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལུས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་
སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང། ཀློག་པ་ལ་སོགས་པ་མ་དད་པ་ལ་སོགས་པས་བྱས་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་མི་མོས་པའི་རྒྱུས་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་འཛིན་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉམས་པ་དང། བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་
ཀྱི་བདུད་རྩི་ཉིད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྟེ། དེ་ལ་མཆོག་ཏུ་མྱང་བ་ཉམས་པ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པར་འཛིན་པ་ཉམས་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་ཞུགས་པའི་བྱ་བ་ཉམས་པ་སྟེ། བཅུ་ཚན་དང་པོའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཐོབ་པའི་
ཐབས་ལ་རྨོངས་པ་དང། ཚིག་རྐང་དམན་པ་དང། མཆོག་དག་ལ་ཡང་དག་པར་རྨོངས་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་དོན་ཐ་དད་པ་དུ་མར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་འདྲི་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པར་མངོན་
པར་ཞེན་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་ཡི་གེར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་ཡི་གེ་མེད་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང། སྐྱེ་བོའི་གནས་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་དང་
ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་མདོ་ལས་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ལམ་མོ་ཞེས་པ་ནི་བཅུ་ཚན་གཉིས་པའོ། །ཆོས་སྟོན་པ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ་དག་ཆོས་བསྟན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ། །འདུན་པའི་ཡུལ་གྱི་
དབྱེ་བས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འདོད་པའོ། །བླ་མ་རྙེད་པ་མི་འདོད་ལ་སློབ་མ་ཅུང་ཟད་ཙམ་འདོད་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འདོད་པའོ། །སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་སྦྱོར་བ་དང་མི་སྦྱོར་བ་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་འདོད་པ་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་འདོད་པ་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ། །

[228A]༄༅། །གཏོང་བ་དང་སེར་སྣ་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ། །སྦྱིན་པ་དང་མི་ལེན་པ་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ། །མདོར་བསྟན་རྒྱས་པས་གོ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ། །མདོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཤེས་པ་དང་མངོན་པར་མི་ཤེས་པ་དག་ཀྱང་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ། །
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་མཉམ་པར་རྟོགས་པ་དང་མཉམ་པར་མ་རྟོགས་པ་དག་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པ་སྟེ་བཅུ་ཚན་གསུམ་པའོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་མི་མཁས་པ་དག་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ། །གཟུངས་སོ་སོར་ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་དག་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ། །ཡི་གེ་འབྲི་བར་
འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་དག་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ། །འདོད་པའི་འདུན་པ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་དག་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ། །ངན་འགྲོ་ལས་དབེན་པ་དང་མི་དབེན་པ་དག་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ། །བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བ་ལ་ཡིད་དགའ་བ་དང་ཡིད་མི་དགའ་བ་མི་མཐུན་
པའི་འདོད་པའོ། །གཅིག་ཕུར་གནས་བར་འདོད་ཅིང་འཁོར་རྣམས་སུ་འགྲོ་བར་དགའ་བ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ། །སྐབས་འབྱེད་པར་འདོད་པ་དང་སྐབས་འབྱེད་པར་མི་འདོད་པ་དག་ཀྱང་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ། །ནོར་རྫས་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་ནོར་རྫས་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་
ཡང་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ། །འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆེད་ཀྱིས་ཡུལ་རྣམས་སུ་འགྲོ་བར་འདོད་པ་དང་འགྲོ་བར་མི་འདོད་པ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པ་ཞེས་པ་སྟེ་བཅུ་ཚན་བཞི་བའོ། །མུ་གེའི་ཡུལ་དུ་འགྲོ་བར་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ། །ཆོམ་རྐུན་ལ་
སོགས་པ་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བར་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ། །ཁྱིམ་བདག་དང་པ་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བར་ཡིད་དགའ་བ་དང་ཡིད་མི་དགའ་བ་ཡང་ཡི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ། །བདུད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་བར་ཆད་བྱས་པ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་
འདོད་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྟར་བཅོས་པ་འཛིན་པ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་འདོད་པའོ། །བདུད་ཀྱིས་སྤྲུལ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་ཏེ་སྐྱོན་བཞི་བཅུ་རྩ་དྲུག་པ་རྣམས་བརྗོད་པའོ། །རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱི་

[228B] གང་གིས་མཚོན་དེ་མཚན་ཉིད་དུ། །ཤེས་བྱ་དེ་ཡང་ཤེས་པ་དང་ཁྱད་པར་བྱེད་དང་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །མཚོན་བྱ་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡང། །ཞེས་པ་སྟེ། མཚོན་པར་བྱེད་པར་འདོད་པ་མཚན་ཉིད་དེ་གང་ཞིག་བྱེད་པར་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་
རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཤེས་པ་དང། བྱེ་བྲག་དང། བྱེད་པའོ། །གང་ཞིག་མཚོན་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལས་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་ཉིད་ཅེས་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཞིའོ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་
མཚན་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་དང། །འཇིག་རྟེན་འཇིག་མེད་བདག་ཉིད་དང། །སེམས་ཅན་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང། །དེ་བསྡུས་པ་དང་ཕྱིར་བལྟས་དང། །མི་ཟད་པ་ཡི་རྣམ་པ་དང། །ཆགས་བཅས་སོགས་དང་རྒྱ་ཆེན་དང། །
ཆེན་པོར་གྱུར་དང་ཚད་མེད་དང། རྣམ་ཤེས་བསྟན་དུ་མེད་པ་དང། །སེམས་བལྟར་མེད་དང་ཤེས་པ་སྟེ། །གཡོ་བ་ལ་སོགས་ཤེས་བྱ་དང། །དེ་ལས་གཞན་ཡང་དེ་དག་ནི། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས། །ཐུབ་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་ཏེ། །གཞན་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་
ལ༑ །ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་སྐབས་ཀྱི། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། ཤེས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཚིག་འདི་རྣམས་ལ་བདུན་པའི་མཐའ་ཅན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་དང། །ཞེས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བར་ཤེས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་འཇིག་མེད་བདག་ཉིད་དང། །ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་གནས་པ་མི་ཉམས་པར་ཤེས་པའོ། །སེམས་ཅན་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང། །ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཤེས་པའོ། །དེ་
བསྡུས་པ་དང་ཕྱིར་བལྟས་དང། །ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་མི་གཡེང་བ་ཤེས་པའོ། །མི་ཟད་པ་ཡི་རྣམ་པ་དང། །ཞེས་པ་ནི་སེམས་མི་ཟད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཆགས་བཅས་སོགས་ཞེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་དང། འདོད་

[229A]༄༅། །ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཤེས་པའོ། །རྒྱ་ཆེན་ཞེས་པ་ནི་སེམས་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞེས་པའོ། །ཆེན་པོར་གྱུར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཏེ་ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་སེམས་ཤེས་པའོ། །ཚད་མེད་ཅེས་པ་ནི་ཚད་མེད་པའི་སེམས་
ཤེས་པའོ། །རྣམ་ཤེས་བསྟན་དུ་མེད་པ་དང། །ཞེས་པ་ནི་བསྟན་དུ་མེད་པའི་མིག་ཤེས་པ་སྟེ། གང་ཞིག་གཟུགས་ལ་བསྟན་དུ་མེད་པ་དེ་ནི་བསྟན་དུ་མེད་པའི་སེམས་ཤེས་པའོ། །སེམས་བལྟར་མེད་དང་ཤེས་པ་སྟེ། །ཞེས་པ་ནི་གང་གི་སེམས་བལྟར་མེད་པ་སྟེ་ཤེས་པ་ནི་བལྟར་
མེད་པའི་སེམས་ཤེས་པའོ། །གཡོ་བ་ལ་སོགས་ཤེས་བྱ་དང། །ཞེས་པ་ལ་སེམས་དེའི་གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བ་དང་གཉིས་ཀ་དང་རབ་ཏུ་འགེགས་པ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་གཡོ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྱུར་པའོ། །མི་གཡོ་བ་ནི་འགོག་པ་སྟེ་མ་གྱུར་པའོ། །གཉིས་ཀ་ནི་གྱུར་པ་དག་གིས་རབ་
ཏུ་འགེགས་པ་ནི་གཉིས་ཀ་འགེགས་པ་སྟེ། གྱུར་པ་ཡང་མ་ཡིན་མ་གྱུར་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་པའོ། །དེ་རྣམས་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཐུབ་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་ཏེ། །
གཞན་ལ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་འདི། །ཞེས་པ་ལ་ཐུབ་པས་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ནས་གང་ཞིག་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་གཞན་རྣམས་ལ་སྟོན་པ་ཏེ་ཆོས་སྟོན་པ་ཤེས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་སྐབས་ཀྱི། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་
ཡིན་ནོ། །ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སྟོང་ཉིད་མཚན་མ་མེད་བཅས་དང། །སྨོན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང། །སྐྱེ་མེད་འགགས་པ་མེད་སོགས་དང། །ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འཁྲུག་མེད་དང། །འདུ་མི་བྱེད་
དང་རྣམ་མི་རྟོག་རབ་དབྱེ་མཚན་ཉིད་མེད་ཉིད་ལ། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་ནི། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་བཞེད། །ཅེས་པ་སྟེ། ཤེས་པའི་སྒྲ་ནི་བདུན་པའི་མཐའ་ཅན་དེ་ཀུན་དུ་རྣམ་པར་འཁྲུག་མེད་དང། །འདུ་མི་བྱེད་མཚན་མ་མེད་བཅས་ཞེས་པ་ནི་མཚན་

[229B] །སྨོན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང། །ཞེས་པ་ནི་སྨོན་པ་མེད་པར་ཤེས་པའོ། །སྐྱེ་མེད་འགག་པ་མེད་སོགས་དང། །ཞེས་པ་ལ་སོས་པའི་སྒྲས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟུགས་དེ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་དང། མ་
འགགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པའོ། །ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འཁྲུག་མེད་དང། །ཞེས་པ་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆད་པ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསམ་པ་བརྟགས་པས་སྟོང་པ་ཁས་བླངས་པས་ཆོས་ཉིད་འཁྲུག་པ་མེད་པར་ཤེས་པའོ། །འདུ་མི་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་བརྟགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདུ་བྱ་
བ་མེད་པས་འདུ་མི་བྱེད་པ་ཞེས་པའོ། །རྣམ་མི་རྟོག་ཅེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་རྟོག་ཅེས་པས་མི་རྟོག་པར་ཤེས་པའོ། །རབ་དབྱེ་མཚན་ཉིད་མེད་ཉིད་ལ། །ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མེད་པར་ཤེས་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཤེས་པའོ། །ལམ་
ཤེས་ཞེས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། རང་གི་ཆོས་བརྟེན་ཉེར་གནས་པས། །གནས་དང་གུས་པར་བྱ་བ་དང། །བླ་མ་ཉིད་དང་མཉེས་པ་དང། །དེ་ལ་མཆོད་དང་བྱེད་པ་པོ། །
ཀུན་འཇུག་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་དང། །མ་མཐོང་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང། འཇིག་རྟེན་སྟོང་ཉིད་རྣམ་པ་དང། །བརྗོད་དང་ཤེས་མཛད་མངོན་སུམ་དང། །བསམ་མི་ཁྱབ་དང་ཞི་ཉིད་སྟོན། །འཇིག་རྟེན་འདུ་ཤེས་འགོག་པ་ལ། །རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་ཚུལ་ལ་ནི། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་
ཅེས་བཤད་དོ། །ཞེས་པ་སྟེ། ཤེས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །རང་གི་ཆོས་བརྟེན་ཉེར་གནས་པས། །གནས་དང་ཞེས་པ་ལ་རང་གི་ཆོས་ནི་འགྲོ་བའི་དོན་ཏེ། དེ་ལ་ཉེ་བར་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གནས་ཞེས་ངེས་པར་བྱས་པ་ནི་རང་གི་ཆོས་ལ་ཉེ་བར་
བརྟེན་ཏེ་གནས་པར་ཤེས་པའོ། །གུས་པར་བྱ་བ་དང། བླ་མ་ཉིད་དང། མཉེས་པ་དང་ཞེས་པ་ལ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ལ་གུས་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་མཆོད་དང་བྱེད་པ་པོ། །ཞེས་པ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དེ་ལ་མཆོད་

[230A]༄༅། །པར་བྱས་པ་དང། མཆོད་པར་བྱེད་པ་པོ་ཤེས་པ་གཉིས་སོ། །ཀུན་འཇུག་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་དང། །ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པའོ། །མ་མཐོང་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང། །ཞེས་པ་ནི་མ་མཐོང་བའི་དོན་སྟོན་པར་ཤེས་པའོ། །འཇིག་
རྟེན་སྟོང་ཉིད་རྣམ་པ་དང། །བརྗོད་དང་ཤེས་མཛད་མངོན་སུམ་དང། །ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཤེས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དབང་པོས་ཤེས་པའོ། །དབང་
པོ་ལ་བརྟེན་པས་ན་དབང་པོ་སྟེ་མངོན་སུམ་དུ་སྟོན་པ་པོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །བསམ་མི་ཁྱབ་དང་ཞི་ཉིད་སྟོན། །ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ཞི་བ་ཉིད་ཤེས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་འདུ་ཤེས་འགོག་པ་ལ། །ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཚན་མ་འགོག་
པ་ཤེས་པའོ། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་སྟེ། ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པའི་སྔོན་དུ་གསུངས་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་ནས། ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། བསམ་མི་ཁྱབ་སོགས་ཁྱད་པར་གྱིས། །ཁྱད་
ཞུགས་བདེན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །སྐད་ཅིག་མ་ནི་བཅུ་དྲུག་གིས། །ཁྱད་པར་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཏེ། བདེན་པ་
བཞིའི་ཡུལ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གིས་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་མདོ་ལས་གསུངས་པའོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཞིག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་གསུངས་པ། །བསམ་མི་ཁྱབ་དང་མི་མཉམ་དང། །གཞལ་དང་བགྲང་ལས་ཡང་དག་འདས། །འཕགས་
པ་ཀུན་སྡུད་མཁས་པ་ཡིས། །རིག་བྱ་ཐུན་མོང་མིན་ཞེས་ཉིད། །ཤེས་མྱུར་ཉུང་དང་མང་མེད་དང། །སྒྲུབ་དང་ཡང་དག་འགྲུབ་པ་དང། །དམིགས་པ་རྟེན་དང་བཅས་པ་དང། །མཐའ་དག་པ་དང་ཡོངས་འཛིན་དང། །རོ་མྱང་མེད་དང་ཁྱད་པར་ནི། །བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད་ཤེས་བྱ་སྟེ། །

[230B] །ཁྱད་དུ་འཕགས་པས་ཁྱད་པར་ལམ། །ཞེས་པ་སྟེ། བསམ་མི་ཁྱབ་དང་མི་མཉམ་དང། །ཞེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བསམ་པ་ལས་འདས་པས་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །མཉམ་པ་ལས་འདས་པས་ན་
མི་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །གཞལ་དང་བགྲང་ལས་ཡང་དག་འདས། །ཞེས་པ་ནི། ཚད་ལ་སོགས་པ་ལས་འདས་པས་ན་གཞལ་དུ་མེད་པའོ། །བགྲང་བ་ལས་འདས་པས་ན་གྲངས་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཁྱད་པར་བཞི་པོ་འདིས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་
བདེན་པར་འགྱུར་བའི་སྐད་ཅིག་མ་བཞིའོ། །འཕགས་པ་ཀུན་སྡུད་ཅེས་པ་ནི་འཕགས་པ་ཀུན་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མའི་ནང་དུ་འདུས་ཞེས་པ་ནི་ཁྱད་པར་གཅིག་གོ། །མཁས་པ་ཡིས། རིག་བྱ་ཐུན་མོང་མིན་ཞེས་ཉིད། །ཞེས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ནི་མཁས་པའི་རིག་བྱ་སྟེ་
གཉིས་པའོ། །དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཤེས་པ་སྟེ་གསུམ་པའོ། །ཤེས་མྱུར་ཉུང་དང་མང་མེད་དང། །ཞེས་པ་ལ་མྱུར་བར་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་པ་བཞི་པ་སྟེ། ཁྱད་པར་རྣམ་པ་བཞིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་
བདེན་པར་རྟོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་བཞིའོ། །ཉུང་བ་དང་མང་བ་མེད་པ་ནི་ཉུང་དང་མང་མེད་ཅེས་པ་ཁྱད་པར་གཅིག་གོ། །སྒྲུབ་དང་ཡང་དག་འགྱུར་པ་དང། །ཞེས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྒྲུབ་པ་ནི་ཐོས་པ་ལས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་གཉིས་པའོ། །ཡང་དག་འགྲུབ་
པ་ནི་གོང་ནས་གོང་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐོབ་པ་སྟེ་གསུམ་པའོ། །དམིགས་པ་ཞེས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོས་དམིགས་པའོ། །ཁྱད་པར་བཞི་པོ་འདིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པར་གཏོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་
པོ་རྣམས་སོ། །རྟེན་དང་བཅས་ཞེས་པ་ནི་རྟེན་དང་བཅས་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནས་པས་རྟེན་བཅས་སོ། །རྟེན་གྱི་སྒྲས་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལམ་དང་བཅས་པར་གཟུང་བར་བྱ་ཞེས་པ་སྟེ་ཁྱད་པར་གཅིག་གོ། །མཐའ་དག་ཅེས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །མཐའ་

[231A]༄༅། །དག་གི་ཁྱད་པར་ཏེ་གཉིས་པའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་གསུམ་པའོ། །རོ་མྱང་མེད་ཅེས་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དགེ་
བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་དེས་རོ་མྱོང་བར་མི་བྱེད་ཅེས་པ་སྟེ། ཁྱད་པར་རྣམ་པ་བཞིས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་པའོ། །ཁྱད་པར་
ལམ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲའི་དོན་དུ་བསྟན་པ་སྟེ་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པའི་སྔོན་དུ་གསུངས་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་བདག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གང་ཞིག་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཕན་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་
བའི་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་དག་གསུངས་པ། ཕན་དང་བདེ་དང་སྐྱོབ་པ་དང། །མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྐྱབས་དག་དང། །གནས་དང་མགོན་དང་གླིང་དང་ནི། །ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་དང་ཐེག་གསུམ་གྱི། །འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་མི་བྱེད་བདག་ཐ་མར་གྱུར་པའི་
མཛད་པ་སྟེ། །འདི་ནི་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། མི་རྣམས་ཞེས་པ་ནི་ཚིག་རྐང་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཕན་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཕན་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ནི་ཕན་པའི་བྱེད་པའོ། །བདེ་བ་ཞེས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ལ་རྣམ་
པར་འཇོག་པ་སྟེ་བདེ་བའི་བྱེད་པའོ། །སྐྱོབ་པ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྣམས་པར་ལྷུང་བ་ལས་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདིས་ནི་སྐྱོབ་པ་ནི་ཆོས་སྟོན་པ་སྟེ་སྐྱོབ་པའི་བྱེད་པའོ། །སྐྱོབས་པ་ཞེས་པ་ནི་འཇིགས་པར་ཉེ་བར་གནས་པ་རྣམས་འཇིགས་པ་ལས་སྒྲོལ་སྟེ་སྐྱབས་ཀྱི་བྱེད་པའོ། །
གནས་དང་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་གནས་པ་སྟེ་གནས་ཀྱི་བྱེད་པའོ། །མགོན་དང་ཞེས་པ་ནི་འཁོར་བར་སོང་བ་རྣམས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པར་བྱེད་པ་སྟེ་མགོན་གྱི་བྱེད་པའོ། །གླིང་དང་ཞེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་

[231B] །ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ལྷུང་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་བསྟན་པས་སྡུད་པ་སྟེ་ཡོངས་སུ་འདྲེན་པའི་བྱེད་པའོ། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་དང་ཞེས་པ་ནི་འབད་པ་མི་དགོས་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་སྟེ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བྱེད་པའོ། །ཐེག་གསུམ་གྱི་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི། འདྲས་བུ་མངོན་སུམ་མི་བྱེད་བདག་ཅེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་དག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་
སུམ་མི་བྱེད་པ་དང། སེམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་བྱེད་ཀྱི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པ་སྟེ། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དེའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བྱེད་པའོ། །
ཐ་མར་གྱུར་པའི་མཛད་པ་སྟེ། །ཞེས་པ་ལ། གྱུར་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་སྟེ་གྱུར་པའི་མཛད་པ་ནི་ཐ་མའོ། །འདི་ནི་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །ཀུན་མཁྱེན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པར་བསྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་བརྗོད་ནས། ད་ནི་
ལས་སུ་སྒྲུབ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། ཉོན་མོངས་རྟགས་དང་མཚན་མ་དང། མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དག་དབེན་དང་དཀའ་དང་ངེས་པ་དང། །ཆེད་དུ་བྱ་དང་མི་དམིགས་དང། །མངོན་པར་ཞེན་པ་བཀག་པ་དང། །དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་གང་ཡིན་དང། །མི་མཐུན་
ཐོགས་པ་མེད་པ་སྟེ། །གཞི་མེད་འགྲོ་མེད་སྐྱེ་མེད་དང། །དེ་བཞིན་ཉིད་མི་དམིགས་དང། །ངོ་བོ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད། །མཚན་གཞི་ལྟ་བུར་མཚོན་པས་ན། །མཚན་ཉིད་བཞི་བར་བཞེད་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་ཞེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་
པ་རྣམས་ཀྱིས་དབེན་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །རྟགས་དང་ཞེས་པ་ནི་གང་ཞིག་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟགས་དེ་དག་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །མཚན་མ་ཞེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་མ་གང་རྣམས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་དབེན་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་

