
[001B][DD]། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས། བམ་པོ་དང་པོ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྡུས་པའི་[DD]
སྡོམ་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི། རིགས་དང་གང་ཟག་རྣམས་དང་ནི། །ངེས་པར་སྦྱོར་དང་འཇིག་རྟེན་པ། །འཇིག་རྟེན་འདས་པ་འདི་ལ་ནི། །མདོར་ན་ས་ནི་འདི་དག་གོ། །སྡོམ་ནི་
རིགས་དང་འཇུག་དང་ངེས་འབྱུང་བའི། །མིང་དུ་བྱས་པའི་ས་གསུམ་མོ། །དེ་དག་རྣམས་ནི་མདོར་བསྡུ་ན། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ནི་ས་ཞེས་བྱ། །རིགས་ཀྱིས་ས་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རིགས་
གང་ཡིན་པ་དང། རིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དང། རིགས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་རྟགས་གང་ཡིན་པ་དང། རིགས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གང་དག་
ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་ས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རིགས་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རིགས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གི་ས་བོན་གྱི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་སྟེ། གང་

[002A]༄༅། །ཡོད་ཅིང་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ་རིགས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་ཡང་རྙེད་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་དང། རེག་པར་ནུས་ཤིང་མཐུ་ཡོད་པར་འགྱུར་བའོ། །རིགས་དེའི་
མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དག་གང་ཞེ་ན། ས་བོན་དང། ཁམས་དང། རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དག་ཡིན་ནོ། །འོད་ན་རིགས་དེའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ལུས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་
དང༑ སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གིས་ཟིན་པ་དང། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་འཐོབ་པ་དང། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་བརྒྱུད་དེ་འོངས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། རིགས་དང། ས་བོན་དང། ཁམས་དང། རང་
བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་གི་རྣམས་གྲངས་འདི་དག་ཡོད་པ་དེ་ནི་རིགས་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་གང། རིགས་དེ་ཕྲ་བའམ། རིགས་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཕྲ་བ་ཞེས་བརྗོད་
པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ས་བོན་དེས་འབྲས་བུ་མ་བསྐྱེད་ཅིང་འབྲས་བུ་མ་གྲུབ་ན་ནི་དེས་ན་དེ་ཕྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་གི་ཚེ་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ཅིང་འབྲས་བུ་གྲུབ་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི་ས་བོ་ན་གང་ཡིན་པ་དེ་

[002B] །འོ་ན་ཅི་རིགས་དེ་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གཏོགས་པ་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་རྒྱུད་དུ་མར་གཏོགས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གཏོགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །
ཅིའི་ཕྱིར་ཞེན། སྨྲས་པ། ཆོས་གང་དག་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་དང་དངོས་པོ་ཐ་དད་པར་འཇུག་པ་དེ་དག་ནི་སོ་སོར་རང་གི་རྒྱུད་སྣ་ཚོགས་དང་འཇུག་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྟོན་པར་འགྱུར་གྱི། ས་བོན་དེ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་དེ་ཐོག་མ་མེད་པའི་
དུས་ནས་བརྒྱུད་དེ་འོངས་པ་དང། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་དེ་ལ་རིགས་དང། ས་བོན་དང། ཁམས། རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་དང། ཐ་སྙད་དེ་དག་བཏགས་པར་ཟད་པས། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གཏོགས་པ་ཞེས་
བྱའོ༑ །སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་རིགས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། རིགས་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་པར་ལྟ་ན། འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་
རྣམས་སྔོན་གྱི་མཐའ་ནས་ཡུན་རིང་པོར་འཁོར་བར་གྱུར་ཅིང། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། རྒྱུ་བཞིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། མི་ཁོམ་པར་སྐྱེས་པ་དང། བག་མེད་པའི་ཉེས་པ་དང། ལོགས་པར་ཞུགས་པ་དང། སྒྲིབ་པའི་ཉེས་པས་
སོ༑ །དེ་ལ་མི་ཁོམ་པར་སྐྱེས་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་དུ་འཁོར་བཞི་བོ་རྣམས་དང། དམ་པ་རྣམས་དང། ཡང་དག་པར་སོང་བ་རྣམས་དང། སྐྱེས་བུ་དམ་པར་རྣམས་མི་འགྲོ་བའི་མཐའ་འཁོར་གྱི་མི་རྐུན་མ་རྣམས་དང། ཀླ་ཀློ་རྣམས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་མི་ཁོམ་
པར་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བག་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་གང་དུ་འཁོར་བཞི་པོ་རྣམས་དང། དམ་པ་རྣམས་དང། ཡང་དག་པར་སོང་བ་རྣམས་དང། སྐྱེས་བུ་དམ་པར་རྣམས་འགྲོ་བའི་འདི་དུས་ཀྱི་མི་རྐུན་མ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དང། ཀླུ་ཀློ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་

[003A]༄༅། །སུ་སྐྱེས་ཤིང། རིགས་མཐོན་པོ་ལོངས་སྤྱོད་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དག་ཏུ་སྐྱེས་སུ་ཟིན་ཀྱང། འདོད་པ་དག་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་ཤིང་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་དེ། ཉེས་དམིགས་སུ་མི་ལྟ་ཞིང་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བག་མེད་པ་
ཞེས་བྱའོ། །ལོགས་པར་ཞུགས་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་ལྟར་དབུས་ཀྱི་མི་རྣམས་སུ་སྐྱེས་པའི་བར་དུ་རྒྱས་པར་གྱུར་ཀྱང་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ནས་སྦྱིན་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འདི་ལས་སྲིད་གཞན་མི་ཤེས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་
དུ་རྒྱས་པར་དེ་ལྟར་ལྟ་ཞིང་དེ་སྐད་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་དེ་ཡང་དེས་སངས་རྒྱས་རྣམས་འབྱུང་བ་མེད་པ་དང། དམ་པ་ཆོས་སྟོན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་མེད་པའི་ཚེ་ན་རྙེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྒྲིབ་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་
པ༑ འདི་ལྟར་དབུས་ཀྱི་མི་རྣམས་སུ་སྐྱེས་པའི་བར་དུ་རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གྱུར་ཅིང་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བ་དང། དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དག་རྙེད་པར་གྱུར་ཀྱང། དེ་གླེན་པ་དང། དིག་པ་དང། ལྐུག་པ་དང། ལག་པས་བརྡ་བྱེད་པར་འགྱུར་
ཞིང་ལེགས་པར་གསུངས་པ་དང། ཉེས་པར་བཤད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཀུན་ཤེས་པར་མི་ནུས་པ་དང། མཚམས་མེད་པའི་ལས་རྣམས་བྱེད་པར་འགྱུར་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་ཡུན་རིང་བ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱའོ། རྒྱུ་གང་དག་གིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཆོས་
ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་ནི་བཞི་པོ་དེ་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དང། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གདམས་ངག་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་རྙེད་ཅིང། རྒྱུ་དེ་དག་ཀྱང་མེད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་ཡོངས་སུ་
སྨིན་ཅིང་རིམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ནི་ངེས་པའི་ཚོགས་ལ་གནས་པ་ཡིན་པས། དེ་དག་ནི་རྐྱེན་རྙེད་ཀྱང་རུང་མ་རྙེད་ཀྱང་རུང་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་

[003B] །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གང་དག་མ་ཚང་ཞིང་མེད་ལ་ཉེ་བར་མ་གྱུར་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་རྐྱེན་རྣམས་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྐྱེན་གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། གཙོ་བོ་དང། དམན་པའོ།།
རྐྱེན་གཙོ་བོ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་གཞན་གྱི་སྒྲ་དང། ནང་གི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །རྐྱེན་དམན་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྐྱེན་དམན་པ་ནི་མང་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་གི་འབྱོར་བ་དང། གཞན་གྱི་འབྱོར་བ་དང་
དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྔོ་པ་དང། དབང་པོ་སྡོམ་པ་དང། ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་ཉིད་དང། ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང་ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་ཉིད་དང། ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་དོ། །རབ་ཏུ་དབེན་པར་གནས་པ་
དང༑ སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པའོ། །དེ་ལ་བདག་གི་འབྱོར་བ་གང་ཞེ་ན། མིར་གྱུར་པ་དང། ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་པ་དང། དབང་པོ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང། གནས་ལ་དད་པར་གྱུར་པ་དང། ལས་ཀྱི་མཐའ་མ་ལོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །
དེ་ལ་མིར་གྱུར་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་མི་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེས་པ། སྐྱེས་པའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པའམ། བུད་མེད་དུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མིར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གོང་དུ་སྐྱེས་བུ་དམ་
པའི་བར་དག་འགྲོ་བའི་ཡུལ་དབུས་ཀྱི་མི་རྣམས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དབང་པོ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་གླེན་པ་མ་ཡིན་ཞིང་དིག་པ་དང་ལྐུགས་པ་མ་ཡིན་པའི་བར་དུ་རྒྱས་པར་གྱུར་པ་དང། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་མཚང་བ་
མེད་པར་གྱུར་ཅིང་རྣ་བ་ཚང་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་དང་ཉིད་ལག་མ་ཚང་བ་མེད་པ་གང་གིས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་སྐལ་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དབང་པོ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གནས་ལ་དད་པར་གྱུར་པ་གང་ཞེ་ན། །འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་

[004A]༄༅། །བས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་དད་པ་དང། སེམས་དང་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གནས་ལ་དད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་
པའི་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་སྔོན་དུ་དྲངས་པའི་དབང་གིས་དེ་ལ་དད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་པ་དད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་དང་རྙོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ཀྱི་མཐའ་མ་ལ་ལོག་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་
འདི་ཉིད་ལ་མཚམས་མེད་པའི་ལས་ལྔ་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། མ་གསོད་པ་དང། ཕ་གསོད་པ་དང། དགྲ་བཅོམ་པ་གསོད་པ་དང། དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་བྱེད་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ངན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་འབྱིན་པ་དག་ལས་མཚམས་མེད་པའི་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་མ་བྱས་ཤིང་
བྱེད་དུ་མ་བཅུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ལས་ཀྱི་མཐའ་མ་ལོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མཚམས་མེད་པའི་ལས་ལྔ་པོ་དེ་དག་བྱས་ཤིང་བསགས་ལ་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་ན་ཡོངས་སུ་མྱང་ངན་ལས་འདའ་ཞིང་འཕགས་པའི་ལམ་སྐྱེད་པའི་སྐལ་བ་མེད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་ལས་ཀྱི་
མཐའ་ལོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ཡིན་ཏེ་ཡན་ལག་ལྔ་པོ་དེ་དག་གིས་འབྱོར་པར་བྱེད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་བདག་གི་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་གྱི་འབྱོར་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་སངས་རྒྱས་རྣམས་འབྱུང་བ་དང། དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་དང། ཆོས་བསྟན་པ་རྣམས་
གནས་པ་དང། ཆོས་གནས་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང། གཞན་གྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་སྙིང་བརྩེ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་འབྱུང་བ་གང་ཞེས་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དགེ་ལེགས་དང་ཕན་པའི་བསམ་པ་བསྐྱེད་ནས། དཀའ་བ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་དང་
བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་ཐ་མའི་ལུས་ཕྱི་མ་ཐོབ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་སྟེ། སྒྲིབ་པ་ལྔ་སྤངས་ནས། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ལ་སེམས་ལེགས་པར་གནས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་

[004B] བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་རྣམས་སུ་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་
བཞིན་དུ་འབུང་བ་ཡིན་ནོ། །དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་གང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ཉིད་དང། དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ནས། འཇིག་རྟེན་ལ་རྗེས་སུ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་ཕྱིར། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་སྡུག་བསྔལ་དང། ཀུན་
འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་རྣམས་ལས་བརྩམས་ནས་འདི་ལྟ་བུ་སྟེ། མདོའི་སྡེ་དང། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་དང། ལུང་བསྟན་པའི་སྡེ་དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྡེ་དང། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང། གླེང་གཞིའི་སྡེ་དང། རྟོག་པ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང། དེ་ལྟ་བུའི་བྱུང་
བའི་སྡེ་དང། སྐྱེས་པའི་རབས་ཀྱི་སྡེ་དང། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་དང། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་དང། གཏན་ལ་ཕབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེའི་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་འདི་ནི་དམ་པ་ཡང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་
ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས་ཤིང་བསྟན་པའམ་བསྔགས་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དམ་པའི་ཆོས་ཏེ། དེ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་བསྟན་པ་རྣམས་གནས་པ་གང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་འཚོ་ཞིང་གཞེས་ལ། ཆོས་
ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཏེ་དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ནས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་གྱི་དུས་ཇི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་པ་མི་ཉམས་པ་དང། དམ་པའི་ཆོས་མི་ནུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གནས་པ་དེ་ཡང་དོན་དམ་པའི་ཆོས་
མངན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཆོས་གནས་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་གང་ཞེ་ན། དམ་པའི་ཆོས་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་སྐལ་བ་དང་མཐུ་ཡོད་པར་རིག་ག་ནས། ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་

[005A]༄༅། །པས་གདམས་ཤིང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཆོས་གནས་པ་སྣ་ཚོགས་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་གྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་སྙིང་བརྩེ་བར་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་པོ་དང་སྦྱིན་བདག་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་གིས་
འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་རྐྱེན་དུ་བབས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་གོས་དང། བསོད་སྙོམས་དང། མལ་ཆ་དང། སྟན་དང། ནད་ཀྱི་གསོས་སྨན་དང། ཡོ་བྱད་གང་ཡང་རུང་བ་དེ་དག་གི་ཕྱིར་རྗེ་སུ་སྙིང་བརྩེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གཞན་གྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་སྙིང་བརྩེ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་
བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་དག་ལས་ཆོས་ཐོས་ཤིང་དད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ལ་དེས་དེ་ཐོས་ནས་འདི་ལྟར་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་ནི་གནོད་པ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་ཡིན་གྱི། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་མངོན་པར་
སྐབས་ཡོད་པ་ཡིན་པས། འདི་ལྟར་བདག་གིས་བུད་མེད་ཀྱི་ཚོགས་དང་ནོར་དང་འབྲུ་དང་དབྱིག་ཐམས་ཅད་སྤངས་ལ། ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཁྱིམ་མེད་པར་ལེགས་པ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་བྱ་ཞིང། རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཀྱང་ནན་ཏན་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་
ཞེས་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་སློབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འདུན་པ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་
རྫོགས་པར་བྱས་པ་དང། དགེ་སློང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་དེ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་དང། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ་དང། ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་
ཚོགས་པ་དང། སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། ཁ་ན་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དག་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་དང། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཤིང་སླབ་[?]པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དབང་པོ་སྡོམ་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་

[005B] དྲན་པ་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པ་དང། དྲན་པ་ལ་རྟག་འགྲུས་བྱེད་པ་དང། དྲན་པས་ཡིད་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པ་དང། གནས་སྐབས་མཉམ་པ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་ཅིང་དེས་མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་ན་མཚན་མར་མི་འཛིན་ཅིང་མངོན་རྟགས་སུ་
མི་འཛིན་ལ། གཞི་གང་ཁོ་ན་ལས་དེའི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཟག་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་བསྡམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང། མིག་གི་དབང་པོ་ཡང་སྲུང་བྱར་བྱེད་ལ། མིག་གི་དབང་པོས་ཀྱང་སྡོམ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང། དེ་རྣ་བས་སྒྲ་དག་དང་
སྣས་དྲི་དག་དང། ལྕེས་རོ་དག་དང། ལུས་ཀྱིས་རེག་བྱ་དག་དང། ཡིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ན་ཡང་མཚན་མར་མི་འཛིན་ཅིང། མངོན་རྟགས་སུ་མི་འཛིན་ལ། གཞི་གང་ཁོ་ན་ལས་དེའི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཟག་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་
བསྡམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ཡང་སྲུང་བར་བྱེད་ལ། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོས་ཀྱང་སྡོམ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དབང་པོ་སྡོམ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་དབང་པོ་བསྡམས་པ་དེ་སོ་སོར་བརྟགས་ཤིང། ཟས་ཟ་བར་
བྱེད་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། སྒེག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་གྱི། འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་འདི་ནི་གནས་པར་བྱ་བ་དང། འཚོ་བར་བྱ་དང། བཀྲེས་པ་བསལ་བར་བྱ་བ་དང། ཚངས་པར་སྤྱད་པ་ལ་ཕན་བར་བྱ་བ་དང་
ཆོར་བ་རྙིང་པ་རྣམས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང། གསར་པ་རྣམས་མི་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང། བདག་འཚོ་ཞིང་སྟོབས་དང་བདེ་བ་དང། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང། བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ནམ་གྱི་
ཆ་སྟོད་དང་ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པར་གྱུར་པ་དེ་ཉིན་མོ་འཆག་པ་དང་འདུག་པ་དག་གིས་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་སེམས་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་བར་བྱེད་ཅིང་མཚན་མོའི་ཐུན་དང་པོ་ལ་ཡང་འཆག་པ་དང་

[006A]༄༅། །འདུག་པ་དག་གིས་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ལ། དེ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་གཙུག་ལག་ཁང་ནས་ཕྱིར་བྱུང་སྟེ། གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཕྱི་རོལ་དུ་རྐང་པ་བཀྲུས་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ནང་དུ་ཞུགས་ཏེ་
གློ་གཡས་བ་ཕབ་ནས་རྐང་པ་རྐང་པའི་སྟེང་དུ་བཞག་སྟེ། སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་དང། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང། ལྡང་བ་ཁོ་ནའི་འདི་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་བཞིན་དུ་ཉལ་བར་བྱེད་པ་དང། དེ་མཚན་མོའི་ཐུན་ཐ་མ་ལ་ཡང་མྱུར་བས་ཁོ་ནར་སད་པར་བྱས་ནས། འཆག་པ་དང། འདུག་
བདག་གིས་སྒྲིབ་པར་གྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་བྱིན་ཏེ། དེ་ནི་ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང་ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང་ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཉལ་བར་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པར་འགྱུར་པ་
དེ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལ་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དང། ཅུང་ཟད་བལྟས་པ་དང། རྣམ་པར་བལྟས་པ་དང། བསྐུམ་པ་དང། བརྐྱང་བ་དང་སྣམ་སྦྱར་དང། ཆོས་གོས་དང། ལྷུང་བཟེད་བཅང་བ་དང། ཟོས་དང། འཐུངས་པ་དང། འཆོས་པ་དང། མྱངས་པ་དང་
སོང་བ་དང། སྡོད་པ་དང། འདུག་པ་དང། ཉལ་བ་དང། མི་ཉལ་བ་དང། སྦྲ་བ་དང། མི་སྨྲ་བ་དང། གཉིད་ཀྱིས་སྙོམ་པ་བསང་པ་བསང་བ་ལ་ཡང་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །རབ་ཏུ་དབེན་པར་གནས་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཆོས་
དེ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱ་བའི་སྦྱངས་ནས་གནས་མལ་དབེན་པ་དགོན་པ་དག་གམ། ཤིང་དྲུང་དག་གམ། ཁང་སྟོང་དག་གམ། རི་ཁྲོད་དམ། རི་ཕུག་གམ། རྩྭ་ཁང་ངམ། བླ་ག་བ་མེད་པའམ། དུར་ཁྲོད་དམ། ནགས་འདབ་བམ། བས་མཐའི་གནས་མལ་
དག་ཏུ་གནས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རབ་ཏུ་དབེན་བར་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་དགོན་པ་ན་འདུག་ཀྱང་རུང། ཤིང་དྲུང་ན་འདུག་ཀྱང་རུང། ཁང་སྟོང་ན་འདུག་ཀྱང་རུང་སྟེ། སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང། གནོད་སེམས་དང། རྨུགས་

[006B] གཉིད་དང། རྒོད་པ་དང། འགྱོད་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་དག་ལས་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་ཅིང། དེ་སྒྲིབ་པ་དེ་དག་ལས་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱངས་ན། སྒྲིབ་པ་མེད་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཉམས་བདེ་བ་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ།།
ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་དག་པ་ར་གནས་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོས་སེམས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་ལ། ཤེས་རབ་ཉམ་ཆུང་བར་བྱེད་པ་རྒུད་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་དག་སྤངས་ནས། འདོད་པ་དག་ལ་དབེན་པ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་
རྣམས་ལས་དབེན་པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ། སྤྱོད་པ་དང་བཅས་པ། དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང། བདེ་བ་ཅན་བསམ་གཏན་དང་པོ་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་པ་དང། དེ་རྟོག་པ་དང་སྤྱོད་པ་དང་བྲལ་བ་ཞིང་ནང་ཡོངས་སུ་དང་སྟེ། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པས་རྟོག་པ་མེད་པ་དཔྱོད་པ་
མེད་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཅན། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་པ་དང། དེ་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་བཏང་སྙོམས་པ་ལ་གནས་ཤིང། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ལུས་ཀྱིས་མྱོང་ལ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་དེ་
དྲན་པ་དང་ལྡན་པ། བདེ་བ་ལ་གནས་པ་བཏང་སྙོམས་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ། དགའ་བ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་པ་དང། དེ་བདེ་བ་ཡང་སྤངས་ཏེ། སྔ་ནས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་སྤངས་ཤིང་ཡིད་བདེ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་ཡང་ནུབ་པས། བདེ་བ་ཡིད་མ་
ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པའོ་ཡོངས་སུ་དག་པ། བསམ་གཏན་བཞི་པ་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་རིམ་པ་འདིས་དང་པོ་བདག་གི་འབྱོར་པ་ནས་ཐ་མ་ཏིང་ནེ་འཛིན་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པའི་
མཐར་ཐུག་པའི་བར་གྱི་རྐྱེན་ཁྱད་པར་ཅན་དང། ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་ཅན་དང། མཆོག་ཏུ་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་གོང་ནས་གིང་དུ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དེ་ལྟར་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པར་ཡོངས་སུ་བྱང་བ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ། དྲང་པོར་

[007A]༄༅། །གྱུར་པ༑ ལས་སུ་རུང་བ། མིག་གཡོ་བར་གྱུར་པ་ལ་གནས་ན། གལ་ཏེ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལས་བརྩམས་ཏེ། དེ་དག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། སྤང་བར་བྱ་བ་དང། བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཞན་ལས་གདམས་ཤིང་
རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་སྒྲ་ཐོས་པར་གྱུར་ནས། དེ་ལྟ་ན་དེ་ནི་རིགས་པས་བསྐྱེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། དེ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་སྐལ་བ་དང་མཐུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅིང། རྣམ་པར་གྲོལ་
བ་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ལ། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་ཡང་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་
ནི་རིགས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བདག་གི་འབྱོར་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པའི་བར་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྐྱེན་དམན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་སྟོན་པའི་གདམས་ངག་གི་
དབང་དུ་བྱས་པའི་གཞན་གྱི་སྒྲ་གང་ཡིན་པ་དང། ནང་གི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་རིགས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གི་རྟགས་རྣམས་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་
ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་རྟགས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལས་བཟློག་པ་ནི་རིགས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གི་རྟགས་རྣམས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་དག་དང་ལྡན་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་གང་ཟག་ལ། །འདི་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་
བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་འགྱུར་པའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་རྟགས་རྣམས་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་རྟགས་ནི་མང་དུ་ཡོད་མོད་ཀྱི། ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདི་ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་

[007B] སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སྤངས་བར་མི་སྤྱོད་བའི་ཆོས་ཅན་མ་བཤིག་པ། རིང་དུ་སོང་བ་རབ་ཏུ་དམ་པོར་ཀུན་ཏུ་ཞེན་པ་
ཡོད་པ། དེ་ནི་རིགས་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གི་རྟགས་དང་པོ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རིགས་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ནི་འཁོར་བའི་སྐྱོན་སྣ་ཚོགས་དང། རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་ཐོས་ཀྱང་དེས་འདས་པའི་དུས་ལ་བརྟེན་ཏེ། འཁོར་བའི་སྤྲོས་པ་ལས་
སྐྱོན་དུ་ལྟ་བ་དང། ཉེས་དམིགས་སུ་ལྟ་བ་དང། སྐྱོ་བ་ཅུང་ཟས་ཙམ་ཡང་མ་སྐྱེད་ཅིང། མ་འོངས་པའི་དུས་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྐྱེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར། དེ་ལྟར་གྱི་དུས་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྐྱེད་པར་ཡང་མི་བྱེད་ལ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་དེ་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་རྣམས་ལ་བརྟེན་པ། མྱ་ངན་
ལས་འདས་པ་སྲེད་པ་ཟད་པ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང། འགོག་པ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་བ་དང། ཕན་ཡོན་དུ་ལྟ་བ་དང། དད་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་དང། ཆ་ཅུང་ཟད་ཙམ་དང། ངན་ངོ་ཙམ་ཡང་མ་བསྐྱེད་བསྐྱེད་པར་མི་འགྱུར། སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ནི་རིགས་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་
རྟག་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རིགས་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ནི་དང་པོ་ཉིད་ནས་ངོ་ཚ་མེད་པ་དང། ཁྲེལ་མེད་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་དེ་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་དང། བག་ཚ་བ་མེད་པའི་སེམས་དང། རབ་ཏུ་རངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ལྷག་པར་སྤྱོད་
པར་བྱེད་ཅིང། གཞི་དེས་ལན་འགའ་འང་འགྱོད་པར་མི་བྱེད་ལ། གཞི་དེས་ཚེ་དེའི་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པའི་བདག་ཉིད་ཉམས་པ་ཁོ་ན་ཙམ་དུ་མཐོང་བར་ཟད་དེ། དེ་ནི་རིགས་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་རྟགས་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རིགས་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ནི་
སྡུག་བསྔལ་ལམ། ཀུན་འབྱུང་བའམ། འགོག་པའམ་ ལམ་ལས་བརྩམས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གསལ་བ་རིགས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་གོ་སླ་བའི་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་ཅིང་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ན། ཅུང་ཟད་སེམས་གཏོད་པ་ཙམ་དང། མོས་པ་ཙམ་ཡང་མ་ཐོབ་ན་

[008A]༄༅། །འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་པའམ། མཆི་མ་དཀྲུག་ཅེས་བྱེད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་རིགས་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་རྟགས་བཞི་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རིགས་མེད་པ་ལ་གནས་
པའི་གང་ཟག་ནི་གལ་ཏེ་བརྒྱ་ལ་བརྒྱ་ལམ་ན་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ན་དེར་རྒྱལ་པོས་གཙེས་པའམ། ཆོམ་རྐུན་པས་གཙེས་པའམ། བུ་ལོན་གྱིས་ཉམ་ཐག་པའམ། འཇིགས་པས་ཉམ་ཐག་པའམ། མི་འཚོ་བས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པའི་ཕྱིར་
ཡིན་གྱི་བདག་ཉིད་དུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། བདག་ཉད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། དགེ་སྦྱོང་གི་ཕྱིར་མ་ཡིན། བྲམ་ཟེའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཀྱང་ཁིམ་[?]ན་གནས་པ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་
དག་དང་འདྲེན་མར་གནས་ཤིང། ལྷའམ་ལྷ་གང་ཡང་རུང་བ་དག་ཏུ་སྨོན་པའི་ཕྱིར་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དང། བསླབ་པ་ཕུལ་ནས་སྤངས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་དང། ནང་མྱགས་པ་དང། ཉེས་འཛག་ཏུ་གྱུར་པ་དང། ཤིང་རུལ་པ་ལྟ་བུར་
གྱུར་པ་དང། ལུང་བོང་ལྟར་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་ཅིང་དགེ་སྦྱོང་མ་ཡིན་པར་དགེ་སྦྱོང་དུ་ཁས་འཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། རིགས་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ནི་འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་རྣམས་སུ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་
བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་པར་རིགས་པར་བྱའོ། །བསླབ་པ་འདོད་པ་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་གི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང། བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་དེ་དང་བསམ་པ་དེས་ན་དེའི་དེ་ནི་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བམ་ཡིན་གྱི། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་
རྟགས་དང་ཆ་ལུགས་འཛིན་པ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བ་ཁོ་ན་ཟད་དེ། དེ་ནི་རིགས་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གི་རྟགས་ལྔ་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ཡང་རིགས་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ནི་ལུས་སམ་ངག་གམ་ཡིད་ཀྱི་དགེ་བའི་ལས་གང་ཅུང་ཟད་ཅི་

[008B] དེ་ཐམས་ཅད་སྲིད་པའི་བསམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་འབྱུང་བའི་སྲིད་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དག་འདོད་ཕྱིར་རམ། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་བསམ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དགའ་འདོད་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རིགས་མེད་པ་ལ་གནས་
པའི་གང་ཟག་གི་རྟགས་དྲུག་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་དང་ལྡན་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་གང་ཟག་ལ་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་གང་ཟག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བ་དེའི་རྟགས་ནི་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་མང་དུ་ཡོད་དོ། །
དེ་ལ་རིགས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རིགས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ནི་རིགས་ལ་གནས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། མ་ཞུགས་ཤིང་ངེས་པར་མ་བྱུང་བ་ཡང་ཡོད་དོ། རིགས་ལ་གནས་ལ་ཞུགས་ཤིང་ངེས་པར་མ་བྱུང་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །རིགས་ལ་གནས་ལ་
ཞུགས་ཤིང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དང། དབང་པོ་འབྲིང་པོ་དང། དབང་པོ་རྣོན་པོ་དང། འདོད་ཆགས་སྤྱད་པ་དང། ཞེ་སྡང་སྤྱད་པ་དང། གཏི་མུག་སྤྱད་པ་དང། མི་ཁོམ་པར་སྐྱེས་པ་དང། ཁོམ་པར་སྐྱེས་པ་དང། བག་མེད་པ་དང་
ལྡན་པ་དང། བག་ཡོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང། ལོག་པར་ཞུགས་པ་དང། ལོག་པ་མ་ཡིན་པར་ཞུགས་པ་དང། བསྒྲིབས་པ་དང། ཡུན་རིང་བ་དང། ཐག་ཉེ་བ་དང། ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་དང། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང། རྣམ་པར་མ་དག་པ་དང། རྣམ་པར་དག་པ་དག་
ཀྱང་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་རིགས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་རིགས་ལ་གནས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། མ་ཞུགས་ཤིང་ངེས་པར་མ་བྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་གང་ཟག་ལ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་བོན་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། ད་དུང་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་ལེགས་པར་བརྟེན་
པའམ། བརྟེན་ནས་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པའམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་དད་པ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཞིང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ལེན་པར་མི་བྱེད། ཐོས་པ་འཛིན་པར་མི་བྱེད། གཏོང་བ་སྤེལ་བར་མི་བྱེད། ལྟ་བ་སྦྱོར་བར་མུ་བྱེད་པ་ཡིན་

[009A]༄༅། །ཏེ༑ དེ་ནི་རིགས་ལ་གནས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། མ་ཞུགས་ཤིང་ངེས་པར་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ལ་གནས་ལ་ཞུགས་ཤིང་ངེས་པར་མ་བྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། སྔར་བཤད་པའི་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ལས་བཟློག་པ་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ལ་རིགས་ལ་གནས་ལ་ཞུགས་
ཤིང་ངེས་པར་མ་བྱུང་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བྱེ་བྲག་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་ཉན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཐོབ་པ་ཡིད་དོ། །རིགས་ལ་གནས་ལ་ཞུགས་ཤིང་ངེས་པར་བྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། དེ་དག་གཉིས་བརྗོད་ནས། བྱེ་བྲག་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་དང། དེའི་
འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དེ་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དམིགས་པ་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་
དབང་པོ་དད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། དྲན་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཡེ་ཤེས་དག་ཤིན་ཏུ་བུལ་བར་འཇུག་ཅིང་དལ་བར་འཇུག་ལ། ཆོས་དང་དོན་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་དང། མྱུར་བ་དང། དེ་ཁོ་ན་རབ་ཏུ་འབྱེད་པར་ཡང་མི་ནུས་ཤིང་མཐུ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་
དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབང་པོ་འབྲིང་གང་ཞེ་ན། ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དམིགས་པ་ལ་དབང་པོ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་བུལ་ཤིང་དལ་བར་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པར་ཐམས་ཅད་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་དབང་པོ་འབྲིང་ཞེས་བྱའོ། །གང་
ཟག་དབང་པོ་རྣོན་པོ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དམིགས་པ་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་དང། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་དབང་པོ། །དད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། དྲན་པ་དང་
ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་དག་བུ་ལ་བ་མ་ཡིན་པར་འཇུག་ཅིང་དལ་བ་མ་ཡིན་པར་འཇུག་ལ། ཆོས་དང་དོན་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་དང། མྱུར་བ་དང། དེ་ཁོ་ན་རབ་ཏུ་འབྱེད་པར་ཡང་ནུས་ཤིང་མཐུ་ཡོད་པར་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་དབང་པོ་རྔོན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་

