
[001B][DD]། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨ་བཧི་ས་མ་ཡ་ཨ་ལངྐཱ་ར་བྷ་ག་བ་ཏཱི་པྲ་ཛྙཱ་ར་མི་ཏོ་པ་དེ་ཤ་ཤཱ་སྟྲ་བྲྀ་ཏྟི་པྲ་ཛྙཱ་པྲ་དའི་པ་ཨ་བ་ལི་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་[DD]
ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ། དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་ཡུམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་ཞིག་ཉོན་མོངས་སྒྲིབ་པའི་མུན་ཚོགས་
ཟླ་འོད་བཅས་འཇོམས་སྲིད་ཞིའི་མཚན་མོ་མཐར་བྱེད་ཅིང། །དམ་ཆོས་ཤར་གྱི་རི་བོ་མཐོན་པོའི་རྩེ་ནས་མངོན་བྱུང་རབ་ཡངས་ཤེས་བྱའི་མཁའ་ལ་རབ་ཏུ་ཤར། །ཕུན་ཚོགས་སྦྱོར་
བཞི་རླུང་གི་རྟ་བཅིབས་མཁྱེན་གསུམ་དཀྱིལ་འཁོར་དྲི་མེད་སྐུ་བཞིའི་གཟི་འོད་རྣམ་པར་འཕྲོ། །ཚ་ཟེར་མཛད་པས་འགྲོ་བའི་ལོ་ཏོག་སྨིན་མཛད་རྒྱལ་ཡུམ་ཉི་མ་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་

[002A]༄༅། །ཕྱག་འཚལ། །རྒྱལ་བས་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་དོན་གང་ཡིན་དེ་ལམ་གཞུང་གི་བདག་ཉིད་ཅན། །ཇི་བཞིན་རྣམ་གཞག་སྒྲུབ་བྱེད་དང་ནི་བསྒྲུབ་བྱས་རྒྱུ་ལམ་འབྲས་བུ་བཟང་བསྒྲགས་པ། །
བློ་ལྡན་ཚོགས་རྣམས་ལ་ནི་གསལ་བར་ཐུགས་རྗེས་རྒྱས་འབྲིང་བསྡུས་མཛད་བསྟན་པ་ལས། །རིམ་གྱིས་ཤེས་རབ་དམན་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཡི་དོན་ཆེན་རྟོགས་མ་གྱུར། །རྟོགས་དཀའ་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལུས་
ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བརྗོད་ཚོགས་རྒྱ་མཚོའི་ནང་དུ་ནུབ་གྱུར་པ། །དེ་དོན་མངོན་གཟིགས་བཅོམ་ལྡན་བྱམས་པའི་བློ་གྲོས་ཉིད་དང་བརྩེ་བའི་ལྕགས་ཀྱུས་གདོན་མཛད་དེ། །དངོས་བརྒྱད་རང་བཞིན་རྣམ་གཞག་དང་ནི་བརྒྱད་
བཟོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གཞུང་དྲི་མེད་ཕྲེང། །རིན་ཆེན་འོད་འཕྲོ་མཁས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ལ་ནི་ལེགས་བསྟན་རབ་ཏུ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པར་མཛད། །ཐོགས་མེད་མགོན་གྱིས་དེ་དོན་མདོར་བཤད་བློ་གྲོས་
ཕུན་ཚོགས་དབྱིག་གཉེན་གྱིས། །རྣམ་རིག་ཚུལ་བཀྲོལ་ཇི་བཞིན་དོན་མིན་འཕགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་ནི། །མཐའ་བྲལ་དོན་གྱི་དེ་ཉིད་རྣམ་ཕྱེ་མཁས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམ་གྲོལ་སྡེས། །རང་བློས་རྗེས་རྟགས་དེ་རྗེས་

[002B] །དེ་ལྟར་མཁས་པས་ཕལ་ཆེར་དོན། །སྣང་གྱུར་བྱས་ཀྱང་འགའ་ཞིག་མིན། །དེ་ཕྱིར་དོན་གཉེར་ཕན་བརྩོན་པས། །མཐའ་དག་འགྲེལ་བ་བྱ་བར་འོས། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལུས་མཆོག་མངོན་རྟོགས་
རིན་ཆེན་རྒྱན་གྱིས་སྤྲས། །དེ་རབ་གསལ་བྱེད་འགྲེལ་པ་ནི། །ཤེས་རབ་སྒྲོན་མའི་ཕྲེང་བ་བྱ། །འཕགས་པ་བྱམས་པ་བདག་ཉིད་དམས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རབ་ཏུ་མཐུན་པར་སྟོན་ཅིང་རང་གི་བསྟན་བཅོས་བརྩམས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱ་བ་དང། གཙོར་
གཞན་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་ཕུལ་དུ་དབྱུང་དུ་མེད་ཅིང་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་འབྱུང་གནས་ལ་ཆེར་སྤྲོ་བས་དང་བ་བསྐྱེད་པའི་ཆེད་དུ་དང་པོ་རེ་ཞིག་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བརྗོད་པ་སྔོན་
དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ཕྱག་འཚལ་བར་མཛད་པ། ཉན་ཐོས་ཞི་བ་ཚོལ་རྣམས་ཀུན་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་ཉེར་ཞིར་ཁྲིད་མཛད་གང་ཡིན་དང། །འགྲོ་ལ་ཕན་པར་བྱེད་རྣམས་ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་དོན་སྒྲུབ་མཛད་པ་གང། །གང་དང་ཡང་དག་ལྡན་པས་ཐུབ་རྣམས་རྣམ་པ་
ཀུན་ལྡན་སྣ་ཚོགས་འདི་གསུངས་པ། །ཉན་ཐོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་བཅས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་ཡུལ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ། །ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་བསྟན་པའི་ཆེ་བ་ཐོས་པ་ཉིད་ན་འདི་ལ་
ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་རབ་ཏུ་དང་བ་སྐྱེ་བའོ། །ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མ་རྣམས་ཀྱི་གཞི་དང་ལམ་དང་རྣམ་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཡུམ་ལ་གནོད་པ་མ་མཐོང་ཞིང་ཤེས་
རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཚུལ་གསུམ་པ་ཅན་གྱི་བདག་ཉིད་གོམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྐྲུན་པར་མཛད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ་མངོན་པར་དང་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་དང་བས་ནི་དེའི་དོན་

[003A]༄༅། །ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་འདོད་པས་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རབ་ཏུ་གུས་པར་བྱེད་པ་དང། དེ་ལས་ཀྱང་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ཅི་རིགས་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །
དེ་ལ་ཡུལ་ཉིད་དང། སྦྱོར་བ་ཉིད་དང། འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱིས་དོན་བརྒྱད་བསྡུས་པར་དགོངས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསྟོད་དོ། །འདི་ལྟར་ཉན་ཐོས་དང་དེའི་ཕྱོགས་སུ་བསྡུས་པ་རྣམ་པར་
ཐར་པ་ཅུང་ཟད་ཅིག་གིས་ལྷག་པ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱང་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཞི་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕུང་པོ་དང་བཅས་པ་དང་ཕུང་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པ་
གཉིས་ཐོབ་པར་མཛད་པ་གང་ཡིན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པ་རྣམས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལ་ཕན་ཅིང་བདེ་བར་མཛད་
པ་གང་ཡིན་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་གང་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་ན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡང་དག་པར་བསྡམས་པའི་སྐུ་ཅན་རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱི་དབང་ཕྱུག་གི་གཙོ་བོ་རྣམས་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྣ་ཚོགས་པ་མ་
ལུས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་བསྐོར་བར་མཛད་པ་གང་ཡིན་པ་ཉན་ཐོས་ཉིད་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དང། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་དེ་ལྟ་བུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་གི་ཡུམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ལ་
གུས་པར་ཕྱག་འཚལ་བའོ། །འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྒྱན་ནི་གཞི་དང་གཉེན་པོ་དང་རྣམ་པ་མཐའ་དག་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་བརྒྱད་དུ་ཕྱེ་ཞིང་བསྡུས་པས་ཉེ་བར་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་

[003B] །འདི་ལྟར་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་བར་མ་ལས། རབ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་ཐམས་ཅད་འཚལ་བ་ཉིད་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལགས་
རབ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་འདི་ཙམ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་ཀྱི། ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་མ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་དང་རང་
སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་འཚལ་བ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལགས། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དང། རང་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡིན་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞིང་ལམ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་ཞིང་དེ་དག་གི་ལམ་གྱི་བྱང་བ་ཡང་བྱ་ལ། སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མ་བྱས་པ་དང་
སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མ་བྱས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་མ་སྦྱངས་པར་དེ་དག་གིས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱའོ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་
དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལགས། །རབ་འབྱོར་རྣམ་པ་གང་དག་དང་རྟགས་གང་དག་དང། མཚན་མ་གང་དག་གི་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་དེ་དག་དང། རྟགས་

[004A]༄༅། །དེ་དག་དང། མཚན་མ་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མདོར་
བསྡུས་པ་ལས་ཀྱང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ལ། རྒྱས་པ་ལས་ཀྱང་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ཅན་
འབྲས་བུ་བདག་ཏུ་རྨོངས་པ་སྤངས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པའི་རྟེན་ཅན་འབྲས་བུ་སེམས་ཅན་མ་བསྡུས་པ་སྡུད་པ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རྟེན་ཅན་འབྲས་བུ་ནམ་མཁའི་མཐས་གཏུགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང། ཡང་དག་པ་ཉིད་ནི་མཐའ་རྟོགས་པ་དང། བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་
པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཐུགས་རྗེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ན་དེས་རྒྱས་པ་དང་འབྲིང་དང་མདོར་བསྡུས་པ་ལ་དད་པས་ཚུལ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་རིམ་པ་གསལ་བར་མཛད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཡང་ཅི་
ཞིག་བསྟན་དུ་ཡོད་ཅེས་དོགས་པའི་གནས་བསལ་ནས་དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞུག་པ་དང། གཞན་དག་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ངེས་པར་འགྱུར་བའམ། རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་ལུས་ཡང་དག་པར་མཛེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་
རང་གི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང། དགོས་པ་དང། དགོས་པའི་དགོས་པ་དང། འབྲེལ་བ་དོན་གྱིས་ཐོབ་པ་རྣམས་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལམ། །སྟོན་པས་འདི་ལ་བཤད་པ་གང། གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །

[004B] །མདོ་དོན་དྲན་པ་ལ་བཞག་ནས། །བློ་དང་ལྡན་པས་མཐོང་འགྱུར་ཕྱིར། །བདེ་བླག་ཏུ་ནི་རྟོགས་པ་ཞེས། །བྱ་བ་རྩོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིས་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མེད་པ་དང། བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པ་དང་
འདོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང། འབྲེལ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མཐའ་བཞི་རྣམ་པར་བསལ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་གཤེགས་ཤིང་རྗེས་སུ་གཤེགས་
པའི་ལམ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་མ་ལུས་པའི་ལུས་ཅན་ལ་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་མཛད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་དེ་དང་དེ་དག་ལ་ཡུལ་དང་ཐབས་དང། འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་
བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲེལ་པར་བསྟན་པ། །ཕྱི་རོལ་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་གོམས་པར་མ་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལྕེས་རབ་ཏུ་མ་མྱངས་པའི་
བདུད་རྩི་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོའི་དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མ་ལུས་པ་ཡི་གེར་འདྲི་བ་དང་ཀློག་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་གནས་བཅུ་པོ་དག་གི་དོན་ཇི་ལྟ་བར་ལེགས་པར་ཐོས་
ནས་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་བསམས་པས་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྒོས་པ་ཡང་དག་པར་དྲན་པའི་ཤེས་པ་ལ་བཞག་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་དགོས་པའི་དགོས་པ་
སྟེ༑ དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིམ་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བསལ་བའི་དོན་དུ་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་དོན་རྩོམ་པའི་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ཅན་ལས་དེ་

[005A]༄༅། །བསྟན་པས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་ནི་དོན་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ཉིད་དང། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་འབྲེལ་བ་ཁོང་དུ་གནས་པ་ནི་དོན་གྱི་མཐུ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་གཞུང་ཉིད་འཆད་པར་
བཞེད་དེ། གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང། བསྟན་བཅོས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བྱས་པ་ཡང་སྤྱིའི་དོན་གྱིས་རྣམ་པར་བཅིངས་པས་རབ་ཏུ་མཛེས་ཤིང་མ་འཛིངས་པ་ཉིད་ཀྱི་འཆད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱང་སླ་བས་ལེགས་པ་སྟོན་པར་འགྱུར་བར་
གཟིགས་ནས་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་གཉིས་ཀྱི་མདོ་དང། བཅུ་གསུམ་གྱིས་རྒྱས་པར་བསྟན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལུས་རྣམ་པར་གཞག་པ་གསུངས་པ་ལས་རེ་ཞིག་སྤྱིར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་གང་གིས་གང་ཞིག་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་
ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ནི། །དངོས་པོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཡང་དག་བཤད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །གཞུང་གཙོ་བོར་བཟུང་བས་ལམ་དང་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་བཞི་དང་
ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཛད་པ་དང་བཅས་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་དང། ཇི་སྙེད་པའི་དོན་ཡང་དག་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ལམ་ཤེས་ཉིད། །དེ་ནས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད། །རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་རྟོགས་པ་
དང། རྩེ་མོར་ཕྱིན་དང་མཐར་གྱིས་པ། །སྐད་ཅིག་གཅིག་མངོན་རྫོགས་བྱང་ཆུབ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་དེ་རྣམ་བརྒྱད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། མ་ལུས་པའི་རྣམ་པ་མཐར་ཐུག་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་བ་དང་བཅས་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་
གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང། ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་གཟིགས་པའི་མཚན་ཉིད། མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་མ་བཞག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ལམ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང། གཞི་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྟོགས་

[005B] དེ་དག་གི་དོན་ཅིག་ཅར་བསྡུས་ཤིང་རྣམ་པར་སྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་དང་པོ་པ་དང། སྦྱོར་བ་དང། མཐོང་བ་དང། བསྒོམ་པའི་གནས་སྐབས་ཅན་
རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་དང། དེ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རང་གི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཅན་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་དང། ཆོས་རྣམ་པར་དཀར་བ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་རིམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་
རྫོགས་པའི་མཚན་ཉིད་མཉམ་པར་གནས་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གནས་སྐབས་ཅན་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་དང། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་
པའི་གནས་སྐབས་ཅན་སྐད་ཅིག་མས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཤིང། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་
བདག་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཉིད་དེ། མཚན་ཉིད་དང། ཐབས་དང། འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་བརྒྱད་དོ། །དེ་ལ་ཆོས་དུ་ཞིག་གི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་གདམས་ངག་དང། །ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་རྣམ་
བཞི་དང། །སྒྲུབ་པ་ཡི་ནི་རྟེན་གྱུར་པ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང། །དམིགས་པ་དག་དང་ཆེད་དག་དང། །གོ་ཆ་འཇུག་པའི་བྱ་བ་དང། །ཚོགས་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བཅས་རྣམས། །ཐུབ་པའི་རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་
ཏེ༑ གཞན་གྱི་དོན་དུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པའི་བདག་ཉིད་འདུན་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་དང། གདུལ་བྱ་རྣམས་དང་འཚམ་པའི་དོན་སྟོན་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་གདམས་པ་བཅུ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་

[006A]༄༅། །དང༑ གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཟུང་བ་མི་དམིགས་པ་དྲོ་བ་དང་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་དང། གང་ཟག་དང་སྐྱེས་བུའི་འཛིན་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་བཟོད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཡན་ལག་རྣམ་པ་བཞི་དང། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་
སུ་དག་པའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པའི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་བཅུ་གསུམ་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང། དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དམིགས་པར་བྱ་བ་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་གཅིག་པ་དང། གང་གི་
ཆེད་དུ་བྱ་བ་སེམས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་དང། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་བ་དྲུག་དང། ཐེག་པ་མཆོག་གི་ཡུལ་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་དགུ་དང་
དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྙིང་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་བཅུ་བདུན་དང། སྤང་བར་བྱ་བའི་དགྲ་རྣམས་ལས་ངེས་པར་རྒྱལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་དོན་ཅན་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དོ། །
དེ་དག་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཆོས་དུ་ཞིག་གིས་ལམ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། །མོག་མོག་པོར་བྱེད་ལ་སོགས་དང། །སློབ་མ་བསེ་རུའི་ལམ་གང་དང། །འདི་
དང་གཞན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་མཐོང་བའི་ལམ། །བྱེད་པ་དང་ནི་མོས་པ་དང། །བསྟོད་དང་བཀུར་དང་བསྔགས་པ་དང། །བསྔོ་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བླ་མེད་དག་སྒྲུབ་དང་ཤིན་ཏུ་དག་པ་ཞེས། །བྱ་བ་འདི་ནི་
སྒོམ་པའི་ལམ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཁས་རྣམས་ཀྱི། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ནི་དེ་འདྲར་བཤད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ང་རྒྱལ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མོག་མོག་པོར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང། གང་ཟག་གི་བདག་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་

[006B] གཟུང་བ་བདག་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་རྒྱལ་བའི་ལམ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལ་ཡང་རེ་ཞིག་འཚེ་བ་དང་ནད་ལ་སོགས་པ་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཚེ་འདིའི་ཡོན་ཏན་དང། སངས་རྒྱས་དང་མི་འབྲལ་ཞིང་དེས་དགོངས་པ་
མཛད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕ་རོལ་གྱི་ཕན་ཡོན་དང་ལྡན་པ་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་དང། ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ནས་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་པ་དང། མོས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་ཡང་དག་པར་མོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མོས་པ་ཡིད་ལ་
བྱེད་པ་བླ་ན་མེད་པ་དང། དེ་ལྟར་རང་གི་དོན་ཅན་གྱི་མོས་པ་རྣམས་ལ་བསྟོད་པ་དང། རང་གཞན་གཉིས་ཀའི་དོན་ཅན་གྱི་མོས་པ་རྣམས་ལ་བཀུར་བ་དང། གཞན་གྱི་དོན་ཅན་གྱི་མོས་པ་རྣམས་ལ་བསྔགས་པ་དང། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་
སུ་འཕེན་པ་བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བླ་ན་མེད་པ་དང། ཕ་རོལ་པོས་བྱས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཐོབ་པ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བླ་ན་མེད་པ་དང། ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོའི་འབྱུང་ཁུངས་སུ་གྱུར་པའི་དོན་གྱིས་སྒྲུབ་པ་དང་
ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚང་ཚིང་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དོན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དེ། ཡང་དག་པར་གོམས་པས་ཐོབ་པའི་ཡུལ་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཆོས་དུ་ཞིག་གིས་གཞི་ཐམས་
ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། །ཤེས་པས་སྲིད་ལ་མི་གནས་ཤིང། །སྙིང་རྗེས་ཞི་ལ་མི་གནས་དང། །ཐབས་མ་ཡིན་པས་རིང་བ་དང། ཐབས་ཀྱིས་རིང་བ་མ་ཡིན་ཉིད། །མི་མཐུན་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དག་དང། །སྦྱོར་དང་དེ་ཡི་མཉམ་ཉིད་དང། །ཉན་ཐོས་ལ་
སོགས་མཐོང་བའི་ལམ། །དེ་འདྲ་ཀུན་ཤེས་ཉིད་དུ་འདོད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པ་ལ་མཁས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཁོར་བ་ལ་མི་གནས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་རང་གི་ངང་གིས་གོམས་པ་གཉིས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་

[007A]༄༅། །པ་དེ་ལ་མི་གནས་པ་དང། མཚན་མར་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐབས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིང་བ་དང་མཚན་མར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐབས་མཁས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རིང་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་ཆོས་སུ་འཛིན་པ་དང་མ་བྲལ་བས་མི་མཐུན་པའི་
ཕྱོགས་དང། དེའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དང། གཞི་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་ཞེན་པའི་སྤྱོད་པ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱོར་བ་དང། དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་མཉམ་པ་ཉིད་དང་
བདེན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །དེ་དག་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཆོས་དུ་ཞིག་གིས་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། །རྣམ་པ་སྦྱོར་
བར་བཅས་རྣམས་དང། །ཡོན་ཏན་སྐྱོན་ནི་མཚན་ཉིད་བཅས། །ཐར་དང་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་དང། །སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །སྲིད་དང་ཞི་བ་མཉམ་ཉིད་དང། །ཞིང་དག་བླ་ན་མེད་པ་ནི། །ཐབས་ལ་མཁས་བཅས་གང་ཡིན་འདི། །རྣམ་
ཀུན་མངོན་རྫོགས་རྟོགས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་ཉིད་དང། ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང། སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་གནས་པ་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱོར་བ་རྟེན་དང་བཅས་པ་དང། བདུད་ཀྱི་མཐུ་བཅོམ་པ་
ལ་སོགས་པ་དེའི་ཕན་ཡོན་དང། ཧ་ཅང་མྱུར་ཆེས་པའི་སྤོབས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་སྐྱོན་དང། ཤེས་པ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མཚན་ཉིད་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་
ཆོས་བདེན་པ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས་དང། འཁོར་

[007B] ཞི་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དང། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཚོགས་བསྐྲུན་ཅིང་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ཡང་དག་པར་སྦྱངས་པ་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཞིང་དག་
པ་བླ་ན་མེད་པ་དང། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གཞན་གྱི་དོན་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཉིད་ཕྲིན་ལས་རང་བྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཐབས་མཁས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་དག་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་དུ་ཞིག་གིས་
རྩེ་མོ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེ་ན། །དེ་ཡི་རྟགས་དང་རྣམ་འཕེལ་དང། །བརྟན་དང་སེམས་ཀུན་གནས་པ་དང། །མཐོང་ཞེས་བྱ་དང་བསྒོམ་པ་ཞེས། །བྱ་བའི་ལམ་ནི་སོ་སོ་ལ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་བཞི་ཡི། །གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བཞི་དང་ནི། །བར་ཆད་མེད་པའི་
ཏིང་ངེ་འཛིན། །ལོག་པར་སྒྲུབ་དང་བཅས་པ་ནི། །རྩེ་མོ་མངོན་རྟོགས། ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྨི་ལམ་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟས་མཐོང་བས་དྲ་བར་གྱུར་པ་དེའི་རྟགས་ཉིད་དང། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སྐྱེ་བོས་སངས་རྒྱས་ལ་
མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཆེས་ལྷག་པའི་བསོད་ནམས་འཐོབ་པས་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་ཉིད་དང། མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཆོས་ལ་མོས་པ་མི་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་བཟོད་པར་གྱུར་པ་བརྟན་པ་ཉིད་དང། ཏིང་ངེ་
འཛིན་དུ་མས་སེམས་ཉེ་བར་གནས་ཤིང་བདེ་བ་ཐོབ་པས་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་སེམས་གནས་པ་ཉིད་དང། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་མཐོང་བའི་ལམ་ཉིད་དང། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་
བ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་ཉེ་བར་སྤོང་བ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཉིད་དང། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་མཚུངས་པར་གནས་པའི་སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པ་རབ་ཏུ་སེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་པ་དང་དོན་དམ་པའི་

[008A]༄༅། །བདེན་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ལམ་ཉིད་ཀྱིས་རྒོལ་བའི་ལོག་པར་རྟོག་པ་བཅུ་དྲུག་སེལ་བ་དང་བཅས་པའོ། །དེ་དག་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་དུ་ཞིག་གིས་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། མཐར་གྱིས་པ་རྣམ་
བཅུ༑ ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྦྱིན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བཟོད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། བསམ་གཏན་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། སངས་རྒྱས་དང། ཆོས་དང། དགེ་འདུན་དང། གཏོང་བ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ལྷ་རྗེས་
སུ་དྲན་པ་དང། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་བཅུ་གསུམ་མོ། །དེ་དག་ནི་མཐར་གྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་དུ་ཞིག་གིས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མངོན་རྫོགས་བྱང་
ཆུབ་པ། །མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པ་བཞི། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པ་དང། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང། མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང། གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟེ། མཚན་ཉིད་བཞིར་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་
མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའོ། །དེ་དག་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་དུ་ཞིག་གིས་ཆོས་སྐུ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། །ངོ་བོ་ཉིད་ལོངས་རྫོགས་བཅས་དང། །དེ་བཞིན་གཞན་ནི་སྤྲུལ་པ་སྟེ། ཆོས་སྐུ་
མཛད་པ་དང་བཅས་པ། །རྣམ་པ་བཞིར་ནི་ཡང་དག་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དག་ཅིང་ཟག་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དང། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་རབ་ཏུ་འབར་བའི་སྐུ་བསྟན་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མཐའ་དག་ལ་
རྣམ་པར་བརྩེ་བ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང། ཇི་ལྟར་འཚམ་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དག་གིས་མ་ལུས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་མཛད་པ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་

[008B] དེའི་ཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པར་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་རྣམས་ཞི་བའི་ལམ་ལ་འགོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཛད་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་
བྱ་བའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ་དུམ་བུ་དང་པོའོ།། །།ད་ནི་དངོས་པོ་སོ་སོའི་ཡན་
ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། །རེ་ཞིག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འབད་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ་བཤད་པར་བཞེད་ནས་གང་གིས་འགྲུབ་པའི་ཡན་ལག་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་རང་གི་ངོ་བོ་དམིགས་
པ་དང་བཅས་པ་གསུངས་པ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་ཕྱིར། །ཡང་དག་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བར་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་སྨོན་ལམ་གྱི་གྲོགས་ཅན་བསམ་པས་
སྨོན་པ་དང་སྦྱོར་བས་འཇུག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པའོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ཉིད་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནམ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ཡུལ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྣམ་པ་ཅན་འབྱུང་བ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་ན་
དེའི་མཚན་ཉིད་དུ་བརྟག་ཅེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་གཉེར་བ་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་བརྡ་སྦྱར་བར་ཟད་མོ། གཞན་དུ་འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུ་དང་གྲོགས་ཅན་ལ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་མིང་གིས་བཏགས་པར་བརྗོད་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་འགྲུབ་པ་ཇི་ལྟར་
འགྱུར། དེ་ལ་གང་འདོད་པའི་བདག་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་ནི་གང་ཡིན་ལ། གང་གི་དོན་དུ་འདོད་པ་གཞན་གྱི་དོན་དེ་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་དང་དེ་ནི་མདོ་བཞིན་དུ། །བསྡུས་དང་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྒྱལ་

[009A]༄༅། །བའི་ཡུམ་དག་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་དང། སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་སྦྱིན་པ་པོ་དང་ལེན་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཤེས་པར་
བྱ་བའི་དོན་ཅན་བྱང་ཆུབ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་དང། སེམས་ཅན་སེར་སྣ་ཅན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དགོད་པར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་བསླབ་
པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཅན་གཞན་གྱི་དོན་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་དུ་ཞིག་ཅེ་ན། བར་
སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་པ། །དེ་ཡང་ས་གསེར་ཟླ་བ་མེ། །གཏེར་དང་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་མཚོ། །རྡོ་རྗེ་རི་སྨན་བཤེས་གཉེན་དང། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཉི་མ་གླུ། །རྒྱལ་པོ་མཛོད་དང་ལམ་པོ་ཆེ། །བཞོན་པ་བཀོད་མའི་ཆུ་དང་ནི། །སྒྲ་
སྙན་ཆུ་བོ་སྤྲིན་རྣམས་ཀྱི། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སོ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ནི་ཆོས་དཀར་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིའི་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་འདུན་པ་དང་ལྡན་པས་ས་ལྟ་བུ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བསམ་པ་དང་ལྡན་པ་གསེར་བཟང་པོ་ལྟ་བུ་དང་
དགེ་བའི་ཆོས་མཐའ་དག་མངོན་པར་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཟླ་བ་ཚེས་པ་ལྟ་བུ་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་སྒྲིབ་པའི་བུད་ཤིང་སྲེག་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་མེ་ལྟ་བུ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཚིམ་
པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་གཏེར་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་དང། ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་གནས་ལྟ་བུ་དང། མི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཐོག་ཏུ་བབ་པས་མི་འཁྲུགས་པས་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་རྒྱ་མཚོ་

[009B] ཡིད་ཆེས་པ་བརྟན་པ་མི་ཕྱེད་པས་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་དང། དམིགས་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བས་མི་བསྐྱོད་པའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་དང་ལྡན་པ་རིའི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་དང། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ནད་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་
དང་ལྡན་པ་སྨན་གྱི་མཆོག་ལྟ་བུ་དང། གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་ཐབས་མཁས་པ་དང་ལྡན་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལྟ་བུ་དང། ཇི་ལྟར་སྨོན་པའི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་དང་ལྡན་པ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་
ལྟ་བུ་དང། གདུལ་བྱ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཉི་མ་ལྟ་བུ་དང། འགྲོ་བ་འདུན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་གླུ་དབྱངས་ལྟ་བུ་དང། ཇི་ལྟར་མཐུ་ཐོགས་པ་མེད་པར་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་
མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་དང། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མང་པོའི་མཛོད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་བང་མཛོད་ལྟ་བུ་དང། འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་གཤེགས་ཤིང་རྗེས་སུ་གཤེགས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ལམ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་དང། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་དུ་ཡང་མི་ལྟུང་བར་བདེ་བླག་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་དང་ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་པ་བཞོན་པ་ལྟ་བུ་དང། ཐོས་པ་དང་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་འཛིན་པས་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་གཟུངས་དང་
སྤོབས་པ་དང་ལྡན་པ་བཀོད་མའི་ཆུ་ལྟ་བུ་དང། ཐར་པ་འདོད་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་སྙན་པ་སྒྲོགས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དགའ་སྟོན་དང་ལྡན་པ་སྒྲ་སྙན་པ་ལྟ་བུ་དང། གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་དང་ལྡན་པ་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་ལྟ་བུ་དང། དགའ་
ལན་གྱི་གནས་ན་བཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་སྐུ་དང་ལྡན་པ་སྤྲིན་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་གསུམ་ནི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ལས་དང་པོ་པའི་སས་བསྡུས་སོ། །བཞི་པ་ནི་ས་དང་པོ་ལ་འཇུག་པའི་ལམ་གྱིས་

[010A]༄༅། །བསྡུས་སོ། །དའི་འོག་ཏུ་བཅུ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ས་བཅུས་བསྡུས་ཏེ། མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱ་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བཞི་དང་གཉིས་དང་གཉིས་ནི་ས་བརྒྱད་དང་དགུ་པ་དང་བཅུ་པས་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །
དེ་ལྟར་སེམས་དང་པོ་གསུམ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དུས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་པས་གང་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་དེས་འཕངས་པའི་ཆོ་ག་འགྲུབ་པ་དང། ཡོངས་སུ་བསྲུང་བ་དང། ཡོན་ཏན་མངོན་པར་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདོམས་པ་ནི་གདམས་
ངག་སྟེ། དེ་ཡང༑ སྒྲུབ་དང་བདེན་པ་རྣམས་དང་ནི། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་དཀོན་མཆོག་གསུམ། །མ་ཞེན་ཡོངས་སུ་མི་ངལ་དང། །ལམ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། །སྤྱན་ལྔ་དང་ནི་མངོན་ཤེས་ཀྱི། །ཡོན་ཏན་དྲུག་དང་མཐོང་ལམ་དང། །བསྒོམ་ཞེས་བྱ་བ་
གདམས་ངག་ནི། །བཅུ་ཡི་བདག་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་མི་དམིགས་པ་དང། རྟེན་དང་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་དང། མི་ལྡོག་པའི་རྐྱེན་དང། ཐེག་པ་
གཞན་གྱིས་མི་འགྲོ་བ་དང་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པར་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཐབས་དང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་གཞི་དང། དག་པ་དང་མཐར་ཐུག་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་རྣམས་དང་བདེན་པ་ལ་སོགས་པ་གྲངས་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
སེམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལས་མི་འདའ་བས་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདོམས་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་གཟུགས་
ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་རང་བཞིན་གཅིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་དང། ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྒྱུར་གྱུར་པ་དག་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་

[010B] འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཉམས་པ་དང་འཕེལ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་ནི་གཟུགས་
མེད་པ་ནས་མ་རིག་པ་སྐྱེ་བ་ཡང་མེད་འགག་པ་ཡང་མེད་སངས་རྒྱས་ཀྱང་མེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང། ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་དབེན་པས་བདག་ཉིད་དམ། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱི་
སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང། སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་དག་ཕན་ཚུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་མི་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པོ་ཞེས་སྟོན་པ་བདེན་པ་ལ་འདོམས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ལ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་དག་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་སུ་བྱེད་པའི་
ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པས་མི་སྦྱོར་བས་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང། དམིགས་པར་བྱེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང། ཆོས་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་གཞི་དང་
གཉེན་པོ་དང། རྣམ་པ་མཐའ་དག་གིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང། དགེ་འདུན་ལ་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དགྲ་བཅོམ་པ་མ་གཏོགས་པ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་བདུན་པོ་རང་སངས་རྒྱས་དང་ལྷན་ཅིག་བརྒྱད་
པོ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་གྲངས་ཉི་ཤུར་ཆད་པ་བང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཕགས་པ་སློབ་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་ལུང་འབོགས་པ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་འདོམས་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཉིད་
ཀྱིས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དོན་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་འགྱུར་བས་ཞེན་པའི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བསྟན་པའི་འདོམས་པ་དང། དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་ཏུ་གོམས་པ་བྱས་ཀྱང་འདོད་པའི་

[011A]༄༅། །དོན་མ་གྲུབ་ན་དངང་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བས་ཡོངས་སུ་ངལ་བ་མེད་པ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་ལ་རློམ་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པའི་གདམས་པ་དང། ཕྱོགས་བཅུ་ན་བཞུགས་པའི་སངས་
རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ལས་དོན་རེ་རེའི་ཕྱིར་ལམ་གྱི་ལུང་མ་ནོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆེར་འབད་པར་བྱ་དགོས་ན་སེམས་ཞུམ་པར་འགྱུར་བས་ལམ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ལ་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་བརླབ་པར་གདམས་པ་དང། དབང་པོ་ཉིད་ལས་དངོས་པོ་སོ་
སོར་ངེས་པ་ཤའི་སྤྱན་དང། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ལྷའི་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་དང། ཡོངས་སུ་དག་པའི་དབང་གིས་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྟོགས་པ་
ཆོས་ཀྱི་རང། ཤིན་ཏུ་དག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་རྣམས་དེ་བཞིན་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པོ་ཞེས་སློབ་པ་སྤྱན་ལྔ་ལ་གདམས་པ་དང། ཐམས་ཅད་དུ་སྤྲུལ་ཞིང་སྒྱུར་བ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་
པར་ཤེས་པ་དང། རབ་ཏུ་བསྐལ་པའི་སྒྲ་ཆེ་ཆུང་ཐམས་ཅད་ཐོས་པ་ལྷའི་རྣ་བ་དང། གཞན་གྱི་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང། རང་དང་གཞན་གྱི་ཚེ་རབས་སྔ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྔོན་གྱི་གནས་ཤེས་
པ་དང། གཟུགས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མཐོང་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བ་ལྷའི་མིག་དང། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་
ལ་གདམས་པ་དང། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་པ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཆོས་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པས་སྒྱུ་མ་མཁན་བཞིན་དུ་དེས་སྤང་བར་བྱ་བའི་

[011B] བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་ངོ་བོ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ལ་དམིགས་པ་ལ་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་དག་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་
གདགས་པར་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་མཚན་ཉིད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་གཞན་མེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་དེས་སྤང་བར་བྱ་བའི་གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་འདོམས་པ་སྟེ། འདི་ཙམ་ཁོ་ནས་དོན་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་ངེས་པར་
འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་སྐབས་སུ་གྲངས་ཉི་ཤུར་བརྗོད་པ་དེ་དག་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་གསུངས་པ། དབང་པོ་རྟུལ་དང་རྣོན་པོ་དག་དད་དང་མཐོང་ཐོབ་རིགས་ནས་རིགས། །བར་ཆད་གཅིག་བར་
སྐྱེས་ནས་དང། །བྱེད་དང་བྱེད་མིན་འོག་མིན་འགྲོ། །འཕར་གསུམ་སྲིད་རྩེའི་མཐར་ཐུག་འགྲོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཆགས་བཅོམ་མཐོང་བ་ཡི། །ཆོས་ལ་ཞི་ལུས་མངོན་སུམ་བྱེད། །བསེ་རུ་དང་ནི་ཉི་ཤུའོ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །རེ་ཞིག་དབང་པོའི་ཁྱད་པར་གྱིས་
ཞུགས་པ་ལ་ལེགས་པར་སྦྱངས་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་འདིར་འོངས་པ་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དང། ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་ལས་འདིར་འོངས་པ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་དབང་པོ་རྣོན་པོ་དང། ཐབས་མཁས་པ་མ་ཡིན་པས་ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་ལ་སོགས་
པར་སྐྱེ་བ་དང་དད་པས་མོས་པ་དང། ཐབས་ལ་མཁས་པས་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་མཐོང་བས་ཐོབ་པ་དང། འབྲས་བུ་དང་པོའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་རྒྱལ་པོ་དང་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པར་བརྒྱུད་དེ་སྐྱེ་བ་
མིའི་རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་དག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་སྐྱེ་བ་ལྷའི་རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་དང། འབྲས་བུ་གཉིས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཤིན་ཏུ་དག་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཚེ་གཅིག་གིས་