[232A]༄༅། །གཉེན་པོ་དག་ཅེས་པ་ལ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དག་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང། འདོད་ཆགས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་ལས་དབེན་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དཀའ་དང་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་བསྒྲལ་བའི་
ཕྱིར་དཀའ་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །ངེས་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་ཐེག་པ་གཞན་རྣམས་ལས་དབེན་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་དགའ་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཆེད་དུ་བྱ་དང་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ལ་སོགས་པའི་ཆེད་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། ཆེད་དུ་བྱ་བ་དེའི་རང་བཞིན་ནོ། །མི་
དམིགས་དང་ཞེས་པ་ནི་བསྒོམ་བྱ་དང་སྒོམ་པའི་ཆོས་དག་མི་དམིགས་པའི་དང་བཞིན་ནོ། །མངོན་པར་ཞེ་ན་པ་བཀག་པ་དང། །ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་མ་ཞེན་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་གང་ཡིན་དང། །ཞེས་པ་ལ་དམིགས་པར་བྱ་བར་དམིགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་འདི་ཡིན་པས་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །མི་མཐུན་ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཐུན་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པ་ན་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ལ་འཇུག་སྟེ་
དེ་བས་མངོན་པ་བརྗོད་པ་དེ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བདག་ཉིད་བསྟན་པས་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་མི་མཐུན་པར་གྱུར་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཐོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ནས་ཇི་སྲིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བར་དུ་ཐོགས་པ་མེད་
པ་སྟེ༑ ཐོགས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །གཞི་མེད་འགྲོ་མེད་སྐྱེ་མེད་དང། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ཆོས་སྟོན་པར་གྱུར་པ་ན་གནས་མེད་པ་དང་འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ། གནས་འདི་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་ཅེས་པ་ནི་གནས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །འདིར་འགྲོ་མེད་ཅེས་པ་ནི་
འགྲོ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །སྐྱེ་མེད་ཅེས་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་མི་དམིགས་དང། །ཞེས་པ་ལ། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ལས་ལྷག་པར་གྱུར་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པ་དེ་ནི་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་པ་ཉིད་ཅེས་པ་

[232B] དེ་བཞིན་དུ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད། །ཅེས་པ་ནི་གང་ཞིག་འདིའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གསུངས་པའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གི་རང་བཞིན་ནོ། །བཞི་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་འདིར་ཇི་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཡིན། འདིས་མཚོན་པས་ཞེས་སེམས་པ་ལ་གསུངས་པ་མཚོན་
གཞི་ལྟ་བུར་མཚོན་པས་ན། ཞེས་པ་ལ་མཚན་གྮིའམ་མཚན་ཉིད་དག་ཀྱང་སྟེ། དེས་ན་ཆོས་གཉིས་ནི་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ། །ད་ནི་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། མཚན་མེད་རབ་ཏུ་སྦྱིན་ལ་སོགས། །ཡང་དག་བསྒྲུབ་ལ་མཁས་པ་ནི། །
རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་འདི་ལ། །ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པར་འདོད། །ཅེས་པ་སྟེ། མཚན་མར་དབྱེ་བའི་གནས་སྐབས་རྒྱུའི་ཡུལ་དུ་མེད་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་པའོ། །དེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་
པ་ལ་སོགས་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཐར་ཐུག་པ་དེ་རྣམས་རང་གི་སེམས་ལ་ཡང་གྲུབ་པ་དེའི་དོན་འདི་སྟེ། མཚན་མ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རང་གི་སེམས་ལ་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་མཁས་པ་སྟེ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་
བྱང་ཆུབ་པ་འདིར་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཐར་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ལ་འདོད་དོ། །གཞན་དུ་ཐར་པར་བསྔོ་བའི་དགེ་བ་རྣམས་ལ་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཞེས་དགོངས་སོ། །གང་ཞིག་འདིར་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་མཁས་པ་དུ་ཞིག་ཅེས་པ་ལ་གསུངས་པ་
སངས་རྒྱས་སོགས་དམིགས་དད་པ་དང། །སྦྱིན་སོགས་སྤྱོད་ཡུལ་བརྩོན་འགྲུས་དང། །བསམ་པ་ཕུན་ཚོགས་དྲན་པ་དང། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཏིང་འཛིན་དང། །ཆོས་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། །ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་དང་རྣམ་ལྔ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྣོན་པོ་ཡིས། །རྟོགས་སླ་རྟུལ་པོས་
རྟོགས་དཀར་བཞེད། །ཅེས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དམིགས་སོགས་དད་པ་དང། །ཞེས་པ་ནི་དང་པོའོ། །སྦྱིན་སོགས་སྤྱོད་ཡུལ་བརྩོན་འགྲུས་དང། །ཞེས་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །བསམ་པ་ཕུན་ཚོགས་དྲན་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡི་རང་བས་དགེ་བར་འདོད་པ་སྟེ་གསུམ་པའོ། །

[233A]༄༅། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཏིང་འཛིན་ནི་བཞི་པའོ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་སྟེ་ལྔ་པའོ། །དགེ་བའི་རྣམ་པ་ལྔ་ནི་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པར་བཞེད་དོ། །དད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་རྣོ་བའི་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །འབྲིང་གིས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་བོ། །ཆུང་ངུས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་གསུངས་སོ། །ད་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་གསུངས་པ། དྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་འདིར། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡིན་པར་
བསྔགས། །དེ་དག་ཉིད་ལ་སེམས་མཉམ་སོགས། །རྣམ་པ་དག་ནི་བཅུར་བཤད་དོ། །བདག་ཉིད་སྡིག་པ་ལས་ལྡོག་ཅིང། །སྦྱིན་ལ་སོགས་པས་གནས་པ་གཞན། །དེ་དག་ལ་ནི་འགོད་པ་དང། །བསྔགས་པ་བརྗོད་དང་མཐུན་པ་ཉིད། །རྩེར་གྱུར་དེ་བཞིན་བཟོད་པ་ནི། རང་བཞིན་རྟེན་
ཅན་བདེན་ཤེས་པ། །ཆོས་མཆོག་དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་རྣམས། །སྨིན་བྱེད་སོགས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། འདི་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པ་བྱང་ཆུབ་པར་རོ། །དྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དོ། །རྣམ་པ་དག་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམས་པ་བཅུར་བལྟ་སྟེ་
མཉམ་པ་དང། བྱམས་པ་དང། ཕན་པ་དང། ཞེ་སྡང་བ་མེད་པ་དང། བརྙས་པ་མེད་པ་དང། མ་དང། ཕ་དང། སྲིང་མོ་དང། སྤུན་ཟླ་དང། བུ་དང། བུ་མོ་དང། མཛའ་བོ་དང། བཤེས་དང། གཉེན་དང། སྔག་གི་གཉེན་མཚམས་ཀྱི་རྣམ་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །སྔག་གི་གཉེན་མཚམས་ནི་
ཤ་ཁྲག་གིས་འབྲེལ་བ་སྟེ་དྲོད་དུ་གྱུར་པའོ། །བདག་ཉིད་སྡིག་པ་ལས་ལྡོག་ཅིང། །སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པས་གཞན། །དེ་དག་ལ་ནི་འགོད་པ་དང། །བསྔགས་པ་བརྗོད་དང་མཐུན་པ་ཉིད། །རྩེར་གྱུར་ཞེས་པ་ནི་རང་ཉིད་མི་དགེ་བ་བཅུ་ལས་ལྡོག་ཅིང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པས་
གཞན་དག་ཀྱང་མི་དགེ་བ་བཅུ་ལས་ཟློག་པ་དང། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འགོད་པ་དང། དེ་ལྟར་གནས་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པའོ། །མཐུན་པ་ནི་དེ་དག་ལ་ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཕན་པར་བྱེད་པ་སྟེ་རྩེ་མོར་གྱུར་པའོ། །དེ་བཞིན་བཟོད་པ་ནི། རང་གཞན་རྟེན་ཅན་བདེན་ཤེས་པ། །

[233B] རང་དང་གཞན་རྣམས་ལ་བདེན་པའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་ནི་བཟོད་པའོ། །ཆོས་མཆོག་དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་རྣམས། །སྨིན་བྱེད་སོགས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཞེས་པ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་རྟེན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཅེས་པ་སྟེ་
འདིར་ཞེས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་རོ། །གཞན་ནི་གོ་སླའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། གཟུགས་ལ་སོགས་ལས་ལྡོག་སོགས་རྟགས། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུས་བསྐྱེད་པ་ཡིས། །ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་ལ་གནས་པའི། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་འདི། །ཞེས་པ་སྟེ་
གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ཉི་ཤུས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་ངེས་པར་འབྱེད་དོ། །མཚན་ཉིད་ཉི་ཤུ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་གང་ཡིན་ཞེས་སེམས་པ་ལས་གསུངས་པ། གཟུགས་ལ་སོགས་ལས་ལྡོག་པ་
དང༑ །ཐེ་ཚོམ་མི་དལ་ཟད་པ་དང། །བདག་ཉིད་དགེ་བ་ལ་གནས་ཤིང། །གཞན་དག་དེ་ལ་འགོད་པ་དང། །གཞན་གྱི་རྟེན་ཅན་སྦྱིན་སོགས་དང། །ཟབ་མོའི་དོན་ལའང་སོམ་ཉི་མེད། །བྱམས་ལུས་སོགས་དང་སྒྲིབ་པ་ནི། །རྣམ་པ་ལྔ་དང་མི་འགྲོགས་དང། བག་ལ་ཉལ་ཀུན་
འཇོམས་པ་དང། །དྲན་པ་དང་ནི་ཤེས་བཞིན་དང། །གོས་ལ་སོགས་པ་གཙང་བ་དང། །ལུས་ལ་སྲིན་བུ་རྣམས་མི་འབྱུང། །གྱ་གྱུ་མེད་སེམས་སྦྱང་པ་ནི། །ལེན་དང་སེར་སྣ་མེད་སོགས་དང། །ཆོས་ཉིད་ལྡན་པར་འགྲོ་ཉིད་དང། །སེམས་ཅན་དོན་དུ་དམྱལ་ཚོལ་དང། །གཞན་གྱིས་བཀྲི་
བར་མི་བཏུབ་དང། །ལམ་གཞན་ཉེ་བར་སྟོན་བདུད་ལ། །བདུད་ཅེས་བྱ་བར་རྟོགས་པ་དང། །སངས་རྒྱས་དབྱེས་པའི་སྤྱོད་པ་སྟེ། །རྟགས་ནི་ཉི་ཤུ་དེ་དག་གིས། །དྲོད་དང་རྩེ་མོ་བཟོད་བཅས་དང། །ཆོས་མཆོག་རྣམས་ལ་གནས་པ་ནི། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་མི་ལྡོག་ཅེས་པ་སྟེ་
གཟུགས་ལ་སོགས་ལས་ལྡོག་པ་དང། །ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འོད་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་མཚན་ཉིད་གཅིག་གོ། །ཐེ་ཚོམ་མི་དལ་ཟད་པ་དང། །ཞེས་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟད་པ་དང་མི་དལ་པ་ཟད་པའོ། །དེ་ལ་བདེན་པ་དང་དཀོན་

[234A]༄༅། །མཆོག་དང་ལས་དང་འབྲས་བུ་རྣམས་ལ་ཡིད་གཉིས་ཡོད་པ་སྟེ་ཐེ་ཚོམ་མོ། །དེ་ཟད་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །ལོག་པར་རྟོག་པ་དང། དམྱལ་བ་དང། ཡི་དྭགས་དང། བྱོལ་སོངས་དང། ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་མི་གྲག་པ་དང། མཐའ་འཁོབ་
ཏུ་སྐྱེས་པ་དང། དབང་པོ་མ་ཚང་བ་སྟེ་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་དོ། །དེ་རྣམས་ཟད་པ་ནི་གསུམ་པའོ། །བདག་ཉིད་དགེ་བ་ལ་གནས་ཤིང། །ཞེས་པ་ནི་རང་ཉིད་དགེ་བ་རྣམས་ལ་གནས་ནས་གཞན་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་འགོད་པ་ནི་བཞི་པའོ། །གཞན་གྱི་རྟེན་ཅན་སྦྱིན་སོགས་དང། །ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྡོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ལྔ་པའོ། །ཟབ་མོའི་དོན་ལའང་སོམ་ཉི་མེད། །ཅེས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་མི་ལྟོས་པ་སྟེ་དྲུག་པའོ། །བྱམས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཏེ་བདུན་པའོ། །
སྒྲིབ་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་དང་མི་འགྲོགས་དང། །ཞེས་པ་ནི་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང། གནོད་སེམས་དང། གཉིད་དང། རྨུགས་པ་དང། རྒོད་པ་དང། འགྱོད་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་མི་འགྲོགས་པ་ནི་བརྒྱད་པའོ། །བག་ལ་ཉལ་ཀུན་འཇོམས་པ་དང། །ཞེས་པ་ནི་བག་ལ་ཉལ་དང་
ཉོན་མོངས་པ་དེ་རྣམས་སྤོང་བ་ནི་དགུ་པའོ། །དྲན་པ་དང་ནི་ཤེས་བཞིན་དང། །ཞེས་པ་ནི་དྲན་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་བཞིན་ནོ། །དྲན་པ་ནི་སྔོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྣམས་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། །ཤེས་བཞིན་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་ལུས་དང་ངག་རྣམས་ལ་སོ་སོར་རྟོགས་པ་སྟེ། དྲན་པ་དང་བཅས་པའི་
ཤེས་བཞིན་ནི་བཅུ་པའོ། །གོས་ལ་སོགས་པ་གཙང་བ་ནི་བཅུ་གཅིག་པའོ། །ལུས་ལ་སྲིན་བུ་རྣམས་མི་འབྱུང་བ་ནི་བཅུ་གཉིས་པའོ། །གྱ་གྱུ་མེད་སེམས་ཅེས་པ་ནི་སེམས་དང་ལུས་དང་ངག་རྣམས་ཡོན་པོ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་བཅུ་གསུམ་པའོ། །སྦྱང་པ་ནི་ལེན་ཞེས་པ་ནི་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་
རྣམས་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་དེ་ཡང་བཅུ་གཉིས་ཏེ། ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་དང། ཆོས་གོས་གསུམ་པ་དང། ཕྱིང་པ་པ་དང། བསོད་སྙོམས་པ་དང། སྟན་གཅིག་པ་དང། ཕྱིས་མི་ལེན་པ་དང། དགོན་བ་པ་དང། ཤིང་དྲུང་པ་དང། བླ་གབ་མེད་པ་དང། དུར་ཁྲོད་པ་དང། གཞི་ཇི་བཞིན་པ་དང་

[234B] །སེར་སྣ་མེད་སོགས་ཞེས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་མེད་པ་བཅོ་ལྔ་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ལྡན་པར་འགྲོ་ཉིད་དང། །ཞེས་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་མི་འགོག་པས་གོང་ནས་
གོང་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ་བཅུ་དྲུག་པའོ། །སེམས་ཅན་དོན་དུ་དམྱལ་ཚོལ་དང། །ཞེས་པ་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་དམྱལ་བར་འགྲོ་བ་ནི་བཅུ་བདུན་པའོ། །གཞན་གྱིས་བཀྲི་བར་མི་བཏུབ་པ་དང། །ཞེས་པ་ནི་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །ལམ་གཞན་ཉེ་བར་སྟོན་བདུད་ལ། །བདུད་ཅེས་བྱ་
བར་རྟོག་པ་དང། །ཞེས་པ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ལམ་ལས་ལམ་གཞན་ཉིད་བདུད་ཀྱི་ལམ་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གིས་བདུད་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་དེ་ནི་བཅུ་དགུ་པའོ། །སངས་རྒྱས་དགྱེས་པའི་སྤྱོད་པ་སྟེ། །ཞེས་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ལ་
སྤྱོད་པ་དེ་དག་ལས། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དགྱེས་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་སྟེ་ཉི་ཤུ་པའོ། །དྲོད་དང་རྩེ་མོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྟེ། ངེས་པ་འབྱེད་པའི་ཡན་ལག་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རྟགས་ཉི་ཤུ་པོ་འདིས་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་མཚོན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་གྱི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་བཟོད་པ་དང། །ཞེས་པའི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་
ལྡོག་པའི། །མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་སུ་རིག་པར་བྱ་བ་རྣམས་ནི་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་གང་ཞེས་པ་ལ་
གསུངས་པ། གཟུགས་སོགས་འདུ་ཤེས་ལྡོག་པ་དང། །སེམས་བརྟན་ཐེག་པ་དམན་དག་ལས། །རྣམ་ལྡོག་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པའི། །ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་དང། །ལུས་སེམས་ཡང་བ་ཉིད་དང་ནི། །འདོད་ལ་སྤྱོད་ལ་ཐབས་མཁས་དང། །རྟག་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་

[235A]༄༅། །པ་དང༑ །འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་ཉིད་དང། །ཕུང་སོགས་བར་ཆད་བྱེད་རྣམས་དང། །ཚོགས་དང་དབང་སོགས་བཅས་པ་ཡི། །གཡུལ་འགྱེད་སེར་སྣ་ལ་སོགས་ལ། །སྦྱོར་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ཡི། །གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པ་དང། ཆོས་ནི་རྡུལ་ཙམ་མི་དམིགས་ཉིད། །
རང་གི་ས་ལ་ངེས་པ་ཉིད། །ས་གསུམ་ལ་ནི་གནས་པ་དང། །ཆོས་ཀྱི་དོན་དུ་སྲོག་གཏོང་བ། །དེ་འདྲའི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ནི། །བློ་ལྡན་མཐོང་བའི་ལམ་གནས་ཀྱི། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དག་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། གཟུགས་སོགས་འདུ་ཤེས་ལྡོག་པ་དང། །ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་
སོགས་པ་ནས་ཇི་སྲིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་འདུ་ཤེས་མཚན་མ་སྟེ། རྟོགས་བྱ་དང་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་དག་ལྡོག་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །སེམས་བརྟན་ཞེས་པ་ནི་བདུད་ལ་སོགས་པས་མི་ཕྱེད་པའམ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྟན་པ་དེར་སྡུག་བསྔལ་ལ་
ཆོས་ཤེས་པའོ། །ཐེག་པ་དམན་དག་ལས། རྣམ་ལྡོག་ཅེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དག་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པའི། ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་དན། །ཞེས་པ་སྟེ་བསམ་གཏན་དང་
གཟུགས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གང་རྣམས་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྟགས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཟད་ཅིང་ཉམས་དམའ་བར་བྱས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །ལུས་སེམས་ཡན་བ་ཉིད་དང་ཉི། །ཞེས་པ་ལ་ལུས་ཡང་བ་ན་ལུས་ཀྱི་ལས་ལ་ཟོ་མདོག་ཡང་བར་འཇུག་
པའོ༑ །སེམས་ཡང་བ་ནི་ཡུལ་ལ་འཛིན་པ་ལ་མཁས་ཤིང་རྒྱལ་བ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །འདོད་ལ་སྤྱོད་ལ་ཐབས་མཁས་དང། །ཞེས་པ་ནི་ཁྱིམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་
ཉིད་ཀྱིས་མ་ཆགས་པར་འདོད་པ་སྟེན་པར་བྱེད་ཅེས་པ་སྟེ། ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །རྟག་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང། །ཞེས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་ཉིད་དན། །ཞེས་པ་ནི་དག་ཅིང་ཕན་པར་བྱེད་པས་འཚོ་བ་སྟེ་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་

[235B] །ཕུང་སོགས་ཞེས་པ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ། སྦྱོར་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ཡི། །གནས་པས་སོར་བཀག་པ་དང། །ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དེ་འདིར་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་མངོན་པར་ཆགས་པའོ། །རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ནི་མངོན་པར་མ་ཆགས་
པའོ༑ །དེ་དག་གི་གནས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པའོ། །དེ་དག་སོ་སོར་བཀག་པ་ནི་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །བར་ཆད་བྱེད་རྣམས་ཞེས་པ་ནི་རྟོགས་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་སྦྱོར་བས་གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པ་ནི་འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་
པའོ༑ །ཚོགས་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་ལ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བས་གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པ་ནི་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །དབང་སོ་བཅས་པ་ཡི། །གཡུལ་འགྱེད་ཅེས་པ་ལ་དབང་པོར་བཅས་པར་འཇུག་
པ་ཞེས་པས་དབང་བཅས་ནི་ཡུལ་དང་སྟེ། གང་དང་གང་དུ་དབང་སོགས་བཅས་པར་གཡུལ་འགྱེད་པ་ནི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དག་གཡུལ་འགྱེད་པ་དེ་དང་དེར་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པ་ནི་འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །སེར་སྣ་ལ་སོག་པ་ཞེས་པ་ནི་སེར་སྣ་ལ་སོགས་
པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོག་ས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང། རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པ་ནི་ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །ཆོས་ནི་རྡུལ་ཙམ་མི་དམིགས་ཉིད། །ཅེས་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་དམིགས་པ་
སྟེ༑ ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའོ། །རང་གི་ས་ལ་ངེས་པ་ཉིད། །ས་གསུམ་ལ་ནི་གནས་པ་དང། ཞེས་པ་ལ། ཀུན་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ས་གསུམ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་བྱེས་ཏེ་གནས་པ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་དོན་དུ་སྲོག་གཏོང་བ། །ཞེས་
པ་ལ་ཆོས་ནི་མདོ་སྡེ་དང་མངོན་པ་དང་འདུལ་བའི་གཞུང་གིས་བདག་ཉིད་དང་དེའི་དོན་ཏེ། དེའི་ཆེད་དུ་སྲོག་ཀྱང་གཏོང་བ་སྟེ་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའོ། །དེ་འདྲའི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ནི། །བློ་ལྡན་མཐོང་བའི་ལམ་གནས་ཀྱི། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དག་ཡིན། །ཞེས་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྡུ་བའོ། །