[009B] ཆགས་པར་འགྱུར་པའི་དམིགས་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དྲག་པོ་དང་འདོད་ཆགས་ཡུན་རིང་པོར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་འདོད་ཆགས་སྤྱད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་ཞེ་སྡང་སྤྱད་པ་གང་ཞེ་ན། ཞེ་སྡང་བར་འགྱུར་པ་ཁོང་ཁྲོ་བ་
དང་མཐུན་པའི་དམིགས་པ་ལ་ཞེ་སྡང་དྲག་པོ་དང་ཞེ་སྡང་ཡུན་རིང་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་ཞེ་སྡང་སྤྱད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་གཏི་མུག་སྤྱད་པ་གང་ཞེ་ན། ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ལ་གཏི་མུག་དྲག་པོ་དང་གཏི་མུག་ཡུན་རིང་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་
པ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་གཏི་མུག་སྤྱད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་མི་ཁོམ་བར་སྐྱེས་པ་དང། བག་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང། ལོག་པར་ཞུགས་པ་དང། བསྒྲིབས་པ་རྣམས་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཁོམ་པར་སྐྱེས་པ་དང། བག་ཡོད་པ་དང་ལྡན་
པ་དང། ལོག་པ་མ་ཡིན་པར་ཞུགས་པ་དང། མ་སྒྲིབས་པ་དག་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་ཟག་ཡུན་རིང་བ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་དུས་རིང་བས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡུན་རིང་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །སྦྱོར་བ་ཡུན་རིང་བས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡུན་རིང་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་
དུས་ཡུན་རིང་བས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡུན་རིང་བ་གང་ཞེ་ན། ཚེ་རབས་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་དག་དང། ཚེ་རབས་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་དག་དང། ཚེ་རབ་འབུམ་ཕྲག་དུ་མ་དག་གི་འོག་ཏུ་འདོད་རྐྱེན་རྙེད་ནས། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་སྐལ་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །སྦྱོར་བ་ཡུན་རིང་
པས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡུན་རིང་བ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་རིགས་ལ་གནས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། མ་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་རྐྱེན་མྱུར་དུ་འཐོབ་པའི་སྐལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་མ་
བརྩམས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་སྦྱོར་བས་ཡུན་རིང་བའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡུན་རིང་བ་ཡིན་གྱི། དུས་ཡུན་རིང་བས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་གང་ཟག་ཡུན་རིང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་ཐག་ཉེ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་དུས་ཐག་ཉེ་བས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཐག་ཉེ་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །སྦྱོར་

[010A]༄༅། །བ་ཐག་ཉེ་བས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཐག་ཉེ་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་དུས་ཐག་ཉེ་བས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཐག་ཉེ་བ་གང་ཞེ་ན། ལུས་དང་གནས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐ་མལ་ལ་གནས་ཤིང་དེ་ལུས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱེད་པ་དང། སྐད་ཅིག་དེ་ལ་བར་
ཆད་མེད་པར་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་དུས་ཉེ་བས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཐག་ཉེ་བ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ཐག་ཉེ་བས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཐག་ཉེ་བ་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་ལ་གནས་ཤིང་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་གང་
ཟག་ཐག་ཉེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་གང་ལ་གནས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཐ་མའི་ལུས་ཕྱི་མ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་ཡོངས་སུམ་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །
གང་ཟག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་གང་ལ་གནས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་པའི་ཐ་མའི་ལུས་ཕྱི་མ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་པར་རིགས་པར་བྱའོ། །དེ་དག་
ཞེ་ན། གང་ཟག་འཕགས་པའི་ལམ་མ་བསྐྱེད་ཅིང། དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་རྣམ་པར་མ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་དག་
ནི་རིགས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མ་ཞུགས་པ་རྣམས་གཞུག་པར་བྱ་བ་དང། ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང། རྣམ་པར་མ་དག་པ་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བ་གང་དག་གི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་
འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་ཞིང། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དག་བསྐྱོད་བར་མཛད་པ་དང། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་འཆའ་བར་མཛད་པ་དག་ཡིན་ནོ། །བར་གྱི་སྡོམ་ནི། རང་བཞིན་དང་ནི་དེ་རྣམས་གཞག་རྟགས་རྣམས་དང་ནི་གང་ཟག་དག་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྡུས་ཏེ། རིགས་

[010B] །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལས་རིགས་ཀྱི་ས་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ལ་འཇུག་པའི་ས་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འཇུག་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དང། རྣམ་པར་གཞག་ལ་གང་ཡིན་པ་དང། ཞུགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྟགས་གང་དག་ཡིན་པ་དང། ཞུགས་
པའི་གང་ཟག་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏི་བསྡུས་པ་ནི་འཇུག་པའི་ས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་འཇུག་པའི་རང་བཞིན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་རིགས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ས་བོན་གྱི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི། གང་གི་ཚེ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཡོད་ཅིང་
ཡུལ་དབུས་ཀྱི་མི་རྐུན་མ་མ་ཡིན་པ་དང་དང། ཀླ་ཀློ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་སུ་རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ནས་དང་པོ་ཁོ་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་དང། དྲུང་དུ་འགྲོ་བ་དང། བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་རྙེད་པར་འགྱུར་ཞིང། དེ་དག་ལས་ཆོས་
ཐོས་ནས་དང་པོར་དད་པ་ཐོབ་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་དང། ཐོས་པ་འཛིན་པ་དང། གཏོང་པ་སྤེལ་བ་དང། ལྟ་བ་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེས་ལུས་ཞིག་ཅིང་ཚེ་དེ་ཡང་དག་པར་འདས་ནས་ཀྱང། རྣམ་པར་
སྨིན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གིས་ཟིན་པའི་དབང་པོ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དག་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང། དེའི་དེ་དག་ཀྱང་དད་པ་ཤིན་ཏུ་མཆོག་རྣམས་དང། ཤིན་ཏུ་གཙོ་བོ་དག་སྐྱེ་བའི་རྟེན་དུ་འགྱུར་བ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དང། ཐོས་པ་གཟུང་བ་དང། གཏོང་བ་
སྤེལ་བ་དང། ལྟ་བ་སྦྱངས་པ་ཤིན་ཏུ་མཆོག་དང། གཙོ་བོ་དང། དམ་པར་གྱུར་པ་དག་གི་རྟེན་དུ་གྱུར་པར་ཡང་འགྱུར་ཏོ། །དད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཤིན་ཏུ་མཆོག་དང། གཙོ་བ་དང། དམ་པར་གྱུར་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཞན་གྱི་རྟེན་དུ་
འགྱུར་ཞིང། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དགེ་བ་གཞན་དག་གི་རྟེན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་གཅིག་གི་རྒྱུ་དང་རྟེན་དུ་གཅིག་གྱུར་པའི་སྦྱིན་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས། གོང་ནས་གོང་དུ་གང་ལ་གནས་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་

[011A]༄༅། །ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཐ་མའི་ལུས་ཕི་མ་ཐོབ་པའི་བར་གྱི་ཀྱེ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྲོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དེའི་ཚེ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྲོ་བར་བྱ་
བ་དང༑ རིམ་གྱིས་འགྲོ་བར་བྱ་བ་དང། ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལམ་གང་ཡིན་པ་དང། ལམ་སྲང་གང་ཡིན་པ་དང། སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེར་ཞུགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དང་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་འཇུག་
པའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱའོ། །འཇུག་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། རིགས་ཡོད་པ་དང། འཇུག་པ་ཡོད་པ་དང། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡོད་པ་དང། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡོད་པ་སྟེ། ཞུགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཡོངས་སུ་སྨིན་
པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཞུགས་པ་ཡང་ཡིན། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དོ། །ཞུགས་པ་ཡང་ཡིན། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཞུགས་པ་
ཡང་མ་ཡིན། ཡོངས་སུ་སྨིན་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་རིགས་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ཞུགས་པ་གང་ཞེ་ན། རིགས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གིས་སྔོན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་པ་ལ་
དང་པ་མ་ཐོབ་པ་ལས་དང་པོར་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་དང། ཐོས་པ་འཛིན་པ་དང། གཏོང་བ་སྤེལ་བ་དང། ལྟབ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་དེ་ཉིད་
གང་ལ་གནས་ན། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ལུས་ཐ་མའི་ལུས་ཕི་མ་ཐོབ་པར་མ་གཏོགས་པ། ཞུགས་པའི་གོང་ཡན་ཆད་ནས་སྐྱེ་བ་གོང་ནས་གོང་མ་དག་ཏུ་དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་མཆོག་དང། གཙོ་བོ་དང། དམ་པ་དང་

[011B] དེ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་གང་ཞེ་ན། དེས་གང་ལ་གནས་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་
བའི་ཐ་མའི་ལུས་ཕྱི་མ་ཐོབ་པར་གྱུར་པར་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཞུགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་དང་
པོར་དད་པ་དང། ལྟ་བ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་བར་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། དེའི་གོང་དུ་ནི་སྐྱེ་བ་གཅིག་ཙམ་ཡང་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཞུགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཞུགས་
པ་ཡང་ཡིན། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་དང་པོ་དད་པ་དང། ལྟ་བ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་བར་ཡོངས་སུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ལ། དེའི་གོང་དུ་ནི་སྐྱེ་བ་གཅིག་གམ། གཉིས་སམ་
རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་ཀྱང་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་མོད་ཀྱི། གང་ལ་གནས་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་འདའ་བ་དང། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཐ་མའི་ལུས་ཕྱི་མ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཞུགས་པ་ཡང་ཡིན། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ་
ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཞུགས་པ་ཡང་ཡིན། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཉི་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་དེ་ཉིད་ཀྱིས། གང་ལ་གནས་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང། ཡང་དག་
པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཐ་མའི་ལུས་ཕྱི་མ་ཐོབ་ཅིང་རྙེད་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཞུགས་པ་ཡང་ཡིན། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཞུགས་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་

[012A]༄༅། །པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་གང་ཟག་རིགས་ཁོ་ན་ལ་གནས་ལ། མ་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་ཞུགས་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཡོངས་
སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་འཇུག་པ་དང། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གང་ཟག་གང་འཇུག་པ་དང། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་ཡང་
ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་གང་ཟག་རིགས་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་འཇུག་པ་དང། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་ཡང་གཏན་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངང་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་ལྟ་ཡོད་པ་
ཡིན་རེ་སྐན།། །།ཉན་ཐོས་ཀྱིས། བམ་པོ་གཉིས་པ། །དེ་ལ་གང་ཟག་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། གནས་དྲུག་གིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། དྲུག་གང་ཞེ་ན། སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་དུ་དང་ལྡན་པ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བའི་འབྲིང་དང་ལྡན་པ་དན། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་དང་
ལྡན་པ་དང། མཐར་ཐུག་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པ་དང། མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པས་སོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། རིགས་ལ་གནས་ཡིན་པ་ལ། ད་དུང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་དང་པོར་དད་པ་དང། ལྟ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་བར་དག་མ་ཐོབ་པ་གང་
ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་དུ་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། རིགས་ལ་གནས་པ་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་དང་པོར་དད་པ་དང། ལྟ་སྦྱོང་བའི་བར་དག་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་
དེ་ནི་གང་ཟག་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་དུ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་དགེ་བའི་རྩ་བ་འབྲིང་དང་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་རིགས་ལ་གནས་པས་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ། དང་པོར་དད་པ་ཐོབ་ཅིང་ལྟ་བ་སྦྱངས་པའི་བར་དུ་ཡང་བྱས་ལ། དེའི་

[012B] གཉིས་སམ། རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང། ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བར་ཡང་བྱེད་ལ། གང་ལ་གནས་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཐ་མའི་ལུས་ཕྱི་མ་ནི་མ་ཐོབ་པ་
གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་དགེ་བའི་རྩ་བ་འབྲིང་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས། གང་གི་ཚེ་གང་ལ་གནས་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་
ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཐ་མའི་ལུས་ཕྱི་མ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་གང་ནི་པ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་མཐར་ཐུག་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་གང་ལ་གནས་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང། ཡང་དག་པ་ཉིད་
དུ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཐ་མའི་ལུས་ཕྱི་མ་ཐོབ་ཅིང། ཟག་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པའི་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་དམ་པའི་ཆོས་མཉམ་པ་ཡང་ཐོབ་ནས། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་བརྩོན་པར་བྱེད་ལ། ད་དུང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཟག་
པ་ཟད་པ་ནི་མ་ཐོབ་ཅིང། མཐར་ཐུག་པར་ཡང་མི་འགྲོ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་མཐར་ཐུག་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཟག་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་གདམས་ཤིང་
རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཟག་པ་ཟད་པ་ཡང་ཐོ་བ་ལ། བྱ་བ་བྱས་ཤིང་མཆོག་ཏུ་བསིལ་བའི་དངོས་པོ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་སྐལ་བ་དང་ལྡན་
པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནི་རིགས་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ནས། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་དུ་དག་ཐོབ་ཅིང་ཞུགས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར་ནས། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་དུ་དག་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ནས། དགེ་བའི་རྩ་བ་འབྲིང་དག་ཐོབ་ཅིང་དེ་དག་གིས་ཀྱང་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྨིན་

[013A]༄༅། །པར་བྱེད་དོ། །དེ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ན། དགེ་བའི་རྩ་བ་འབྲིང་དག་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ནས། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་དག་འཐོབ་ཅིང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་དག་གིས་རྒྱུ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་ལུས་ཐོབ་པ་ནས་
གང་གི་ཚེ་ཚོགས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་ཡང་རེག་པར་བྱེད་ལ། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དེ། རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་བའི་འབྲས་བུའམ། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུའམ། ཕྱིར་མི་འོད་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ལ་
འབྲས་བུའི་མཆོག་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ནི། །མཐར་ཐུག་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་གི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི་མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞག་པ་
དྲུག་པོ་དེ་དག་གིས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དང་པོ་དང། དབུས་དང། མཐའ་དག་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་རིགས་ཀྱིས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་པོ་བསྟན་ཏོ། །མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པས་ནི་མཐའ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་དག་གིས་ནི་དབུས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཅི་ཞུགས་
པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དུས་ཀྱི་ཚད་ངེས་ཤིང་མཉམ་པ་ཡིན་ན། འོན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་དུས་ཀྱི་ཚད་མ་ངེས་ཤིང་མི་མཉམ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་དུས་ཀྱི་ཚད་
ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་མཉམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་དེ་དག་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་དང། རྐྱེན་ཇི་ལྟར་རྙེད་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཁ་ཅིག་ནི་ཡུན་རིང་པོས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་ལ་ནི་ཧ་ཆང་ཡུན་རིང་པོ་མ་ཡིན་པས་སོ། །
ཁ་ཅིག་ནི་མྱུར་བ་ཁོ་ནས་སོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་རིགས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་པས། མྱུར་བར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང། གདོན་མི་ཟ་བར་སྐྱེ་བ་གསུམ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། སྐྱེ་བ་གཅིག་ལ་ནི་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །གཅིག་

[013B] །གཅིག་ལ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་གུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་ན་ནི། དེ་གདོན་མི་ཟ་བར་སློབ་པས་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞིང། །རེ་ལྟར་ཐོགས་ན་ཡང་སྲིད་པ་བདུན་
ལས་ལྷག་པར་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་དོ། དེ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞུགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྟགས་རྣམས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་རིག་སལ་པའི་གང་ཟག་ནི་ཞུགས་པ་ཁོ་ན་ཙམ་གྱིས་གང་གི་ཚེ། ཚེ་གཞན་དུ་འཕོས་ཤིང་རང་གི་སྟོན་པ་དང། ཆོས་འདུལ་
བ་དག་བརྗེད་པར་གྱུར་ཀྱང། ཉེས་པར་བཤད་པ་དང། ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་དག་ཡོད་ཅིང་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཉེས་པར་བཤད་པའི་ཆོས་འདུལ་བའི་བསྔགས་པ་དང། བསྟོད་པ་དང། ཕན་ཡོན་དག་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་ཐོས་ཀྱང། དེ་ལ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་ཅིང་རབ་
ཏུ་འབྱུང་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཞུགས་ཤིང་རབ་ཏུ་བྱུང་ན་ཡང། དཔེར་ན་སྤྲང་རྩི་ལ་སྐྱེས་པའི་སྲོག་ཆགས་ཚར་བཅུག་པའམ། འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ལྗན་ལྗིན་གྱི་རྫབ་ཏུ་བཅུག་པ་བཞིན་ཏུ། དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། སྔོན་གྱི་རྒྱུའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ཁོ་ནས་དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་
མི་དགའ་བཞིན་དུ་གནས་ཤིང་མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་ཕྱིར་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བའི་བསྔགས་པ་དང། ཕན་ཡོན་ཅུང་ཟད་ཙམ་དང་ངན་དོན་ཙམ་དག་མ་ཉམས་ཀྱང་རུང་མ་མཉན་ཀྱང་རུང། །ཐོས་ཀྱང་རུང་མ་ཐོས་ཀྱང་རུང་སྟེ། མྱུར་བ་
མྱུར་བ་ཁོ་ནར་དེ་ལ་འཇུག་ཅིང། རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ། དེ་ལྟར་ཞུགས་ཤིང་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཀྱང། དཔེར་ན་སྦྲང་རྩི་ལས་སྐྱེས་པའི་སྲོག་ཆགས་སྦྲང་རྩིར་རབ་བཅུག་པའམ། འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་འདོད་པའི་སྤྱོད་པ་གྱ་ནོམ་པ་དག་ལ་བཀོད་པ་བཞིན་དུ། དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། སྔོན་གྱི་
རྒྱུའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ཁོ་ནས། དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་དགའ་བའི་བཞིན་དུ་གནས་ཤིང། ཕྱིར་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྟགས་དང་པོ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ནི། རེ་ཞིག་ངན་སོང་དང། མི་ཁོམ་པར་འགྲོ་བར་འགྱུར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་

[014A]༄༅། །རྣམས་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ན་ཡང། མི་ཁོམ་པ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ལ་དགོངས་ནས། །གང་ལ་འཇིག་རྟེན་ཡང་དག་ལྟ། །ཆེན་པོ་ཡོད་པར་གྱུར་བ་དེ། །ཚེ་རབ་སྟོང་ཕྲག་རྣམས་སུ་ཡང། །
ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་གང་གི་ཚེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཆེན་པོ་དག་ལ་རིམ་གྱིས་ཞུགས་པར་གྱུར་བ་དེའི་ཚེ། མི་ཁོམ་པ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བ་ལ་བྱའི། །གཞན་དག་ལ་ཞུགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་
ནི་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྟགས་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ནི་སངས་རྒྱས་སམ། ཆོས་སམ། དགེ་འདུན་གྱི་ཡོན་ཏན་དག་ཐོས་སམ། དྲན་ནས་དགེ་བ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པའི་དད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སེམས་ཅན་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང། དམིགས་པ་དེས་
ཡང་དང་ཡང་དུ་དད་པས་བརླན་པའི་སེམས་ཀྱིས་མ་ཚིམ་ཁྲུག་ཅེས་བྱེད་པ་དང། སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྟགས་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ནི། འོད་ལྟ་སྟེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཀུན་འབྱུང་བའི་གནས་ཐམས་ཅད་
ལ༑ རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང། ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཤས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྟག་བཞི་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ནི། ལུང་ནོད་པ་དང། ཁ་ཏོན་བྱ་བ་དང། ཡོངས་སུ་ཞུ་བ་དང། རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་བ་དང་
ཡིད་ལ་བྱ་བ་དག་ལ་འདུན་ཅིང་འདུན་པ་དྲག་པོ་དང་ལྡན་ལ། དགེ་བ་གང་ཡིན་ཞེས་ཚོལ་བར་བྱེད་དེ། །དེ་ནི་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྟགས་ལྔ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལས་ཀྱི་མཐའ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་
ཐམས་ཅད་དང། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཐམས་ཅད་ལ། དམ་དུ་རྩོམ་པ་དང། བརྟན་པར་རྩོམ་པ་དང། ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་རྩོམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྟགས་དྲུག་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འདོད་

[014B] ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཆུང་དུ་ཆུང་ངུ་ངག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང། རྒྱུན་གནས་པར་མི་བྱེད་ལ། གཡོན་མེད་པ་དང། སྒྱུ་མེད་པ་དང། རྒྱགས་པ་དང། ང་རྒྱལ་དང། ངར་འཛིན་པ་ངེས་པར་བཅོམ་པ་དང། ཡོན་ཏན་ལ་མངོན་པར་ཞུགས་པ་
དང༑ སྐྱོན་ལ་སྡང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྟགས་བདུན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་གནས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དག་ལ་སེམས་ཀུན་ཏུ་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་ཞིང། བདག་ཉིད་དཔའ་འགོང་བར་མི་བྱེད་ལ། མཐུ་མེད་པ་ལ་
གནས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་མོས་པ་མང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྟགས་རྣམས་བརྒྱད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞུགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་རྟགས་ནི་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་མང་དུ་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། །དེ་དག་ལས་འདི་ནི་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྟགས་དེ་དག་
ཀྱང་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་དུ་ལ་གནས་པ་དག་གིས་ནི་བར་དུ་འཆད་པ་དང། རྒྱུན་ཆགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང། རྣམ་པར་མ་དག་པ་སྟེ་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བའི་རྩ་བའི་འབྲིང་ལ་གནས་པ་དག་ནི་འབྲིང་ཡིན་ནོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་དག་གི་ནི་བར་དུ་ཆད་
པ་མེད་པ་དང། རྒྱུན་ཆགས་པ་དང། རྣམ་པར་དག་པ་དང། ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྟགས་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ཞུགས་པའི་རྟགས་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ལ་གནས་པ་དང་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས་
རྟགས་དེ་དག་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་རིགས་པར་བྱའོ། །སྐྱོབ་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང། ཉོན་ཐོས་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་དག་ལ་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་རྣམ་པར་དག་པས་འདི་ལྟ་སྟེ། རིགས་དང་ཞུགས་པ་དག་མངོན་སུམ་
དུ་གཟིགས་པའོ། །ཞུགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་གང་ཞེ་ན། ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ཞུགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡང་མ་ཡིན། ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཡོངས་

[015A]༄༅། །སུ་སྨིན་པ་ཡང་མ་ཡིན། ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡིན་ལ། ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ངེས་པར་བྱུང་བ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་དག་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རིགས་པར་བྱའོ། །གང་དག་དེ་དག་ལས་
གཞན་པ་གང་ཟག་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་རིགས་ཀྱི་སའི་སྐབས་སུ་བསྟན་པ་དེ་དག་ཀྱང་འདིར་ཅི་རིགས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འཇུག་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་དང། རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང། ཞུགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྟགས་གང་དག་ཡིན་
པ་དེ་དག་དང། ཞུགས་པའི་གང་ཟག་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་འཇུག་པའི་ཞེས་བྱའོ། བར་གྱི་སྡོམ་ནི། །རང་བཞིན་དག་ནི་དེ་དག་གཞག་རྟགས་རྣམས་དང་ནི་གང་ཟག་དག་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྡུས་ཏེ། །འཇུག་པའི་སར་ནི་
ཤེས་པར་བྱ། །ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ལས་འཇུག་པའི་ས་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ས་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་
བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དང། དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཚོགས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་སྦྲེལ་འགྱུར་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དི་ན་ལ་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་རགས་པར་ལྟ་ཞིང་
སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ། དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང། བདེ་བ་ཅན་གྱི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ནི་ཞི་བར་ལྟའོ། །དེ་དེ་ལྟར་ཞིང་དེ་ལ་ལན་མང་དུ་གནས་པན་འདོད་པ་ལ་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་ཅིང། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཡང་སྙོམས་པར་
འཇུག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་གོང་མ་དག་ནས་ཀྱང། ས་འོག་མ་ཐམས་ཅད་ལ་རགས་པར་ལྟ་ཞིང་ས་གོང་མ་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་ཞི་བར་ལྟའོ། །དེ་དེ་ལྟར་ལྟ་ཞིང་དེ་དག་ལ་ལན་མང་དུ་གནས་པ་ན་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་

[015B] འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཡང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལས་གོང་ན་ཡང་མེད་ལ་དེ་ལས་ལྷག་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་
འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་འདི་ན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་མཐོང་བ། འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མཁས་པ། འཕྱགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བཟོ་བ་ལ་ལ། སྡུག་བསྔལ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་ལ་འགོག་
པ་དང། ལམ་ལ་ལམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤིང་སློབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། དེའི་གོང་དུ་ལམ་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ན། ཁམས་གསུམ་པའི་མཐོང་བ་དང། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བདག་ཉིད་འབྲལ་བ་བྱེད། རྣམ་
པར་གྲོལ་བར་བྱེད་ཅིང། དེ་ལྟར་དེ་ཁམས་གསུམ་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་འགྱུར་པ་སྟེ། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཚོགས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་གི་འབྱོར་པ་དང། གཞན་
གྱི་འབྱོར་བ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམས་པ་དང། དབང་པོ་སྡོམས་པ་དང། ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་ཉིད་དང། ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང། ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་དང། ཤེས་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་ཉིད་དང། དགེ་བའི་བཤེས་
གཉེན་དང། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང། སེམས་པ་དང་བར་ཆད་མེད་པ་དང། གཏོང་བ་སྤེལ་བ་དང། དགེ་སྦྱོང་གི་རྒྱན་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཆོས་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བའི་ཚོགས་ཞེས་བྱའོ། །
དེ་ལ་བདག་གི་འབྱོར་བ་དང། གཞན་གྱི་འབྱོར་བ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་སྔར་ས་བོན་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྐྱེན་སྨན་པ་བཤད་པའི་སྐབས་ཀྱི་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་གང་

[016A]༄༅། །ཞེ་ན༑ འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་དང། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ་དང། ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། ཁན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དག་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་
བ་དང༑ བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པས་བླངས་ཤིང་སློབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་ཡིན་ཞེ་ན་ བསླབ་པའི་གཞི་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དག་ལ། ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་མཐའ་མ་ལོག་པ་དང། ངག་གི་ལས་ཀྱི་མཐའ་མ་
ལོག་པར་གྱུར་ཅིང། མ་ཉམས་པར་བྱེད་པར་དང། སྐྱོན་མེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྡེ་ཚན་བདུན་པོ་དག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་
སྡེ་ཚན་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ལས་སྡོམ་པ་ཡང་མང་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །སྐབས་འདིར་ནི་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་སྤྱོད་ལམ་མམ། འཕྲལ་གྱི་བྱ་བ་
འམ༑ དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས། འཇིག་རྟེན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་ཞིང་འཇིག་རྟེན་དང་མི་འགལ་བ་དང། འདུལ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་ཞིང་འདུལ་བ་དང་མི་འགལ་བའི་ཆོ་ག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་སྤྱོད་ལམ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོ་ག་འཇིག་རྟེན་དང་
མི་འགལ་ཞིང་འདུལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་གང་དུ་བཅག་པར་བྱ་བ་དང། ཇི་ལྟར་བཅག་པར་བྱ་བ་དེར། གང་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་དམ་པ་རྣམས་དང། ཡང་དག་པར་སོང་བ་རྣམས་དང། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། ཆོས་
མཐུན་པ་རྣམས་དང། འདུལ་བ་འཛིན་པ་རྣམས་དང་འདུལ་བ་ལ་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་ཅིང་བཤུང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་འཆག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འཆག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འགྲེང་བ་དང། འདུག་པ་དང། ཉལ་བ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་

[016B] འཕྲལ་གྱི་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གོས་བགོ་བ་དང། བཤང་བ་དང། གཅི་བ་དང། ཆུ་འཐུང་བ་དང། སོ་ཤིང་ཟ་བ་དང། གྲོང་དུ་འཇུག་པ་དང་
བསོད་སྙོམས་བསྒྲུབ་པ་དང། བཟའ་བ་དང། ལྷུང་བཟེད་བཀྲུ་ཞིང་གཞག་པ་དང། རྐང་པ་བཀྲུ་བ་དང། མལ་དང། སྟན་བཤམས་པ་དང། དེ་དག་ཉིད་བསྡུ་བ་དང། ལྷུང་བཟེད་ཀྱི་ལས་དང། ཆོས་གོས་ཀྱི་ལས་དང། ཆུང་ཟད་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་གང་ཡིན་པ་རྣམས་
ནི་འཕྲལ་གྱི་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ཇི་ལྟར་རིགས་བ་དང། གང་དུ་བྱ་བ་དང། ཇི་ལྟར་བྱ་བ་དེར། གང་གིས་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་དང་རྩོད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་སྨད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། འདུལ་བ་འཛིན་པ་རྣམས་དང་འདུལ་བ་ལ་བསླབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པར་མི་
འགྱུར་བ་དང། དམ་པ་རྣམས་དང། ཡང་དག་པར་སོང་བ་རྣམས་དང། ཆོས་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ནས་འཕྲལ་གྱི་བྱ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོ་ག་འཇིག་རྟེན་དང་མི་འགལ་ཞིང་འདུལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་
དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོ་ག་འཇིག་རྟེན་དང་མི་འགལ་ཞིང་འདུལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དག་བའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁ་ཏོན་བྱ་བ་དང། བླ་མ་རྣམས་འདུད་པ་དང། སྡང་བའི་ལས་བྱ་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་གཅིག་ལག་ཅིག་
རྗེས་སུ་སྙིང་བརྩེ་བའི་སེམས་ཉེ་བར་གཞག་སྟེ། ནད་གཡོག་བྱ་བ་དང། འདུན་པ་སྦྱིན་པ་དང། ལུང་འབོགས་པ་དང། རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང། ཡོངས་སུ་ཞུགས་པ་དང། ཆོས་མཉན་པ་དང། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་རྣམས་ལས་མཁས་ཤིང་
ལེ་ལོ་མད་པ་རྣམས་ལ་ལུས་ཀྱི་ཞལ་ཏ་བྱ་བ་དང། གཞན་དག་ཀྱང་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་དང། ཆོས་བསྟན་པ་དང། ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་པ་དང། འཇུག་པ་དང་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅའ་བ་དང། འདུག་པ་དང་གཞན་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་