[012A]༄༅། །ཐོགས་པ་བར་ཆད་གཅིག་པ་དང། འབྲས་བུ་གསུམ་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ནས་འདི་དག་ཏུ་སྤྲུལ་པས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་བར་མ་དོར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང། འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་ཉིད་དུ་སྐྱེས་ནས་ལམ་ཡང་དག་
པར་བསྒྲུབ་པས་འཚང་རྒྱ་བ་ཉིད་སྐྱེས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང། བརྩོན་འགྲུས་འབར་བ་ཉིད་མངོན་པར་འབད་པའི་ཤུགས་དྲག་པོས་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང། སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱོན་ལ་འདའ་
ཞིང་ཚུལ་གཞན་པས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང། འདོད་པའི་རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་དོན་བྱས་ཤིང་གཟུགས་བདག་ཏུ་སྐྱེས་ནས་རབ་ཏུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་འོག་མིན་དུ་འགྲོ་བ་དང། བསམ་གཏན་དང་པོ་བསྒྲུབས་ཏེ། དེ་
ནས་འོག་མིན་དུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བ་འཕར་བ་དང། གཙང་མའི་རིས་དག་ཏུ་སྐྱེས་ནས་འོག་མིན་གྱི་བར་དུ་སྐྱེས་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཕྱེད་དུ་འཕར་བ་དང། ཚངས་རིས་ནས་འོག་མིན་གྱི་བར་དུ་རིམ་གྱིས་བསྐྱེད་ནས་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་བ་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་འཆི་འཕོ་བ་
དང༑ ཚངས་རིས་ནས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་མ་གཏོགས་པར་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་དུ་སྐྱེ་བ་སྲིད་རྩེའི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བ་དང། སྐྱེ་མཆེད་དང་པོ་ནས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་དུ་འགྲོ་ཞིང་སངས་རྒྱས་པ་གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་བཅོམ་པ་དང། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་
ཚོགས་མངོན་པར་བསགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང། ཐོད་རྒལ་གྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་འཚང་རྒྱ་བ་ཞི་བ་ལུས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དང། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཞིང་དག་ཏུ་
ཤེས་རབ་ཟབ་མོ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ཏེ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་བསེ་རུ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་གང་གདམས་པ་དག་ཐོས་བས་ནན་ཏན་དུ་བྱས་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཡན་ལག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་བཤད་པར་བཞེད་པས་རེ་ཞིག་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཆོས་གསུངས་པ། །

[012B] །རྒྱུ་དང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱོབ་པ་ཡིས། །དྲོད་སོགས་བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་དུ། །རྣམ་རྟོག་བཞི་པོ་ལྡན་བསྟེན་པ། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རྣམས། །ཉན་ཐོས་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་དང། །བཅས་པ་
དག་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་དང། བསླབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པས་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་
པ་ཐོབ་པས་དེའི་འོག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་པའི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གཟུང་བ་མི་དམིགས་པ་དྲོ་བར་གྱུར་པ་དང། དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཉིད་ཀྱི་གཟུང་བ་མི་དམིགས་པ་རྩེ་མོར་གྱུར་བ་དང། དེའི་
འོག་ཏུ་གང་ཟག་ཉིད་ལ་འཛིན་པ་མི་དམིགས་པ་བཟོད་པར་གྱུར་པ་དང། དེའི་འོག་ཏུ་སྐྱེས་བུ་ཉིད་ཀྱི་འཛིན་པ་མི་དམིགས་པ་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་འབྱུང་སྟེ། ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བའམ། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཆུང་དུ་དང་འབྲིང་
དང་ཆེན་པོ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང། ཆོས་སུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པ་དང། ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་རྟོགས་པའི་རྒྱུའི་ངོ་བོ་དང། དགེ་
བའི་བཤེས་གཉེན་དང་བཅས་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང། མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོ་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་
སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བསྡུས་པ་རྒྱུར་བརྟེན་ཅིང་འབྲས་བུར་ལྡན་པ་ཉིད་དེ་ཆོས་ལྔས་ཉན་ཐོས་དང་བསེ་རུ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི་ལུང་དག་ལས། དངོས་པོའི་མཚན་

[013A]༄༅། །ཉིད་ཀྱིས་བདེན་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་དང། བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་ཙམ་གྱི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པ་དང། རང་གི་ཐེག་པ་ཁོ་ན་རྟོགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་བ་དང། ཕྱི་དང་ནང་གི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་དང་
རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞི་དང་མི་ལྡན་པར་སྐྱེའོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་དག་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དག་གི་འབྲས་བུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་
ཅན་དུ་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་དང། དེ་ཁོ་ནར་ངོ་བོ་མེད་པ་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དང། མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་བདེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་
ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཡུལ་ཉིད་དུ་བྱེད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཐེག་པ་གཞན་བརྟེན་ནས་ནི་གང་དུ་ཡང་སུན་འབྱིན་པ་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་གཉིས་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་
བུ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་དག་པར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བདུན་གྱིས་འཆད་པར་མཛད་པ་ནི་རེ་ཞིག་དྲོ་བར་གྱུར་པའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་གསུངས་པ། །དམིགས་པ་མི་རྟག་ལ་སོགས་པ། །བདེན་པའི་རྟེན་ཅན་དེ་ཡི་ནི། །རྣམ་པ་མངོན་ཞེན་ལ་སོགས་འགོག་
ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་ཐོབ་པའི་རྒྱུ། །གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་འཇིག་གནས་བྲལ་དང། །གནས་དང་རྟགས་དང་བརྗོད་དུ་མེད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་དྲོད་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཡིན་
ནོ། །རྣམ་པ་ནི་བདེན་པ་དེ་དག་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་འགའ་ཡང་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་ཆུང་ངུར་བརྟགས་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་ཡང་དག་

[013B] ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཁོངས་སུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །འབྲིང་གི་དམིགས་པ་ནི་མོས་པ་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དག་གིས་གྲངས་བཞིན་དུ་
གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པ་དང། དགག་པ་མི་དམིགས་ཤིང་མི་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ནི་མིང་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུན་དང་མི་འདྲ་བ་དང་འདྲ་བར་འཇུག་པའི་ཐ་སྙད་དག་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བདེན་པ་རྣམས་ཀྱི་འཕེལ་བ་དང། འགྲིབ་པ་
མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་འབྲིང་དུ་བརྟག་པར་བྱའོ། །ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་ནི་གཟུགས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྡར་བཏགས་པ་ཐ་སྙད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ནི་དེ་དག་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་
ཆོས་གང་དུ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བདེན་པ་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་ཆེན་པོར་བརྟག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་མཆོག་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་འབྱུང་བའི་རི་ལྟས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། དྲོ་བར་གྱུར་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ།།
དེའི་འོག་ཏུ་རྩེ་མོར་གྱུར་པའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་གསུངས་པ། །གཟུགས་སོགས་མི་གནས་དེ་དག་ནི། །དེ་ཡི་ངོ་བོར་རང་བཞིན་མེད། །དེ་དག་གཅིག་གི་རང་བཞིན་གཅིག་དེ་མི་རྟག་སོགས་པར་མི་གནས། །དེ་རྣམས་དེ་ཡི་ངོ་བོས་སྟོང། །དེ་དག་གཅིག་གི་
རང་བཞིན་གཅིག་ཆོས་རྣམས་མི་འཛིན་གང་ཡིན་དང། །དེ་དག་མཚན་མར་མི་མཐོང་ཕྱིར། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཡོངས་རྟོགས་པ། །ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པར་རོ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །རྩེ་མོ་ཆུང་དུའི་དམིགས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་
བ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ནི་དེ་ཁོ་ནར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དག་ཕན་ཚུན་ངོ་བོ་གཅིག་མ་ཡིན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་

[014A]༄༅། །དེ་དག་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་མི་གནས་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་བདེན་པ་རྣམས་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་ཆུང་ངུར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །འབྲིང་གི་དམིགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་
ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དག་ཕན་ཚུན་བདག་ཉིད་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་བཀག་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་རང་གིར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །
དེའི་ཕྱིར་བདེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམས་ལ་བདག་གིར་བྱ་བས་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་འབྲིང་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོག་པ་དེ་དག་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་
པའི་མཚན་མར་མི་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པར་ངེས་པར་འབྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བདེན་པ་རྣམས་ལ་མཚན་མར་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་ཆེན་པོར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཀྱི་
རྩེ་མོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བཟོད་པར་གྱུར་པའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་གསུངས་པ། །གཟུགས་སོགས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཉིད། །དེ་མེད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད། །དེ་དག་སྐྱེ་མེད་ངེས་འབྱུང་མེད། །དག་དང་དེ་དག་མཚན་ཉིད་མེད། །དེ་ཡི་མཚན་
མར་མི་རྟེན་པས། །མོས་མིན་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །བཟོད་པ་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ནི་འཁྲུལ་པའི་
དོར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་བདེན་པ་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ངོ་བོར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་ཆུང་དུར་ངེས་པར་བྱའོ། །འབྲིང་གི་དམིགས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ཡང་

[014B] །རྣམ་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་ཁོ་ནས་ལུས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རྟོགས་པས་
གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་འབྲིང་དུ་ངེས་པར་བྱའོ། །ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉི་མི་འཐད་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་མེད་པའོ། །རྣམ་པ་ནི་རང་བཞིན་ཁོ་ནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མཚན་མ་
རྣམས་ཀྱི་རྟེན་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་མི་མོས་ཤིང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བདེན་པ་རྣམས་ལ་མཚན་མ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་ཆེན་པོར་ངེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཆེན་པོ་ལ་བཟོད་
པའི་ཕྱིར་ངན་འགྲོ་མེད་པས་བཟོད་པར་གྱུར་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་གསུངས་པ། །ཏིང་འཛིན་དེ་ཡི་བྱེད་པ་ཉིད། །ལུང་སྟོན་པ་དང་རློམ་པ་ཟད། །གསུམ་པོ་ཕན་ཚུན་ངོ་བོ་གཅིག་ཏིང་འཛིན་རྣམ་པར་
མི་རྟོག་པ། །དེ་ལྟར་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ནི། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཆོས་མཆོག་ཆུང་ངུའི་དམིགས་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། དཔའ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་པར་
བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ནི་རང་གི་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པ་དང། ཕ་རོལ་གྱི་སྐལ་བ་ཉིད་དང། ཕ་རོལ་གྱི་སྐལ་བ་ཉིད་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སྟོབས་ཉིད་ཀྱིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྣ་ཚོགས་པ་
བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་ཆུང་ངུར་རིག་པར་བྱའོ། །འབྲིང་གི་དམིགས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དང་ལྡན་པ་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་གསང་སྟེ་ལུང་སྟོན་པར་

[015A]༄༅། །མཛད་པའི་ཆོས་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་མི་འཐད་བས་རྣལ་འབྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་ལ་བདག་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའོ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རློམ་པ་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །
དེའི་ཕྱིར་བདེན་པ་རྣམས་ལ་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་རློམ་པར་མི་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་འབྲིང་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆེན་པོའི་དམིགས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། དོན་གསུམ་ཕན་ཚུན་ངོ་བོ་ཉིད་
གཅིག་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་གནས་ནས་དོན་གསུམ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཐབས་དམ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཆོས་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་མི་དམིགས་པའི་
མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་ཆེན་པོར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཐོག་མ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་བརྗོད་པར་རིགས་མོད། །ཁྱད་
པར་ཅན་གྱིས་ཆོས་བརྗོད་པས་ཐམས་ཅད་དུ་བརྗོད་པ་ནི་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་སྡེབ་པའི་ངོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་བ་དང་མི་སྤོང་བ་མ་གཏོགས་པ་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མེད་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་དང་ལྡན་པའི་སྡུག་བསྔལ་
ལ་སོགས་པའི་བདེན་པར་གཏོགས་པ་ཁོ་ན་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་
ལས་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུངས་པ། གཞི་དང་དེ་ཡི་གཉེན་པོ་ཡིས། །གཟུང་བར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་གཉིས། །རྨོངས་དང་ཕུང་སོགས་བྱེ་བྲག་གིས། །དེ་ནི་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །གཟུང་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་

[015B] གཉེན་པོ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྟེན་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ཡང་གྲངས་བཞིན་དུ་མ་རིག་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་དགུའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུངས་པ་
རྫས་དང་བཏགས་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི། །འཛིན་པའང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདོད། །རང་དབང་བདག་སོགས་ངོ་བོ་དང། །ཕུང་སོགས་བརྟེན་ལས་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དང། །སྐྱེས་བུ་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་
ཀྱིས་འཛིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་གཉིས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བདག་རང་དབང་ཅན་དང། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་དབང་དུ་བྱེད་པས་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུའོ། །དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གཞིའི་རྟེན་ཅན་དགུ་པོ་གང་ཞེ་ན། ལས་ཉིད་
དང༑ དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་དང། གང་གིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་དང། རྟག་པ་དང་ཆད་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་འཛིན་པ་མིང་དང་གཟུགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང། དེ་དག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་
དང་པོར་གྱུར་པ་མཐའ་གཉིས་ལ་ཆགས་པ་དང། མ་རིག་པ་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མི་ཤེས་པ་དང་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་རྣམ་པར་བྱང་བ་མི་ཤེས་པ་དང། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་
པའི་བར་གྱི་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་མི་གནས་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་དང། བདག་དང་སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་དང། རྣམ་པར་དག་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་མ་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་
ལ་གཟུང་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་སོ། །འདི་དག་ནི་དགག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཡན་ལག་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ན་སྦྱོར་བ་དང་དངོས་གཞི་དང་རྗེས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་མཚུངས་པར་གནས་པ་དང་ཉེ་བར་ལྡན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །

[016A]༄༅། །གཉེན་པོའི་རྟེན་ཅན་དགུ་པོ་གང་ཞེ་ན། རིགས་ཅན་རྣམས་བདེན་པ་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་ཕུང་པོ་ལྔ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་སྐྱེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བདག་ཉིད་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང། ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཆོས་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་
ས་བོན་རིགས་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྟེན་འབྲེལ་སྐྱེ་བ་དང། ཇི་ལྟར་རིགས་པའི་རང་བཞིན་དང་གློ་བུར་བའི་དྲི་མ་ལས་རྣམ་པར་དབེན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་མཐོང་བའི་ལམ་དང། བསམ་གཏན་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པའི་ལམ་དང། སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་མི་སློབ་པའི་ལམ་ལ་གཟུང་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་སོ། །འདི་དག་ཀྱང་
སྔ་མ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པས་ཡན་ལག་གཉིས་པ་ཉིད་ན་ཞེས་རིག་པར་བྱའོ། །གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་དགུ་པོ་གང་ཞེ་ན། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་དག་ལས་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་མེད་པས་དབང་དུ་གྱུར་པ་བདག་རང་དབང་ཅན་དང། ཕུང་པོ་ལ་ཟླ་གྲོགས་མེད་པ་
ཉིད་ཀྱིས་གཅིག་པུའི་བདག་ཉིད་དང། སྐྱེ་མཆེད་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྒོར་གྱུར་པ་རྒྱུའི་བདག་དང། ཁམས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་ལྟ་བ་པོ་ལ་སོགས་པའི་བདག་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྟེན་དང། ཞི་བ་
དང༑ རགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྟེན་དང། བདེ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་མཐོང་བའི་རྟེན་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་ཉིད་བསྒོམ་པའི་རྟེན་དང། ཡང་དག་པར་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་
བྱས་པའི་རྟེན་ལ་འཛིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་སོ། །འདི་དག་ཀྱང་སྔ་མ་ལྟ་བུའི་ཡན་ལག་གི་རྣམ་པས་གསུམ་པ་ཉིད་ནའོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱའོ། །སྐྱེས་བུ་བཏགས་པར་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་དགུ་པོ་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་དང། མིག་

[016B] གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ཁམས་རྣམས་དང། མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་
པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང། བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པའི་སྒོམ་པ་དང། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཕུལ་དུ་གྱུར་པ་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་དང། སྟོབས་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་མི་སློབ་པའི་ལམ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་སོ། །འདི་དག་ཀྱང་རྣམ་པ་སྔ་
མ་ལྟ་བུས་ཡན་ལག་བཞི་པ་དག་ནའོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྦྱར་བ་དང་མཐུན་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་སྔར་གསུངས་ནས་ཡང་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེའི་འོག་ཏུ་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་
བཅད་པ་གསུངས་པ། སེམས་མི་འགོང་བ་ཉིད་སོགས་ཀྱི། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་སོགས་སྟོན་བྱེད། །དེ་ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དོར་བ། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཡོངས་འཛིན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐབས་མཁས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སེམས་
ཡོངས་སུ་མི་འགོང་ཞིང་མི་སྐྲག་པ་ཉིད་དང། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དོར་བ་དང། བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་མཐའ་དག་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང། མི་
མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མཚན་མར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ཡོངས་སུ་དོར་བ་ནི་ནང་དང་ཕྱིའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཐོབ་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པར་
འགྱུར་ཞིང། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱང་རྟེན་ངེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་གསུངས་པ། རྟོགས་པ་ཡི་ནི་ཆོས་དྲུག་དང། །གཉེན་པོ་དང་ནི་སྤོང་བ་དང། །དེ་དག་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པ་དང། །ཤེས་རབ་སྙིང་བརྩེར་

[017A]༄༅། །བཅས་པ་དང། །སློབ་མ་ཐུན་མོང་མིན་ཉིད་དང། །གཞན་གྱི་དོན་གྱི་གོ་རིམས་དང། །ཡེ་ཤེས་རྩོལ་བ་མི་མངའ་བར། །འཇུག་པའི་རྟེན་ལ་རིགས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །རེ་ཞིག་གཞི་དང་གཉེན་པོ་དང། གང་ཟག་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་བརྟེན་པའི་
གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མངོན་པར་མི་དམིགས་པ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཡན་ལག་འཇིག་རྟེན་པའི་རྟོགས་པ་རྣམས་དང། དེའི་འོག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་རྟོགས་པ་དང། དེའི་རྒྱུན་ས་བདུན་གྱི་བར་དུ་རྟོགས་པ་བསྒོམ་པའི་ལམ་
དག་སྟེ་རྣམ་པ་དྲུག་གོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དེ་དག་སྐྱེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ས་བརྒྱད་པ་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གཉེན་པོ་ཡོངས་སུ་ཐོབ་པའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ས་དགུ་པ་ལ་དེ་ནི་མཐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་པ་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་སྤོང་བའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ས་བཅུ་
པ་ལ་གཉེན་པོ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པས་དེ་དག་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་མཐར་གཏུགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ས་དེ་དག་ལ་གོ་རིམས་ལྟར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་
འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་དང། དེ་དག་ཕུལ་དུ་གྱུར་པས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དང། རང་གི་རྫོགས་པ་གཞན་ལ་ཕན་གདགས་པར་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསམ་པ་ལ་
སོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གཞུག་པ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་ལ་འགོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་གོ་རིམས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ས་བཅུ་པ་ཁྱད་པར་
ལ་མཚན་མ་མེད་ཅིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བཅུ་གསུམ་གྱི་དེ་དག་གི་གཞིར་གྱུར་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་

[017B] །གལ་ཏེ་རིགས་དེ་ཉིད་ཐ་དད་པའམ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་བརྟག་ཅེ་ན། བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུངས་པ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དབྱེར་མེད་ཕྱིར། །རིགས་ནི་ཐ་དད་རུང་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །
ནམ་མཁའ་ལྟར་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་ཁྱབ་པར་གྱུར་པའི་རིགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟ་འགྲུབ་པའི་རྟེན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བརྗོད་ཅེ་ན། རྟེན་པའི་ཆོས་ཐ་དད་པ་ལ་
རྟེན་པའི་ལན་གསུངས་པ། རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས། །དེ་ཡི་དབྱེ་བ་ཡོངས་སུ་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །དཔེར་ན་འཇིམ་པ་གཅིག་ལས་མངོན་པར་གྲུབ་ཅིང་མེ་ལྕེ་གཅིག་གིས་སོ་བཏང་བའི་རྟེན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བརྟེན་པ་སྦྲང་རྩི་དང་ལི་ཁ་ར་ལ་
སོགས་པའི་སྣོད་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་དང། སྒྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྟེན་པ་དང་པོར་གཞག་གོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །རྟེན་དེ་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་
པ་གསུངས་པ། དམིགས་པ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ། །དེ་ཡང་དགེ་ལ་སོགས་པ་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་རྟོགས་པ་དང། །གང་དག་འཇིག་རྟེན་འདས་འདོད་དང། །ཟག་བཅས་ཟག་པ་མེད་ཆོས་དང། །གང་དག་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས། །
སློབ་མ་ཐུན་མོང་ཆོས་རྣམས་དང། །གང་དག་ཐུབ་པའི་ཐུན་མོང་མིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་སྒྲུབ་པ་པོས་དམིགས་པར་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ། སྤྱིར་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བླང་བར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་དགེ་བ་
དང༑ སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་མི་དགེ་བ་དང། གོམ་པ་འདོར་བ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ལས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དེ་དག་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་པའི་དབྱེ་བ་བཞི་ཉིད་ཀྱིས་བརྒྱད་དེ། བསམ་

[018A]༄༅། །གཏན་དང་ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང། ཡང་དག་པའི་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང། བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་
བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་ཟག་པ་མེད་པ་དང། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་འདུས་བྱས་དང། རག་ལས་པ་དེ་དག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་པ་དང། བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་སློབ་
མ་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་པ་དང། སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཏེ། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དམིགས་པར་བྱ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་གོ། །དམིགས་པ་དེ་དག་ལ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཅིའི་ཕྱིར་ཡིན་ཞེ་
ན༑ ཆེད་དུ་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་གསུངས་པ། སེམས་ཅན་ཀུན་མཆོག་ཉིད་སེམས་དང། །སྤངས་དང་རྟོགས་དང་གསུམ་པོ་ལ། །ཆེན་པོ་གསུམ་གྱིས་རང་འབྱུང་གི། །ཆེད་དུ་བྱ་བ་འདི་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་དང་སྡེ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་མཆོག་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་སེམས་པ་ཆེན་པོ་དང། ལྟ་བའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤངས་ཏེ། མཚན་མ་མེད་པ་སྤོང་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་ཡང་དག་པར་མཁྱེན་པ་རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དེ། རང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ནི་ཆེན་པོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དོན་དུ་འཇུག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ད་ནི་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་བཤད་པར་བཞེད་དེ། སྤྱིར་
དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་བཞི་པོ་རེ་རེ་ཞིང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་རྟེན་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ལས་དང་པོ་པ། སྦྱོར་བ་དང། མཐོང་བ་དང། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་གོ་ཆ་དང། འཇུག་

[018B] ཚོགས་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བ་བཞི་ལས་རེ་ཞིག་བསམ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཉིད་བདག་ཉིད་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་གསུངས་པ། དེ་དག་སོ་སོར་སྦྱིན་ལ་སོགས། །རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་བསྡུས་པ་ཡིས། །གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་ཏེ། །དྲུག་ཚན་དྲུག་གིས་
གང་ཡིན་བཤད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་ན་འབྲས་བུ་སེམས་ཅན་ལ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱིན་པའི་སྦྱིན་པ་དང། ཐེག་པ་དམན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྤོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་མི་སྐྲག་པ་ལ་
སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཟོད་པ་དང། མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པས་སྤྲོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བརྩོན་འགྲུས་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་བསྔོ་བས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་བསམ་གཏན་དང། སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་གསུམ་དུ་མི་དམིགས་པའི་བདག་
ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་དང། བཟོད་པ་སྒོམ་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་དང། བསམ་གཏན་ལ་སྙོམས་པར་འཇོག་པ་དང། ཤེས་རབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རེ་རེ་ཞིང་
སོ་སོར་རྣམ་པ་དྲུག་དྲུག་ཏུ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་རྣམས་དྲུག་ཚན་དྲུག་གིས་རིགས་མཐུན་པ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་ཏུ་བསྡུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚོན་ཆ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ཡིན་ནོ། །
དེ་ལྟར་གོ་བགོས་ནས་འཇུག་པར་བྱ་དགོས་པས་དེའི་རྗེས་ལ་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རང་བཞིན་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་གསུངས་པ། བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་སྦྱིན་སོགས་དང། །ལམ་དང་བྱམས་ལ་སོགས་པ་དང། །དམིགས་པ་མེད་དང་ལྡན་པ་དང་
འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་དང། །ཆེད་དུ་བྱ་དང་མངོན་ཤེས་དྲུག་རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་ཚུལ་ལ་ནི། །འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་ཐེག་ཆེན་ལ། འཛེག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལས་བཟློག་སྟེ་བསྟན་པར་བྱེད་པ་

[019A]༄༅། །བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པ་དང། ལེགས་པར་བསགས་པས་ཐོབ་པ་མཐོང་བ་དང། བསྒོམ་པ་དང། ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་དང་
དེར་མ་ཆུད་པ་ལ་བྱམས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་དང་དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ཚད་མེད་པ་དང། ངེས་སྤང་བར་བྱ་བ་མངོན་པར་ཆགས་པ་འགོག་པ་མི་དམིགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང། ཇི་ལྟར་མི་དམིགས་པ་ཉིད་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་དང། ཚུལ་དེ་ཉིད་
ཀྱིས་རང་གི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་གསུམ་སྒྲུབ་པ་དང། གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དབང་གིས་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་སྐྱེད་པ་དང། དེ་དག་དང་ལྡན་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་དྲག་ཏུ་སྤྲོས་པས་འཇུག་པ་སྟེ། ཡུལ་དེ་དག་ལ་སྦྱོར་བ་ཉེ་བར་གནས་པའི་མཚན་
ཉིད་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉེ་བར་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མཐའ་དག་གནོན་ཅིང་འཛེག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་འཇུག་པའི་བསྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་དགུའོ། །དེ་ལྟར་འཇུག་པས་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་ན་ཚོགས་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་མ་ཞུམ་ཞིང་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་
པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་གསུངས་པ། །བརྩེ་དང་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་དྲུག་ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་བཅས་པ་དང། ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་གང་དང། ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་ཡིན་དང། །ཡེ་ཤེས་དང་ནི་བསོད་ནམས་དང། །ལམ་དང་གཟུངས་དང་ས་བཅུ་
དང། །གཉེན་པོའི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཡི། །རིམ་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་པ་རྣམས་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་གྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྒྲུབ་
པ་དང། གཞན་གྱི་དོན་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ཞི་གནས་དང། གང་གི་དོན་དུ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པར་གནས་པ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ལྷག་མཐོང་དང། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐར་མི་གནས་པ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་

[019B] སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པ་ཡེ་ཤེས་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་མས་རྣམ་པར་བརྩེ་བའི་བསོད་ནམས་དང། བགྲོད་པར་བྱ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞུགས་པ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་
ལམ་དང། ལེགས་པའི་ལམ་ལས་མི་ཉམས་པར་འཛིན་པ་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུངས་དང། དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་བ་ས་བཅུ་དང། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་སྤང་བྱ་རབ་ཏུ་འཇིལ་བ་གཉེན་པོའི་ཚོགས་རྣམས་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་
ཕྱོགས་ཀྱི་དཔུང་རྣམ་པར་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་རང་གི་སྡེ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པ་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་མཐའ་དག་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་བཅུ་བདུན་ནོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་སྟོང་པ་ཉི་ཤུའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཉི་ཤུ་སྟེ་
ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ནང་གི་ཆོས་ཀྱིས་དབེན་པས་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང། ཕྱི་རོལ་གྱིས་དབེན་པས་གཉིས་ཀས་སྟོང་པ་ཉིད་དང། སྟོང་པའི་དངོས་པོས་དབེན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང། ཕྱོགས་ཀྱིས་དབེན་པས་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མྱ་ངན་ལས་
འདས་པའི་ལམ་གྱིས་དབེན་པས་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པས་དབེན་པས་འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང། ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་དབེན་པས་འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆ་གཉིས་ཀྱིས་དབེན་པས་མཐའ་ལས་
འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། འཁོར་བའི་སྔོན་དང་ཕྱི་མས་དབེན་པས་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་རྣམ་པར་སྤངས་བ་མེད་པས་དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། རང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པས་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་
གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབེན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བདེན་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་དབེན་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང། འདས་པ་ལ་སོགས་པས་དབེན་པས་མི་དམིགས་

[020A]༄༅། །པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབེན་པས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང། ལྡན་པ་མ་ཡིན་པས་དབེན་པས་དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། ནམ་མཁའ་དབེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། ཐམས་ཅད་རང་གི་
ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་དབེན་པས་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། ཆོས་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་དབེན་པས་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཡིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སའི་ཚོགས་ལ་ཆོས་གང་དག་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པས་མངོན་པར་ཐོབ་ཅིང་རབ་ཏུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་འགྱུར་བ་
གང་ཡིན་པ་དེ་དག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་གསུངས་པ་ལས་རེ་ཞིག་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཙོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ས་དང་པོ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་གསུངས་པ། ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་རྣམ་བཅུ་ཡིས། །ས་ནི་དང་པོ་ཐོབ་འགྱུར་
ཏེ༑ །བསམ་དང་ཕན་པའི་དངོས་ཉིད་དང། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་མཉམ་ཉིད། །གཏོང་དང་བཤེས་གཉེན་སྟོང་པ་དང། །དམ་ཆོས་དམིགས་པ་ཚོལ་བ་དང། །རྟག་ཏུ་ངེས་འབྱུང་སེམས་ཉིད་དང། །སངས་རྒྱས་སྐུར་འདོད་དགའ་བ་དང། །ཆོས་
སྟོན་པ་དང་བདེན་པ་ཡི། །ཚིག་ནི་བཅུ་པ་ཡིན་པར་འདོད། །འདི་དག་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པས། །ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞི་ཐམས་ཅད་ལ་གྱ་གྱུ་མེད་ཅིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་བསམ་པ་ཉིད་དང། རང་
དང་གཞན་གྱི་དགོས་པ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་ཞིང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕན་པ་ཉིད་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པར་བྱམས་ཤིང་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྦྱིན་པར་འདོད་པས་ཚད་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་མཉམ་པ་ཉིད་དང། བདོག་
པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་ཞིང་འཁོར་གསུམ་དུ་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་བསྐུལ་ཞིང་འཇོག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ཅིང་ཚུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མགུ་བར་བྱེད་པ་དང། ཐེག་པ་གསུམ་དུ་གཏོགས་པའི་

[020B] ཁྱིམ་གནས་པ་ན་མངོན་པར་མི་དགའ་ཞིང་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་སྒྲུབ་པར་འདོད་ཅིང་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མི་
འབྲལ་བ་དང། ཐོག་མ་དང་བར་དང་ཐ་མར་དགེ་བ་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་ཅིང་ང་རྒྱལ་མེད་པ་དང། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་མི་བསླུ་བ་བདེན་པའི་ཚིག་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་བཅུ་ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་
ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཁོ་ནས་ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་ཅིང་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཙོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ས་གཉིས་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་གསུངས་པ། །ཚུལ་ཁྲིམས་བྱས་པ་གཟོ་དང་བཟོད། །
རབ་ཏུ་དགའ་དང་སྙིང་བརྩེ་ཆེ། །བཀུར་སྟི་བླ་མ་ལ་གུས་ཉན། །བརྒྱད་པ་སྦྱིན་ལ་སོགས་ལ་བརྩོན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཉེས་པ་སྤྱོད་པ་ལས་ཡང་དག་པར་ལྡོག་ཅིང་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གེགས་སུ་གྱུར་པའི་ཆོས་རྣམས་སྤོང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་
གཞན་གྱིས་ཕན་བཏགས་པའི་དྲིན་ཆུང་ངུ་ཡང་གཟོ་ཞིང་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་དོན་ཆེན་པོས་ལན་ལྡོན་པ་དང་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་བཟོད་ཅིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མ་བྲལ་བ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པ་ལ་འགྱོད་པ་མེད་ཅིང་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་འགོད་པར་སྤྲོ་བས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་ཤིང་རེ་རེའི་ཕྱིར་ཡང་དམྱལ་བར་གནས་པས་མི་སྐྱོ་བ་སྙིང་བརྩེ་བ་ཆེན་པོ་དང། ལུས་ཅན་མ་ལུས་པ་ལ་དགའ་བ་བྱེད་ཅིང་དམ་པ་རྣམས་ལ་བསྐུར་སྟི་དང་རིམ་གྲོ་བྱེད་
པ་དང། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སྟོན་པའི་འདུ་ཤེས་འཇོག་ཅིང་དེས་བསྟན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་དང། གཞན་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་པས་ལས་གཞན་མི་བྱེད་ཅིང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྒྲུབ་པ་ལ་རབ་ཏུ་སྤྲོ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་བརྒྱད་

[021A]༄༅། །སྔ་མ་ལྟ་བུ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ས་གཉིས་པ་དྲི་མ་མེད་པ་འཐོབ་ཅིང་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཙོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ས་གསུམ་པའི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་གསུངས་པ། ཐོས་
པས་མི་ངོམས་ཉིད་དང་ནི། །ཟང་ཟིང་མེད་པར་ཆོས་སྦྱིན་དང། །སངས་རྒྱས་ཞིང་ཀུན་སྦྱོང་བ་དང། །འཁོར་བས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་དང། །ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ། །རློམ་མེད་བདག་ཉིད་དེ་རྣམ་ལྔ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པ་རྣམས་ཀྱིས་
ཆོག་མི་ཤེས་ཤིང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། ཕྱོགས་བཅུ་དག་ཏུ་གང་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་གཟུང་བར་སེམས་པ་དང། རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་ལྟ་བས་དམ་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྟོན་ཅིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་ཡང་རེ་བ་མི་བྱེད་པ་དང། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་
དགེ་བའི་རྩ་བ་སྒྲུབ་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྣོད་དང་བཅུད་ཀུན་ཏུ་སྦྱོང་བ་དང། ཕན་བཏགས་པ་ལ་གནོད་པའི་ལན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པས་ཡིད་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་བཟོད་པ་དང། རང་དང་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མི་བྱེད་ཅིང་ཉན་ཐོས་
དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེམས་སྤོང་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ལྔས་རློམ་པར་མི་བྱེད་ཅིང་སྔ་མ་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྦྱང་པས་ས་གསུམ་པ་འོད་བྱེད་པ་རྟོགས་ཤིང་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཙོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ས་བཞི་པའི་ཡོངས་
སུ་སྦྱོང་བ་གསུངས་པ། ནགས་གནས་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་དང། སྦྱངས་པ་ཡང་དག་སྡོམ་བརྟེན་དང། །བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་དང། །འདོད་པ་རྣམས་ལ་སྨོད་པ་དང། །མྱ་ངན་འདས་དང་བདོག་ཀུན་གཏོང། །མི་ཞུམ་པ་དང་ལྟ་བ་མེད། །ཅེས་
བྱ་བའོ། །དགོན་པར་གནས་ཤིང་ཐེག་པ་དམན་པའི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པས་དབེན་པར་གནས་པ་དང། རྙེད་པ་མ་རྙེད་པ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་མེད་ཅིང་རང་གི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་མི་ཚོལ་བ་དང། རྙེད་པ་ཐོབ་པས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་མེད་ཅིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་

[021B] ཡང་དག་པར་སྡོམ་པའི་རྟེན་བསོད་སྙོམས་པ་ཉིད་དང། སྟན་གཅིག་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ཞིང་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་རྟོགས་པའི་བཟོད་པ་དང་བཅས་པ་དང། གང་བླངས་པ་ཉིད་ཀྱི་བསླབ་པ་སྲོག་ལ་སོགས་
པའི་ཕྱིར་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ཞིང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་ལྟ་བས་སྨོད་ཅིང་ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་འདོད་པའི་སེམས་མི་སྐྱེད་པ་དང། གདུལ་བྱ་དང་འཚམ་བར་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པ་ལ་གཞོལ་ཞིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་དང། བདོག་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ཉེ་བར་མི་འཛིན་ཅིང་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང། དགེ་བ་སྒྲུབ་པ་ལ་སེམས་ཞུམ་པ་མེད་ཅིང་ཡུལ་དག་ལ་ཉེ་བར་མི་གནས་པ་དང། དངོས་པོ་རྣམས་
ལ་མངོན་པར་ཆགས་པས་ལྟ་བ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ཆོས་བཅུས་སྔ་མ་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པས་ས་བཞི་པ་འོད་འཕྲོ་བ་ཅན་གནོན་ཅིང་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ས་ལྔ་
པའི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་གསུངས་པ། འདྲིས་དང་ཁྱིམ་ལ་འཁྲེན་པ་དང། །འདུ་འཛིར་གྱུར་པའི་གནས་དང་ནི། །བདག་བསྟོད་གཞན་ལ་བརྙས་པ་དང། །མི་དགེའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་དང། །རློམ་པས་ཁེངས་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བློ་ངན་དང་ནི་ཉོན་མོངས་
བཟོད། །བཅུ་པོ་འདི་ནི་རྣམ་སྤངས་ན། །ས་ལྔ་པ་ནི་ཡང་དག་འཐོབ། །ཅེས་བྱ་བའོ། །རྙེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་དགེ་སློང་མ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲིས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་བརྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་མངོན་པར་ལེན་པ་དང། གཞན་ལ་དད་པ་ཅན་གྱི་ཁྱིམ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་
མི་བྱེད་ཅིང་སྦྱིན་བདག་ལས་རྙེད་པ་ཐོབ་པ་ལ་ཕྲག་དོག་མི་བྱེད་པ་དང། གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པར་འདུ་འཛིས་རྣམ་པར་མི་གཡེང་ཞིང་གང་དུ་ཐེག་པ་དམན་པའི་གཏམ་དང་སེམས་འབྱུང་བར་མི་གནས་པ་དང་བདག་ཉིད་བསྔགས་པ་མི་བརྗོད་ཅིང་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་