[236A]༄༅། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་གྱི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེའི་བྱེ་བྲག་བསྒོམ་པའི་ལམ་བརྗོད་པར་འདོད་ནས་དེའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་རེ་ཞིག་གསུངས་པ། བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་ཟབ་པ་སྟེ། །ཟབ་མོ་
སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས། །ཟབ་པ་དེ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་དང། །སྐུར་པའི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བ་ཉིད། །ཅེས་པ་སྟེ། བསྒོམ་པའི་ལམ་ཟབ་པ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་སྟེ། ཟབ་པ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་
བ་རྣམས་གཟུང་ངོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཟབ་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། སྒྲོ་འདོགས་དང། སྐུར་བའི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བ་ཉིད། །ཅེས་པ་སྟེ། སྒྲོ་འདོགས་ཀྱིས་མཐའ་ལས་གྲོལ་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཟབ་མོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སྒྲོ་འདོགས་
པ་ནི་བརྟགས་པ་རྣམས་སུའོ། །སྐུར་པ་ནི་གསལ་བ་རྣམས་ལའོ། །གཉིས་ཀ་ལས་གྲོལ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བརྗོད་དོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་གསུངས་པ། ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་དང་མཐོང་བའི། །ལམ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཉིད་ལ། །ཡང་དང་
ཡང་དུ་སེམས་པ་དང། །འཇལ་དང་ངེས་རྟོགས་བསྒོམ་པའི་ལམ། །ཞེས་པ་སྟེ། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཡན་ལག་དང། །མཐོང་བའི་ལམ་དང། བསྒོམ་བའི་ལམ་ལ་གནས་ནས་དེའི་གནས་སྐབས་སུ་མཐོང་བའི་དོན་དག་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་པས་རིམ་
པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སེམས་པ་དང་འཇལ་བ་དང་ངེས་པར་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་བྱུང་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །འདི་རྣམས་དུ་ཞེས་སེམས་པ་ལ་གསུངས་པ། དེ་ནི་རྒྱུན་ཆགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རྣམས། །ཆུང་ངུའི་ཆུང་སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས། །རྣམ་
པས་རྣམ་པ་དགུར་བཞེད་དོ། །ཞེས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་རྣམ་པ་དགུར་བཞེད་དོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡང་དགུར་བརྗོད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རྣམས། །ཆུང་ངུའི་ཆུན་སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས། །ཞེས་པ་

[236B] །དེ་ལ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་དུ་དང། ཆུང་ངུའི་འབྲིང་དང་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་དང། འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་གི་འབྲིང་དང། འབྲིང་གི་ཆེན་པོ་དང། ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོའི་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའོ། །རིམ་པ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པ་དགུར་རིག་པར་བྱའོ། །
གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བས་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་གོ་རིམས་ལས་ལྡོག་པ་གཞོམ་བྱ་སྟེ། མར་མེའི་སྣང་བ་ཕྲ་མོས་མུན་ནག་ཆེན་པོ་རྣམས་སོ་སོར་འཇོམས་ཞེས་པའི་དཔེ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་རྣམ་པ་དགུའོ། །འོ་ན་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་དེ་
དང་དེར་བསྒོམ་པའི་ལམ་རེ་རེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལས་ཀྱང་བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་ཅིང་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཚད་མེད་པ་སྐྱེའོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡང་གྲངས་མེད་ཅིང་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་ཚད་མེད་པའི་དབྱེ་བར་གསུངས་ན། དེ་ལ་འདིར་རྣམ་པ་དགུར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ་
གྲང་མེད་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་རྣམས། །དམ་པའི་དོན་དུ་བཟོད་མ་ཡིན། །ཀུན་རྫོབ་དེ་དག་ཐུགས་བརྩེ་བས། །རྒྱུ་མཐུན་གྱུར་པར་ཐུབ་པ་བཞེད། །ཆེས་པ་སྟེ། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལས་བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་གང་ཞིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པ་ལས་གསུངས་པ། དེ་རྣམས་ནི་དོན་དམ་པར་བསྟན་པར་མི་ནུས་པ་དང། བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡང་གཞལ་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་མི་ནུས་པའོ། །འོ་ན་དོན་ཅིའི་ཕྱིར་དེར་གསུངས་སྙམ་པ་ལ། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་གཞུག་པའི་ཕྱིར་ཐུབ་པ་
རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་རྣམ་པ་དགུ་ཉིད་དོ། །དེ་ན་རྣམས་པར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དངོས་པོ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ། །ཉམས་པ་དང་ནི་
འཕེལ་མི་རུང། །བསྒོམ་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་གྱིས་ནི། །ཅི་ཞིག་ཉམས་ཤིང་ཅི་ཞིག་ཐོབ། །ཅེས་པ་སྟེ། དངོས་པོ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་པ་དང་འཇལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་དངོས་པོའོ། །བརྗོད་དུ་མེད་ཅེས་པ་ནི་གང་ཟག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་

[237A]༄༅། །དངོས་པོར་གྱུར་པའོ། །ཉམས་པ་དང་ནི་འཕེལ་མི་རུང། །ཞེས་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་དག་ཉམས་པ་དང་འཕེལ་བ་དག་མེད་པའོ། །དེ་ལ་བསྒོམ་པའི་ལམ་འདིས་ཅི་ཞིག་འཇོམས་ཤིང་ཅི་ཞིག་ནི་འཕེལ་ཏེ་ཅུང་ཟད་
ཀྱང་མེད་པས་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་བརྒལ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིར་ལན་ནི། བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟ་དེ་བཞིན་དུ། །འདི་ནི་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་བྱེད། །ཅེས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་དེ་བཞིན་དུ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མཐའ་དག་འཛིན་པ་དང་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པའི་ལམ་འདི་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རང་གི་ཡུལ་ལ་ཡང་དག་པར་ངེས་པར་བྱེས་ཏེ་མངོན་པ་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པའི་བྱ་བ་དང་བྱང་ཆུབ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་སྒྲུབ་
པར་བྱེད་ཅེས་པས་བསྒོམ་པའི་ལམ་འདི་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་བསྒོམ་པའི་ལམ་འདི་ཇི་ལྟ་བུར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་དེ་བཞིན་ཉིད་མཚན་ཉིད། །དེ་ཡང་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་བཞེད། །ཅེས་པ་སྟེ་དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །
མཚན་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །གང་ཞིག་བསྒོམ་པའི་ལམ་དེ་ཡང་དེའི་མཚན་ཉིད་དེ། གང་གི་རང་བཞིན་དེ་བཞིན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་རྣམས་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པའི་ལམ་
འདི་ཡང་གནས་པ་ཉིད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་བྱང་ཆུབ་གྲུབ་པར་གྱུར་ནས་དཔེར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་མ་གྲུབ་པ་ནི་དཔེར་སྦྱར་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སེམས་ནི་སྔ་མས་བྱང་ཆུབ་པར། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་
མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཅན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །དེ་ཡང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་འདུས་པ་ཉིད་དུ་གོ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ནི་དུས་གཅིག་པ་ཡང་མ་གྲུབ་སྟེ་དུས་གཅིག་ལ་འདུས་པ་མེད་པས་སོ། །རིམ་གྱིས་སོ་སོར་བྱེད་པ་ཡང་མེད་དེ། །དེ་

[237B] །སེམས་ནི་སྔ་མས་བྱང་ཆུབ་པར། །རིགས་མིན་ཕྱི་མས་ཀྱང་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་སེམས་སྔ་མས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་མི་སྐྱེད་དེ་
ཕྱི་མ་རྣམས་དོན་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་མས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒོམ་པའི་ལམ་སྔ་མ་རྣམས་དོན་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་བསྐྱེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀའོ་ཞེས་པ་ནི་བརྒལ་བའོ། །མར་མེའི་དཔེ་ཡི་ཚུལ་གྱིས་ནི། །བྱང་ཆུབ་བར་དུ་འགྱུར་བ་
ཡིན༑ །ཞེས་པ་འདི་ནི་ལན་ནོ། །འདིའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་མར་མེའི་སྐད་ཅིག་དང་པོས་སྡོང་བུ་ཚིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་མ་རྣམས་དོན་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་མས་ཚིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་རྣམས་དོན་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་
མར་མེའི་རྒྱུན་གྱིས་ཚིག་ཅེས་མར་མེའི་དཔེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡང་རྒྱུན་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་བསྐྱེད་ཅེས་པའོ། །བསྐྱེད་པའི་ལམ་བརྒལ་བ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ལན་གདབ་པས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱས་ནས། ད་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་
འདུན་གྱི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པ་བརྒྱད། །སྐྱེ་བ་དང་ནི་འགག་པ་དང། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཤེས་བྱ་དང། །ཤེས་དང་སྤྱོད་པ་གཉིས་མེད་དང། །ཐབས་མཁས་པ་ལ་ཟབ་པ་ཉིད། །ཅེས་པ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །གང་ཞིག་
རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་ཕན་ཚུན་འགལ་བས་ཉམས་སུ་ལེན་པས་ན་ཟབ་པའོ། །དེ་སྒོམ་པ་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་གྱི་ཡུལ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཟབ་པ་སྟེ། གང་དང་དང་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། སྐྱེ་བ་དང་ཞེས་
པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྐྱེ་བ་ནི་ཟབ་པ་སྟེ་གཉིས་སུ་མེད་ཀྱང་འཁོར་བའི་ཐོག་མ་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡོད་པས་སོ། །འགོག་པ་ཡང་ཟབ་པ་སྟེ། མ་སྐྱེས་ཀྱང་འགོག་པ་ཡོད་པས་ནའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་ཡང་ཟབ་པ་སྟེ། དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཡང་དེ་སྒོམ་པས་ནའོ། །ཤེས་

[238A]༄༅། །བྱ་ཡང་ཟབ་པ་སྟེ། ཤེས་པ་མེད་ཀྱང་དེ་རྣམ་པར་གནས་པས་སོ། །ཤེས་པ་ཡང་ཟབ་སྟེ། ཤེས་བྱ་མེད་ཀྱང་ཤེས་པ་ཡོད་ནའོ། །སྤྱོད་པ་ཡང་ཟབ་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བྱ་བ་མེད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་པས་ནའོ། །གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡང་ཟབ་པ་སྟེ་
གཉིས་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སེམས་སུ་གསལ་བར་ངེས་པས་སོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡང་ཟབ་སྟེ། འགྲོ་བ་རྣམས་མ་གྲུབ་ཀྱང་རྒྱུན་མེ་འཆད་པར་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་དོན་བྱེད་པས་སྟེ། འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་འགལ་བ་སྟེ། དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་
རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དག་ལ་མཉམ་པར་བསྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཞེས་བརྗོད་དོ། །བསླབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས་རྣམས་སོ། །ད་ནི་སྲིད་དང་ཞི་བ་མཉམ་ཉིད་དང། །ཞེས་མདོར་བསྟན་པ་བཤད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་འདྲ་བའི་ཕྱིར། །སྲིད་དང་ཞི་བར་མི་རྟོག་པ། ལས་མེད་
ལ་སོགས་ཀླན་ཀ་ཡི། །ལན་ནི་ཇི་སྐད་བཞད་པར་ཟད། །ཅེས་པ་སྟེ། སྲེད་པ་ཞེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་ཁམས་གསུམ་པའི་རྣམ་པའི་སེམས་སུ་སྣང་བའོ། །ཞི་བ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སེམས་སུ་
སྣང་བ་སྟེ། ཁྱད་པར་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་དག་ཏུ་ཏོག་པ་མེད་པ་ནི་དབྱེ་བར་མི་ཤེས་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་རང་རང་གི་སེམས་སུ་སྣང་བ་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་དེས་ན་སྤྱིའི་ཤེས་པའི་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་པ་
ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་རྣམས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྨི་ལམ་ནི་གཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པར་གྱུར་པ་ན་ལག་པ་དང་གླང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་སེམས་སུ་སྣང་བའོ། །ཆོས་
རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་མལ་གྱི་རང་བཞིན་ལས་རིང་དུ་འདས་པས་དེ་རྟོགས་པ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཞེས་དགོངས་པའོ། །ལས་མེད་ལ་སོགས་ཀླན་ཀ་ཡི། །ལན་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པར་ཟད། །ཅེས་པ་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་མདོ་སྡེ་ལས་གསུངས་པ་

[238B] །དེ་བཞིན་དུ་གཉིད་མ་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི་བརྒལ་བའོ། །ལན་ནི་ཇི་ལྟར་མདོ་ལས་གསུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ལས་ལས་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དམིགས་པ་མེད་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། རྨི་ལམ་གྱི་སྐབས་འདིར་དམིགས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཏེ། དེ་བས་ན་གཞན་གྱི་རྒྱུད་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པས་དེ་དག་ཚར་བཅད་པ་དང་ཕན་
གདགས་པར་བྱས་པ་ལས་སྡིག་པ་དང་བསོད་ནམས་དག་མེད་པ་ནི་རིགས་པའོ། །ཐ་མ་ལ་གཉིད་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་ནི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་མི་སླུ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་སུ་སྣང་བ་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལས་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའོ། །སློབ་དཔོན་དབྱིག་
གཉེན་ཞབས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ། ཕུན་ཚུན་བདག་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ན། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ངེས་པ་ཡིན། །ཞེས་པའོ། །དེ་དག་འདིར་ཐ་མལ་གཉིད་མ་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་གཞན་གྱི་རྒྱུད་དུ་གྲུབ་པ་དེ་རྣམས་ཕན་གདགས་པ་དང་ཚར་བཅད་པ་བྱས་ན་བསོད་ནམས་དང་སྡུག་པ་དག་
གིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ལེགས་པར་གནས་པ་ཉིད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པ། སེམས་ཅན་འཇིག་རྟེན་དེ་བཞིན་དུ། །སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་མ་དག་པ། །དེ་ལ་དག་པ་བསྒྲུབ་པ་ཡིས། །སངས་རྒྱས་ཞིང་ནི་དག་པ་ཉིད། །ཅེས་པ་སྟེ། སེམས་
ཅན་འཇིག་རྟེན་ནི། སེམས་ཅན་དང་བཅས་པའི་མཚན་པ་སྟེ། གང་ཞིག་མ་དག་པ་ནི་སྐོམ་པ་དང་ལྟོགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེས་གཞན་དག་མཐོང་ནས་རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་སེམས་ཅན་རྣམས་དག་པ་ཉེ་བར་སྡུད་པར་བྱེད་པ། སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པས། ལྷའི་ལོངས་
སྤྱོད་ལ་ཉེ་བར་བསྡུས་པས། སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནི་སེམས་མེད་པའི་སྡེ་ཚན་སྟེ། གང་ཞིག་མ་དག་པ་ཞེས་པ་འདིར་ཡང་སྦྱར་བར་བྱ་བ་སྟེ། ཚེར་མ་དང་རྡོ་བ་དང་ངམ་གྲོག་ལ་སོགས་པ་དེས་གཞན་དག་མཐོང་བས། རང་གི་

[239A]༄༅། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དག་ཉེ་བར་སྡུད་པ་གསེར་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ལ་གཞི་མཉམ་པར་བསྐྱེད་པ་ནི། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དག་པར་བྱེད་པའོ། །སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དག་པ་ཉིད་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དག་པར་གསུངས་ཏེ་
དེ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནི་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐབས་མཁས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འདི་ཡུལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་སྟེ། །དགྲ་རྣམས་ལས་ནི་འདས་པ་དང། །མི་གནས་ཇི་བཞིན་ཤུགས་དང་ནི། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་མཚན་ཉིད་དང། མ་ཆགས་པ་དང་མི་དམིགས་དང། །མཚན་
མ་སྨོན་ལམ་ཟད་པ་དང། །དེ་ཡི་རྟགས་དང་ཚད་མེད་པ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་རྣམས་པ་བཅུ། །ཞེས་པ་སྟེ། ཐབས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་ཐབས་སོ། །དེ་ལ་མཁས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཤེས་པ་སྟེ། ཐབས་ལ་མཁས་པའོ། །འདི་ཡི་ཞེས་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་སྟེ་
དེའི་ཡུལ་དང་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་གསུམ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་ཞེས་པ་སྟེ། ཡུལ་ནི་མདོ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་པ་ནི། །དགྲ་རྣམས་ལས་ནི་འདས་པ་དང། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྐང་པ་བཅུ་པོ་
རྣམས་ལ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བས་རྣམ་པ་བཅུར་རིག་པར་བྱའོ། དགྲ་རྣམས་ནི་དགྲ་ཉིད་དེ་བདུན་བཞི་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་གང་ཞིག་དེ་རྣམས་ལས་འདས་པ་དེ་ནི་དགྲ་རྣམས་ལས་འདས་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་ཀྱང་ལ་ལར་རབ་
ཏུ་མི་གནས་པ་དེ་ནི་མི་གནས་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །གང་གིས་ཇི་ལྟར་སྨོན་ལམ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཇི་བཞིན་ཤུགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །གང་གིས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སྤྱོད་པ་ཉིད་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཉན་
ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །གང་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཇིགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་མ་ཆགས་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །གང་གིས་བཏགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་

[239B] །གང་གིས་སེམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཚན་མར་གཟུང་བ་གསལ་བའི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་རབ་ཏུ་གོམས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི། མཚན་མ་མེད་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །གང་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
སྲིད་པ་གསུམ་དུ་སྨོན་ལམ་གདབ་ཅིང་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་སྨོན་པ་མེད་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ཡི་ཞེས་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའིོ། །གང་ཞིག་ལ་སོགས་པས་དེ་མཚོན་པར་བྱེད་ཅིང་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྟགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །གང་གིས་ཚད་མེད་པའི་
ཡུལ་དང་དུས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི། ཚད་མེད་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་བཅུར་ཕྱེ་བས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་གསུངས་སོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱུན་གྱི་འགྲེལ་པ་གྲགས་པའི་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་
སྐབས་བཞི་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་དེའི་རྟགས་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་དགུ་མདོར་བསྟན་པ་དེ་ལས་རྟགས་བཤད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །རྣམ་ལམ་ལྟ་བུར་ལྟ་ལ་སོགས། །རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའི་སྦྱོར་
བའི་རྟགས། །རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་དག་ཏུ་བཞེད། །ཅེས་པ་སྟེ། རྩེ་མོའི་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་རྟགས་རྣམས་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་རྣམས་ལས་གང་གི་རྨི་ལམ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟགས་གཅིག་གོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་
ཆུབ་དང་སྲིད་པ་གསུམ་དུ་སེམས་མི་བསྐྱེད་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །རྨི་ལམ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ནི་གསུམ་པའོ། རྨི་ལམ་ན་ནམ་མཁའ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་བ་མཐོང་བ་ནི་བཞི་བའོ། །རྨི་ལམ་ན་ཆོས་སྟོན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ལྔ་པའོ། །
དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངན་འགྲོ་གསུམ་མཐོང་བ་ལས་རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་དེ་དག་སྤངས་པའི་སེམས་ནི་དྲུག་པའོ། །རྨི་ལམ་སད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་གལ་ཏེ་བདག་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ་ཡིན་ན་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པས་བདེན་

[240A]༄༅། །པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ནི་བདུན་པའོ། །གལ་ཏེ་བདག་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པའི་སེམས་དང་བཅས་པར་གྱུར་ན་དེ་མི་འདི་ལས་མི་མ་ཡིན་པར་རིང་དུ་སོང་ཤིག་ཅེས་པས་བདུད་ཀྱིས་བྱིན་གྱི་བརླབས་པ་མིན་པར་བདེན་
པའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་མི་མ་ཡིན་པར་རིང་དུ་འབྲོས་པ་ནི་བརྒྱད་པའོ། །རང་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་ཤེས་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་བསྟེན་པ་ནི་དགུ་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པ་ནི་བཅུ་པའོ། །
ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པ་ནི་བཅུག་ཅིག་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ནི་བཅུ་གཉིས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྟགས་བཅུ་གཉིས་སོ། །རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་བའི་རྟགས་རྣམས་མངོན་པར་བརྗོད་ནས། དེའི་རྣམ་འཕེལ་གསུངས་པ། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སྐྱེ་
བོ་སྙེད། །སངས་རྒྱས་མཆོག་པའི་དགེ་ལ་སོགས། །དཔེར་མཛད་ནས་ནི་རྣམ་མང་དུ། །རྣམ་འཕེལ་བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གོང་དུ་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ནི་རྣམ་འཕེལ་ལོ། །རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྙམ་པ་ལ་གསུངས་
པ༑ འཛམ་བུའི་གླིང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཛམ་བུའི་གླིང་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱིས་མཚོན་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་སྙེད་ལ་མཆོད་པ་བྱས་པའི་བསོད་ནམས་གང་ཞིག་དཔེར་བྱས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་དེ་རྣམས་ལ་མཆོད་པའི་དགེ་བ་ལ་སོགས་
པ་དཔེར་ལན་མང་དུ་མཛད་དེ། དཔེས་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་དབྱེ་བས་བྱས་པས་རྣམ་འཕེལ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་འཕེལ་གཅིག་གོ། །ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་པར་བཟོད་པ་སོ་སོར་ཐོབ་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །རྟགས་བྱ་དང་
རྟོགས་པ་པོའི་ཆོས་དག་མི་དམིགས་པ་ནི་གསུམ་པའོ། །ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པ་ནི་བཞི་པའོ། །གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པ་ནི་ལྔ་པའོ། །ལྷ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔར་ཉེ་བར་འཕོ་བ་ནི་དྲུག་པའོ། །བདུད་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་