[017A]༄༅། །གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་དེ་དག་ཅི་རིགས་པར་གང་དུ་བྱ་བ་དང། ཇི་ལྟར་བྱ་བ་དེར་གང་གིས་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་དང། འདུལ་བ་འཛིན་པ་རྣམས་དང། འདུལ་བ་ལ་བསླབ་
པ་རྣམས་དང། དམ་པ་རྣམས་དང། ཡང་དག་པར་སོང་བ་རྣམས་དང། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་དང་ཆོས་མཐུན་པ་རྣམས་དང། མི་རྩོད་ཅིང་སྨད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོ་ག་འཇིག་རྟེན་དང་མི་འགལ་ཞིང་
འདུལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོ་གའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྤྱོད་ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སྦྱོང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་
ནི་ལྔ་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཤན་པའི་གནས་དང། སྨད་འཚོང་མའི་གནས་དང། ཆང་ཚོང་གི་གནས་དང། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དང། ལྔ་པ་གདོལ་པའི་ཁྱིམ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྨད་པ་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་སྤངས་ནས་
སྤྱོད་ཡུལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་གཞན་དག་ཏུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཅིང། དེ་ཡང་དུས་སུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དག་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དག་
ཅེས་བྱ་བ་ནི། བསླབ་པའི་གཞི་ཕྲ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་གང་དག་ལ་ལྟུང་བ་བྱུང་བ་དང། བསླང་བར་བྱ་བ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་ལྟུང་བ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁ་ན་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དག་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་འདི་ལྟར་ལྟུང་བ་འབྱུང་བ་དེ་ལས་ཚོགས་ཆུང་ངུས་ལྡང་བར་འགྱུར་
བས༑ དེའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་ལྟུང་བ་འབྱུང་བ་འདིའི་རྒྱུས་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་སྐལ་བ་མེད་

[017B] ངན་སོང་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བར་བྱ་བའི་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བའམ། བདག་ལ་བདག་ཉིད་དམ། སྟོན་པའམ། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པར་འགྱུར་བའམ། ཚངས་བ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སྨད་པར་འགྱུར་
བའམ༑ ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་རྣམས་སུ་བདག་གི་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་སྙན་པ་བསྔགས་བ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲའི་ཚོགས་གྲགས་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་སྙམ་ནས་དེ་དེའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཚེ་འདི་དང་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་མི་འདོད་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དེ་དག་ལ་འཇིགས་པར་ལྟ་ཞིང་དེས་ན་སྲོག་
གི་ཕྱིར་ཡང་བསླབ་པའི་གཞི་ཕྲ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་དེ་དག་ལ་བསམས་བཞིན་དུ་ལྟུང་བ་འབྱིན་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །བརྒྱལ་བརྒྱ་ལ་མ་ན། བརྗོད་ངས་པས་ལྟུང་བ་འབྱུང་བར་གྱུར་ན་ཡང། མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་ཆོས་བཞིན་དུ་ཕྱིར་བྱེད་ཅིང་སློང་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་ཁ་ན་མ་ཐོབ་ཕྲ་རབ་
ཙམ་དག་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཤིང་སློབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་དང། དེས་སྔོན་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་ཚེ་གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ན། བསླབ་
པའི་གཞི་ཁ་ཅིག་གི་རང་བཞིན་ཐོས་ཤིང། དེ་ལས་གཞན་པ་བསླབ་པའི་གཞི་ལྷག་མ་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་པོ་དག་ཀྱང། ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཅིང་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདོན་པའི་ཚེ། མཁན་པོའམ། སློབ་དཔོན་ནམ། གཏམ་འདྲེས་པ་འམ་
ཕེབས་པར་སྨྲ་བ་དང། སྨོས་འདྲིན་ནམ། གྲོགས་བཤེས་པོ་དག་ལས་ཐོས་ནས། ཐམས་ཅད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བ་ཁོ་ནར་ཁས་བླངས་པས་དེའི་ཕྱིར། །དེས་བསླབ་པའི་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་རྒྱུས་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ཐོབ་པོ། །དུས་
དེ་ཕྱིན་ཆད་ནི་བསླབ་པའི་གཞི་གང་དག་ལ་མཁས་པར་གྱུར་པ། དེ་དག་ལ་ནི་རེ་ཞིག་ལྷུང་བ་མི་འབྱུང་སྟེ། །ལྟུང་བ་ན་ཆོས་བཞིན་དུ་ཕྱིར་བྱེད་དོ། །སྡོམ་དམ་བཅས་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པས་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་བསླབ་པའི་གཞི་གང་དག་ལ་མི་མཁས་ཤིང་བློ་བྱང་བར་མ་གྱུར་པ་དེ་དག་

[018A]༄༅། །ནི༑ ད་ལྟར་མཁན་པོའམ། སློབ་དཔོན་ནམ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྔར་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་གནས་དེ་ལས་བྱེད་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་མཁས་པས་ཡང་དག་པར་ལེན་པར་བྱེད་དོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་མཁས་བས་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་ཀྱང། ཇི་ལྟར་རྗེས་
སུ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ལྷག་ཆད་མེད་པར་སློབ་པར་བྱེད་ཅིང། བླ་མ་དང་བླ་མ་ལྟ་བུ་དག་གིས་བསྟན་པའི་བསླབ་པའི་གཞི་དེ་དག་ལ་དོན་དམ་ཚིག་འབྲུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཤིང་སློབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་
དེ་ནི་རེ་ཞིག་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྒྱས་ཆེར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དོན་མདོར་བསྡུ་བ་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་མདོར་བསྡུ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆུད་མི་ཟ་བའི་
མཚན་ཉིད་དང། །རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང། རང་བཞིན་གྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པའི་ཆུད་མི་ཟ་བའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་
བསྡམས་པ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི། ཕ་རོལ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་མཚན་
ཉིད་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་གཞན་གྱིས་ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་དག་མཐོང་ན། མ་དད་པ་རྣམས་ཀྱང་དད་པར་འགྱུར་ལ། དད་པ་རྣམས་ཀྱང་ཕྱིར་ཞིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དང། དད་པ་རྣམས་ལྷག་པར་དད་པར་བྱ་བ་དང། ཡིད་ལ་འཁྲུག་པར་མི་བྱེད་ཅིང་མི་
ལེན་[?]པ་བརྗོད་པར་མི་བྱེད་དོ། །གཞན་དུ་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་དུ་ཟིན་ཀྱང། ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་ལ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་དང། རྗེས་སུ་བསྔགས་པ་དག་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞིང། དེ་ལ་དེ་ལས་བཟློག་པའི་སྐྱོན་

[018B] །ཁན་མ་ཐོབ་བ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དག་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་དང། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཤིང་སློབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི། བདག་གི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཁོ་ནའི་ཡོན་ཏན་དང། རྗེས་སུ་བསྔགས་པའི་མཚན་
ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་གཞན་གྱི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་དང། རྗེས་སུ་བསྔགས་པ་ཐོབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པར་བྱས་ནས། རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེས་ངན་སོངས་རྣམས་སུ་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་
ན༑ སྔ་མ་བཞིན་དུ་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་སྐལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། གང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དག་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་དང། བསླབ་པའི་གཞི་ཆེན་པོ་དག་ཡང་དག་པར་བླངས་ཤིང། སློབ་པར་བྱེད་པ་ནི། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེས་ངན་སོང་རྣམས་
སུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་བདེ་འགྲོ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང། སྔ་མ་བཞིན་དུ་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་སྐལ་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུ་དེས་ན་བདག་གི་དབང་གིས་བྱུང་བ་འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པའི་ཡོན་ཏན་དང། རྗེས་སུ་བསྔགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་གྲངས་
གཞན་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དང། དེས་པར་འབྱིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྒོམས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་
ཡང་དག་པར་བླངས་པ་བསྟན་ཏོ། །སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི། ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །
ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ལྷག་པའི་སེམས་དང་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་ནི་འདིར་ལྟ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པའི་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་

[019A]༄༅། །འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་ནི་ངེས་བར་འབྱིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱའོ། །ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དག་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་དང། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་
པར་བླངས་ཤིང་སློབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་བསྒོམས་པ་བསྟན་ཏེ། རྣམ་པ་དེ་དག་གིས་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་ན་ལེགས་པར་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་གཅིག་པུ་ལ་ཡང་
བཤད་པ་སོ་སོར་གནས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་དེ་ཡང་རྒྱུ་རྣམ་པ་བཅུས་ཉམས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་བཟློག་པ་རྣམ་པ་བཅུས་ནི་ཕུན་ཚོགས་པ་ཡིན་པར་རིགས་པར་བྱའོ། །ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུར་རྣམ་པ་བཅུ་གང་ཞེ་ན། དང་པོ་ཉིད་ནས་ཉེས་པར་
བླངས་པ་དང། ཧ་ཅང་ཞུམ་པ་དང། ཐལ་ཆེས་པ་དང། བག་མེད་པ་དང། ལེ་ལོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དང། ལོག་པར་སྨོན་པ་དང། ཆོ་ག་ཉམས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དང། འཚོ་བ་ཉམས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དང། མཐའ་གཉིས་སུ་ལྷུང་བ་དང། ངེས་པར་
འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དང། ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་དང་པོ་ཉིད་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉེས་པར་བླངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འཛིན་ལ་ལ་རྒྱལ་པོས་གཙེས་པའམ། ཆོམ་རྐུན་ལས་གཙེས་སམ། །བུ་ལོན་གྱིས་ཉམ་ཐག་པ་
འམ༑ འཇིགས་པས་ཉམ་ཐག་པའམ། མི་འཚོ་བས་འཇིག་ཤིང་སྐྲག་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བྱུང་གི་དགེ་སྤྱོང་གི་ཕྱིར་མ་ཡིན། །བྲམ་ཟེའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། །བདག་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། བདག་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། བདག་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། །བདག་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱ་
བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དང་པོ་ཉིད་ནས་ཉེས་བར་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལྷ་ཅང་ཞུམ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ལ་ངོ་ཚ་མེད་པ་དང། འགྱོད་པ་ཆུང་བ་དང་ལྷོད་ཅིང་གཡེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཧ་ཅང་ཡང་ཞུམ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །

[019B] འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་ཉེས་པར་གཟུང་བ་འཛིན་ཅིང་གནས་མ་ཡིན་པ་འགྱོད་པར་བྱེད་དེ། །དེ་འགྱོད་པར་བྱེད་པའི་གནས་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་འགྱོད་བར་བྱེད་པ་ན་གནས་མ་ཡིན་པ་གཞན་དག་ལ་མནར་བའི་སེམས་སམ། ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱི་
སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང། གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཐལ་ཆེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་བག་མེད་པ་དང་ལེ་ལེས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འཛིན་ལ་ལ་འདས་པའི་དུས་ལ་བརྟེན་ནས། ལྟུང་བ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང། དེ་བརྗེད་དངས་[?]པར་གྱུར་པས་
འགའ་ཡང་ཆོས་བཞིན་དུ་ཕྱིར་མ་བྱས་པ་དང། འདས་པའི་དུས་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་གྱི་དུས་ལ་བརྟེན་ནས་ལྟུང་བ་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་བརྗེད་ངས་པར་གྱུར་པས། འགའ་ཡང་ཆོས་བཞིན་དུ་ཕྱིར་མ་བྱས་པ་དང། ལྟུང་བ་མ་བྱུང་བའི་སྔ་
རོལ་ནས་ཀྱང་ཕྱིས་ལྟུང་བ་མི་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །བདག་གིས་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཅིང། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་གནས་ན། ཕྱིས་ལྟུང་བ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ཅིང་དེ་ལྟར་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་སྤྲོ་བ་ཤས་ཆེ་བ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་ཅི་ནས་ཀྱང་ལྟུང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ། དེ་
ལྟར་སྤྱོད་ཅིང་གནས་པར་བྱེད་ཅིང། དེ་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ལྡན་པ་དང། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་ལྡན་པ་དང། དབུས་ཀྱི་མཐའ་དང་ལྡན་པ་དང། སྔོན་གྱི་དུས་སུ་བྱ་བ་དང། རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དེས་བག་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞིང། གཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་དང། ཉལ་བའི་བདེ་བ་དང། གློས་འབེབས་
པའི་བདེ་བ་བདག་གིར་བྱེད་པ་དང། མི་མཁས་པ་དང་ལེ་ལོ་ཅན་དང། སྒྲུབ་མི་ཕྱོད་པ་ཡིན་ཞིང། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་རྣམས་ལ། ལུས་ཀྱི་ཞལ་ཏ་བྱ་བའི་བྱེད་པ་ལོ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ན་བག་མེད་པ་དང་ལེ་ལོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་
ན་ལོག་པར་སྨོན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་བདག་ཚུལ་ཁྲིམས་སམ། བརྟུལ་ཞུགས་དང། དཀའ་ཐུབ་དང། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་འདིས་ལྷའམ། ལྷ་གང་ཡང་རུང་བ་དག་ཏུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ནས། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དང། རྙེད་

[020A]༄༅། །པ་དང་བསྐུར་སྟི་འདོད་དེ། གཞན་དག་ལས་རྙེད་པ་དང་བསྐུར་སྟི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང། རྙེད་པར་དང་བཀུར་སྟི་ལ་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ལོག་པར་སྨོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཆོ་ག་ཉམས་བས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་
སྤྱོད་ལམ་མམ། འཕྲལ་གྱི་བྱ་བའམ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས། འཇིག་རྟེན་དང་འགལ་བ་དང་འདུལ་བ་དང་འགལ་བའི་ཆོ་ག་སྔར་བཤད་པ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཆོ་ག་ཉམས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་འཚོ་བ་ཉམས་པས་ཡོངས་
སུ་ཟིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་འདོད་ཆེན་ཆེ་བ་དང། ཆོ་ག་མི་ཤེས་པ་དང། གསོ་དཀའ་བ་དང། དགང་དཀའ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་པས་ཆོས་གོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅིང། ཆོས་ཀྱི་མ་ཡིན་པ་དང། ཆོས་མ་ཡིན་པས་
བསོད་སྙོམས་དང་མ་ལ་ཆ་དང། སྟན་དང། ནད་ཀྱི་གསོས་སྨན་དང། ཡོ་བྱད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅིང། ཆོས་ཀྱི་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཆོས་གོས་དང་བསོད་སྙོམས་དང། མལ་ཆ་དང། སྟན་དང། ནད་ཀྱི་གསོས་སྨན་དང། ཡོ་བྱད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བདག་ཉིད་ལ་ཡོན་ཏན་
ཡོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྤྱོད་ལམ་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པར། གཞན་དུ་བསྒྲུབ་བ་དང་གཞན་དག་ལ་དབང་པོ་རྒོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང། དབང་པོ་གཡོ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང། དབང་པོ་ཞི་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། དེས་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་ཡོད་པར་ཤེས་ནས་གཞན་དག་ཀྱང་འདི་ལྟ་སྟེ་
ཆོས་གོས་དང། བསོད་སྙོམས་དང། མལ་ཆ་དང། སྟན་དང། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་ཡོ་བྱད་དག་སྦྱིན་ཞིང་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང། གཙེར་བ་དང། མུ་ཅོར་སྨྲ་བ་དང། །སྤྱི་བརྟོལ་ཆེ་བ་དང། ཁ་འཇམ་ཟེར་བ་དང། མིང་རུས་སྒྲོག་པར་བྱེད་པ་དང། ཡང་ན་མང་དུ་
ཐོས་ཤིང་ཆོས་འཛིན་པ་ཞིག་ཡིན་པར་གྱུར་ན། རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཁོ་ནར་གཞན་དག་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་བཤད་པའམ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་དག་ཀུན་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་དང། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པའམ། ཅུང་ཟད་ཙམ་སྒྲོ་བཏགས་ཏེ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྗོད་

[020B] གཞན་དག་སྒྲོགས་སུ་འཇུག་པ་དང། མཚན་མ་གཞན་དག་གིས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང། ཆོས་གོས་འདོད་པའམ། དགེ་སྦྱོང་གི་ཡོ་བྱད་མང་པོ་དང། བཟང་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་དག་འདོད་པ་དང། ཕོངས་བ་མེད་བཞིན་དུ་ཡང་འདི་ལྟར་བྲམ་ཟེ་དང། ཁྱིམ་
བདག་དད་པ་ཅན་གྱིས། །བདག་ཆོས་གོས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་ཤེས་ནས། ཆོས་གོས་མང་པོ་དང། བཟང་པོ་དག་སྦྱིན་པའམ། བྱ་བར་སེམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཆོས་གོས་ངན་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང། ཆོས་གོས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དགེ་སྦྱོང་གི་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་གང་ཡང་
རུང་བ་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །བྲམ་ཟེ་དང། ཁྱིམ་བདག་དད་པ་ཅན་དག་ལས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་མ་ཐོབ་པ་དང། ལོངས་སྤྱོད་མེད་ཅིང་མི་བདོག་པ་ལས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་མ་ཐོབ་པ་ན་ཡང་འདི་ལྟར་ནན་གྱིས་ཐོབ་ཀྱིས་འཇལ་ཞིང། དེ་དག་གཤེ་བཞིན་དུ་སློང་བར་བྱེད་པ་དང་
ལོངས་སྤྱོད་ཡོད་ཅིང་བདོག་པ་དག་ལས་ངན་པ་ཞིག་ཐོབ་ན་ཡང་རྙེད་པ་དེ་ལ་མི་སྟོད་ཅིང་སྨོད་པར་བྱེད་ལ། སྦྱིན་པ་པོ་དང། སྦྱིན་བདག་གི་མངོན་སུམ་དུ་འདི་སྐད་ཅེས། །ཀྱེ་རིགས་ཀྱི་བུ་གང་དག་ཁྱོད་པས་ཤིན་ཏུ་རིགས་དམན་ཞིང། ཤིན་ཏུ་དབུལ་བས་རིགས་ཀྱི་བུ་དང། རིགས་ཀྱི་བུ་
མོ་ཁ་ཅིག་ཀྱང་ཡོད་དེ། །དེ་དག་ཀྱང་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུའི་གྱ་ནོམ་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང། ཡིད་དུ་འོང་བ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། ཁྱོད་དེ་དག་པས་ཤིན་ཏུ་རིགས་མཐོ་ཞིང་ཤིང་ཏུ་ཕྱུག་པ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅིང། ངན་པ་དང་ཆུང་དུ་སྦྱིན་པར་བྱེད་
ཅེས་ཀྱང་ཟེར་ཏེ། རྣམ་པ་དེ་དག་གིས་ཚུལ་འཆོས་པ་དང། ཁ་གསག་དང། གཞོགས་སློང་དང་ཐོབ་ཀྱིས་འཇལ་བ་དང། རྙེད་པས་རྙེད་པར་བྱེད་འདོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། གཞན་དག་ལས་ཆོས་གོས་དང། བསོད་སྙོམས་དང། མལ་ཆ་དང། སྟན་དང་ནད་ཀྱི་གསོས་
སྨན་དང་ཡོ་བྱད་དག་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཆོས་མ་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཆོས་ཀྱིས་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ལོག་པས་ཚོལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ནི་འཚོ་བ་ཉམས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ་

[021A]༄༅། །ཇི་ལྟར་ན་མཐའ་གཉིས་སུ་ལྟུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་འདོད་པའི་བསོད་སྙོམས་ལ་རྗེས་སུ་བརྩོན་པར་བྱེད་དེ། ཆོས་སམ་ཆོས་མ་ཡིན་པས་གཞན་དག་ལས་ཐོབ་བའི་ཆོས་གོས་དང་བསོད་སྙོམས་དང། མལ་ཆ་དང། སྟན་དང་
ནད་ཀྱི་གསོས་སྨན་དང། ཡོ་བྱད་དེ་དག་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཅིང། ཉེས་དམིགས་སུ་མི་ལྟ་ལ། ངེས་པར་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མཐའ་གཅིག་ཅེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་འདི་ན་ལ་ལ་བདག་ཉིད་ངལ་བ་ལ་རྗེས་སུ་བརྩོན་པར་བྱེད་དེ་
རྣམ་གྲངས་དུ་མར་བདག་ཉིད་ཀུན་དུ་གདུང་བར་བྱེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་བྱེད་ལ། དཀའ་ཐུབ་དྲག་པོ་དག་ཀྱང་ཡང་དག་པར་ལེན་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཚེར་མའི་ནང་ན་ཉལ་བའམ། ཐལ་བའི་ནང་ན་ཉལ་བའམ། གཏུན་བུ་ལ་སྙེས་པའམ། སྤང་ལེབ་ཀྱི་
སྟེངས་སུ་ཉལ་བའམ། ཙོག་པུར་འདུག་ཅིང་ཙོག་བུ་ནི་སྤོང་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗེས་སུ་བརྩོན་པར་བྱེད་པའམ། མེ་ལ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་དེ། ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་ཡང་མེ་ལ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའམ། ཆུར་ལྷག་པར་འཇུག་པར་བྱེད་དེ། ལན་གསུམ་གྱི་བར་
དུ་ཡང་ཆུར་ལྷག་པར་འཇུག་པར་བྱེད་པའམ། རྐང་པ་ཡ་གཅིག་གིས་འགྲེང་ཞིང་ཉི་མ་གང་ན་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བར་བྱེད་པའམ། གང་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པས་བདག་ཉིད་ངལ་བ་ལ་རྗེས་སུ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་མཐའ་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་
ན་མཐའ་གཉིས་སུ་ལྟུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་སམ། བརྟུལ་ཞུགས་འདི་ཁོ་ནས་དག་པ་དང་གྲོལ་བ་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཚུལ་ཁྲིམས་སམ་
བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་དག་པས་ཤིན་ཏུ་བསྲུངས་ཤིང། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་ཀྱང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་

[021B] ཇི་ལྟར་ན་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ངོ་ཚ་མེད་ཅིང་དགེ་སྦྱོང་ལ་མི་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་དང། སྡིག་པའི་ཆོས་ཅན་དང། ནང་མྱགས་པ་དང། ཉེས་འཛག་དུ་གྱུར་པ་དང་
ཤིང་རུལ་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དང། ལུང་བོང་ལྟ་བུར་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་དང། དགེ་སྦྱོང་མ་ཡིན་པར་དགེ་སྦྱོང་དུ་ཁས་འཆེ་བ་དང། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པར་ཁས་འཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་བཅུ་པོ་དེ་
དག་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒུད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་རྒྱུ་དེ་དག་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དང། ཡང་དག་པར་
བླངས་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པ་གང་ཡིན་པའི་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་དག་ཉིད་ལས་བཟློག་པར་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུ་
རྣམས་ཀྱི་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལ་ལར་ཚུལ་ཁྲིམས་རྩ་བའི་དོན་དུ་གསུངས་ཏེ། རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པ་དང། །ཞི་བའི་སེམས་ལ་དགའ་བ་དང། འཕགས་པའི་ལྟ་དང་སྡིག་པའི་
ལྟ༑ །ལྡན་པར་བྱ་ཞིང་འབྲལ་བར་བྱ། །ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལ་ལར་ནི་རྒྱན་གྱི་སྒྲར་ཡང་གསུངས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྒྱན་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་དང། དགེ་སློང་མ་ནི་སྡིག་པ་སྤོང་བར་བྱེད་ཅིང། དགེ་བ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཇི་
སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལ་ལར་ནི་བྱུག་པའི་སྒྲར་ཡང་གསུངས་ཏེ། དེ་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བྱུག་པ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་དང། དགེ་སློང་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལ་ལར་ནི་སྤོས་ཀྱི་རྣམ་པའི་སྒྲར་ཡང་གསུངས་ཏེ། དེ་ལས་ཀུན་དགའ་བོ་སྤོས་ཀྱི་

[022A]༄༅། །རྣམ་པ་དེ་ཡོད་ན་དེའི་དྲི་ནི་རྫི་ཕྱོགས་སུ་ཡང་དང་ལྡང་བའོ། །དེའི་དྲི་ནི་རྫི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་དང། རྫི་ཕྱོགས་པ་དང་རྫི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པར་ཡང་དང་ལྡང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལ་ལར་ནི་ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་སྒྲར་ཡང་གསུངས་ཏེ། དེ་ལས་ལུས་
ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་ནི། ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། ངག་གིས་ལེས་པར་སྤྱད་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལ་ལར་ནི་སྡོམ་པའི་སྒྲར་ཡང་གསུངས་ཏེ། དེ་ལས་སྦྱིན་པ་པོ་དང་སྦྱིན་བདག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཞིང་སྡོམ་པ་ལ་
གནས་པ་དང། མ་འོངས་པ་ལ་ལྟ་བ་དང། ལུང་ལས་གསུངས་པའི་འབྲས་བུ་མཐོང་ཞིང་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང། གཞན་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་ནི། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་
ཅིའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྩ་བའི་དོན་དུ་གསུངས་ཤེ་ན། རྩ་བའི་དོན་ནི་གཞིའི་དོན་དང་རྟེན་གྱི་དོན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ། མཆོག་གཙོ་བོ་དམ་པ་བདེ་བར་འདྲེན་པར་བྱེད་པ། ཐམས་
ཅད་སྐྱེ་བ་དང་འཐོབ་བར་འགྱུར་བའི་གཞི་དེ་ལྟ་བུ་དང་རྟེན་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་རྩ་བའི་སྒྲར་ཡང་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ས་གཞི་ནི་རྩྭ་དང་གེལ་བ་དང། སྨན་དང་ནགས་ཚལ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་གཞི་དང་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་རྒྱ་
ཆེར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱན་གྱི་སྒྲར་གསུངས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ་གང་དག་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱན་འདི་ལྟ་སྟེ། མགུལ་རྒྱན་ནམ། གདུ་བུ་རྒྱན་ཅན་ནམ། དཔུང་རྒྱན་ནམ། སོར་གདུ་བརྒྱན་ནམ། གསེར་དངུལ་གྱི་ཕྲེང་བའི་རྒྱན་དེ་དག་ནི་ཇི་ཙམ་དུ་བྱིས་པ་
གཞོན་ནུ་སྒྲ་གནག་པ་ལང་ཚོ་ལ་གསར་དུ་བབ་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་བཏགས་ན། རེ་ཞིག་མཛེས་པར་འགྱུར་བ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། ལོ་བརྒྱད་ཅུ་ལོན་པའམ། ལོ་དགུ་བཅུ་ལོན་པའི་རྒན་པོ་གཉིས་པ་ལ་འཁོགས་པ་སོ་ལྟུང་བ་མགོ་སྐྱ་བ་ལ་རྒྱན་དེ་དག་བཏགས་ན་ནི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཞིང་

[022B] ནད་ཀྱིས་རྒུད་པ་དང། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་རྒུད་པ་དང། ཉེ་དུས་རྒུད་པར་གྱུར་པ་དག་ལ་ཡང་མཛེས་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་མཛེས་པ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་རྒྱན་གྱི་སྒྲར་ཡང་གསུངས་སོ། །ཅིའི་
ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་བྱུག་པའི་སྒྲར་གསུངས་ཤེ་ན། དགེ་བ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས། དཔྱིད་ཀ་ཤིན་ཏུ་ཚ་བའི་དུས་ལ་བབ་པའི་ཚེ། །ཚ་བས་མངོན་པར་གདུངས་པ་ལ་ཙནྡན་གྱི་བྱུག་པའམ་ག་བུར་གྱི་བྱུག་པས་བྱུགས་པ་བཞིན་དུ་
ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང། སེམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སེལ་བ་བྱེད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་བྱུག་པའི་སྒྲར་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་སྤོས་ཀྱི་རྣམ་
བའི་སྒྲར་གསུངས་ཤེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ནི། རྩ་བའི་སྤོས་སམ། སྙིང་པོའི་སྤོས་སམ། མེ་ཏོག་གི་སྤོས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་ལས་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་རྣམས་སུ་སྤོས་ཀྱི་ངད་ཡིད་དུ་འོང་བ་དག་ལྡང་བ་བཞིན་དུ་
ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་རྣམས་སུ་དགེ་བ་སྙན་པ་བསྔགས་པ་གྲགས་པའི་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་གྲགས་པར་འགྱུར་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སྤོས་ཀྱི་རྣམ་པའི་སྒྲར་ཡང་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་སྒྲར་གསུངས་ཤེ་ན། སྤྱད་པ་དེ་ནི་བདེ་
བར་འགྲོ་བ་ཡིན་པ་དང། སྤྱད་པ་དེ་ནི་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པ་དང། བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་པའི་སྒྲར་གསུངས་ཤེ་ན། ཆོས་དེ་ནི་ལྡོག་པའི་རང་བཞིན་པ་དང། ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་
ཡིན་པ་དང། སྤོང་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་སྡོམ་པའི་སྒྲར་ཡང་གསུངས་སོ།། །།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་བམ་པོ་གསུམ་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་གསུམ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། རྣམ་པ་གསུམ་གང་

[023A]༄༅། །ཞེ་ན༑ འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་ལས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། ངག་གི་ལས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། ཡིད་ཀྱི་ལས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལས་དེ་དག་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་ཅེ་ན། ལས་
གང་བསམས་ནས་ལུས་ཀྱི་བྱ་བར་འདོད་པ་དེ་ཉིད་ལ་འདི་ལྟར་ཅི་བདག་གི་ལུས་ཀྱི་ལས་འདི་བདག་དང། གཞན་དག་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་ཞིང་མི་དགེ་བས། སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་རྣམ་པར་དག་པ་སྡུག་བསྔལ་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་བདག་གི་ལུས་ཀྱི་ལས་འདི་བདག་དང་
གཞན་དག་ལ་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང། དགེ་བས་བདེ་བ་འབྱུང་བ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བདེ་བ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན། གལ་ཏེ་བདག་གི་ལུས་ཀྱི་ལས་དེ་བདག་དང་གཞན་དག་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་ཞིང། མི་དགེ་བ་སྡུག་བསྔལ་
འབྱུང་བ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་བར་ཤེས་ན། དེ་ལས་དེ་ཕྱིར་ལྡོག་ཅིང་མི་བྱེད་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་གལ་ཏེ་བདག་གི་ལུས་ཀྱི་ལས་དེ་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་དགེ་བ་ཡིན་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་གྱུར་ན། དེ་ལས་དེ་ལུས་ཀྱིས་བྱེད་ཅིང་
ཕྱིར་མི་ལྡོག་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །དེས་འདས་པའི་དུས་ལ་བརྟེན་ཏེ་ལུས་ཀྱི་ལས་གང་བྱས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལས་ཡང་འདི་ལྟར་ཅི་བདག་གིས་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་དེ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་གམ་ཞེས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པ་
ན་གལ་ཏེ་བདག་གི་ལུས་ཀྱི་ལས་དེ་གནོད་པར་གྱུར་པའོ་ཞེས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཤེས་ན་དེ་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་དག་གི་མདུན་དུ་སོ་སོར་འཆགས་ཤིང། ཆོས་བཞིན་དུ་ཕྱིར་བྱེད་དོ། །དེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན། གལ་ཏེ་བདག་གི་ལུས་ཀྱི་ལས་དེ་གནོད་པར་གྱུར་པ་
མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཤེས་ན། དེ་དགའ་བ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཉིན་མཚན་དུ་རྗེས་སུ་སློབ་ཅིང་ལན་མང་དུ་གནས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་འདི་ལྟ་སྟེ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་རྣམས་སུ་ལུས་ཀྱི་ལས་དེ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་

[023B] །ལུས་ཀྱི་ལས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངག་གི་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཡིད་ནི་འདས་པའི་འདུ་བྱེད་ལ་བརྟེན་ཏེ། སྐྱེ་ཞིང་ཡིད་ནི་མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་ལ་བརྟེན་ཏེ། སྐྱེ་བས་ཡིད་དེ་ལ་ཡང་འདི་ལྟར་ཅི་བདག་གི་ཡིད་འདི་གནོད་པར་
འགྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཞེས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་ལས་དེ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ཅིང་ཕྱིར་ལྡོག་པར་བྱེད་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་པ་དང། དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་ལས་དེ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་ཕྱིར་ལྡོག་པར་མི་བྱེད་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་བར་དུ་
བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་འདི་ལྟ་སྟེ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་རྣམས་སུ་ཡིད་ཀྱི་ལས་དེ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་ཅིང། ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་རྣམས་སུ་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་གང་
ལ་ལས། ལུས་ཀྱི་ལས་དང། ངག་གི་ལས་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་ཤིང་ཡིད་ལ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ལ། ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ནས་ལན་མང་དུ་གནས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་བརྟགས་ཤིང་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་ལས་བརྩམས་ཏེ། སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་དྲན་བྱེད་ན། །ལུས་ལས་དེ་བཞིན་ངག་ལས་དང། །ཡིད་ཀྱི་ལས་ལ་ཡང་ཡང་དུ། །སོ་སོར་རྟོགས་ཤིག་སྒྲ་གཅན་ཟིན། །དེ་ལ་ཁྱོད་ནི་སློབ་བྱེད་ན། །ལེགས་པ་སྡིག་མེད་ཁོ་ན་སྟེ། །དེ་ནི་དགེ་སྦྱོང་
ལས་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་སློབས་ཤིག་སྒྲ་གཅན་ཟིན། །ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་དེ་ལྟར་ཅི་བདག་གི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང། ངག་གི་ལས་དང། ཡིད་ཀྱི་ལས་འདི་གནོད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཞེས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་
སོ་སོར་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །ལ་ལ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་ཅིང་སོ་སོར་འཆགས་པར་བྱེད་པ་དང། ལ་ལའི་རྗེས་སུ་འཇུག་ཅིང་དགའ་བ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཉིན་མཚན་དུ་རྗེས་སུ་སློབ་ཅིང། ལན་མང་དུ་གནས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །

[024A]༄༅། །དེ་ལ་དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་ཕན་ཡོན་བཅུ་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྐྱེས་བུ་གང་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ནི། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་འགྱོད་པ་མེད་པ་ཐོབ་
པར་འགྱུར་རོ། །འགྱོད་པ་མེད་ན་མཆོག་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། །སེམས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ལ་དགའ་བ་སྐྱེའོ། །ཡིད་དགའ་བས་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་བར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་བས་བདེ་བ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ། །བདེ་བར་གྱུར་པའི་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་གོ་།
སེམས་མཉམ་པར་གཞག་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཐོང་ངོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཐོང་ན་སྐྱོ་བར་འགྱུར་རོ། །སྐྱོ་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ།།
འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་བདག་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ་སྙམ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། མཐོང་བ་འབྱུང་བ་དང། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེས་བུ་
གང་ཟག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའི་དབང་གིས་བྱུང་ལ། འགྱོད་པ་མེད་པའི་རིམ་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བའི་བར་དག་ཐོབ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་དང་པོ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ཚུལ་
ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ནི། འཆི་བའི་དུས་ལ་བབ་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། ཀྱེ་མ་བདག་གི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་ནི་བྱས་སོ། །ཀྱེ་མ་བདག་གི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པར་ནི་མ་བྱས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བདག་ཤི་འཕོས་ནས་ཀྱང། བསོད་ནམས་བྱས་
པ་རྣམས་དང། དགེ་བ་བྱས་པ་རྣམས་དང། འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱབས་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱང། འགྲོ་བ་གང་ཡིན་པའི་འགྲོ་བ་དེར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས། བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་འགྱོད་པ་མེད་པ་གཉིས་པ་ཡང་ཐོབ་བར་འགྱུར་ར། །སྐྱེས་བུ་གང་

[024B] དུས་བྱེད་པ་ཡང་བཟང་བ་ཡིན། །ཚེ་ཕྱི་མ་ཡང་བཟང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ནི་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་རྣམས་
སུ་དགེ་བ་བསྔགས་པ་སྙན་པ་གྲགས་པའི་སྒྲའི་ཚོགས་གྲགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པའི་ལུས་དང་སེམས་ཀྱིས་བདེ་བར་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་ཅིང། བདེ་
བར་སད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་བཞི་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་དང་ལྡན་པ་ནི། །གཉིད་ལོག་པ་ན་ཡང་ལྷ་རྣམས་སྲུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ལྔ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་
ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ནི། གཞན་ཡང་སྡིག་པའི་བག་ཚ་བ་མེད་ཅིང། འཇིགས་པ་ཡང་མེད། ཡིད་ཀུན་ཏུ་དགང་ང་བ་ཡང་མེད་དེ། དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་དྲུག་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ནི། གསོད་པ་རྣམས་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་
རྣམས་དང། དགྲ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་གླགས་ཤིག་རྙེད་པར་གྱུར་ན་ཡང། ཀྱེ་མ་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རིག་ནས་སྲུང་བར་བྱེད་ཅིང། མཛའ་བཤེས་ཉིད་དང། ཐ་མལ་བར་གནས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་བདུན་
པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ནི། གནོད་སྦྱིན་དང་མི་མ་ཡིན་པ་གདུག་པ་གཉུག་མ་རྣམས་ཀྱིས་གླགས་རྙེད་ཅིང་སྐབས་ཤིག་རྙེད་པར་གྱུར་ན་ཡང། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྲུང་བར་འགྱུར་
ཏེ༑ དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་བརྒྱད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཞིའི་རྒྱུས་གཞན་དག་ལས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་གོས་དང། བསོད་སྙོམས་དང། མལ་ཆ་དང། སྟན་དང། ནད་ཀྱི་གསོས་

[025A]༄༅། །སྨན་དང། ཡོ་བྱད་ཀྱི་རྙེད་པ་དག་ཆོས་ཀྱི་ཚེགས་ཆུང་དུས་འཐོབ་བར་འགྱུར་ཞིང། རྒྱལ་པོ་རྣམས་དང། བློན་པོ་རྣམས་དང། གྲོང་མི་རྣམས་དང། ལྗོངས་ཀྱི་མི་རྣམས་དང། ཕྱུག་པོ་རྣམས་དང། ཆོད་དཔོན་རྣམས་དང། དེད་དཔོན་རྣམས་ཀྱང་བཀུར་
སྟིར་བྱེད། བླ་མར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་དགུ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དག་རྣམ་པར་དག་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་
འདོད་པའི་ཁམས་སུ་རྒྱལ་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་རྣམས་སམ། བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་རྣམས་སམ། ཁྱིམ་བདག་གི་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་རྣམས་སམ། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་སམ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་རྣམས་སམ། འཐབ་
བྲལ་བ་རྣམས་སམ། དགའ་ལྡན་པ་རྣམས་སམ། འཕྲུལ་དགའ་རྣམས་སམ། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་ན་ཡང། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཨེ་མ་ཧོ། །ཀྱེ་མ་བདག་
བསམ་གཏན་རྣམས་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ། ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བྲ་གནས་པར་བྱ་ཞིང་གཟུགས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བར་བྱའོ་ཞེས་འདོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་གནས་ཤིང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཞིང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་
སྨོན་ལམ་ནི་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། གཟུགས་མེད་པའི་ཞི་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་གནས་པར་བྱ་ཞིང་གཟུགས་མེད་པར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བར་བྱའོ་ཞེས་འདོད་པར་གྱུར་ན་ཡན་
གནས་ཤིང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་རྟོགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་འདོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་ཅིང་ཐམས་ཅད་དུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་

[025B] །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་དང། ཉམས་པ་དང། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པ་དང། མིང་གི་རྣམས་གྲངས་དག་བསྟན་པ་དང། ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། སོ་སོར་རྟོག་པ་བསྟན་པ་དང། ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་
ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཚོགས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། གསལ་བར་བྱས། རྣམ་པར་ཕྱེ། རབ་ཏུ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བདག་ལ་ཕན་པར་འདོད་པ་དང། དགེ་སྦྱོང་གི་ལམ་དང། བྲམ་ཟེའི་ལམ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་
བསླབ་པར་བྱའོ། །བར་གྱི་སྡོམ་ནི། རྣམ་དབྱེ་རྣམ་གསུམ་ཤེས་པར་བྱ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམས་བཅུར་འགྱུར། །རྣམ་གྲངས་རྣམ་པ་དྲུག་ཡིན་ཏེ། །རྣམ་དག་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད། །ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་བཅུ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་པ་ཡིན། །དབང་པོའི་སྡོམ་
པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་བསྡམས་པ་དང། དྲན་པ་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པ་དང། དྲན་པ་ལ་རྟག་འགྲུས་བྱེད་པ་དང། དྲན་པས་ཡིད་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པ་དང། གནས་སྐབས་མཉམ་པ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་ཅིང་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་
རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་བསྡམས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དྲན་པ་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་བ་དང། དྲན་པ་ལ་རྟག་འགྲུས་བྱེད་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ཡང་སྲུང་བར་བྱེད་ལ། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོས་ཀྱང་སྡོམ་པ་སྒྲུབ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྒྱས་
པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་བསྡམས་ཏེ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་དྲན་པ་ཀུན་ཏུ་བསྲུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ། དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་བསྡམས་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། ཐོས་པ་བཟུང་བ་དང། བསམས་པ་དང། ཡང་དང་ཡང་དུ་
བསྒོམས་པར་གྱུར་ནས། དེ་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པའི་དབང་གིས་དྲན་པ་ཐོབ་བར་གྱུར་ཅིང། དྲན་པ་ཐོབ་པ་དེ་ཉིད་མི་བརྗེད་པར་བྱ་བ་དང། མི་ཉམས་པར་བྱ་བ་དང། ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཐོས་པ་དེ་ཉིད་ལ་དུས་དུས་སུ་སྦྱོར་བ་བྱེད་དེ། གོམས་པར་བྱེད་ཅིང་

[026A]༄༅། །བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པ་ལ་ཡང་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། གོམས་པར་བྱེད། སྦྱོར་བ་ལྷོད་པ་དང་སྦྱོར་བ་གཏོང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་དེས་ཐོས་པས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་དྲན་པ་སྟེ། ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་དང། བསྒོམས་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་བྱ་
བས༑ དུས་དུས་སུ་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དྲན་པ་དང་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་དྲན་པ་ལ་རྟག་འགྲུས་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་དྲན་པ་དེ་ཉིད་ལ་རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་འགྲུས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་
བྱའོ༑ །དེ་ལ་འགྲུས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འགྲུས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པ་དང་གུས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དྲན་པ་ལ་རྟག་འགྲུས་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་ཇི་ཙམ་དུ་དྲན་པ་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པ་དེ་ཙམ་དུ་དྲན་པ་དེ་བརྗོད་པར་མི་འགྱུར་ལ། དེ་ཇི་ཙམ་དུ་དྲན་པ་ལ་
རྟག་འགྲུས་བྱེད་པ་དེ་ཙམ་དུ་དྲན་པ་མ་བརྗོད་པ་དེ་ཉིད་ལ་སྟོབས་སྐྱེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང། དེས་གཟུགས་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང། སྒྲ་རྣམས་དང། དྲི་རྣམས་དང། རོ་རྣམས་དང། རེག་བྱ་རྣམས་དང། ཆོས་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་ནུས་ཤིང་མཐུ་ཡོད་པར་
ཡང་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་དྲན་པས་ཡིད་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མིག་དང་གཟུགས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་ལ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འབྱུང་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་
ཤེས་པ་དེ་ལ་ཡང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་ཡོད་དེ། རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེས་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྡུག་གུ་དག་ལ་ནི་ཀུན་ཏུ་ཆགས་པར་བྱེད། གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་
སྡུག་པ་དག་ལ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བར་བྱེད་པས་ན་དེས་དྲན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། ཅི་ནས་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དེ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བར་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་ལས། ཡིད་དེ་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་

[026B] སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་དང་ཆོས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་སྟེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལ་ཡང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་ཡོད་དེ། དེས་
ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྡུག་གུ་དག་ལ་ནི་ཀུན་ཏུ་ཆགས་པར་བྱེད། ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་སྡུག་པ་དག་ལ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བར་བྱེད་པས་ན། དེས་དྲན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། ཇི་ནས་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དེ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བར་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་
མོངས་པ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་དེ་ལས་ཡིད་དེ་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་དྲན་པས་ཡིད་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་གནས་སྐབས་མཉམ་པ་ལ་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གནས་སྐབས་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའམ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་བཏང་
སྙོམས་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་དེ་ལས་ཡིད་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་ནས་དགེ་བའམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་བཏང་སྙོམས་ལ་འཇིག་པར་བྱེད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་གནས་སྐབས་མཉམ་པ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་
ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་གནས་སྐབས་མཉམ་པ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་དེ་ལས་ཡིད་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བཞི་གང་ཁོ་ན་ལས་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་རྣམ་
པར་རྟོག་པ་ཟག་པར་འགྱུར་བའི་གཟུགས་དང། སྒྲ་དང། དྲི་དང། རོ་དང། རེག་བྱ་དེ་དག་ལ་མཚན་མར་མི་འཛིན་ཅིང། མངོན་རྟགས་སུ་མི་འཛིན་པ་དང། གལ་ཏེ་མཚན་མར་འཛིན་པ་དང། མངོན་རྟགས་སུ་འཛིན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་བརྗེད་ངས་པ་དང། ཀུན་ནས་
ཉོན་མོངས་པ་མང་བས། སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཟག་པར་འགྱུར་བ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་དེ་དག་བསྡམས་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱད་དེ། རྣམ་པ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་དེ་ལས་

[027A]༄༅། །ཡིད་དེ་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཡིད་དེ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་ནས་དགེ་བའམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་བཏང་སྙོམས་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་གཉིས་ཁོ་ན་སྟེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། མིག་གི་དབང་པོ་ཡང་སྲུང་བར་བྱེད་
ལ༑ མིག་གི་དབང་པོས་ཀྱང་སྡོམ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང། མིག་གི་དབང་པོས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ཡང་སྲུང་བར་བྱེད་ལ། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོས་ཀྱང་སྡོམ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཡིད་དེ་དགེ་
བའམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་བཏང་སྙོམས་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་རྣམས་ལ་མཚན་མར་མི་འཛིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མཚན་མར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་གང་ཡིན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་
དེ་ལ༑ མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་རྣམས་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དེ། ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་ན། དེ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་
སྤྱོད་ཡུལ་ལ་མཚན་མར་མི་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ། མཚན་མར་མི་འཛིན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་
མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་རྣམས་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་ལ་མངོན་རྟགས་སུ་མི་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ། མངོན་རྟགས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་དེ་དག་ཉིད་ལ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་
པ་ཁོ་ནའི་རྗེས་ལ་མཇུག་ཐོགས་སུ་བྱུང་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་ཀུན་ཏུ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་དང། ཀུན་ཏུ་ཞེ་སྡང་བར་འགྱུར་བ་དང། ཀུན་ཏུ་གཏི་མུག་པར་འགྱུར་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྤྱོད་

[027B] དམིགས་པ་དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་རྣམས་ལ་མངོན་རྟགས་སུ་མི་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་ཀྱིས་
རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །མཚན་མར་འཛིན་པ་དང། མངོན་རྟགས་སུ་འཛིན་པའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པ་ནི་མིག་གིས་གཟུགས་སྣང་བར་གྱུར་པ་རྣམ་པ་དེ་དང་འབྱུང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་
ནས་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་མངོན་རྟགས་སུ་འཛིན་པ་ནི་མིག་གིས་གཟུགས་དེ་དག་ཉིད་སྣང་བར་མ་གྱུར་ཅིང། དེ་དང་འབྱུང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས། མཐོང་བ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་གཞན་ལས་རྗེས་སུ་མཉམ་པ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས། མིག་གི་རྣམ་པར་
ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་འདི་ལྟ་བུ་དང། འདི་ལྟ་བུ་དག་ཡོད་དོ་ཞེས་ཐོས་ཤིང། དེ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་མིང་དང་ཚིག་དང་མངོན་རྟགས་གང་དང་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་དག་གི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། དེ་དག་ལ་བརྟེན་ཅིང་དེ་དག་ལ་གནས་ནས། སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་དེ་མིག་གིས་རྣམ་
པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་ཇི་ལྟ་བ་ཐོས་པ་དག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་མངོན་རྟགས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །མིག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་
ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །མཚན་མར་འཛིན་པ་དང། མངོན་རྟགས་སུ་འཛིན་པ་དེ་ཡང། རྒྱུ་དེ་དང། གཞི་དེ་དང། དབང་དེས་དེའི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཟག་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །རྒྱུ་དེ་མེད་པ་དང་
གཞི་དེ་མེད་པ་དང། དབང་དེ་མེད་པས། དེའི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཟག་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པ་དང། མངོན་རྟགས་སུ་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་སྟེ། རྒྱུ་དེ་དང། གཞི་དེ་དང། དབང་

[028A]༄༅། །དེས་དེའི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཟག་པར་འགྱུར་བས་ན། དེས་མཚན་མར་འཛིན་པ་དང། མངོན་རྟགས་སུ་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་དེ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་གང་ཞེ་ན་
འདོད་ཆགས་དང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་བསླང་བ། ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དང། ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དང། ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དང། ཞེ་སྡང་བ་དང། གཏི་མུག་པ་དང། གཏི་མིག་གིས་ཀུན་ནས་བསླང་བ། ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དང་
ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དང། ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ནི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེ་དག་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཟག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དམིགས་པ་གང་དང་གང་དག་ལ། སེམས་དང་ཡིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་ཞིང་འགྲོ་ལ་
འབྲང་བར་འགྱུར་བའི་དམིགས་པ་དེ་དང་དེ་དག་ལ་སེམས་དང་ཡིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་ལ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དེ་དག་ཀྱང་སྐྱེ་ཞིང་འགྲོ་ལ་འབྲང་བར་འགྱུར་བས་ན་
དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཟག་པར་འགྱུར་བར་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་མར་འཛིན་པ་དང། མངོན་རྟགས་སུ་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ནི། དེ་ལྟར་མིག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་རྣམས་དང། ཡིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་ལ་
མཚན་མར་འཛིན་པ་དང། མངོན་རྟགས་སུ་འཛིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བརྗེད་ངས་པའམ། ཉོན་མོངས་པ་མང་བས། གཅིག་པུར་གནས་པ་ན་མིག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་རྣམས་
སྔོན་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཤིང། རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སྔོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན། དེ་དག་བྱུང་ཡད་དང་དུ་མི་ལེན་ཅིང་

[028B] སེལ་བར་བྱེད། བྱང་བར་བྱེད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་བསྡམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་མིག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་གང་དག་ལ་མིག་གཏད་པར་བྱ་བ་དང། རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་
ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གང་དག་ལ་ཡིད་གཏད་པར་བྱ་བ་དེ་དག་ལ་ཡང་གཏོད་པར་བྱེད་ཅིང། ཅི་ནས་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་གཏོད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་དེས་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ལས་དབང་པོ་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པ་ཡིན་པས་ན། དེའི་
ཕྱིར་མིག་གི་དབང་པོ་ཡང་སྲུང་བར་བྱེད་ལ་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོའི་བར་དུ་སྲུང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་མིག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་གང་དག་ལ་མིག་གི་དབང་པོ་གཏད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང། རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་ཀྱིས་
རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གང་དག་ལ། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་གཏད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་གཏོད་པར་མི་བྱེད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར། མིག་གི་དབང་པོས་ཀྱང་སྡོམ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོའི་བར་གྱིས་ཀྱང་སྡོམ་པ་སྒྲུབ་
པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་རེ་ཞིག་དབང་པོ་སྡོམ་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྒྱས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དོན་མདོར་བསྡུ་བ་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་དོན་མདོར་བསྡུ་བ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་སྡོམ་པར་བྱེད་པ་དང། གང་ཞིག་སྡོམ་པར་བྱེད་པ་དང། གང་ལས་སྡོམ་པར་བྱེད་པ་དང་
ཇི་ལྟར་སྡོམ་པར་བྱེད་པ་དང། སྡོམ་པ་དེ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་དབང་པོ་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་གིས་སྡོམ་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དྲན་པ་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པ་དང། དྲན་པ་ལ་རྟག་འགྲུས་བྱེད་པ་བསྒོམས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེས་སྡོམ་པར་བྱེད་དོ། །
གང་ཞིག་སྡོམ་པར་བྱེད་ཅེ་ན། མིག་གི་དབང་པོ་སྡོམ་པར་བྱེད་པ་དང། རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་སྡོམ་པ་སྟེ་དེ་སྡོམ་པར་བྱེད་དོ། །གང་ལས་སྡོམ་པར་བྱེད་ཅེ་ན། གཟུགས་དང། སྒྲ་དང། ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་

[029A]༄༅། །པའི་བར་དག་ལས་ཏེ། དེ་ལས་སྡོམ་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་སྡོམ་པར་བྱེད་ཅེ་ན། མཚན་མར་མི་འཛིན་ཅིང་མངོན་རྟགས་སུ་མི་འཛིན་པ་དང། གཞི་གང་ཁོ་ན་ལས་དེའི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཟག་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་
བསྡམ་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང། དབང་པོ་ཡང་སྲུང་བར་བྱེད་པ་དང། དབང་པོས་ཀྱང་སྡོམ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་སྡོམ་པར་བྱེད་དོ། །སྡོམ་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དྲན་པས་ཡིད་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པ་དང། གནས་སྐབས་མཉམ་པ་ལས་འཇོག་པར་བྱེད་པ་གང་
ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་སྡོམ་པ་ཞས་བྱའོ། །དོན་མདོར་བསྡུས་པ་གཞན་ཡང་སྡོམ་པའི་ཐབས་གང་ཡིན་པ་དང། བསྡམ་པར་བྱ་བའི་གཞི་གང་ཡིན་པ་དང། སྡོམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི། དབང་པོ་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སྡོམ་པའི་ཐབས་གང་ཞེ་
ན༑ དྲན་པ་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པ་དང། དྲན་པ་ལ་རྟག་འགྲུས་བྱེད་པ་དང་མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་ན། མཚན་མར་མི་འཛིན་ཅིང་མངོན་རྟགས་སུ་མི་འཛིན་པ་དང། ཡིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ན། མཚན་མར་མི་འཛིན་ཅིང་མངོན་རྟགས་སུ་མི་འཛིན་
པའི་བར་དང། གཞི་གང་ཁོ་ན་ལས་དེའི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཟག་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་བསྡམ་པའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང། དབང་པོ་ཡང་སྲུང་བར་བྱེད་ལ། དབང་པོས་ཀྱང་སྡོམ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ནི་སྡོམ་པའི་
ཐབས་ཞེས་བྱའོ། །བསྡམ་པར་བྱ་བའི་གཞི་གང་ཞེ་ན། མིག་དང་གཟུགས་རྣམས་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་དང། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་དག་སྟེ། དེ་ནི་བསྡམ་པར་བྱ་བའི་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སྡོམ་པ་གང་ཞེ་ན། དྲན་པས་ཡིད་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པ་དང། གནས་སྐབས་
མཉམ་པ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ནི་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དབང་པོ་སྡོམ་པ་འདི་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན། རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིན་པ་དང། བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིན་པའོ། །དེ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་

[029B] གང་གིས་ཡུལ་རྣམས་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་མཐོང་བ་ཉེས་དམིགས་དེ་ཡང་སེལ་བ་དང། སྤོང་བར་ནི་མི་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིན་པ་ནི། གང་གི་ཡུལ་རྣམས་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་མཐོང་བ་ལ་ཉེས་དམིགས་དེ་ཡང་སེལ་བ་དང། སྤང་བར་བྱ་
བ་ནི༑ དེ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་དབང་པོ་སྡོམ་པས་ནི། ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ཅིང། མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པར་ཟད་ཀྱི་ལུས་ལ་ཞེན་པའི་བག་ལ་ཉལ་སྤོང་བ་དང། འཇོམས་པར་ནི་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་
བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་དབང་པོ་སྡོམ་པས་ནི། ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཡང་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ཅིང། མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་ལ་ལུས་ལ་ཞེན་པའི་བག་ལ་ཉལ་ཡང་དུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སྤོང་ཞིང་འཇོམས་པར་བྱེད་དེ། སོ་སོར་
རྟོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིན་པ་དང། བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་དབང་པོ་སྡོམ་པའི་བྱེ་བྲག་ནི་དེ་ཡིན། བསམ་པ་ནི་དེ་ཡིན། ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་དབང་པོ་སྡོམ་པ་གང་ཡིན་པ་དང། ལམ་གྱི་ཚོགས་སུ་གཏོགས་པ་
ཡིན་ནོ། །བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་དབང་པོ་སྡོམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སར་གཏོགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ལ་ལས་སོ་སོར་བརྟགས་ཤིང་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་ལ། བསྒོམ་པར་
རྟོག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། སྒེག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། འདི་ལྟ་སྟེ་ལུས་འདི་གནས་པར་བྱ་བ་དང། འཚོ་བར་བྱ་བ་དང། བཀྲེས་པ་བསལ་བར་བྱ་བ་དང། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ཕན་པར་བྱ་བ་དང། ཚོར་བ་རྙིང་པ་རྣམས་
སྤང་བར་བྱ་བ་དང། གསར་བ་རྣམས་མི་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང། བདག་འཚོ་ཞིང་སྟོབས་དང་བདེ་བ་དང། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང། བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་སོ་སོར་བརྟགས་ཤིང་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན་

[030A]༄༅། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཁམ་གྱི་ཟས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ཞིང། ཉེས་དམིགས་སུ་མཐོང་བས་སུན་ཕྱུང་སྟེ་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་པའོ། །ཉེས་དམིགས་སུ་མཐོང་བ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་
ཁམ་གྱི་ཟས་དེ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང། ཡོངས་སུ་འཇུ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང། ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་དམིགས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ན་ལ་ལ་གང་གི་ཚེ་ཟས་ཁ་དོག་ཕུན་
སུམ་ཚོགས་པ་དང། དྲི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། རོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། ཤིན་ཏུ་བསད་པ་དག་ཟ་བར་བྱེད་ཅིང། གང་གི་ཚེ་ཁམ་གྱི་ཟས་དེ་དེའི་ཁར་བཅུག་མ་ཐག་ཁོ་ནར་སོའི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱིས་བལྡད་ཅིང། མཆིལ་མའི་ཚོགས་ཀྱིས་བརླན་ལ། བད་ཀན་གྱིས་ཡོངས་
སུ་དཀྲིས་ཤིང། དེ་མིད་པའི་སྦུབས་སུ་ཞུགས་པར་གྱུར་ལ། དེ་སྔོན་གྱི་ཡིད་དུ་འོང་བ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཉམས་ཤིང་ལྷག་པར་མི་སྡུག་པར་འགྱུར་ལ། དེ་མི་སྡུག་པར་གྱུར་པ་ན། སྐྱུགས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་པའི་ཚེ། ཟ་བ་པོའི་
སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་དེས་གལ་ཏེ་དེའི་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་ཡིད་ལ་བྱས་ཤིང་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱས་ནས། དེ་རེ་ཞིག་ཟས་ཡོངས་སུ་མ་གྱུར་བ་བཟང་པོ་གཞན་དག་ལ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཟ་བར་མི་འདོད་ཅིང། འདུག་པར་གྱུར་ན་དེ་ལྟ་བུའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་པ་དེ་ལ་ལྟ་
སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་དུ་མའི་རིམ་པ་དེས། ཟས་ལ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། ཁ་དོག་བཟང་པོའི་མདོག་གང་ཡིན་པ་དེ་ནུབ་ཅིང་མིག་གཙང་བས་ཟིན་པའི་ཉེས་དམིགས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། ཟས་ལ་ཡོངས་སུ་ལོངས་
སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་དམིགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཟས་ཡོངས་སུ་འཇུ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་དམིགས་གང་ཞེ་ན། དེས་ཟས་དེ་ཟོས་ཤིང་མིད་པར་གྱུར་ནས། གང་གི་ཚེ་མཚན་མོ་ཐུན་པར་མའམ། ཐུན་ཐ་མ་ལ་ཡོངས་སུ་འཇུ་བར་འགྱུར་བའི་ཚེ། དེས་དེའི་ལུས་དེ་

[030B] ཆུ་རྒྱུས་དང། རུས་པ་དང། པགས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་གཙང་བའི་རྫས་རྣམ་པ་དུམ་རྣམ་པ་མང་པོ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་དག་རྣམ་པར་འཕེལ་ཞིང་སྐྱེ་ལ་བརྟ་བར་འགྱུར་བ་དང། དེ་དག་ལས་ལ་ལ་ནི་བཤད་པ་དང། གཅི་བའི་དངོས་པོར་ཡོངས་སུ་འཇུ་བར་འགྱུར་
ཞིང༑ ཡོངས་སུ་ཞུ་ནས་ཀྱང་སྨད་ཀྱི་ཆ་ལོགས་སུ་གནས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་དེས་ཉིན་གཅིག་མི་ཆད་པར་བསལ་བར་བྱ་དགོས་པར་འགྱུར་བ་དང། དེས་ལག་པའམ། རྐང་པའམ། ཡན་ལག་དང། ཉིང་ལག་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་རེག་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་བདག་
དང་གཞན་དག་གིས་ཤིན་ཏུ་སྨད་པར་འོས་པར་འགྱུར་བ་དང། གཞི་དེ་ལས་དེའི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་ནད་རྣམ་པ་མང་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། འབྲས་དང། ཕོལ་མིག་དང། ཤུ་བ་དང། རྐོང་ཤུ་དང། གཡའ་བ་དང། མཛེ་དང། འབྲུམ་བུ་ཕྲ་མོ་དང། ཤ་བཀྲ་དང། རིམས་དང་
ལུད་པ་དང། སྐྲང་བ་དང། སྐེམ་པ་དང། སློང་བ་དང། བཀྲེས་ང་བ་དང། སྐྱ་རྦབ་དང། ཁྲག་ནད་དང། མཁྲིས་ནད་དང། མཚན་པར་རྡོལ་བ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང། དེ་དག་དང་གཞན་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པའི་ལུས་ཀྱི་ནད་མང་པོ་དག་ལུས་ལ་འབྱུང་བར་
འགྱུར་བ་དང། དེས་ཟོས་ནས་མི་འཇུ་ཞིང། དེས་དེའི་ལུས་ལ་གསུད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཟས་ཡོངས་སུ་འཇུ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་དམིགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཟས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་དམིགས་གང་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་ཚོལ་
བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་དམིགས་ནི་རྣམ་པ་མང་སྟེ། བསྒྲུབས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། མཛའ་བ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། ངོམས་མི་ཤེས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། རང་དབང་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། ཉེས་པར་སྤྱད་པ་ལས་བྱུང།།
བའོ༑ ༑དེ་ལ་ཟས་བསྒྲུབས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་དམིགས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་ཟས་ཀྱི་རྒྱུ་དང། ཟས་ཀྱི་གཞིའི་ཕྱིར་གྲང་བའི་ཚེ་ཡང་གྲང་བས་ཉེན་བཞིན། ཚ་བའི་ཚེ་ཡང་ཚ་བས་གདུངས་བཞིན་དུ་ཞིང་ལས་སམ། ཕྱུགས་བཙལ་བའམ། ཚོང་བྱ་བའམ་