[022A]༄༅། །མི་མཐོང་བ་དང། གཞན་ལ་སྨོད་པ་སྤོང་ཞིང་ཕྱིའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་དང། མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་སྤོང་ཞིང་དགེ་བ་བཅུ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་དང། ཐོས་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པས་ང་རྒྱལ་དུ་མི་བྱེད་ཅིང་ལྷག་པར་
རློམ་པའི་ཆོས་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་དང། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་བཟློག་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤོང་ཞིང་དངོས་པོར་དམིགས་པ་འདོར་བ་དང། ལོག་པར་ལྟ་བའི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་སྤོང་ཞིང་ཐེ་ཚོམ་དང་ཡིད་གཉིས་སུ་མི་འགྱུར་བ་དང། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལ་
ཕྱོགས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་བཅུས་སྔ་མ་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པས་ས་ལྔ་པ་སྦྱང་དཀའ་བ་གནོན་ཅིང་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་
ས་དྲུག་པའི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་གསུངས་པ། སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་བརྩོན་འགྲུས། །བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་ཡོངས་རྫོགས་པས། །སློབ་མ་དང་ནི་བསེ་རུ་ལ། །དགའ་དང་སྐྲག་པའི་སེམས་སྤངས་དང། །བསླངས་ན་མི་ཞུམ་བདོག་པ་ཀུན། །བཏང་ཡང་
མི་དགའ་མེད་པ་དང། །དབུལ་ཡང་སློང་བ་མི་སྤོང་བས། །ས་ནི་དྲུག་པ་ཡང་དག་འཐོབ། །ཅེས་བྱ་བའོ། །སྔར་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་སྦྱིན་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་པ་ཉིད་དང། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཉན་
ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་མངོན་པ་དགའ་བ་མི་སྐྱེད་པ་དང། ངོ་བོ་ཉིད་དམིགས་པར་བྱ་བས་དབེན་པའི་དོན་ལ་སྐྲག་པར་མི་བྱེད་པ་དང། ཐོག་མར་སློང་བ་པོའི་སྐྱེ་བོས་འགའ་ཞིག་བསླངས་ནས་སེར་སྣས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཞུམ་པ་མེད་པ་དང། བར་དུ་
བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ངང་གིས་གཏོང་བར་ཞུགས་ཏེ་མི་དགའ་བ་མེད་པ་དང། མཐར་བཏང་བས་བཀྲེན་པར་གྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཡང་སློབ་པ་པོའི་སྐྱེ་བོ་ཐོབ་པ་མེད་པར་དོར་བ་སྤོང་བ་ཉིད་དེ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་སྔ་མ་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པས་ས་དྲུག་པ་མངོན་དུ་

[022B] །དེའི་འོག་ཏུ་ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཙོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ས་བདུན་པའི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་གསུངས་པ། །བདག་དང་སེམས་ཅན་འཛིན་པ་དང། །སྲོག་དང་གང་ཟག་ཆད་རྟག་དང། །མཚན་མ་རྒྱུ་དང་
ཕུང་པོ་དང། །ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དག་དང་ནི། །ཁམས་གསུམ་པ་ལ་གནས་དང་ཆགས། །སེམས་ནི་ཀུན་ཏུ་ཞུམ་པ་དང། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ། །དེར་ལྟ་བ་ཡི་མངོན་ཞེན་དང། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྩོད་པ་དང། །དེ་དང་འགལ་བའི་ཉེས་
པ་ནི༑ །ཉི་ཤུ་གང་ལ་རྣམ་ཆད་པ། །དེ་ཡིས་ས་ནི་བདུན་པ་འཐོབ། །ཅེས་བྱ་བའོ། །ངའོ་ཞེས་བྱེད་པ་པོའི་གཞིར་གྱུར་པ་བདག་དང། །འཕྲོ་ཞིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སེམས་ཅན་དང། སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རིགས་རྫོགས་པ་སྲོག་དང། འགྲོ་བར་ཡང་དང་
ཡང་དུ་གནས་པའི་རྟེན་གང་ཟག་དང། མངོན་པར་བྱུང་བའི་རྒྱུན་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཆད་པ་དང། རང་བཞིན་གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་རྟག་པར་འཛིན་པ་དང། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་དོར་བར་བྱ་བ་དང། ཅིག་ཤོས་སུ་མཚན་མར་འཛིན་
པ་དང། རིགས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱུར་འཛིན་པ་དང། མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཆོས་ཕུང་པོ་ཉིད་དུ་བདེན་པར་འཛིན་པ་དང། རྒྱུའི་རྟེན་ཁམས་དག་ཏུ་བདེན་པར་འཛིན་པ་དང། རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་བདེན་པར་འཛིན་པ་དང་
ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལ་བདེན་པར་འཛིན་པ་ཁམས་གསུམ་པ་ལ་གནས་པ་དང། དེ་ལ་བླང་བ་དང་དོར་བར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཆགས་པ་དང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མི་ཐོབ་པར་འཛིན་པ་སེམས་ཀུན་ཏུ་ཞུམ་པ་དང། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་ལྟ་བ་དང། གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དམ་པའི་ཆོས་སུ་ལྟ་བ་དང། སྐྱེས་བུ་ཟུང་བཞི་པོ་དགེ་འདུན་དུ་ལྟ་བ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ཉིད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་སུ་ལྟ་བ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་

[023A]༄༅། །ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་རྩོད་པ་དང། དངོས་པོར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དང་འགལ་བའི་ཉེས་པ་སྟེ། སྤང་བར་བྱ་བ་ཉི་ཤུ་པོ་དེ་ཡང་དག་པར་སྤངས་ཏེ། སྔ་མ་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པས་ས་བདུན་པ་རིང་དུ་སོང་བ་ཐོབ་ཅིང་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་
ཡིན་ནོ། །དེ་དག་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་གང་དག་ཅིག་ཡིན་ཞེ་ན། གྲངས་ཇི་ལྟ་བས་གཉེན་པོ་རྒྱས་པར་གསུངས་པ། རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ཤེས་པ་དང། །འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་ཉིད་དང། །སྙིང་རྗེ་དང་ནི་རློམ་མེད་དང། །ཆོས་མཉམ་ཉིད་དང་ཚུལ་གཅིག་
ཤེས༑ །མི་སྐྱེ་བ་དང་བཟོད་ཤེས་དང། །ཆོས་རྣམས་རྣམས་པ་གཅིག་ཏུ་སྟོན། །རྟོག་པ་ཀུན་ཏུ་འཇོམས་པ་དང། །འདུ་ཤེས་ལྟ་དང་ཉོན་མོངས་སྤོང། །ཞི་གནས་ངེས་པར་སེམས་པ་དང། །ལྷག་མཐོང་ལ་ནི་མཁས་པ་དང། །སེམས་དུལ་བ་དང་ཐམས་ཅད་
ལ༑ །ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། །ཆགས་པའི་ས་མིན་གང་འདོད་པར། །ཞིང་གཞན་དུ་ནི་མཉམ་འགྲོ་དང། །ཀུན་ཏུ་བདག་གི་ངོ་བོ་ནི། །སྟོན་པ་ཉིད་དང་ཉི་ཤུའོ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་རང་དབང་དུ་བྱེད་པར་གྱུར་པའི་བདག་གིས་
དབེན་པར་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་ངོ་བོས་དབེན་པ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། རྒྱུས་རྣམ་པར་དབེན་པ་མཚན་མ་མེད་པ་དང། འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དབེན་པ་སྨོན་པ་མེད་པ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་དང། ལེན་པ་པོ་དང་སྦྱིན་པ་
པོ་དང་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པ་དང། སྐྱེ་བོ་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་ལ་རང་དང་མཚུངས་པའི་སྙིང་བརྩེ་བ་དང། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་པ་མེད་པའི་རློམ་པ་མེད་པ་དང། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་
ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མཉམ་པ་ཉིད་དང། ཐེག་པ་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་རྟོགས་པ་དང། གདོད་མ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་མི་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མི་སྐྲག་པའི་

[023B] ཤེས་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཆོས་བསྟན་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གཅིག་ཏུ་སྟོན་པ་དང། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པ་
དང༑ །མཚན་མར་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སྤོང་ཞིང་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བ་ལྔ་འདོར་བ་དང། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སེལ་བ་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་རྩེ་གཅིག་པའི་ཞི་གནས་དང། ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་
ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པས་ལྷག་མ་ཐོང་ལ་མཁས་པ་དང། འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པས་སེམས་དུལ་བ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། རྟེན་དང་གཞི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཆགས་པའི་གནས་མ་ཡིན་པ་
དང༑ ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཞན་དུ་ཅིག་ཅར་མཉམ་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཆོས་སྟོན་པ་དང། གདུལ་བྱ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བདག་གི་ལུས་རབ་ཏུ་བསྟན་ནས་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་འགལ་བའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་སྟེ། མི་དམིགས་པའི་
མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིས་ཉི་ཤུ་ཉིད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཙོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ས་བརྒྱད་པའི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་གསུངས་པ། སེམས་ཅན་ཀུན་ཡིད་ཤེས་པ་དང། །མངོན་པར་ཤེས་པས་རྩེ་བ་དང། །སངས་རྒྱས་ཞིང་བཟང་བསྒྲུབ་པ་
དང༑ །ཡོངས་སུ་བརྟག་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བསྟེན། །དབང་པོ་ཤེས་དང་རྒྱལ་བ་ཡི། །ཞིང་སྦྱོང་སྒྱུ་མ་ལྟར་གནས་དང། །བསམས་བཞིན་སྲེད་པ་ལེན་པ་དང། །ལས་ནི་རྣམ་པ་འདི་བརྒྱད་བཤད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །སེམས་གཅིག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་རྩེ་ཞིང་དེ་དག་གི་འདུ་ཤེས་མི་འགྱུར་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྟེན་གསེར་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་ཡོངས་སུ་སྒྱུར་བའི་འབྱོར་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་

[024A]༄༅། །གཏོང་ཡང་དེས་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་པ་དང། སེམས་ཅན་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པས་སངས་རྒྱས་བསྟེན་ཅིང་ཆོས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བ་དང། ལྷའི་མིག་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་ཅིང་སྟོབས་བཅུ་ལ་གནས་
པས༑ སེམས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཤེས་པ་དང། རྒྱལ་བའི་ཞིང་རྟེན་པ་མི་དལ་བ་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་ཞིང་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་རྗེས་སུ་དག་པ་བྱེད་པ་དང། ཐམས་ཅད་དུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གནས་ཤིང་དེ་དག་གི་དོན་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་
སྒྲུབ་ཀྱང་ཡིད་ཉེ་བར་མི་སྦྱོར་བ་དང། བློ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་རང་དབང་དུ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བའི་ལུས་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ལས་རྣམ་པ་བརྒྱད་སྔ་མ་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པས་ས་བརྒྱད་པ་མི་གཡོ་བ་འཐོབ་ཅིང་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་
ནོ༑ །དེའི་འོག་ཏུ་སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཙོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ས་དགུ་པའི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་གསུངས་པ། སྨོན་ལམ་དག་ནི་མཐའ་ཡས་དང། །ལྷ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཤེས་དང། །སྤོབས་པ་ཆུ་བོ་ལྟ་བུ་དང། །མངལ་དུ་འཇུག་པ་མཆོག་དང་ནི། །
རིགས་དང་རུས་དང་ཆོ་འབྲང་དང། །འཁོར་དང་སྐྱེ་བ་དག་དང་ནི། །ངེས་འབྱུང་བྱང་ཆུབ་ཤིང་རྣམས་དང། །ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལེགས་པར་རྫོགས་པས་ཇི་ལྟར་བསམས་པ་འགྲུབ་པའི་སྨོན་ལམ་
མཐའ་ཡས་པ་དང། དེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པས་ལྷ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐད་ཤེས་པ་དང། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པས་སྤོབས་པ་བཀོད་པའི་ཆུ་བོ་ལྟར་ཟད་མི་ཤེས་པ་དང། ཐབས་ཀྱི་
བསྔགས་པའི་མངལ་དུ་འཇུག་པའམ་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་དང། རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་དང། ཉི་མ་ལ་སོགས་པའི་རུས་དང། ཕ་དང་མའི་བདུན་བརྒྱུད་ལེགས་པར་འབྲེལ་པའི་ཆོ་འབྲང་དང། རང་དབང་བ་དང་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ལ་གཞག་པའི་འཁོར་

[024B] བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པས་མངོན་པར་བསྟོད་ཅིང་གཡོ་བ་དང་འོད་ཀྱིས་སྣང་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་དང། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་བསྐུལ་ཞིང་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པས་རབ་ཏུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་གྲུབ་
པའི་ཤིང་ཨ་ཤདྠ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་ལ་སྐུ་བརྟེན་ཏེ་འཚང་རྒྱ་བ་དང། སྟོབས་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་བཅུ་གཉིས་སྔ་མ་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་
ཁྱད་པར་གྱིས་ས་དགུ་པ་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཐོབ་ཅིང་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུའི་ས་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བསྟན་ནས། ད་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཙོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་སྒོ་ནས་འབྲས་བུའི་ས་ཉིད་དུ་ས་བཅུ་པའི་
མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། །ས་དགུ་འདས་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། །གང་གིས་སངས་རྒྱས་སར་གནས་པ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་པའི་ས། །བཅུ་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་སོ་སོའི་རིགས་ཀྱི་ས་དང། འབྲས་བུ་དང་པོ་
ལ་ཞུགས་པ་བརྒྱད་པ་དང། རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པས་བདེན་པ་མཐོང་བའི་ས་དང། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་ཉོན་མོངས་པ་བསྲབས་པའི་ས་དང། ཕྱིར་མི་འོང་བ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་པའི་ས་དང། དགྲ་བཅོམ་པ་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པས་བྱས་
པ་རྟོགས་པའི་ས་དང། འབྲས་བུ་ཕྱི་མ་གསུམ་ལ་ཞུགས་པ་ཉན་ཐོས་དང། རང་གི་བྱང་ཆུབ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དང། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ས་རྣམ་པ་དགུ་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་གཅིག་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ལྟར་ས་དགུ་འདས་ནས་ས་
བཅུ་པ་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་གནས་པ་ཡིན་པས་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་ས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཕུལ་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུའི་ས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །

[025A]༄༅། །ཞེས་དགོངས་ཏེ། འདིར་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་བཅུ་པ་གཞན་ནི་མ་གསུངས་སོ། །དེའི་རྗེས་ལ་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉེན་པོའི་ཚོགས་གང་ཡིན་པ་གསུངས་པ། མཐོང་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་ལ། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་རྣམས། །
ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་གིས་སོ་སོར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེན་པོའི་རྟེན་ཅན་གྱི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་དང། གང་ཟག་རྫས་དང་སྐྱེས་བུ་བཏགས་
པར་ཡོད་པས་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་གོ་རིམས་ལྟར་དངོས་པོ་དང་རྣམ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་དབང་གིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་སྤོང་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཚོགས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་དཔུང་ལེགས་པར་བསགས་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་པ་གསུངས་པ། ཆེད་དུ་བྱ་དང་མཉམ་ཉིད་དང། །སེམས་ཅན་དོན་དང་འབད་མེད་དང། །མཐའ་ལས་འདས་པ་ངེས་འབྱུང་དང། །ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ངེས་འབྱུང་དང། །རྣམ་
ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ངེས་འབྱུང་དང། །ལམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་ངེས་འབྱུང་སྟེ། །རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་ཉིད་འདི། །ངེས་འབྱུང་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །སེམས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལྟར་
མཉམ་པ་དང། སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་དང། ཟུང་དུ་འཇུག་པ་མཚན་མ་མེད་པར་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང། དེ་ཉིད་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ལས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་དོན་
ཐམས་ཅད་ཐོབ་པ་དང་མི་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང། དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་མཐར་ཐུག་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། སྤང་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་ལས་ངེས་པར་རྒྱལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་མཆོག་ཉིད་དུ་ངེས་པར་

[025B] །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སྐབས་དང་པོའི་འགྲེལ་པའོ།། །།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྟོགས་
པ་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་རག་ལས་པས་དེ་འཆད་པར་མཛད་པ་ན་དང་པོར་ལམ་ཤེས་པའི་རྟེན་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་གསུངས་པ། ལྷ་རྣམས་རུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །འོད་ཀྱིས་མོག་མོག་པོར་མཛད་དང། །ཡུལ་ངེས་པ་དང་ཁྱབ་པ་དང། །རང་བཞིན་དང་ནི་དེ་ཡི་
ལས༑ །ཞེས་བྱ་བའོ། །མདོ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་དག་གིས་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འོད་མོག་མོག་པོར་མཛད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་དེ་དག་ལ་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་སྐྱེ་བར་རུང་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་
ང་རྒྱལ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ཁོ་ན་ལ་སྐྱེ་བས་རྟེན་གྱིས་ཁྱད་པར་འཕགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཅན་གྱིས་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འདོད་
ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང། ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་མཐར་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པའི་རིགས་དང། འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་
སྤངས་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དང། ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མ་བསྡུས་པ་སྡུད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་དེ་དག་ནི་གང་ཞིག་ཡིན་
ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པ་གསུངས་པ། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ནི། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་དག་གི། །རྣམ་པ་མི་དམིགས་སྒོ་ནས་ནི། །ཉན་ཐོས་ལམ་འདི་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ནི་

[026A]༄༅། །སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་མི་རྟག་པ་དང། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱིས་འཕགས་པ་རྣམས་དང་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། བྱེད་པ་པོའི་དོན་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་མེད་པ་དང། ངོ་བོར་
གྱུར་པའི་མཚན་མ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞི་བའི་རྣམ་པ་བཞིའོ། །ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་ལ་ཚོར་བ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུའི་རྩ་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནད་ལྟ་བུ་དང། འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་ལྟ་བུ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང། ཚོར་བ་བཟོད་
པར་དཀའ་བ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཟུག་རྔུ་ལྟ་བུར་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང། འཇིགས་པ་མང་པོ་བརྒྱུད་མར་འབྱུང་བས་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྡིག་པ་ལྟ་བུའི་རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་བཞིའོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་ཕྱིར་རྒོལ་
པ་གནོད་པར་ཞུགས་པས་ཕ་རོལ་དགྲ་ལྟ་བུ་དང། གནོད་པས་འཇིགས་ཤིང་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བས་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ་ཡིད་འབྱུང་བ་དག་གི་མཚན་ཉིད་གཉིས་དང། རང་གི་ངོ་བོ་བརྟན་པར་མི་གནས་པས་གཡོ་བ་དང། རྒྱུ་མེད་པར་ངང་གིས་འཇིག་པས་རབ་
ཏུ་འཇིག་པ་སྟེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱ་བ་གཉིས་དང། འདི་དང་ཕྱི་མ་གནོད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པས་འཇིགས་པ་དང། ཤ་ཟ་ལ་སོགས་པ་གནོད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་པ་བསྒོ་བའི་གནས་ཡིན་པས་ནད་འགོ་བ་དང། ཕྱི་དང་ནང་གི་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་
པས་གཙེ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་འཚེ་བའི་རྣམ་པ་སྟེ། །འགོག་པར་བྱ་བ་འཇུག་པའི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལྟར་ན་ངོ་བོ་གསུམ་ལ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བདུན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འགོག་པའི་བདེན་པ་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་ལ་
སོགས་པ་འགག་པའི་ཕྱིར་འགོག་པའི་ངོ་བོ་བདག་མེད་པ་ཉིད་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཉེ་བར་སྟོངས་པའི་ཕྱིར་ཞི་བ་ཉིད་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་མི་གཙང་བས་དབེན་པའི་ཕྱིར་གྱ་ནོམ་པ་ཉིད་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་

[026B] རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་འདུས་བྱས་པའི་མཚན་མ་མེད་པ་དང། ཁམས་གསུམ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་སྨོན་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང། མ་འོངས་པའི་ཕུང་པོ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཡང་
ངོ་བོ་གཅིག་ལ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བདུན་ཡིན་ནོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཁྲིད་པར་བྱེད་པའི་ལམ་དང། རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིགས་པ་དང། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་
པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་དང། རྟག་ཅིང་ཕན་པ་དམ་པའི་གནས་སུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་རྣམ་པ་བཞིའོ། །དེ་ལྟར་བདེན་པའི་རྣམ་པ་དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ལམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེན་པ་བཞི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པས་དེའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཞི་གསུངས་པ། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ལམ་ལ་ནི། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པའི་ཕྱིར། །སྟོང་པ་
ཉིད་རྣམས་དབྱེར་མེད་པས། །དྲོ་བ་དེ་དག་མི་དམིགས་པས། །རྩེ་མོར་གྱུར་པ་དག་ཏུ་འདོད། །དེ་ལ་རྟག་ལ་སོགས་ཚུལ་གྱིས། །གནས་པ་བཀག་པས་བཟོད་པ་རྣམས། །ས་བཅུ་དག་ལས་བརྩམས་ནས་ནི། །མི་གནས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཡིས། །ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་
བཤད་དེ། །ཅི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །མཁྱེན་ནས་ཆོས་རྣམས་མ་གཟིགས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དེ་དག་ཤེས་པ་དང་སྤྱོད་པ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་མཐའ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཐ་
དད་པ་མེད་པ་ནི་དྲོ་བའི་རྣམ་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་དམིགས་པ་ནི་རྩེ་མོའི་རྣམ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་བཀག་པ་ནི་བཟོད་པའི་རྣམ་པའོ།།

[027A]༄༅། །གང་གི་ཕྱིར་ཡོད་ན་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚད་མ་སྐྱེས་བུས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་སངས་རྒྱས་ནས་འགའ་ཡང་མ་གཟིགས་པར་ཞེས་བྱ་བའི་འཐད་པས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་བཅུ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པར་མི་
བྱ་བ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་སྐྱེ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་འཆད་པར་མཛད་པས་རེ་ཞིག་དེ་དག་གི་ལམ་སྔ་མ་ལས་ཇི་ལྟར་ཁྱད་ཞུགས་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པ་
གསུངས་པ། རང་བྱུང་བདག་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། གཞན་གྱིས་བསྟན་ཡང་མི་དགོས་ལ། །བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཟབ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །རང་བྱུང་བས་འཚང་རྒྱ་བ་ཉིད་དབང་པོ་རྣོན་པོ་དང་བར་མ་དང་ཅུང་ཟད་རྟུལ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་
གསུམ་སྟེ། དེ་དག་ནི་སྔོན་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པས་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་དང། ཡང་གི་སྒྲས་འཕངས་པ་གཞན་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་ཡང་སྒྲ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་
ཕྱིར་ཟབ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་སྒྲར་བརྗོད་པ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཉིད་དང། ཉན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འཆད་པ་པོའི་རྩལ་རྟོགས་པར་བྱེད་ན་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་དག་ལས། ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་
པར་འགྱུར་ཞིང། གཞན་དག་ཀྱང་བརྗོད་པ་དང་བཅས་པས་ཆོས་བསྟན་པས་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྒྲ་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་པར་རུང་སྙམ་པའི་དོགས་པ་བསུ་བའི་ལན་གསུངས་པ། གང་གང་དོན་ནི་གང་གང་ལ། །ཇི་ལྟ་ཇི་
ལྟར་ཉན་འདོད་པ། །དེ་དེ་ལ་དོན་དེ་དང་དེ། །སྒྲ་མེད་ཀྱང་དེ་དེ་ལྟར་སྣང། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ལྟར་ཆོས་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་རྟོགས་པ་ཉན་པ་པོའི་རྒྱུད་ལ་ཤིན་ཏུ་བསྐྲུན་ཞིང་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་པས་དེ་དག་ཀྱང་སྨོན་ལམ་

[027B]
ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཡང་རྣམ་པར་མ་བརྟགས་ཤིང་མ་དཔྱད་པར་སྨྲ་བ་ནི་དོན་འཆོལ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ལས་གཞན་དུ་ཚིག་ཏུ་སྦྱིན་པ་ནི་སྤྲོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རིགས་པའི་དབང་གིས་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་དེ་དག་གིས་འཕགས་པ་ཅན་གྱི་ལམ་དངོས་པོ་
གསུངས་པ། གཟུང་དོན་རྟོག་པ་སྤོང་ཕྱིར་དང། །འཛིན་པ་མ་སྤངས་ཕྱིར་དང་ནི། །རྟེན་གྱིས་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ལམ། །ཡང་དག་བསྡུས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་བདེན་པ་བསྒོམ་པ་ཁོ་ན་དང། དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་
པར་འབྱུང་བ་བསྒོམས་པས་གཟུང་བའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤོང་སྟེ། མ་རིག་པ་དང་ཕུང་པོ་དང་བདག་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཉིད་དོ། །འདིས་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལས་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏོ། །འོན་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་ཤིན་ཏུ་
གོམས་པར་མ་བྱས་པས་འཛིན་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་དམན་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ཟབ་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཉིད་
བསྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ནི། མི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ལམ་དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་གང་དག་ཡིན་ཞེ་
ན༑ དེ་ཡི་ཡན་ལག་རྣམ་པ་བཞི་གསུངས་པ། བཏགས་པའི་ཆོས་ཉིད་མི་འགལ་བར། །སྟོན་པའི་རྣམ་པ་དྲོར་གྱུར་པ། །རྩེ་མོར་གྱུར་པ་གཟུགས་ལ་སོགས། །འགྲིབ་པ་མེད་ལ་སོགས་པས་ཕྱེ། །ནང་སྟོང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡིས། །གཟུགས་སོགས་མི་འཛིན་

[028A]༄༅། །ཕྱིར་བཟོད་པ། །གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་བ་མེད་སོགས་ཀྱི། །རྣམ་པ་ཅན་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བརྡར་བཏགས་ཤིང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང། དོན་དམ་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཉིད་དག་མི་
འགལ་བར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ཅན་དྲོ་བར་གྱུར་པ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་དོན་དམ་པར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་དེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་བསླབ་པ་ཅན་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་དང། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་
གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ནང་དང་ཕྱི་དང་གཉི་ག་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པ་ཅན་བཟོད་པར་གྱུར་པ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། བདེན་པ་རྣམས་ལ་
ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཡན་ལག་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཐོག་མར་མཐོང་བའི་ལམ་གསུངས་པ། བདེན་དང་བདེན་ལ་བཟོད་པ་དང། །ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་རྣམ་བཞི་ཡིས། །ལམ་ཤེས་
ཉིད་ལ་མཐོང་བའི་ལམ། །ཕན་ཡོན་བཅས་པ་འདི་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང། ཆོས་ཤེས་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་དེ་དག་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང། རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་
བྱ་བ་སྐད་ཅིག་མ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཚད་མར་གྱུར་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་དང། རིགས་དང་ཁྱད་པར་དང་བདེན་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གཉིས་དང། བཞི་དང་བཅུ་དྲུག་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཚེ་འདི་དང་གཞན་པའི་ཕན་ཡོན་དང་ལྡན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་པར་བསྟན་ནོ། །བདེན་པ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དག་གི་རྣམ་པ་གང་དག་ཡིན་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་ལ་བཞི་བཞིར་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གསུངས་པ། དེ་

[028B]ཕན་ཚུན་རྟེན་པ་རྟེན་མེད་ཕྱིར། །རྣམ་གྲངས་ཁས་མི་ལེན་པ་དང། །ཆེན་པོ་ཚད་མ་མེད་བཅས་དང། །ཚད་མེད་པ་དང་མཐའ་མེད་དང། །དེར་གནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ངེས་འཛིན་དང། །བླང་མེད་
དོར་བ་མེད་སོགས་དང། །བྱམས་ལ་སོགས་དང་སྟོང་ཉིད་དང། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་འཐོབ་པ་དང། །རྣམ་པར་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་བསྡུས་དང། །ཉམ་ང་བ་དང་ནད་ཀུན་སེལ། །མྱ་ངན་འདས་འཛིན་ཞི་ཉིད་དང། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བསྲུང་ལ་སོགས། །སྲོག་མི་
གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་ནི། །བདག་ཉིད་གནས་ཏེ་སེམས་ཅན་དག་འགོད་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་དམ་པའི་ཚུལ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་
དེ་བཞིན་ཉིད་དང། རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་སངས་རྒྱས་དག་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཕན་ཚུན་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་གནས་པར་ཁས་མི་ལེན་ཅིང་མི་སྟོན་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་དབེན་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཉིད་དང། །དེ་
བཞིན་དུ་དེ་དག་ལ་གཞལ་བར་བྱ་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པས་ཚད་མེད་པ་དང། སྔ་མ་ལྟར་ནམ་མཁའ་ཚད་མེད་པ་ཉིད་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཉིད་
མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་ལ་སོགས་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་པ་ནི་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་དེས་པར་གཟུང་བར་བྱ་བ་དང། དེའི་གཞན་དུ་
དེ་ལ་གནས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བླང་བ་དང་དོར་བ་མེད་པ་ཉིད་དང། བདག་ཉིད་མེད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མེད་པ་བཞི་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་ནི་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་གོ། །གཉུག་མའི་རང་བཞིན་ཁོ་ནས་

[029A]༄༅། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། དེ་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་བསྔོས་པས་དེ་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་
དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དུ་བསྡུས་པ་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཡ་ང་བ་དང་ནད་ལ་སོགས་པའི་འཚེ་བ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་གོ། །རང་བཞིན་མེད་པ་རྣམ་
པར་སྒོམ་པ་ཁོ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་བྲལ་པ་དང། ཤེས་རབ་དང་ཐབས་མཁས་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བསྲུང་བ་དང་བསྐྱབ་པ་དང་སྦ་བ་དག་མཛད་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཉིད་མངོན་པར་འདོད་
པས་སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་ཉིད་གནས་ཤིང་གཞན་ཡང་དག་པར་འགོད་པ་དང། མི་ཟད་ཅིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བར་བྱ་བ་བཞི་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་
ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པའི་དོན་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ལྷུར་ལེན་པའི་གཞུང་གིས་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གིས་ཡེ་ཤེས་ཉི་ཚེ་བ་བསྟན་པར་
མ་ཟད། རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་དོན་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པར་མཚོན་པར་ཟད་དོ་ཞེས་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་མཐོང་བའི་དོན་གོམས་པར་བྱ་བ་བརྗོད་པར་རིགས་པ་ལས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉུང་བ་ཉིད་དང། འབྲས་བུ་ཤེས་པས་དེ་ལ་གཞོལ་བར་བ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པའི་
ལམ་གྱི་བྱེད་པ་གསུངས་པ། །ཀུན་ནས་དུལ་དང་ཐམས་ཅད་ལ། །འདུད་དང་ཉོན་མོངས་ལས་རྒྱལ་དང། །གནོད་པས་བརྫི་བ་མེད་ཉིད་དང། །བྱང་ཆུབ་དང་ནི་རྟེན་མཆོད་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ལ་རང་

[029B] ང་རྒྱལ་དང་བྲལ་པས་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བླ་མར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་འདུད་པ་དང། གཉེན་པོ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཐོབ་པས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་དང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་
ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པས་ཕ་རོལ་གྱི་གནོད་པ་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་པ་དང། རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་ཤིང་རྫོགས་པར་བྱས་པས་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པ་དང། ཡོན་ཏན་
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གཞིར་གྱུར་པས་མཆོད་པར་བྱ་བའི་རྟེན་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་ནི་དྲུག་པོ་དེ་དག་གོ། །དྲུག་པོ་དེའི་འོག་ཏུ་ཡོན་ཏན་དེ་དག་གང་གིས་ཐོས་པ་དང། བསྒོམ་པའི་ལམ་ཉིད་འཆད་པར་མཛད་པས་རེ་ཞིག་ཟག་པ་
དང་བཅས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་དང་པོ་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གསུངས་པ། །མོས་པ་རང་གི་དོན་དང་ནི། །རང་གཞན་དོན་དང་གཞན་དོན་དང། །རྣམ་གསུམ་ཤེས་བྱ་དེ་ཡང་ནི། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་སྟེ། །སོ་སོར་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད། །ཆུང་ངུའི་ཆུང་
སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས། །དེ་ཡང་རྣམ་གསུམ་དེ་ལྟར་ན། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་བདུན་དུ་འདོད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །རང་དང་གཉིས་ཀ་དང་གཞན་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་དང་པོར་མངོན་དུ་མི་བྱེད་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་མཐོང་བས་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་
གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་རེ་རེ་ཞིང་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་གསུམ་དང། དེ་ཡང་སོ་སོར་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་གསུམ་གསུམ་གྱིས་དགུ་དགུ་སྟེ། དེ་ལྟར་དགུ་ཕྲག་གསུམ་གྱིས་མོས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་
ནོ༑ །དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མོས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་ལ་མཆོད་པ་བས་ལྷག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་དང། དེའི་ཆེ་བ་མ་ཤེས་པས་ཉུང་བའི་དོན་ལ་མོས་པ་ཉིད་དང། སངས་རྒྱས་བཞུགས་སམ་མི་བཞུགས་ཀྱང་རུང་སྟེ་སྟོན་པ་ཉིད་དུ་འདུ་ཤེས་པ་

[030A]༄༅། །ཞེས་བྱ་བ་དག་ནི་རང་གི་དོན་ཅན་གྱི་མོས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །རིང་བསྲེལ་གྱི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་མཆོད་རྟེན་བྱེ་བ་བྱས་པ་དང། འཛམ་བུའི་གླིང་གང་བ་ཉིད་དང། གླིང་བཞི་གང་བ་ལ་མཆོད་པ་བས་ལྷག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ནི་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་ལ་
སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་མཆོད་རྟེན་སྟོང་སྤྱི་ཕུད་དང། སྟོང་གཉིས་པར་མ་དང། སྟོང་གསུམ་གང་བ་ལ་མཆོད་པ་བས་ལྷག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ནི་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་རེ་རེས་དེ་ལྟ་བུའི་མཆོད་རྟེན་མཆོད་པ་ཉིད་དང། དཀོན་
མཆོག་གསུམ་གྱི་གདུང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱེད་ཅིང་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་གཡུལ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་བས་ལྷག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ནི་རང་དང་གཞན་གཉིས་ཀའི་དོན་ཅན་གྱི་མོས་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་དང་
ཉན་ཐོས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཐོབ་པ་ཉིད་དང། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྤོབས་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་དང། སྐྱེ་བོ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཀུར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ནི་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིས་མི་
འཕྲོགས་པ་ཉིད་དང། ལྷ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཉིད་དང། ལུས་དང་སེམས་རབ་ཏུ་དང་ཞིང་གཟི་བརྗིད་སྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་འཁོར་དང་བཅས་པ་མཆོད་པ་བས་ལྷག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་
དང༑ འཛམ་བུའི་གླིང་སྐུ་གདུང་གིས་གང་བ་བས་གདམས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང། ངན་འགྲོ་དང་ཐེག་པ་དམན་པའི་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཅན་གྱི་མོས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྐུ་གདུང་གིས་གང་
བབས་གདམས་པར་བྱ་བ་དང། ཕྱོགས་བཅུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གསུང་རབ་མཐའ་དག་བསྟན་པ་ཉིད་འདྲ་བ་ཉིད་དང། རྒྱལ་པོ་ལྟར་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ནི་འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་

[030B] དུས་གསུམ་གྱི་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་རྗེས་སུ་འཐོབ་པ་ཉིད་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ནི་ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་བཅུར་
མོས་པ་དེ་དག་སྒོམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཆེར་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་མངོན་སུམ་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པར་མཛད་པར་འགྱུར་བས་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ལ། །མོས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་ལ་ནི། །དགུ་
ཚན་གསུམ་གྱིས་བསྟོད་པ་དང། །བཀུར་བ་དང་ནི་བསྔགས་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཇི་ལྟར་བ་མོས་པ་བཞིན་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་པོ་ལ་བསྟོད་པ་དང། གཉིས་པ་ལ་བཀུར་བ་དང། གསུམ་པ་ལ་བསྔགས་པ་རྣམས་
གསུངས་པས་གོང་ནས་གོང་དུ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང། དང་བ་དང། གུས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བར་འདོད་དེ། འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བདག་ཉིད་འཛིན་པ་བས་སློང་པ་ལ་སྦྱིན་པ་དོན་ཆེ་བ་ཉིད་དང། དེ་བས་སྣོད་དུ་རུང་བའི་དྲུང་དུ་སོང་སྟེ་བྱིན་པ་དང། འཛམ་བུའི་གླིང་
གི་སེམས་ཅན་དགེ་བ་བཅུ་ལ་བཀོད་པ་བས་སེམས་ཅན་གཅིག་ཉིད་འབྲས་བུ་དང་པོ་ལ་བཀོད་པ་དང། གཉིས་པ་ལ་བཀོད་པ་དང། གསུམ་པ་ལ་བཀོད་པ་དང། བཞི་པ་ལ་བཀོད་པ་དང། རང་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད་པ་བས་དོན་ཆེ་བ་ཉིད་དང། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
འབྲས་བུ་དང་པོ་ལ་བཀོད་པ་བས་སེམས་ཅན་གཅིག་ཉིད་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད་པ་དང། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ལ་བཀོད་པ་བས་དོན་ཆེའོ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་ནི་བསྟོད་པ་རྣམས་པ་དགུ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་གཅིག་ཉིད་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད་
ན་འཛམ་བུའི་གླིང་གེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུ་གསུམ་པ་ལ་བཀོད་པ་བས་དོན་ཆེ་བ་དང། བཞི་བ་ལ་བཀོད་པ་དང། རང་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད་པས་བས་དོན་ཆེ་བ་ཉིད་དང། འཛམ་བུའི་གླིང་གེ་སེམས་ཅན་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་བཀོད་པ་བས་འདིའི་གླེགས་བ་མ་བསྒྲུབ་