[240B] །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་ཉིད་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་དང་འདྲ་བ་དེ་དག་གི་གནས་སྐབས་ནི་བརྒྱད་པའོ། །ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་སློབ་པ་ནི་དགུ་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ནི་བཅུ་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་
པའི་མཚན་མ་ནི་བཅུ་གཅིག་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སེམས་མི་བསྐྱེད་པ་ནི་བཅུ་གཉིས་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རང་རིག་པར་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་བཅུ་གསུམ་པའོ། །
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་སྡུད་པའི་ཤེས་པ་ནི་བཅུ་བཞི་པའོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་ཐོབ་པ་ནི་བཅོ་ལྔ་པའོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཀུན་དུ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ནི་བཅུ་དྲུག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་འཕེལ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གོ། །ད་ནི་བསྟན་པ་གསུངས་པ་
སེམས་ཅན་དོན་ཡོངས་མི་གཏོང་བ། །ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་གསུམ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བླ་མེད་པ། །ངེས་པ་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་ཅེས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཀུན་མཁྱེན་གསུམ་དུ་གཏོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་
སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བླ་ན་མེད་པར་གྱུར་པ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བར་གྱུར་བ་དེ་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་ངེས་པར་བརྗོད་དོ། །སེམས་ཀུན་གནས་ཞེས་སྔོན་དུ་མདོར་བསྟན་པ་དེ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན་ཏིང་
ངེས་འཛིན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པ། གླིང་བཞི་པ་དང་སྟོང་པ་དག་དང། །སྟོང་གཉིས་གསུམ་དག་དཔེར་མཛད་ནས། །བསོད་ནམས་མང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །ཏིང་འཛིན་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། འདིའི་དོན་ནི་འདི་ལྟར་འདོད་དེ། གླིང་བཞི་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོང་དང་
སྟོང་གཉིས་པ་དང། སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱི་གང་ཞིག་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ནས་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་དང་གང་ཞིག་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་

[241A]༄༅། །དཔེར་བྱས་ཏེ། དེ་བས་ཀྱང་བསོད་ནམས་དུ་མའི་བདག་ཉིད་ན་གཡོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ་སེམས་ཀུན་དུ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཐོང་ཞེས་བྱ་དང་བསྒོམ་པ་ཞེས། །བྱ་བའི་ལམ་ནི་སོ་སོ་ལ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་བཞི་ཡི། །གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བཞི་དང་ནི། །ཞེས་པ་
སྔོན་དུ་མདོར་བསྟན་པ་དེ་ནི་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པ། འཇུག་པ་དང་ནི་ལྡོག་པ་ལ། །གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་སོ་སོར་དེ། །དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་ཡུལ། །མིན་པའི་བདག་ཉིད་དག་ཤེས་བྱ། ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །གཟུང་བའི་
ཡུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་སེམས་པ་ལ་གསུངས་པ། ཇི་བཞིན་ཡུལ་མིན་བདག་ཉིད་ཅེས་པ་སྟེ། མི་བདེན་པ་ལ་འདོད་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བླང་བར་བྱ་བའི་ཕྱོགས་སོ། །ལྡོག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དོར་བར་བྱ་བའི་ཕྱོགས་
སོ༑ ༑དེ་ཡང་སོ་སོར་ཡུལ་གྱིས་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་དགུའོ། །གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མངོན་པར་བརྗོད་ནས། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུངས་པ། སེམས་ཅན་རྫས་དང་བཏགས་ཡོད་པར། །རྣམ་རྟོག་འཛིན་པ་དག་ཏུ་འདོད། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འཕགས་དབྱེ་བས། །སོ་སོར་དེ་
དག་དགུ་བདག་ཉིད། །ཅེས་པ་སྟེ། གཞན་དུ་འཇུག་པ་ནི་རྣམ་རྟོག་གཉིས་ཀྱང་འཛིན་པ་པོ་ཡུལ་གྱིས་སོ། །གཉིས་ཇི་ལྟར་སྙམ་པ་ལ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བར་རྫས་དང་བཏགས་པའི་ཡོད་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའིོ། །གཉིས་པ་
ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །དེ་ཡང་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུའོ། །འདི་ཇི་ལྟར་མི་བདེན་པ་ལ་འདོད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་པར་མ་ཡིན་ཞེ་ན། མི་བདེན་པ་ཉིད་ལ་འཛིན་པོའི་རྣམ་རྟོག་གཉིས་སོ། །འདི་དག་ཉིད་གསུངས་པ། གལ་ཏེ་གཟུང་དོན་དེ་བཞིན་མེད། །དེ་དག་གང་
གིས་འཛིན་པར་འདོད། །དེ་ལྟར་དེ་དག་འཛིན་པ་མེད། །ངོ་བོས་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་སྟེ། འཛིན་པའི་ངོ་བོས་ཞེས་པ་ནི་འཛིན་པ་པོའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དེ་དག་ཅེས་པ་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོ་འདི་ཡང་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུར་གསུངས་པ་

[241B] ངོ་བོ་ཉིད་དང་རིགས་དང་ནི། ལམ་ནི་ཡང་དག་འགྲུབ་པ་དང། །ཤེས་པའི་དམིགས་པ་མ་འཁྲུལ་དང། མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དང། །རང་གིས་རྟོགས་དང་བྱེད་པ་དང། །དེ་ཡི་ལས་བྱའི་འབྲས་བུ་ལ། །འཇུག་པའི་
ཕྱགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་གྱི། །རྣམ་རྟོག་དེ་ནི་རྣམ་དགུར་འདོད། །ཅེས་པ་སྟེ། འདི་རྣམས་ཤེས་པ་ནི་ཐོག་མའི་གཟུང་རྟོག་རྣམས་སོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རིགས་ཞེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
རིགས་ལ་རིགས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ལམ་ནི་ཡང་དག་འགྲུབ་པ་དང། །ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལ་ལམ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཤེས་པའི་དམིགས་པ་མ་འཁྲུལ་དང། །ཞེས་པ་ནི་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་མེད་པ་
ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་ཞེས་པའི་དམིགས་པ་མ་འཁྲུལ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དང། །ཞེས་པ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཏེ། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་
ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རང་གིས་རྟོགས་ཞེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཡང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རང་གིས་རྟོགས་པ་སྟེ། རང་གིས་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །བྱང་བ་དང། དེ་ཡས་ལས་བྱའི་འབྲས་བུ་དང། །ཞེས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་འབྱེད་པ་པོ། །ཞེས་འདིར་བྱེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེའི་ལས་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་བསྒོམ་པ་སྟེ། དེའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཟད་པ་སྟེ། བྱ་བའི་འབྲས་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དང་པོར་གཟུང་བའི་རང་བཞིན་གྱི་དངོས་པོ་
དགུ་སྤངས་པ་ལས་ཐོག་མར་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་བླང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་འདི་དག་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་འདི་ཡང་རྣམ་པ་དགུར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་

[242A]༄༅། །པ༑ སྲིང་དང་ཞི་བར་ལྷུང་བའི་ཕྱིར། །རྟོགས་པ་དམན་པ་ཉིད་དང་ནི། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང། །ལམ་གྱི་རྣམ་པ་མ་ཚང་དང། །གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འགྲོ་བ་དང། །ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལོག་པ་དང། །ཉི་ཚེ་བ་དང་སྣ་ཚོགས་ཉིད། །གནས་དང་འཇུག་ལ་རྨོངས་པ་དང། །
རྗེས་ལ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། །རྣམ་རྟོག་དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་འདི། །ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ཏེ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོག་ས་ཡིད་ལ་འབྱུང། །ཞེས་པ་སྟེ། སྲིད་དང་ཞི་པར་ལྷུང་བའི་ཕྱིར། །རྟོགས་པ་དམན་པ་ཉིད་དང་ནི། །ཞེས་པ་ལ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ལྷུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་
སྲིད་པ་དང་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་རྟོགས་པ་དམན་པ་སྟེ། རྟོགས་པ་དམན་པའི་རྣམ་པ་རྟོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང། །ཞེས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཏེ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་
རྟོག་པའོ། །ལམ་གྱིས་རྣམ་པ་མ་ཚང་དང། །ཞེས་པ་ནི་ཤེས་བྱ་བའི་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་གི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་མ་ཚང་བ་ནི་ལམ་མ་ཚང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འགྲོ་བ་དང། །ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ལྟོས་ནས་རང་གི་ལམ་རྟོགས་
པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱིས་འགྲོ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལོག་པ་དང། །ཞེས་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་མེད་པས་ཇི་སྐད་གཟུངས་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཉི་ཚེ་བ་ཞེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་ནས་ལམ་ཙམ་ཉིད་རྟོགས་པ་ནི་ཉེ་ཚེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་
པའོ༑ །སྣ་ཚོགས་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་འབྲས་བུ་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གནས་དང་འཇུག་ལ་རྨོངས་པ་དང། །ཞེས་པ་ནི་བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོ་དག་ལ་གནས་པ་དང་འབྱུང་བ་ལ་རྨོངས་པ་ནི་གནས་པ་དང་འཇུག་པ་མེ་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །
རྗེས་ལ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཞེས་པ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། གཟུང་རྟོག་གཉིས་པའི་དགུ་ཚན་ནོ། །ཡུལ་འདི་རྣམས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྤང་བར་བྱ་བ་གཉིད་

[242B] །རྗེས་སུ་ཡོད་པར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་བརྟགས་པར་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་རྣམས་ལ་དགུར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། འཛིན་དང་སོ་སོར་ཐར་པ་དང། །ཡིད་ལ་བྱེད་དང་ཁམས་རྣམས་ནི། །གསུམ་ཆར་ཉེ་བར་འབྲེལ་བ་
དང༑ །གནས་དང་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང། །ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་བཏགས་པ་དང། །ཆག་པ་དང་ནི་གཉེན་པོ་དང། །ཇི་ལྟར་འདོད་བཞིན་འགྲོ་ཉམས་ལ། །འཛིན་པ་དང་པོར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྤང་བྱ་འཛིན་པ་རྗེས་སུ་
ཡོད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་དང་ཐར་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དགུ་སྟེ། དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་པ་དགུའོ། །དེ་ཡང་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སོ། །དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སོ་སོར་
ཐར་པ་དང། །ཞེས་པ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་བདག་པའི་ཉིད་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་བདག་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་ཡོངས་སུ་གཏོང་པ་ནི་འཛིན་པ་དང་སོ་སོར་ཐར་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལྟར་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་བདག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་
རིགས་པ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་དང་ཞེས་པ་ནི་བརྟགས་པའི་དོན་གང་ཞིག་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཁམས་རྣམས་ནི། གསུམ་ཆར་ཉེ་བར་འབྲེལ་བ་དང། །ཞེས་པ་ནི་ཤི་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བདག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཁམས་གསུམ་པར་འཇུག་པ་ནི་
ཁམས་གསུམ་པ་དང་འབྲེལ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་གནས་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཏེ་གནས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞེས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་བཏགས་པ་
དང༑ །ཞེས་པ་ལ་བཏགས་པའི་ཆོས་རྟགས་པའི་དངོས་པོ་ནི་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཆགས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ལ་ཆགས་པ་སྟེ། ཆགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གཉེན་པོ་ཞེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་

[243A]༄༅། །ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཇི་ལྟར་འདོད་བཞིན་འགྲོ་ཉམས་ལ། །ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་འགྲོ་བ་ཉམས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་འགྲོ་ཉམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །
འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོའི་དགུ་ཚན་ནོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་བཏགས་པའི་ཡོད་པ་ནི་རྣམ་པ་དགུར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། ཆེས་བཞིན་ངེས་པར་མི་འབྱུང་དང། །ལམ་ལ་ལམ་མིན་འཛིན་པ་དང། འགག་དང་བཅས་པའི་སྐྱེ་བ་
དང༑ །དངོས་པོ་ལྡན་དང་མི་ལྡན་དང། །གནས་དང་རིགས་ནི་འཇིག་པ་དང། །དོན་དུ་གཉེར་དང་དོན་དུ་གཉེར་དང་རྒྱུ་མེད་དང། །ཕྱིར་སྒོལ་[?]བ་ནི་དམིགས་པ་ལ། །འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་གཞན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་སྟེ། ཆེད་བཞིན་ངེས་པར་མི་འབྱུང་དང། །ཞེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཉིད་
ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་རྣམས་པ་གསུམ་པོ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་མི་འགྲོ་བ་ནི་ཆེད་བཞིན་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ལམ་ལ་ལམ་མིན་འཛིན་པ་དང། །ཞེས་པ་ནི་རང་གི་མངོན་པར་འདོད་པའི་ལམ་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པས་ལམ་གཞན་ལ་ལམ་དུ་འཛིན་པ་
ནི་ལམ་ལ་ལམ་མིན་དུ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །འགག་དང་བཅས་པའི་སྐྱེ་བ་དང། །ཞེས་པ་ནི་བཏགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དངོས་པོ་ལྡན་དང་མི་ལྡན་དང། །ཞེས་པ་ནི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་མཚམས་མེད་པ་དང་བར་མཚམས་
དང་བཅས་པར་སོ་སོར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་སྟེ། ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གནས་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་གནས་རྣམས་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་ཀུན་དུ་གནས་པའི་ནམ་མཁའ་ལྡིང་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་གནས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རིགས་ནི་
འཇིག་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་འཇིག་པ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་འཇིག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དོན་དུ་གཉེར་དང་རྒྱུ་མེད་དང། །ཞེས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མེད་པ་སྟེ། དོན་དུ་གཉེར་བ་

[243B] །རྒྱུ་མེད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མེད་པ་སྟེ། རྒྱུ་མེད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཕྱིར་རྒོལ་བ་ནི་དམིགས་པ་ལ་ཞེས་པ་ནི་ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་སྟེ། ཕྱིར་རྒོལ་བ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གསུངས་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྤང་བར་
བྱ་བའི་རྟོག་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་པོ་རྣམས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཏེ་འདི་རྣམས་ཉིད་དོ། །མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་བདག་ཉིད་རྣམས་ནི་ཇི་ལྟར་མདོ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །འོ་ན་མཐོང་བའི་ལམ་ནི་དང་པོར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་
ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་མེད་པར་དེ་དག་ཙམ་གྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ལ་གསུངས་པ། །དེ་བས་ན་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གཞན་གསུམ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། །བྱང་ཆུབ་
གཞན་ལ་སྟོན་པ་དང། དེ་ཡི་རྒྱུ་ནི་ཡོངས་གཏོད་དང། །དེ་ཐོབ་པར་ཆད་མེད་པའི་རྒྱུ། །བསོད་ནམས་མང་པོའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་གཞན་ལ་སྟོན་པ་དང། །ཞེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་གཞན་དག་ལ་སྟོན་པ་ནི་གཅིག་གོ། །དེ་ཡི་རྒྱུ་ནི་ཡོངས་གཏོད་དང། །
ཞེས་པ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཞུང་གི་བདག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་དུ་ཡོངས་སུ་གཏོད་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །དེ་ཐོབ་པར་ཆད་མེད་པའི་རྒྱུ། །བསོད་ནམས་མང་པོའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་བར་
ཆད་མེད་པ་ཇི་སྲིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བྱེད་པར་གྱུར་པ་རང་གི་རྒྱུ་ལ་ཡོད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་གསུམ་པའོ། །རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིའོ། །འོ་ན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདི་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཅི་ཞིག་གསུངས་ཞེས་
པ་ལ་གསུངས་པ། དྲི་མ་ཟད་དང་མི་སྐྱེ་བའི། །ཡེས་ཤེས་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བརྗོད་དེ། །ཟད་མེད་སྐྱེ་མེད་ཕྱིར་དེ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། འདིར་ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་དང་པོས་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ལ་གནས་ནས་རྗེས་སུ་ཚོལ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུངས་སོ། །ཕྱེད་ཕྱི་

[244A]༄༅། །མས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྗེས་སུ་ཚོལ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་གཉིས་ཉེ་བར་བཀོད་པའོ། །དྲི་མ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་སོ། །ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ནི་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཟད་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེ་བའོ། །དེ་དག་ནི་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་
དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་པ་བརྗོད་དོ། །དྲི་མ་རྣམས་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཅིག་གོ། །འདི་དག་སྤངས་ནས་གཞན་རིགས་པས་ལེན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །དྲི་མ་
རྣམས་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་དག་མེད་པས་སོ། །དེ་བས་ན་ཟད་པ་མེད་པས་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ། དཔེ་མེད་པ་ཉིད་དང་མི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ཉིད་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཐེག་པ་
ཆེན་པོ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲི་མ་ཞེས་བྱ་བ་གློ་བྲུ་བ་ཉིད་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་
ཡེ་ཤེས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་པ་སྔོན་དུ་བསྟན་པའི་གཞན་གྱི་མཚན་ཉིད་སུན་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འགོག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ། །མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་གྱིས་ནི། །རྣམ་པར་རྟོག་རིག་ཅེ་ཞིག་ཟད། །སྐྱེ་མེད་རྣམས་པ་ཅི་ཞིག་ཐོབ། །ཅེས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་
བདག་ཉིད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ན་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་
འདིར་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རིགས་ནི་ཅི་ཞིག་ཟད་པ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཅི་ཞིག་ཐོབ་སྟེ། ཅི་ཡང་མེད་པས་ཞེས་པར་དགོངས་སོ། །འོ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ལ་ཤེས་བྱ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་

[244B] གཞན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་ལ། །ཤེས་བྱ་ལ་ཡང་སྟོན་པ་ཡིན། །སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་བརྗོད་པ་གང། །དེ་ལ་ཁོ་བོས་མཚར་དུ་བརྩིས། །ཞེས་པ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡོད་ཅིང་
དེ་འཛིན་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ཟད་པ་ཞེས་པ་འདི་ལ་ཁོ་བོས་མཚར་དུ་བརྩིས་པའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་བརྟག་བཟོད་པ་ཉིད་དེར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ངའི་ནུས་མཐུས་ཏེ། དེས་ན་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཟད་
ཅེས་པར་དགོངས་སོ། །འོ་ན་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཟད་ཅེས་པ་ལ་གསུངས་པ། །འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །བསྣན་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་དུ་ཡང་དག་ལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་པ་སྟེ་འདི་ལ་ཞེས་པ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་
སེམས་གསལ་བའི་རྒྱུན་གྱིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པས་བྱས་པའི་དབྱེ་བས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། དེས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་འདི་ལ་བསལ་བར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །དེའི་རྟེན་དུ་གྱུར་བའི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ལ། །དེ་ལས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་
ཀྱང་བསལ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་བསྣན་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད་པ་ནི་སེམས་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེས་སེམས་ལ་གསུངས་པ། ཡང་དག་ཉིད་དུ་ཡང་དག་ལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་པ་སྟེ། བལྟ་བ་ནི་རང་རིག་པས་མངོན་སུམ་
དུ་བྱའོ། །ཡང་དག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཚད་མས་སོ། །ཡང་དག་ཉིད་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །གང་གིས་ཡང་དག་མཐོང་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ནི་འཁོར་བའི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བའོ། །བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པ་གོ་སྐབས་ལས་འོངས་པ་རྣམས་བཤད་ནས། གཙོར་
བསྟན་པར་བྱ་བ་མཐོང་བའི་ལམ་གསུངས་པ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེར་ནི། །དེ་དག་ཕན་ཚུན་སྡུད་པ་གང། །སྐད་ཅིག་ཅིག་པའི་བཟོད་པ་ཡིས། །བསྡུས་པ་དེ་འདིར་མཐོང་བའི་ལམ། །དེ་ནས་སེང་གེ་རྣམ་བསྒྱིངས་པའི། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་ཞུགས་ནས། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ལུགས་