[031A]༄༅། །ཡི་གེ་དང༑ བགྲང་བ་དང། ཤོད་དགོད་པ་དང། བརྩི་བ་དང། ལག་རྩིས་བྱ་བ་དང། གཟོའི་གནས་དང། ལས་ཀྱི་གནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་དེ་དང་དེ་དག་གི་ཕྱིར་རམ། ཟས་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང། བསགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་བྱེད་
འབད་པར་བྱེད། རྩོལ་བར་བྱེད་ཅིང་ཟས་ཀྱི་ཕྱིར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཟས་ཀྱི་རྒྱུའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་དེ་ལྟར་བརྩོན་པ་དང། འབད་པ་དང། རྩོལ་བར་བྱེད་ན། གལ་ཏེ་ལས་ཀྱི་མཐའ་དེ་དག་རྒུད་པར་གྱུར་ན། དེ་གཞི་དེ་ལས་ཀྱེ་མ་བདག་གི་འབད་པ་ནི་དོན་མེད་ཅིང་འབྲས་བུ་མེད་དོ།།
ཞེས་མྱ་ངན་བྱེད། གདུང་བར་བྱེད། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པར་བྱེད། བྲང་རྡུང་བར་བྱེད། ཆོ་ངེས་འདེབས་པར་བྱེད་ཅིང། ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཟས་སྒྲུབ་པའི་མདོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཉེས་དམིགས་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འབྱོར་ན་ཡང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་མ་
ལ་བདག་གི་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱལ་པོའམ། ཆོམ་རྐུན་གྱིས་ཕྲོགས་པའམ། མེས་ཚིག་པའམ། ཆུས་ཁྱེར་བའམ། གཏེར་ངན་པ་དག་ཏུ་སྦས་པ་ཆུད་ཟ་བའམ། ལས་ཀྱི་མཐའ་ལེགས་པར་མ་བྱས་པས་ཉམས་པའམ། རིགས་བརྒྱུད་སྡང་བ་དག་གིས་དབང་དུ་བྱས་པའམ་
རིགས་ཀྱི་ནང་ན་ཕ་ཚན་གྱི་དཀྲུགས་མ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དག་གིས་ལོངས་སྤྱོད་འདི་དག་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པས་ཕུང་པར་བྱེད་པའམ་གཅིག་ཏུ་མི་འགྱུར་གྲངས་སྙམ་ན། དེ་ཀུན་བསྲུང་བའི་གཞི་ལས་རྩོལ་བ་དྲག་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཟས་ཀུན་ཏུ་བསྲུང་བའི་
མདོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཉེས་དམིགས་ཡིན་ནོ། །མཛའ་བ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་དམིགས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་ཟས་ཀྱི་རྒྱུ་དང། ཟས་ཀྱི་གཞི་ལས། མ་ནི་བུ་ལ་བུ་ཡང་མ་ལ། ཕ་ཡང་བུ་ལ་བུ་ཡང་ཕ་ལ། མིང་པོ་ཡང་སྲིང་མོ་ལ་སྲིང་མོ་ཡང་མིང་པོ་ལ། གྲོགས་ཀྱང་
གྲོགས་ལ་མི་སྙན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་ན། སྐྱེ་བོ་སྐྱེ་བོ་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། དེ་དག་ཕན་ཚུན་འཐབ་ཅིང་རྩོད་པར་གྱུར་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་བྲམ་ཟེ་དང། རྒྱལ་རིགས་དང། ཁྱིམ་བདག་རྒྱ་ཆེ་བ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་དག་ཀྱང་ཟས་ཀྱི་གཞིའི་ཕྱིར་ཁོ་ནར། ཕན་ཚུན་འཐབ་ཅིང་རྩོད་

[031B] ལག་པས་ཀྱང་རྡེག་པར་བྱེད། བོང་བ་དང། དབྱུག་པ་དང། མཚོན་གྱིས་ཀྱང་འདེབས་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཟས་ལ་མཛའ་བ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་དམིགས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ངོམས་མི་ཤེས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་
དམིགས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་དག་རང་རང་གི་གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང། གྲོང་རྡལ་དང་ཡུལ་འཁོར་དང་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་དག་ལ། ཆོག་མི་ཤེས་པར་གནས་པ་ན་ཕན་ཚུན་ནས་གཡུལ་གྱི་བཀོད་པ་དག་བཤམས་ཏེ། དུང་
དག་འབུད། རྡ་པ་ཊ་ཧ་དག་བརྡུང། མདའ་སྣ་ཚོགས་དག་འཕེན་བཞིན་དུ་ཆས་ཤིང་དེ་དག་དང་རྟ་རྒྱགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདུ་བར་བྱེད། གླང་པོ་ཆེ་དང། ཤིང་རྟ་དང། དཔུང་བུ་ཆུང་རྒྱགས་པ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་འདུ་བར་བྱེད་པའི་ཚེ་མདའ་དག་དང། མདུང་ཐུང་རྣམས་
ཀྱིས་ལུས་དག་གཙགས་ཤིང་འཆི་བའམ། འཆི་བ་ལ་ཐུག་པ་ཙམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་དང། གཞན་ཡང་གང་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དེ་ནི་ངོམས་མི་ཤེས་པའི་ཉེས་དམིགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རང་དབང་མེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་དམིགས་གང་ཞེ་ན། འདི་
ལྟ་སྟེ༑ རྒྱལ་པོ་ལ་ཞོ་ཤས་འཚོ་བའི་མི་དག་གྲོང་ཁྱེར་བསྲུངས་པ་དག་ཏུ་འཇུག་པ་ན། འབྲུ་མར་བསྐོལ་བའམ། ཞག་བསྐོལ་བ་དང། བ་ལང་གི་ལྕི་བའི་ཐུག་བ་བསྐོལ་བ་དང། ཟངས་ཁུ་བསྐོལ་བ་དང། ཁྲོ་ཆུ་བསྐོལ་བ་དག་གིས་གཏོར་ཅིང། མདའ་དག་དང་མདུང་ཐུང་
དག་གིས་ལུས་གཙགས་ཏེ་འཆི་བའམ། འཆི་བ་ལ་ཐུག་པའི་སྡུག་བསྔལ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་དང། གཞན་ཡང་གང་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་ནི་རང་དབང་མེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་དམིགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་དམིགས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་
སྟེ༑ ལ་ལས་ཟས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་ཟས་ཀྱི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་མང་པོ་བྱས་ཤིང་བསྩགས་པ་དང། ལུས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་གང་གི་ཚེ་ནད་ཀྱིས་བཏབ་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་ཅིང་ནད་ཚབས་ཆེ་བའི་ཚེ་ན། སྔོན་ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་

[032A]༄༅། །སྤྱོད་པ་དང། ངག་དང། ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དེ་དག་དེ་ལ་ཕྱེ་མ་རེད་ཀྱི་རིའི་རྩེ་མོའི་གྲིབ་མ་བཞིན་དུ་གཞོལ་བ་དང། རབ་ཏུ་གཞོལ་བ་དང། མངོན་པར་རབ་ཏུ་གཞོལ་བར་གྱུར་པ་ན། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཀྱེ་མ་བདག་གིས་ལུས་དང། ངག་དང་
ཡིད་ཀྱིས་སྡིག་པ་ནི་བྱས་ལ། ཀྱེ་མ་བདག་གིས་བསོད་ནམས་ནི་མ་བྱས་པས། བདག་ཤི་འཕོས་ནས་ཀྱང། སྡིག་པ་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས། འགྱོད་བཞིན་དུ་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཤི་བའི་དུས་བྱས་ནས་ཀྱང། ངན་སོང་འདི་
ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་དང། དུད་འགྲོ་རྣམས་དང། ཡི་དགས་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ནི་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་དམིགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཟས་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ན་ཡང་ཉེས་དམིགས་དང་བཅས་པ་
ཡིན་ཏེ༑ ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་ན་ཡང་ཉེས་དམིགས་དང་བཅས་པ་ཡིན། ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱད་པ་དང། ཡོངས་སུ་འཇུ་བ་ན་ཡང་ཉེས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཟས་འདི་ལ་ཕན་ཡོན་འགའ་ཙམ་ཡང་ཡོད་དེ། དེའང་གང་ཞེ་ན། ལུས་འདི་ནི་ཟས་ཀྱིས་
གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ཟས་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་པར་འགྱུར་གྱི། ཟས་མེད་ན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་ཕན་ཡོན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཟས་ཀྱིས་གནས་པའི་ལུས་འདི་ཡང། ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་བར་གནས་པ་ཡང། ལོ་བྲྒྱའམ། ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་སྲུང་ན། དེ་བས་ཅུང་ཟད་རིང་དུ་གནས་པར་ཟད་
དེ༑ འདི་ལ་སྔར་འཆི་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་གང་དག་ལུས་གནས་པ་ཙམ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་དག་ནི་ལེགས་པར་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་ལ། གང་དག་ལུས་གནས་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་དག་ཀྱང་ལེགས་པར་ཆོག་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་ནི་ཟས་ལས་བྱུང་བའི་
ཕན་ཡོན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་དག་ལུས་གནས་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་ཅིང་ལུས་གནས་པ་ཙམ་ལ་ཞུགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ལྷག་པར་ཡང་ལུས་གནས་པར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་

[032B] །དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཟས་ལས་བྱུང་བའི་ཕན་ཡོན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བས་ན། དེའི་ཕྱིར་བདག་ཟས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་ཅིང་གནས་པ་དེ་ནི་
བདག་གི་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ཞིང། བདག་བྱིས་པ་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱིས་པའི་ཆོས་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་བདག་གི་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང། དེ་ལྟར་ཟས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྫོགས་པར་ཤེས་ནས། དེ་དེ་ལས་སོ་
སོར་བརྟགས་ཏེ། ཉེས་དམིགས་སུ་ལྟ་ཞིང། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ལ། ཟས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱ་བ་ཁོ་ནའི་དོན་དུ། །བུའི་ཤ་ལྟ་བུའི་ཟས་དག་ཟ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་ཡང་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་སྦྱིན་པ་པོ་དང་སྦྱིན་བདག་དེ་དག་གིས་ལོངས་སྤྱོད་དག་དཀའ་
བས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་ཤིང་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་དམིགས་མང་པོ་དག་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། པགས་པ་དང། ཤ་དང། ཁྲག་རབ་ཏུ་བཙིར་ཞིང། འདི་ལྟ་སྟེ། འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་འདོད་པས། རྗེས་སུ་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པར་བྱེད་པས་ན་
བདག་གིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཐོབ་པའི་བསོད་ནམས་དེ་ལས་ཅི་ནས་ཀྱང་དེ་དག་གི་བྱ་བ་བྱས་པ་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང། ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་དང། སྣང་བ་ཆེ་བ་དང། རྒྱ་ཆེ་བར་འགྱུར་བ་དང། ཟླ་བ་ལྟར་ཁྱིམ་རྣམས་སུ་རྒྱུ་ཞིང་ལུས་དབེན་པ་དང། སེམས་དབེན་པ་དང། ངོ་ཚ་དང་ལྡན་པ་
དང༑ སྤྱི་བརྟོལ་མེད་པ་དང། བདག་ལ་མི་སྟོད་པ་དང། གཞན་ལ་མི་སྨོད་པ་དང། ཇི་ལྟར་རང་གི་ས་ཐོབ་ན་དགའ་ཞིང་ཡིད་བདེ་བར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱིས་ཐོབ་ན་ཡང་དགའ་ཞིང་ཡིད་བདེ་བར་འགྱུར་བ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་གཞན་གྱི་ཁྱིམ་དག་ཏུ་བདག་ལ་གཞན་གྱིས་
སྟེར་བར་འགྱུར་གྱི། མི་སྟེར་བར་མི་འགྱུར་བ་དང། བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི། བསྙེན་བཀུར་མི་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། མང་པོ་སྟེར་གྱི་ཉུང་དུ་མ་ཡིན་པ་དང། བཟང་པོ་སྟེར་གྱི་ངན་པ་མ་ཡིན་པ་དང། མྱུར་བར་སྟེར་གྱི་འགྱངས་ཏེ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལྟ་ག་ལ་རྙེད་སྙམ་པ་

[033A]༄༅། །དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱིས་ཀྱང། ཁྱིམ་རྣམས་སུ་རྒྱུ་བར་འགྱུར་ཞིང། བདག་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱིས་ཁྱིམ་རྣམས་སུ་རྒྱུ་བ་ན། གལ་ཏེ་གཞན་དག་གིས་མ་བྱིན་ན་ཡང། དེས་བདག་དེ་དག་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱི་སེམས་དང། ཁོང་ཁྲོ་བའི་སེམས་ཀྱིས་
རྣམ་པར་འབྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང། འདི་ལྟ་སྟེ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱི་སེམས་དང། ཁོང་ཁྲོ་བའི་སེམས་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གཞི་དེས་ལུས་ཞིག་སྟེ། ངན་སོང་དུ་སྐྱེས་པས་ཉམ་ཐག་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། གལ་ཏེ་བསྙེན་བཀུར་མ་ཡིན་པ་བྱས་ལ། བསྙེན་བཀུར་མ་བྱས་པ་
དང༑ གལ་ཏེ་ཉུང་དུ་སྟེར་གྱི་མང་པོ་མ་ཡིན་པ་དང། གལ་ཏེ་ངན་པ་སྟེར་གྱི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་པ་དང། གལ་ཏེ་འགྱངས་ཏེ་སྟེར་གྱི་མྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་སྦྱིན་པར་འགྱུར་ན་ཡང། དེས་བདག་དེ་དག་ལ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པར་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱི་སེམས་དང། ཁོང་ཁྲོ་བའི་སེམས་
ཀྱིས་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་བཞག་སྟེ། ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་ན། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི། བདག་གི་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་གིས་ཁམ་གྱི་ཟས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་གི་སྲོག་གི་དབང་པོ་འགག་པར་
ཡང་མི་འགྱུར་ལ། ཟས་ཀྱིས་རྨྱ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང། བདག་གིས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ཡང་ཕན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དེ་དག་གི་ཚོད་རིག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དགེ་སྦྱོང་གི་དངོས་པོ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་ལ་གནས་པ། བདག་གིས་བསོད་
སྙོམས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་འདི་ནི་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ཁ་ན་མ་ཐོབ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་རྣམས་པ་དེ་དག་གིས་སོ་སོར་བརྟགས་ཤིང་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་དོ།། །།ཉན་ཐས་ཀྱིས། བམ་པོ་བཞི་པ། དེ་ལ་ཟས་གང་ཞེ་ན། ཟས་ནི་བཞི་
སྟེ༑ ཁམ་གྱི་ཟས་དང། རེག་པ་དང། ཡིད་ལ་སེམས་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཟས་སོ། །དོན་གྱི་སྐབས་འདིར་ནི། ཁམ་གྱི་ཟས་ལ་ཟས་སུ་དགོངས་ཏེ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྡེ་གུ་དང། སྣུམ་ཁུར་དང། འབྲས་ཆན་དང། ཟན་དྲོན་དང། ཞུན་མར་

[033B] འབྲུ་མར་དང། སྦྲང་རྩི་དང། བུ་རམ་གྱི་དབུ་བ་དང། ཤ་དང། ཤ་སྐམ་དང། ཉ་ཤ་དང། ལན་ཚྭ་དང། འོ་མ་དང། ཞོ་དང། མར་དང་གཞན་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོ་བྱད་གང་དག་ཁམ་དུ་བྱས་ཏེ། བཟར་རུང་བ་དག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཁམ་གྱི་ཟས་ཞེས་
བྱའོ༑ ༑ཟ་བར་བྱེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཟ་བར་བྱེད་པ་དང། སོ་སོར་སྟེན་པར་བྱེད་པ་དང། ལྡད་པར་བྱེད་པ་དང། འཆའ་བར་བྱེད་པ་དང། མུར་བར་བྱེད་པ་དང། མྱོང་བར་བྱེད་པ་དང། འཐུང་བར་བྱེད་པ་དང། འཇིབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ། །རྣམ་
པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དག་འདི་ལྟར་བདག་ཅག་ཟས་ཀྱིས་ལུས་དག་བརྟས་ཤིང་ཚིམ་པར་བྱས་ལ། ཕྱེ་མ་རེད་ཀྱི་དུས་ཚོད་ལ་བབ་ཅིང་ནམ་སྲོས་པའི་ཚེ། བུད་མེད་ཅོད་པན་ཅན་ལག་ངར་ཀུ་བའི་སྤུ་འདྲ་ལ། ནུ་མ་ཕོ་ལོང་འདྲ་
བ་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྩེ་བར་བྱེད་དགའ་བར་བྱེད། དགའ་མགུར་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ན། དགོད་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱའོ་སྙམ་ནས་དེའི་དོན་དུ་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་དེ། འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བའི་སྐབས་སུ་འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་དང་
འཁྲིག་པ་དང་ལྡན་པ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་གིས་དེ་ཟ་བར་བྱེད་ཅིང་གནོད་པར་བྱེད་པ་ན། དབང་པོ་རྒོད་པ་དང། དབང་པོ་འདོམ་བུ་ལྟར་མཐོ་བ་དང། ཡིད་གཡེང་བ་དང། ཡིད་འཕྱར་བ་དང། ཡིད་མི་གནས་པ་དང་
ཡིད་ཉེ་བར་མ་ཞི་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་དེའི་དོན་དུ་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་པ་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ། སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཉེས་དམིགས་སུ་ལྟ་བ། ངེས་པར་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་
ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཀྱང། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། སྒེག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་

[034A]༄༅། །འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་ལ། དེ་དག་ཉིད་ལྟར་བདག་ཅག་དེང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཟས་སྣུམ་པ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་སྐྱེད་པ། འཕེལ་བར་བྱེད་པ། བསོད་པ། ཁ་དོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། དྲི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། རོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མང་པོ་དག་
གཡོས་དྲོད་ཀྱིས་ཅི་ནུས་སུ་ཟོས་ཏེ། ཚིམ་པར་བྱས་ན་སང་ནམ་ལངས་པར་གྱུར་པ་ན་མཐུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞིང་འདི་ལྟ་སྟེ། གཞུ་དགང་བའམ། ལུས་མཉེ་བའམ། རྡོ་གདེག་པའམ། དྲིལ་བའམ། ས་བརྐོ་བའམ། སྟོབས་བརྒལ་བའམ། རྐང་འཁྱོག་བྱ་བའམ། རྒྱུག་པའམ། རྒྱལ་
བའམ༑ མཆོང་བའམ། འཁར་ལོ་འཕང་བའི་བརྩལ་བ་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར་ཏེ། བརྩལ་བ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐུ་དང་ལྡན་པ་དང། ལུས་ཤིན་ཏུ་བཅགས་པ་དང། ཡུན་རིང་དུ་ནད་རྣམས་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང། བདག་ཅག་གི་ལང་ཚོ་ཡུན་རིང་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་
དང༑ མི་སྡུག་པར་བྱེད་པའི་རྒ་བས་ལུས་མྱུར་དུ་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པར་འགྱུར་བ་དང། ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་དུ་འཚོ་བར་འགྱུར་བ་དང། མང་དུ་ཟོས་ན་ཡང་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང། ཟོས་སོ་ཅོག་ཀྱང་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་འཇུ་བར་འགྱུར་བ་དང། སྐྱོན་རྣམས་ཀྱང་
སེལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེའི་དོན་དུ་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི། ནད་མེད་པས་རྒྱགས་པ་དང། ལང་ཚོས་རྒྱགས་པ་དང། གསོན་པས་རྒྱགས་པའི་དོན་དུ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་ཅག་གིས་བརྩལ་བར་བྱས་ཟིན་པས། ཁྲུས་ཀྱི་ཆོ་ག་དག་
བྱས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆུ་གཙང་མས་ལག་པ་དག་བཀྲུ་བར་བྱ་ཞིང། ལུས་དག་བཀྲུས་ནས་སྐྲ་དག་ཀྱང་བཅོས་པར་བྱ། བྱུག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ལུས་དག་བྱུགས་ལ། གོས་སྣ་ཚོགས་དང། མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ་སྣ་ཚོགས་དང། རྒྱན་སྣ་ཚོགས་དག་གིས་ལུས་བརྒྱན་པར་
བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ལ་ཁྲུས་དང། བཅོས་པ་དང། བྱུགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་དག་གི་སྒེག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྒེག་པར་གྱུར་པ་དག་གོས་དང། མེ་ཏོག་ཕྲེང་དང། རྒྱན་དག་ཐོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྒེག་པའི་དོན་དང་བརྒྱན་པའི་དོན་

[034B] དེ་དག་དེ་ལྟར་རྒྱགས་པས་རྒྱགས་ཤིང་སྒེག་པར་གྱུར་ལ། ལུས་ངག་བརྒྱན་ནས་དྲོ་བའི་དུས་སམ། དགོངས་ཀྱི་དུས་སུ་ཟས་ཀྱི་དུས་ལ་བབ་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། སྐོམ་པ་དང། བཀྲེས་པར་གྱུར་ནས། ཤིན་ཏུ་རངས་པ་དང། ཤིན་ཏུ་འདུན་པ་དང་
ཤིན་ཏུ་དགའ་བས་ཉེས་དམིགས་སུ་མི་ལྟ་ཞིང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་བཞིན་དུ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དང་ཡང་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དོན་དང། རྒྱགས་པའི་དོན་དང། སྒེག་པའི་དོན། བརྒྱན་པའི་དོན་དུ་ཟས་ཅི་འབྱོར་བ་དག་ཟ་བར་བྱེད་དོ། །འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཐོས་
པ་དང་ལྡན་པ། སོ་སོར་རྟོགས་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ། ཉེས་དམིགས་སུ་ལྟ་བ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ནི། ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཀྱང། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་གྱི། ཟས་འདི་ནི་བདག་གིས་
བསྟེན་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བསྟེན་པ་ཁོ་ནས་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །འདི་ལྟར་ལུས་འདི་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟོས་ན་འཚོ་བར་འགྱུར་གྱི། མ་ཟོས་ན་མ་ཡིན་ལ། འཚོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ལུས་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདག་གིས་ཟས་འདི་
ཟོས་ན་འཚོ་བར་འགྱུར་ཞིང་འཆི་བར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ལུས་འདི་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་འཚོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འཚོ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དཀའ་བས་འཚོ་བ་ཡང་ཡོད། དཀའ་
བ་མ་ཡིན་པས་འཚོ་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་དཀའ་བས་འཚོ་བ་གང་ཞེ་ན། ཟས་ཅི་ལྟ་བུ་ཟོས་ན་བཀྲེས་པའམ། ཉམ་ཆུང་བའམ། གནོད་པར་འགྱུར་བའམ། སྡུག་བསྔལ་བའམ། ནད་ཚབས་ཆེ་བར་འགྱུར་བའམ། ཆོས་མ་ཡིན་པས་བསོད་སྙོམས་ཡོངས་སུ་སློང་ཞིང་
ཆོས་ཀྱིས་མ་ཡིན་པའམ། ཆགས་པའམ། ཞེན་པའམ། ཆུམས་པ་དང། མདུད་པ་པོར་བ་དང། བརྒྱལ་བ་དང། ལྷག་པར་ཆགས་པ་དང། ལྷག་པར་ཆགས་པར་གྱུར་པས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའམ། དེའི་ལུས་ལྕི་ཞིང་ལས་སུ་མི་རུང་བའམ། སྤོང་

[035A]༄༅། །མི་བཟོད་པར་འགྱུར་ཞིང་དེས་དེའི་སེམས་བུལ་བར་མཉམ་པར་འཇོག་པའམ། ཚེགས་ཆེན་པས་དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའམ། རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་དཀའ་བས་འཚོ་བ་ཞེས་
བྱའོ༑ ༑དཀའ་བ་མ་ཡིན་པས་འཚོ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཟས་ཅི་ལྟ་བུ་ཟོས་ན་བཀྲེས་པའམ། ཉམ་ཆུང་བར་མི་འགྱུར་བའམ། གནོད་པའམ། སྡུག་བསྔལ་བའམ། ནད་ཚབས་ཆེ་བར་མི་འགྱུར་བ་དང། ཆོས་ཀྱིས་བསོད་སྙོམས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ཞིང། ཆོས་མ་ཡིན་
བསམ་ཡིན་པའམ། ཆགས་པ་མེད་པ་དང། ཞེན་པ་མེད་པ་དང། ཆུམས་པ་མེད་པ་དང། མདུད་པ་པོར་བ་མེད་པ་དང། བརྒྱལ་བ་མེད་པ་དང། ལྷག་པར་ཆགས་པ་མེད་པ་དང། ལྷག་པར་ཆགས་པར་གྱུར་པ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའམ། དེའི་ལུས་
མི་ལྕི་ཞིང་ལས་སུ་རུང་བའམ། སྤོང་བཟོད་པར་འགྱུར་ཞིང། དེས་དེའི་སེམས་མྱུར་དུ་མཉམ་པར་འཇོག་པའམ། ཚེགས་ཆུང་དུས་དབུགས་རྔུབ་པའམ། དབུགས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའམ། རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ནི་དཀའ་
བ་མ་ཡིན་པས་འཚོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དཀའ་བས་འཚོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་ལུས་ཀྱི་སྲོག་གནས་པར་བྱེད་ལ། དེ་ཡང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དཀའ་བ་མ་ཡིན་པས་འཚོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི། ལུས་ཀྱི་སྲོག་ཀྱང་གནས་པར་
བྱེད་ལ། དེ་ཡང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱིས་འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་སྤོང་ཞིང། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་
པ་མེད་པའི་འཚོ་བ་ལེན་ཅིང་སོ་སོར་སྟེན་པར་བྱེད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་འཚོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་འཚོ་བར་སྔར་སྨོས་པ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། བཀྲེས་པ་བསལ་བར་བྱ་བ་དང། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་

[035B] ཚོར་བ་རྙིང་རྣམས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང། གསར་རྣམས་མི་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང། བདག་འཚོ་ཞིང་སྟོབས་དང། བདེ་བ་དང། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང། བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ་
དེ་ལྟར་སོ་སོར་སྟེན་པར་བྱེད་པ་ན། འཚོ་བ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བཀྲེས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་ཟས་ཀྱི་དུས་ལ་བབ་ཅིང་བཀྲེས་པར་གྱུར་པའི་ཚེ། བཀྲེས་པའི་ཀུན་ནས་
དཀྲིས་པ་བྲུ་བ་ཚ་ཞིང། ཉམ་ཆུང་བ་དེ་ཉིད་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཟ་བར་བྱེད་པ་དང། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཟོས་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱེ་མ་རེད་ཀྱི་དུས་སམ། ནམ་སྲོས་པར་གྱུར་པའམ། སང་གི་ཟས་ཀྱི་དུས་ལ་མ་བབ་པའི་བར་དུ། དུས་མ་ཡིན་པར་བཀྲེས་ཤིང་ཉམ་ཆུང་བས་དེ་ལ་གནོད་པར་མི་འགྱུར་
བའི་ཚོད་ཙམ་དུ་ཟ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བཀྲེས་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཟས་དེ་ལྟ་བུ་ཟ་ཞིང་ཚོད་རན་པར་ཟ་བ་སྟེ། དེས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་བརྩོན་པ་སྟེ། ཟོས་མ་
ཐག་པ་དེ་ཁོ་ནའི་ཚེའམ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཉིན་མོ་ལུས་མི་ལྕི་ཞིང། ལས་སུ་རུང་བ་དང་སྤོང་བཟོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་དེའི་སེམས་མྱུར་དུ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་དང། ཚེགས་ཆུང་དུས་དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་དབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང། གཉིད་དང་རྨུགས་པས་སེམས་
ཀུན་ནས་དཀྲིས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང། དེས་ན་དེ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་སྐལ་བ་ཡོད་ཅིང་མཐུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཟས་ཟ་
པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཚོར་བ་རྙིང་རྣམས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དེས་འདས་པའི་དུས་སུ་ཟས་ཀྱི་ཚོད་མ་རན་པའམ། མི་འཕྲོད་པའམ། མ་ཞུ་བར་ཟོས་པས། དེས་དེའི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་ནད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འདི་ལྟ་སྟེ་

[036A]༄༅། །གཡའ་བ་དང། མཛེ་དང། ཕོལ་མིག་དང། ཤ་བཀྲ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་སྔར་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་དག་དང། ནད་དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པ། རྩུབ་པ། ཚ་བ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དག་བྱུང་བར་གྱུར་ན། དེས་ནད་
དེ་དག་ཞི་བར་བྱ་བ་དང། དེ་དག་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དག་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྨན་པས་བསྟན་པའི་སྨན་ཕན་པ་མཐུན་པ་འཕྲོད་པ་དང། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྣ་ཚོགས་དག་ལ་སོ་སོར་བསྟེན་ཅིང། ཟས་འཕྲོད་པ་དག་ཀྱང་ཟ་བར་བྱེད་དོ། །དེས་ན་དེའི་ནད་དང་
དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་སྐྱེས་པ་དེ་དག་སྤང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཚོར་བ་རྙིང་རྣམས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཚོར་བ་གསར་རྣམས་མི་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ན་བདེ་ཞིང་ནད་མེད་ལ་སྟོབས་
དང་ལྡན་པའི་ཚེ། ཟས་ཀྱི་ཚོད་མ་རིག་པ་དང། མི་འཕྲོད་པ་དང། མ་ཞུ་བར་མི་ཟབས་དེས་དེ་ལ་མ་འོངས་པའི་དུས་སང་ངམ། གནངས་དག་ཏུ་དེའི་ལུས་ལ་གསུད་པའམ། ལུས་ཀྱི་ནང་གང་ཡང་རུང་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། གཡའ་བ་དང། ཕོལ་མིག་དང། མཛེ་དང། ཤ་
བཀྲ་ལ་སོགས་ཏེ། རྒྱས་པར་སྔར་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་དག་དང། ནད་དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་སྔ་མ་ལྟ་བུ་དག་ལུས་ལ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཚོར་བ་གསར་རྣམས་མི་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཟས་ཟབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་བདག་འཚོ་ཞིང། སྟོབས་དང། བདེ་བ་
དང༑ གཞན་ཁ་ན་མ་ཐོབ་མེད་པ་དང། བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་ཟོས་ན་འཚོ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་འཚོ་བ་ཡིན་ནོ། །བཀྲེས་པ་དང་ཉམ་ཆུང་བ་སེལ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་སྟོབས་ཡིན་ནོ། །ཚོར་བ་
རྙིང་རྣམས་སྤོང་བ་དང། གསར་རྣམས་མི་སྐྱེ་བར་ཕྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་བདེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱིས་བསོད་སྙོམས་ཡོངས་སུ་བླངས་ནས། རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང། ཞེན་པ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་

[036B] །ཟོས་ནས་རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ལུས་ལྕེ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང། ལས་སུ་རུང་བ་དང། སྦོང་བཟོད་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སོ་སོར་བརྟགས་ཤིང་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་མ་
ཡིན༑ རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། སྒེག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་རེ་ཞིག་ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྒྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་མདོར་བ་སྡུ་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་ལ་
ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང། ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་དོན་མདོར་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་ལ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཁམ་གྱི་ཟས་ལྡེ་གུ་དང། སྣུམ་ཁུར་དང། འབྲས་ཆན་དང། ཟན་དྲོན་དག་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་སྔར་བསྟན་
པ་དག་ལའོ། །ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སོ་སོར་བརྟགས་ཤིང་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། །རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། སྒེག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། །བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་སྔར་བསྟན་པ་ལྟར་རོ་
དོན་མདོར་བསྡུ་བ་གཞན་ཡང་གཉེན་པོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དང། འདོད་པའི་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་མཐའ་རྣམ་པར་སྦང་པ་དང། བདག་ཉིད་དུབ་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང། ཚངས་པར་སྤྱད་པ་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཇི་
ལྟར་ན་གཉེན་པོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སོ་སོར་བརྟགས་ཤིང་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་ལ་ཞེས་གང་གསུངས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་འདོད་པའི་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་མཐའ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། སྒེག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་
བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཞེས་གང་གསུངས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་བདག་ཉིད་ངལ་བའི་མཐའ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བཀྲེས་པས་བསལ་བར་བྱ་བ་དང། ཚོར་བ་རྙིང་རྣམས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང། ཚོར་བ་གསར་རྣམས་མི་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང། བདག་འཚོ་ཞིང་སྟོབས་དང་