[031A]༄༅། །པའི་ཕྱིར་བྱིན་པ་དོན་ཆེ་བ་ཉིད་དང། འདིའི་དོན་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྟོན་པ་དང། འདིའི་དོན་དང་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པར་སྟོན་པ་དོན་ཆེ་བ་ཉིད་དང། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་པ་བས་འདིའི་དོན་དང་ཡི་གེ་མ་ནོར་བར་སྟོན་པ་དོན་ཆེ་བ་ཉིད་དང། དམིགས་པའི་
ཚུལ་གྱིས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱད་པ་བས་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་འདིའི་དོན་དང་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པར་སྟོན་པ་དོན་ཆེ་བ་དང། ཕྱོགས་བཅུའི་བར་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུ་དང་པོ་ལ་བཀོད་པ་བས་འདིའི་དོན་དང་ཡི་གེ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་
ཅིང་གདམས་ན་དོན་ཆེའོ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་ནི་བཀུར་བ་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་ནོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ལ་བཀོད་པ་བས་དོན་ཆེ་བ་ཉིད་དང། གསུམ་པ་ལ་བཀོད་པ་དང། བཞི་པ་ལ་བཀོད་པ་དང། རང་བྱང་ཆུབ་ལ་བཀོད་པ་དང། རྫོགས་པའི་
བྱང་ཆུབ་ལ་བསྐུལ་བ་བས་དོན་ཆེ་བ་ཉིད་དང། གླིང་བཞིའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བསྐུལ་བ་དང། སྟོང་སྤྱི་ཕུད་དང། སྟོང་གཉིས་པ་དང། སྟོང་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བསྐུལ་བ་དང། ཕྱོགས་བཅུའི་བར་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལ་
བཀོད་པ་བས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་འགའ་ཞིག་མྱུར་དུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་སྟོན་ཅིང་ཉེ་བར་གདམས་པ་དོན་ཆེའོ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་ནི་བསྔགས་པ་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་ནི་དོན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་གྱི་གཅམ་བུའི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །
མོས་པ་རྣམ་པར་བསགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ནི་ཆུད་མི་ཟ་ཞིང་འབྲས་བུ་མཆོག་གི་རྒྱུར་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་དགོས་པས་དེའི་རྗེས་ལ་བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གསུངས་པ། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཁྱད་པར་ཅན། །དེ་ཡི་བྱེད་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དམིགས་མེད་རྣམ་པ་
ཅན། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་མཚན་ཉིད་དོ། །བདེན་དང་སངས་རྒྱས་བསོད་ནམས་ཚོགས། །རང་བཞིན་དྲན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཐབས་བཅས་མཚན་མ་མེད་པ་དང། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང། །ཁམས་གསུམ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་དང། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་

[031B] །བསྔོ་བ་གཞན་ནི་རྣམ་གསུམ་པོ། །བསོད་ནམས་ཆེ་འབྱུང་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ཁྱད་པར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་སྟོན་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང། དེར་བསྔོ་བ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་བསྔོ་བར་
བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྫས་ཡང་དག་པར་མི་དམིགས་པ། བསྔོ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་སེམས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་དང། བསྔོས་པའི་འབྲས་བུ་བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་དང། བྱེད་པ་པོས་དབེན་པ་དང། དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཚོགས་ཀྱི་རང་
བཞིན་དག་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་དྲན་པ་དང། ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བར་མ་ཞེན་པ་དང། བཀག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་མར་འཛིན་པ་མེད་པ་དང། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ངོ་བོས་ཡོངས་སུ་
བསྔོ་བས་སངས་རྒྱས་དགྱེས་པ་དང། ཁམས་གསུམ་ལས་འདས་པར་བསྔོ་བས་ཁམས་གསུམ་པར་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང། དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་གནས་པ་སྟེ་ཆུང་ངུ་དང། རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པ་སྟེ་འབྲིང་དང། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་
ཆུབ་ལ་གནས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགེ་བ་བཅུ་དང། ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བཀོད་པ་བས་དོན་ཆེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་དམིགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དགེ་བའི་
རྩ་བ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གྱ་ནོམ་པ་ནི་མངོན་པར་ཡོངས་སུ་སྤེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གསུངས་པ། ཐབས་དང་མི་དམིགས་པ་དག་
གིས། །དགེ་བའི་རྩ་ལ་ཡི་རང་བ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཡིད་བྱེད་པ། །བསྒོམ་པ་ཡིན་པར་འདིར་བརྗོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །རང་དང་གཞན་གྱིས་དུས་གསུམ་དུ་བྱས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཟད་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཅིག་ཤོས་དག་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཐབས་ལ་

[032A]༄༅། །མཁས་པས་དམིགས་པ་འགའ་ཡང་མེད་པས་ཀུན་ནས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱེད་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སྐབས་འདིར་ཚེགས་ཆུང་ངུས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བསོད་ནམས་མངོན་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མོས་པ་དང་བསྔོ་བ་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་
བྱེད་པ་འདི་དག་གིས་ནི་གོ་རིམས་ལྟར་འབྱུང་ཁུངས་ནས་གསེར་གྱི་གར་བུ་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཉིད་དང། གསེར་མཁན་གྱིས་རྒྱན་བཞིན་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་བསྒྱུར་བ་དང། སྐྱེ་བོ་རབ་ཏུ་མང་པོ་ལ་མཛེས་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དགེ་བའི་
རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ལས་དང་པོར་ཡོན་ཏན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གསུངས་པ། དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད་མཆོག་ཉིད། །ཀུན་ལ་མངོན་པར་འདུ་མི་
བྱེད༑ །ཆོས་རྣམས་དམིགས་སུ་མེད་པར་ནི། །གཏོད་པར་བྱེད་པ་དོན་ཆེན་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་དང། དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པས་མཆོག་ཉིད་དང། ཆོས་
ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མར་མི་འཛིན་པས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་དང། དེ་ལྟ་བུའི་ལམ་གྱིས་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མཐའ་དག་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་རྣལ་འབྱོར་བའི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་ཅིང་གཏོད་པ་དང། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུར་བྱེད་པས་དོན་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། །སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་བསྒོམ་པ་འབྱུང་བས་དེ་བཤད་པའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་དོར་བས་འདི་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་སྔོན་དུ་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་བསྟེན་དང་སྦྱིན་སོགས་དང། །
ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་ཡིན་པ། །འདི་ལ་མོས་པའི་རྒྱུ་དག་ཡིན། །ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པའི་རྒྱུ་དག་ནི། །བདུད་ཀྱི་ཐིབས་ཀྱིས་ནོན་པ་དང། །ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་མ་མོས་དང། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་མངོན་ཞེན་དང། །སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཡོངས་ཟིན་པའོ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །སངས་རྒྱས་

[032B] ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་བསྒྲུབ་ཅིང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་བསྲུང་བ་དང། འདི་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་འདི་ལ་མོས་ཤིང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་
ཡིན་ནོ། །སྔོན་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསགས་པས་བདུད་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་མ་སྦྱངས་པས་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་མ་མོས་པ་དང། བདག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་ལེགས་པར་གོམས་པ་མེད་པས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང། དགེ་བའི་
བཤེས་གཉེན་ལ་འདྲིས་པར་མ་བྱས་པས་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ཟིན་པ་དག་ནི་འདི་མི་སྐྱེ་ཞིང་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྗེས་ལ་སྐབས་སུ་བབ་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་སྤྱིར་གསུངས་པ། འབྲས་བུ་དག་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས། །དག་པ་ཉིད་དེ་གང་གི་ཕྱིར། །དེ་
གཉིས་ཐ་དད་མ་ཡིན་ཞིང། །གཅད་དུ་མེད་པས་དག་པར་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །འདི་ལྟར་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་
པ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་དེ་ལ་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་དག་པ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཀྱིས་[*GYI]ཐ་མི་དད་ཅིང་གཅད་དུ་མེད་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་
དག་པར་བརྗོད་དོ། །དེའི་རྗེས་ལ་རྣམ་པར་དག་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་གསུངས་པ། ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱ་ལམ་གསུམ་གྱི། །ཉམས་ཕྱིར་སློབ་མ་བསེ་རུ་དང། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་དག་པ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་རྣམ་ཀུན་ཤིན་ཏུ་བ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་
འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་དག་པ་དང། གཟུང་བར་ལྟ་བ་དང་འབྲེལ་བ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་སྤངས་པ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དག་པ་དང། གང་ཟག་དང་ཆོས་སུ་ལྟ་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་གསུམ་

[033A]༄༅། །སྤངས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དག་པ་ཡིན་ནོ། །ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་དང་འབྲེལ་བ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤངས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་པར་
བལྟའོ། །ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དག་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པར་བརྟག་ཅེ་ན། གཉེན་པོ་དགུས་སྤང་བར་བྱ་བར་རྣམ་པར་བསལ་བའི་ཚུལ་གསུངས་པ། ས་དགུ་ལ་ནི་ཆེན་པོ་ཡི། །ཆེན་པོ་ལ་སོགས་དྲི་མ་ཡི། །གཉེན་པོ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ། །
སོགས་པའི་ལམ་ནི་དག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འདོད་པའི་ཁམས་དང་བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་དག་སྟེ། ས་དགུ་ལ་ལམ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དགུ་ཉིད་ཀྱིས་གོ་རིམས་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་
རྣམ་པ་དགུའི་དྲི་མ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གོས་ལ་དྲི་མ་ཕྲ་མོ་བསལ་བ་ལ་བཙོ་བླག་མཁན་ཆེན་ཐང་དུ་འབད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་བརྗོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མ་ལུས་པའི་གཉེན་པོ་ཕུལ་
དུ་གྱུར་པ་རྫོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། དེ་ལ་ཀླན་ཀ་སྤངས་པ་ཡིས། །ལམ་ནི་འཇལ་དང་གཞལ་བྱ་དག་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་གྱི། །གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་གཉེན་
པོ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་དོར་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བ་དང། ཐོབ་པ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཀླན་ཀ་དག་བདེན་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་རྣམ་པར་བསལ་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ཁམས་གསུམ་
པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དང་ཤེས་པར་བྱ་བ་དག་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དྲི་མར་གྱུར་པ་མཐའ་དག་གི་གཉེན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་ཤིན་ཏུ་བ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་

[033B]། །།ལམ་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱང་གཞི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ལ་རག་ལས་པས་དང་པོར་ཡང་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་གཞི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་
གསུངས་པ། ཚུ་རོལ་ཕ་རོལ་མཐའ་ལ་མིན། །དེ་དག་པར་ན་མི་གནས་པས། །དུས་རྣམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་ཕྱིར། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །དུས་གསུམ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་མ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་
པས་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚུལ་རོལ་དང་ཕ་རོལ་གྱི་མཐའ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཚན་ཉིད་དང། དེ་དག་གི་བར་ན་ཡང་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འདོད་དོ། །
འདིས་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལ་དུས་རྣམ་པ་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་ཟད་པས་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་བྲལ་ཏེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྲིད་པ་དང་ཞི་བའི་མཐའ་ལ་
གནས་པར་བསྟན་ཏོ། །གང་གིས་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ལ་རིང་བ་དང་ཉེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་རང་གི་རྒྱུ་མཚན་གསུངས་པ། དེ་ནི་མཚན་མར་དམིགས་སྒོ་ནས། །ཐབས་མ་ཡིན་པས་རིང་བ་སྟེ། །དེ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིས། །
ཡང་དག་ཉེ་བ་ཉིད་དུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེའི་ཚོགས་ཀྱིས་སྒྱུ་མའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཤེས་པས་ཡུལ་སོ་སོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པ་
ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་བྲལ་བས་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་མིང་དང་དོན་གྱི་མཚན་མར་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་མཚན་མ་མེད་པའི་ཡུམ་འདི་ལས་རིང་བར་གྱུར་ལ། སྒྱུ་མའི་མཁན་པོ་རང་ཉིད་བརྫུན་པའི་དོན་ཅན་གྱིས་ཡིད་རྨོངས་པར་མ་གྱུར་པས་རབ་ཏུ་མ་ཞེན་པ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་

[034A]༄༅། །དཔའ་དུས་ཡུན་རིང་མོ་ཞི་གནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མཁས་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡང་དག་པར་མགུ་བར་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐབས་མཁས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་བློ་གྲོས་ཟབ་མོས་དངོས་པོར་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པའི་མཚན་མ་བསལ་
བ་རྣམས་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བར་ཉེ་བར་གནས་པ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་འདི་ལ་ཡང་དག་པར་ཉེ་བར་གྱུར་པ་བཤད་དོ། །གང་གིས་རིང་བར་གྱུར་པའི་མཚན་མར་དམིགས་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གསུངས་པ། གཟུགས་
སོགས་ཕུང་པོ་སྟོང་ཉིད་དང། །དུས་གསུམ་གཏོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང། །སྦྱིན་སོགས་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་རྣམས་ལ། །སྤྱོད་པའི་འདུ་ཤེས་མི་མཐུན་ཕྱོགས། །ཞེས་བྱ་བའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་གཞན་གྱིས་ཀུན་བརྟགས་པའི་བདག་ལ་སོགས་
པས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འདུ་ཤེས་པ་དང། འདས་པ་ལ་སོགས་པ་དུས་གསུམ་དུ་གཏོགས་པའི་ཆོས་ལ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང། ཅིག་ཤོས་ལ་དེར་འདུ་ཤེས་པ་དང། སྦྱིན་པ་དང། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང། བསམ་གཏན་དང། ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་
བར་འདུ་ཤེས་པ་ནི། །གཉེན་པོ་ཡིན་ན་ཡང་ཡུལ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །ཡང་གང་གིས་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་མི་དམིགས་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་གསུངས་པ། སྦྱིན་ལ་སོགས་ལ་དར་འཛིན་མེད།།
གཞན་དག་དེ་ལ་སྦྱོར་བྱེད་གང། །དེ་ནི་ཆགས་པའི་མཐའ་འགོག་པ། །རྒྱལ་ལ་སོགས་ལ་ཆགས་པ་ཕྲ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་བྱ་བ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ལ་བདག་ཉིད་གནས་ཤིང་གཞན་
དག་ཀྱང་ཚུལ་དེ་འདྲ་བ་ཁོ་ན་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་མཐའ་ཐམས་ཅད་འགོག་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པར་འདུ་ཤེས་པ་མཐའ་དག་སྤང་བར་བྱ་བ་བརྗོད་པ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་

[034B] དེར་འདུ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆགས་པ་ཕྲ་མོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་ཕྲ་མོ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ཞེ་ན། ཡུལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཕྲ་མོ་ལས་ཉེ་
བར་འདས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གསུངས་པ། ཆོས་ཀྱི་ལམ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས། །དབེན་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ཟབ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིགས་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནས་སྟོད་པ་ཟབ་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཆགས་པ་ཡང་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་
ཕྱིར་དེ་དག་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་གསུངས་པ། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གཅིག་པར་ནི། །ཤེས་པས་ཆགས་པ་སྤོང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཁོ་ནས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཞེས་བྱ་བས་
མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་མཉམ་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ནི་ཆགས་པ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དབེན་པས་ཟབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། མཐོང་བ་ལ་སོགས་བཀག་པ་ཡིས། །དེ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །འདི་ལྟར་
གང་ཞིག་ཉེ་བར་དམིགས་པར་བྱར་ཡོད་པ་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམིགས་པའི་དོན་གསལ་བས་དེའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་དགའ་བར་བཤད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཟབ་ཅེས་བྱ་བའོ། །རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་
ཞེ་ན། དེའི་ཡང་རྒྱུ་གསུངས་པ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་ཤེས་ཕྱིར། །དེ་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པའི་བར་གྱི་རང་བཞིན་ནི་གང་དུ་ཡང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་མི་ནུས་པས་བསམ་པར་བྱ་
བ་ལས་འདས་པར་འདོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་དཀའོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཕྱོགས་གཉིས་རྣམ་པར་ངེས་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་ཀུན་ཤེས་ཉིད་ལུགས་ལ། །མི་མཐུན་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དག་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མ་ལུས་པ། ཇི་སྐད་བཤད་པ་འདི་

[035A]༄༅། །ཤེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ལུགས་ལ་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་མི་མ་ཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་རིང་
བ་དང་ཉེ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པ་འདི་དག་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་ཤེས་པས་དོན་རྣམ་པར་བསྒོམ་དགོས་པ་དེའི་འོག་ཏུ་བསྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་གསུངས་པ། གཟུགས་སོགས་དེ་མི་རྟག་སོགས་དང། །དེ་མ་རྫོགས་དང་རབ་རྫོགས་དང། །དེ་ལ་
ཆགས་པ་མེད་ཉིད་ལ། །སྤྱོད་པ་བཀག་པའི་སྦྱོར་བ་དང། །མི་འགྱུར་བྱེད་པོ་མིན་པ་དང། །བྱ་དཀའ་རྣམ་གསུམ་སྦྱོར་བ་དང། །སྐལ་བ་ཇི་བཞིན་འབྲས་ཐོབ་པས། །འབྲས་ཡོད་འདོད་པ་དེ་དང་ནི། །གཞན་ལ་རག་ལས་མེད་གང་དང། །སྣང་བ་རྣམ་བདུན་ཤེས་བྱེད་དོ། །ཞེས་
བྱ་བའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་བདེན་པར་སྤྱོད་པ་བཀག་པ་དང། དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་མི་རྟག་པ་དང། སྟོང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་བཀག་པ་དང། དེ་དག་གི་མ་རྫོགས་པ་དང་རྫོགས་པ་ཀུན་བརྟགས་པ་དང། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་སྤྱོད་པ་
དང༑ དེ་དག་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པ་དང། འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་མེད་པས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང། གང་གི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པ་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དང་སྦྱོར་བ་
དང་རྟོགས་པར་བྱ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་དེ་ཁོ་ནར་བྱ་དཀའ་བ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པ་དང། འདི་ཉིད་ཐེག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཅན་གྱིས་བསྒོམས་ནས་རང་རང་གི་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འབྲས་བུ་ཐོབ་པས་དེའི་འབྲས་བུ་ལ་ཉེ་བར་འདོད་པའི་སྤྱོད་པ་དང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ལམ་
སྒྲུབ་པ་དང་བསྲུང་བར་བྱ་བ་གཞན་ལ་མ་ལྟོས་པ་ཉིད་དང། བརྫུན་པའི་སྣང་བ་རྣམ་པ་བདུན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཡིད་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་རྨི་ལམ་དང། སྔགས་ལ་སོགས་པ་མཉམ་དུ་ཚོགས་པས་སྣང་བར་སྒྱུ་མ་དང། རྒྱུ་མེད་པར་སྣང་བ་ཉིད་

[035B] སྒྲ་དང་གནས་གྱི་[*KYI]རྐྱེན་ལ་བརྟེན་པ་བྲག་ཅ་དང། རྣམ་པ་སྟོང་བར་བྱེད་པ་མ་འཕོས་པར་ཤར་བ་གཟུགས་བརྙན་དང། གནས་པར་བྱ་བའི་རྟེན་མེད་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང། ལུས་དང་ངག་གི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་རྣམས། སྣང་པ་ལ་
སྤྱོད་པ་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་བཅུའོ། །འདིས་ཀྱང་ཤུགས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་བཟློག་པར་བསྒོམ་པ་འཕངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཐམས་ཅད་དུ་མི་དམིགས་པར་མཚུངས་པ་རྣམ་པར་བསྒོམ་
དགོས་པས་མཉམ་པ་ཉིད་གསུངས་པ། གཟུགས་ལ་སོགས་པར་རློམ་མེད་པ། །རྣམ་བཞི་དེ་ཡི་མཉམ་པ་ཉིད། །ཆེས་བྱ་བའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ལ་དངོས་པོར་རློམ་པ་ཉིད་དང། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་མཚན་མར་རློམ་པ་ཉིད་དང། རྣམ་པ་རབ་
ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྲོས་པར་རློམ་པ་ཉིད་དང། བདག་གིས་འདི་ལྟ་བུར་རིག་གི་ཞེས་རྟོགས་པ་པོར་རློམ་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དམིགས་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །
མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྒོམས་པ་ལས་མཐོང་བའི་ལམ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དེའི་སྐད་ཅིག་མའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་གསུངས་པ། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་བདེན་པ་ལ། །ཆོས་ཤེས་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང། །བཟོད་ཤེས་སྐད་ཅིག་བདག་ཉིད་འདི། །ཀུན་ཤེས་ཚུལ་
ལ་མཐོང་བའི་ལམ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་གྱི་བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང། ཆོས་ཤེས་པ་དང། རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང། རྗེས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བཟོད་པ་དང་ཤེས་
པའི་སྐད་ཅིག་མ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་འདི་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ལུགས་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྐད་ཅིག་མ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཡིན་པར་བརྟག་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བདེན་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་གསུངས་པ། གཟུགས་རྟག་མ་

[036A]༄༅། །ཡིན་མི་རྟག་ཡིན། །མཐའ་ལས་འདས་དང་རྣམ་དག་དང། །མ་སྐྱེས་བ་མ་འགགས་ལ་སོགས་པ། །མཁའ་འདྲ་ཆགས་པ་སྤངས་པ་དང། །ཡོངས་སུ་འཛིན་ལས་གྲོལ་བ་དང། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་མེད་དང། །གང་གིས་འདི་དོན་བརྗོད་པ་
ཡིས། །གཞན་ལ་སྦྱིན་དུ་མེད་པ་དང། །དམིགས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་དང། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་ནད་མི་འབྱུང། །ངན་སོང་ཆད་དང་འབྲས་བུ་ནི། །མངོན་དུ་བྱ་ལ་མི་རྟོག་ཉིད། །མཚན་མ་དག་དང་མ་འབྲེལ་དང། །དངོས་དང་མིང་དང་གཉིས་པོ་ལ། །ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་
པ་ནི༑ །ཀུན་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དང་བྲལ་པས་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་
རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་དང། སྟོང་པ་དང་མི་སྟོང་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་དང། བདག་དང་བདག་མེད་པའི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་ཤིང་མ་འགགས་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་
ལ་སོགས་པ་ནི་བདེན་པ་དང་པོའི་རྣམ་པ་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབེན་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་མེད་པ་དང། མི་ལྡན་པས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་
དང༑ རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འབྲེལ་བས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལས་གྲོལ་བ་དང། རྐྱེན་དང་རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་གཉིས་པའི་རྣམ་པ་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འགོག་པ་དང་འགོག་
པ་མེད་པ་དང་བྲལ་བས་དེའི་དོན་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པས་རྒྱུད་དེ་གཞན་ལ་སྦྱིན་དུ་མེད་པ་དང། ཞི་བ་དང་མ་ཞི་བ་མེད་པས་དམིགས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་དང། གྱ་ནོམ་པ་དང་གྱ་ནོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་བྲལ་བས་མཐའ་གཉིས་ལས་འདས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་

[036B] ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་པས་དབེན་པས་དྲི་མའི་ནད་ཐམས་ཅད་མི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་གསུམ་པའི་རྣམ་པ་དག་ཡིན་ནོ། །ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ངན་སོང་ཆད་པ་དང། རིགས་པ་དང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་མ་
འདྲེས་པས་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཐབས་ལ་མི་རྟོག་པ་དང། སྒྲུབ་པ་དང་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་མ་དག་དང་མ་འབྲེལ་བ་དང། ངེས་པར་འབྱིན་པ་དང་ངེས་པར་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་པ་མེད་པས་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ངོ་
བོ་ཉིད་ཤེས་བྱ་དང། སྒྲ་གཉིས་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བདེན་པ་བཞི་པའི་རྣམ་པ་དག་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཀུན་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ཀྱང་
ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་དག་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་བཟློག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་མངོན་དུ་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་པས་འདིར་བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མ་
བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། །སྐབས་གསུམ་གྱི་མཇུག་བསྡུ་བ་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་འདི་དང་ཡང་འདི་དང། །ཡང་འདི་ཡིན་ཏེ་རྣམ་གསུམ་པོ། །འདིས་ནི་གནས་སྐབས་གསུམ་པོ་དག་རྫོགས་པར་ཡོངས་
སུ་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བས་ན་གང་ཞིག་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དག་བཀག་པ་གཞི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་འདི་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལམ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་འདི་དང། འགའ་ཡང་བྱེད་པ་མེད་པས་
དོན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དག་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་རྣམ་པ་གསུམ་བཤད་པས་གཞུང་ལེའུ་གསུམ་གྱི་སྐབས་གསུམ་རྫོགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་

[037A]༄༅། །མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སྐབས་གསུམ་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་རིམ་པ་རྣམས་ཉམས་སུ་
བླངས་པ་ཁོ་ན་ལ་རག་ལས་པས་ད་ནི་དེ་དག་དབང་དུ་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཞི་དང་ལམ་དང་རྣམ་པ་མ་ལུས་པ་བསྡུ་བའི་སྒོ་ནས་ཅིག་ཅར་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་གང་ཡིན་པ་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་བཤད་པར་བཞེད་ནས་ཐོག་མར་དེའི་རྣམ་པ་གསུངས་པ་
གཞི་ཤེས་པ་ཡི་བྱེ་བྲག་རྣམས། །རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་མཚན་ཉིད་དེ། །ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ནི་རྣམ་གསུམ་ཕྱིར། །དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་དེ་ལ་དམིགས་པ་
ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད་དེ། དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གསུངས་པ། མེད་པའི་རྣམ་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། །
མི་གཡོ་བ་ཡི་རྣམ་པའི་བར། །བདེན་པ་སོ་སོ་ལ་བཞི་དང། །ལམ་ལ་དེ་ནི་བཅོ་ལྔར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །ཐེར་ཟུག་ཏུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་མི་རྟག་པ་དང། དེ་ཁོ་ནར་མི་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། དོན་གཞན་གྱིས་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་
སྟོང་པ་ཉིད་དང། ཕུང་པོའི་སྐྱོན་གྱིས་མི་བརྫི་བའི་མཚན་ཉིད་བདག་མེད་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་བཞི་དང། གཞིའི་གནས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་རྒྱུའི་རྣམ་པ་དང། བྱེད་པས་དབེན་པ་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཀུན་འབྱུང་བ་དང། རྟག་པ་ལ་སོགས་
པས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་མིང་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་སྟེ། ཀུན་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་བཞི་དང། ངོ་བོ་ཉིད་མ་གྲུབ་པས་འགྲོ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་འགོག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་པ་སྤངས་པ་ལས་མི་འཕྲོགས་

[037B] དམན་པའི་ཉེས་པ་དང་བྲལ་བས་མི་ཟད་པའི་མཚན་ཉིད་གྱ་ནོམ་པ་དང། ཕན་པའི་གནས་སུ་ཕྱིན་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ་འགོག་པའི་རྣམ་པ་བཞིའོ། །དེ་ལྟར་ན་བདེན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སོ་སོ་ལ་རབ་ཏུ་དབྱེ་
བས་བཅུ་གཉིས་སོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བཅོ་ལྔ་སྟེ། བདག་གིས་བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལམ་དང། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་རིགས་པ་དང། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་འཕོ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་བསྒྲུབ་
པ་དང། རྟག་པའི་གོ་འཕང་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ངེས་པར་འབྱིན་པ་སྟེ་རྣམ་པ་བཞི་དང། རྨི་ལམ་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང། སྒྲ་བརྙན་ལྟར་རྒྱུ་ལས་མ་སྐྱེས་པ་དང། མིག་ཡོར་ལྟར་རྐྱེན་གྱིས་མ་འགགས་པ་དང། སྨིག་རྒྱུ་ལྟར་དུས་གཟོད་མ་ནས་
ཞི་བ་དང། སྒྱུ་མ་ལྟར་བདག་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་ལྔ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་བདག་ཉིད་དོར་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བའི་གཉེན་པོ་དེ་དག་མེད་པ་གཉིས་དང། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་དང་
གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་བདག་དང་ཆོས་སུ་འཛིན་པའི་གཉེན་པོ་གོས་པ་མེད་པ་དང། སྤྲོས་པ་མེད་པ་གཉིས་དང། རང་གི་རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་ལ་རོ་མྱང་བ་དང། གཞན་ལས་ཉམས་པར་རྟོགས་པའི་གཉེན་པོ་འབྲས་བུའི་སྒོ་ཅན་གྱི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་གཉེན་པོའི་
རློམ་པ་མེད་པ་དང། མི་གཡོ་བའི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་དྲུག་གོ། །དེ་ལ་དང་པོ་བཞི་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བཅུ་གཅིག་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་སྟེ། གྲངས་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པ་དང་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་བདག་
ཉིད་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལྔ་དང་དྲུག་ཡིན་ཏེ། སྤྱིར་ན་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གསུངས་པ། རྒྱུ་དང་ལམ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང། །འགོག་པ་

[038A]༄༅། །ལ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན། །དེ་དག་བརྒྱད་དང་བདུན་དང་ནི། །ལྔ་དང་བཅུ་དྲུག་ཅེས་བསྒྲགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །སྤྱིར་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཡུལ་ལ་འདུན་པ་དང། འདོད་ཆགས་དར། ཡུལ་ལ་དགའ་བས་མངོན་
པར་སྲེད་པའི་གཉེན་པོ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་མི་གནས་པ་དང། ཞི་བའི་རྣམ་པ་གསུམ་དང། སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་གཉེན་པོ་དེ་དག་མེད་པ་གསུམ་དང། སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་རབ་ཏུ་
སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་གཉེན་པོ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཉིད་གཅིག་དང། སྡུག་བསྔལ་བརྒྱུད་མར་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་གང་ཡིན་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་གཉེན་པོ་སེམས་ཅན་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་
གཅིག་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་བརྒྱད་ནི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་བདེན་པ་ཀུན་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་བསྒྲགས་སོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གོ་སྐབས་འབྱེད་པའི་ལམ་ཚད་མེད་པ་དང། ཇི་ལྟར་གོ་སྐབས་འབྱེད་པའི་ལམ་མཐའ་གཉིས་དང་མ་འབྲེལ་བ་དང། རིགས་པ་གང་
ཡིན་པ་ཐ་མི་དད་པ་དང། ཇི་ལྟར་རིགས་པ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང། སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་མཚན་མར་མི་རྟོག་པ་དང། ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ཚད་མས་གཞལ་དུ་མེད་པར་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་ཆགས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་བདུན་ནི་ལམ་གྱི་
བདེན་པའི་རྣམ་པར་བསྒྲགས་སོ། །རབ་ཏུ་འཇིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་དང། ཉེ་བར་གནོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། གཞན་དུ་གྱུར་པའི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་དང། རང་ཉིད་དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་མེད་པ་དང། སྤྱིར་
འགའ་ཡང་ཡོངས་སུ་གནས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ངོ་བོ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ལྔ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པར་བསྒྲགས་སོ། །འགོག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་རང་བཞིན་དང་གློ་བུར་བའི་དྲི་མ་ལས་གྲོལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་ནང་དང་ཕྱི་དང་

[038B] ཞི་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་རྟག་པའི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཉེ་བར་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་གིས་སྟོང་པ་དང། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་དང། རྒྱུ་
དང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་དང། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དང། རྟག་པ་དང་ཆད་པ་དང། འཁོར་བའི་སྔོན་དང་ཕྱི་མ་དང། རྟོག་པའི་ཆོས་མ་སྤངས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དགག་པས་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང། ཆེན་པོ་དང། དོན་དམ་པ་དང། འདུས་བྱས་དང་
འདུས་མ་བྱས་དང། མཐའ་ལས་འདས་པ་དང། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་དང། དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ་བརྒྱད་དང། གྱ་ནོམ་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་རྟོགས་པ་གཞན་ལས་ཕུལ་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་བྱེད་པ་པོ་དགག་པས་རང་གི་རང་བཞིན་
སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཅིག་ཉིད་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་མི་གནས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱི་བརྟགས་པ་ཙམ་གྱི་ཡུལ་དང་མཚན་ཉིད་དང་དུས་སུ་འཁྲུལ་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་དགག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང། གཟུགས་སུ་རུང་བ་ལ་སོགས་
པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང། འདས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་གསུམ་དང། གང་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དགག་པས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཅིག་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ནི་
འགོག་པའི་བདེན་པའི་རྣམ་པར་བསྒྲགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གསུངས་པ། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ནས་བཟུང་སྟེ། །སངས་རྒྱས་རྣམ་པའི་མཐར་ཐུག་
རྣམས། །ལམ་གྱི་བདེན་པའི་རྗེས་མཐུན་པར། །ཀུན་མཁྱེན་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བས་ན། །སློབ་མ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་རིམ་བཞིན་ཏེ། །སུམ་ཅུ་བདུན་དང་སུམ་ཅུ་བཞི། །སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་དག་ཏུ་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་

[039A]༄༅། །པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པའི་མཐར་ཐུག་པ་རྣམས་ནི་དེ་ཉིད་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ལམ་ཡིན་པའི་སྒོ་ནས་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་དང། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུར་བཞེད་དོ། །དེ་ལ་གཞི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་གང་ཞེ་ན་
དང་པོར་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པའི་ལམ་ལ་ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་པ་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང། ཚོར་བ་དང་སེམས་དང་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པས་ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་པར་
འགྱུར་བ་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང། ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་རྣམ་པ་བཞིའོ། །དེ་ལྟར་ཞུགས་པ་ལས་བརྩོན་འགྲུས་འབྱུང་བས་རྩོལ་བའི་ལམ་ལ་མི་དགེ་བ་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དག་ཡང་དག་པར་
སེལ་ཅིང་སླར་མི་བསྐྱེད་པ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་དང་སྐྱེས་པ་དག་བསྐྱེད་པ་དང། མངོན་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་དུ་བྱེད་པས་ཏིང་ངེ་
འཛིན་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ལམ་ལ་གུས་པར་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཅན་འདུན་པ་དང་རྟག་པར་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཅན་བརྩོན་འགྲུས་དང། སྔོན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཅན་སེམས་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཅན་དཔྱོད་པའི་
ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། གནས་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ལེ་ལོ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་ལ་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞི་འབྱུང་བས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་ལམ་ལ་བདེན་

[039B] དེ་ཉིད་མངོན་པར་རྟོགས་པར་རབ་ཏུ་སྤྲོ་བ་བརྩོན་འགྲུས་དང། རྣམ་པ་དེ་ཡིད་ཡོངས་སུ་མི་བརྗེད་པ་དྲན་པ་དང། ཤིན་ཏུ་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། བདེན་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་
དབང་པོ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་གཟུང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཤེས་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་དྲོ་བ་དང་རྩེ་མོར་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དབང་པོའི་རྣམ་པ་ལྔའོ། །དྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པ་ལ་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་
འབྲེལ་པའི་ལམ་ལ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ཆེར་མཐུ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པས་རྫས་དང་བཏགས་པའི་འཛིན་པ་མེད་པ་ཉིད་ཤེས་པས་ཟབ་མོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་བཟོད་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོབས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལྔའོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པ་ལ་
སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་བཞི་རྟོགས་པས་ནི་བདེན་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བར་འགྱུར་བས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྔ་མ་མ་བརྗེད་པར་དྲན་པ་དང། དེ་ཁོ་ན་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང། གོང་མར་གྱུར་པའི་ཆོས་ལ་མངོན་པར་
སྤྲོ་བ་བརྩོན་འགྲུས་དང། ཆོས་དང་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས་ཟག་པ་མེད་པའི་བདེན་པས་ཚིམ་པ་དགའ་བ་དང། ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང། རྩེ་གཅིག་པས་མཉམ་པར་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། དགོས་པ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རྩོལ་བ་
དང་བྲལ་བ་བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་པ་སྟེ། གྲངས་བཞིན་དུ་གནས་པ་དང། རང་བཞིན་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང། ཕན་ཡོན་དང། གཞི་དང། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་གནས་དང། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་
རྣམ་པ་བདུན་ནོ། །བདེན་པ་མཐོང་བ་ལས་བསྒོམ་པའི་ལམ་འབྱུང་བས་རྣམ་པར་དག་པར་ངེས་པར་འཛིན་པའི་ལམ་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་གཅོད་པ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང། ལོག་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་དང། དམ་