[245A]༄༅། །མཐུན་དང། །ལུགས་མི་མཐུན་ལ་རྟོག་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུན་པའི་མཐའ་ཅན་ནོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་གི་ནང་དུ་གཞན་རྣམས་འདུས་པའོ། །དེ་དག་ཅེས་པ་ནི་རང་ལས་གཞན་པའི་ལྔ་པོ་རྣམས་སོ། །ཕན་ཚུན་ནི་གཅིག་
ལ་གཅིག་གོ། །བསྡུས་པ་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་རྟོགས་འདིར་རོ། །མཐོང་བའི་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར་གཟུང་གི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་པར་ངེས་སོ། །དེ་འདིར་མཐོང་བའི་ལམ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་
དབང་དུ་བྱས་པའི་དོན་དེ་ལུང་ལས་རབ་ཏུ་གྲགས་པའོ། །དེ་ནས་སེང་གེ་རྣམ་བསྒྱིངས་པའི། །ཞེས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལས་ལུགས་སུ་འབྱུང་བ་ནི་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཅེས་པ་ལ་
སོགས་པ་དང། མི་མཐུན་པ་ནི་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རྟོག་པར་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་མཐོང་བའི་ལམ་བརྗོད་པའོ། །ད་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་འདི་ལ་ཐོད་རྒལ་གྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འགོག་དང་
བཅས་པའི་སྙོམས་འཇུག་དགུར། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སོངས་འོངས་ནས། །འདོད་པར་གཏོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས། །མཉམ་གཞག་མིན་པས་མཚམས་གཟུང་སྟེ། །ཐོད་རྒལ་དུ་ནི་སྙོམས་འཇུག་པ། །གཅིག་དང་གཉིས་གསུམ་བཞི་དང་ལྔ། །དྲུག་དང་བདུན་དང་བརྒྱད་བརྒལ་ནས། །འགོག་པའི་
བར་དུ་མི་འདྲར་འགྲོ། །ཞེས་པ་སྟེ། འདོད་པར་གཏོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས། །མཉམ་གཞག་མིན་པས་མཚམས་གཟུངས་ཏེ། །ཞེས་པ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་རྣམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་གཡོ་བ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནས་མཚམས་གཟུང་བ་བྱས་པའོ། །འགོག་དང་བཅས་པའི་སྙོམས་
འཇུག་ཅེས་པ་ནི་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མཐར་བྱས་ཏེ། །བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་པ་བཞིའོ། །འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། །ཞེས་པ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུའོ། །སོངས་འོངས་ནས་ཞེས་པ་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་གཟུང་ནས་གོ་རིམས་སུ་བསྒོམ་པའི་

[245B] །དེ་ནས་ཡང་འགོག་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་གོ་རིམས་ལས་བཟློག་ཏེ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་དང་པོའི་བར་དུ་སླར་འོངས་པའོ། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་པ་ནི་གོ་རིམས་པས་བཟློག་པའི་ཚུལ་གྱིས་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །
འགོག་པ་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོར་འོངས་ཏེ་སླར་ཡང་གང་གིས་གཅིག་དང་གཉིས་གསུམ་བཞི་དང་ལྔ། དྲུག་དང་བདུན་དང་བརྒྱད་དུ་ཐོད་རྒལ་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟེ་ཇི་སྲིད་དེར་ཞུགས་པའོ། །དེ་ལ་རྟོག་པའི་གོ་རིམས་པ་འདི་ནི་མི་འདྲ་
བར་འགྲོ་བས་ན་མི་འདྲ་བ་སྟེ། ཐོད་རྒལ་གྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བརྗོད་དོ། །དེ་ཉིད་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་དུ་བརྗོད་དོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྟོག་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཡོད་པ་དེ་ལས་ཐོག་མར་གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་རྣམ་པ་དགུ་གསུངས་པ། མདོར་
བསྡུས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །བསྟང་བས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་དང། །དུས་གསུམ་ཡིན་ཏན་མེད་པ་དང། །ལེགས་པའི་ལམ་ནི་རྣམ་གསུམ་ལ། །གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་འདི་གཅིག་སྟེ། །སྦྱོར་བའི་རྣམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཞེས་པ་སྟེ། མདོར་བསྡུས་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ངོར་ཆོས་
སྟོན་པ་མདོར་བསྡུས་པ་སྟེ། མདོར་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རྒྱས་དང་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་སྟེ་རྒྱས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི། བསྟང་བས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་དང། །ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟང་བས་གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བ་དེ་ནི་མེད་པའི་རྣམ་
པར་རྟོག་པའོ། །དུས་གསུམ་ཡོན་ཏན་མེད་པ་དང། །ཞེས་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ནི་རྗེས་སུ་བསྔགས་པ་སྟེ། དེ་དག་མེད་པའོ། །དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་དུས་གསུམ་ཏེ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་དུས་སུ་ཡོན་ཏན་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་དུས་སུ་ཡོན་ཏན་མེད་པའི་རྣམ་
པར་རྟོག་པ་དང། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དུས་སུ་ཡོན་ཏན་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ལེགས་པའི་ལམ་ནི་རྣམ་གསུམ་ལ། །ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་རྣམ་གསུམ་གྱི་ལམ་སྟེ། རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་

[246A]༄༅། །པར་རྟོག་པའོ། །གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་འདི་གཅིག་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་ཐོག་མའི་གཅིག་པོ་ཉིད་རྣམ་པ་དགུར་ཕྱེ་བའོ། །ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། སྦྱོར་བའི་རྣམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དེ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བ་གང་གི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་
པ་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་གཞོམ་བྱ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཏེ། ཐོག་མའི་གཟུང་རྟོག་རྣམ་པ་དགུ། །ཞེས་པའོ། །གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་ཡུལ་གང་ཞིག་ཅེས་པ་ལ་གསུངས་པ། གཉིས་པ་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམས། །འཇུག་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་བཞེད་དེ། །སེམས་མི་སྐྱེ་དང་བྱང་
ཆུབ་ཀྱི། །སྙིང་པོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དང། །ཐེག་པ་དམན་པ་ཡིད་བྱེད་དང། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིད་མི་བྱེད། །བསྒོམ་དང་སྒོམ་པ་མེད་པ་དང། །དེ་དག་ལས་ནི་བཟློག་ཉིད་དང། །ཇི་བཞིན་དོན་མིན་རྣམ་རྟོག་པ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་སྟེ། གཉིས་པ་སེམས་དང་
སེམས་བྱུང་རྣམས། །འཇུག་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་བཞེད་དེ། །ཞེས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྤྱོད་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་མི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ལ་གང་ཞིག་ལ་ལར་འཇུག་པའི་ཡུལ་ཅན་དེ་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་གཉིས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་
ནས་སེམས་མི་སྐྱེ་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ཉིད་རྣམ་རྟོག་རྣམ་པ་དགུ་པོའི་ཡུལ་དུ་བརྗོད་དོ། །སེམས་མི་སྐྱེ་དང་ཞེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི། །སྙིང་པོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དང། །ཞེས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་
པོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཐེག་པ་དམན་པ་ཡིད་བྱེད་དང། །ཞེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིད་མི་བྱེད། །ཅེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
བྱང་ཆུབ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །བསྒོམ་དང་ཞེས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །བསྒོམ་པ་མེད་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་སྒོམ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་དག་ལས་ནི་བཟློག་ཉིད་དང། །ཞེས་པ་ནི་སྒོམ་པ་ཡང་མིན་སྒོམ་པ་མིན་པ་ཡང་མིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཇི་བཞིན་དོན་

[246B] །གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་གཉིས་པའི་དགུ་ཚན་ནོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་དང་པོ་རྣམ་པ་དགུར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། །སེམས་ཅན་བཏགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཆོས་བཏགས་པ་དང་སྟོང་ཉིད་མིན་
ཆགས་དང་རབ་འབྱེད་བདག་ཉིད་དང། །དངོས་པོར་བྱེད་དང་ཐེག་གསུམ་དང། །ཡོན་ནི་དག་པ་མ་ཡིན་དང། །སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་འཁྲུག་པ་ལ། །འཛིན་པར་བྱེད་པ་དང་པོར་དེ། །ཤེས་པར་བྱ་བ་བསྒྲགས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་བཏགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཞེས་པ་ནི་སེམས་
ཅན་རྣམས་རྫས་སུ་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཆོས་བཏགས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་འདི་རྫས་སུ་ཡོད་པར་མ་གྲུབ་པས་ཆོས་རྣམས་ནི་བཏགས་པའི་ཡོད་པ་ཞེས་པ་ཆོས་བཏགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །སྟོང་
མིན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་འཁོར་བ་ནས་གཟུང་སྟེ་བཏགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བས་སྟོང་པ་ཉིད་མིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཆགས་དང་ཞེས་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དག་མེད་ཀྱང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་སོ་སོར་སྣང་བའི་བསམ་པའི་རྒྱུར་ཡོད་པས་ཆགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་
པའོ༑ །རབ་འབྱེད་བདག་ཉིད་ཅེས་པ་འདི་ནི་གཟུགས་སོ་ཞེས་པ་ནས་གཟུང་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་འདི་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའོ་ཞེས་པའི་བར་ཏེ་ཆོས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དངོས་པོར་བྱེད་ཅེས་པ་ལ་དངོས་པོར་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །བྱེད་པ་ནི་གཟུགས་ལ་
སོགས་པའི་དངོས་པོའི་ཆེད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལ་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་སྟེ། དངོས་པོའི་ཆེད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཐེག་པ་གསུམ་དང་ཞེས་པ་ནི་ངེས་པར་རྟོག་པ་ལ་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཡོན་ནི་དག་པ་མ་ཡིན་དང། །ཞེས་པ་ནི་
གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་དེ་ལ་ཡོན་ཕུལ་བས་ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་དག་པར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་ཡོན་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་འཁྲུག་པ་ལ། །ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་དུ་གཞུང་དེས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ནི་སྤྱོད་

[247A]༄༅། །པ་རྣམ་པར་འཁྲུག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་ཐོག་མའི་དགུ་ཚན་རྣམས་སོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་གཉིས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སེམས་ཅན་བརྟགས་དང་དེ་རྒྱུ་ཡི། །ཡུལ་ཅན་བསྒོམ་པའི་ལམ་འབྲེལ་བ། །དེ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་
ཡིས༑ །མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཞན་རྣམ་པར་དགུ། །ཞེས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་བརྟགས་དང་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བརྟགས་པའོ། །དེའི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བཏགས་པའོ། །དེའི་ཡུལ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་བཏགས་
པ་དེའི་རྒྱུའི་ཡུལ་ལོ། །གཞན་ཞེས་པ་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་གཉིས་པའོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་འབྲེལ་བ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཞེས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིས། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནའོ། །འདི་རྣམ་པ་དགུར་ཇི་ལྟར་
འགྱུར་སྙམ་པ་ལ་གསུངས་པ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་གསུམ་དག་གི་བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་སྒྲིབ་རྣམ་གསུམ། །ཞི་ལམ་དེ་བཞིན་ཉིད་སོགས་དང། །མཚུངས་པར་ལྡན་དང་མི་ལྡན་དང། །མི་མཉམ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་དང། །ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང། །གཉིས་སུ་མེད་
ལ་ཀུན་རྨོངས་ལ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐ་མར་བཞེད། །ཅེས་པ་སྟེ། འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་ཕྱི་མའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་གསུམ་དག་གི་བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་སྒྲིབ་རྣམ་གསུམ། །ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྒྲིབ་པ་ལ་གང་ཞིག་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དེར་ནི་མཐའ་ན་ཡོད་པའི་ཀུན་
རྨོངས་ཀྱི་ཚིག་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་དུ་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་ཀུན་རྨོངས་ཀྱི་ཚིག་སྦྱར་བར་བྱའོ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྒྲིབ་པ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང། ལམ་མཁྱེན་པའི་སྒྲིབ་པ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང། ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའོ། །ཞི་ལམ་ཞེས་
པ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་སོགས་དང། མཚུངས་པར་ལྡན་དང་མི་ལྡན་དང། །ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སོགས་པའི་སྒྲས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པར་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའོ། །མི་མཉམ་

[247B] །སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའོ། །ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང། །ཞེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་
མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའོ། །གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་ཞེས་པ་ནི་གཟུངས་བ་དང་འཛིན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པའོ། །ཀུན་དུ་རྨོངས་པའི་ཚིག་རྐང་དགུ་པོ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྒྲ་ཡང་ཀུན་དུ་སྦྱོར་རོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་གཉིས་པ་རྣམ་པ་དགུར་
གསུངས་པའོ། །འདིར་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སྤང་བར་བྱ་བའི་གཟུང་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་གཉིས་སུ་གསུངས་སོ། །འདི་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །དེ་རྣམས་སོ་སོར་དགུ་དགུ་སྟེ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །འདི་རྣམས་ཉིད་
ཡང་འདོང་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ན་རྣམ་རྟོག་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་
མཐོང་བའི་ལམ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནི་ལུང་ལས་གསལ་ལོ། །གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དང་བཅས་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྟོག་པ་ཉིས་བརྒྱད་དང་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་
གསུངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་རྣམས་ཟད་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། ཡམས་ནད་འདི་རྣམས་ཟད་ནས་ནི། །ཡུན་རིང་ལོན་ནས་དབུགས་འབྱིན་ལྟར། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན། །བདེ་བསྒྲུབ་ཡོན་ཏན་ཕུན་ཚོགས་ཀུན། །རྒྱ་མཚོ་ཆེ་ལ་ཆུ་བོ་
བཞིན༑ །འབྲས་བུ་མཆོག་གིས་སྦ་བ་ཡི། །སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ནི། །རྣམ་ཀུན་དུ་རྟེན་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་ནི་གསུངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་སོ། །ཡམས་ནད་ནི་ཡོན་ཏན་ཉེ་བར་འཇོམས་པ་སྟེ། འདི་རྣམས་ཟད་པར་འགྱུར་ནས་སོ། །ཡུན་རིངས་ལོན་ནས་ཞེས་

[248A]༄༅། །པ་ནི་དུས་ཡུན་རིང་པོས་སོ། །དབུགས་འབྱིན་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་སླར་འོངས་པའི་སྲོག་ལྟ་བུའོ། །སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་ཞེས་པས་
ན་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུངས་པ། སྟོང་གསུམ་སྐྱེ་བོ་ཉན་ཐོས་དང། །བསེ་རུའི་རྟོག་པ་ཕུན་ཚོགས་དང། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་ལ། །བཀོད་པའི་དགེ་རྣམས་དཔེར་མཛད་ནས། །བསོད་ནམས་མང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་བར་མེད་དེ། །
བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །དེ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད། །ཅེས་པ་སྟེ། སྟོང་གསུམ་ན་གང་ཞིག་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་དེ་རྣམས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟོགས་པ་རྣམས་ལ་བཀོད་པས་དགེ་བ་
གང་དག་ཐོབ་པ་དཔེར་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱས་ཏེ། དེ་བས་ཀྱང་བདོས་ནམས་ཆེས་མང་ཞིང་བསོད་ནམས་གྱ་ནོམ་པའི་གྱུར་བས་གང་མཚོན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་སྙམ་པ་ལ་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་བར་
མེད་དེ༑ །ཞེས་པ་སྟེ། བར་ཆད་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུས་ཐོབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་སེམས་པ་ལ་གསུངས་པ། དེ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད། །ཅེས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། འོ་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་གསུངས་པ། དེའི་དམིགས་པ་ནི་གང་ཞིག་ཡིན། བདག་པོའི་རྒྱུ་ནི་ཅི་ཞིག་ཡིན། རྣམ་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་ཤེས་པར་འདོད་པ་ལ་བསྟན་པའི་
ཕྱིར་གསུངས་པ། འདི་ཡི་དམིགས་པ་དངོས་མེད་དེ། །བདག་པོ་དྲན་པ་ཡིན་པར་བཞེད། །རྣམ་པ་ཞི་ཉིད་འདི་ལ་ནི། །རབ་ཏུ་སྨྲ་རྣམས་བརྒྱུད་མར་རྒོལ། །ཞེས་པ་སྟེ། འདི་ཡི་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའིོ། །དེའི་དམིགས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་

[248B] །བདག་པོ་དྲན་པ་ཡིན་པར་བཞེད། །ཅེས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིད་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་སོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བ་ནི་རྣམ་པའོ། །འདི་ལ་ཞེས་པ་ནི་གནས་པའོ། །རབ་ཏུ་སྒྲ་རྣམས་བརྒྱུད་མར་རྒོལ། །ཞེས་པ་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡོད་པའི་དོན་གང་
ཞིག་ལ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་རྣམས་དང། ཕན་ཚུན་རྩོད་པར་འགྱུར་སྙམ་པ་ལ་གསུངས་པ། དམིགས་པ་འཐད་དང་དེ་ཡི་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་གཟུང་བ་དང། །རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ཡེ་ཤེས་དང། །དམ་པའི་དོན་དང་ཀུན་རྫོབ་དང། །སྦྱོར་དང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་དང། ཐབས་མཁས་
ཐུག་པའི་རྟོགས་པ་དང། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་ལམ་བཅས་དང། །གཉེན་པོ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དག་དང། །མཚན་ཉིད་དང་ནི་སྒོམ་པ་ལ། །སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལོག་རྟོགས་པ། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་རྟེན་ཅན། །རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་དག་ཏུ་བཞེད། །ཅེས་པ་སྟེ། དམིགས་པ་འཐད་དང་ཞེས་པ་
ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་འཐད་ཅེས་པ་སྟེ། དམིགས་པ་འཐད་པ་ལ་རྩོད་པའོ། །དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ། ཇི་ལྟར་དེ་ཡི་ངོ་བོར་འཛིན། །ཞེས་པ་སྟེ། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་པར་རྒོལ་བའོ། །རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་དང། །ཞེས་
པ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མེད་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་མེད་ན་ཇི་ལྟར་དེ་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་ཅེས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་རྒོལ་བའོ། །དམ་པའི་དོན་ཞེས་པ་ནི་སྟོང་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་དུ་མེད་ཅེས་པ་
ནི་དོན་དམ་པ་ལ་རྒོལ་བའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཅེས་པ་ནི་བདེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བརྫུན་པ་ཡིན་ལ། བདེན་པ་མ་གྲུབ་པས་དེ་ཡང་མི་འགྲུབ་སྟེ། དེ་བས་ན་གཉིས་ཀ་ཡང་མ་གྲུབ་ཅེས་པ་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ལ་བརྒལ་བའོ། །སྦྱོར་དང་ཞེས་པ་ཉི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པས་ཇི་ལྟར། དེ་རྣམས་
ངེས་ཤིང་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད། །ཇི་ལྟར་དེ་དག་ཉེ་བར་དམིགས། །ཞེས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྒལ་བའོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་ཞེས་པ་ནི་རྟོགས་བྱ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལ་བརྒལ་བའོ། །ཚིག་ཏུ་མ་

[249A]༄༅། །གྲུབ་པས་ཇི་ལྟར་དེའི་རྒྱུན་གྱི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཆོས་རྣམས་ཡིན་ཞས་པས་ནི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་བརྒལ་བའོ། །ཆོས་མ་གྲུབ་ན་ཇི་ལྟར་དེའི་དོན་རྟོགས་པའི་དགེ་འདུན་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ལ་བརྒལ་བའོ། །ཐབས་མཁས་ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་
མེད་ན་ཇི་ལྟར་དེའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་བརྒལ་བའོ། །ཐུབ་པའི་རྟོགས་པ་ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་མེད་ན་ཇི་ལྟར་དེའི་རྟོགས་པའམ་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་རྟོགས་པ་ལ་བརྒལ་བའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅེས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དང། མེད་པ་
ཉིད་དང། རྟག་པ་ཉིད་དང། མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དུ་མར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཞེས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་བརྒལ་བའོ། །ལམ་ཞེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་དུ་མར་གསུངས་ན། གང་ལ་ཡིད་བརྟན་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ལ་བརྒལ་བའོ། །
གཉེན་པོ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དག་དང། །ཞེས་པ་ནི་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་རམ་ཞེས་པ་ནི་གཉེན་པོ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྒལ་བའོ། །མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་
བརྒལ་བའོ། །བསྒོམ་པ་ལ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་དུ་མར་གསུངས་པས་གང་ལ་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ལ་བརྒལ་བའོ། །ལོག་རྟོག་ཅེས་པ་ནི་རྣམ་པ་བདུན་ནའོ། །ཡུལ་གང་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྟེན་ཅན། །ཞེས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ལོགས་པར་རྟོག་པའོ། །དྲུག་དང་བཅུ་ནི་བཅུ་དྲུག་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདིར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བརྒལ་བའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་ལན་གདབ་པར་བྱའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་བརྒལ་བའོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་
པ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་ལན་གདབ་པར་བྱའོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་བ་གྲགས་པའི་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ལས། སྐབས་ལྔ་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།འཁྲུགས་པར་རྟོགས་པའི་དོན་རྣམས་གོ་རིམས་བཞིན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མཐར་གྱིས་པའི་

[249B] སྦྱིན་པ་ཤེས་རབ་བར་དག་དང། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དྲན་དང་ཆོས། །དངོས་མེད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། །མཐར་གྱིས་པ་ཡི་བྱ་བར་བཞེད། །ཅེས་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བཟོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་
རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དང། །སངས་རྒྱས་དང། ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། གཏོང་པ་དང། ལྷ་རྣམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། བརྟགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་གྲུབ་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་དངོས་པོ་བཅུ་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་
པ་བརྗོད་དོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་གྲགས་པའི་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ལས། སྐབས་དྲུག་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། །དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་བཞི་
སྟེ༑ ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང། དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང། གཉིས་སུ་མེད་
པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། །འདི་རྣམས་ལ་ཐོག་མ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་རེ་རེས་ཀྱང། །ཟག་མེད་ཆོས་ཀུན་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། །ཐུབ་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི། །རྟོགས་པ་འདི་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་
པ་སྟེ༑ ཟག་མེད་ཆོས་ཀུན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དང། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་རྣམས་དང། སྤྲུལ་པའི་མཛད་པའི་མཐར་ཐུག་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེས་ཀྱང། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་འདི་རྣམས་
ཡང་དག་པར་བསྡུས་ཏེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་གཅིག་གིས་སྐད་ཅིག་གི་དུས་སུ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྟོགས་པས་ན་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཐུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡིན་གྱི་ཉན་ཐོས་ལ་