[037A]༄༅། །བདེ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆངས་པར་སྤྱད་པ་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང། བདག་ཁ་ན་མ་ཐོབ་མེད་པ་དང། བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པར་ཡང་
འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་གསུངས་པའོ། །དོན་མདོར་བསྡུ་བ་གཞན་ཡང། འདི་ནི་གཉིས་ཏེ་ཟས་མེད་པ་དང། ཟས་ཡོད་པའོ། །དེ་ལ་ཟས་མེད་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཆུང་ཟད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་པ་དང། ཡོངས་སུ་ལོངས་མ་སྤྱད་ན་འཆི་བར་འགྱུར་
པའོ༑ ༑དེ་ལ་ཟས་ཡོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཟས་རན་པ་དང། ཟས་རན་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ཟས་རན་པ་ནི་ཧ་ཅང་ཉུང་བ་མ་ཡིན་པ་དང། ཧ་ཅང་མང་བ་མ་ཡིན་པ་དང། ཡོངས་སུ་མ་ཞུ་བ་མ་ཡིན་པ་དང། མི་འཕྲོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་
གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ཟས་རན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཧ་ཅང་ཉུང་བ་དང། ཧ་ཅང་མང་པ་དང། ཡོངས་སུ་མ་ཞུ་བ་དང། མི་འཕྲོད་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ལ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ཟས་ཧ་ཅང་ཉུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཟས་རན་པས་ནི། བཀྲེས་པ་དང་
ཉམ་ཆུང་བ་མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེད་ཅིང། སྐྱེས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ཟས་ཧ་ཅང་མང་པ་མ་ཡིན་པའི་ཟས་རན་པས་ནི་རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ། ལུས་ལྕི་བ་དང་ལས་སུ་མི་རུང་བ་དང། སྤོང་མི་བཟོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཟས་ཡོངས་སུ་ཞུ་བ་དང། ཟས་འཕྲོད་པའི་ཟས་
རན་པས་ནི། ཚོར་བ་རྙིང་རྣམས་སྤོང་བ་དང། གསར་རྣམས་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་འཚོ་ཞིང་སྟོབས་དང་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཟས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཟས་རན་བས་ནི། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཉིད་དང། བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །
དེ་ལ་ཟས་ཧ་ཅང་ཉུང་བའི་ཟས་རན་པ་མ་ཡིན་པ་དེས་ནི། འཚོ་བར་བྱེད་ཅིང་བཀྲེས་པ་དང། ཉམ་ཆུང་བ་དང་ལྡན་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཟས་ཧ་ཅང་མང་པའི་ཟས་རན་པ་མ་ཡིན་པ་དེས་ནི། དེའི་ལུས་ཁུར་ཐོགས་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཞིང། ཟས་དུས་སུ་ཡོངས་སུ་འཇུ་པར་ཡང་

[037B] །དེ་ལ་ཟས་ཡོངས་སུ་མ་ཞུ་བའི་ཟས་རན་པ་མ་ཡིན་པས་ནི་དེའི་ལུས་གསུད་པར་འགྱུར་ཞིང། ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་ན་དགང་ཡང་རུང་བདག་འབྱུང་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཟས་ཡོངས་སུ་མ་ཞུ་བའི་ཟས་རན་པ་མ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། ཟས་མི་འཕྲོད་པའི་ཟས་རན་
པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་ན་ཟས་ནི་འཕྲོད་པའི་ཟས་རན་པ་མ་ཡིན་པས་ནི། ཉེས་པ་རྣམས་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དང། ནང་དྲག་པོས་འདེབས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཟས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱིས་ཟས་རན་པ་མ་ཡིན་པས་ནི་རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་
ཆོས་མ་ཡིན་པས་བསོད་སྙོམས་བླངས་ནས། ཆགས་པ་དང་ཞེན་པ་དང། འཆུམས་པ་དང་མདུད་པ་པོར་བས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཟས་རན་པར་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཅིང། ཟས་རན་པ་མ་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་པས་ན། །དེའི་
ཕྱིར་ཟས་ལ་རན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་སོ་སོར་བརྟགས་ཤིང་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་ལ། རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། །རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། སྒེག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དེ་དག་
གིས་ནི། ཟས་ལ་རན་པར་བྱེད་པ་དེ་བསྟན་ཅིང། གསལ་བར་བྱས། རྣམ་པར་ཕྱེ། རབ་ཏུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་ཤིང་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། སྒེག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་མ་
ཡིན་གྱི། འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་འདི་གནས་པར་བྱ་བ་དང། འཚོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་དེས་ནི། རེ་ཞིག་ཟས་མེད་པ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །བཀྲེས་པ་བསྩལ་བར་བྱ་བ་དང། ཚངས་པར་སྤྱད་པ་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་
པར་ཡང་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྒྱས་པར་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི། ཟས་རན་པ་མ་ཡིན་པ་སྤོང་བར་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་ན་ཟས་རན་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བཀྲེས་པ་བསྩལ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི། རེ་ཞིག་

[038A]༄༅། །ཟས་ཧ་ཅང་ཆུང་བའི་ཟས་རན་པ་མ་ཡིན་པ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །ཚངས་པར་སྤྱད་པ་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི། ཟས་ཧ་ཅང་མང་བའི་ཟས་རན་པ་མ་ཡིན་པ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །ཚོར་བ་རྙིང་རྣམས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང། གསར་རྣམས་
མི་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི། ཟས་ཡོངས་སུ་མ་ཞུ་བ་དང། མི་འཕྲོད་པའི་ཟས་རན་པ་མ་ཡིན་པ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །བདག་འཚོ་ཞིང་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི། ཟས་ཧ་ཅང་ཉུང་བ་མ་ཡིན་པ་དང། ཟས་ཧ་ཅང་མང་བ་མ་
ཡིན་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །བདག་བདེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི། ཟས་ཡོངས་སུ་ཞུ་བ་ཉིད་དང། ཟས་འཕྲོད་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །བདག་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང། བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གང་གསུངས་
པ་དེས་ནི། ཟས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་སྟོན་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་ཆོས་མ་ཡིན་པས་བསོད་སྙོམས་ཡོངས་སུ་བླངས་ཏེ། རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཆགས་པ་དང། ཞེན་པས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པས་ནི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་དང་
ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་དང། རྣལ་འབྱོར་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། ལུང་ནོད་པ་དང། ཁ་ཏོན་དང། དོན་སེམས་པའི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་བརྩོན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་
རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་ཉིད་ཟག་པར་འགྱུར་ཞིང། དེ་དག་དེ་ལ་གཞོལ་བ་དང། དེ་ལ་བབ་པ་དང། དེ་ལ་འབབ་པ་དེའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དེ། དེས་ན་དེས་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་
ཏེ༑ ཟས་ཧ་ཅང་མང་བ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། དེས་རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེའི་ལུས་ལྕི་བ་དང། ལས་སུ་མི་རུང་བ་དང། སྤོང་མི་བཟོད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། ཟས་ལ་རོ་མྱོང་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེས་དེ་རྣམས་པར་རྟོག་པས་ཀུན་ནས་དཀྲུགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་

[038B] །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ཚིག་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་ཟས་ལ་རན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱས་པ་དང་མདོར་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ནམ་གྱི་ཆ་སྟོང་དང། ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་
སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་ནི་གང། ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ནི་གང། མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བ་ནི་གང། མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་ཉིད་ནི་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་ནམ་གྱི་ཆ་སྟོང་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཕྱེ་མ་རེད་ཉིད་མ་ནུབ་པའི་དུས་ནས་བཟུང་སྟེ། ནམ་གྱི་སྲོད་
ཀྱི་ཆ་མེ་ལ་ཚེ་ཐུན་གཅིག་ལྷག་ཙམ་གྱི་བར་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ནམ་གྱི་ཐོ་རངས་ཀྱི་ཆ་ལ་མེལ་ཚེ་ཐུན་གཅིག་ལྷག་ཙམ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཉིན་མོ་འཆགས་པ་དང། འདུག་པ་དག་གིས་སྒྲིབ་པར་
འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅིང། མཚན་མོའི་ཐུན་དང་པོ་ལ་ཡང་འཆག་པ་དང། འདུག་པ་དག་གིས་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་ལ། ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་གཙུག་ལག་ཁང་ནས་ཕྱིར་
ཕྱུང་སྟེ། གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཕྱི་རོལ་དུ་རྐང་པ་བཀྲུས་ནས། གཙུག་ལག་ཁང་གི་ནང་དུ་ཞུགས་ཏེ། གློ་གཡས་པ་ཕབ་ནས། རྐང་པ་རྐང་པའི་སྟེང་དུ་བཞག་སྟེ། སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་དང། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་བ་ཁོ་ནའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་བཞིན་དུ་ཉལ་
པར་བྱེད་པ་དང། དེ་མཚན་མོའི་ཐུན་ཐམ་ལ་ཡང་མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་སད་པར་བྱས་ནས་འཆག་པ་དང་འདུག་པ་དག་གིས་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་པའི་ཆོས་རྣམས་ལས་སེམས་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གང་གསུངས་པའོ། །དེ་ལ་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་ཉིད་
ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བ་ཐོས་ནས། དེ་ལ་སློབ་བར་འདོད་ཅིང། དེ་དེ་ལྟར་གྱུར་ནས། མ་ཉལ་བ་དེ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བའི་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་

[039A]༄༅། །ཞེས་དེའི་རྗེས་སུ་འདུན་པ་དང། བརྩོན་པ་དང། འབད་པ་དང། རྩོལ་བ་དང། སྒྲིམ་པ་དང། མཐུ་སྐྱེད་པ་དང། རྩོམ་པ་དང། དགའ་བ་དང། སྤྲོ་བ་དང། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ཅིང། རྒྱུན་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་
པའོ༑ ༑དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ཉིན་མོ་འཆག་པ་དང། འདུག་པ་དག་གིས་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་སེམས་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཉིན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉི་མ་འཆར་ཀའི་དུས་ནས་བཟུང་སྟེ། ཉི་མ་ནུབ་ཀའི་བར་གྱི་དུས་གང་ཡིན་པའོ། །འཆག་
བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆགས་དཀྱུས་རིང་ཞིང། ཞེང་ཧ་ཅང་མི་ཆེ་བར་བྱས་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་དང། ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་གང་ཡིན་པའོ། །འདུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་འདི་ནལ་ལ་ཁྲིའམ་ཁྲིའུ། རྩབ་བཏིང་བའི་སྟེང་དུ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ་
ལུས་དྲང་པོར་བསྲངས་ནས། དྲན་པ་ཕྱོགས་པར་གཞག་སྟེ། འདུག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །སྒྲིབས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་དག་གོ། །སྒྲིབ་པར་འགྱུར་པའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྒྲིབ་པ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། སྒྲིབ་པ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ།།
དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང། གནོད་སེམས་དང། རྨུགས་པ་དང་གཉིད་དང། འགྱོད་པ་དང། རྒོད་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་དང། སྡུག་པ་ཉིད་དང། ཁོང་ཁྲོ་བའི་རྒྱུ་དང། མུན་པ་དང། ཉེ་དུ་དང། ལྗོངས་དང། མི་འཆི་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་
སྔོན་བགད་པ་དང། རྩེས་པ་དང། དགའ་བ་དང། དགའ་མགུར་སྤྱད་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། དུས་གསུམ་དང། དུས་གསུམ་དུ་གཏོགས་པའི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་འཆགས་པས་དེ་དག་ལ་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་
བར་བྱེད་ཅིང། ཇི་སྙེད་ཅིག་ལས་ཡོངས་སུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྨུགས་པ་དང། གཉིད་དང། རྨུགས་པ་དང་གཉིད་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་ཡོངས་སུ་སྤྱོང་པར་བྱེད་དོ། །དེས་སྣང་བའི་མཚན་མ་ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་བཟུང་ཞིང། ལེགས་པར་

[039B] ལེགས་པར་བསྟེན། ལེགས་པར་སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ། དེ་སྣང་བ་དང་ལྡན་པ་དང། དེ་འོད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་གཡོགས་པའམ། བླ་གབ་མེད་པའི་འཆགས་ན་འཆགས་པའི་ཚེ་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པའམ། ཆོས་སམ། དགེ་
འདུན་ནམ། ཚུལ་ཁྲིམས་སམ། གཏོང་བའམ། ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་གྱུར་ནས། དང་བར་གྱུར་པའི་དམིགས་པ་གང་ཡང་རུང་བས་སེམས་ཡང་དག་པར་སྟོན། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་ཡང་དག་པར་གཟེངས་པ་སྟོད། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པའམ་
ངེས་གཉིད་དང་རྨུགས་པར་འགྱུར་བའི་ཉེས་དམིགས་སྟོན་པའི་ཆོས་འདི་ལྟ་སྟེ། མདོའི་སྡེ་དང། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་བའི་སྡེ་དང། ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེ་དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྡེ་དང། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང། གླེང་གཞིའི་སྡེ་དང། རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་
སྡེ་དང༑ དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ་དང། སྐྱེས་པའི་རབས་ཀྱི་སྡེ་དང། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་དང། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་དང། གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེ་གང་དག་ཐོས་ཤིང་བཟུང་ལ་བསྟན་པར་བྱས་པ་ལ་དེ་དག་ལས་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་རྨུགས་པ་དང། གཉིད་རྣམ་
པར་སྨད་ཅིང། རྣམ་པར་སྐྱོན་དུ་བགྲང་བ་དང། རྨུགས་པ་དང་གཉིད་སྤོང་བ་བསྟོད་ཅིང་བསྔགས་པ་དེ་དག་རྒྱ་ཆེར་དབྱངས་ཀྱིས་ཁ་ཏོན་བྱེད་པའམ། གཞན་དག་ལ་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏམ། དོན་སེམས་ཤིང་འཇལ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པའམ། ཕྱོགས་སུ་རྣམ་པར་
ལྟ་བའམ། ཟླ་བ་དང། རྒྱུ་སྐར་དང། གཟའ་དང། སྐར་མ་དག་ལ་ལྟ་བ་གཏོད་པར་བྱེད་པའམ། ཆུས་གདོང་འཁྲུ་བར་བྱེད་ན། དེས་དེའི་རྨུགས་པ་དང། གཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་མི་སྐྱེད་ལ། སྐྱེས་པ་ནི་སངས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་
དེས་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དེ་ལས་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྡུག་པས་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གང་དག་ལ་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་ཅིང། ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་བཞི་པོ་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་

[040A]༄༅། །གནོད་སེམས་དང། རྒོད་པ་དང། འགྱོད་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་དག་དང་དེ་དག་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །འདོད་པ་ལ་འདུན་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་བ་སྐྱེས་པ་གསལ་བར་བྱ་བ་དང། མ་སྐྱེས་པ་ཐག་རིང་དུ་བྱས་
པའི་ཕྱིར་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ། ལུས་དྲང་པོར་བསྲངས་ནས་དྲན་པ་ཕྱོགས་པར་བ་ཞག་སྟེ། འདུག་ནས་རྣམ་པར་བསྔོས་པའམ། རྣམ་པར་རྣགས་པའམ། རྣམ་པར་འབུས་གཞིགས་པའམ། རྣམ་པར་བམ་པའམ། རྣམ་པར་ཟོས་པའམ། རྣམ་པར་དམར་པའམ་
རྣམ་པར་འཐོར་བའམ། རུས་གོད་དམ། ཀེང་རུས་སམ། རུས་པའི་ཀེང་རུས་སམ། ཏིང་དེ་འཛིན་བཟང་པོའི་མཚན་མ་གང་ཡང་རུང་བ་དག་ཡིད་ལ་བྱེད་པའམ། དེས་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་སྤང་བའམ། འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདི་ལྟ་སྟེ་
མདོའི་སྡེ་དང། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་དང། ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེ་དང། རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཆོས་གང་དག་ཐོས་ཤིང་བཟུང་ལ་བསྟན་པར་བྱས་པའམ། །ཁ་ཏོན་བྱ་བའམ། ཡིད་ཀྱིས་བརྟགས་པ་དང། མཐོང་བས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ལས་
རྣམ་གྲངས་དུ་མར་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང། འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང། འདོད་པ་ལ་ཞེན་པ་དང། འདོད་པ་ལ་འཆུམས་པ་དང། འདོད་པ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ལ་རྣམ་པར་སྨད་པ་དང། རྣམ་པར་མི་སྙན་པར་བརྗོད་པ་དང། རྣམ་པར་སྐྱོན་དུ་བགྲང་བ་དང། འདོད་པ་
ལ་འདོད་ཆགས་དང། འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་སྤོང་བ་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་བསྟོད་པ་དང། བསྔགས་པ་དང་རབ་ཏུ་བསྔགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་དེ་ལྟར་འདུ་གནས་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་འདོད་པ་ལ་འདུན་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེད་ཅིང། འདོད་པ་
ལ་འདུན་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་སྐྱེས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་གནོད་སེམས་ལ་ཁྱད་པར་འདི་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་འདུག་ནས་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཁོ་ན་མེད་ལ། འགྲན་ཟླ་མེད་པ། གནོད་པ་མེད་པ། ཡངས་པ། རྒྱ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ། མི་གཉིས་པ། ཚད་

[040B] ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པས་ཕྱོགས་སུ་མོས་ཏེ། ཁྱབ་པར་བྱས་ནས་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་གསུམ་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་བཞི་པ་དང། བླ་དང། འོག་དང། ཐད་ཀར་མཐའ་ཡས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་
ཁྱབ་པར་བྱས་ནས་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་རྒོད་པ་དང་འགྱོད་པ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་འདི་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་འདུག་ནས་སེམས་ནང་ཁོ་ནར་ཡང་དག་པར་འཇོག་པར་བྱེད་ཅིང། སྒྲུབ་པར་བྱེད་ལ་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་བྱེད་ཅིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་
ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་ལ་ནི་ཁྱབ་པར་འདི་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་འདུག་ནས་ཅི་བདག་འདས་པའི་དུས་སུ་བྱུང་བར་གྱུར་ཏམ། འོན་ཏེ་བདག་འདས་པའི་དུས་སུ་མ་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན། །བདག་འདས་པའི་དུས་སུ་ཅི་འདྲ་བར་འགྱུར། ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་
པ་ཞིག་ཡིན། བདག་མ་འོངས་པའི་དུས་ན། ཅི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར། མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར། ཅི་ཞིག་ཡོད། ཅིར་འགྱུར། སེམས་ཅན་འདི་ག་ལས་འོངས། འདི་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་ནི་གང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞེས། འདས་པའི་དུས་ལ་ཚུལ་བཞིན་ནམ་
ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང། མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ལ་ཡང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དེ། དེ་དེ་ལྟར་འདས་པའི་དུས་དང། མ་འོངས་པའི་དུས་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྤངས་ཤིང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། །
དེས་ཆོས་ཙམ་དང། དངོས་པོ་ཙམ་དང། རྒྱུ་ཙམ་དང། འབྲས་བུ་ཙམ་དང། ཡོད་པའང་ཡོད་པར། མེད་པ་ཡང་མེད་པར་མཐོང་ཞིང། དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ཡང་སྒྲོ་འདོགས་པར་མི་བྱེད་ལ། དངོས་པོ་ཡོད་པ་ལ་ཡང་སྐུར་པ་འདེབས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་
འཇིགས་པར་མི་བྱེད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། སྟོང་པ་དང། བདག་མེད་པའི་ཆོས་ཡང་དག་བདག་ཀྱང་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། སྟོང་པ་དང། བདག་མེད་པ་ཡང་དག་པའི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་དེ་ལྟར་ཚུལ་

[041A]༄༅། །བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན། སངས་རྒྱས་ལ་ཡང་ནེ་མ་ནུར་མེད་ཅིང་ཐེ་ཚོམ་མེད་ལ། ཆོས་དང། དགེ་འདུན་དང། སྡུག་བསྔལ་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་དང། རྒྱུ་དང། རྒྱུས་བསྐྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་ནེ་མ་ནུར་
མེད་ཅིང། ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་གནོད་སེམས་ལ་ཡང་དེས་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང། ཁོང་ཁྲོ་བའི་རྒྱུ་ལས་བརྩམས་ཏེ། དེ་དག་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཆོས་གང་དག་ཐོས་ཤིང་བཟུང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རྒོད་
པ་དང། འགྱོད་པ་ལ་ཡང་དེས་རྒོད་པ་དང། འགྱོད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། དེ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་གང་དག་ཐོས་ཤིང་བཟུང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཐེ་ཚོམ་ལ་ཡང་དེས་ཐེ་ཚོམ་ལས་བརྩམས་ཏེ། དེ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་གང་དག་ཐོས་ཤིང་
བཟུང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ངེས་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང། གནོད་སེམས་དང། རྨུགས་པ་དང། གཉིད་དང། རྒོད་པ་དང། འགྱོད་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་དང། དེ་དག་འདྲེན་པར་
བྱེད་པའི་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས། སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་དང། འདུག་པ་དག་གིས་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས། སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབང་
དུ་བྱས་ཏེ་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་དེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་
བདག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན། སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་སྒྲིབ་པ་དེ་སྐྱེས་པ་དེས། སེམས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པ་དང། ཤེས་རབ་ཉམ་ཆུང་བར་བྱེད་པ་དང། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་

[041B] ངོ་ཚ་བར་བྱེད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་སྐྱེས་པ་དེ་དང་དུ་མི་ལེན་པར་སྤོང་བར་བྱེད། སེལ་བར་བྱེད། བྱང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་བདག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་སེམས་ཡོངས་སུ་
སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་དེའི་སྒྲིབ་པ་སྐྱེས་པའམ། སྐྱེ་བའི་དུས་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་པ་ན། འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གལ་
ཏེ་བདག་གི་སྒྲིབ་པ་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན། བདག་སྟོན་པས་སྨད་པར་འགྱུར་ཞིང་ལྷ་རྣམས་དང་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས། འཇིག་རྟེན་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སྒྲིབ་པ་མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེད་
ཅིང་སྐྱེས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་པས་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མཚན་མོའི་ཐུན་དང་པོ་ལ་ཡང་འཆགས་པ་དང། འདུག་པ་དག་གིས་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་
སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་བར་དུ་བྱེད་ཅིང། སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས། སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ནས། གནས་མལ་རིམ་གྲོ་བྱ་བ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོ་ག་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེའི་འོག་ཏུ་གཙུག་ལག་ཁང་ནས་ཕྱིར་ཕྱུང་སྟེ། གཙུག་ལག་ཁང་
གི་ཕྱི་རོལ་དུ་རྐང་པ་འཁྲུ་ཞིང། བཀྲུས་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ནང་དུ་ཞུགས་ཏེ། འདི་ལྟར་གཉིད་ཀྱིས་བརྟ་བར་བྱ་བའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་བརྟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉལ་བར་བྱེད་དོ། །ལུས་དེ་བརྟས་ན་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་རྒྱུན་ཏུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་དང། རྟག་འགྲུས་སུ་བྱས་ལ་ཤིན་ཏུ་ལས་
སུ་རུང་ཞིང། ཤིན་ཏུ་ཕན་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གློ་གཡས་པས་ཕབ་སྟེ་ཉལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། སྲོག་ཆགས་སེང་གེ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིར་ནི་ཇི་སྟར་ཆོས་མཐུན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྲོག་ཆགས་སེང་གེ་ནི་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་པའི་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་

[042A]༄༅། །རྩ་ལ་ཆེ་བ་དང། གཟེངས་མཐོ་བ་དང། བརྟན་པས་ཕ་རོལ་གནོན་པ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཤིང་གནས་པ་ཡང། རྩ་ལ་ཆེ་བ་དང། གཟེངས་མཐོ་བ་དང། བརྟན་པས་ཕ་རོལ་གནོན་པ་
ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་སེང་གེ་བཞིན་དུ་ཉལ་བ་ནི་དེའི་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་གྱི། ཡི་དགས་ཀྱི་ཉལ་སྟངས་དང། ལྷའི་ཉལ་སྟངས་དང། འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དག་གི་ཉལ་སྟངས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་གྱི། འདི་ལྟར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ལེ་ལོ་ཅན་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཞན་
པ༑ སྟོབས་དང། ཕ་རོལ་གནོན་པ་ཆུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ཏུ་ན་གློ་གཡས་པས་སེང་གེ་བཞིན་དུ་ཉལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་ལུས་དག་ལྷོད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་གཉིད་ལོག་ནས་ཡང་དྲན་པ་བརྗེད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། གཉིད་སྟུག་པོར་མི་འགྱུར་བ་
དང༑ རྨི་ལམ་ན་སྡིག་པ་རྨི་བར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་ཉལ་ན་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་གློ་གཡས་པས་ཕབ་ནས་རྐང་པ་རྐང་པའི་སྟེང་དུ་བཞག་སྟེ། ཉལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྣང་བའི་
འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཉལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེས་སྣང་བའི་མཚན་མ་ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་བཟུང་ཞིང་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་བྱས། ལེགས་པར་བསྟེན། ལེགས་པར་སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ། དེ་དེ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་བཞིན་དུ་དེ་འོད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཉལ་བར་བྱེད་ཅིང། དེས་
ན་དེ་གཉིད་ལོག་ན་ཡང་སེམས་ལ་མུན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སྣང་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཉལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་དྲན་པས་ཉལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེས་ཆོས་དགེ་བ་དོན་དང་ལྡན་པ་གང་དག་མཉན་པ་དང་བསམས་པ་དང། བསྒོམས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་
དྲན་པ་ཉལ་ཀའི་བར་དུ་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་འགྱུར་ཞིང། དེས་ན་དེ་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་ན་ཡང་ཆོས་དེ་དག་གཉིད་མ་ལོག་པ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་ལ། ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ལ་སེམས་དེ་ལན་མང་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་དྲན་པས་དགེ་བའི་སེམས་སམ་

[042B] དེ་ལྟར་ན་དྲན་པས་ཉལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་བཞིན་གྱིས་ཉལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་དྲན་པར་གྱུར་པ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་ཉལ་བ་ན། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཡང་རུང་བས་སེམས་
ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་ན། དེས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་ལེགས་པ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤིང། ད་དུང་མི་ལེན་པ་སྟོང་པར་བྱེད། རྟོག་པར་བྱེད། སེམས་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཤེས་བཞིན་དུ་ཉལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལྡང་བ་ཁོ་ནའི་
འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་བཞིན་དུ་ཉལ་བར་མི་བྱེད་ཅིང། དེ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ཟིན་པའི་སེམས་སུ་བྱས་ནས། མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཐུམས་ཕྲས་ཀྱིས་ཉལ་བར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་དགོན་པའི་རི་དགས་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་གཉིད་ཀྱིས་
ནོན་པ་ལ་སེམས་གཞོལ་བར་མི་བྱེད་ཅིང། དེ་ལ་འབབ་པར་མི་བྱེད། བབ་པར་མི་བྱེད་པ་དང། གཞན་ཡང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཨེ་མ་ཧོ་ཀྱེ་མ་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བའི་མི་ཉལ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་སྙམ་ནས་
དེས་དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་འབད་པ་ཆེན་པོ་དང། མངོན་པར་བརྩོན་པའི་སྦྱོར་བས་མཐུན་པ་སྐྱེད་དེ། གནས་པར་བྱེད་པ་དང། གཞན་ཡང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བདག་གིས་དེད་མི་ཉལ་བ་དང་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར། མཁས་ཤིང་ལེ་
ལོ་མེད་ལ། སྒྲུབ་ཕོད་པས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ། གནས་བཞིན་དུ་སང་ནམ་ལངས་པའི་ནང་པར་ཡང་སྒྲུབ་ཕོད་པས། རྒྱ་ཆེར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་གནས་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའོ། །དེ་ལ་ལྡང་བའི་འདུ་ཤེས་གཅིག་གིས་ནི་གཉིད་སྡུག་པོར་མི་བྱེད་དེ་
དེས་ནི་དེ་ལྡང་བའི་དུས་སུ་མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་ལྡང་ཞིང་དུས་ལས་མི་ཡོལ་བར་སད་པར་ནུས་སོ། །ལྡང་བའི་འདུ་ཤེས་གཉིས་པས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བའི་སེང་གེའི་ཉལ་སྟངས་ལས་ལྷག་ཆད་མེད་པར་ཉལ་བར་བྱེད་དོ། །ལྡང་བའི་འདུ་ཤེས་གསུམ་པས་ནི་འདུན་

[043A]༄༅། །པ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་བྱེད་དོ། །བརྗེད་པས་ན་ཡང་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ལྡང་བ་ཁོ་ནའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་བཞིན་དུ་ཉལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་མཚན་མོའི་ཐུན་ཐ་མ་ལ་ཡང་མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཁོ་
ནར་སད་པར་བྱས་ནས། འཆག་པ་དང། འདུག་པ་དག་གིས་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས། སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚན་མོའི་ཐུན་ཐ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནམ་གྱི་ཐོ་རངས་ཀྱི་ཆ་ལས་མེ་ལ་ཚེ་ཐུན་གཅིག་ལྷག་ཙམ་གང་ཡིན་པའོ།།
དེ་ཡང་སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་དང་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ནའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་བཞིན་དུ་མཚན་མོའི་གུང་ཚིགས་ཀྱི་ཐུན་ལ་མེལ་ཚེ་ཐུན་གཅིག་ལྷག་ཙམ་གཉིད་བསད་པར་བྱས་ནས་གང་གི་ཚེ་ལྡང་བ་དེའི་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱི་ཀུན་ནས་བཀྲིས་པ་ཆེན་པོས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་ཅིང་
དེས་ལྡང་བ་ན་བུལ་བ་ཉིད་དམ། ཞེན་པ་ཉིད་དང། ལེ་ལོ་དང་སྙོམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་ལྡང་བ་ལ་ལུས་ལས་སུ་རུང་བར་འགྱུར་རོ། །བུལ་བ་ཉིད་དང། ཞན་པ་ཉིད་དང། ལེ་ལོ་དང། སྙོམ་པ་དེ་དག་མེད་ན་བརྩལ་བ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་ལྡང་བར་འགྱུར་རོ། །
འཆག་པ་དང་འདུག་པ་དག་གིས་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་རེ་ཞིག་ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང། ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྒྱས་པ་
ཡིན་ནོ། །དོན་མདོར་བསྡུ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང། ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་གིས་ཡང་དག་པར་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཇི་སྲིད་དུ་མི་ཉལ་བ་དེ་སྲིད་དུ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་མི་སྤོང་
ཞིང༑ དགེ་བའི་ཆོས་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པ་དང། རྒྱུན་དུ་ཆུད་པ་དང། རྟག་འགྲུས་སུ་བྱེད་པ་དང། དུས་སུ་ཉལ་བར་བྱེད་ཅིང་དུས་མ་ཡིན་པར་མ་ཉལ་བ་དང། ཉལ་ན་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་གཉིད་འདའ་བར་བྱེད་ཅིང། སེམས་ཀུན་ནས་

[043B] དུས་སུ་སད་པར་འགྱུར་ཞིང། ལྡང་བའི་དུས་ལས་མི་ཡོལ་བ་སྟེ། ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང། ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་གིས་ཡང་དག་པར་བྱ་བ་ནི་བཞི་པོ་དེ་དག་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་བྱ་བ་བཞི་པོ་དེ་དག་ལས་བརྩམས་ནས། ཉན་ཐོས་རྣམས་ལས་ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང། ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ན་བསྟན་ཞེ་ན། ཉིན་མོ་འཆག་པ་དང། འདུག་པ་དག་གིས་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་
རྣམས་ལས་སེམས་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཅིང། མཚན་མོའི་ཐུན་དང་པོ་ལ་ཡང་འཆག་པ་དང་འདུག་པ་དག་གིས་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་ལ། ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི། རེ་ཞིག་འདི་ལྟ་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་མི་ཉལ་བ་དེ་སྲིད་དུ་དགེ་
བའི་ཕྱོགས་མི་སྤོང་ཞིང། དགེ་བའི་ཆོས་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་ཞིང་རྒྱུན་དུ་ཆུད་པ་པ་དང། རྟག་འགྲུས་སུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དག་པར་བྱ་བ་དང་པོ་བསྟན་ཏོ། །ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་གཙུག་ལག་ཁང་ནས་ཕྱིར་བྱུང་སྟེ། གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཕྱི་རོལ་དུ་རྐང་པ་བཀྲུས་
ནས༑ གཙུག་ལག་ཁང་གི་ནང་དུ་ཞུགས་ཏེ། གློ་གཡས་པས་ཕབ་ནས་རྐང་པ་རྐང་པའི་སྟེང་དུ་བཞག་སྟེ་ཉལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དུས་སུ་ཉལ་བར་བྱེད་ཅིང་དུས་སུ་མ་ཡིན་པར་མི་ཉལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དག་པར་བྱ་བ་གཉིས་པ་བསྟན་ཏོ། །སྣང་བའི་
འདུ་ཤེས་དང། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང། ལྡང་བ་ཁོ་ནའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་བཞིན་དུ་ཉལ་བར་བྱེད་པ་དང་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉལ་ན་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་གཉིད་འདའ་བར་བྱེད་ཅིང། སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་
མོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དག་པར་བྱ་བ་གསུམ་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་མཚན་མོའི་ཐུན་ཐ་མ་ལ་ཡང་མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་སད་པར་བྱས་ནས། འཆག་པ་དང་འདུག་པ་དག་གིས་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གང་