[040A]༄༅། །པའི་ཆོས་བསྙད་པ་དང་འབྲེལ་པའི་གཏམ་གྱིས་བདེན་ཞིང་སྙན་པར་སྨྲ་བ་དག་དང། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་འཕགས་པའི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་བྱེད་པ་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང། ཚུལ་འཆོས་ལ་སོགས་པ་ལོག་པར་འཚོ་བ་ལྔ་སྤངས་པ་འཚོ་བ་དང་
གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་དང། གཉེན་པོ་དམིགས་པ་མ་བརྗེད་པ་དྲན་པ་དང། དམིགས་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་པར་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། གོ་རིམས་ལྟར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་དང། གཞན་ལ་གོ་བར་བྱེད་
པ་དང། ལྟ་བ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་དང། ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཡན་ལག་དང། ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་དུ་མ་གྱུར་པའི་གཉེན་
པོའི་ཡན་ལག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། དེའི་ཕྱིར་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་གྱི་རྟེན་ཅན་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ་བཞེད་དོ། །ལམ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་རྣམས་གང་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་
གཉེན་པོའི་ལམ་ལ་བདག་ཉིད་དང་བདག་གིར་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་གཞན་དང་ངོ་བོར་གྱུར་པས་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་དང་པོའི་རྣམ་པ་དང། དེའི་རྒྱུ་མཚན་མཚན་མར་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་གཉེན་པོ་འགོག་པ་དང། ལམ་གྱི་བདེན་པའི་
ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གཉིས་པའི་རྣམ་པ་དང། ཁམས་གསུམ་མམ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་དོར་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བར་སྨོན་པའི་གཉེན་པོར་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་གཉིས་དང། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཀུན་འབྱུང་བ་དང། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་
རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་པའི་རྣམ་པའོ། །སྤྲུལ་པའི་ལམ་ལ་ནང་རང་གི་ལུས་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་བཤིག་པས་འདུ་ཤེས་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལ་རྣམ་

[040B] ཆེན་པོ་དང་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་བས་ཆེས་ཆེན་པོ་དང་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པར་མོས་ཤིང་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་དང། ནང་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་པ་རྣམ་པར་བཤིག་པས་ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་སུ་བྱས་ནས་བསམ་གཏན་གྱི་སེམས་མངོན་དུ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་
གཟུགས་ལ་སྔ་མ་ལྟར་བསྒོམ་པ་སྟེ། སྤྲུལ་པ་ལ་རང་དབང་བར་བསྒྱུར་མི་ནུས་པའི་གཉེན་པོར་རྣམ་པར་ཐར་པ་གཉིས་དང། གཟུགས་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་ལ་སྤྲུལ་པ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་འབད་པ་དང་མི་འབད་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་
སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ལུས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་དང། རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དང། རོ་གཅིག་པའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པ་སྟེ། སྤྲུལ་པ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་རྣམ་པར་ཐར་པ་
གཅིག་གོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་ལམ་ལ་འདི་ལྟར་ཐར་པ་དང་མཐུན་པར་གནས་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམ་པ་བཞི་དང། ཞི་བར་གནས་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་
འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པའི་རྣམ་པ་གཅིག་གོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་སྤྲུལ་པ་དང་བདེ་བར་གནས་པའི་ལམ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ལ་མཐོང་བ་དང། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རྟེན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བསམ་
གཏན་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞི་དང། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་དང། འདས་པའི་སེམས་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་ཅིང་ལངས་ནས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་
འབྲས་བུ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དག་སྟེ། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམ་པ་དགུའོ། །སྤོང་བའི་ལམ་ལ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་སྒྲིབ་པ་བཞི་རྣམ་པར་སེལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་

[041A]༄༅། །འགྱུར་བ་བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་བཟོད་པས་རབ་ཏུ་བསྡུས་པ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ལ་གཞན་ལ་མ་འདྲེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་
ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་གྱི་རྟེན་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞིར་བཞེད་དོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་རྣམས་གང་ཞེ་ན། ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཉིད་ཀྱི་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པ་དང། ཉེས་པ་དང་ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་འབྲས་བུ་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཁྱེན་
པ་དང། ལམ་དང་འབྲས་བུ་སོ་སོ་ལ་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་མཁྱེན་པ་དང། ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་མ་དག་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དུ་མ་མཁྱེན་པ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་དབང་པོ་མཆོག་དང། མཆོག་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པ་དང་
ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་ཡིན་པའི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པ་དང། སྲེད་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་ཤས་ཆེ་བས་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་གནས་པ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་བྱད་པ་མཁྱེན་པ་
དང༑ སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལ་སོགས་པ་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མཁྱེན་པ་དང། ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ད་ལྟར་དང་མ་འོངས་པའི་འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པ་དང། ཉན་ཐོས་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་མཐའ་དག་གི་ཟག་པ་ཟད་པ་
མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བསླུ་བའི་བདུད་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྟོབས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཅུའོ། ད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའོ་ཞེས་ཡེ་ཤེས་ཞལ་གྱིས་འཆེས་པ་དང། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཟག་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་
ཅད་རབ་ཏུ་ཟད་དོ་ཞེས་སྤངས་པ་ཉིད་དང། གཞན་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གིས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་གཅོད་པའོ་ཞེས་གེགས་ལུང་འབོགས་པ་ཉིད་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ལམ་འཁོར་བ་དང་ཐེག་པ་དམན་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་རྗེས་སུ་

[041B] གཞན་མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པས་བརྫི་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་མི་འཇིགས་པའི་རྣམ་པ་བཞིའོ། །གཟུགས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་རྣམ་གྲངས་སོ་སོ་ཡང་
དག་པར་རིག་པ་དང། དེ་དག་གི་སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང། ལྷ་དང་ཀླུ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ལ་ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཡུལ་ལ་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་སྟེ། དམ་
པའི་ཆོས་ལེགས་པར་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་རྣམ་པ་བཞིའོ། །སྐུ་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པ་མི་མངའ་བ་དང། གསུང་ཅ་ཅོ་དང། ཐུགས་དྲན་པ་ཉམས་པ་དང། གནས་སྐབས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་དང། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཐ་དད་
པ་ཉིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང། གདུལ་བར་བྱ་བ་སྣོད་དུ་རུང་བ་དང། མི་རུང་བ་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་བཏང་སྙོམས་མི་མངའ་བ་སྟེ་བྲལ་པའི་རྣམ་པ་དྲུག་དང། དབང་པོ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་བདག་ཉིད་འདུན་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། དྲན་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་
རབ་དང། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་དབེན་པར་གྱུར་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་སྟེ། མི་ཉམས་པའི་རྣམ་པ་དྲུག་དང། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང། འདས་པ་དང། མ་འོངས་
པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་མ་ཆགས་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཟིགས་པ་འཇུག་པ་སྟེ། གྲངས་ཇི་ལྟ་བར་དྲུག་ཚན་རེ་རེས་སྤྱོད་པ་དང་ཐོབ་པ་དང། ཕྲིན་ལས་ཤིན་ཏུ་ཕུལ་དུ་གྱུར་པ་གཞན་ལས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་
རྣམ་པ་བཅོ་བརྒྱད་དང། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཤད་ཅིང་འགྱུར་བ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་རང་འབྱུང་བ་དང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་པའི་མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ་

[042A]༄༅། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པའི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་གྱི་རྟེན་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུར་བཞེད་དེ། མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་རྩ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་རྣམས་ནི་གོ་རིམས་ལྟར་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་ཞི་བ་ཁོ་ནའི་དོན་དུ་ཞུགས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉོན་མོངས་པ་ཤིན་ཏུ་སྤངས་པ་མ་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཚོལ་བ་དང། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་
རྒྱས་དྲི་མ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པས་མཛད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པ་དང། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉིས་ཀ་དང། ཤིན་ཏུ་ཟག་པ་མེད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་རྣམ་པ་དེ་དག་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྔོན་དུ་སྦྱོར་བ་པོའི་སྣོད་
གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བཀུར་སྟི་བྱས། །དེ་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྲུན། །དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱི་མགོན་བཅས་པ། །འདི་མཉན་པ་ཡི་སྣོད་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བསྟེན་དང་ཀུན་འདྲི་དང། །སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་སྤྱོད་པས། །ལེན་དང་འཛིན་པ་ལ་
སོགས་པའི། །སྣོད་དུ་དམ་པ་རྣམས་བཞེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །སྔོན་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་དང། དེ་དག་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པས་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྲུན་ཅིང་སྦྱངས་པ་དང། གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་
གཉེན་དག་གིས་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་རྣམས་ནི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡུམ་འདིའི་གཞུང་མཉན་པའི་སྣོད་དུ་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཞབས་འབྲིང་གིས་མཉེས་པར་བྱས་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་གྱི་གནས་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་དྲིས་པ་དང། སྦྱིན་
པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པ་དག་གོ་རིམས་ལྟར་འདིའི་ཚིག་འཛིན་པ་དང། དོན་མི་བརྗེད་པ་དང། མཚན་ཉིད་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྣོད་དུ་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་པར་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་བཞེད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་སྦྱོར་བ་དངོས་གསུངས་

[042B] གཟུགས་ལ་སོགས་ལ་མི་གནས་ཕྱིར། །དེ་ལ་སྤྱོད་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་ཕྱིར། །དེ་རྣམས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་ཕྱིར། །དེ་དག་ཚད་ནི་མེད་ཕྱིར་དང། །ཚེགས་ཆེན་ཡུན་རིང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། །ལུང་བསྟན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཉིད་དང། །ངེས་འབྱུང་
བར་ཆད་མེད་བཅས་དང། །བྱང་ཆུབ་ཉེ་དང་མྱུར་བ་དང། །གཞན་དོན་འཕེལ་མེད་འགྲིབ་མེད་ཕྱིར། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་སོགས་མི་མཐོང། །གཟུགས་སོགས་བསམ་མི་ཁྱབ་མི་མཐོང། །གཟུགས་སོགས་དེ་ཡི་མཚན་མ་དང། །དེ་ཡི་ངོ་བོར་རྣམ་མི་རྟོག་འབྲས་
བུ་རིན་ཆེན་སྤྱིན་བྱེད་དང། །དེ་ནི་དག་པ་མཚམས་དང་བཅས། །ཞེས་བྱ་བའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་གནས་པ་དང། དེ་དག་ལ་མི་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་
ཟབ་པ་དང། རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་དང། དེ་དག་གི་མཐའ་མི་རྙེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་རང་བཞིན་གྱི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྐྲག་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ཚེགས་ཆེན་པོས་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ན་
འཚང་རྒྱ་བ་དང། མི་བསྒྲག་པའི་ཕྱིར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་ལུང་བསྟན་པར་ཉེ་བ་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང། ཐེག་པ་དམན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང། རྟག་ཏུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་
ཀྱི་ཆོས་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་བར་ཆད་མེད་པ་དང་བཅས་པ་དང། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་གསར་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བ་དང། འབྲས་བུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་མྱུར་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམ་པ་དུ་མར་རབ་ཏུ་སྐོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་
གཞན་གྱི་དོན་དང། ཆོས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་མེད་པ་དང། འདོད་པའི་ཁམས་སུ་ཉེ་བར་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐོང་བ་དང། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་

[043A]༄༅། །སོགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དོན་དམ་པར་དེ་ལྟར་རློམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྣམ་པ་འགོག་པ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་དེའི་མཚན་མ་དང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་དེའི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་
པ་དང། འབྲས་བུ་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་མཐོང་བ་ཉིད་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རིན་པོ་ཆེ་སྦྱིན་པ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་དག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པ་དང། ལོ་དང་ཟླ་བ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་གྱི་དུས་བཟུང་བས་མངོན་
པར་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་ས་མཚམས་དང་བཅས་ཏེ། སྦྱོར་བ་ཞེས་པ་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བཅོ་ལྔ་སྟེ་སྦྱོར་བ་ནི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུའོ། །དེ་ནས་སྦྱོར་བ་དེ་དག་རྣམ་པར་སྒོམ་པའི་ཕན་ཡོན་གསུངས་པ། བདུད་ཀྱི་མཐུ་བཅོམ་ལ་སོགས་པ། །ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བཅུ་བཞིའོ། །ཞེས་བྱ་བའོ།།
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་བདུད་ཀྱི་མཐུ་བཅོམ་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མཉེས་པས་དགོངས་ཤིང་མཁྱེན་པ་དང། གཅེས་སྤྲས་སུ་བྱེད་པས་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པ་དང། རྒྱུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
དང་ཉེ་བར་གྱུར་པ་དང། ནམ་ཡང་ངན་སོང་དུ་མི་ལྟུང་ཞིང་སངས་རྒྱས་དང་མི་འབྲལ་བས་དོན་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང། ལྷོ་ཕྱོགས་བརྟ་ནི་ནས་བྱང་ཕྱོགས་སུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པས་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང། སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུས་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་
རྫོགས་པ་དང། བདག་ལ་སྟོན་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏམ་མཛད་པས་སྨྲ་བའི་སྐྱེས་བུར་འགྱུར་བ་དང། བདུད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ལས་ཟློག་པར་མི་ནུས་པས་མི་བྱེད་པ་དང། བདག་ཉིད་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ལ་དགའ་བ་ཆེར་འཕེལ་ཞིང་གཞན་དེ་ཉིད་ལ་
འགོད་པར་འགྱུར་བས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྦྱིན་པ་དང། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་མཛད་པས་དམ་བཅའ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བསྒྲུབ་པ་དང། ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་ཤིང་སྤྱོད་པ་རླབས་པོ་ཆེ་ཡང་དག་པར་སྤྱད་པས་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་

[043B] དེ་ནས་རླབས་ཆེན་པོའི་སྤྱོད་པས་གཞན་གྱི་དགོས་པ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་དང། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་བརྩོན་པ་མི་གཏོང་བས་འདི་ཚོལ་བ་ན་འདི་དང་གཞན་པའི་མདོ་སྡེ་འདི་ལྟ་བུ་ཡང་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་
སྦྱོར་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བས་འཐོབ་པ་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བཅུ་བཞིའོ། །དེ་ནས་སྦྱོར་བ་དེ་དག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐྱོན་ཤེས་དགོས་པས་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བའི་གནས་རྣམས་གསུངས་པ། སྐྱོན་ནི་བཅུ་ཚན་བཞིར་བཅས་པ། །དྲུག་ཏུ་ངེས་པར་
རྟོགས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །སྐྱོ་ཞིང་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་སྤོབས་པ་ཧ་ཅང་ཐོགས་པ་དང། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྟོགས་པ་མྱུར་དུ་སྐྱེ་བས་རློམ་པའི་རྒྱུ་ཧ་ཅང་མྱུར་བ་སྟེ་སྤོབས་པ་དང་འབྲེལ་པ་གཉིས་དང། གླལ་བ་དང་སྟེག་པ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་
ལེན་དང། གཡེང་བ་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང། གླལ་བ་ལ་སོགས་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་བསྐྱེད་པའི་ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ངག་གི་གནས་ངན་ལེན་ཏེ་གནས་ངན་ལེན་དང་འབྲེལ་པ་གསུམ་དང། ལུང་མ་བསྟན་པ་དང་
འདིའི་གཏིང་མི་རྙེད་པས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་འཛིན་པ་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ཚོལ་བས་རྒྱུ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཉམས་པ་དང། དམན་པའི་རོ་ལ་ཆགས་པ་གྱ་ནོམ་པའི་རོ་མྱང་བས་ཉམས་པ་དང། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་སྣོད་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པས་
ཐེག་པའི་མཆོག་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པ་ལས་ཉམས་པ་དང། ཆེད་དུ་བྱ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡིན་པར་འཛིན་པས་རྟག་ཏུ་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དག་གོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་སློབ་པ་
རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པ་ཉམས་པ་དང། དམན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་གཞིར་གྱུར་པའི་སྡེ་སྣོད་ལན་པ་གོང་ན་མེད་པ་ལས་ཉམས་པ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཉམས་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པ་དང། མདོ་སྡེ་གཞན་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འབྱུང་བས་ཡུལ་མང་པོ་ལ་རྣམ་

[044A]༄༅། །པར་རྟོག་པའི་སྤོབས་པ་འགྱུར་བ་དང། ཡི་གེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཡི་གེ་འདྲི་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང། མེད་པའི་མཚན་མར་དམིགས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང། ཡི་གེར་འདྲི་བའི་གཞུང་ཡུམ་དུ་འདུ་ཤེས་པ་
ཡི་གེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང། ཡི་གེ་མ་ཡིན་པ་ཡུམ་དུ་འདུ་ཤེས་པ་ཡི་གེ་མེད་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང། སྣ་ཚོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་གཡེང་བ་དང་ཡུལ་དང་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་དགའ་བ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་
དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་རོ་མྱང་བ་དང། བདུད་ཀྱི་བསྟན་པའི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཚོལ་བ་ལམ་མ་ཡིན་པས་ལམ་ཚོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དག་སྟེ་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པ་བརྒྱད་དོ། དེའི་སྦྱོར་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་དང་མི་བརྩོན་པ་དང་འདུན་པ་དང་སྙོམ་ལས་ཀྱིས་
ཉམས་པ་དང། འདིར་གནས་པ་དང་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་འདོད་པས་འདུན་པའི་ཡུལ་ཐ་དད་པས་ཉམས་པ་དང། ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་ལྷུར་ལེན་པ་དང་འདོད་ཆེན་ཆུང་བ་དང་ཆུང་བ་མ་ཡིན་པ་དང། དགོན་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉམས་པ་ལ་དད་པ་དང། དེ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཉིད་དང། རང་གི་དང་གི་བྱེད་པས་གཏོང་བ་དང་སེར་སྣ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དང། རང་གི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེད་པས་སྦྱིན་པ་དང་མི་ལེན་པ་དང། དབང་པོའི་ཁྱད་པར་གྱིས་མགོ་
སྨོས་པ་དང་རྣམ་པར་སྤྲོས་པས་གོ་བ་དང། རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་དབང་གིས་མདོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་མི་ཤེས་པ་དང། སྤྱོད་པ་དང་དང་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐབས་དང་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པ་དང། ཚིག་ལ་སོགས་པའི་གཟུངས་ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་དང། གླེགས་བམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡི་གེ་འདྲི་བར་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་དང། འདོད་པའི་འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་མ་བྲལ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཉན་

[044B] ངན་འགྲོའི་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་པས་ངན་སོང་གི་དོན་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་དང། མཐོ་རིས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་བདེ་འགྲོ་འགྲོ་བས་ཡིད་བེ་དེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་རང་དང་
འབྲེལ་པ་གཉིས་དང། དང་ཚུལ་དང་གནས་སྐབས་ཀྱིས་གཅིག་པུ་དང་འཁོར་དང་མངོན་པར་དགའ་བ་དང། འཆད་པར་ཁས་མི་ལེན་པའམ། བླངས་ཀྱང་གོ་སྐབས་མི་འབྱེད་ཅིང་ཉན་པ་པོ་ལ་སོགས་པར་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པར་འདོད་པ་དང། མངོན་པར་ཆགས་པའི་སྒོ་ནས་
ཟང་ཟིང་ཅུང་ཟད་སྦྱིན་པར་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་དང། རྐྱེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་སྲོག་གི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བ་དང་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་མུ་གེ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་དང་ཆོམ་རྐུན་ལ་སོགས་པས་དཀྲུགས་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་མི་འགྲོ་བ་
ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ཏེ། གཉིས་ཀ་དང་འབྲེལ་པ་དྲུག་སྟེ། སློབ་དཔོན་ཉིད་དང་འབྲེལ་པ་རྙེད་པ་ལ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བྱམས་པར་བྱེད་པའི་ཁྱིམ་བལྟ་བས་ཡིད་མི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་དང། བདུད་ཀྱིས་འདི་ཡིན་གྱི་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་
པས་བཟློག་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་དང། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་བསྟན་པས་བྲལ་བར་བྱེད་པ་བཅོས་མ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་དང། བཅོས་མའི་འཚང་རྒྱ་བ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྲུལ་ཏེ། ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་
ལོག་པར་འཁྲིད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ལྟར་བཞི་བཅུ་རྩ་དྲུག་གོ། །དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་བླང་བ་དང་དོར་བས་སྦྱོར་བ་རྣམས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡང་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པས་དེའི་འོག་ཏུ་མཚོན་པའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། གང་
གིས་མཚོན་ཏེ་མཚན་ཉིད་དུ། །ཤེས་བྱ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ། །ཤེས་པ་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། །ངོ་བོ་ཉིད་གང་མཚོན་བྱ་ཡང། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིས་སྦྱོར་བ་རྣམས་དེ་བཞི་གཤེགས་པ་ཉིད་སྐྱེད་པར་མཚོན་པར་བྱེད་པས་ཤེས་པ་དང། ཁྱད་པར་དང། བྱེད་པའི་

[045A]༄༅། །མཚན་ཉིད་དེ་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དང། འདི་དག་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལས་སུ་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་གཅིག་སྟེ་མཚན་ཉིད་ནི་གཞིར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་དབྱེ་
བས་ཐ་དད་པ་ལས་རེ་ཞིག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དེའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་བ་དང། །འཇིག་རྟེན་འཇིག་མེད་བདག་ཉིད་དང། །སེམས་ཅན་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང། །དེ་བསྡུས་པ་དང་ཕྱིར་བལྟས་དང། །མི་ཟད་པ་ཡི་རྣམ་པ་
དང༑ །ཆགས་བཅས་སོགས་དང་རྒྱ་ཆེན་དང། །ཆེན་པོར་གྱུར་དང་ཚད་མེད་དང། །རྣམ་ཤེས་བསྟན་དུ་མེད་པ་དང། །སེམས་བལྟར་མེད་དང་ཤེས་པ་དེ། །གཡོ་བ་ལ་སོགས་ཤེས་བྱ་དང། །དེ་ལས་གཞན་ཡང་དེ་དག་ནི། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས། །ཐུབ་
པས་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་ཏེ། །གཞན་ལ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་འདི། །ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་སྐབས་ཀྱི། །ཤེས་པའི་མཆན་ཉིད་བསྡུས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་སོགས་པས་སྤྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐྱེད་པ་ཉིད་དང། འཇིག་རྟེན་དེ་
ཁོ་ནར་འཇིག་པ་མེད་པར་མཁྱེན་པ་དང། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སེམས་ཅན་གྲངས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་དང། དེ་བཞི་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པ་སེམས་བསྡུས་པ་དང། མཉམ་པར་མ་བཞག་པས་སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་ཕྱིར་བལྟས་པ་དང། ཡང་དག་
པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སེམས་མི་ཟད་པའི་རྣམ་པ་དང། སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་དང། སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྡུས་པ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་བྱད་པའི་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང། སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་
པ་མེད་པའི་སེམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང། བདག་མེད་པ་ཉིད་དང། ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་མཉམ་པ་ཉིད་སེམས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང། སོ་སོ་ངེས་པར་མི་ནུས་པས་སེམས་ཚད་མེད་པ་དང། འགགས་པ་ལ་སོགས་པས་དུས་གསུམ་གྱི་སེམས་བསྟན་དུ་མེད་པ་དང། ངོ་

[045B] རྣམ་པར་འཕྲོ་བས་སེམས་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་དང། དེ་ལས་གཞན་ཡང་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་མ་ནོར་བ་དང། ཐུབ་པ་མཆོག་གིས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བར་རྟོགས་ནས་དེའི་དོན་གཞན་ལ་
བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་པའི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་བཅུ་དྲུག་གིས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཇི་ལྟར་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མཁྱེན་པ་སྐྱེད་པར་མཚོན་པས་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་
ནས་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། སྟོང་ཉིད་མཚན་མ་མེད་བཅས་དང། །སྨོན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང། །སྐྱེ་མེད་འགག་པ་མེད་སོགས་དང། །ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འཁྲུག་མེད་དང། །འདུ་མི་བྱེད་དང་རྣམ་མི་རྟོག་རབ་དབྱེ་མཚན་ཉིད་མེད་ཉིད་ལ། །ལམ་
ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱིས་ནི། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། རྒྱུའི་བྱེད་པ་མཚན་མ་མེད་པ་དང། འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་སྨོན་པ་མེད་པ་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལུགས་སུ་འབྱུང་བའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་
ལུགས་ལས་བཟློག་པའི་འགག་པ་མེད་པ་དང། སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྡུས་པ་དྲི་མའི་བདག་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང། དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པ་དང། སྤངས་བ་དང། བླང་བའི་དངོ་སྤོ་མེད་པ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ངོ་
བོ་ཉིད་མེད་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྟེན་མེད་པ་དང། སྒྲིབ་གཡོགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་མེད་པས་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དྲུག་དང། སུས་ཀྱང་གཞན་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པས་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་འཁྲུག་པ་མེད་པ་དང། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་མ་སྐྱེས་པས་
མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པ་དང། མཚན་ཉིད་འགར་ཡང་གདགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དང། ཀུན་རྫོབ་རྣམ་པར་བཞག་པས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། དོན་དམ་པར་ཤིན་ཏུ་དབེན་པས་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཤེས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་པའི་

[046A]༄༅། །རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་བཅུ་དྲུག་གིས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བར་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཁྱེན་པ་བསྐྱེད་པར་མཚོན་པས་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་
སྒོ་ནས་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། །དེ་ནི་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་བརྟེན་ནས། །གནས་དང་གུས་པར་བྱ་བ་དང། །བླ་མ་ཉིད་དང་མཉེས་པ་དང། །དེ་ལ་མཆོད་དང་བྱེད་མེད་དང། །ཀུན་ཏུ་འཇུག་མཁྱེན་གང་ཡིན་དང། །མ་མཐོང་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང། །
འཇིག་རྟེན་སྟོང་ཉིད་རྣམ་པ་དང། བརྗོད་དང་ཤེས་མཛད་མངོན་སུམ་མཛད། །བསམ་མི་ཁྱབ་དང་ཞི་ཉིད་སྟོན། །འཇིག་རྟེན་འདུ་ཤེས་འགོག་པ་ལ། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་ནི། །ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐུབ་པ་
དེ་ནི་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བར་མཁྱེན་པའི་ཡུལ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་བར་གནས་པ་མཆོག་གིས་གནས་པ་མཁྱེན་པ་དང། འདིའི་དོན་སྟོན་པར་མཛད་པ་ནས་ཉིད་ཀྱི་ཁྲི་བཤམ་པ་ལ་སོགས་པ་མཛད་པ་གུས་པར་བྱ་བ་དང། བཀའ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་
བཀུར་བས་བླ་མར་བྱ་བ་དང། ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པས་མཉེས་པར་བྱེད་པ་དང། རིན་པོ་ཆེའི་མེ་ཏོག་གཏོར་བ་ལ་སོགས་པས་མཆོད་པ་དང། དེ་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པས་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ཉིད་མེད་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་
ཡེ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་འཇུག་པ་མཁྱེན་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདིས་སངས་རྒྱས་ལ་ཆོས་འགའ་ཡང་མཐོང་བར་བྱར་མེད་པའི་དོན་སྟོན་པ་དང། ཕུང་པོ་ལྷའི་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མཁྱེན་པ་དང། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་
ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་མཛད་པ་དང། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་མཛད་པ་དང། ཕུང་པོ་རྣམ་པ་ལྔའི་

[046B] །དེའི་ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་དང། ཕུང་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་འཇིག་རྟེན་འགོག་པ་དང། དེ་ལ་བློས་མཚན་མར་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་པའི་
རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་བཅུ་དྲུག་གིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བར་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཁྱེན་པ་བསྐྱེད་པར་མཚོན་པས་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་བརྗོད་
ནས༑ ཤེས་པའི་རྣམ་པས་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། བསམ་མི་ཁྱབ་སོགས་ཁྱད་པར་གྱིས། །ཁྱད་ཞུགས་བདེན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །སྐད་ཅིག་མ་ནི་བཅུ་དྲུག་གིས། །ཁྱད་པར་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་
གི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང། མི་མཉམ་པ་ལ་སོགས་པས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་བདེན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཆོས་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གིས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་
སྦྱོར་བ་དག་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དེ་དག་གསུངས་པ། །བསམ་མི་ཁྱབ་དང་མི་མཉམ་དང། །གཞལ་དང་བགྲང་ལས་ཡང་དག་འདས། །འཕགས་པ་ཀུན་
བསྡུས་མཁས་པ་ཡིས། །རིག་བྱ་ཐུན་མོང་མེད་ཤེས་དང། །ཤེས་མྱུར་བྲི་དང་གང་མེད་དང། སྒྲུབ་དང་ཡང་དག་འགྲུབ་པ་དང། །དམིགས་པ་རྟེན་དང་བཅས་པ་དང། མཐའ་དག་པ་དང་ཡོངས་འཛིན་དང། །རོ་མྱང་མེད་དང་ཁྱད་པར་ནི། །བཅུ་དྲུག་བདག་
ཉིད་ཤེས་བྱ་སྟེ། །གང་གིས་ལམ་འདི་གཞན་དག་ལས། །ཁྱད་དུ་འཕགས་པས་ཁྱད་པར་ལམ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དང། དཔེ་ཟླར་རུང་བས་མཚུངས་པ་མེད་པས་མི་མཉམ་པ་དང། ཚང་མ་རྣམས་

[047A]༄༅། །ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་གཞལ་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང། སྒྲས་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པས་ཚད་གཟུང་བར་མི་རུང་བས་བགྲང་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དག་ནི། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་སྐད་ཅིག་མའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །ཉོན་ཐོས་
ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་སྡུད་པ་དང། ཕྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་སྐྱེས་བུ་མཁས་པས་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་
རྟོགས་པ་དག་ནི་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པའི་སྐད་ཅིག་མའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྲི་བ་དང་གང་བ་མེད་པ་དང། ཆོས་སྨྲ་བ་བསྟེན་ཅིང་འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཏུ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པ་དང། དུས་
རིང་མོ་ཉིད་ནས་སངས་རྒྱས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དང། ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ཟིན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་ཚངས་བ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་དག་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའི་སྐད་ཅིག་མའི་ཁྱད་པར་
ཡིན་ནོ། །ཐབས་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་པའི་རིགས་ཀྱི་རྟེན་དང་བཅས་པ་དང། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྒྱུ་མཐའ་དག་འཚོག་པ་དང། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བསྟན་པའི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། དངོས་པོ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཆགས་པའི་རོ་མྱང་བ་མེད་པ་དག་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་སྐད་ཅིག་མའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ། གང་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་
ཆོས་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཁྱད་པར་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་འདི་དག་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་དེ་དག་གི་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། ཕན་དང་བདེ་དང་སྐྱོབ་པ་དང། །མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྐྱབས་དག་དང། གནས་དང་དཔུང་

[047B] །ཡོངས་འདྲེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་དང་ཐེག་གསུམ་གྱི། །འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་མི་བྱེད་དག་ཐ་མ་རྟེན་གྱི་མཛད་པ་སྟེ། །འདི་ནི་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ངེས་པར་ལེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕན་པ་ཐར་པ་དང། །
སེམས་ཅན་ལ་མངོན་པར་མཐོ་བ་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་ལུས་དང་སེམས་མངོན་པར་ཚིམ་པ་དང། བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོབ་པ་ལམ་ལེགས་པར་སྟོན་པ་སྟེ། སྤྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱེད་པ་གསུམ་དང། ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་ལ་སོགས་པས་རིམ་གྱིས་མི་གནས་པའི་
མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་སྐྱབས་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་འདྲེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་བསྟན་པས་མ་རིག་པ་དང་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བའི་གནས་དང། སྲིད་པ་དང་ཞི་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་དེ་ལས་གཞན་པ་རྣམས་ཀྱི་དཔུང་གཉེན་དང། བླང་
བ་དང་དོར་བའི་སྲེད་པ་ཡོངས་སུ་ཆད་ཅིང་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་རྟོགས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་གླིང་དང། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བསྟན་ཏེ་གཞན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པས་ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་སྟོན་ཅིང་རྩོལ་བ་མེད་པར་འཇུག་པས་སེམས་
ཅན་གྱི་དོན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང། རློམ་སེམས་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་སྟོན་ཅིང་མངོན་དུ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་པས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པ་སྟེ། བྱེ་བྲག་ཏུ་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་བདུན་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པ་ཉིད་
ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་ཏེ་དེའི་རྟེན་སངས་རྒྱས་ལ་འགོད་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་རྟེན་གྱི་མཛད་པ་ནི་གཅིག་གོ། །འདིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྦྱོར་བ་གཙོར་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱེད་པ་རྣམ་པར་བསྟན་པ་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པའི་བྱེད་པ་ནི་ལོགས་
ཤིག་ཏུ་བརྩི་བར་མི་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་གིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་དག་ཇི་ལྟ་བར་མཚོན་པར་བྱེད་པས་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་དེ་དག་གིས་ཤེས་པར་བྱས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུངས་

[048A]༄༅། །པ༑ །ཉོན་མོངས་རྟགས་དང་མཚན་མ་དང། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དག། །དབེན་དང་དཀའ་དང་ངེས་པ་དང། །ཆེད་དུ་བྱ་དང་མི་དམིགས་དང། །མངོན་པར་ཞེན་པ་བཀག་པ་དང། །དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་དང། མི་མཐུན་
ཐོགས་པ་མེད་དང་དེ། །གཞི་མེད་འགྲོ་མེད་སྐྱེ་མེད་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་མི་དམིགས་དང། །ངོ་བོ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད། །མཚོན་བྱ་ལྟ་བུར་མཚོན་པས་ན། །མཚན་ཉིད་བཞི་པར་བཞེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པས་
དབེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང། དེས་ཀུན་ནས་བསླང་བས་དེའི་རྟགས་ལུས་དང་ངག་གི་གནས་ངན་ལེན་གྱིས་དབེན་པ་དང། དེ་དག་གི་རྒྱུ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དེའི་མཚན་མས་དབེན་པ་དང། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་དང་འདོད་ཆགས་མེད་པ་ལ་
སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དག་གིས་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བཞིའོ། །དོན་དམ་པར་མེད་པའི་སེམས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་དཀའ་བས་དེའི་གོ་ཆ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་མ་འབྲེལ་བ་དང། ཐེག་པ་གཞན་དུ་མི་ལྟུང་བའི་མཚན་
ཉིད་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་དང། ཡུན་རིང་པོ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་གསུམ་དུ་མི་དམིགས་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱི་ལམ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ཞེན་པ་མཐའ་དག་བཀག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལམ་ཞེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལྔའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་གྱིས་མ་བྱས་ཤིང་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་
དང༑ འཇིག་རྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་མར་སྤྱོད་པ་ལས་ཟློག་སྟེ་བལྟས་པས་མི་མཐུན་པ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་དང། ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་ཤེས་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་གཞི་མེད་པ་

[048B] དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་མེད་པ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྗེས་སུ་མ་ཡིན་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་པས་གཟུགས་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ཞེས་
རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བདུན་ནོ། དེ་ལྟར་ན་ངོ་བོ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་གིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བའི་མཚན་ཉིད་དག་གིས་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་བཞི་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །དེ་ལྟར་
བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་བྱེད་པ་དང་བྱ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་དགུ་བཅུ་རྩ་གཅིག་བསྟན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་བསྒོམ་པ་འབྱུང་བ་དང། སྦྱོར་བའི་
དབང་གིས་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པས་དེའི་འོག་ཏུ་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་གསུངས་པ། །མཚན་མེད་རབ་ཏུ་སྦྱིན་ལ་སོགས། །ཡང་དག་སྒྲུབ་ལ་མཁས་པ་ནི། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་འདི་ལ། ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་
པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚན་མ་མེད་པར་དམིགས་པའི་ཤེས་པའི་རྣམ་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུད་
ལ་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པའི་སྦྱོར་བ་འདི་ལ་ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བར་འདོད་དོ། །དེ་ལ་ཐབས་མཁས་པ་དེ་དག་གང་ཡིན་པ་ཞེ་ན་གསུངས་པ། །སངས་རྒྱས་སོགས་དམིགས་
དད་པ་དང། །སྤྱིན་སོགས་སྤྱོད་ཡུལ་བརྩོན་འགྲུས་དང། །བསམ་པ་ཕུན་ཚོགས་དྲན་པ་དང། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཏིང་འཛིན་དང། །ཆོས་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། །ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་དང་རྣམ་ལྔ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྣོན་པོ་ཡིས། །རྟོགས་སླ་རྟུལ་པོ་