[250A]༄༅། །སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་བརྗོད་དོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་གཅིག་ཤེས་པའི་དུས་སུ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཞེས་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་དཔེས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཇི་
ལྟར་སྐྱེས་བུས་ཟོ་ཆུན་རྒྱུད། །རྡོག་ཐབས་གཅིག་གིས་བསྐྱོད་པས་ན། །ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་འགུལ་བ་ལྟར། །སྐད་ཅིག་ཡེ་ཤེས་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུས་ཟོ་ཆུའི་དང་བུ་གཅིག་རྡོག་ཐབས་གཅིག་གིས་བསྐྱོད་པར་གྱུར་ན་ཟོ་ཆུན་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ལ་འགུལ་
བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་གཅིག་གི་དུས་སུ་ཡང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ལྡང་ཞིང་སྔོན་གོམས་པར་བྱས་པའི་ཤུགས་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། གཉིས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གང་ཚེ་ཆོས་དཀར་ཐམས་
ཅད་ཀྱི། །རང་བཞིན་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །རྣམ་སྨིན་ཆོས་ཉིད་གནས་སྐབས་སྐྱེས། །དེ་ཚེ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཡེ་ཤེས། །ཞེས་པ་སྟེ། རྣམ་སྨིན་ཆོས་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་སྨིན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སོ། །དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་
བདག་ཉིད་ཇི་ལྟར་བུ་ཞེས་པ་ལ་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་སྐད་ཅིག་གཅིག་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དངོས་སུ་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པས་སོ། །གསུམ་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སྦྱིན་
པ་ལ་སོགས་སྤྱོད་པ་ཡིས། །ཆོས་ཀུན་རྨི་ལམ་འདྲར་གནས་ནས། །ཆོས་རྣམས་མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད། །སྐད་ཅིག་མ་ནི་གཅིག་གིས་རྟོགས། །ཞེས་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །གང་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་
བདག་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་མེད་པའོ། །སྐད་ཅིག་མ་ནི་གཅིག་གིས་རྟོགས། །ཞེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཞི་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། རྨི་ལམ་དང་ནི་དེ་མཐོང་ཉིད། །གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་མི་མཐོང་ལྟར། །ཆོས་རྣམས་གཉིས་

[250B] །དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་མཐོང། །ཞེས་པ་སྟེ། གཉིད་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡུལ་དེ་རྣམས་ནི་བདག་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པ་ཉིད་དེ། །གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་མེད་ཀྱང་དེས་གཟུང་བར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཤིང་དང་རི་དང་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པར་ཉེ་བར་
བརྟགས་ཏེ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་བེམས་པོར་ཆད་པ་ལྟར་མངོན་ནོ། །དེ་མཐོང་ཞེས་པ་ལ་རྨི་ལམ་མཐོང་བའི་སྐྱེས་བུ་སེམས་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་དེས་འཛིན་པ་པོ་མེད་ཀྱང་འཛིན་པ་པོར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བརྟགས་པ་ལགས་པ་དང་རྐང་པ་ལ་སོགས་པའི་
རྣམ་པར་འཁོར་ལོའོ། །གཉིས་པ་འདི་ནི་བརྫུན་པས་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྟེ། གང་ཞིག་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དབྱེ་བར་མི་ལྟ་བས་དེས་ན་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སེམས་རང་གསལ་བའི་རྒྱུན་གྱི་བདག་ཉིད་དོ། །གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་བརྟགས་པའི་
གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་ངེས་པར་གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མཐོང་བ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་གྲགས་པའི་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སྐབས་བདུན་པའི་འགྲེལ་བའོ།། །།
མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་པ་མངོན་དུ་བསྟན་པ་གསུངས་པ། ངོ་བོ་ཉིད་ལོངས་རྫོགས་བཅས་དང། །དེ་བཞིན་གཞན་པ་སྤྲུལ་པ་ནི། །ཆོས་སྐུ་མཛད་པར་བཅས་པ་སྟེ། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་ཡང་དག་བརྗོད། །ཅེས་པ་དེའི་དོན་དེ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སྒྲས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་མངོན་པར་རྟོགས་
པ་བཤད་བྱ་རྗེས་སུ་གཟུང་སྟེ། དེས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་དན། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང། སྐུ་གསུམ་གྱི་མཛད་པ་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པའི་བྱ་བ་དང་བཅས་པས་རྣམ་པ་བཞིར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའོ། །དཔེར་ན་བུ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་དམ་བཅས་པ་ལས་གྲང་མ་ཚང་བས་ཚ་བོ་
བསྟན་སྟེ། གྲང་བས་བླངས་པ་ལྟར་མདོར་བསྟན་པའི་ཚིག་དང་བཅས་པས་སྐུ་བཞིར་ཁས་བླངས་པ་དེ་རང་དགའ་བྱེད་པ་སྟེ། སྙིང་རྗེའི་གནས་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་གཞན་དུ་སྐུ་བཞི་དང་སྐུ་ལྔ་དང་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐེག་པ་གཞན་གྱི་ཚུལ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པ་ཡིན་

[251A]༄༅། །པས་སོ༑ །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པ་འདིར་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་རྣམས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཡིན་པས་ན་སྐུ་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གདུང་ལ་
སོགས་པ་ཡང་སྐུ་ལོགས་ཤིག་པར་རྣམ་པར་གཞག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་སྐུ་གསུམ་དུ་བཤད་པ་ཉིད་ནི་རིགས་པའོ། །དེ་རྣམས་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཐུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ནི། །ཟག་པ་མེད་ཆོས་རྣམ་ཀུན་དུ། །རྣམ་པར་དག་གྱུར་
གང་དག་ཡིན། །དེ་དག་རང་བཞིན་མཚན་ཉིད་ཅན། །ཞེས་པ་སྟེ། ཆོས་གང་ཞེས་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང། དེའི་བསྟེན་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་དང། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་དེ་དག་གི་མཛད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་དངོས་པོ་རྣམ་པ་བཞི་པའོ། །རྣམ་པ་ཀུན་རྣམ་
པར་དག་པ་ཟད་པ་མེད་པ་གང་ཞིག་ཆོས་དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ་བརྟགས་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ནོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པ་དང། དེ་དག་གི་མཛད་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་
མ་དག་པ་མེད་པའིའམ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་མེད་དེ། ཟག་པ་མེད་ཆོས་རྣམ་ཀུན་དུ། །རྣམ་པར་དག་གྱུར་ཡང་དག་ཡིན། །ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་ཡང་དག་པར་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་ལྟར་ལྡོག་པར་བྱས་པའི་ཐ་དད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་
ཉིད་ཀྱི་སྐུར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཆོས་གང་ཞེས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང། སྤྲུལ་པ་དང། དེ་དག་གི་མཛད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། གང་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དེ་རྣམས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་
བྱང་ཆུབ་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་ཞེས་པ་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང། ཚོར་བ་རྣམ་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང། སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང། ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་པོ་རྣམས་སོ། །མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་བསྐྱེད་པ་དང། མི་དགེ་

[251B] དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་རྣམས་སོ། །འདུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། བརྩོན་འགྲུས་
ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སེམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་རྣམས་སོ། །དད་པའི་དབང་པོ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང། དྲན་པའི་དབང་པོ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་སྟེ་དབང་པོ་རྣམས་སོ། །
འདི་རྣམས་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་མི་ནུས་པས་སྟོབས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ། དད་པའི་སྟོབས་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་དང། དྲན་པའི་སྟོབས་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཏེ་སྟོབས་རྣམ་པ་ལྔའོ། །དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་ཡན་ལག་དང། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང། དགའ་བ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་
ལག་དང། བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ་རྣམ་པ་བདུན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང། ཡང་དག་པའི་ངག་དང། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་
ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་རྣམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནོ། །ཚད་མེད་ཅེས་པ་ནི་ཚད་གཟུང་དུ་མེད་པར་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟེ། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ཏེ་ཚད་མེད་པ་
བཞིའོ༑ །རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་ནང་གཟུགས་སུ་འདུས་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སུ་ལྟ་བ་ནི་གཅིག་གོ། །ནང་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་ཕྱིའི་གཟུགས་སུ་ལྟ་བ་ནི་གཉིས་པའོ། །སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལུས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་གནས་པ་འདི་ནི་གསུམ་པའོ། །

[252A]༄༅། །གཟུགས་མེད་པ་བཞི་རྣམས་དང། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་སྟེ་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དོ། །མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་ཞེས་པ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་རྣམས་དང། གཟུགས་མེད་པ་བཞི་པོ་རྣམས་དང། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་སྟེ་
མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་པོ་རྣམས་སོ། །ཟད་པར་བཅུའི་བདག་ཉིད་དང་ཞེས་པ་ནི་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་ཟད་པར་སའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཟད་པར་ཆུ་དང་ཟད་པར་མེ་དང་ཟད་པར་རླུང་དང། ཟད་པར་སྔོན་པོ་དང་ཟད་པར་སེར་པོ་དང་ཟད་པར་དམར་པོ་དང་ཟད་པར་
དཀར་པོ་དང་ཟད་པར་ནམ་མཁའ་དང། ཟད་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུའོ། །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅེས་པ་ནི། ནང་གི་གཟུགས་ལ་མཚན་མར་འདུ་ཤེས་ཤིང་ཕྱིའི་གཟུགས་ལ་ནི་བསྡུས་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དུ་ལྟ་བ་སྟེ་
དེ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་ཤེས་པ་ནི་ཕྱི་སྟེ་གཅིག་གོ། །ནང་གི་གཟུགས་ལ་མཚན་མར་འདུ་ཤེས་ཤིང་ཕྱིའི་གཟུགས་ཅན་ལ་རྒྱས་པར་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་ཤེས་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །ནང་གི་གཟུགས་ནི་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་ལ་ཕྱིའི་གཟུགས་ལ་བསྡུས་ནས་
ལྟ་བ་དེ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་ཤེས་པ་ནི་གསུམ་པའོ། །ནང་གི་གཟུགས་ལ་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་ཤིང་ཕྱིའི་གཟུགས་ཅན་ལ་རྒྱས་པར་ལྟ་བ་སྟེ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་ཤེས་པ་ནི་བཞི་པའོ། །ནང་གི་གཟུགས་ལ་མཚན་མར་འདུ་ཤེས་ཤིང་ཕྱིའི་གཟུགས་ལ་སྔོན་པོར་ལྟ་བ་ནི་ལྔ་
པའོ༑ །དེ་ལྟར་སེར་པོར་མཐོང་བ་ནི་དྲུག་པའོ། །དམར་པོར་མཐོང་བ་ནི་བདུན་པའོ། །དཀར་པོར་མཐོང་བ་ནི་བརྒྱད་པ་སྟེ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པ་བརྒྱད་དོ། །ཉོན་མོངས་མེད་དང་ཞེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །གང་ཞིག་ལ་སྙོམས་པར་
ཞུགས་ནས་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་བསྟེན་ནས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བའོ། །སྨོན་ནས་མཁྱེན་ཞེས་པ་ནི་དོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པར་གྲོལ་ནས་ཐེ་ཚོམ་མ་ལུས་པ་སེལ་བའི་ཤེས་པ་ནི་སྨོན་ནས་མཁྱེན་ནོ། །མངོན་ཤེས་ཞེས་པ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་

[252B] ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང། གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང། ལྷའི་མིག་གི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང། ཟག་པར་ཟད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་སྟེ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གོ། །སོ་སོ་ཡང་
དག་རིག་ཅེས་པ་ནི་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང། དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང། ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང། སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་སྟེ། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དག་བཞི་དང། །ཞེས་པ་ནི་རྟེན་
རྣམ་པར་དག་པ་དང། དམིགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང། སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དག་པ་རྣམ་པ་བཞི་རྣམས་སོ། །དབང་བཅུ་ཞེས་པ་ནི་ཚེ་ལ་དབང་བ་དང། སེམས་ལ་དབང་བ་དང། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་དབང་བ་དང། ལས་ལ་དབང་བ་དང། སྐྱེ་བ་ལ་དབང་
བ་དང༑ མོས་པ་ལ་དབང་བ་དང། སྨོན་ལམ་ལ་དབང་བ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་བ་དང། ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བ་དང། ཆོས་ལ་དབང་བ་སྟེ་དབང་བཅུའོ། །སྟོབས་བཅུ་ཞེས་པ་ནི་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། ཁམས་
སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡི་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་
དྲན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་བཅུའོ། །མི་འཇིགས་པ་བཞི་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང། ཟག་པ་རྣམས་ཟད་པ་ལ་མི་འཇིགས་པ་དང། བར་ཆད་ཀྱི་
ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཇིགས་པ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ལ་མི་འཇིགས་པ་སྟེ་མི་འཇིགས་པ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །བསྲུང་བ་མེད་པ་རྣམ་གསུམ་དང། །ཞེས་པ་ནི་སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་འཇིགས་པ་མེད་དེ། དེས་ན་སྐུ་ལ་བསྲུང་བ་མེད་པ་དང་

[253A]༄༅། །གསུང་ལ་བསྲུང་བ་མེད་པ་དང། ཐུགས་ལ་བསྲུང་བ་མེད་པ་སྟེ། བསྲུང་བ་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དྲན་པ་ཉེར་གཞག་རྣམ་གསུམ་དང། །ཞེས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་སྟོན་པ་ན་ཉན་པར་འདོད་པ་དང། ཉན་པར་མི་འདོད་པ་དང། གཉི་གར་འདོད་པ་ལ་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྗེས་
སུ་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་བ་དང་གཉི་ག་དག་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དྲན་པ་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །བསྙེལ་བ་མི་མངའི་ཆོས་ཉིད་དང། །ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་དུས་ལས་མ་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའི་
ཆོས་ཉིད་དོ། །བག་ཆགས་ཡང་དག་བཅོམ་པ་དང། །ཞེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་བག་ཆགས་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པའོ། །སྐྱེ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང། །ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་དེའི་རྒྱུ་རྣམས་བསལ་བར་བཞེད་པའོ། །ཐུབ་པ་ཁོ་ནའི་མ་འདྲེས་
ཆོས༑ །བཅོ་བརྒྱད་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དང། །ཞེས་པ་ནི་སྐུ་ལ་འཁྲུལ་པ་མི་མངའ་བ་དང། གསུངས་ལ་ཅ་ཅོ་མི་མངའ་བ་དང། དྲན་པ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དང་སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་མི་མངའ་བ་དང། འདུ་ཤེས་སྣ་སོགས་མི་མངའ་བ་དང། གྲངས་སོ་སོ་ལ་གཏང་སྙོམས་མི་མངའ་བ་དང་
འདུན་པ་ཡོངས་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དང། དྲན་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དང། ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་
དང༑ ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་སྔོན་དུ་ཡེ་ཤེས་འགྲོ་བ་དང། ངག་གི་ལས་ཀྱི་སྔོན་དུ་ཡེ་ཤེས་འགྲོ་བ་དང། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་སྔོན་དུ་ཡེ་ཤེས་འགྲོ་བ་དང། འདས་པ་རྣམས་ལ་མ་ཆགས་ཤིང་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། མ་འོངས་པ་རྣམས་ལ་མ་ཆགས་ཤིང་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། ད་ལྟར་བ་རྣམས་ལ་མ་
ཆགས་ཤིང་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་བྱའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་དང། །ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཅན་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱུང་པོར་

[253B] །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་
གསུངས་པ། ཉན་ཐོས་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ལྟ། །མི་ཡི་ཉོན་མོངས་ཡོངས་སྤང་ཉིད། །རྒྱལ་བ་གྲོང་སོགས་དེ་དག་གི་ཉོན་མོངས་རྒྱུན་གཅོད་ཉོན་མོངས་མེད། །ཅེས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་མེད་ཅེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མེད་པ་དང་གང་ཞིག་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ནི་ཉོན་
མོངས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བྱེ་བྲག་སྟེ། ཉན་ཐོས་རྣམས་གང་ཞིག་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པར་གྱུར་པའི་ཉན་ཐོས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་ན་མིའི་ཉན་མོངས་པ་རྣམས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་མི་སྐྱེའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་
ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པས་ནི་གང་ཞིག་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱང་རུང་སྟེ་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུན་གཅོད་པ་ནི་བྱེ་བྲག་གོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སྨོན་ནས་མཁྱེན་པ་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྨོན་ནས་མཁྱེན་པ་ཁྱད་པར་དུ་
འཕགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་སྨོན་ནས་མཁྱེན་པ་ནི། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་དང་ཆགས་སྤངས་དང། །ཐོགས་པ་མེད་དང་རྟག་གནས་དང། །དྲིས་ལ་ཀུན་ལན་འདེབས་པར་བཞེད། །ཅེས་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྨོན་ནས་མཁྱེན་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་
ཀྱིས་སོ། །ཆགས་སྤངས་ནི་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཐོགས་མེད་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པས་སོ། །རྟག་གནས་ནི་འཁོར་བ་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་ཀུན་དུ་གནས་པས་ནའོ། །དྲི་བ་ཀུན་ལན་འདེབས་པར་བཞེད། །ཅེས་པ་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ཐོས་པས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་
པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འདི་རྣམས་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའོ། །འོ་ན་རྟག་པར་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་དུ་གནས་པ་ཡིན་ཡང་རྟག་པར་དོན་མི་བྱེད་པ་ཅི་སྟེ་ཞེས་བརྒལ་བའི་ལན་

[254A]༄༅། །གདབ་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། རྒྱུ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་གྱུར་ནས། །གང་དང་གང་ལ་གང་དང་ནི། །དེ་ཚེ་བྱ་བ་ཕན་གྱུར་པ། །དེ་དང་དེ་ལ་དེར་སྣང་ངོ། །ཞེས་པ་སྟེ། རྒྱུ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྔོན་དུ་བསྐྱེད་པ་རྣམས་སོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི་གྱུར་པའོ། །སེམས་ཅན་གང་ལ་དུས་གང་ཆོས་
བསྟན་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་ནི་ཕྱིས་ཕན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་དེའི་དོན་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་བརྗོད་དེ། ཆོས་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པར་ཉེ་བར་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །འདི་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ལྷ་ཡི་རྒྱལ་པོས་ཆར་ཕབ་ཀྱང། །
ས་བོན་མི་རུང་མི་འཁྲུང་ལྟར། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་བྱུང་གྱུར་ཀྱང། །སྐལ་བ་མེད་པས་བཟང་མི་མྱོང། །ཞེས་པ་སྟེ་གོ་སླའོ། །འོ་ན་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ། དེ་ཡང་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱོགས་གཅིག་ཉིད་དང། སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་གྱིས་
བདག་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་འདིས་ཀུན་དུ་ཁྱབ་པ་དང་རྟག་པ་ཉིད་དག་ཏུ་བརྗོད་ཅེས་སེམས་པ་ལ་གསུངས་པ། དེ་ལར་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེའི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་ཁྱབ་པ་ངེས་པར་བརྗོད། །དེ་ཉིད་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རྟག་པ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཡིན་
ཡང་ཡུལ་ཕྱོགས་ཇི་ཙམ་དུ་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ལུང་བཞིན་དུ་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཡུལ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་རྒྱལ་པོས་ཁྱབ་ཅེས་བརྗོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཇི་སྲིད་པ་དེ་སྙེད་དུ་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པའི་བྱ་བའི་རྣམ་འཕྲུལ་གྱིས་ཁྱབ་པས་ཁྱབ་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཇི་ལྟར་
ཆུ་བོ་གང་གཱ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབབ་པས་རྟག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་འོག་མིན་གྱི་གནས་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་ཞིང་ཁམས་ཀྱི་གཞལ་ཡས་གང་ནས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་བདག་ཉིད་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བཞུགས་པ་ལ་རྟག་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ལས་ལྡོག་པས་བྱས་པའི་ཐ་དད་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རིམ་པོ་ཆེའི་ཚོགས་སུ་བརྗོད་དོ། །ཆོས་སུ་གྱུར་པ་ཡིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་མངོན་པར་བརྗོད་ནས་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་པ་བེམས་པོ་ལ་སོགས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། མཚན་ནི་