[044A]༄༅། །གསུངས་པ་དེས་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། དུས་སུ་སད་པར་འགྱུར་ཞིང། ལྡང་བའི་དུས་ལས་མི་ཡོལ་བ་སྟེ་ཞེས་ཡང་དག་པར་བྱ་བ་བཞི་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་དང། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང། ལྡང་བ་ཁོ་ནའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་
བཞིན་དུ་ཉལ་བར་བྱེད་པ་དང་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི། རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་གཉིད་འདའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་གྱིས་སོ། །ཡང་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་དུས་སུ་དེས་ད་པར་འགྱུར་ཞིང། ལྡང་བའི་
དུས་ལས་མི་ཡོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་དང། ལྡང་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། དེ་ལ་དྲན་པས་ནི་དགེ་བའི་དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་སྟེ་ཉལ་བར་བྱེད་ལ་ཤེས་བཞིན་གྱིས་ནི་དགེ་བའི་དམིགས་པ་དེ་ལས་ཉམས་ཤིང། སེམས་ཀུན་
ནས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་པ་ན། མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཉལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་དང། ལྡང་བ་ཁོ་ནའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་གཉིད་སྟུག་
པོར་མི་ཉལ་བ་དང། དེའི་གཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དེ་ཡུན་རིང་དུ་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་དེ་དུས་སུ་སད་པར་འགྱུར་ཞིང་ལྡང་བའི་དུས་ལས་ཡི་མི་ཡོལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང། །ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་
པའི་དོན་མདོར་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྒྱས་པར་སྔ་མ་གང་ཡིན་པ་དང། དོན་མདོར་བསྡུས་པ་འདི་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང། ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།། །།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་བམ་པོ་ལྔ་པ། ཤེས་
བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་འགྲོ་བ་དང། ལྡོག་པ་ལ་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དང། ཆུང་ཟད་བལྟས་པ་དང། རྣམ་པར་བལྟས་པ་དང། བསྐུམ་པ་དང། བརྐྱང་བ་དང། སྣམ་སྦྱར་དང། ཆོས་གོས་དང། ལྷུང་བཟེད་འཆང་བ་དང་

[044B] འཐུངས་པ་དང། འཆོས་པ་དང། མྱངས་པ་དང། སོང་བ་དང། སྡོད་པ་དང། འདུག་པ་དང། ཉལ་བ་དང། མི་ཉལ་བ་དང། སྨྲ་བ་དང། མི་སྨྲ་བ་དང། གཉིད་ཀྱིས་སྙོམ་པ་བསང་བ་ལ་ཡང་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འགྲོ་བ་ནི་གང་
ལྡོག་པ་ནི་གང། འགྲོ་བ་དང། ལྡོག་པ་ལ་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་འགྲོ་བ་ནི་འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་གྲོང་ངམ། གྲོང་གཞན་ནམ། ཁྱིམ་མམ། ཁྱིམ་གཞན་ནམ། གཙུག་ལག་ཁང་ངམ། གཙུག་ལག་ཁང་གཞན་དུ་ཕར་འགྲོ་བའོ། །དེ་ལ་ལྡོག་པ་ནི་
འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་གྲོང་ངམ། གྲོང་གཞན་ནམ། ཁྱིམ་མམ། ཁྱིམ་གཞན་ནམ། གཙུག་ལག་ཁང་ངམ། གཙུག་ལག་ཁང་གཞན་ནས་ཕྱིར་ལྡོག་པའོ། །དེ་ལ་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ནི་གང་གིས་འགྲོ་བ་ན་ཡང་འགྲོའོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང་
ལྡོག་པ་ན་ཡང་ལྡོག་གོ་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཁོ་ན་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང། འདིར་ནི་བདག་འགྲོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་འགྲོ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང། འདིར་ནི་བདག་གི་འགྲོ་བར་བྱ་བའི་དུས་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་འགྲོ་བར་བྱ་བའི་དུས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་
ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང། བདག་འགྲོ་བ་ན་འདི་དང་འདི་ལྟར་ནི་འགྲོ་བར་བྱའོ། །འདི་དང་འདི་ལྟར་ནི་འགྲོ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དེའི་ཤེས་བཞིན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཤེས་བཞིན་དེ་དང་ལྡན་པས་གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་ན་འགྲོའོ་
ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤིང། དེ་གང་དུ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་དེར་འགྲོ་བ་དང། དུས་སུ་འགྲོ་ཞིང་དུས་མ་ཡིན་པར་མི་འགྲོ་བ་དང། ཇི་ལྟར་འགྲོ་བར་བྱ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང། སྤྱོད་པ་དང། ཆོ་ག་དང། སྤྱོད་ལམ་བརྟགས་པས་དེ་ལྟ་བུས་དེ་ལྟར་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་གང་
ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་སྔར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའི་གནས་རྣམས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དང། བློ་སྔོན་དུ་མ་བཏང་བ་དང། བརྩལ་བ་སྔོན་དུ་མ་བཏང་བ་དང། འདུན་པ་སྔོན་དུ་མ་བཏང་བར་མདོར་མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་

[045A]༄༅། །དེ་ནི་ཆུང་ཟད་བལྟས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཏུ་འགྲོ་བ་དང། ལྡོག་པ་ན་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་བ་དང། བརྩལ་བ་སྔོན་དུ་བཏང་བ་དང། འདུན་པ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ། མིག་གིས་འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་དག་གམ། བློན་པོ་ཆེན་པོ་དག་གམ། གྲོང་རྡལ་གྱི་མི་དག་གམ་
ལྗོངས་ཀྱི་མི་དག་གམ། བྲམ་ཟེ་དག་གམ། ཁྱིམ་བདག་དག་གམ། ཕྱུག་པོ་དག་གམ། ཚོང་དཔོན་དག་གམ། དེད་དཔོན་དག་གམ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁང་ཁྱིམ་དག་གམ། ཡང་ཏོག་དག་གམ། གནས་ཁང་དག་གམ། ཁང་བཟངས་དག་གམ། བུ་ཤུའི་
སྟེང་དག་གམ་གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གཟུགས་དག་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་བལྟས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཅུང་ཟད་བལྟས་པའམ། རྣམ་པར་བལྟས་པ་དག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང། ཅུང་ཟད་བལྟ་བར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་
རྣམ་པར་བལྟ་བར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང། གང་གི་ཚེ་ཅུང་ཟད་བལྟ་བར་བྱ་བ་དང། གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་བལྟ་བར་བྱ་བ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང། ཇི་ལྟར་ཅུང་ཟད་བལྟ་བར་བྱ་བ་དང། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བལྟ་བར་བྱ་བ་དེ་ཡང་
ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ཤེས་བཞིན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཤེས་བཞིན་དེ་དང་ལྡན་པས། ཅུང་ཟད་ལྟ་བར་བྱེད་པ་དང། རྣམ་པར་ལྟ་བར་བྱེད་པ་ན། གལ་ཏེ་ཅུང་ཟད་ལྟ་བར་བྱེད་པ་དང། རྣམ་པར་ལྟ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤིང་
ཅུང་ཟད་བལྟ་བར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དང། རྣམ་པར་བལྟ་བར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཅུང་ཟད་ལྟ་བར་བྱེད་ཅིང། རྣམ་པར་ལྟ་བར་བྱེད་པ་དང། གང་གི་ཚེ་ཅུང་ཟད་བལྟ་བར་བྱ་བ་དང། རྣམ་པར་བལྟ་བར་བྱ་བ་དེའི་ཚེ་ཅུང་ཟད་ལྟ་བར་བྱེད་ཅིང། རྣམ་པར་ལྟ་བར་བྱེད་པ་དང། ཇི་ལྟར་
ཅུང་ཟད་བལྟ་བར་བྱ་བ་དང། རྣམ་པར་བལྟ་བར་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཅུང་ཟད་ལྟ་བར་བྱེད་ཅིང། རྣམ་པར་ལྟ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཅུང་ཟད་བལྟས་པ་དང། རྣམ་པར་བལྟས་པ་ལ་དེའི་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བསྐུམ་པ་ནི་གང། བརྐྱང་བ་ནི་གང་

[045B] བརྐྱང་བ་ལ་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ནི་གང་ཞེ་ན། དེ་དེ་ལྟར་འགྲོ་བ་སྔོན་དུ་བཏང་བ་དང། ལྡོག་པ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ། ཅུང་ཟད་བལྟ་བ་དང། རྣམ་པར་བལྟ་བའི་ཚེ། རྐང་པ་དག་སྐུམ་པར་བྱེད་པའམ། རྐྱོང་བར་བྱེད་པའམ། ལག་པ་[?]དག་སྐུམ་པར་བྱེད་པའམ་
རྐྱོང་བར་བྱེད་པའམ། ལག་པ་དག་སྐུམ་པར་བྱེད་པའམ། རྐྱོང་བར་བྱེད་པའམ། ཡན་ལག་དང་ཉིད་ལག་གང་ཡང་རུང་བ་དག་སྐུམ་པར་བྱེད་པའམ། རྐྱོང་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསྐུམ་པ་དང། བརྐྱང་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བསྐུམ་པ་དང་བརྐྱང་བ་དེ་དག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་
ནས་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤིང། བསྐུམ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དང། བརྐྱང་བར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང། ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང། གང་གི་ཚེ་བསྐུམ་པར་བྱ་བ་དང། གང་གི་ཚེ་བརྐྱང་བར་བྱ་བ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང། ཇི་ལྟར་བསྐུམ་
པར་བྱ་བ་དང། ཇི་ལྟར་བརྐྱང་བར་བྱ་བ་དེ་ཡང། ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ཤེས་བཞིན་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་བཞིན་དེ་དང་ལྡན་པས་སྐུམ་པར་བྱེད་པ་དང། རྐྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཚེ། གལ་ཏེ་སྐུམ་པར་བྱེད་དོ། །རྐྱོང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་
ཤེས་ཤིང། གང་བསྐུམ་པར་བྱ་བ་དང། བརྐྱང་བར་བྱ་བ་དེ་སྐུམ་པར་བྱེད་ཅིང་རྐྱོང་བར་བྱེད་པ་དང། གང་གི་ཚེ་བསྐུམ་པར་བྱ་བ་དང། །བརྒྱད་བར་བྱ་བ་དེའི་ཚེ། སྐུམ་པར་བྱེད་ཅིང། རྐྱོང་བར་བྱེད་པ་དང། ཇི་ལྟར་བ་སྐུམ་པར་བྱ་བ་དང།བརྒྱད་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟར་སྐུམ་པར་བྱེད་ཅིང་
རྐྱོང་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། བསྐུམ་པ་དང། བརྐྱང་བ་ལ་དེའི་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སྐུམ་སྦྱར་འཆང་བ་ནི་གང། ཆོས་གོས་འཆང་བ་ནི་གང། ལྷུང་བཟེད་འཆང་བ་ནི་གང། སྣམ་སྦྱར་དང་ཆོས་གོས་དང། ལྷུང་བཟེད་འཆང་བ་ལ་ཤེས་
བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ནི་གང་ཞེ་ན། དེའི་ཆོས་གོས་ཆེན་པོ་དུམ་བུ་བདུན་པ་དང། དུམ་བུ་དགུ་པ་ཉིས་སྦྱར་དུ་བཙེམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སྣམ་སྦྱར་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བགོ་ཞིང་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང། ལེགས་པ་ཁོ་ནར་སྦ་བ་ནི་བཅང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཆོས་གོས་བྱིན་གྱིས་

[046A]༄༅། །བརླབས་པ་འབྲིང་ངམ། ཆུང་དུའམ། གོས་ལྷག་བརྟག་པར་འོས་པའམ། བརྟགས་ཟིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་གོས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བགོ་ཞིང་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱད་པ་དང། ལེགས་པ་ཁོ་ནར་སྦ་བ་ནི་འཆང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཟས་ཀྱི་སྣོད་བྱིན་གྱིས་བརླབས་
པ་ལྕགས་ལས་བྱས་པའམ། ས་ལས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྟུང་བཟེད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང། ལེགས་པ་ཁོ་ནར་སྦ་བ་ནི་འཆང་བཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་སྣམ་སྦྱར་དང་ཆོས་གོས་དང། ལྷུང་བཟེད་འཆང་བ་དེ་དག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནས་རབ་
ཏུ་ཤེས་ཤིང། སྣམ་སྦྱར་དང། ཆོས་གོས་དང། ལྷུང་བཟེད་འཆང་བ་རུང་བ་དང། རུང་བ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང། སྣམ་སྦྱར་དང། ཆོས་གོས་དང། ལྷུང་བཟེད་འཆང་བ་གང་གི་ཚེ་བཅང་བར་བྱ་བ་དེའི་དུས་ཀྱང་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་
ཤེས་པ་དང། ཇི་ལྟར་བཅང་བར་བྱ་བ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དེའི་ཤེས་བཞིན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཤེས་བཞིན་དེ་དང་ལྡན་པས། སྣམ་སྦྱར་དང། ཆོས་གོས་དང། ལྷུང་བཟེད་འཆང་བ་ན། གལ་ཏེ་འཆང་ངོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་ཤེས་
ཤིང༑ གང་བཅང་བར་བྱ་བ་དེ་འཆང་བར་བྱེད་པ་དང། གང་གི་ཚེ་བཅང་བར་བྱ་བ་དེའི་ཚེ་འཆང་བར་བྱེད་པ་དང། ཇི་ལྟར་བཅང་བར་བྱ་བ་དེ་ལྟར་འཆང་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྣམ་སྦྱར་དང། ཆོས་གོས་དང། ལྷུང་བཟེད་འཆང་བ་ལ་དེའི་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་
ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཟོས་པ་ནི་གང། འཐུངས་པ་ནི་གང། འཆོས་པ་དང་མྱངས་པ་ནི་གང། ཟོས་པ་དང། འཐུངས་པ་དང། འཆོས་པ་དང། མྱངས་པ་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ནི་གང་ཞེ་ན། ཟས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཟོས་པ་ཞེས་
བྱའོ༑ །དེ་ཡང་དབྱེ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཆོས་པ་དང། མྱངས་པའོ། །དེ་ལ་འཆོས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྡེ་གུ་དང། སྣུམ་ཁུར་དང། འབྲས་ཆན་དང། ཟན་དྲོན་དང། གཞན་ཡང་གང་གཡོས་སུ་བྱས་ཤིང། ཟས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྱུར་པའི་བཟའ་བ་སྲོག་འཛིན་

[046B] ཟོས་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མྱངས་པ་ཡང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འོ་མ་དང། ཞོ་དང། མར་དང། ཞུན་མར་དང། འབྲུ་མར་དང། སྦྲང་རྩི་དང། བུ་རམ་གྱི་དབུ་བ་དང། ཤ་དང། ཉ་ཤ་དང། ཤ་སྐམ་དང། ལན་
ཚྭ་དང༑ ནགས་ཚལ་གྱི་ཤིང་ཏོག་དང། བཟའ་བའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མྱངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཟོས་པ་དེ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཧྭགས་ཀྱི་རོ་དང། ཤ་ཁ་རའི་རོ་དང། རྩ་བ་མོ་དང། ཞོ་ག་ཆུ་དང། ཚྭ་དང། དར་བ་དང། ཐ་ན་ཆུ་ཡང་རུང་སྟེ། བཏུང་བར་བྱ་བ་གང་
ཡིན་པ་དེ་ནི་འཐུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཟོས་པ་དང། འཐུངས་པ་དང། འཆོས་པ་དང། མྱངས་པ་དག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤིང། ཇི་ལྟར་བཟའ་བར་བྱ་བ་དང། བཏུང་བར་བྱ་བ་དང། བཅའ་བར་བྱ་བ་དང། མྱང་བར་བྱ་བ་
གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ཤེས་བཞིན་ཞེས་བྱའོ། །དེས་ཤེས་བཞིན་དེ་དང་ལྡན་པས། ཟ་བར་བྱེད་པ་དང། འཐུང་བར་བྱེད་པ་དང། འཆའ་བར་བྱེད་པ་དང། མྱོང་བར་བྱེད་པ་ན། གལ་ཏེ་ཟ་བར་བྱེད་དོ། །འཐུང་བར་བྱེད་དོ། །འཆའ་
བར་བྱེད་དོ། །མྱོང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤིང། བཟའ་བར་བྱ་བ་དང། བཏུང་བར་བྱ་བ་དང། བཅའ་བར་བྱ་བ་དང། མྱང་བར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེས་ཟ་བར་བྱེད་ཅིང་མྱོང་བའི་བར་དུ་བྱེད་པ་དང། གང་གི་ཚེ་བཟའ་བར་བྱ་བ་དང། མྱང་བའི་བར་དུ་བྱེད་པ་དེའི་
ཚེ་ཟ་བར་བྱེད་ཅིང། མྱང་བའི་བར་དུ་བྱེད་པ་དང། ཇི་ལྟར་བཟའ་བར་བྱ་བ་དང། མྱང་བའི་བར་དུ་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཟ་བར་བྱེད་ཅིང། མྱོང་བའི་བར་དུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། ཟོས་པ་དང། འཐུངས་པ་དང། འཆོས་པ་དང། མྱངས་པ་ལ་དེའི་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཅེས་
བྱའོ༑ །དེ་ལ་སོང་བ་ནི་གང། སྡོད་པ་ནི་གང། འདུག་པ་ནི་གང། ཉལ་བ་ནི་གང། མི་ཉལ་བ་ནི་གང། སྨྲ་བ་ནི་གང། མི་སྨྲ་བ་ནི་གང། གཉིད་ཀྱིས་སྙོམ་པ་བསང་བ་ནི་གང། སོང་བ་དང། སྡོད་པ་དང། འདུག་པ་དང། ཉལ་བ་དང། མི་ཉལ་བ་དང། སྨྲ་བ་དང། མི་སྨྲ་བ་དང། གཉིད་

[047A]༄༅། །ཀྱིས་སྙོམ་པ་བསང་བ་ལ་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ནི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལལ་[?]འཆག་ས་ན་འཆག་པའམ་ཆོས་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱི་གད་དུ་འགྲོ་བའམ། ལམ་དུ་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་འཆགས་ན་སྡོད་
པའམ་ཆོས་མཐུན་པ་རྣམས་སམ། མཁན་པོ་རྣམས་དང། སློབ་དཔོན་རྣམས་སམ། བླ་མ་རྣམས་སམ། བླ་མ་ལྟ་བུ་རྣམས་ཀྱི་མདུན་ན་སྡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྡོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལྟར་འདི་ན་ལལ་ཁྲིའམ། ཁྲིའུ། རྩྭ་བཏིང་བའི་སྟེང་དུ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ་ལུས་
དྲང་པོར་བསྲངས་ནས་དྲན་པ་ཕྱོགས་པར་བཞག་སྟེ། འདུག་པའམ། འདུག་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཕྱི་རོལ་དུ་རྐང་པ་བཀྲུས་ནས། གཙུག་ལག་ཁང་གི་ནང་དུ་ཞུགས་སམ། དགོན་པའམ། ཤིང་དྲུང་ངམ་
ཁོང་སྟོང་དག་ཏུ་ཁྲིའམ། ཁྲིའུ། རྩྭ་བཏང་བའི་སྟེང་དུ་གློ་གཡས་པ་ཕབ་སྟེ། རྐང་པ་རྐང་པའི་སྟེང་དུ་བཞག་སྟེ། ཉལ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་ཉིན་མོ་འཆག་པ་དང་འདུག་པ་དག་གིས་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་སེམས་
ཡོངས་སུ་སྤྱོང་བར་བྱེད་ཅིང། མཚན་མོའི་ཐུན་དང་པོ་དང་ཐ་མ་ལ་ཡང་ཤེས་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་ཉལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་དེ་ལྟར་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་ཞིང། ལུང་མནོས་པའི་ཆོས་འདི་ལྟ་སྟེ། མདོའི་སྡེ་དང། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་
སྡེ་དང༑ ལུང་བསྟན་པའི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་སྔར་སྨོས་པ་དག་གིས་ལུང་ནོད་ཅིང། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་དང། རྒྱས་པར་ཁ་ཏོན་བྱེད་པའི་བྱ་བས། ཁ་ཏོན་བྱང་བར་བྱེད་པ་དང། གཞན་དག་ལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་
སྤྱོད་པ་མཁས་པ་རྣམས་སམ། དེ་ལས་གཞན་པ་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདི་ལྟ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་པའི་ཡོ་བྱད་ཀྱི་དོན་དུ་དུས་དུས་སུ་གཏམ་འདྲེ་བར་བྱེད། ཕེབས་པར་སྨྲ་བར་བྱེད། སོ་སོར་ཀུན་དགའ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལྟར་འདི་ན་

[047B] ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང། ཇི་ལྟར་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱས་པ་དང། ཁ་ཏོན་བྱང་བར་བྱས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་སེམས་པར་བྱེད། འཇལ་བར་བྱེད། ཉེ་བར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅིང་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དེ། སེམས་ནང་དུ་ཁོ་ནར་འཇོག་
པར་བྱེད། བསྡུས་ཏེ་འཇོག་པར་བྱེད། ཡང་དག་པར་འཇོག་པར་བྱེད། ངེས་པར་འཇོག་པར་བྱེད། ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད། དུལ་བར་བྱེད། ཞི་བར་བྱེད། ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད། རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་བྱེད། ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བྱེད་པའམ། ལྷག་མཐོང་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་གང་
ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་དཔྱིད་ཀའི་དུས་སུ་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་ཅིང། དཔྱིད་ཀའི་མཆོག་ཏུ་ཡོངས་སུ་ཚ་བའི་དུས་ལ་བབ་པའི་ཚེ་ཚ་བས་གནོད་པ་དང། ཆད་པ་དང། ངལ་བ་སྐྱེ་ཞིང། དུས་མ་ཡིན་པར་གཉིད་ཀྱིས་སྙོམ་ཞིང། ཉལ་
འདོད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཉིད་ཀྱིས་སྙོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་སོང་བ་དང། གཉིད་ཀྱིས་སྙོམ་པ་བསང་བའི་བར་དེ་དག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤིང། གང་དུ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་དང། གང་དུ་གཉིད་ཀྱིས་སྙོམ་པ་བསང་བར་བྱ་བའི་བར་དེ་ཡང་
ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང། གང་གི་ཚེ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་དང། གང་གི་ཚེ་གཉིད་ཀྱིས་སྙོམ་པ་བསང་བར་བྱ་བའི་བར་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང། ཇི་ལྟར་འགྲོ་བར་བྱ་བ་དང། ཇི་ལྟར་གཉིད་ཀྱིས་སྙོམ་པ་བསང་བར་བྱ་བའི་བར་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་
ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ཤེས་བཞིན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཤེས་བཞིན་དེ་དང་ལྡན་པས། སོང་བ་དང་གཉིད་ཀྱིས་སྙོམ་པ་བསང་བའི་བར་དུ་བྱེད་པ་ན། གལ་ཏེ་སོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དང། གཉིད་ཀྱིས་སྙོམ་པ་བསང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤིང། གང་
དུ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་དང། གང་དུ་གཉིད་ཀྱིས་སྙོམ་པ་བསང་བར་བྱ་བའི་བར་དུ་དེར་འགྲོ་ཞིང་དེར་གཉིད་ཀྱིས་སྙོམ་པ་བསང་བའི་བར་དུ་བྱེད་པ་དང། གང་གི་ཚེ་འགྲོ་བ་དང། གང་གི་ཚེ་གཉིད་ཀྱིས་སྙོམ་པ་བསང་བའི་བར་དུ་བྱ་བ་དེའི་ཚེ་འགྲོ་ཞིང་དེའི་ཚེ་གཉིད་ཀྱིས་སྙོམ་པ་བསང་བའི་བར་

[048A]༄༅། །དུ་བྱེད་པ་དང། ཇི་ལྟར་འགྲོ་བར་བྱ་བ་དང། ཇི་ལྟར་གཉིད་ཀྱིས་སྙོམ་པ་བསང་བའི་བར་དུ་བྱ་བ་དེ་ལྟར་འགྲོ་ཞིང། དེ་ལྟར་གཉིད་ཀྱིས་སོམ་པ་བསང་བའི་བར་དུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། སོང་བ་དང། སྡོད་པ་དང། འདུག་པ་དང། ཉལ་
བ་དང༑ མི་ཉལ་བ་དང། སྨྲ་བ་དང། མི་སྨྲ་བ་དང། གཉིད་ཀྱིས་སྙོམ་པ་བསང་བ་ལ་དེའི་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་དེའི་གོ་རིམས་ནི་གང། གཞི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་གྲོང་ངམ། གྲོང་རྡལ་གང་ཡང་རུང་བ་དག་ལ་
བརྟེན་ཏེ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ན། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་གྲོང་ངམ། གྲོང་རྡལ་འདིར་འགྲོ་བར་བྱ་ཞིང་བསོད་སྙོམས་བརྒྱུས་ནས་ཀྱང་ཕྱིར་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ལྡོག་པར་བྱ་སྟེ། གྲོང་ངམ། གྲོང་རྡལ་འདི་ན་གང་དག་ཏུ་བདག་འགྲོ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་
ཁྱིམ་དག་ཀྱང་ཡོད་དེ། དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཤན་པའི་གནས་དང། སྨད་འཚོང་མའི་གནས་དང། ཆང་འཚོང་གི་གནས་དང། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དང། གདོལ་པའི་ཁྱིམ་དང། གཞན་ཡང་ཞེ་འགྲས་པར་འགྱུར་བ་དང། ཕྱིར་བཟློག་ཏུ་མི་རུང་བའི་
ཁྱིམ་གང་ཡིན་པ་དག་གོ། །གང་དག་ཏུ་བདག་འགྲོ་བར་བྱ་བའི་ཁྱིམ་དག་ཀྱང་ཡོད་དེ། དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱལ་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱིམ་དག་དང། བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱིམ་དག་དང། ཁྱིམ་བདག་གི་རིགས་
ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱིམ་དག་དང། གྲོང་མི་རྣམས་ཀྱི་ཁྱིམ་དག་དང། ལྗོངས་ཀྱི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཁྱིམ་དག་དང། ཕྱུག་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱིམ་དག་དང། ཚོང་དབོན་རྣམས་ཀྱི་ཁྱིམ་དག་དང། དེད་དཔོན་རྣམས་ཀྱི་ཁྱིམ་དག་སྟེ། གང་དག་ཏུ་བདག་འགྲོ་བར་བྱ་བའི་ཁྱིམ་དེ་
དག་ཏུ་ཡང་ཧ་ཅང་ཕྱི་དྲོར་གྱུར་ན་མི་འགྲོ་བར་བྱའོ། །ཧ་ཅང་ནམ་སྲོས་ན་མ་ཡིན། སྦྱིན་པ་པོ་དང། སྦྱིན་བདག་བྱ་བས་བྲེལ་བདག་ཏུ་མ་ཡིན། རྩེད་མོ་དང་དགའ་བ་དང། རྒྱན་པོའི་སྦྱོར་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དག་ཏུ་མ་ཡིན། གྲོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དག་ཏུ་མ་ཡིན་

[048B] འགྲོ་བ་ན་ཅི་ནས་ཀྱང་བདག་གླང་པོ་ཆེ་འཁྲུལ་པ་དང་འཕྲད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། ཤིང་རྟ་དང་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་པ་དང། རྟ་དུམ་རྒོད་དང་མ་ཡིན་པ་དང། བ་བརྡུང་ཀུས་མ་དང་མ་ཡིན་པ་དང། ཁྱི་ཟ་བ་དང་མ་ཡིན་པ་དང། ཚེར་ཐགས་སྟུག་པོས་མི་
བཤུད་པ་དང། ངམ་གྲོག་དང། གཅོང་རོང་དང། གཡང་སར་ཡང་གཡང་དུ་མི་ལྟུང་བ་དང། ལྗན་ལྗིན་གྱི་ནང་དུ་མི་སོང་བ་དང། མི་གཙང་བའི་ཁུང་དུ་མི་སོང་བ་དང། ཟླ་བ་ལྟར་ཁྱིམ་རྣམས་སུ་འགྲོ་བར་བྱ་ཞིང་ངོ་ཚ་དང་ལྡན་པ་དང། སྤྱི་རྟོལ་མེད་པ་དང། ལུས་དབེན་པ་དང་
སེམས་དབེན་པ་དང། རྙེད་པ་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང། བཀུར་སྟི་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང། ཇི་ལྟར་རང་གིས་ཐོབ་ན་དགའ་ཞིང་ཡིད་བདེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱིས་ཐོབ་ན་ཡང་དགའ་ཞིང་ཡིད་བདེ་བར་འགྱུར་བ་དང། བདག་ལ་མི་བསྟོད་པ་དང། གཞན་ལ་མི་སྨོད་པ་དང་
སྙིང་རྗེའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་དང། སྙིང་བརྩེ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་དེ་ལྟར་འགྲོ་བར་བྱ་ཞིང། རབ་ཏུ་བྱུང་བས་གཞན་གྱི་ཁྱིམ་དག་ཏུ་བདག་ལ་གཞན་གྱིས་སྟེར་བར་འགྱུར་གྱི། མི་སྟེར་བར་མི་འགྱུར་བ་དང། རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་མྱུར་བ་ཡིན་གྱི། འགྱངས་ཏེ་མ་ཡིན་པའི་བར་དེ་ལྟ་
བུ་ལྟ་ག་ལ་རྙེད་སྙམ་པ་དང། སོང་ནས་ཀྱང་བདག་གིས་བླང་བའི་ཚོད་རན་པར་བྱ་ཞིང། རྙེད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་དང། ཚུལ་འཆོས་པར་མི་བྱ་ཞིང་ཁ་གསག་དང། གཞོག་སློངས་དང། ཐོབ་ཀྱིས་འཇལ་བ་དང། རྙེད་པས་རྙེད་པར་བྱེད་འདོད་པར་མི་བྱ་བ་དང། རྙེད་པ་དེ་ཡང་ཆགས་
པ་མེད་པ་དང། ཞེན་པ་མེད་པ་དང། འཆུམས་པ་མེད་པ་དང། མདུད་པ་བོར་བ་མེད་པ་དང། བརྒྱལ་བ་མེད་པ་དང། ལྷག་པར་ཆགས་པ་མེད་པ་དང། ལྷག་པར་ཆགས་པར་གྱུར་པ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱའོ་སྙམ་པ། དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་འགྲོ་
བར་བྱའོ་སྙམ་པ་དང། དེར་འགྲོ་བ་དང། ལྡོག་པའི་ཚེ་གཟུགས་གང་དག་བལྟ་བར་བྱ་བ་དེ་དག་ལས་ཀྱང། ཁ་ཅིག་ལ་ནི་བལྟ་བར་བྱ། ཁ་ཅིག་ལ་ནི་བལྟ་བར་མི་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་དག་ལ་བལྟ་བར་མི་བྱ་བ་དེ་དག་ལ་ནི་དབང་པོ་ལེགས་པར་བསྡམས་ཏེ། མིག་གིས་མི་