[049A]༄༅། །རྟོགས་དཀར་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་དམིགས་ནས་དད་པ་དང། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་རབ་ཏུ་སྤྲོ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དང། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་
བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བླང་བ་དང་དོར་བའི་དམིགས་པ་མ་བརྗེད་པ་དྲན་པ་དང། ཐམས་ཅད་དུ་འཁོར་གསུམ་གྱི་མཚན་མར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་
པའི་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་དབང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་དག་དབང་པོ་རྣོན་པོས་ཆེར་སྦྱངས་པས་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པར་སླ་བ་དང། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཆེར་སྦྱངས་པ་མ་ཡིན་པས་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་
བྱ་བར་བཞེད་དོ། །ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་གོང་དུ་གོམས་པར་གྱུར་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པར་འབྱུང་བས་དེའི་འོག་ཏུ་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞིའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། །དྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་འདིར། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡིན་པར་བསྔགས། །དེ་དག་
ཉིད་ལ་སེམས་མཉམ་སོགས། །རྣམ་པ་དག་ནི་བཅུར་བཤད་དོ། །བདག་ཉིད་སྡིག་པ་ལས་ལྡོག་ཅིང། །སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་གནས་པས་གཞན། །དེ་དག་ལ་ནི་འགོད་པ་དང། བསྔགས་པ་བརྗོད་དང་མཐུན་པ་ཉིད། །རྩེར་གྱུར་དེ་བཞིན་བཟོད་པ་ནི། །རང་གཞན་རྟེན་ཅན་
བདེན་ཤེས་པ། །ཆོས་མཆོག་དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་རྣམས། །སྨིན་བྱེད་སོགས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་འདི་ལ་ཆུང་དུ་ནི་སེམས་མཉམ་པ་དང། བྱམས་པ་དང། འབྲིང་དུ་ན་ཕན་པ་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པ་དང། རྣམ་
པར་འཚེ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཏེ། སྤྱིར་ལེགས་པར་སེམས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་དང། །ཆེན་པོ་ཕ་དང་མའི་སེམས་དང། སྤུན་དང་སྲིང་མིའི་སེམས་དང། བུ་དང་བུ་མོའི་སེམས་དང། བཤེས་དང་གྲོགས་ཀྱི་སེམས་དང། གཉེན་དང་སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་ཀྱི་སེམས་ཏེ། བྱེ་བྲག་

[049B] །ཅུང་དུ་ན་བདག་ཉིད་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡིག་པ་ལས་ལྡོག་ཅིང། །གཞན་ཡང་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་འགོད་པ་
དང༑ བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ལ་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང། འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཐུན་པས་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་པ་དང། འབྲིང་དུ་ན་བདག་ཉིད་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་གནས་ཤིང། །གཞན་ཡང་སྔ་མ་ལྟར་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དང། །ཆེན་པོ་ནི་སོགས་
པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྡུས་ཏེ་བདག་ཉིད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལུགས་སུ་འབྱུང་བ་དང་ལུགས་ལས་བཟློག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། གཞན་དག་ཀྱང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །
དེ་བཞིན་དུ་ཆུང་དུ་ན་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པས་ལམ་ལ་སྦྱོར་བ་ཉིད་དང། འབྲིང་དུ་ན་རང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་གཞན་དག་སྦྱོར་བ་དང། ཆེན་པོར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་བདག་ཉིད་གནས་
ཤིང་གཞན་དག་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་ནི་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཆུད་དུ་ན་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང། སོགས་ཞེས་བྱ་བས་བསྡུས་པ་འབྲིང་དུ་ན་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་དང། ཆེན་པོ་ནི་བག་ཆགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་སྤོང་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་ཉིད་གནས་ཤིང་ཞན་དག་འགོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་
ཡིན་ནོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཐོབ་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་འགྱུར་བས་སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། །ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་ནས་བཟུང་སྟེ། །མཐོང་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་ལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་

[050A]༄༅། །གནས། །དེ་འདིར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ལྟར་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་བཞི་དང་མཐོང་བའི་ལམ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་ལ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ཐོབ་པས་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་རྣམ་
པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པ་རྟོགས་པའི་སྐབས་འདིར་སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་གསུངས་པ། །གཟུགས་
ལ་སོགས་ལས་ལྡོག་སོགས་རྟགས། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུར་བརྗོད་པ་ཡིས། །ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་ལ་གནས་པའི། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་འདི། །ཞེས་བྱ་བའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུར་བརྗོད་པའི་འདི་
དག་གིས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཡན་ལག་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་པོ་གང་ཞེ་ན། བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་གིས་གསུངས་པ། །གཟུགས་ལ་སོགས་ལས་ལྡོག་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་མི་དལ་ཟད་པ་དང། །
བདག་ཉིད་དགེ་བ་ལ་གནས་ཤིང། །གཞན་དག་དེ་ལ་འགོད་པ་དང། གཞན་གྱི་རྟེན་ཅན་སྤྱིན་སོགས་དང། ཟབ་མོའི་དོན་ལ་སོམ་ཉི་མེད། །བྱམས་ལུས་སོགས་དང་སྒྲིབ་པ་ནི། །རྣམ་པ་ལྔ་དང་མི་འགྲོགས་དང། བག་ལ་ཉལ་ཀུན་འཇོམས་པ་དང། །དྲན་
པ་དང་ནི་ཤེས་བཞིན་དང། །གོས་ལ་སོགས་པ་གཙང་བ་དང། ལུས་ལ་སྲིན་བུ་རྣམས་མི་འབྱུང། །གྱ་གྱུ་མེད་སེམས་སྦྱངས་པ་ནི། །ལེན་དང་སེར་སྣ་མེད་སོགས་དང། །ཆོས་ཉིད་ལྡན་པར་འགྲོ་ཉིད་དང། །སེམས་ཅན་དོན་དུ་དམྱལ་ཚོལ་དང། །གཞན་གྱིས་བ་ཀྲི་
བར་མི་བཏུབ་དང། །ལམ་གཞན་ཉེ་བར་སྟོན་བདུད་ལ། །བདུང་ཅེས་བྱ་བར་རྟོགས་པ་དང། །སངས་རྒྱས་དགྱེས་པའི་སྤྱོད་པ་སྟེ། །རྟགས་ནི་ཉི་ཤུ་དེ་དག་གིས། །དྲོད་དང་རྩེ་མོ་བཟོད་བཅས་དང། །ཆོས་མཆོག་རྣམས་ལ་གནས་པ་ནི། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་

[050B]ཅེས་བྱ་བའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཆེར་ལྡོག་པ་དང། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཤེས་ནས་སྐྱབས་སུ་དད་པ་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་བ་དང། སྤྱོད་ལམ་གྲུབ་པས་དམྱལ་བ་དང། ཡི་དགས་དང་
དུད་འགྲོ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྟོང་པ་དང། ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་དང། ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་དང། ལོག་པར་ལྟ་བ་ཅན་དང། ལྐུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་དུ་སྐྱེ་བ་ཟད་པ་དང། ལྟ་བ་དང་སྙིང་རྗེ་བསྒོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་དགེ་བ་བཅུ་ལ་གནས་ཤིང་
གཞན་དག་ཀྱང་དེ་ལ་སྦྱོར་བ་དང། བདག་དང་གཞན་དུ་བརྗེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་སེམས་དན་གཞན་གྱི་ཡུལ་ལ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང། ཆོས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པར་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་ཡང་སོམ་ཉི་མེད་པ་དང། གཞན་ལ་ཕན་པ་ཉིད་དུ་
ཞུགས་པས་བྱམས་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་དང། སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང། གནོད་སེམས་དང། གཉིད་དང་རྨུགས་པ་དང། རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་སྟེ་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་དག་དང་མི་འགྲོགས་པ་དང་
གཉེན་པོ་རྣམ་པར་བསྒོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་རིག་པ་དང། ལྟ་བས་བསྡུས་པའི་བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པ་དང། རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དྲན་པ་དང། ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པ་དང། གཙང་སྦྲ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གོས་ལ་སོགས་པ་
ཡོངས་སུ་གཙང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ནི་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ལ་གནས་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་འཇིག་རྟེན་དང་རབ་ཏུ་མ་འདྲེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལུས་ལ་སྲིན་བུའི་རིགས་བརྒྱད་ཁྲི་མི་འབྱུང་བ་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པར་དག་པས་ཀྱ་གྱུའི་སེམས་
མེད་པ་དང། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་ལྟ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་དང། ཆོས་གོས་གསུམ་པ་དང། ཕྱིང་པ་དང། བསོད་སྙོམས་པ་དང། སྟན་གཅིག་པ་དང། ཕྱིས་མི་ལེན་པ་དང། དགོན་པ་དང། ཅོག་པུ་པ་དང། གཞི་ཇི་བཞིན་པ་དང། དུར་

[051A]༄༅། །ཁྲོད་པ་དང། ཤིང་དྲུང་བ་དང། བླ་གབ་མེད་པ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་གཉིས་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་དང། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་སྒྲུབ་པས་དེ་དག་དང་འགལ་བ་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་
སྡུད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པར་འགྲོ་བ་དང། འགྲོ་བ་བདག་གིར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་དམྱལ་བར་ཡང་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་དྲུག་ནི་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པ་ལ་
ཡིད་ཆེས་པའི་ཆོས་ཉིད་གཞན་གྱིས་གཞན་དུ་བཀྲིར་མི་བཏུབ་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་ལྟར་བཅོས་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་བདུད་ལ་བདུད་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་བཟོད་པར་གྱུར་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་
པའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མ་བྲལ་བས་སྤྱོད་པ་ལས་སངས་རྒྱས་མངོན་པར་དགྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་གཅིག་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲོ་བ་ལ་
སོགས་པ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཡན་ལག་ལ་གནས་པ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ནི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་པོ་འདི་དག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཐོབ་པ་ལས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འབྱུང་བས་དེའི་རྟགས་
བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་གསུངས་པ། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་བཟོད་པ་དང། །ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་ལྡོག་པའི། །མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་
བདེན་པ་བཞི་ལ་ཆོས་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་མའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་

[051B] གཟུགས་སོགས་འདུ་ཤེས་ལྡོག་པ་དང། །སེམས་བརྟན་ཐེག་པ་དམན་དག་ལས། །རྣམ་ལོག་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པའི། །ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་དང། །ལུས་སེམས་ཡང་བ་ཉིད་དང་ནི། །འདོད་པ་སྤྱོད་ལ་མཁས་པ་དང། །རྟག་
ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་ཉིད་དང། །འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་ཉིད་དང། ཕུང་སོགས་བར་ཆད་བྱེད་རྣམས་དང། །ཚོགས་དང་དབང་སོགས་བཅས་པ་ཡི། །གཡུལ་འགྱེད་སེར་སྣ་ལ་སོགས་ལ། །སྦྱོར་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ཡི། །གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པ་དང། །ཆོས་ནི་རྡུལ་
ཙམ་མི་དམིགས་ཉིད། །རང་གི་ས་ལ་ངེས་པ་ཉིད། །ས་གསུམ་ལ་ནི་གནས་པ་དང། །ཆོས་ཀྱི་དོན་དུ་སྲོག་གཏོང་བ། །དེ་འདྲའི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ནི། །བློ་ལྡན་མཐོང་བའི་ལམ་གནས་ཀྱི། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །རང་གི་མཚན་
ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མཚན་མར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཕྲ་མོ་ཡང་ལྡོག་པ་དང། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བརྟན་པ་ཉིད་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཁྱད་པར་ཅན་བསྒྲུབས་པས་
ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཐེག་པ་དམན་པ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་ལྡོག་པ་དང། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་མཐུས་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བའི་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་
རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །མི་དགེ་བ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལུས་དང་སེམས་ཡང་བ་དང། སེམས་ཅན་གདུལ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་མཐུས་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་འདོད་པ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་དང། ཡུལ་གྱི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བས་རྟག་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཉིད་དང། སྐྱེས་
བུ་དམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་དམན་པའི་དངོས་པོ་ལུང་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་བྱེད་པས་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་བཞིན་ནི་ཀུན་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་རྣམས་ལ་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་

[052A]༄༅། །གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པ་དང། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་བར་ཆད་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྔ་མ་ལྟར་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་བཀག་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྐྱོན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་ཚོགས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་གཏམ་ལ་གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པ་དང། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དག་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དབང་པོ་དང་རྟེན་དང་ཡུལ་དང་བདག་གིར་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་ནི། འགོག་
པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པས་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་གནས་པ་སོ་སོར་བཀག་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་རྟོགས་པའི་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མི་དམིགས་པ་
དང༑ མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་ཐོབ་པས་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་རང་ཉིད་ཀྱི་བར་ཆད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ལ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་དང། གཅིག་ཏུ་གཞོལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དོན་དུ་ལུས་དང་སྲོག་གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་ནི་ལམ་
གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་མཉམ་པར་གཞག་པ་རང་དང་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡུལ་ཅན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ལས་ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པ་
བསྐྱེད་པའི་མངོན་པར་མ་ཞེན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་རྗེས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཐོབ་པ་ལས་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་
པ་འབྱུང་བས་དེའི་མཚན་ཉིད་བཤད་པར་བཞེད་ནས། ཁྱད་པར་མ་བཟུང་བར་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བློ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་གསུངས་པ། བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་ཟབ་པ་སྟེ། །ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས། །ཟབ་པ་དེ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་དང། །སྐུར་

[052B] །ཅེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་གཞན་ན་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པའི་
མཐའ་ལས་གྲོལ་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཟབ་མོ་སྟེ། དེ་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་དེའི་ཕྱིར་ཟབ་མོ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཟབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་བསྒོམ་པའི་ལམ་དངོས་གསུངས་པ། ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་དང་མཐོང་བའི། །
ལམ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཉིད་ལ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་སེམས་པ་དང། །འཇལ་དང་ངེས་རྟོག་བསྒོམ་པའི་ལམ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བ་དང། དངོས་དང། རྗེས་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཡན་ལག་དང་
མཐོང་བའི་ལམ་དང། བསྒོམ་པའི་ལམ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སེམས་པ་དང། ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཇལ་བ་དང། ཡང་དག་པར་ངེས་པར་རྟོག་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་རྒྱུན་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་དུ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གསུངས་པ་
དེ་ནི་རྒྱུན་ཆགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རྣམས། །ཆུང་ངུའི་ཆུང་སོགས་དབྱེ་བ་ཡི། །རྣམ་པས་རྣམ་པ་དགུར་བཞེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་
གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའི་ལམ་དེ་ནི་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དགུ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་འདོད་པའི་ཁམས་དང། བསམ་གཏན་བཞི་དང། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་སྟེ་ས་དགུ་དག་ཏུ་གོ་རིམས་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་
ཆེན་པོ་དང་འབྲིང་དང་ཆུང་ངུ་རྣམ་པ་རེ་རེ་ཞིང་ཆེན་པོ་དང་འབྲིང་དང་ཆུང་ངུའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པ་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་ནི་མུན་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་སྣང་བ་ཆུང་ངུས་སེལ་བ་དང། ཆུང་ངུ་ནི་ཆེན་པོས་སེལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་ཆུང་ངུ་དང། འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱང་རེ་རེ་ཞིང་

[053A]༄༅། །ཆུང་ངུ་དང། འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པ་དགུ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པའི་ལམ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་པར་བཞེད་དོ། །གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ལ་བསོད་ནམས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་རུང་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་
བ་གསུངས་པ། གྲངས་མེད་ལ་སོགས་བསྟན་པ་རྣམས། །དམ་པའི་དོན་དུ་བཟོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །རྒྱལ་བའི་ཡུམ་དེ་དང་དེ་ལས་བསྒོམ་པའི་ལམ་རྣམ་པ་རེ་རེའི་དབང་དུ་མཛད་དེ། བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་པ་དང། གཞལ་དུ་མེད་པ་དང། ཚད་མེད་པ་སྐྱེ་བར་
གསུངས་པ་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་དོན་དང་ཡི་གེ་དང་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་དེ་དག་རྣམ་པར་གཞག་པ་བཟོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ལན་གསུངས་པ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ཐུགས་བརྩེ་བའི། །རྒྱུ་མཐུན་བསྟན་པར་ཐུབ་པ་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །བདེན་ཏེ། ཇི་སྐད་
བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དོན་དམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་དབང་གིས་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བར་བསྟན་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
བཞེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གོམས་པ་ཕུལ་དུ་བྱར་ཅི་ཡོད་ཅེས་དོགས་པ་བསུ་བ་གསུངས་པ། དངོས་པོ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ། །ཉམས་པ་དང་མི་འཕེལ་མི་རུང། །བསྒོམ་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་གྱིས་ནི། །ཅི་ཞིག་ཉམས་ཤིང་ཅི་ཞིག་འཐོབ། །
ཅེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ན་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དང་གཉིས་ཀ་དང་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ་ནི་མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ་བ་དང་སྐྱེ་བར་མི་རུང་ངོ། །དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་དུ་མེད་
པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་གྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་ཅི་ཞིག་འདོར་ལ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ངོ་བོ་ཅི་ཞིག་འཐོབ་སྟེ། ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པ་ཁོ་ནས་བསྒོམ་པ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་བྱར་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ལན་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟ་དེ་བཞིན་དུ། །

[053B] །བྱང་ཆུབ་དེ་བཞིན་ཉིད་མཚན་ཉིད། །དེ་ཡང་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་བྱར་མེད་པ་ནི་སྔོན་དོན་ཁྱད་པར་ཅན་སྣང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་
པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་བདག་པོ་ཙམ་གྱིས་གདུལ་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་འདི་ཡང་བསྒོམས་པས་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་སྒོ་ནས་ཀུན་རྫོབ་
ཏུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་ཉམས་པ་དང་འཕེལ་བའི་དོན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། དོན་དམ་པར་ནི་ཉམས་པ་དང་འཕེལ་བ་དགག་པ་ཉིད་དུ་བཞེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཉིད་ལ་རྒྱུའི་དོན་སྒྲུབ་པ་མི་འཐད་པར་དོགས་པ་བསུ་བ། སེམས་ནི་སྔ་མས་བྱང་ཆུབ་པར། །རིགས་མིན་ཕྱི་མས་
ཀྱང་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་སེམས་ཁྱད་པར་ཅན་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྔ་མས་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་འདྲའི་འབྲས་བུར་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་མས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་མཐུ་
ཐམས་ཅད་ནི་སྔ་མའི་མཐར་ཐུག་པས་དེ་མེད་ན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྔ་ཕྱིར་གྱུར་བ་མང་པོ་ཉིད་ཀྱང་དེ་བྱུང་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ལན་གསུངས་པ། མར་མེའི་དཔེ་ཡི་ཚུལ་གྱིས་
ནི༑ །ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པ་བརྒྱད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །ཇི་ལྟར་མར་མེའི་མེ་ལྕེ་འབར་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་མ་ལྟོས་པ་དང་པོས་སྙིང་པོ་སྲེག་པར་མི་ནུས་ལ། དང་པོ་ཉིད་ལ་མ་ལྟོས་པར་གཉིས་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་མང་པོ་
ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བསྲེག་བར་བྱ་བ་སྲེག་པར་བྱེད་པ་ཡོང་བ་མ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་སོགས་པས་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་སྲེག་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུའི་ངོ་བོས་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་སྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་

[054A]༄༅། །སྙིང་པོ་ཚིག་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་དོན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡང་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་སྐད་ཅིག་སོ་སོ་བ་དང། དུ་མ་མངོན་པར་འབྲེལ་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་རྒྱུན་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་མཐུ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པར་
འགྱུར་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཆོས་གསལ་བ་དང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྒོ་ནས་བྱང་ཆུབ་པར་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་བསྡུ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བརྟགས་ན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པ་ཡང་མ་དཔྱད་པར་ཉམས་དགའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ངོར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རུང་
བ་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡིན་ནོ། །ཟབ་མོ་རྣམ་པ་བརྒྱད་གང་དག་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་བརྒྱད་ལ་ཟབ་པ་གསུངས་པ། སྐྱེ་བ་དང་ནི་འགག་པ་དང། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཤེས་བྱ་དང། །ཤེས་དང་སྤྱོད་དང་གཉིས་མེད་དང། །ཐབས་མཁས་པ་
ལ་ཟབ་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དག་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞིང། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། འོན་ཀྱང་བསྒོམས་པས་རྟོགས་པའི་དོན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སྐྱེད་དོ་ཞེས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་
སྐྱེ་བ་ཟབ་པ་དང། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བྱུང་བ་ཉིད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ལ་འགག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འགག་པ་ཟབ་པ་དང། གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་གོམས་ཀྱང་མངོན་དུ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཟབ་པ་དང། དེ་ཁོ་ནའི་རང་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་
ཆོས་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་བྱ་ཟབ་པ་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བ་མེད་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་པ་ཟབ་པ་དང། དོན་དམ་པར་སྤྱོད་པ་མེད་པ་ཉིད་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱོད་པ་
ཟབ་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཟབ་པ་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་སྤོང་བས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཅིང་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་སངས་

[054B] བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་དོན་བསྒྲུབ་པ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཟབ་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡིན་ནོ། །སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཐོབ་
པས་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་དགོས་པས་དེའི་རྒྱུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་གསུངས་པ། ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་འདྲ་བའི་ཕྱིར། །སྲིད་དང་ཞི་བར་མི་རྟོག་པ། །ལས་མེད་ལ་སོགས་ཀླན་ཀ་ཡི། །ལན་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་
པར་ཟད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་བརྙན་ཙམ་དུ་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །གལ་
ཏེ་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་ན་གཉིད་མ་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་མི་དགེ་བ་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཀླན་ཀ་རྣམས་ཀྱི་ལན་ནི་ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་དོན་དམ་པར་གང་གིས་གང་བསད་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་
ཀྱང་སྲོག་གི་རྒྱུན་འཇུག་པ་དང་འགལ་བའི་དངོས་པོ་བསྐྱེད་པ་ལ་གསོད་པ་ལ་སོགས་པར་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པ་དེ་བཞིན་དུ། དངོས་པོ་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བ་ལ་ཡང་ཕྱི་ཅི་ལོག་གི་འཆིང་བ་མཐའ་དག་མ་ཉམས་པ་རྣམས་ལ་དེ་དང་མཐུན་པའི་དོན་
གྱི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པར་རྟོག་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང། གཞན་ཡང་རྨི་ལམ་ན་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་རྣམ་པ་སྤྱད་པ་ཉིད་ཀྱང་རྗེས་སུ་གནས་སྐབས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་མངོན་པར་ཞེན་པའི་གསོས་བཏབ་ན་དོན་ཅི་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུར་ཡང་འགྱུར་བས་དཔེ་མ་གྲུབ་
པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོ་སྡེ་དང་དེའི་ཕྱོགས་ལས་ཇི་སྐད་བཤད་པར་ཟད་དོ། །དེ་ལྟར་མཉམ་པ་ཉིད་རྣམ་པར་བསྒོམས་པ་ནི་རང་གི་ཞིང་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་གསུངས་པ། སེམས་ཅན་འཇིག་རྟེན་དེ་བཞིན་དུ། །སྣོད་

[055A]༄༅། །ཀྱི་འཇིག་རྟེན་མ་དག་པ། །དེ་ལ་དག་པར་བསྒྲུབས་པ་ཡིས། །སངས་རྒྱས་ཞིང་ནི་དག་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྟེན་པ་དང་རྟེན་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བཀྲེས་པ་
དང་སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་དག་པའི་གཉེན་པོར་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་གྱ་ནོམ་པ་བྱིན་ཏེ་ལྷའི་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོན་ལམ་གྱིས་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་དང། ངམ་གྲོག་དང་གཡང་ས་ལ་སོགས་པས་མ་དག་པའི་གཉེན་པོར་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པ་
བྱིན་པས་གསེར་གྱི་ས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་སྨོན་ལམ་གྱིས་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའོ། །རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་ནི་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་
ལས་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་དགོས་པས་དེའི་རྒྱུར་ཐབས་ལ་མཁས་པ་གསུངས་པ། ཡུལ་དང་སྦྱོར་བ་ཅན་འདི་ནི། །དགྲ་རྣམས་ལས་ནི་འདས་པ་དང། །མི་གནས་ཇི་བཞིན་ཤུགས་དང་ནི། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་མཚན་ཉིད་དང། །མ་ཆགས་པ་དང་མི་དམིགས་དང།།
མཚན་མ་སྨོན་ལམ་ཟད་པ་དང། །དེ་ཡི་རྟགས་དང་མཚན་མེད་དང། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་རྣམ་པ་བཅུ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བའི་རྒྱུ་ལ་ལེགས་པར་སྦྱངས་པས་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་བདུད་ལས་འདས་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་
མཉམ་པ་ཉིད་རྣམ་པར་བསྒོམས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པས་མི་གནས་པ་དང། སྨོན་ལམ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་སྔོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་འཕངས་པ་བྱེད་པ་དང། དཀའ་བ་སྤྱད་པ་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཐར་
པ་ལ་སོགས་པ་སྒོམ་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང། ཆོས་དཀར་པོ་རྣམ་པར་དག་པས་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མ་ཆགས་པ་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པའི་འདུ་ཤེས་སྤང་བའི་དོན་དུ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་

[055B] སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མཚན་མའི་འདུ་ཤེས་སྤང་བའི་དོན་དུ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་མ་མེད་པ་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྨོན་པའི་འདུ་ཤེས་སྤང་བའི་དོན་དུ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྨོན་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྨོན་པ་མེད་པ་དང། དྲི་བ་སྔོན་དུ་
བཏང་བས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དང། ཡུལ་ཚད་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མེད་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡུལ་ཅན་བཅུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ལ་དུས་དང་དུས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་ཐབས་ལ་
མཁས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སྐབས་བཞི་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།ད་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་
མཐར་ཕྱིན་པའི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བཤད་པར་བཞེད་དེ། དང་པོར་རེ་ཞིག་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་པོ་དྲོ་བར་གྱུར་པའི་རྩེ་མོ་གསུངས་པ། རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ལྟ་ལ་སོགས། །རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའི་སྦྱོར་བའི་རྟགས། །
རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་དག་ཏུ་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །ཤིན་ཏུ་གོམས་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བ་དང། སྲིད་པ་ཉིད་དང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་སེམས་མི་བསྐྱེད་པ་དང། བདག་ཉིད་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་དམིགས་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་སྟོན་པ་ཉེ་བར་མཐོང་བ་དང། ཡང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་འབྱུང་བས་མི་སྐྲག་ཅིང་སད་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟར་མོས་པ་དང། དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་
སེམས་ཅན་མཐོང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་ངན་སོང་སྤོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། རྨི་ལམ་མམ་རྨི་ལམ་མ་ཡིན་པར་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པ་ཚིག་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་བདེན་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་འགྲུབ་པ་དང། འབྱུང་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་མ་ཡིན་པས་ཟིན་པ་ལ་

[056A]༄༅། །མེད་པར་བྱེད་པའི་བདེན་པའི་ཚིག་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པ་དང། རྨི་ལམ་ལས་གཞན་དུ་རང་གི་མངོན་པར་ཤེས་པས་ཕ་རོལ་གནོན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འདོད་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་
ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་པ་དང། ཤེས་རབ་ཆགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་ལྟ་བ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་སྟེ། རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ནི་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་རྩེ་མོ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་རྟགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །རྟགས་དེ་དག་ཐོབ་པ་ལས་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་བྱུང་བས་རྩེ་མོར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་གསུངས་པ་
འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སྐྱེ་བོ་སྙེད། །སངས་རྒྱས་མཆོད་པའི་དགེ་ལ་སོགས། །དཔེར་མཛད་ནས་ནི་རྣམ་མང་དུ། །རྣམ་འཕེལ་བཅུ་དྲུག་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །རྒྱལ་བའི་ཡུམ་དག་ལས་འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་སོགས་པ་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
ཀྱི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཆོད་པ་བས་ཆེས་ལྷག་པ་དང། དེ་བས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་བརྩོན་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་མེད་པས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་དང། མངོན་པར་
རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱ་བ་དང། བྱེད་པའི་ཆོས་མི་དམིགས་པ་དང། དེ་ཉིད་དང་ལྡན་པས་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་པ་དང། དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ལ་ལྷའི་རིས་ཐམས་ཅད་འཁོར་དུ་འོང་ཞིང་ཉེ་བར་བསྲུང་བ་དང། བདུད་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུས་ནོན་པར་བྱེད་པ་དང། སྐྱེ་
བོ་རྣམས་ལ་སྟོན་པ་དང་མཚུངས་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་བརྒྱད་དང། ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའི་རིགས་ཅན་དུ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དང། འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཡང་དག་པར་འཐོབ་

[056B] ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སེམས་མི་སྐྱེ་བ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པའི་སེམས་མི་སྐྱེ་བ་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཀུན་བསྡུས་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང། ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པ་དང། ཕུན་
སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་དང་ཡུལ་དང་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་གཞན་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། ཐོག་མར་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པས་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པས་སངས་རྒྱས་རྣམས་མཆོད་པའི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་རབ་ཏུ་མང་པོ་དཔེར་མཛད་ནས་
གོང་ནས་གོང་དུ་བསོད་ནམས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་གནས་སྐབས་བཅུ་དྲུག་གིས་མཚོན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་རྩེ་མོ་མངོན་པར་རྟོགས་པས་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་འཕེལ་བ་ཐོབ་པ་ལས་ངེས་པར་བརྟན་པ་འབྱུང་བས་བཟོད་པར་
གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ངེས་པར་བརྟན་པ་གསུངས་པ། ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་གསུམ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བླ་མེད་པ། །སེམས་ཅན་དོན་ཡོངས་མི་གཏོང་བ། །བརྟན་པ་ཞེས་ནི་མངོན་པར་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །ཡང་དག་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྟོབས་
ཀྱིས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ཆོས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མོས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་དང། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རྟོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ངོ་བོས་ཅི་ནས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡོངས་
སུ་མི་གཏོང་བར་སྒྲུབ་པ་ནི་བཟོད་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་རྩེ་མོ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ངེས་པར་བརྟན་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །ངེས་པར་བརྟན་པ་ལས་སེམས་ཀུན་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་བས་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་སེམས་ཀུན་ཏུ་གནས་པ་གསུངས་པ་
གླིང་བཞི་པ་དང་སྟོང་དག་དང། །སྟོང་གཉིས་གསུམ་དག་དཔེར་མཛད་ནས། །བསོད་ནམས་མང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །ཏིང་འཛིན་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །གླིང་བཞི་པ་དང། སྟོང་དང། སྟོང་གཉིས་པ་དང། སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་

[057A]༄༅། །གྱི་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་རི་རབ་དང་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྲང་ལ་གཞལ་བ་དང། སྐྲའི་རྩེ་མོའི་ཐིགས་པ་ལ་སོགས་པས་ཚད་གཟུང་དུ་རུང་གི་ཞེས་སོ་སོར་དཔེར་མཛད་ནས་དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཤིང་ཚད་ལས་འདས་པའི་བསོད་ནམས་མང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་
ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་རྩེ་མོ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་སེམས་ཀུན་ཏུ་གནས་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་རྩེ་མོ་ཐོབ་པས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྩེ་མོ་འབྱུང་བས་དེ་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དངོས་སུ་
བསྟན་པས་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་རྣམ་པ་བཞི་འཆད་པར་མཛད་པ་ན། རེ་ཞིག་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཟུང་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པོ་མདོར་གསུངས་པ། འཇུག་པ་དང་ནི་ལྡོག་པ་ལ། །གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་སོ་སོར་དེ། །དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་ཡུལ། །མིན་
པའི་བདག་ཉིད་དག་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འཇུག་པའི་རྟེན་ཅན་མི་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་བླང་བ་དང། ལྡོག་པའི་རྟེན་ཅན་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འདོར་བའི་སྒོ་ནས་བཟུང་བའོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ངོ་བོ་ཉིད་
དང་དམན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུའི་བདག་ཉིད་དེ། དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དང་མ་འབྲེལ་བར་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་མདོར་
གསུངས་པ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འཕངས་དབྱེ་བས། །སེམས་ཅན་རྫས་དང་བཏགས་ཡོད་པར། །རྣམ་རྟོག་འཛིན་པ་དག་ཏུ་འདོད། །དེ་དག་སོ་སོར་དགུ་བདག་ཉིད། །གལ་ཏེ་གཟུང་དོན་དེ་བཞིན་མེད། །དེ་དག་གང་གིས་འཛིན་པར་འདོད། །དེ་ལྟར་དེ་དག་འཛིན་པ་ཡི། །
ངོ་བོས་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དང། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྐྱེས་བུ་བཏགས་པར་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་འཛིན་པའོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཛིན་ཅིང་འདོར་བ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་

[057B] དེ་དག་ཀྱང་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་དེ་དག་གི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་དག་དེ་བཞིན་དུ་གཟུང་བའི་ངོ་བོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཚེ་བློ་དེ་དག་གིས་འཛིན་པར་འདོད་པར་བྱེད་
དེ་བས་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་འཛིན་པའི་ངོ་བོས་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་སྔ་མའི་སྐབས་སུ་ཡང་ཉེ་བར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དགུས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་
རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་ཉིད་རྒྱས་པར་སྟོན་པ་ལས་རེ་ཞིག་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་དགུ་གང་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་དང་རིགས་དང་ནི། །ལམ་ནི་ཡང་དག་འགྲུབ་པ་དང། །ཤེས་པའི་དམིགས་པ་མ་འཁྲུལ་དང། །གཉེན་པོའི་མི་མཐུན་
ཕྱོགས་དག་དང། །རང་གིས་རྟོགས་དང་བྱེད་པ་དང། །དེའི་ལས་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ལ། །འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་གྱི། །རྣམ་རྟོག་དེ་ནི་རྣམ་དགུར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །ལམ་དང་འབྲས་བུས་དབེན་པས་དབེན་པར་མི་རྟོག་པས་ངོ་བོ་ཉིད་དང། འབྲས་བུ་མཆོག་དང་
དམན་པ་ལ་རིང་བ་དང། ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་དང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་ལམ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དང། སྣང་བརྙན་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་མ་འཁྲུལ་བ་དང། ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་མཐོང་བ་
སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་བླང་བ་དང་དོར་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཉེན་པོ་དང། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང། དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གིས་རྟོགས་པ་དང། སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་དག་གིས། གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་དང། ཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྱིས་
གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོ་འཕྲུལ་གསུམ་ལ་བདག་གིར་བྱ་བའི་ལས་དང། ཡང་དག་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་འགོད་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུར་སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་

[058A]༄༅། །ཅན་རྣམ་པ་དགུར་བཞེད་དེ། དེ་དག་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་དགུ་པོ་གང་ཞེ་ན། སྲིད་དང་ཞི་བར་ལྟུང་བའི་ཕྱིར། །རྟོགས་
པ་དམན་པ་ཉིད་དང་ནི། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང། །ལམ་གྱི་རྣམ་པ་མ་ཚང་དང། །གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འགྲོ་བ་དང། །མཆེད་དུ་བྱ་བ་ལོག་པ་དང། །ཉི་ཚེ་བ་དང་སྣ་ཚོགས་ཉིད། །གནས་དང་འཇུག་ལ་རྨོངས་པ་དང། །རྗེས་ལ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། །རྣམ་རྟོག་
དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་འདི། །ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ཏེ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་ཡིད་ལ་བྱུང། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཏུ་ལྟུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་དམན་པ་དང། དགེ་བའི་བཤེས་
གཉེན་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་གི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་མ་ཚང་བ་དང། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་གདམས་ངག་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འགྲོ་བ་དང། ཇི་སྐད་
བཤད་པའི་སེམས་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལོག་པ་དང། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཁོ་ནའི་གཉེན་པོར་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉི་ཚེ་བ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པར་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་བཞི་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་ཐ་དད་
པ་དུ་མ་དང། འཁོར་གསུམ་ཀུན་ནས་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ལ་རྨོངས་པ་འམ་མ་རིག་པའི་བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་མ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་དང་འགྲོ་བ་མི་ཤེས་པ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མྱ་
ངན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཇུག་ཏུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཉེས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡོག་པར་བྱ་བ་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། དེ་དག་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སེམས་

[058B] །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་དགུ་པོ་གང་ཞེ་ན། འཛིན་པ་དང་ནི་འདོར་བ་དང། །ཡིད་ལ་བྱེད་དང་ཁམས་རྣམས་ནི། །གསུམ་པོ་དག་དང་ཉེ་འབྲེལ་
དང༑ །གནས་དང་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང། །ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་བཏགས་པ་དང། །ཆགས་པ་དང་ནི་གཉེན་པོ་དང། །ཇི་ལྟར་འདོད་བཞིན་འགྲོ་ཉམས་ལ། །འཛིན་པ་དང་པོར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་རྣམས་ལ་བླང་བ་དང་དོར་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་པ་པོར་
དམིགས་པས་འཛིན་པ་དང་འདོར་བ་དང། དངོས་པོ་རྣམས་ལ་བདེན་པར་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། རྒྱུར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་བཅས་པའི་འབྲས་བུ་ཁམས་གསུམ་དང་འབྲེལ་པ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་དེ་དག་ལ་གནས་
པ་དང། དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཕྱི་རོལ་དུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང། དེའི་དོན་ལ་ཐ་སྙད་ཀྱི་བརྡར་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་བཏགས་པ་དང། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་རྣམས་ལ་མཚན་མར་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་ཆགས་པ་དང། མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་
བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལམ་དུ་ལྟ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཉེན་པོར་ཞེན་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དག་པར་མ་ཤེས་པས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་འགྲོ་བར་མི་ནུས་པ་རྣམས་ལ་དོན་དམ་པའི་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཟག་
རྫས་སུ་འཛིན་པའི་རྣམ་དགུ་སྟེ། དེ་དག་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བ་གནས་སྐབས་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པས་སྐྱེས་བུ་བཏགས་པར་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་དགུ་གང་ཞེ་ན། ཆེད་བཞིན་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བ་དང། །ལམ་ལ་ལམ་མིན་ངེས་
འཛིན་དང། །འགོག་དང་བཅས་པའི་སྐྱེ་བ་དང། །དངོས་པོ་ལྡན་དང་མི་ལྡན་དང། །གནས་དང་རིགས་ནི་འཇིག་པ་དང། །དོན་དུ་གཉེར་དང་རྒྱུ་མེད་དང། །ཕྱིར་རྒོལ་བ་ནི་དམིགས་པ་ལ། །འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་གཞན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་