[254B] །དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུའི་བདག་ཉིད་འདི། །ཐེག་ཆེན་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་ཕྱིར། །ཐུབ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུར་བཞེད། །ཅེས་པ་སྟེ། ཅི་ཞིག་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་གསུངས་པ། ཐེག་ཆེན་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་ཕྱིར། །ཞེས་པ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཉན་པ་ལ་
སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པའི་དོན་ཏོ། །ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་ལ་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་འདི་བེམས་པོ་གཟུགས་སྐུའི་བདག་ཅེས་ཟེར་བ་ནི་ཆེར་འཁྲུལ་པ་ཡིན་
ཏེ༑ འདི་བེམས་པོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའོ། །འདི་བརྫུན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བེམས་པོ་ལས་ལོག་པར་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སོ། །ལྡོག་པ་བྱས་པའི་ཐ་དད་ཙམ་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་འདི་གནས་པའོ། །མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་
དེ་རྣམས་ཀྱང་གང་དག་ཅེས་པ་ལ་ཚིགས་བཅད་ལྔས་གསུངས་པ། ཕྱག་ཞབས་འཁོར་ལོས་མཚན་དང་རུས་སྦལ་ཞབས། །ཕྱག་དང་ཞབས་སོར་དྲ་བས་འབྲེལ་བ་དང། །ཕྱག་ནི་ཞབས་བཅས་འཇམ་ཞིང་གཞོན་ཤ་ཆགས། །འདི་ཡི་སྐུ་ནི་བདུན་དག་མཐོ་བ་དང། །སོར་མོ་རིང་དང་རྟིང་
ཡངས་སྐུ་ཆེ་དྲང། །ཞབས་ལོང་མི་མངོན་སྤུ་ནི་གྱེན་དུ་ཕྱོགས། །བྱིན་པ་ཨེ་ན་ཡའི་འདྲ་ཕྱག་རིངས་མཛེས། །མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པའི་མཆོག་པགས་པ་གསེར་མདོག་པགས་པ་སྲབ་པ་དང། །སྤུ་ནི་རེ་རེ་ནས་གཡས་ལེགས་འཁྲུངས་དང། །ཞལ་མཛོད་སྤུས་བརྒྱན་རོ་སྟོད་
སེང་གེའི་འདྲ། །འདི་ཡི་དཔུང་པ་མགོ་ཟླུམ་ཐལ་གོང་རྒྱས། །འདི་ལ་རོ་མི་ཞིམ་པའང་རོ་མཆོག་སྣང། །སྐུ་ནི་ཉ་གྲོ་དྷ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་གབ། །གཙུག་ཏོར་ཡར་འཕགས་ལྗགས་རིངས་མཛེས་པ་དང། །ཚངས་དབྱངས་འགྲམ་པ་སེང་གེའི་འདྲ་དང་ཚེམས། །ཤིན་ཏུ་དཀར་དང་ཚད་མཉམ་ཐགས་
བཟངས་དང། །གྲངས་ནི་བཞི་བཅུ་ཐམ་པར་ཚང་བ་དང། །སྤྱན་ནི་མཐོན་མཐིང་སྤྱན་རྫི་བ་མཆོག་གི་འདྲ་བ་འདི་དག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན། །ཞེས་པ་སྟེ། ཕྱག་ཞབས་འཁོར་ལོས་མཚན་ཞེས་པ་ནི་ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་ལ་འཁོར་ལོས་མཚན་པའོ། །རུས་སྦལ་ཞབས་ཞེས་

[255A]༄༅། །པ་ནི་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་ཀུན་གྱིས་སར་རེག་པ་སྟེ། རུལ་སྦལ་ལྟར་ས་མཉམ་པར་ས་ལ་ཀུན་གནོན་པའོ། །ཕྱག་དང་ཞབས་སོར་དྲ་བས་འབྲེལ་བ་དང། །ཞེས་པ་ནི་ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་སོར་མོའི་བར་རྣམས་འབྲེལ་བའོ། །ཕྱག་ནི་ཞགས་བཅས་འཇམ་ཞིང་གཞོན་ཤ་ཆགས། །
ཞེས་པ་ནི་ཕྱག་དང་ཞབས་དག་འཇམ་ཞིང་གཞོན་ཤ་དང་ལྡན་པའོ། །འདི་ཡི་སྐུ་ནི་བདུན་དག་མཐོ་བ་དང། །ཞེས་པ་ནི་ལག་པ་དང་རྐང་པ་དང་དཔུང་པ་གཉིས་དང་མགྲིན་པ་སྟེ། བདུན་པོ་མཐོ་བ་འདིས་སྐུ་མཚན་པ་ནི་བདུན་མཐོ་བའོ། །སོར་མོ་རིང་དང་ཞེས་པ་ནི་སོར་མོ་རྣམས་རིང་
པའོ༑ །རྟིང་ཡངས་ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་མཛེས་པར་རྒྱས་ཤིང་རྟིང་པ་ཡངས་པའོ། །སྐུ་ཆེ་དྲང་ཞེས་པ་ནི་སྐུ་ཆེ་ཞིང་དྲང་བའོ། །ཞབས་ལོང་མི་མངོན་ཞེས་པ་ནི་རྗེ་ངར་དང་རྐང་པའི་བར་ན་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ལོང་བུ་མི་མངོན་པའོ། །སྤུ་རྣམས་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་ཞེས་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྤུ་
རྣམས་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པའོ། །བྱིན་པ་ཨེ་ན་ཡང་འདྲ་ཞེས་པ་ལ་ཨེ་ན་ཡང་ནི་རི་དྭགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སྟེ། དེའི་བྱིན་པ་ཚིགས་མེད་ཅིང་ཟླུམ་ལ་ཁད་ཀྱིས་ཕྲ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་གྱུར་པས་ཨེ་ན་ཡའི་བྱིན་པའོ། །ཕྱག་རིངས་ཞེས་པ་ནི་ཕྱག་གིས་བརླར་སླེབས་པའོ། །མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་
སུ་ནུབ་པའི་མཆོག་ཅེས་པ་ལ་མདོམས་ནི་གསང་བའི་གནས་སོ། །སྦུབས་ནི་པགས་པའོ། །ནུབ་པ་ནི་པགས་པའོ། །མཆོག་ནི་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་སྟེ། མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པས་ནའོ། །པགས་པ་གསེར་མདོག་ཅེས་པ་གསེར་བཙོ་མའི་ཁ་དོག་ལྟ་བུའོ། །པགས་
པ་སྲབ་པ་ཞེས་པ་ནི་པགས་པ་ཤིན་ཏུ་སྲབ་པའོ། །སྤུ་ནི་རེ་རེ་ནས་གཡས་ལེགས་འཁྲུང་དང། །ཞེས་པ་ནི་སྤུ་རེ་རེ་ནས་གཡས་ཕྱོགས་སུ་འཁྱིལ་བའོ། །ཞལ་མཛོད་སྤུས་བརྒྱན་ཞེས་པ་ནི་མཛོད་སྤུས་མཚན་པའི་ཞལ་ལོ། །རོ་སྟོད་སེང་གེའི་འདྲ་ཞེས་པ་ནི་སྐུ་སྟོད་སེང་གེ་འདྲ་བའོ། །འདིའི་
དཔུང་མགོ་ཟླུམ་ཞེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཟླུམ་པའི་དཔུང་པའོ། །ཐལ་གོང་རྒྱས་ཞེས་པ་ནི་དེ་དག་མཐོ་བ་ནི་ཐལ་གོང་རྒྱས་པའོ། །འདི་ལ་རོ་མི་ཞིམ་པའང་རོ་མཆོག་སྣང། །ཞེས་པ་ནི་རོ་མི་ཞིམ་པ་དག་ཀྱང་རོ་མཆོག་ཏུ་སྣང་ཞེས་པའོ། །སྐུ་ནི་ཉ་གྲོ་དྷ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་གབ། །ཅེས་པ་ནི་ཉ་གྲོ་

[255B] །གཙུག་ཏོར་ཡང་འཕགས་པ་ནི་སྤྱི་བོར་གཙུག་ཏོར་གྱིས་མཛེས་པའོ། །ལྗགས་རིང་མཛེས་ཞེས་པ་ནི་ལྗགས་རིངས་ཟིང་སྲབས་[*SRAB?]ལ་མཛེས་པའོ། །ཚངས་དབྱངས་ཞེས་པ་ནི་ཚངས་ལྟ་བུའོ། །འགྲམ་པ་སེང་གེའི་འདྲ་བ་ཞེས་པ་ནི་འགྲམ་པ་སེང་
གེའི་འགྲམ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་དཀར་ཞེས་པ་ནི་ཚེམས་རྣམས་ཤིན་ཏུ་དཀར་པའོ། །ཚང་མཉམ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་རྣམས་མཉམ་པའོ། །ཐགས་བཟངས་ཞེས་པ་ནི་ཅལ་ཅོལ་མ་ཡིན་པའི་ཚེམས་སོ། །གྲངས་ནི་བཞི་བཅུ་ཐམ་པར་ཚང་བ་དང་ཞེས་པ་ནི་མ་ཆད་ཅིང་མ་ལྷག་པར་གྲངས་
བཞི་བཅུ་ཐམ་པར་གྱུར་པའོ། །དེས་ན་ཚེམས་མཉམ་པར་གྲངས་བཞི་བཅུའོ། །སྤྱན་ནི་མཐོན་མཐིང་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་སྔོ་བའི་སྤྱན་ནོ། །སྤྱན་རྫི་བ་མཆོག་གི་འདྲ་བ་ཞེས་པ་ནི་བ་མཆོག་གི་རྫི་མ་ལྟ་བུ་གང་གི་སྤྱན་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྫི་མ་བ་མཆོག་ལྟ་བུའོ། །འདི་རྣམས་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་
མཚན༑ །ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོར་མཚོན་པར་བྱེད་པས་མཚན་ཉིད་དེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །མཚན་བཟང་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱང་རང་རང་གི་རྒྱུ་ལ་
གོམས་པར་བྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། འདི་ཡི་མཚན་ནི་གང་གང་གི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན། །དེ་དང་དེ་ནི་རབ་རྫོགས་པས། །མཚན་ནི་འདི་རྣམས་ཡང་དག་འགྲུབ། །ཅེས་པ་སྟེ། འདི་ཡི་ཞེས་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡིན་ནོ། །མཚན་
གང་དང་གང་གི་རྒྱུ་རྣམས་ལ་གོམས་པར་བྱས་ཤིང་བསླབས་པས་མཚན་དེ་དང་དེ་རྣམས་རབ་ཏུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ཡང་མི་མངོན་པས་མཚན་བཟང་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་
རྫོགས་པའི་སྐུར་ངེས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །མཚན་རྣམས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གང་དང་གང་གི་ཞེས་པ་ལ་གསུངས་པ། བླ་མ་སྐྱེལ་ལ་སོགས་པ་དང། ཡང་དག་བླངས་པ་བསྟན་པ་དང། །བསྡུ་བ་བསྟེན་དང་གྱ་ནོམ་པའི། །དངོས་པོ་སྦྱིན་དང་གསད་བྱ་བ། །ཐར་པར་བྱེད་དང་དགེ་བ་ནི། །ཡང་

[256A]༄༅། །དག་བླངས་པ་སྤེལ་ལ་སོགས། །སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུ་ཡི་མཚན་ཉིད་དེ། །མདོ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན། །ཞེས་པ་དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བླ་མ་རྣམས་སྐྱེལ་བ་དང་སླར་ཡང་སྔུན་བསུ་བ་དང། ཆོས་རྣམས་ཉན་པ་དང། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པའི་འབུལ་བ་དང་
འཁོར་གཡོག་འབུལ་བ་དང། མཆོད་རྟེན་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕྱག་ལ་སོགས་པ་བྱས་པས་ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་དག་འཁོར་ལོས་མཚན་པའོ། །ཆོས་སྤྱོད་ཀྱི་ཡི་དམ་ལ་བརྟན་པས་ཞབས་ལེགས་པར་གནས་པ་སྟེ། རུས་སྦལ་ཞབས་སོ། །སྦྱིན་པ་དང་སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་དོན་སྤྱོད་པ་
དང༑ དོན་མཐུན་པས་ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་སོར་མོ་རྣམས་དྲ་བས་འབྲེལ་བའོ། །མཆོག་གི་ཁ་ཟས་དང་བཏུང་བ་བྱིན་པས་ཕྱག་དང་ཞབས་དག་འཇམ་ཞིང་གཞོན་ཤ་ཆགས་བ་དང། སྐུའི་བདུན་མཐོ་བ་ཡང་འདི་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །བཅིངས་པ་རྣམས་ཐར་བར་བྱས་པས་སོར་མོ་རྣམས་
རིང་བའོ། །སྲོག་རྗེས་སུ་བསྲུང་བ་བྱས་པས་ཞབས་ཀྱི་རྟིང་བ་ཡངས་པའོ། །སྲོག་གཅོད་པ་ལས་སླར་ལོག་པས་སྐུ་ཆེ་ཞིང་དྲང་བའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ལ་ཡི་དམ་དུ་བྱས་པས་ཞབས་ཀྱི་ལོང་བུ་མི་མངོན་པའོ། །དགེ་བ་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ལ་ཡི་དམ་དུ་སློབ་པས་སྐུའི་བ་སྤུ་
གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མཆོད་པ་དང་སྒྱུ་རྩལ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པས་བྱིན་པ་རི་དགས་ཨེ་ན་ཡའི་འདྲ་བའོ། །ནོར་ཡོད་ཅིང་སློང་བ་བོ་འོངས་པའི་དུས་སུ་ཕྱིར་མ་ལོག་པས་ཕྱག་རིང་བའོ། །སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་
ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་བཀོད་པ་དང། གསང་བར་གཉེར་གཏད་པ་དག་བསྲུངས་པས་མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པའི་མཆོག་གོ། །གྱ་ནོམ་པའི་གདིང་བ་དག་བྱིན་པས་ཁ་དོག་གསེར་བཙོ་མ་ལྟ་བུའོ། །གནས་ཁང་མཆོག་དག་སྦྱིན་པར་སྦྱིན་པས་པགས་པ་སྲབས་པའོ། །འདུ་འཛིའི་
གནས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་བ་སྤུ་རྣམས་རེ་རེ་ནས་གཡས་ཕྱོགས་སུ་འཁྲུངས་པའོ། །བླ་མའམ་གོང་མ་རྣམས་གནས་ཇི་ལྟ་བར་འཇོག་པས་ཞལ་མཛོད་སྤུས་བརྒྱན་པའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་རྩུབ་པའི་ངག་རྣམ་པར་སྤངས་པས་སྐུ་སྟོད་སེང་གེའི་འདྲ་བའོ། །སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་མཐུན་

[256B] །སྨན་ལ་སོགས་པའི་སྦྱིན་པ་བྱིན་པས་ཐལ་གོང་རྒྱས་པའོ། །ནད་པའི་ནད་གཡོག་བྱས་པས་རོ་མི་ཞིམ་པ་ཡང་རོ་མཆོག་ཏུ་སྣང་བའོ། །ནགས་ཚལ་དང་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པས་སྐུ་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་གབ་པའོ། །
ལྷ་ཁང་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བྱིན་པ་ལས་དབུའི་གཙུག་ཏོར་སླར་ཡང་འཕགས་པའོ། །འཇམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་སྨྲས་པ་ལས་ལྗགས་རིང་ཞིང་མཛེས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་དམ་པའི་ཆོས་ཤེས་པར་བྱས་པ་ལས་ཚངས་པའི་
དབྱངས་སོ། །ངག་ཀྱལ་པ་ལས་རྣམ་པར་ལོག་པ་ལ་ལས་སེང་གེའི་འགྲམ་པའོ། །སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་སེམས་པ་ལ་སོགས་པས་ཚེམས་ཤིན་ཏུ་དཀར་བའོ། །འཚོ་བ་ཡང་དག་པར་དག་པ་ལས་ཚེམས་མཉམ་པའོ། །བདེན་པའི་ངག་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལས་ཚེམས་ཐགས་
བཟང་བའོ། །དབྱེན་གྱི་ཚིག་ལ་གོམས་པར་མི་བྱེད་པས་མཉམ་པར་གྲངས་བཞི་བཅུ་ཐེམ་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་པ་ལྟར་ལྟ་བས་སྤྱན་མཐོན་མཐོང་ངོ། །ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་ལས་ལོག་པར་སྟོན་པས་སྤྱན་གྱི་རྫིམ་[?]པ་མཆོག་གི་ལྟ་བུ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་
སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་བསྟན་པའོ། །ད་ནི་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཐུབ་པའི་སེན་མོ་ཟངས་མདོག་དང། །མདོག་སྣུམ་མཐོ་དང་སོར་མོ་རྣམས། །ཟླུམ་རྒྱས་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བ་དང། །རྩ་མི་མངོན་དང་མདུད་པ་མེད། །ལོང་བུ་མི་མངོན་ཞབས་མཉམ་དང། །
སེང་གེ་གླང་ཆེན་བྱ་དང་ནི། །ཁྱུ་མཆོག་སྟབས་གཤེགས་གཡས་ཕྱོགས་དང། །མཛེས་གཤེགས་དྲངས་དང་འཁྲིལ་བག་ཆགས། །བྱི་དོར་བྱས་འདྲ་རིམ་པར་འཚམ། །གཙང་དང་འཇམ་དང་དག་པའི་སྐུ། །སྐུ་ཡི་ཁོ་ལག་ཡངས་ཤིང་བཟང། །གོམ་སྙོམས་སྤྱན་ནི་དག་པ་དང། །ཤིན་ཏུ་གཞོན་
མདོག་བདག་ཉིད་ཅན། །སྐུ་ཞུམ་མེད་དང་རྒྱས་པ་དང། །ཤིན་ཏུ་གྲིམས་པའི་སྐུ་ཉིད་དང། །ཡན་ལག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་འབྱེས་དང། །གཟིགས་པ་མུན་མེད་དག་པ་དང། །དཀུ་ཟླུམ་སྐབས་ཕྱིན་མ་རྙོངས་དང། །ཕྱང་ངེ་བ་དང་ལྟེ་བ་ནི། །ཟབ་དང་གཡས་ཕྱོགས་འཁྱིལ་བ་དང། །ཀུན་ནས་ལྟ་ན་སྡུག་

[257A]༄༅། །པ་དང༑ །ཀུན་སྤྱོད་གཙང་དང་སྐུ་ལ་ནི། །སྨེ་བ་གནག་བག་མེད་པ་དང། །ཕྱག་ནི་ཤིང་བལ་ལྟར་འཇམ་དང། །ཕྱག་རིས་མདངས་ཡོད་ཟབ་རིང་དང། །ཞལ་ནི་ལྷ་ཅང་མི་རིང་དང། །མཆུ་ནི་བིམ་པ་ལྟར་དམར་དང། །ལྗགས་མཉེན་པ་དང་སྲབ་པ་དང། །དམར་དང་འབྲུག་གི་སྒྲ་ཉིད་
དང༑ །གསུང་མཉེན་འཇམ་དང་མཆེ་བ་ཟླུམ། །རྣོ་དང་དཀར་དང་མཉམ་པ་དང། །བྱིན་གྱིས་ཕྲ་དང་ཤངས་མཐོ་དང། །མཆོག་ཏུ་དག་པ་དག་དང་ནི། །སྤྱན་ཡངས་པ་དང་རྫི་མ་སྟུག་པདྨའི་འདབ་མ་འདྲ་བ་དང། །སྨིན་ཚུགས་རིང་དང་འཇམ་པ་དང། །སྣུམ་དང་སྤུ་ནི་མཉམ་པ་དང། །ཕྱག་རིང་རྒྱས་
དང་སྙན་མཉམ་དང། །ཉམས་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང། །དཔྲལ་བ་ལེགས་པར་འབྱེས་པ་དང། །དབྱེས་ཆེ་བ་དང་དབུ་རྒྱས་དང། །དབུ་སྐྲ་བུང་བ་ལྟར་གནག་དང། །སྟུག་འཇམ་མི་འཛིངས་ངོ་བོ་དང། །མི་བཤོར་སྐྱེས་བུའི་ཡིད་འཕྲོག་དང། །དཔལ་གྱི་བེའུ་བཀྲ་ཤིས་ནི། །གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་
པས་བརྒྱན་པ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་དཔེ་བྱད་བཟང་པོར་བཞེད། །ཅེས་པ་སྟེ། ཟངས་མདོག་ཅེས་པ་ནི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཆགས་པས་སེན་མོ་ཟངས་ཀྱི་མདོག་ལྟ་བུའོ། །མདོག་སྣུམ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་མོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མདོག་སྣུམ་པའོ། །མཐོ་ཞེས་པ་ནི་གང་
ཞིག་རིགས་མཐོ་བར་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ལས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སེན་མོ་མཐོ་བའོ། །སོར་མོ་རྣམས་ཟླུམ་ཞེས་པ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོར་མོ་རྣམས་ཟླུམ་པའོ། །རྒྱས་ཞེས་པ་ནི་དགེ་བ་དུ་མ་ཉིད་ཀྱིས་སོར་མོ་རྣམས་སོ། །བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བ་ཞེས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ལ་གོ་རིམས་སུ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོར་
མོ་རྣམས་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བའོ། །རྩ་མི་མངོན་པ་ཞེས་པ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཤིན་ཏུ་མི་མངོན་པས་རྩ་མི་མངོན་པའོ། །མདུད་པ་མེད་ཅེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམས་བཀྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྩ་རྣམས་མདུད་པ་མེད་པའོ། །ལོང་བུ་མི་མངོན་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཤིན་ཏུ་གསང་བའི་བློ་ཉིད་ཀྱིས་
ལོང་བུ་མི་མངོན་པའོ། །ཞབས་མཉམ་ཞེས་པ་ནི་ངན་འགྲོའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀུན་དུ་བསྒྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཞབས་མི་མཉམ་པ་མེད་པའོ། །སེང་གེ་ཞེས་པ་ནི་སྲིད་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་དགེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སེང་གེའི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པའོ། །གླང་ཆེན་ཞེས་པ་ནི་འདོད་