[059A]༄༅། །པའི་འབྲས་བུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བ་དང། རང་གི་དོན་མངོན་པར་འདོད་པའི་ལམ་མེད་པས་ལམ་གཞན་ལ་ལམ་མ་ཡིན་པར་ངེས་པར་འཛིན་པ་དང། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱིས་
སྐྱེ་བ་དང་བཅས་པར་འཛིན་པ་དང། བར་ཆད་མེད་པ་དང་ཅིག་ཤོས་སུ་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་མཐའ་དག་ལྡན་པ་དང། མི་ལྡན་པ་དང། ནམ་མཁར་གནས་པའི་བྱ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡང་
དག་པར་སྤྱད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་འཇིག་པ་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་མེད་པའི་ཕྱིར་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ལ་སོགས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མེད་པ་དང། དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མེད་
པ་དང། ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་ཉམ་ཆུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་བདུད་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དང་དམིགས་པ་རྣམས་ལ་བཏགས་པའི་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེས་བུ་བཏགས་པར་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། དེ་དག་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་
སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འཇུག་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་སྤངས་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་དགུ་ཕྲག་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་པས་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡང་དགུ་ཕྲག་རྣམ་པ་བཞིར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་མཐོང་
བའི་ལམ་དེ་ཉིད་རྒྱུ་གང་དང་བཅས་པས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་ལ་གཞན་སྟོང་པ་དང། །དེ་ཡི་རྒྱུ་ནི་ཡོངས་གཏོད་ཉིད། །དེ་འཐོབ་བར་ཆད་མེད་པའི་རྒྱུ། །བསོད་ནམས་མང་པོའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་
བྱ་བའོ། །བདག་ཉིད་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་ནས་གཞན་དག་ལ་དེ་དག་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་འགོད་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཁོ་ནར་གདུལ་བྱ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཞུང་མི་ཉམས་ཤིང་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སོ་སོར་གཏོད་པ་དང་

[059B] དེའི་རྒྱུ་ཚིགས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དེ་ལྟ་བུ་ལས་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་
འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་གསུངས་པ། དྲི་མ་ཟད་དང་མི་སྐྱེ་བའི། །ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བརྗོད་དེ། །ཟད་མེད་སྐྱེ་མེད་ཕྱིར་དེ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཏོགས་པ་
གང་ཡང་མེད་པས་ནམ་མཁའ་ལྟར་འགག་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང། དྲི་མ་གང་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང། རང་དང་གཞན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་དང། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་འབྲས་བུས་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པའི་འཐད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནམ་
མཁའི་པད་མ་བཞིན་དུ་འགག་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་སྔར་ཡོད་པ་རྣམས་ཟད་པ་དང་གསར་དུ་མི་སྐྱེ་བར་བྱས་པ་མ་གྲུབ་པས་གོ་རིམས་ལྟར་གདོད་མ་ནས་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་བདག་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་
པོར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་མི་རུང་བར་གསུངས་པ། འགོག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ། །མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་གྱིས་ནི། །རྣམ་པར་རྟོག་རིགས་ཅི་ཞིག་ཟད། །སྐྱེ་མེད་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་འཐོབ། །ཅེས་བྱ་བའོ། །གང་དང་དངོས་པོ་
འཇིག་པ་དང་ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བ་ལ་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའོ་ཞེས་འདུ་ཤེས་ལ་དེ་ལྟར་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོག་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་འགོག་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་གདོད་མ་ནས་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་
དུ་ཟད་པ་དང་སྐྱེ་བའི་གེགས་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལ་ཁྱེད་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྤངས་བར་བྱ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རིགས་སྔར་སྐྱེས་པ་ནི་ཅི་ཞིག་ཟད་ལ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་མ་སྐྱེས་པ་ནི་ཅི་ཞིག་སྐྱེས་ཏེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཡང་མཐོང་བའི་ལམ་ནི་

[060A]༄༅། །དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་འགོག་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གང་ཡང་དེའི་ལུགས་ལ་རྣམ་པར་གཞག་པ་འགལ་བར་གསུངས་པ། གཞན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་ལ། །
ཤེས་བྱ་ལ་ཡང་སྟོན་པ་ཡི། །སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་བརྗོད་པ་དང། །དེ་ལ་ཁོ་བོས་མཚར་དུ་བརྩིས། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ལྟར་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་དོན་དམ་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་སྤང་བ་དང་བསྐྱེད་དུ་མེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་ཉིད་
ཀྱིས་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པས་དེ་དག་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་དག་གིས་ཆོས་རྣམས་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་ཁས་འཆེ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བ་དེ་དག་ལ་སྒྲིབ་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་
ཟད་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕན་ཚུན་ཆེར་འགལ་བ་སྨྲ་བ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཁོ་བོས་ཡ་མཚན་དུ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་དོན་འདི་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་ཞེ་ན། བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཚུལ་ལུགས་བསྟན་པ་གསུངས་པ། འདི་
ལས་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །གཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་ལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པས་བསྡུས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་འདི་དག་ལ་གདོད་མ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་སྔར་ཡོད་པ་
བསལ་བར་བྱ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅི་ཡང་མེད་ལ། གསར་དུ་གཞག་པར་བྱ་བའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དགག་པ་དང་སྒྲུབ་པ་འགའ་ཡང་མ་གྲུབ་
པའི་དོན་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཅན་གྱི་བློ་གྲོས་དོན་ཇི་ལྟ་བ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྒྱུ་མའི་རྒྱལ་པོ་སྒྱུ་མའི་རྒྱལ་པོ་གཞན་གྱིས་ཕམ་པར་བྱས་པ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམ་པར་ལྡོག་པས་མཐར་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡང་མ་མཐོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཐོང་བ་ན་ཡོངས་

[060B] །དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་མེད་པ་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཙམ་དུ་རྣམ་པར་རིག་པ་དང། གཟུང་བ་མེད་ན་འཛིན་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་
དང༑ དེ་ཁོ་ནར་འགའ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་མངོན་དུ་བྱས་པས་གདོད་མ་ནས་སྐྱེས་པ་དང་མ་
སྐྱེས་པ་མེད་པ་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་བདག་ཉིད་རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་དངོས་གསུངས་པ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་རེ་རེར་ནི། །དེ་དག་ཕན་ཚུན་བསྡུས་པ་གང། །སྐད་ཅིག་གཅིག་པའི་
བཟོད་པ་ཡིས། །བསྡུས་པ་དེ་འདིར་མཐོང་བའི་ལམ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ཞིག་མཐོང་བའི་བྱེད་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཅན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་སོ་སོར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་རེ་རེར་ཕན་ཚུན་བསྡུས་པ་
སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པས་བསྡུས་པ་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་སྐབས་འདིར་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐྱེས་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་
པ་བཞི་པོ་སོ་སོར་དགུའི་བདག་ཉིད་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་སྤངས་པས་དེ་དག་གིས་བསྡུས་པའི་ས་བོན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་སྤངས་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་འཐོབ་པོ་དེའི་
འོག་ཏུ་དེ་ལ་དབང་དུ་བྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུངས་པ། དེ་ནས་སེང་གེ་རྣམ་པ་སྒྱིད་པའི། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་ཞུགས་ནས། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ལུགས་མཐུན་དང། །ལུགས་མི་མཐུན་ལ་རྟོགས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་

[061A]༄༅། །བཟོད་པས་ཉེ་བར་བསལ་བའི་དེ་མ་ཐག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་བག་ཚ་བ་མེད་པས་སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་དུས་ཕྱིས་བསྒོམ་པའི་ལམ་དུ་གཏོགས་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་
འདུ་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལུགས་དང་མཐུན་པ་དང། སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་འགག་གོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པར་ཡང་དག་པར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྩེ་མོ་ཐོབ་པ་ལས་བསྒོམ་པའི་ལམ་འབྱུང་བས་བསྒོམ་པའོ་ལམ་གྱི་རྩེ་མོ་གསུངས་པ། འགོག་
དང་བཅས་པའི་སྙོམས་འཇུག་དགུར། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སོང་འོངས་ནས། །འདོད་པར་གཏོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས། །མཉམ་གཞག་མིན་པའི་མཚམས་བཟུང་སྟེ། །ཐོད་རྒལ་དུ་ནི་སྙོམས་འཇུག་པ། །གཅིག་དང་གཉིས་གསུམ་བཞི་དང་ལྔ། །དྲུག་དང་བདུན་དང་བརྒྱད་རྒལ་
ནས། །འགོག་པའི་བར་དུ་མི་འདྲར་འགྲོ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྩལ་སྦྱངས་པས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་དབང་བ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པ་བསམ་
གཏན་དང་པོ་དང། ནང་ཡོངས་སུ་དང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་བཞི་དང་ལྡན་པ་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང། བཏང་སྙོམས་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པ་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་དང། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་བཞི་དང་ལྡན་པ་བསམ་གཏན་
བཞི་པ་རྣམས་དང། ནམ་མཁའ་དང་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སོ་ཞེས་པ་མོས་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ཅན་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་དང། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང། ཅི་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དང། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ཅན་ཅི་ཡང་
མེད་པ་དང། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང། ཚོར་བ་དང་མཚན་མར་འདུ་ཤེས་པ་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡུལ་རྣམ་པ་དགུ་ལ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་བཟུང་སྟེ་འགོག་པའི་བར་དུ་ཡར་སོང་བ་དང་

[061B] དེ་ལྟར་ལུགས་དང་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པ་བསྟན་པ་གཉིས་དང། ཡང་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་འགོག་པའི་བར་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་
ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་འགྲོ་བ་དང། དེའི་འོག་ཏུ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་བཟུང་སྟེ་འགོག་པའི་བར་དུ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རེ་རེ་སྤེལ་བར་འགྲོ་བ་དང། ཡང་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་དེ་ལས་ལངས་ཏེ་འགོག་པ་གཅིག་པུར་དོར་ནས་དེ་མ་ཐག་པའི་ཡོད་མིན་མེད་མིན་
གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང། དེ་ལས་ལངས་ནས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་མཚམས་སུ་གཞག་སྟེ། ཐབས་མཁས་པས་དེ་ནས་འགོག་པ་ལའོ། །དེ་ལས་ལངས་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལའོ། །དེ་ནས་གཉིས་དོར་ནས་ཅི་ཡང་མེད་
པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལའོ། །དེ་ལས་ལངས་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ལ་མར་བབས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་རབ་ཏུ་སྤེལ་ཏེ། གསུམ་དང། བཞི་དང། ལྔ་དང། དྲུག་དང། བདུན་དང། བརྒྱད་དོར་ནས་
བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །དེ་ལས་ལངས་ནས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལ་གནས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་མི་འདྲ་བར་འགྲོ་བས་ཐོད་རྒལ་གྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་དེས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་མི་མཐུན་པའི་
ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞི་ལས་རེ་ཞིག་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་གསུངས་པ། མདོར་བསྡུས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །བསྟང་བས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་དང། །དུས་གསུམ་ཡོན་ཏན་མེད་པ་དང། ལེགས་པའི་ལམ་ནི་རྣམ་གསུམ་ལ། །གཟུང་བའི་རྣམ་
རྟོག་འདི་གཅིག་སྟེ། །སྦྱོར་བའི་རྣམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མི་ཤེས་པས་ཆོས་མདོར་བསྡུས་པ་དང། རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་པས་ཆོས་རྒྱས་པ་དང། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དོན་ལ་ནན་ཏན་མི་བྱེད་པས་སངས་

[062A]༄༅། །རྒྱས་ཀྱིས་བསྟང་སྟེ་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བ་དང། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མེད་པས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་མེད་པ་དང། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མེད་པས་ད་ལྟར་བའི་ཡོན་ཏན་མེད་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དག་པར་བསྒོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མེད་པས་མ་འོངས་པའི་ཡོན་ཏན་མེད་པ་དང། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཞི་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་མྱ་ངན་ལས་ལས་འདས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ལེགས་པའི་ལམ་དང། སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ལེགས་
པའི་ལམ་དང། རང་བཞིན་མེད་པ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྒོམ་པ་ལེགས་པའི་ལམ་མི་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་རྣམ་པ་དགུའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་
གཉིས་གསུངས་པ། གཉིས་པ་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམས། །འཇུག་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་བཞེད་དེ། །སེམས་མི་སྐྱེ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི། །སྙིང་པོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དང། །ཐེག་པ་དམན་པ་ཡིད་བྱེད་དང། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིད་མི་བྱེད། །བསྒོམ་དང་བསྒོམ་པ་མེད་པ་དང། །
དེ་དག་ལས་ནི་བཟློག་པ་ཉིད་དང། །ཇི་བཞིན་དོན་མིན་རྣམ་རྟོག་པ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་མི་སྐྱེད་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་
པ་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང། འཁོར་བས་འཇིགས་པ་ཉིད་དང་གཞན་དོན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེག་པ་དམན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་མེད་པས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམས་
པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འདོད་པས་བསྒོམ་པ་དང། དེ་ཉིད་མ་བསྒོམས་པས་ཐོབ་པར་འདོད་པས་བསྒོམ་པ་མེད་པ་དང། བསྒོམས་པ་དང་མ་བསྒོམས་པ་གཉིས་ཀས་ཐོབ་པར་འདོད་པས་གཉིས་ཀ་དང། བསྒོམས་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་མ་བསྒོམས་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་པས་འཐོབ་པར་

[062B] ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འཇུག་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་རྣམ་པ་དགུའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྣམ་
པར་རྟོག་པ་དང་པོ་གསུངས་པ། །སེམས་ཅན་བཏགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང། །ཆོས་བཏགས་པ་དང་སྟོང་མིན་ཉིད། །ཆགས་དང་རབ་དབྱེ་བདག་ཉིད་དང། །དངོས་པོར་བྱེད་དང་ཐེག་གསུམ་དང། །ཡོན་ནི་དག་པ་མ་ཡིན་དང། །སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པ་དང། །འཛིན་པར་
བྱེད་པ་དང་པོར་ཏེ། །ཤེས་པར་བྱ་བར་བསྒྲགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །རྫས་སུ་ཡོད་པར་མི་སྐྱེ་བས་སེམས་ཅན་དུ་བཏགས་པ་དང། སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སུ་བཏགས་པ་དང། །གང་ཟག་དང་ཆོས་དོན་གཞན་གྱིས་སྟོང་ཡང་རང་གི་ངོ་བོར་
གནས་པས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་དང། དེ་དག་ལ་དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལམ་ལ་ཆགས་པ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་སོ་སོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་མི་བྱེད་པས་དམན་པ་འཆད་དུ་
བྱ་བ་བྱེད་པ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་མ་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོན་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དང། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་གསུམ་དུ་དམིགས་པས་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་འཁྲུགས་པའི་གང་ཟག་
ཡོད་པར་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་རྣམ་པ་དགུར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་མདོར་གསུངས་པ། སེམས་ཅན་བཏགས་དང་དེ་རྒྱུ་ཡི། །ཡུལ་ཅན་དེ་
ཡིས་རྣམ་འཇོམས་པས། །བསྒོམ་པའི་ལམ་དང་འབྲེལ་བ་ཡི། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་གཞན་རྣམ་པ་དགུ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཏུ་བཏགས་པ་དང། དེར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་མ་རིག་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་ལ་མངོན་པར་

[063A]༄༅། །ཞེན་པའི་ཡུལ་ཅན་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་གཞོམ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ལམ་དེ་དང་འབྲེལ་བ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་ཞེ་ན། བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་
བཅད་པ་གསུངས་པ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་གསུམ་དག་གི་བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་སྒྲིབ་རྣམ་གསུམ། །ཞི་ལམ་དེ་བཞིན་ཉིད་སོགས་དང། །མཚུངས་པར་ལྡན་དང་མི་ལྡན་དང། །མི་མཉམ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་དང། །ཉོན་མོངས་རྣམས་ཁྱི་རང་བཞིན་དང། །གཉིས་སུ་
མེད་ལ་ཀུན་རྨོངས་ལ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐ་མར་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མ་ཤེས་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང། ལམ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་མ་ཤེས་པས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང། གཞི་
ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་མ་ཤེས་པས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་མ་ཤེས་པས་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་ལམ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་
པར་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དང། བདུད་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་མི་མཉམ་པ་ཉིད་དང། དོན་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བའི་བདེན་པ་ལ་སོགས་པ་དང། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་གློ་བུར་བ་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་
པས་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་དང། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐ་མ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་
རྣམ་པ་དགུར་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་གི་དབྱེ་བ་ཁོ་ནས་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བཞི་ཐ་དད་པའི་དབྱེ་བ་ཡང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་སོ་སོར་དགུ་ཉིད་

[063B] །དེ་བས་ན་བསྒོམ་པའི་ལམ་དེའི་བྱེད་པ་
གང་ཡིན་པ་སྤང་བར་བྱས་པས་རྣམ་པར་དག་པ་མཐར་ཐུག་པའི་སྒོ་ནས་གསུངས་པ། ཡམས་ནད་འདི་རྣམས་ཟད་ནས་ནི། །ཡུན་རིང་ལོན་ནས་དབུགས་ཕྱིན་ལྟར། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡི། །བདེ་སྒྲུབ་ཡོན་ཏན་ཕུན་ཚོགས་ཀུན། །རྒྱ་མཚོ་ཆེ་ལ་ཆུ་བོ་བཞིན། །འབྲས་
བུ་མཆོག་གིས་རབ་མཛེས་པའི། །སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ནི། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྟེན་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །རྒྱུན་རིང་དུ་ལེགས་པར་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རིམས་འཚེ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡམས་ཀྱི་ནད་དུ་གྱུར་པ་འདི་རྣམས་ཟད་ནས་གནོད་པར་བྱེད་པ་
མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དཔེར་ན་ནད་ལས་ཐར་པའི་སྐྱེས་བུ་རིང་ཞིག་ལོན་ནས་བདེ་བར་གནས་པ་ཐོབ་སྟེ་དབུགས་ཕྱིན་པ་ལྟར། སྙིང་རྗེ་དང་ཐབས་མཁས་པའི་དབང་གིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྩེ་གཅིག་པས་འགྲོ་བའི་བདེ་བ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་རབ་ཏུ་མཁས་པ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་
བསྡུས་པའི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྗོན་ཤིང་ལྟར་རྒྱས་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་ཆུ་བོ་ཐ་དད་པའི་རྒྱུན་འབབ་པ་བཞིན་དུ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྒོམ་པའི་ལམ་རབ་ཀྱི་མཐར་སོན་པའི་འབྲས་བུས་ཡང་དག་པར་མཛེས་པར་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེ་ལ་རྣམ་པ་
ཐམས་ཅད་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་འོང་བའི་རྣམ་པས་སྟེན་པར་བྱེད་དོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རྩེ་མོ་ཐོབ་པ་ལས་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་འབྱུང་བས་བར་ཆད་མེད་པའི་རྩེ་མོ་གསུངས་པ། སྟོང་གསུམ་སྐྱེ་བོ་ཉན་ཐོས་དང། །བསེ་རུའི་རྟོགས་པ་ཕུན་ཚོགས་དང།།
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་ལ། །བཀོད་པའི་དགེ་རྣམས་དཔེར་མཛད་ནས། །བསོད་ནམས་མང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་མེད་དེ། །བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །དེ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །སྐྱེས་བུ་གང་གིས་སྟོང་

[064A]༄༅། །གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་བཀོད་པའི་བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དཔེར་མཛད་ནས་དེ་བས་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་བསོད་ནམས་མང་པོ་
ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་འཐོབ་པ་ལ་གཞན་གྱིས་བར་དུ་ཆོད་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། དེ་ནི་དུས་གཉིས་པར་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུར་བརྟག་ཅེ་ན། བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། འདི་ཡི་
དམིགས་པ་དངོས་མེད་དེ། །བདག་པོ་དྲན་པ་ཡིན་པར་བཞེད། །རྣམ་པ་བཞི་ཉིད་འདི་ལ་ནི། །རབ་ཏུ་སྨྲ་རྣམས་བརྒྱུད་མར་རྒོལ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་དམིགས་པའི་ཡུལ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་པོའི་རྐྱེན་ནི་སེམས་དང་
པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དྲན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །གནས་འདི་ལ་ནི་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རྟོག་གེ་རབ་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལོག་པར་རྟོག་པའི་ཀླན་ཀའི་རྒོལ་བ་བརྒྱུད་མར་འབྱུང་བས་ཐབས་ལ་
མཁས་པས་དེ་དག་བསལ་བར་བྱ་སྟེ། འདིས་ནི་འདི་ཟབ་པ་ཉིད་བསྙད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལོག་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་གང་གིས་བསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དམིགས་པ་འཐད་པ་དེ་ཡིན་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་གཟུང་བ་དང། །རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་དང་
དམ་པའི་དོན་དང་ཀུན་རྫོབ་དང། །སྦྱོར་དང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་དང། །ཐབས་བཅས་ཐུབ་པའི་རྟོགས་པ་དང། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་ལམ་བཅས་དང། །གཉེན་པོ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དག་དང། །མཚན་ཉིད་དང་ནི་བསྒོམ་པ་ལ། །སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལོག་རྟོག་པ། །རྣམ་པ་
ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་རྟེན་ཅན། །རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་དག་ཏུ་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་དག་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་པ་འཐད་པ་དང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་པར་བཟུང་བ་དང། ཐ་སྙད་དུ་

[064B] དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་དང། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱོར་བ་དང། རྟོགས་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་པས་སངས་
རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དང། ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཚུལ་ཉིད་ཀྱིས་དྲི་མ་དང་བྲལ་བས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་བཀག་པའི་ཚུལ་ཉིད་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པའི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་དང། འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པ་
ཉིད་ཀྱིས་ཐབས་མཁས་པ་དང། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་གཉིས་ཀའི་ངོ་བོར་རྟོགས་པ་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། མི་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤོས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང། ལམ་
རྣམ་པར་བསྒོམ་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་དང། ལམ་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཙམ་གྱི་དོར་བ་དང་བླང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དང། ཡང་དག་པར་ཆོས་ཅན་མེད་པ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་
མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་པའི་རབ་ཏུ་སྨྲ་བ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལོག་པར་རྟོག་པས་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ལྟ་བུར་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་
ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདེན་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་རྣམ་པ་བསལ་བར་བྱ་བར་བཞེད་དོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་
འགྲེལ་བ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སྐབས་ལྡ་པའི་འགྲེལ་པའོ། །རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཐོས་པས་ཆོས་དཀར་པོ་ཐམས་ཅད་མཐར་གྱིས་འབྲེལ་བར་བསྒོམ་དགོས་པའི་ཕྱིར་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གསུངས་པ། སྦྱིན་པ་ཤེས་རབ་བར་དག་

[065A]༄༅། །དང། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དྲན་དང་ཆོས། །དངོས་མེད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དེ། །མཐར་གྱིས་པ་ཡི་བྱ་བར་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་བསླབ་
པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པར་དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱར་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། ཚུལ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་
འཕགས་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་མ་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ཟང་ཟིང་ལ་སོགས་པའི་གཏོང་བ་དང། འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སློབ་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་གྱིས་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིམ་གྱིས་འབྲེལ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་འདིར་མཐར་གྱིས་སྒྲུབ་པའི་བྱ་བར་བཞེད་པ་
ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་བ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སྐབས་དྲུག་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།མཐར་གྱིས་སྒྲུབ་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་གོམས་པའི་བདག་ཉིད་
ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བྱང་ཆུབ་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཞི་ལས་དང་པོ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་གསུངས་པ། །སྦྱིན་པ་
ལ་སོགས་རེ་རེས་ཀྱང། །ཟག་མེད་ཆོས་ཀུན་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། །ཐུབ་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་པ་ཡིས། །རྟོགས་པ་འདི་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དུས་རིང་མོ་ཞིག་ནས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ཤིན་ཏུ་ཕུལ་དུ་གྱུར་པའི་མཐུས་དེ་དག་གང་ཡང་རུང་བ་

[065B] །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་བཅུའི་བར་གྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཐུབ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐད་
ཅིག་མ་གཅིག་པའི་རྟོགས་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་དམིགས་ན་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པའི་དཔེས་གྲུབ་པ་གཅིག་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་
སྐྱེས་བུས་ཟོ་ཆུན་རྒྱུད། །རྡོག་ཐབས་གཅིག་གིས་བསྐྱོད་པ་ནས། ཐམས་ཅད་ཅིར་ཅར་འགུལ་བ་ལྟ། །སྐད་ཅིག་གཅིག་ཤོས་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དཔེར་ན་བཟོ་བོ་མཁས་པ་སྔོན་བཟོ་ལེགས་པར་བྱས་པའི་ཟོ་ཆུན་གྱི་རྒྱུད་སྐྱེས་བུས་རྡོག་པའི་ཐབས་
གཅིག་གིས་བསྐྱོད་ན་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ཏུ་འགུལ་བར་འགྱུར་རོ། །དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་མཐུ་ལས་མངོན་དུ་ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་དབང་གིས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་མངོན་དུ་གྱུར་ན་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་
རིགས་ཅན་མཐའ་དག་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་གསུངས། གང་ཚེ་ཆོས་དཀར་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རང་བཞིན་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་
ཕྱིན༑ །རྣམ་སྨིན་ཆོས་ཉིད་གནས་སྐབས་སྐྱེས། །དེ་ཚེ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཡེ་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཚེ་ཆོས་རབ་ཏུ་དཀར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མ་བྲལ་བ་དབང་དུ་གྱུར་
བའི་མཐུས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་དྲི་མ་རྣམས་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ས་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་བདག་ཉིད་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་

[066A]༄༅། །པའི་རྟོགས་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་གསུངས་པ། སྦྱིན་པ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །ཆོས་ཀུན་རྨི་ལམ་འདྲར་གནས་ནས། །ཆོས་རྣམས་
མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད། །སྐད་ཅིག་མ་ནི་གཅིག་གིས་རྟོགས། །ཞེས་བྱ་བའོ། །སྔོན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་གོམས་པའི་སྒོ་ནས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པས་འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ལ་གནས་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་
ཁོ་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་རྟོགས་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་སྐད་
ཅིག་མ་གཅིག་གིས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་གསུངས་པ། རྨི་ལམ་དང་ནི་དེ་མཐོང་ཉིད། །གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་མི་མཐོང་ལྟར། །ཆོས་རྣམས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡི། །དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་མཐོང། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་ནི་བརྫུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྨི་ལམ་ལ་བཟུང་བ་
དང་རྨི་ལམ་མཐོང་བ་ལ་འཛིན་པ་མི་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བར་ཆད་མེད་པར་གཉིས་སུ་སྣང་བ་སྤང་བ་གོམས་པ་དང་དུ་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཁོ་ནས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་གཟུང་བ་དང། འཛིན་པ་
གཉིས་སུ་མེད་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་རྟོགས་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སྐབས་བདུན་
པའི་འགྲེལ་བའོ།། །།ད་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་གང་ཡིན་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འཆད་པར་མཛད་པས་དེ་ཡང་སྐུ་རྣམ་པ་བཞི་ཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལས་རེ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་རྣམ་པར་དག་པ་ཡོན་ཏན་

[066B] ཐུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ནི། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་གང་དང། །ཐོབ་གྱུར་རྣམ་ཀུན་རྣམ་དག་པ། །དེ་དག་རང་བཞིན་མཚན་ཉིད་ཅན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་ནི་ཤིན་ཏུ་
ཕུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་དྲི་མ་རྣམས་གློ་བུར་བ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་དག་ཅིང་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པའི་དོན་གྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པར་གྱུར་
པ་གང་ཡིན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཟག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གསུངས་པ། བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་ཚད་མེད་དང། །རྣམ་པར་ཐར་དང་མཐར་གྱིས་ནི། །སྙོམས་འཇུག་དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་དང།།
ཟད་པར་བཅུ་ཡི་བདག་ཉིད་དང། །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྣམ་བརྒྱད་དང། །ཉོན་མོངས་མེད་དང་སྨོན་མཁྱེན་དང། །མངོན་ཤེས་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དག་བཞི་དང། །དབང་བཅུ་དང་ནི་སྟོབས་བཅུ་དང། །མི་
འཇིགས་པ་ནི་བཞི་དག་དང། །བསྲུང་བ་མེད་པ་རྣམ་གསུམ་དང། །དྲན་པ་ཉེར་གཞག་རྣམ་གསུམ་དང། །བསྙེལ་བ་མི་མངའི་ཆོས་ཉིད་དང། །བག་ཆགས་ཡང་དག་བཅོམ་པ་དང། །སྐྱེ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང། །ཐུབ་པ་ཁོ་ནའི་མ་འདྲེས་ཆོས། །བཅོ་བརྒྱད་བཤད་པ་
གང་ཡིན་དང། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་དང། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གང་ཞེ་ན། ལུས་དང། ཚོར་བ་དང། སེམས་དང། ཆོས་རྣམས་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་
དང༑ མི་དགེ་བ་དང་དགེ་བ་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྤོང་བ་དང། མི་སྐྱེད་པ་ཉིད་དང། ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ངོ་བོས་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་རྣམ་པ་བཞི་དང། འདུན་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། སེམས་དང། དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་

[067A]༄༅། །དང༑ དད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། དྲན་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་སྟེ་དབང་པོ་རྣམ་པ་ལྔ་དང། དད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། དྲན་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཏེ་སྟོབས་རྣམ་པ་ལྔ་དང་
དྲན་པ་དང། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། དགའ་བ་དང། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང། ཆོས་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་
ལག་གི་རྣམ་པ་བདུན་དང། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང། རྟོག་པ་དང། ངག་དང། ལས་ཀྱི་མཐའ་དང། འཚོ་བ་དང། རྩོལ་བ་དང། དྲན་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་རྣམ་པ་བརྒྱད་དོ། །ཚད་མེད་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། བྱམས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་
དང། དགའ་བ་དང། བཏང་སྙོམས་རྣམས་སོ། །རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། ནང་གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་དང། སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་
རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་དང། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་དང། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་དང། ཅི་ཡང་མེད་པ་དང། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་བཞི་དང། འདུ་ཤེས་དང། ཚོར་བ་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་གོ། །མཐར་
གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་གང་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་དང་པོ་དང། གཉིས་པ་དང། གསུམ་པ་དང། བཞི་པ་སྟེ་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་རྣམ་པ་བཞི་དང། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམ་པ་
བཞི་དང། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཉིད་དོ། །ཟད་པར་བསྒོམ་པ་བཅུ་གང་ཞེ་ན། མཐའ་དག་སྔོན་པོ་དང། སེར་པོ་དང། དམར་པོ་དང། དཀར་པོ་དང། ས་དང། ཆུ་དང། མེ་དང། རླུང་དང། ནམ་མཁའ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་

[067B] ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། ནང་གི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པ་དག་གིས་སོ་སོར་ཆུང་ངུ་དང། ཆེན་པོ་དང་དམན་པ་དང་གྱ་ནོམ་པ་དག་ཏུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་ཞིང་དེ་དག་ཟིལ་
གྱིས་མནན་ནས་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་དང། ནང་གི་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པ་དག་ཁོ་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སྔོན་པོ་དང། སེར་པོ་དང། དམར་པོ་དང། དཀར་པོ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །ཉོན་
མོངས་པ་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་ཉེ་བར་ཞི་བས་ཕ་རོལ་གྱི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲའི་རྒྱུན་དྲུངས་འབྱིན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །སྨོན་གནས་མཁྱེན་པ་གང་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་ཉིད་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བར་ཡང་དག་པར་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་
ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པའི་སྐབས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། རྫུ་འཕྲུལ་དང། ལྷའི་རྣ་བ་དང། སྔོན་གྱི་གནས་དང། འཆི་འཕོ་བ་དང། སྐྱེ་བ་དང། གཞན་གྱི་སེམས་དང། ཟག་པ་ཟད་པ་
ཤེས་པ་རྣམས་སོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། དོན་དང། ཆོས་དང། དེས་པའི་ཚིག་དང། སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམས་སོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པ་གང་ཞེ་ན། རྟེན་དང། དམིགས་པ་དང། ཐུགས་དང། ཡེ་ཤེས་
ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམས་སོ། །དབང་རྣམ་པ་བཅུ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་དང། སེམས་དང། ཡོ་བྱད་དང། ལས་དང། སྐྱེ་བ་དང། མོས་པ་དང། སྨོན་ལམ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་དང། ཡེ་ཤེས་དང། ཆོས་ལ་དབང་བ་རྣམས་སོ། །སྟོབས་བཅུ་གང་ཞེ་ན། གནས་དང་གནས་
མ་ཡིན་པ་དང། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང། ཁམས་སྣ་ཚོགས་པ་དང། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང། དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་དང། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་ལམ་དང། བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལྟ་བ་དང། སྔོན་གྱི་གནས་དང། འཆི་འཕོ་བ་

[068A]༄༅། །དང་སྐྱེ་བ་དང་ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་རྣམས་སོ། །མི་འཇིགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། བདག་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང། ཟག་པ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང། གཞན་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་
ལམ་བསྟན་པ་དང། ལམ་གྱི་བར་ཆད་དམ་བཅས་པ་ལ་ལྷའམ་བདུད་དམ་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པས་རྒོལ་བ་མེད་པས་མི་འཇིགས་པ་རྣམས་སོ། །བསྲུང་བ་མེད་པ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། སྐུ་དང། གསུང་དང། ཐུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་ཀྱིས། འདི་ལ་ཕྱིན་ཅི་
ལོག་གི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་གཞན་གྱི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་བསྙེངས་པ་བཅབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་དགོངས་པ་མི་མངའ་བའོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་སྟོན་པ་ན་ཉན་པར་འདོད་པ་དང། ཉན་པར་མི་འདོད་པ་དང། གཉིས་ཀ་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྗེས་
སུ་ཆགས་པ་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང། གཉིས་ཀས་དབེན་པ་ཁོ་ནར་བཏང་སྙོམས་སུ་དྲན་པ་དང་ལྡན་པར་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའི་ཆོས་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཐུགས་རྗེ་དང་ཐབས་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པའི་དུས་ལས་མི་འདའ་
བའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །བག་ཆགས་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་གང་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་བག་ལ་ཉལ་གྱི་ས་བོན་སྤངས་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དྲུངས་ཕྱུང་བས་ནམ་མཁའ་དྲི་མ་མེད་པ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །སྐྱེ་བོ་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་
པོ་གང་ཞེ་ན། སྐྱེ་བོ་མཐོ་རིས་དང་ངན་འགྲོར་གྱུར་པ་མ་ལུས་པ་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཉིན་དང་མཚན་མོ་དུས་དྲུག་ཏུ་གཟིགས་ཤིང་སྐྱོབ་པར་བཞེད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲིས་པ་བཅོ་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འཁྲོལ་བ་དང། ཅ་ཅོ་མི་མངའ་བ་
དང༑ དགོངས་པ་ཉམས་པ་དང། མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་དང། ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང། མ་བརྟགས་པའི་བཏང་སྙོམས་མི་མངའ་བ་རྣམ་པ་དྲུག་དང། འདུན་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། དྲན་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་དང། རྣམ་པར་

[068B] སྐུ་དང། གསུང་དང། ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམ་པ་གསུམ་དང། འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བའི་དུས་ལ་མ་
ཆགས་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བསྡུས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་
མངའ་སྒྱུར་བའི་རང་བྱུང་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཤད་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམས་ཏེ། ཆོས་འདི་གང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཟག་པ་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་སྐུ་ཡིན་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་
ཁྱད་པར་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུངས་པ། ཉན་ཐོས་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་ལྟ། །མི་ཡི་ཉོན་མོངས་ཡོངས་སྤོང་ཉིད། །རྒྱལ་བའི་གྲོང་སོགས་དེ་དག་གི་ཉོན་མོངས་རྒྱུན་གཅོད་ཉོན་མོངས་མེད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་
ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་བདག་ཉིད་ལ་མིའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའམ། །བདག་མཐོང་བ་ལས་འགའ་ཞིག་ལ་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ཆེན་དུ་བྱ་བས་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་
པར་གཤེགས་ནས་སྐྱེ་བོ་མཐའ་དག་གི་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུན་དྲུངས་འབྱིན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་སྨོན་གནས་མཁྱེན་པའི་ཁྱད་པར་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུངས་པ། སངས་རྒྱས་སྨོན་གནས་མཁྱེན་པ་ནི། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་དང་ཆགས་སྤངས་དང། །ཐོགས་
པ་མེད་དང་རྟག་གནས་དང། འདྲི་བ་ཀུན་ལན་འདེབས་པར་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སྨོན་གནས་མཁྱེན་པ་ནི་འབད་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་དང། མཉམ་པར་གཞག་པ་ལ་ཆགས་པ་དང། ཉི་ཚེ་བ་ཉིད་དང། རེས་འགའ་བ་ཉིད་དང་

[069A]༄༅། །འདྲི་བ་རྣམས་ཀྱི་ལན་ཐེབས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྨོན་གནས་མཁྱེན་པ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་དང། མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་མཉམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་པའི། བྱེ་བྲག་མེད་པས་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་
ཆགས་པ་སྤངས་པ་དང། སྒྲིབ་པའི་ཚོགས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་དང། འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་གནས་པ་དང། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བརྙེས་པས་འདྲི་བའི་
ལན་འདེབས་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་འདི་ལྟ་བུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མི་མཛད་ཅེས་དོགས་པའི་ལན་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་གསུངས་པ། རྒྱུ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་གྱུར་ནས། །གང་དང་གང་ལ་གང་དུ་ནི། །གང་ཚེ་
བྱ་བ་ཕན་གྱུར་པ། །དེ་དང་དེ་ལ་དེ་སྣང་ངོ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །སྔོན་བསྐྱེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ས་བོན་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་བརྟས་པར་གྱུར་ནས་སེམས་ཅན་གང་དང་གང་ལ་གང་གིས་དུས་སུ་ཆོས་གང་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་མཛད་ན་དོན་དུ་
འགྱུར་པ་དེའི་ཚེ་བཻ་ཌཱུརྱའི་ས་གཞི་ལ་ལྷའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དང་དེ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟར་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་དོན་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པར་
མཛད་དོ། །རྐྱེན་ཡོང་ཀྱང་རང་གི་རྒྱུ་མ་ཚང་ན་མི་འབྱུང་བ་དཔེས་གསུངས་པ། ལྷ་ཡི་རྒྱལ་པོས་ཆར་ཕབ་ཀྱང། །ས་བོན་མི་རུང་མི་འཁྲུངས་ལྟར། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་བྱུང་གྱུར་ཀྱང། །སྐལ་བ་མེད་པས་བཟང་མི་མྱོང། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དཔེར་ན་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པས་
ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་གྱི་ཕུང་པོ་དཀྲིགས་ཏེ་ཆར་གྱི་རྒྱུན་གཉའ་ཤིང་ཙམ་གྱི་ཆ་ཕབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ཏིལ་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་རུལ་བས་མི་རུང་བར་གྱུར་པ་དག་ལས་འབྲས་བུ་བཟང་པོ་མི་འཁྲུངས་པ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་སྐྱེ་བོ་མཐའ་དག་གི་དོན་

[069B] །གལ་ཏེ་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་འགའ་ཞིང་ལ་དོན་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྟེན་ཅན་དུས་རེས་
འགའ་འབྱུང་བས་ཇི་ལྟར་ཁྱབ་པ་དང་རྟག་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ལན་དུ་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུངས་པ། དེ་ལྟར་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེའི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་ཁྱབ་པར་ངེས་པར་བརྗོད། །དེ་ཉིད་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཇི་
སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཞན་གྱི་དོན་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དང། རྒྱུན་ཆགས་སུ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་བཞུགས་ཀྱང་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པའི་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ལ་ནམ་དུ་ཡང་ཟད་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཁྱབ་པ་དང་
རྟག་པ་ཞེས་མངོན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཐུས་གདུལ་བྱ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་གསུངས་པ། མཚན་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང། །དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུའི་བདག་ཉིད་ནི། །
ཐེག་ཆེན་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་ཕྱིར། །ཐུབ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུར་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུས་འབར་བ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བཅུ་ལ་ཞུགས་
པ་རྣམས་དང་ཐབས་ཅིག་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་གང་ཞེ་ན། བར་
སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུངས་པ། །ཕྱག་ཞབས་འཁོར་ལོའི་མཚན་དང་རུས་སྦལ་ཞབས། །ཕྱག་དང་ཞབས་སོར་དྲ་བས་འབྲེལ་བ་དང། ཕྱག་ནི་ཞབས་བཅས་འཇམ་ཞིང་གཞོན་ཤ་ཆགས། །འདི་ཡི་སྐུ་ནི་བདུན་དག་མཐོ་བ་དང། སོར་མོ་རིང་དང་

[070A]༄༅། །རྟིང་ཡངས་སྐུ་ཆེ་དྲང། །ཞབས་ལོང་མི་མངོན་སྤུ་ནི་གྱེན་དུ་ཕྱོགས། །བྱིན་པ་ཨེ་ན་ཡའི་འདྲ་ཕྱག་རིང་མཛེས། །མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པའི་མཆོག་པགས་པ་གསེར་མདོག་པགས་པ་སྲབ་པ་དང། །སྤུ་ནི་རེ་རེ་ནས་གཡས་ལེགས་
འཁྲུངས་དང། །ཞལ་མཛོད་སྤུས་བརྒྱན་སྐུ་སྟོད་སེང་གེ་འདྲ། །འདི་ཡི་དཔུང་པའི་མགོ་ཟླུམ་ཐལ་གོང་རྒྱས། །འདི་ལ་རོ་མི་ཞིམ་པའང་རོ་མཆོག་སྣང། །སྐུ་ནི་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་གབ། །གཙུག་ཏོར་དབུར་ལྡན་ལྗགས་རིང་མཛེས་པ་དང། །ཚངས་དབྱངས་འགྲམ་པ་སེང་གེའི་
འདྲ་དང་ཚེམས། །ཤིན་ཏུ་དཀར་དང་ཚད་མཉམ་ཐགས་བཟང་དང། །གྲངས་ནི་བཞི་བཅུ་ཐམ་པ་ཚང་པ་དང། །སྤྱན་ནི་མཐོན་མཐིང་སྤྱན་རྫི་བ་མཆོག་གི་འདྲ་བ་འདི་དག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན། །འདི་ལ་མཚན་ནི་གང་གང་གིས། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན། །
དེ་དང་དེ་ནི་རབ་རྫོགས་པས། །མཚན་ནི་འདི་དག་ཡང་དག་འགྲུབ། །བླ་མ་སྐྱེལ་ལ་སོགས་པ་དང། །ཡང་དག་བླངས་ལ་བརྟན་པ་དང། །བསྡུ་བ་བསྟེན་དང་གྱ་ནོམ་པའི།། དངོས་པོ་སྦྱིན་དང་གསད་བྱ་དག་ཐར་པར་བྱེད་དང་དགེ་བ་ནི། །ཡང་དག་བླངས་པ་སྤེལ་ལ་
སོགས། །སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུ་ཡི་མཚན་ཉིད་དེ། །མདོ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་དང་པོ་ལྔས་ནི་མཚན་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་གཅིག་གིས་དེ་དག་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་
རྒྱུ་སྤྱིར་བསྟན་ཏོ།། དེ་ནས་ཚིག་ལེའུ་བྱས་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱུ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།། འདི་ལྟར་བླ་མ་སྐྱེལ་བ་དང་བསུ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕྱག་དང་ཞབས་འཁོར་ལོའི་མཚན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང། སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་བརྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རུས་
སྦལ་བཞིན་དུ་ཞབས་ཤིན་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་དང། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་བསྟེན་པས་ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་སོར་མོ་དད་པའི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུར་དྲ་བས་འབྲེལ་པ་ཉིད་དང། བཟའ་བ་དང་བཅའ་བ་ལ་སོགས་པ་གྱ་ནོམ་པ་བྱིན་པས་ཕྱག་དང་ཞབས་འཇམ་ཞིང་གཞོན་ཤ་ཆགས་

[070B] བལྡག་པ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་གྱ་ནོམ་པ་བྱིན་པས་ཕྱག་དང་ཞབས་དང་ཐལ་གོང་དང་ལྟག་པའི་ཕྱོགས་མཐོ་བའི་ཕྱིར་བདུན་མཐོ་བ་ཉིད་དང། གསད་པར་བྱ་བ་ལས་ཐར་བར་བྱས་པས་སོར་མོ་རིང་བ་ཉིད་དང། འཚོ་བ་ལ་ཕ་ན་བཏགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟིང་
པ་ཡངས་པ་ཉིད་དང། སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་ཆེ་ཞིང་དྲང་བ་ཉིད་དང། དགེ་བའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་པས་ཞབས་ལོང་བུ་མི་མངོན་པ་ཉིད་དང། དགེ་བའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་སྤེལ་བས་སྐུའི་སྤུ་གྱེན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཉིད་དང། རིག་པ་དང་
བཟོ་ལ་སོགས་པ་གུས་པར་བྱས་ཏེ་བྱིན་པས་བྱིན་པ་རི་དགས་ཨེ་ན་ཡའི་ལྟ་བུ་དང། ནོར་བདོག་པ་སློང་བ་པོའི་སྐྱེ་བོ་ཕྱིར་མ་སྤངས་པས་ཕྱག་རིང་ཞིང་མཛེས་པ་ཉིད་དང། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པ་དང། གསང་བའི་ཚིག་
བསྲུངས་པས་མདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པ་ཉིད་དང། གདིང་བ་གྱ་ནོམ་པ་བྱིན་པས་མདོག་གསེར་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དང། ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པའི་གནས་དམ་པ་བྱིན་པས་པགས་པ་འཇམ་པ་ཉིད་དང། འདུ་འཛི་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་སྤུ་རེ་རེ་ནས་
གཡས་སུ་འཁྱིལ་བ་ཉིད་དང། སྐྱེ་བོ་བླ་མ་ཐམས་ཅད་གནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཀོད་པས་ཞལ་མཛོད་སྤུས་བརྒྱན་པ་ཉིད་དང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁ་དྲག་གི་ཚིག་གིས་ཁྱད་དུ་མ་བསད་པས་སྐུ་སྟོད་སེང་གེའི་འདྲ་བ་ཉིད་དང། སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང། ལེགས་པར་
སྨྲ་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱས་པས་དཔུང་མགོ་ཤིན་ཏུ་ཟླུམ་པ་ཉིད་དང། སྨན་ལ་སོགས་པ་བྱིན་པས་ཕྲག་པ་རྒྱས་པ་ཉིད་དང། སྐྱེ་བོ་ནད་པའི་གཡོག་བྱས་པས་རོ་བྲོ་བའི་མཆོག་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང། ནགས་ཚལ་དང་ཀུན་དགའ་ར་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་
དུ་བཅུག་པས་ཤིག་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་གབ་པ་ཉིད་དང། གཙུག་ལག་ཁང་ལ་སོགས་པ་ལྷག་པར་སྦྱིན་པས་དབུ་གཙུག་ཏོར་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང། ཚིག་རབ་ཏུ་འཇམ་པོ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པས་ལྗགས་རིང་བ་ཉིད་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལ་

[071A]༄༅། །དམ་པའི་ཆོས་གོ་བར་བྱས་པས་ཚངས་པའི་དབྱངས་ཉིད་དང། ཚིག་འཁྱལ་པ་སྤངས་པས་འགྲམ་པ་སེང་གེའི་འདྲ་བ་ཉིད་དང། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བཀུར་བ་ལ་སོགས་པས་ཚེམས་དཀར་བ་ཉིད་དང། འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་པས་ཚེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དང་
བདེན་པའི་ཚིག་ཀུན་ཏུ་སྤྱད་པས་ཚེམས་ཐགས་བཟང་བ་ཉིད་དང། །ཕྲ་མའི་ཚིག་སྤངས་པས་ཚེམས་བཞི་བཅུ་མངའ་བ་ཉིད་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་པ་དང་འདྲ་བར་བལྟས་པས་སྤྱན་མཐོན་མཐིང་ཉིད་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་བལྟས་པས་
རྫི་མ་བའི་ལྟ་བུ་ཉིད་དོ། །དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་གང་ཞེ་ན། བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་གསུངས་པ། ཐུབ་པའི་སེན་མོ་ཟངས་མདོག་དང། །མདོག་སྣུམ་མཐོ་དང་སོར་མོ་རྣམས། །ཟླུམ་རྒྱས་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་པ་དང། །རྩ་མི་མངོན་དང་མདུད་པ་མེད། །ལོང་
བུ་མི་མངོན་ཞབས་མཉམ་དང། །སེང་གེ་གླང་ཆེན་བྱ་དང་ནི། །ཁྱུ་མཆོག་སྟབས་གཤེགས་གཡས་ཕྱོགས་དང། །མཛེས་གཤེགས་དྲང་དང་འཁྲིལ་བག་ཆགས། །བྱི་དོར་བྱས་འདྲ་རིམ་པར་འཚམ། །གཙང་དང་འཇམ་དང་དག་པའི་སྐུ། །མཚན་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་
དང། །སྐུ་ཡི་ཁོ་ལག་ཡངས་ཤིང་བཟང། །གོམ་སྙོམས་པ་དང་སྤྱན་གཉིས་ནི། །ངག་དང་གཞོན་ཤ་ཅན་ཉིད་དང། །སྐུ་ཞུམ་མེད་དང་རྒྱས་པ་དང། །ཤིན་ཏུ་གྲིམས་པའི་སྐུ་ཉིད་དང། །ཡན་ལག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་འབྱེས་དང། །གཟིགས་པ་སྒྲིབ་མེད་དག་པ་དང། །
དཀུ་ཟླུམ་སྐབས་ཕྱིན་མ་རྙོངས་དང། །ཕྱང་ངེ་བ་དང་ལྟེ་བ་ནི། །ཟབ་དང་གཡས་ཕྱོགས་འཁྱིལ་བ་དང། །ཀུན་ནས་བལྟ་ན་སྡུག་པ་དང། །ཀུན་སྤྱོད་གཙང་དང་སྐུ་ལ་ནི། །སྨེ་བ་གནག་བག་མེད་པ་དང། །ཕྱག་ནི་ཤིང་བལ་ལྟར་འཇམ་དང། །ཕྱག་རིས་མདངས་ཡོད་ཟབ་
རིང་དང། །ཞལ་ནི་ཧ་ཅང་མི་རིང་དང། །མཆུ་ནི་བིམ་པ་ལྟར་དམར་དང། །ལྗགས་མཉེན་པ་དང་སྲབ་པ་དང། །དམར་དང་འབྲུག་གི་སྒྲ་ཉིད་དང། །གསུང་མཉེན་འཇམ་དང་མཆེ་བ་ཟླུམ། །རྣོ་དང་དཀར་དང་མཉམ་པ་དང། །བྱིན་གྱིས་ཕྲ་དང་ཤངས་མཐོ་དང། །

[071B] །སྤྱན་ཡངས་པ་དང་རྫི་མ་སྟུག་པདྨའི་འདབ་མ་འདྲ་བ་དང། །སྨིན་ཚུགས་རིང་དང་འཇམ་པ་དང། །སྣུམ་དང་སྤུ་ནི་མཉམ་པ་དང། །ཕྱག་རིང་རྒྱས་དང་སྙན་མཉམ་དང། །ཉམས་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང། །དཔྲལ་བ་ལེགས་པར་འབྱེས་
པ་དང། །དབྱེས་ཆེ་བ་དང་དབུ་རྒྱས་དང། །དབུ་སྐྲ་བུང་བ་ལྟར་གནག་དང། །སྟུག་དང་འཇམ་དང་མ་འཛིངས་དང། །མི་བཤོར་དྲི་ཞིམ་སྐྱེས་བུ་ཡི། །ཡིད་ནི་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་དང། །དཔལ་གྱི་བེའུ་དང་བཀྲ་ཤིས་ནི། །གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་བས་བརྒྱན་པ་སྟེ། །སངས་
རྒྱས་དཔེ་བྱད་བཟང་པོར་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སེན་མོ་ཟངས་ཀྱི་མདོག་ལྟ་བུ་ཉིད་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་ལྷག་པར་བསམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེན་མོ་མདོག་སྣུམ་པ་ཉིད་དང། རིགས་ཀྱི་མཆོག་ལས་
སྐྱེས་པས་སེན་མོ་མཐོ་བ་ཉིད་དང། ཚུལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོར་མོ་རྣམས་ཟླུམ་པ་ཉིད་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོར་མོ་རྣམས་རྒྱས་པ་ཉིད་དང། ཡང་དག་པར་མཐར་གྱིས་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོར་མོ་རྣམས་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བ་ཉིད་དང། ལུས་
ལ་སོགས་པའི་ལས་དང་འཚོ་བ་རབ་ཏུ་བསྲུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྩ་མི་མངོན་པ་ཉིད་དང། ཉོན་མོངས་པའི་མདུང་པ་འགྲོལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྩ་མདུད་པ་མེད་པ་ཉིད་དང། ཤིན་ཏུ་སྦས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ལོང་བུ་མི་མངོན་པའི་ཉིད་དང། བགྲོད་པར་དཀའ་བའི་གནས་ཐམས་
ཅད་ལས་སྐྱེ་བོ་སྒྲོལ་བར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞབས་མཉམ་པ་ཉིད་དང། མི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ལ་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེང་གེའི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་ཉིད་དང། ཀླུ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ལ་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གླང་པོ་ཆེའི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་ཉིད་དང། ནམ་མཁའ་ལ་
གཤེགས་པར་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངང་པའི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་ཉིད་དང། སྐྱེས་བུ་ཁྱུ་མཆོག་ཏུ་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱུ་མཆོག་གི་སྟབས་སུ་གཤེགས་པ་ཉིད་དང། བསྐོར་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་དང་མཐུན་པས་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཡས་ཕྱོགས་སུ་ལྡོག་ཅིང་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་

[072A]༄༅། །མཛེས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཛེས་པར་གཤེགས་པ་ཉིད་དང། རྟག་ཏུ་སེམས་གྱ་གྱུ་མི་མངའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མི་ཡོ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་དང། ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་དག་པར་བརྗོད་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་འཁྲིལ་བག་ཆགས་པ་ཉིད་དང། སྡིག་པའི་
ཆོས་དང་མ་འབགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་བྱི་དོར་བྱས་པ་ལྟ་བུ་ཉིད་དང། གདུལ་བྱ་དང་འཚམ་པར་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་རིམ་པར་འཚམ་པ་ཉིད་དང། སྐུ་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཀུན་ཏུ་གཙང་བའི་ཕྱིར་སྐུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དང། ཐུགས་ཤིན་ཏུ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་
ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐུ་འཇམ་པ་ཉིད་དང། ཐུགས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་སྐུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དང། ཆོས་འདུལ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་མཚན་རྫོགས་པ་ཉིད་དང། ཡངས་ཤིང་མཛེས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་སྐུའི་ཁོ་ལག་ཡངས་ཤིང་བཟང་བ་ཉིད་དང། ཐམས་
ཅད་ལ་ཐུགས་སྙོམས་པའི་ཕྱིར་གོམ་པ་སྙོམས་པ་ཉིད་དང། རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་སྤྱན་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དང། ཆོས་གོ་སླ་བར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་སྐུ་ཤིན་ཏུ་གཞོན་ཤ་ཅན་ཉིད་དང། ཐུགས་རྟག་ཏུ་མ་ཞུམ་པའི་ཕྱིར་སྐུ་ཞུམ་པ་མེད་པ་ཉིད་དང། དགེ་བའི་རྩ་
བ་ཡང་དག་པར་འཕགས་པའི་ཕྱིར་སྐུ་རྒྱས་པ་ཉིད་དང། ཡང་སྲིད་པ་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་ཤིན་ཏུ་གྲིམས་པ་ཉིད་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་སྟེན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་རྣམ་པར་འབྱེས་པ་ཉིད་དང། ཚིག་གི་དོན་ཤིན་ཏུ་
རྣམ་པར་དག་པ་སྟོན་པས་གཟིགས་པ་རབ་རིབ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དང། སློབ་མ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་དཀུ་ཟླུམ་པ་ཉིད་དང། འཁོར་བའི་སྐྱོན་གྱིས་མ་སྦགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དཀུ་སྐབས་ཕྱིན་པ་ཉིད་དང། ང་རྒྱལ་གྱི་འགྱིང་བག་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་
དཀུ་མ་རྙོངས་པ་ཉིད་དང། ཆོས་ཟད་པ་རྣམ་པར་བཟློག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱལ་ཕྱལ་ལེ་བ་ཉིད་དང། ཆོས་རབ་ཏུ་ཟབ་མོ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྟེ་བ་ཟབ་པ་ཉིད་དང། སློབ་མ་མཐུན་པར་འཛིན་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྟེ་བ་གཡས་ཕྱོགས་སུ་འཁྱིལ་བ་ཉིད་དང། འཁོར་ཀུན་ནས་མཛེས་པར་གྱུར་པ་

[072B] ཐུགས་གཙང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་གཙང་བ་ཉིད་དང། དུས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྐུ་ལ་སྨེ་བ་དང་གནག་བག་མེད་པ་ཉིད་དང། ལུས་ལ་སོགས་པ་ཟོ་མདོག་བདེ་བ་ཐོབ་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱག་
ཤིང་བལ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་འཇམ་པ་ཉིད་དང། མདངས་ཡོད་པའི་དགེ་སྦྱོང་ཆེན་པོ་བརྙེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱག་གི་རི་མོ་མདངས་ཡོད་པ་ཉིད་དང། ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱག་གི་རི་མོ་ཟབ་པ་ཉིད་དང། ཕྱི་རྗེས་སུ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་
ཕྱག་གི་རི་མོ་རིང་བ་ཉིད་དང། བསླབ་པ་རབ་ཏུ་མང་པོ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞལ་ཧ་ཅང་མི་རིང་བ་ཉིད་དང། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་བར་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཆུ་བིམ་པ་ལྟར་དམར་བ་ཉིད་དང། ཚིག་འཇམ་པོས་འདུལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལྗགས་མཉེན་པ་
ཉིད་དང། ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་མངའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལྗགས་སྲབ་པ་ཉིད་དང། ཆོས་འདུལ་བ་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཆགས་པ་ཅན་གྱིས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་ལ་སྤྱད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྗགས་དམར་བ་ཉིད་དང། བསྙེངས་པ་ཐམས་ཅད་མི་མངའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲུག་གི་སྒྲ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང། སྙན་པ་ལ་
སོགས་པར་གསུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་གསུང་སྙན་ཅིང་མཉེན་ལ་འཇམ་པ་ཉིད་དང། སྲིད་པར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་བསྡམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཆེ་བ་ཟླུམ་པ་ཉིད་དང། སྐྱེ་བོ་གདུལ་དཀའ་བ་འདུལ་བར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཆེ་བ་རྣོ་བ་ཉིད་དང། ཆོས་འདུལ་བ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དཀར་བ་ཉིད་ཀྱིས་མཆེ་བ་དཀར་
བ་ཉིད་དང། མཉམ་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཆེ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དང། མཐར་གྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཆེ་བ་བྱིན་གྱིས་ཕྲ་བ་ཉིད་དང། ཤེས་རབ་མཆོག་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤངས་མཐོ་བ་ཉིད་དང། སྐྱེ་བོ་གཙང་མ་
ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤངས་གཙང་བ་ཉིད་དང། ཆོས་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱན་ཡངས་པ་ཉིད་དང། སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ལེགས་པར་དྲངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྫི་མ་སྟུག་པ་ཉིད་དང། འགྲོ་བ་གཞོན་ནུ་མ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་མགུ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱན་དཀར་ནག་འབྱེས་ཤིང་

[073A]༄༅། །པདྨའི་འདབ་མ་རངས་པ་ལྟ་བུ་ཉིད་དང། རྟག་ཏུ་ཕྱི་རྗེས་སུ་གཟིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྨིན་ཚུགས་རིང་བ་ཉིད་དང། ཆོས་འདུལ་བ་འཇམ་པོ་ལ་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྨིན་མ་འཇམ་པ་ཉིད་དང། ཐུགས་ཀྱི་རྒྱུད་དགེ་བས་བརླན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྨིན་མ་སྣུམ་པ་ཉིད་དང། ཀུན་
ཏུ་སྐྱོན་གཟིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྨིན་མའི་སྤུ་མཉམ་པ་ཉིད་དང། མཆོག་ཏུ་གནོད་པ་བཟློག་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱག་རིང་ཞིང་རྒྱས་པ་ཉིད་དང། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་གཡུལ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྙན་མཉམ་པ་ཉིད་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་
མ་ཉམས་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྙན་གྱི་དབང་པོ་མ་ཉམས་པ་ཉིད་དང། ལྟ་བས་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་དཔྲལ་བ་ལེགས་པར་འབྱེས་པ་ཉིད་དང། སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དཔྲལ་པའི་དབྱེས་ཆེ་བ་ཉིད་དང། སྨོན་ལམ་གྱི་
མཆོག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཉིད་དང། ཡུལ་གྱི་དགའ་བ་རྣམ་པར་ཟློག་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་སྐྲ་བུང་བ་ལྟར་གནག་པ་ཉིད་དང། མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་བག་ལ་ཉལ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་སྐྲ་སྟུག་པ་ཉིད་དང། བསྟན་པ་བློ་འཇམ་
པོས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་སྐྲ་འཇམ་པ་ཉིད་དང། ཐུགས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་མ་དཀྲུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་སྐྲ་མ་འཛིངས་པ་ཉིད་དང། རྟག་ཏུ་ཚིག་མི་རྩུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་སྐྲ་མི་བཤོར་བ་ཉིད་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་མེ་ཏོག་བཀྲམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབུ་
སྐྲ་དྲི་ཞིམ་པ་ཉིད་དང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཛེས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱག་དང་ཞབས་དཔལ་གྱི་བེའུ་དང་བཀྲ་ཤིས་དང་གཡུང་དྲུང་འཁྱིལ་པས་བརྒྱན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྗེས་ལ་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པ་གདུལ་བར་བྱ་བ་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཇི་ལྟར་འཚམ་བའི་དོན་
མཐའ་དག་སྒྲུབ་པར་མཛད་པས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གསུངས་པ། གང་གིས་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་པར། །འགྲོ་ལ་ཕན་པ་སྣ་ཚོགས་དག་མཉམ་དུ་མཛད་པའི་སྐུ་དེ་ནི། །ཐུབ་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་རྒྱུན་མི་འཆད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་སེང་གེ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་གང་

[073B] །དེ་ལྟར་དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སྐུ་གང་
ཡིན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དང། གཞན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཆོས་ཉིད་དང་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་
པར་ཕྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཉིད་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཡང་དག་པར་བརྗོད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་སྐུ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་དང་བརྒྱུད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་འབྲས་བུ་ཕྲིན་ལས་མཛད་པ་གསུངས་པ། །དེ་བཞིན་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་འདིའི། །ལས་ནི་
རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འདོད། །འགྲོ་རྣམས་ཞི་བའི་ལས་དང་ནི། །བསྡུ་རྣམ་བཞི་ལ་འགོད་པ་དང། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་བཅས་པ་ཡི། །རྣམ་པར་བྱང་བ་རྟོགས་པ་དང། །སེམས་ཅན་རྣམས་དོན་ཇི་བཞིན་གྱི། །དོན་དང་ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་དང། །སངས་རྒྱས་ལམ་དང་རང་
བཞིན་གྱིས། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་གཉིས་ཟད་དང། །བརྡ་དང་དམིགས་པ་མེད་པ་དང། །ལུས་ཅན་རྣམས་ནི་ཡོངས་སྨིན་དང། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་དང་ནི། །མངོན་པར་ཞེན་པ་ཟློག་པ་དང། །བྱང་ཆུབ་འཐོབ་དང་སངས་རྒྱས་ཞིང། །རྣམ་པར་དག་དང་ངེས་
པ་དང། །སེམས་ཅན་དོན་ནི་ཚད་མེད་དང། །སངས་རྒྱས་རྟེན་སོགས་ཡོན་ཏན་དང། །བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་ལས་རྣམས་ནི། །ཆུད་མི་ཟ་དང་བདེན་མཐོང་དང། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་སྤངས་པ་དང། །དེ་གཞི་མེད་པའི་ཚུལ་དང་ནི། །རྣམ་པར་བྱང་དང་ཚོགས་དང་ནི། །
འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་པ་ལ། །ཐ་དད་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་དང། །མྱ་ངན་འདས་ལ་འགོད་པ་སྟེ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ཕྲིན་ལས་ནི། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་བདུན་དུ་བཞེད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་སོ་སོའི་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་པ་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་

[074A]༄༅། །བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བདག་པོར་གྱུར་པ་འདི་ལས་བྱུང་བའི་ཕྲིན་ལས་ནི་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབྱུང་བར་བཞེད་དེ། འདི་ལྟར་དང་པོ་འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་འགྲོ་བ་བཟང་པོ་དང། ཅིག་ཤོས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་གནས་པའི་
མཚན་ཉིད་དང། འགྲོ་བ་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཕྲིན་ལས་ལ་འགོད་དོ། །དེ་ནས་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་བཞི་དང། ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་དོར་བ་དང་བླང་བར་བྱ་
བའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པ་དང། དེ་ནས་ལམ་ཡང་དག་པ་དང་པོར་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་རྣམ་པར་དག་པ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་དབེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དོན་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང། རང་གི་དོན་གྱི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་
དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་གོམས་པ་དང། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་དག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དང། ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གོམས་པར་བྱ་བ་དང། དེའི་འོག་ཏུ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་
ནས་ས་དང་པོར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྡར་བཏགས་པར་ཤེས་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང་
བསམ་གཏན་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་བཞི་པ་དང་ལྔ་པ་དང་དྲུག་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང། བདེན་པ་བཞི་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མར་དམིགས་པ་མེད་པ་དང། ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་བདུན་པར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང། སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་བརྒྱད་པར་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་དང། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པ་ལ་སོགས་པས་ཆོས་

[074B] དེའི་འོག་ཏུ་སྨིན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་དགུ་པར་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕུང་པོར་ངེས་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་སྨྲ་བའི་སྐྱེས་བུར་གྱུར་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཚད་མེད་པ་བྱེད་པ་དང། དེའི་རྗེས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་བཅུ་པར་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་
དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དྲུང་དུ་སོང་ཞིང་བསྙེན་བཀུར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་དགེ་བའི་ཆོས་བྱང་ཆུབ་མཐའ་དག་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཡིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང། ཐ་སྙད་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ་ལས་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་པ་
ཆུང་མི་ཟ་བ་དང། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ངོ་བོས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྤངས་པ་དང། ཚུལ་དེ་
ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འཇུག་པའི་གཞིའི་དངོས་པོ་འགའ་ཡང་མེད་པ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང། དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་པའི་རྒྱུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀོ་ནས་འདུས་
བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་མཐའ་དག་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང། དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་མཐུ་ལས་བྱུང་བ་གདུལ་བྱ་
ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྲིན་ལས་ནི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པོ་འདི་དག་ཡིན་པར་བཞེད་དོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སྐབས་བརྒྱད་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།

[075A]༄༅། །རབ་ཏུ་རྒྱས་པ་ལ་དང་པའི་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དོན་བརྒྱད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་བཤད་ནས། བར་མ་ལ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་བཤད་པ་གསུངས་པ། མཚན་ཉིད་དེ་ཡི་སྦྱོར་བ་དང། །དེ་རབ་དེ་ཡི་གོ་རིམས་དང། །དེའི་
མཐའ་དེ་ཡི་རྣམ་སྨིན་ནི། །དོན་བསྡུས་གཞན་ཏེ་རྣམ་པ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བའོ། །དང་པོར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་པས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ནས་
རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ནི་དེ་དག་དབང་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་བསྒོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་པོ་ཡིན་པས་དེའི་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་སྣག་མ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་སོན་པས་ངེས་པར་དབང་དུ་གྱུར་
པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྟོགས་པར་རབ་ཏུ་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་རབ་ཏུ་བརྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སོ་སོ་བ་དང་མཐའ་དག་ཏུ་རྣམ་པ་དུ་མར་བསྒོམས་པས་གཞུང་སྲོང་བར་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་
གོ་རིམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པའི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་གོམས་པས་བརྟན་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་དོན་གྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མཐར་ཐུག་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཛད་པ་དང་བཅས་པ་ནི་སྦྱོར་བས་
མངོན་པར་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བསྡུས་པ་གཞན་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། སྔར་བསྟན་པ་ཁོ་ནས་རྣམ་པར་བཤད་པ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །དངོས་པོ་རྣམ་པ་དྲུག་བསྟན་པའི་
འགྲེལ་པའོ།། །།བར་མ་ལ་དད་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དོན་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་ཉེ་བར་བཤད་ནས། མདོར་བསྡུས་པ་ལ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་བཤད་པ་གསུངས་པ། ཡུལ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་རྒྱུ། །

[075B] །ཆོས་སྐུ་ཕྲིན་ལས་འབྲས་བུ་ནི། །དོན་བསྡུས་གཞན་ཏེ་རྣམ་པ་གསུམ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དང་པོར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་
ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འཇུག་པའི་ཡུལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྗེས་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་
བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་མཐའ་དག་གི་དོན་བསྡུས་པ་གཞན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འདི་ཡང་སྔར་བསྟན་པ་ཁོ་ནས་ཉེ་བར་བཤད་པར་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །དངོས་པོ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལུས་གང་ཡིན་མངོན་རྟོགས་དྲི་མེད་རིན་ཆེན་
རྒྱན་གྱིས་རྣམ་བརྒྱན་ནི། །ལ་ལས་མ་བཤད་ལ་ལས་ལོག་བཤད་གཞན་གྱིས་གཞན་བཤད་དེ་བཞིན་གཞན་གྱིས་ཀུན་མ་བཤད། །རྒྱལ་ཡུལ་གཞུང་སྲོག་ལྐོག་མར་ཕྱིན་གྱུར་སླད་དུས་གང་ཚེ་གནས་བརྟན་ཐོས་མང་བློ་གསལ་བ། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་དཔལ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་
ལ་མཆོད་ཕྱིར་རྒྱན་འགྲེལ་ངོ་མཚར་རྨད་འདི་བྱས། །གང་གིས་གང་ཐོབ་རྣམ་གྲོལ་ལ་སོགས་མཁས་མང་རྗེས་འབྲངས་རྒྱལ་སྲས་མི་ཕམ་མགོན་མཉེས་བྱེད། །དཔལ་ལྡན་གྲགས་ཆེན་བླ་མའི་དྲིན་ཐོབ་རིང་ནས་རྗེས་བསྒོམས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་འདིར། །དངོས་བརྒྱུད་ལུས་ལ་རྒྱན་
དོན་གསལ་བྱེད་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མའི་ཕྲེང་བ་འབར་བ་འདི་བྱས་པས། །འགྲོ་འདི་མྱུར་དུ་མ་རིག་མུན་བསལ་ཡང་དག་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་གསལ་པོས་མཛེས་གྱུར་ཅིག་བདག་གི་ལྷག་བསམ་འབད་པའི་མཐུ་དང་རྒྱལ་ཡུམ་ཆེ་བས་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཚོལ་རྣམས། །སེམས་བསྐྱེད་གདམས་
པས་དེ་ཉིད་ལམ་བསྟེན་ཆོས་དབྱིངས་དམིགས་བཅས་ཆེད་དུ་བྱ་བ་སྒྲུབ་རྣམ་བཞིས། །རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་གྱུར་རྟེན་ཚོགས་བཟང་ལྡན་ཐེག་གསུམ་མཐོང་དང་བྱེད་བཅས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཀུན་མཁྱེན། །མཐའ་གཉིས་མི་གནས་ཚུལ་གཉིས་མཚན་ཉིད་རྒྱུ་ལམ་དངོས་མཐོང་ཀུན་མཁྱེན་ཕ་

[076A]༄༅། །རོལ་ཕྱིན་པར་ཤོག་གང་དོན་གང་གིས་རྣམ་བསྒོམས་དབང་བྱས་ཆོས་གཟུགས་འབྲས་བསྐྱེད་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་རྟོགས་པ་དང། །རྟོགས་འཕེལ་བརྟན་གནས་མཐོང་དང་ལེགས་གོམས་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཀླན་ཀ་ཀུན་གྲོལ་རྩེ་མོར་སོན། །རྣམ་གསུམ་རྣམ་
བཅུ་རིམ་གཉིས་མཐར་བསླབ་མཚན་ཉིད་རྣམ་བཞིས་སྐད་ཅིག་གཅིག་མངོན་བྱང་ཆུབ་ནས། །ངོ་བོ་ཉིད་ཆོས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་དང་སྤྲུལ་སྐུ་ཕྲིན་ལས་འབྲས་བུ་མྱུར་དུ་སྨིན་པར་ཤོག་ཇི་ལྟར་སྨག་རུམ་ལྗན་ལྗིན་ནས། །ཡིད་བཞིན་ནོར་རྙེད་ཇི་ལྟ་བར། །ཇི་ཞིག་ལྟར་སྟེས་
བདག་གིས་ཀྱང། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་དོན་རྙེད། །རྙེད་དཀའ་རྙེད་པ་དོན་ཆེ་བ། །རྒྱན་གཞུང་ཇི་བཞིན་ཇི་སྙེད་འགྲེལ། །ཨེ་མ་ཨུ་དུམ་ཝཱར་འདྲ་བ། །མཁས་རྣམས་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད། །དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུམ་བཅོམ་
ལྡན་འདས་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་གྱི་འགྲེལ་པ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མེའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ། དཔལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམ་པ་མཁས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བླ་མར་གྱུར་པ་ཁ་ཆེའི་རིགས་ཀྱི་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་བུདྡྷ་ཤྲཱི་ཛྙཱ་
ནས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་དང། གནུབས་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་བྱམས་པའི་དཔལ་གྱིས་བསྒྱུར་བའོ།།