[257B] །བྱ་ཞེས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་དགེ་བ་དེས་ངང་པའི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པའོ། །ཁྱུ་མཆོག་ཅེས་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་དགེ་བ་དེས་ཁྱུ་མཆོག་གི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པའོ། །གཡས་
ཕྱོགས་གཤེགས་པ་ཞེས་པ་ནི་རིགས་པའི་ལམ་དུ་གཤེགས་པའི་དགེ་བ་དེས་གཡས་ཕྱོགས་སུ་གཤེགས་པའོ། །མཛེས་གཤེགས་ཞེས་པ་ནི་དགེ་བ་ལ་རབ་ཏུ་དང་བ་དེས་མཛེས་པར་གཤེགས་པའོ། །དྲང་དང་ཞེས་པ་ནི་རྟག་པར་དྲང་པོའི་སེམས་ཀྱི་དགེ་བ་དེས་དྲང་པོར་གཤེགས་
པའོ༑ །འཁྲིལ་བག་ཆགས་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་དེས་འཁྲིལ་བག་ཆགས་པའོ། །བྱི་དོར་བྱས་འདྲ་ཞེས་པ་ནི་སྡིག་པའི་ཆོས་བྱི་དོར་བྱས་པ་དེས་སྐུ་བྱི་དོར་བྱས་པ་ལྟ་བུའོ། །རིམ་པར་འཚམ་ཞེས་པ་ནི་སྣོད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཆོས་སྟོན་པ་དེས་སྐུ་རིམ་པར་འཚམ་
པའོ༑ །གཙང་དང་ཞེས་པ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་གཙང་སྦྲའི་སྤྱོད་པ་དང་སྐུ་གཙང་བའོ། །འཇམ་དང་ཞེས་པ་ནི་སེམས་འཇམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་འཇམ་པའོ། །དག་པའི་སྐུ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །མཚན་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང། ཞེས་པ་ནི་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པར་བཏུལ་བ་དེས་མཚན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །སྐུའི་ཁོ་ལག་ཅེས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་མཛེས་ཤིང་ཆེ་བར་བརྗོད་པ་དེས་སྐུའི་ཁོ་ལག་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །གོམ་སྙོམས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གོམ་པ་སྙོམས་ཤིང་ཞབས་མཉམ་པའོ། །སྤྱན་ནི་དག་པ་ཞེས་
པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་དག་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་དེས་སྤྱན་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ཤིན་ཏུ་གཞོན་མདོག་ཅན་ཞེས་པ་ནི་རྟོགས་པར་སླ་བའི་ཆོས་བསྟན་པས་ཤིན་ཏུ་གཞོན་མདོག་ཅན་ནོ། །སྐུ་ཞུམ་མེད་ཅེས་པ་ནི་རྟག་པར་སེམས་མ་ཞུམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྐུ་ཞུམ་པ་མེད་པའོ། །རྒྱས་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་དགེ་བ་རྣམས་
རྒྱས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་རྒྱས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་གྲིམས་པའི་སྐུ་ཉིད་དང། །ཞེས་པ་ནི་ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་ནི་ཤིན་ཏུ་གྲིམས་པའོ། །ཡན་ལག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་འབྱེས་ཞེས་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་ཕྱེ་སྟེན་བསྟན་པ་དེ་ཡང་ཡན་ལག་དང་ཉིང་

[258A]༄༅། །ལག་རྣམས་རྣམ་པར་འབྱེས་པའོ། །གཟིགས་པ་མུན་མེད་དག་པ་དང། །ཞེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་དངོས་པོ་སྟོན་པ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་གཟིགས་པ་མུན་པ་མེད་ཅིང་དག་པའོ། །དཀུ་ཟླུམ་ཞིང་ཞེས་པ་ནི་སློབ་མ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་ཟླུམ་པའི་ལས་ཉིད་ཀྱིས་དཀུ་ཟླུམ་པའོ། །སྐབས་ཕྱིན་ཞེས་
པ་ནི་འཁོར་བའི་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པས་དཀུ་སྐབས་ཕྱིར་པའོ། །མ་རྙོངས་ཞེས་པ་ནི་ང་རྒྱལ་གྱི་རྭ་བཅག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དཀུ་མ་རྙོངས་པའོ། །ཕྱང་ངེ་བ་དང་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་མི་ཟད་པར་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དཀུ་ཕྱང་ངེ་པའོ། །ལྟ་བ་ཟབ་ཅེས་པ་ནི་ཆོས་ཟབ་མོ་སོ་སོར་རིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྟ་བ་ཟབ་པའོ། །ལྟེ་བ་གཡས་
ཕྱོགས་འཁྱིལ་བ་ཞེས་པ་ནི་སློབ་མ་རིགས་པས་འཛིན་པའི་ལས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ལྟ་བ་གཡས་ཕྱོགས་སུ་འཁྱིལ་བའོ། །ཀུན་ནས་ལྟ་ན་སྡུག་པ་ཞེས་པ་ནི་འཁོར་རྣམས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ལྟ་ན་སྡུག་པའོ། །ཀུན་སྤྱོད་གཙང་དང་ཞེས་པ་ནི་སེམས་གཙང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་སྤྱོད་
གཙང་བའོ། །སྐུ་ལ་ནི། སྨེ་བ་གནག་བག་མེད་པ་དང། །ཞེས་པ་ནི་ངུས་མ་ཡིན་པར་ཆོས་ཀྱིས་མི་འདུལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་ལ་སྨེ་བ་གནག་བག་མེད་པའོ། །ཕྱག་ནི་ཤིང་བལ་ལྟར་འཇམ་དང། །ཞེས་པ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་འཇམ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཤིང་བལ་ལྟར་འཇམ་པའི་ཕྱག་གོ། །
ཕྱག་རིས་མདངས་ཡོད་ཅེས་པ་ནི་མདངས་དང་ལྡན་པར་ཐོས་པ་ཆེན་པོ་སོ་སོར་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱག་རིས་མདངས་ཡོད་པའོ། །ཟབ་ཅེས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་ལ་ཀུན་དུ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱག་གི་རི་མོ་ཟབ་པའོ། །རིང་ཞེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རིགས་པར་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ཉིད་
ཀྱིས་ཕྱག་གི་རི་མོ་རིང་བའོ། །ཞལ་ནི་ཧ་ཅང་མི་རིང་དང། །ཞེས་པ་ནི་བསླབ་པའི་གནས་དུ་མ་སྟོན་པ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཞལ་ཧ་ཅང་མི་རིང་བའོ། །མཆུ་ནི་བིམ་པ་ལྟར་དམར་དང། །ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་རིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་བིམ་པ་ལྟར་དམར་བའི་མཆུའོ། །ལྗགས་
མཉེན་ཞེས་པ་ནི་འཇམ་པའི་ཚིག་གིས་འདུལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལྗགས་མཉེན་པའོ། །སྲབ་ཅེས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་དུ་མ་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྗགས་སྲབ་པའོ། །དམར་དང་ཞེས་པ་ནི་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་འདུལ་བར་བཞེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྗགས་དམར་བའོ། །

[258B] །གསུང་མཉེན་འཇམ་ཞེས་པ་ནི་འཇམ་ཞེས་པ་ནི་འཇམ་པ་ལ་སོགས་པར་གསུངས་པས་གསུང་མཉེན་ཞིང་འཇམ་པའོ། །མཆེ་བ་ཟླུམ་ཞེས་པ་ནི་སྲིད་པར་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལས་བཟློག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཆེ་བ་ཟླུམ་
པའོ༑ །རྣོ་ཞེས་པ་ནི་གདུལ་དཀའ་བའི་སྐྱེ་བོ་འདུལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མཆེ་བ་རྣོ་བའོ། །དཀར་ཞེས་པ་ནི་དཀར་པོའི་ཆོས་ཀྱིས་འདུལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མཆེ་བ་དཀར་བའོ། །འཇམ་ཞེས་པ་ནི་མཉམ་པའི་ས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཆེ་བ་མཉམ་པའོ། །བྱིན་གྱིས་ཕྲ་ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་
རྟོགས་པའི་རིམ་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་མཆེ་བ་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བའོ། །ཤངས་མཐོ་དང་ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤངས་མཐོ་བའོ། །མཆོག་ཏུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དག་པའི་སྐྱེ་བོའི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བའི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་
ཤངས་དག་ཅིང་གཙང་བའོ། །སྤྱན་ཡངས་ཞེས་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱན་ཡངས་པའོ། །རྫི་མ་སྟུག་ཅེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་རྣམས་རིགས་པས་བསྡུས་པས་སྤྱན་གྱི་རྫི་མ་སྟུག་པའོ། །པདྨའི་འདབ་མ་འདྲ་བ་དང། །ཞེས་པ་ནི་ལང་ཚོ་
དང་ལྡན་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མངོན་པར་བསྔགས་པའི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་པདྨའི་འདབ་མ་འདྲ་བའི་སྤྱན་ནོ། །སྨིན་ཚུགས་རིངས་ཞེས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་གཟིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྨིན་ཚུགས་རིང་བའོ། །འཇམ་ཞེས་པ་ནི་འཇམ་པར་ཆོས་ཀྱིས་འདུལ་བའི་དགེ་བ་ཉིད་
ཀྱིས་སྨིན་མ་འཇམ་པའོ། །སྣུམ་ཞེས་པ་ནི་དགེ་བས་སྣུམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་སྣུམ་པའི་སྨིན་མའོ། །སྤུ་མཉམ་ཞེས་པ་ནི་སྐྱོན་ཀུན་དུ་ལྟ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྨིན་མའི་སྤུ་རྣམས་མཉམ་པའོ། །ཕྱག་རིང་རྒྱས་ཞེས་པ་ནི་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱག་རིང་ཞིང་རྒྱས་
པའོ༑ །སྙན་མཉམ་ཞེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བས་ན་སྙན་མཉམ་པའོ། །ཉམས་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང། །ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམས་པའི་རྒྱུན་ཉིད་དུ་བྱས་པས་སྙན་གྱི་དབང་པོ་མ་ཉམས་པའོ། །དཔྲལ་བ་

[259A]༄༅། །ལེགས་པར་འབྱེས་པ་དང། །ཞེས་པ་ནི་ལྟ་བ་གཞན་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དཔྲལ་བ་ལེགས་པར་འབྱེས་པའོ། །དབྱེས་ཆེ་བ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཕམ་པར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དཔྲལ་བའི་དབྱེས་ཆེ་བའོ། །དབུ་རྒྱས་ཞེས་
པ་ནི་སྨོན་ལམ་མཆོག་ཏུ་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་རྒྱས་པའོ། །དབུ་སྐྲ་བུང་བ་ལྟར་གནག་དང། །ཞེས་པ་ནི་ཡུལ་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་སྐྲ་བུང་བ་ལྟར་གནག་པའོ། །སྟུག་ཅེས་པ་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཟད་པར་
བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་སྐྲ་སྟུག་པའོ། །འཇམ་ཞེས་པ་ནི་འཇམ་པའི་བློས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་སྐྲ་འཇམ་པའོ། །མི་འཛིངས་ངོ་བོ་ཞེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་སེམས་མི་འཛིངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་སྐྲ་མི་འཛིངས་པའོ། །མི་བཤོར་ཞེས་པ་ནི་རྟག་པར་ཚིག་རྩུབ་པ་མ་ཡིན་
པ་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་སྐྲ་མི་བཤོར་བའོ། །སྐྱེས་བུའི་ཡིད་འཕྲོག་ཅེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་མེ་ཏོག་གཅལ་དུ་བཀྲམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུའི་ཡིད་འཕྲོག་པའི་དབུ་སྐྲའོ། །དཔལ་གྱི་བེའུ་དང་བཀྲ་ཤིས་ནི། །ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཛེས་པར་གྱུར་པའི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དཔལ་གྱི་བེའུ་
དང་བཀྲ་ཤིས་ལ་སོགས་པའི་རི་མོ་ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་དག་ལ་ཡོད་པའོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་བསྟན་པའོ། །ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་བསྟན་ནས། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། གང་གི་འཁོར་
བ་ཇི་སྲིད་པར། །འགྲོ་ལ་ཕན་པ་སྣ་ཚོགས་དག་མཉམ་དུ་མཛད་པའི་སྐུ་དེ་ནི། །ཐུབ་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་རྒྱུན་མི་འཆད། །ཅེས་པ་ནི་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གང་དང་གང་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་པར་སེམས་ཅན་མཐའ་དག་ལ་ཡང་དག་པར་ཕན་པའི་དོན་མཉམ་པར་འཛད་
ཅིང་འདིའི་སྐུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། །དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པ་པོ་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་དཔལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་བདག་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་

[259B] ཇི་སྲིད་ནམ་མཁའི་མཐས་གཏུགས་པར་འགྲོ་བའི་དོན་རྣམས་བྱེད་དོ། །རྣམ་པ་ཉིད་ཤུ་རྩ་བདུན་གྱིས་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པ་ནི་འདིའི་མཛད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་ལས་ཀྱང་རྒྱུན་མི་འཆད། །
འདི་ཡི་འཁོར་བ་ཡིན་པར་བཤད། །འགྲོ་རྣམས་ཞི་བའི་ལས་དང་ནི། །བསྡུ་རྣམས་བཞི་ལ་འགོད་པ་དང། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་བཅས་པ་ཡི། །རྣམ་པར་བྱང་བ་རྟོགས་པ་དང། །སེམས་ཅན་རྣམས་དོན་ཇི་བཞིན་གྱི། །དོན་དང་ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་དང། །སངས་རྒྱས་ལམ་དང་
རང་བཞིན་གྱིས། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་གཉིས་ཟད་དང། །བརྡ་དང་དམིགས་པ་མེད་པ་དང། །ལུས་ཅན་རྣམས་ནི་ཡོངས་སྨིན་དང། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་དང་ནི། །མངོན་པར་ཞེན་པ་ལྡོག་པ་དང། །བྱང་ཆུབ་ཐོབ་དང་སངས་རྒྱས་ཞིང། །རྣམ་པར་དག་དང་ངེས་པ་དང། །
སེམས་ཅན་དོན་ནི་ཚད་མེད་དང། །སངས་རྒྱས་བསྟེན་སོགས་ཡོན་ཏན་དང། །བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་ལས་རྣམས་ནི། །ཆུད་མི་ཟ་དང་བདེན་མཐོང་དང། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་སྤངས་པ་དང། །དེ་བཞིན་མེད་པའི་ཚུལ་དང་ནི། །རྣམ་པར་བྱང་དང་ཚོགས་དང་ནི། །འདུས་བྱས་འདུས་མ་
བྱས་པ་ལ། །ཐ་དད་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་དང། །མྱ་ངན་འདས་ལ་འགོད་པ་སྟེ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ཕྲིན་ལས་འདི། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་བདུན་དུ་བཞེད། །ཅེས་པ་སྟེ། འགྲོ་རྣམས་ཞི་བའི་ལས་དང་ནི། །ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ངན་འགྲོ་རབ་
ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །བསྡུ་རྣམ་བཞི་ལ་འགོད་པ་དང། ཞེས་པ་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་བཅས་པ་ཡི། །རྣམ་པར་བྱང་བ་རྟོགས་པ་དང། །ཞེས་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་རྟོགས་པ་ལ་
འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་དོན་ཇི་བཞིན་གྱི། །དོན་དང་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རང་བཞིན་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ཅེས་པ་ནི། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་འགོད་པའི་

[260A]༄༅། །ཕྲིན་ལས་སོ། །སངས་རྒྱས་ལམ་ཞེས་པ་ནི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་
སྟོང་པ་ཉིད་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །གཉིས་ཟད་ཅེས་པ་ནི་སྒྲོས་བཏགས་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་ཟད་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །བརྡ་ཞེས་པ་ནི་སྒྲ་དང་དོན་དག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་འབྲེལ་བ་མེད་པས་བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད་དུ་བརྡར་བཏགས་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་
སོ༑ །དམིགས་པ་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ལུས་ཅན་རྣམས་ནི་ཡོངས་སྨིན་དང། །ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་དང་ཞེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
ལམ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །མངོན་པར་ཞེན་པ་ཟློག་པ་དང། །ཞེས་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཐམས་ཅད་ཟློག་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཐོབ་དང་ཞེས་པ་ནི་རང་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམ་པར་དག་ཅེས་
པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ངེས་པ་དང་ཞེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །སེམས་ཅན་དོན་ནི་ཚད་མེད་དང། །ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱིས་དོན་ཚད་མེད་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །
སངས་རྒྱས་བསྟེན་སོགས་ཡོན་ཏན་དང། །ཞེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་ཅེས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ལས་རྣམས་ནི། ཆུད་མི་ཟ་ཞེས་པ་ནི་ལས་ཀྱི་
འབྲས་བུ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །བདེན་མཐོང་ཞེས་པ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མཐོང་བ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་སྤངས་པ་དང། །ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡུལ་རྣམས་ལ་འཁྲུལ་པ་སྤངས་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །དེ་བཞིན་

[260B] །ཞེས་པ་ནི་འཁྲུལ་པའི་གཞི་མེད་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །རྣམ་པར་བྱང་དང་ཞེས་པ་ནི་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ཚོགས་ཤེས་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །
འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་པ་ལ། །ཐ་དད་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་དང། །ཞེས་པ་ནི་འདུས་བྱས་དང་མ་བྱས་དག་ཐ་དད་དུ་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །མྱ་ངན་འདས་ལ་འགོད་པ་སྟེ། །ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཕུང་པོ་ལྷག་བཅས་དང་ལྷག་མེད་
ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ཕྲིན་ལས་འདི། །ཞེས་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཐ་མི་དད་པ་གང་ཞིག་ལྡོག་པས་བྱས་པའི་ཐ་དད་ཙམ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང། ཚད་མེད་
པ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དེ་རྣམས་ནི་བསགས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་སྐུ་བཞི་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྲིན་ལས་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་དུ་བསྟན་པའོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་གྲགས་པའི་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སྐབས་བརྒྱད་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།
དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་བསྡུ་བ་གསུངས་ནས། གཞན་ཡང་རྣ་པ་དྲུག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། མཚན་ཉིད་དེ་ཡི་སྦྱོར་བ་དང། །དེ་རབ་དེ་ཡི་གོ་རིམས་དང། །དེའི་མཐའ་དེ་ཡི་རྣམ་སྨིན་ནི། །མདོར་བསྡུས་གཞན་ཏེ་རྣམ་པ་
དྲུག་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི། སྦྱོར་བའི་བཞིར་མཚོན་པར་བྱེད་པས་ན་མཚན་ཉིད་དེ་ཀུན་མཁྱེན་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །མཚན་ཉིད་དེའི་སྦྱོར་བ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་སྦྱོར་བའོ། །རབ་གསལ་བ་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་
རྟོགས་པའོ། །སྦྱོར་བའི་གོ་རིམས་ནི་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །སྦྱོར་བའི་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། །སྦྱོར་བའི་འབྲས་བུ་ལ་ཆོས་སྐུ་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །སླར་ཡང་འདི་ཉིད་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གསུངས་ཏེ་

[261A]༄༅། །ཡུལ་གྱི་རྒྱུ་ནི་གསུམ་དག་དང། །སྦྱོར་བ་བཞིན་ཡི་བདག་ཉིད་དང། །ཆོས་སྐུ་ཕྲིན་ལས་བདག་ཉིད་ནི། །མདོར་བསྡུས་གཞན་ཏེ་རྣམ་པ་གསུམ། །ཞེས་པ་སྟེ། འདི་ཉིད་དོན་གཞན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་ཏེ། དེ་ལ་རྒྱུ་དན། སྦྱོར་བ་དང། འབྲས་
བུའོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྦྱོར་བ་ཡུལ་གྱིས་ཀུན་མཁྱེན་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །སྦྱོར་བ་བཞིའི་བདག་ཉིད་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་
ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །སྦྱོར་བའི་འབྲས་བུ་ནི་ཆོས་དང། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང། དེའི་མཛད་པའོ། །ཚིག་དོན་ལེགས་པར་འབྱེད་པའི་འགྲེལ་པ། གཞན་དག་མེད་པས་བཤད་མཁན་ལ། །བློ་ལྡན་སློབ་མས་དྲིས་
ནས་སྐྱེས། །དེ་ལ་བརྩེ་ཕྱིར་ངས་འདི་བྱས། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་མཐོང་བའི་ལམ། །འབྲས་ཐོབ་བདག་གི་དགེ་ཤིང་གིས། །བདག་གི་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་དཔལ། །ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་གཞུང་ལ་ནི། །ཤེས་རབ་འབྱུང་གནས་གཉིས་པ་ཡིན། །བསྟན་བཅོས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཡི། །
སྙིང་པོའི་དོན་རྣམས་རང་གིས་རྟོགས། །ཀུན་ལ་གདམས་ངག་སྟེར་བའི་བླ། །གཡོ་སྒྱུ་མེད་ཅིང་བསྟན་པ་རུ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཅན། །སྡེ་སྣོད་རྣམ་བཞིའི་གླེང་བཞི་པ། །དབང་པོའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཡི་སློབ་མར་གྱུར་པ་སྐྱེས་དོན་ཡོད་པ་ཡི། །དགེ་སློང་རིན་
ཆེན་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་ང་རྒྱལ་མེད། །རྒོལ་བ་ངན་པའི་ཚོགས་ཀྱི་མུན་ནག་གཏམས་པ་ལ། །ཉི་མ་བཅུ་གཉིས་བསྡོམས་པའི་འོད་ཟེར་འདྲ་བ་ཡིན། །གཞན་གྱིས་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་འགྲེལ་པ་འདི་བྱས་པས། །བསོད་ནམས་གང་ཞིག་ཐོབ་དེས་འགྲོ་ཀུན་གྲོལ་གྱུར་ཅིག་མངོན་པར་རྟོགས་
པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་གྲགས་པའི་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་རཏྣ་ཀཱི་རྟིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་རཏྣ་ཀཱི་རྟི་དང། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ལ་ཆིངས་ཡོན་ཏན་འབར་གྱིས་བསྒྱུར་ཞིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།། །།