[049A]༄༅། །བརྟག་པར་བྱའོ། །གང་དག་ལ་བལྟ་བར་བྱ་བ་དེ་དག་ལ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་སྟེ། མིག་གིས་བརྟག་པར་བྱ་བའོ། །དེ་དག་ལ་གཟུགས་ཇི་ལྟ་བུ་དག་བལྟ་བར་མི་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། ཟློས་གར་མཁན་དང། བྲོ་གར་མཁན་དང། བཞད་གད་མཁན་དང་
འཇོ་སྒེག་མཁན་དང། གཞན་ཡང་རོལ་མོའི་རྣམ་བ་བྲོ་གར་གླུ་དང་རོལ་མོའི་སྒྲ་ལ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དག་དང། དེ་བཞིན་དུ་བུད་མེད་རྣམས་དང། བུད་མེད་གཞོན་ནུ་ཁ་དོག་བཟང་བ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་ཁྱད་པར་ཅན་དག་དང། གཟུགས་གང་དག་མཐོང་ན་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་
གནོད་པ་དང། ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་བར་ཆད་དང། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ། དེ་ལྟ་བུའི་གཟུགས་དེ་དག་ནི་ཆུང་ཟད་པ་ལྟ་བར་ཡང་མི་བྱ། རྣམ་པར་བལྟ་བར་ཡང་མི་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ཅི་ལྟ་བུ་དག་ལ་
བལྟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒས་པ་དང། རྙིས་པ་དང། འཁོགས་པ་དང། ལུས་དབུགས་ངར་ངར་བོས་བརྫངས་པ་དང། ལུས་མདུན་དུ་དབྱིབས་སྐུ་བ་དང། ལུས་འཁར་བ་ལ་རྟེན་ཅིང་འདར་བ་དང། ན་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ནད་
ཚབས་ཆེ་བ་དང། རྐང་པ་སྐྲངས་པ་དང། ལག་པ་སྐྲངས་པ་དང། ལྟོ་བ་སྐྲངས་པ་དང། གདོང་སྐྲངས་པ་དང། པགས་པའི་མདོག་སྐྱ་བ་དང། ཤུ་བ་ཅན་དང། ཁྱི་རྔོ་ཅན་དང། མཛེ་ཅན་དང། སྣད་པ་དང། ལུས་ལ་རྨ་ཡོད་པ་དང། ལུས་སྨིན་པ་དང། དབང་
པོ་ཉམས་པ་དང། ཤི་བའི་དུས་བྱས་པ་དང། ཤི་ནས་ཞག་གཅིག་ལོན་པ་དང། ཤི་ནས་ཞག་གཉིས་ལོན་པ་དང། ཤི་ནས་ཞག་བདུན་ལོན་པ་དང། ཁྭ་ངག་དང། ཆུན་ལག་རྣམས་ཀྱིས་བཏོགས་པ་དང། བྱ་རྒོད་དག་དང། ཁྱི་དག་དང། ཝ་དག་དང། དུད་
འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་པའི་སྲོག་ཆགས་སྣ་ཆོགས་དག་གིས་བཟའ་བ་དང། ཁྲིའི་སྟེང་དུ་བཞག་སྟེ། སྟེང་དུ་བླ་རེ་བྲེས་ལ། མདུན་དང་རྒྱབ་ན་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེ་སྐྲ་བཤིག་ཅིང་ཐལ་བས་གཏོར་ལ་དུ་བར་བྱེད། ཆོ་ངེས་འདེབས་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་སྐྱེས་པ་དང། སྡུག་

[049B] སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་སྐྱེས་པ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་སྐྱེས་པ་དང། ལ་ཟུག་པ་སྐྱེས་པ་དག་གིས་ཕྱིར་འབྱིན་པ་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་དང། གཞན་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པའི་གཟུགས་གང་དག་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ཕན་པ་དང། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་
བར་ཆད་མེད་པ་དང། དགེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་འབྱུང་བར་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་བདག་གིས་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དང། ལུས་མི་བསྒྱུར་བ་དང། ལག་པ་མི་ཀྱོག་པ་དང། མགོ་མི་བསྒྱུར་བ་དང། རྟ་སྐད་མི་དབྱུང་བ་དང། ལག་པ་མི་སྦྲེལ་བ་དང། ལག་པ་མི་
སྤྲད་པར་འགྲོ་བར་བྱ་ཞིང། མ་བསྒོ་བར་སྟན་ལ་འདུག་པར་མི་བྱ་བ་དང། སྟན་ལ་མ་བརྟགས་པར་མ་ཡིན་པ་དང། ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྗིད་ཀྱིས་མི་དབབ་པ་དང། རྐང་པ་མི་བསྣོལ་བ་དང། བྲལ་མི་བསྣོལ་བ་དང། རྐང་པ་ཧ་ཅང་མི་དགུག་པ་དང། རྐང་པ་ཧ་ཅང་མི་
གདངས་པར་སྟན་ལ་འདུག་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་དང། མགོ་མི་གཡོགས་པ་དང། ཕྲག་པ་ལ་མི་གཟར་བ་དང། མདུན་མི་བརྫེ་བ་དང། ཕྲག་པ་གཉི་ག་ལ་མི་གཟར་བར་ཆོས་གོས་ཟླུམ་པོར་བགོ་བར་བྱ་ཞིང། ཧ་ཅང་རྩེངས་པ་མ་ཡིན་པ་དང། ཧ་ཅང་འཇོལ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་
གླང་པོ་ཆེའི་སྣ་ལྟར་ན་རབ་མ་ཡིན་པ་དང། ཏ་ལའི་ལོ་མ་ལྟར་བལྟབས་པ་མ་ཡིན་པ་དང། སྦྲུལ་མགོའི་གདེངས་ཀ་ལྟར་མ་ཡིན་པ་དང། འབྲུའི་ཕུར་མ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ཆོས་གོས་བགོ་བར་བྱའོ་སྙམ་པ་དང། བཟའ་བ་དང། བཅའ་བ་མ་འོངས་པར་ལྷུང་བཟེད་མི་བཟེད་པར་
བྱ་ཞིང། བཟའ་བ་དང་བཅའ་བའི་སྟེང་དུ་གཟུང་བར་མི་བྱ་བ་དང། འོག་གཞི་མེད་པའི་ས་ཕྱོགས་དང། གད་ཀ་དང་གཡང་སར་ལྷུང་བཟེད་མི་གཞག་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་དང། བསོད་སྙོམས་མཐར་ཆགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱ་ཞིང། འབྲས་ཆན་གྱིས་ཚོང་མ་
མི་དགབ་བ་དང། ཚོད་མས་འབྲས་ཆན་མི་དགག་པར་བྱ་བ་དང། འཕྱ་སྨོད་མེད་པ་དང། འཕྱ་སྨོད་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བ་དང། ཁམ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡང་མ་ཡིན། ཧ་ཅང་ཆུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ཁམ་རན་པར་བཟའ་བར་བྱ་བ་

[050A]༄༅། །དང༑ ལག་པ་མི་བལྡགས་པ་དང། ལྷུང་བཟེད་མི་བྱོག་[?]པ་དང། ལག་པ་མི་སྦྲུག་པ་དང། ལྷུང་བཟེད་མི་བསྐྱམ་པ་དང། ཁམ་འཕྲོ་མི་བཅད་པར་བསོད་སྙོམས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་དང། བདག་ཁྱིམ་དེ་དག་ནས་ལྡོག་
ཅིང་ཕྱིར་འོངས་ཏེ། གཙུག་ལག་ཁང་དུ་སོང་ནས་ཀྱང་ཉིན་མོ་དང་མཚན་མོ་ཡིད་མི་གཅུགས་པ་དང། སྐབས་མ་ཕྱེ་བ་དང། མ་བསྐོས་པ་གཞན་དག་གི་མ་ཡིན་པ། གང་ཟག་སོ་སོའི་འཆགས་སར་ལུས་མི་ངལ་བ་དང། ལུས་མི་དུབ་པ་དང། གཡེང་བ་ཚར་གཅོད་པ་
དང༑ དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་བརྩོན་པ་དང། མི་དགེ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མི་ལྡན་པས་སེམས་ཀྱི་དབང་པོ་རྣམས་ནང་དུ་བསྡུས་པ་དང། ཡིད་ཕྱི་རོལ་དུ་མ་སོང་བ་དང། ཧ་ཅང་རིང་བ་མ་ཡིན་པ་དང། ཧ་ཅང་བརྟད་པ་མ་ཡིན་པ་དང། གཅིག་ཏུ་འགྲོ་བ་དང། ལྡོག་པ་ལ་
སྦྱོར་བ་ཡིན་པར་སྐབས་སྐབས་སུ་འགྲོ་བ་དང། སྐབས་སྐབས་སུ་སྡོད་ཅིང་བཅག་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་མི་གཅུགས་པ་དང། སྐབས་མ་ཕྱེ་བ་དང། མ་བསྐོས་པ་གཞན་དག་གིས་མ་ཡིན་པར་རང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་ངམ། །རང་གི་ཁང་ཁྱིམ་མམ་
རང་གི་སྐབ་[?]མོ་བའམ། གང་ཟག་སོ་སོའི་གནས་སུ་བསྐོས་པའམ། དེ་བཞིན་དུ་དགོན་པའམ། ཤིང་དྲུང་ངམ། ཁང་སྟོང་དུ་ཁྲིའམ། ཁྲིའུ། རྩྭ་བཏིང་བའི་སྟེང་དུ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ། ལུས་དྲང་པོར་བསྲངས་ནས། དྲན་པ་ཕྱོགས་པར་བཞག་སྟེ་འདུག་པར་བྱའོ་
སྙམ་པ་དང། མཚན་མོའི་ཐུན་པར་མ་ལ་ཉལ་བར་བྱ་ཞིང། ཉལ་བ་ཡང་འདི་ལྟར་སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་དང། དྲན་པ་དང། ཤེས་བཞིན་དང། ལྡང་བ་ཁོ་ནའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་བཞིན་དུ་ཉལ་བར་བྱའོ་སྙམ་པ་དང། ཉིན་མོ་དང། མཚན་མོའི་ཐུན་དང་པོ་ལ་མི་ཉལ་
བར་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་འདའ་བར་བྱའོ་སྙམ་པ་དང། མཚན་མོའི་ཐུན་ཐ་མ་ལ་ཡང་མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་སད་པར་བྱས་ནས། སྨྲ་བ་ཁ་ཏོན་གྱི་ལས་སམ། སྤོང་བལ་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་འཇོག་གམ། ཆོས་བསམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱས་ཏེ། གང་དག་མངོན་པར་ཤེས་པའི་

[050B] རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་དང། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་པ་ལ་གྲངས་པའི་གསང་ཚིག་དང། ཡིག་འབྲུ་སྣ་ཚོགས་དང། ཚིག་སྣ་ཚོགས་དང། ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་དང། དོན་དང་མི་
ལྡན་པ་དག་རྣམ་པར་སྤང་བར་བྱ་ཞིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ཟབ་པ་ཟབ་པར་སྣང་བ་དང། སྟོང་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ། རྐྱེན་འདི་པ་ཉིད་དེའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གུས་པར་བྱས་ཏེ། གཟུང་བར་བྱ་ཞིང། དམ་པོ་དང་
བརྟན་པར་ཡང་བྱའོ། །ལེགས་པར་བཟུང་ནས་ཀྱང་རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟིའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་གྱི། ནན་ཏན་གྱིས་བསྒྲུབས་པས་ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་ཞིང་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་ཁ་ཏོན་ཤིན་ཏུ་བྱང་བར་བྱ་བ་དང། འདུ་འཛིའི་གཏམ་དང་ལས་ལ་དགའ་བ་དང། སྨྲ་བ་ལ་དགའ་བས་འདའ་བར་མི་
བྱ་བར་དུས་དུས་སུ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་སྟེ། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་རྣམས་དང་གཏམ་འདྲེ་བར་བྱ། ཕེབས་པར་སྨྲ་བར་བྱ། སོ་སོར་ཀུན་དགའ་བར་བྱ་ཞིང་སྐྱོན་འདོགས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འདྲི་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དང། དགེ་བ་གང་ཡིན་ཞེས་
བཙལ་བ་དང། གཞན་དག་དང་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་སྨྲ་བར་འདོད་པས་རན་པར་སྨྲ་བ་དང། རིགས་པར་སྨྲ་བ་དང། གནས་པར་སྨྲ་བ་དང། ཞི་བར་སྨྲ་བས་གཞན་དག་ལས་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་སྨྲ་བས་འདོད་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་དང། བདག་གིས་མི་སྨྲ་བས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་
རྟོག་པ་དག་རྣམ་པར་བརྟག་པར་མི་བྱ་ཞིང། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་སེམས་པ་ལ་མི་སྦྱོར་བར་བྱ་བ་དང། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དུ་མི་བྱ་བ་དང། ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་དང། ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་བར་མ་དོར་སྒྱིད་ལུག་པར་མི་བྱ་བ་དང། བསམ་པར་མི་བྱ་བའི་གནས་
རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་དང། དུས་དུས་སུ་ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་བ་དང། སྤོང་བ་ལ་དགའ་བ་དང། རྒྱུན་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང། གུས་པར་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་དང། བདག་དཔྱིད་ཀའི་ཚབས་གདུངས་པ་དང། དེ་

[051A]༄༅། །ལྟར་བརྩོན་པ་དང། འབད་པ་དང། རྩོལ་བའམ། རུང་བའི་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་ངལ་བའི་རྒྱུ་དང། ཡོངས་སུ་ངལ་བའི་གཞི་ལས་དུས་མ་ཡིན་པར་གཉིད་ཀྱིས་སྙོམ་པ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ན། དེའི་དོན་དུ་ཅི་ནས་ཀྱང་མྱུར་བ་མྱུར་པ་ཁོ་ནར་དེ་མེད་
བར་འགྱུར་ཞིང་དུས་ཡུན་རིང་པོར་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཉམས་པར་མི་བྱ་བ་དང། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བར་ཆད་དུ་མི་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཡུད་ཙམ་ཞིག་གཉིད་བསང་བར་བྱ་སྟེ། དེར་ཡང་བདག་གིས་སྒོ་བཅད་པའམ། དགེ་སློང་ཡོད་ན་ལྟར་གཞུག་པའམ། འདུལ་བའི་བསྲུང་བ་དང། འདུལ་
བའི་ཆོ་གས་ཆོས་གོས་ཀྱིས་བཅིངས་ལ། གནས་དབེན་བར་འདུག་སྟེ། གཉིད་བསང་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེའི་གཉིད་ཀྱིས་སྙོམ་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱུ་བ་དང་སྤྱོད་ལམ་ལས་བརྩམས་ནས། ཤེས་
བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱི་གོ་རིམས་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁྱིམ་དུ་འགྲོ་བ་ན་དང་པོ་ཁོ་ནར་དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ཤེས་བཞིན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པས་རྒྱུ་བ་དང། སྦྱོང་བ་
ཐམས་ཅད་མི་ཉུང་བར་སྒྲུབ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་འགྲོ་བ་དང། ལྡོག་པ་དང། ཆུང་ཟད་བལྟས་པ་དང། རྣམ་པར་བལྟས་པ་དང། བསྐུམ་པ་དང། བརྐྱང་བ་དང། སྣམ་སྦྱར་དང། ཆོས་གོས་དང། ལྷུང་བཟེད་བཅད་
བ་གང་ཡིན་པ་དང། ཟོས་པ་དང། འཐུངས་པ་དང། འཆོས་པ་དང། མྱ་ངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གྲོང་དུ་རྒྱུ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སོང་བ་དང། སྡོད་པ་དང། འདུག་པ་དང། ཉལ་
བ་དང། མི་ཉལ་བ་དང། སྨྲ་བ་དང། མི་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དང། གཉིད་ཀྱིས་སྙོམ་པ་བསང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཙུག་ལག་ཁང་ན་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་རེ་ཞིག་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱི་

[051B] །དོན་མདོར་བསྡུ་བ་གང་ཞེ་ན། རྒྱུ་བ་དང་ལྡན་པའི་ལས་རྣམ་པ་ལྔ་དང། སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ལས་རྣམ་པ་ལྔ་དང། རྒྱུ་བ་དང་ལྡན་པ་དང། སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ལས་ལ་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཞི་གང་ཡིན་པ་
དེ་ནི་དོན་མདོར་བསྡུ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་བ་དང་ལྡན་པའི་ལས་རྣམ་པ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་ལས་དང། མིག་གི་ལས་དང། ཡན་ལག་དང། ཉིང་ལག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལས་དང། ཆོས་གོས་དང། ལྷུང་བཟེད་ཀྱི་ལས་དང། བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ལས་ཏེ་
དེ་ནི་རྒྱུ་བ་དང་ལྡན་པའི་ལས་རྣམ་པ་ལྔ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་ལྡོག་པ་དང་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི་རྒྱུ་བ་དང་ལྡན་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་བསྟན་ཏོ། །ཆུང་ཟད་བལྟས་པ་དང། རྣམ་པར་བལྟས་པ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི་རྒྱུ་བ་དང་ལྡན་པའི་མིག་གི་ལས་བསྟན་ཏོ། །བསྐུམ་པ་
དང༑ བརྐྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི་རྒྱུ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལས་བསྟན་ཏོ། །སྣམ་སྦྱར་དང། ཆོས་གོས་དང། ལྷུང་བཟེད་བཅང་བ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི་རྒྱུ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་གོས་དང། ལྷུང་བཟེད་ཀྱི་ལས་བསྟན་ཏོ་
ཟོས་པ་དང། འཐུངས་པ་དང། འཆོས་པ་དང། མྱངས་པ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི་རྒྱུ་བ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ལས་བསྟན་ཏོ། །སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ལས་རྣམ་པ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་ལས་དང། ངག་གི་ལས་དང། ཡིད་ཀྱི་ལས་དང། ཉིན་
མོའི་ལས་དང། མཚན་མོའི་ལས་ཏེ། དེ་ནི་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ལས་རྣམ་པ་ལྔ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་སོང་བ་དང། སྡོད་པ་དང། འདུག་པ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་བསྟན་ཏོ། །སྨྲ་བ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་
པའི་ངག་གི་ལས་བསྟན་ཏོ། །ཉལ་བ་དང། མི་སྨྲ་བ་དང། གཉིད་ཀྱིས་སྙོམ་པ་བསང་བ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ཀྱི་ལས་བསྟན་ཏོ། །མི་ཉལ་བ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཉིན་མོའི་ལས་དང། མཚན་མོའི་ལས་དང་

[052A]༄༅། །ལུས་ཀྱི་ལས་དང། ངག་གི་ལས་ཀྱང་བསྟན་ཏོ། །ཉལ་བ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པའི་མཚན་མོའི་ལས་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཁོ་ན་ཡང་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ལས་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་བ་དང་
ལྡན་པ་དང། སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ལས་ལ་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། དང་པོ་ཁོ་ནར་ལས་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བརྩམ་མོ་ཞེས་རྒྱུ་བའི་ལས་སམ། སྤྱོད་པའི་ལས་ཤིག་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ན། ལས་དེ་ཉིད་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་ཅིང། བག་ཡོད་པར་སྤྱོད་ལ་
ལས་དེ་དྲན་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་ཅིང་བག་ཡོད་པས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཟིན་པས། གཞི་གང་ལ། ཕྱོགས་གང་དུ། དུས་གང་གི་ཚེ། ཇི་སྙེད་ཅིག་རྣམ་པ་གང་གིས། ཇི་ལྟར་བརྟག་པར་བྱ་བའི་གཞི་དེ་ལ། ཕྱོགས་དེར་དུས་དེའི་ཚེ། དེ་
སྙེད་ཅིག་རྣམ་པ་དེས། དེ་ལྟར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅིང་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅིང། རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཁན་མཐོ་བ་མེད་པ་དང། ལྟུང་བ་མེད་པ་དང། འགྱོད་པ་མེད་པ་དང། ཡིད་ལ་གཅགས་པ་མེད་པ་
དང༑ རྗེས་སུ་གདུང་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང། ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་ཅིང་ལུས་ཞིག་སྟེ། ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བ་དང། མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་བར་བྱ་བའི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་བྱས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །
དེ་ནི་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མདོར་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྒྱས་པར་སྔ་མ་གང་ཡིན་པ་དང། དོན་མདོར་བསྡུ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གང་ཞེ་ན། རྒྱུ་རྣམ་པ་བརྒྱུད་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་དང་པོ་ཁོ་ནར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་ཡིན་པ་དང། མང་དུ་ཐོས་པ་ཡིན་པ་དང། རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ་དང། རྗེས་སུ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ་

[052B] ཡིད་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་ཡིན་པ་དང། བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ་དང། མི་འཇིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ་དང། ཚིག་གི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་
གནས་པ་དང། སོ་སོར་ཐར་བའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ་དང། དགེ་སྦྱོང་གི་ལམ་འདོད་པ་དང། བྲམ་ཟེའི་ལམ་འདོད་པ་དང། བདག་དུལ་བར་བྱ་བ་དང། བདག་ཞི་བར་བྱ་བ་དང། བདག་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཚུལ་
ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་མང་དུ་ཐོས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེས་ཆོས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང། ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། ཐ་མར་དགེ་བ། དོན་བཟང་པོ། །ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ། །མ་འདྲེས་པ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། ཡོངས་སུ་དག་པ་
ཡོངས་སུ་བྱང་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་མངོན་པར་བརྗོད་པས་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཆོས་མང་པོ་དག་ལེགས་པར་བཟུང་ཞིང་བསྟན་པར་བྱས་པ་དང། ཁ་ཏོན་བྱས་པ་དང། ཡིད་ཀྱིས་བརྟགས་པ་དང། མཐོང་བས་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ་
དེ་ལྟར་ན་མང་དུ་ཐོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་དང། མི་རྟག་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བའི་འདུ་ཤེས་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་བདག་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང། ཟས་ལ་མི་མཐུན་པའི་འདུ་ཤེས་དང། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་
ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་དང། ཉེས་དམིགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང། སྤོང་བའི་འདུ་ཤེས་དང། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འདུ་ཤེས་དང། འགོག་པའི་འདུ་ཤེས་དང། འཆི་བའི་འདུ་ཤེས་དང། མི་སྡུག་བའི་འདུ་ཤེས་དང། རྣམ་པར་བསྔོས་
པའི་འདུ་ཤེས་དང། རྣམ་པར་རྣགས་པའི་འདུ་ཤེས་དང། རྣམ་པར་འབུས་གཞིག་པའི་འདུ་ཤེས་དང། རྣམ་པར་བམ་པའི་འདུ་ཤེས་དང། རྣམ་པར་ཟོས་པའི་འདུ་ཤེས་དང། རྣམ་པར་དམར་བའི་འདུ་ཤེས་དང། རྣམ་པར་འཐོར་བའི་འདུ་ཤེས་དང། རུས་

[053A]༄༅། །གོང་གི་འདུ་ཤེས་དང། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་འདུ་ཤེས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིང། བསམ་གཏན་དང་པོ་དང། གཉིས་པ་དང། གསུམ་པ་དང། བཞི་པ་དང། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་
དང༑ ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དང། བྱམས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་དང། དགའ་བ་དང། བཏང་སྙོམས་དང། རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་
རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཤེས་པ་དང། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། ལྷའི་རྣ་བ་དང། འཆི་འཕོ་བ་དང། སྐྱེ་བ་ཤེས་བ་དང། སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པ་དང། རྣམ་པར་ཐང་བ་བརྒྱད་བསྒོམ་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱང་ཐོབ་བར་འགྱུར་ལ། གཞན་དག་ལ་ཡང་
ཆོ་འཕྲུལ་གསུམ་པོ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་དང། ཀུན་བརྗོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དང། རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དག་གིས་འདོམས་པའི་མཐུ་ཡོད་ཅིང་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྗེས་སུ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གཞན་དག་
ལ་སྙིང་རྗེ་བ་དང་ལྡན་ཞིང། སྙིང་བརྩེ་བར་ཞུགས་པ་དང། དོན་དུ་འདོད་པ་དང། ཕན་པར་འདོད་པ་དང། བདེ་བར་འདོད་པ་དང། བདེ་བ་ལ་རེག་པར་འདོད་པ་དང། གྲུབ་པ་དང་བདེ་བར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རྗེས་སུ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་
ཡིད་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང། ཡང་དག་པར་གཟེངས་སྟོད་པར་བྱེད་པ་དང། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང། འཁོར་བཞི་པོ་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་པས་ངལ་བ་མེད་པ་དང་
མཁས་པ་དང། ལེ་ལོ་མེད་པ་དང། སྒྲུབ་ཕོད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཡིད་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གཤེ་ཡང་ཕྱིར་མི་གཤེ་བ་དང། ཁྲོས་ཀྱང་ཕྱིར་མི་ཁྲོ་བ་དང་

[053B] མཚུང་[?]བྲུས་ཀྱང་ཕྱིར་མཚང་མི་འདྲུ་བ་དང། བརྡུང་བ་དང། ཡང་དང་ཡང་དུ་བརྡུང་བ་དང། བཟོད་པ་དང། བཅིངས་བ་དང། གོར་ར་བཅུག་པ་དང། བཙོག་པ་དང། སྨད་པ་དང། བསྡིགས་པ་དང། བཅད་པ་རབ་ཏུ་
དམ་པོ་དག་ལ་ཡང་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཉེས་པ་ཡིན་པར་སེམས་ཤིང། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་ལ། གཞན་དག་ལ་འཁྲུག་པར་མི་བྱེད་ཅིང། ཁོན་དུ་འཛིན་པར་མི་བྱེད་པ་དང། བརྙས་པ་དང། མི་སྙན་པར་བརྗོད་པ་དང། རྣམ་པར་སྨད་ན་ཡང་
རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང། ཕན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་སེམས་པ་དང། གྲང་བ་དང། ཚ་བ་དང། བཀྲེས་པ་དང། སྐོམ་པ་དང། ཤ་སྦྲང་དང། སྦྲང་བུ་མཆུ་རིངས་པ་དང། རླུང་དང། ཉི་མ་དང། སྡིག་སྦྲུལ་གྱི་རེག་པ་རྣམས་དང། གཞན་དག་ལས་ངན་དུ་བརྗོད་
པ་དང༑ ངན་པ་མ་འོངས་པའི་ཚིག་གི་ལམ་དག་བཟོད་པ་དང། ལུས་ལས་ཚོང་བ་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པ། རྩུབ་པ། ཚ་བ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་སྲོག་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་སྐྱེས་པ་དག་ཀྱང་བཟོད་ཅིང། དང་དུ་ལེན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་
ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་མི་འཇིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཀུན་ཏུ་ཞུམ་པ་མེད་པ་དང། སྐད་འདར་འདར་པོ་མེད་པ་དང། བརྗེད་པ་མེད་པའི་སྤོབས་པས་འཁོར་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང། འཇིགས་པའི་རྒྱུ་དང། འཇིགས་པའི་གཞི་དེ་ལ་སྐྲག་པ་མི་
འབྱུང་མི་སྐྱེ་ཞིང། མཆན་ཁུང་དང། སྦུའི་ཁུང་བུ་དག་ནས་ཀྱང་རྡུལ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་མི་འཇིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཚིག་གི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འཁོར་དུ་གྲགས་པ་དང། སྙན་ཅིང་འཇེབས་པ་དང། རྣམ་པར་གསལ་བ་
དང༑ རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བ་དང། མཉན་པར་འོས་པ་དང། མི་མཐུན་པ་མེད་པ་དང། རྟེན་པ་མེད་པ་དང། ཕྱིར་མི་ཟློགས་པའི་ཚིག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཚིག་གི་བྱ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་ཚིག་དགེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྒྱུ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པས་ན་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་དང་

[054A]༄༅། །དྲན་པར་བྱེད་པ་དང། འདོམས་པར་བྱེད་པ་དང། རྗེས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང། ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་དང། ལྷག་པའི་ཆོ་ག་མཆོག་
ཉམས་པས་མཐོང་བ་དང། ཐོས་པ་དང། དོགས་པའི་སྒོ་ནས་བདེན་པས་ཡིན་གྱི་མི་བདེན་པས་མ་ཡིན་པ་དང། དུས་སུ་ཡིན་གྱི་དུས་སུ་མ་ཡིན་པར་མ་ཡིན་པ་དང། དོན་དང་ལྡན་པས་ཡིན་གྱི་དོན་དང་མི་ལྡན་པས་མ་ཡིན་པ་དང། ཚིག་འཇམ་པོས་ཡིན་གྱི་རྩུབ་མོས་མ་ཡིན་
པ་དང། མཛའ་བཤེས་ཀྱི་དངོས་པོས་ཡིན་གྱི་ཞེ་སྡང་གི་སྐབས་ཀྱིས་མ་ཡིན་པར་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ལྟར་ན་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་དྲན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ལྟུང་བ་དང། ཆོས་དང། དོན་དྲན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་ལྟུང་བ་དྲན་པར་བྱེད་པ་
ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྟུང་བ་བྱུང་བ་མི་དྲན་ན། དེ་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡུལ་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ཏུ་གཞི་མང་གེ་མོ་ཞིག་ལ། དུས་ག་གེ་མོ་ཞིག་གི་ཚེ་ལྟུང་བ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང་ངོ་ཞེས་དྲན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ལྟུང་བ་དྲན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་དྲན་པར་བྱེད་
པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ། འདི་ལྟ་སྟེ། མདོའི་སྡེ་དང། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་དང། ལུང་བསྟན་པའི་སྡེའི་ཆོས་ཉན་ཅིང་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་རྣམས་གཅིག་པུས་མི་དྲན་ནམ། དྲན་པར་འདོད་པ་ལས་མི་དྲན་ན་དེ་ལ་དྲན་པར་བྱེད་པའམ་
དྲན་པ་བརྗེད་པ་ཕྱིར་དྲན་པར་བྱ་བ་དང། ཀུན་དྲི་བ་དང། ཡོངས་སུ་དྲིང་བ་རྗེས་སུ་སྦྱིན་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཆོས་དྲན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་དོན་དྲན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དོན་ཐོས་པ་བརྗེད་ན། དེ་ལ་དྲན་པར་བྱེད་ཅིང། ཡང་དང་ཡང་དུ་སད་པར་
བྱེད༑ གསལ་བར་བྱེད། སྟོན་པར་བྱེད། ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང། དགེ་བ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་བྱས་ནས་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་པ་དང། སྨྲས་ནས་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་དྲན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དྲན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་

[054B] །ཇི་ལྟར་ན་འདོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རབ་ཏུ་དབེན་པ་དང། ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་དང། རྣལ་འབྱོར་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་ལ་དུས་དུས་སུ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གདམས་ངག་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང། དུས་དུས་སུ་དེ་དང་ལྡན་
པའི་གཏམ་ཟེར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བ་དང་མཐུན་པར་འགྱུར་བའི་གཏམ་མམ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏམ་མམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གཏམ་མམ། ཤེས་རབ་ཀྱི་གཏམ་མམ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གཏམ་མམ། ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་གཏམ་མམ་
འདོད་པ་ཆུང་བའི་གཏམ་མམ། ཆོག་ཤེས་པའི་ག་ཏམ་མམ། སྤོང་བའི་གཏམ་མམ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་གཏམ་མམ། འགོག་པའི་གཏམ་མམ། མི་སྩོགས་པའི་གཏམ་མམ། འདུ་འཛི་མེད་པའི་གཏམ་མམ། རྐྱེན་འདི་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་
བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གཏམ་ཟེར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་འདོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་བྱད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྟོན་པའི་བསྟན་པའི་ཆོས་འདུལ་བས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང། མཁན་པོའམ། སློབ་དཔོན་ནམ། ཆོས་མཐུན་པའི་བླ་
མའམ། བླ་མ་ལྟ་བུར་གྱུར་པས་རྩོད་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་བྱུང་ཞིང་འདས་པར་རིག་ནས། དེ་ལ་དུས་དུས་སུ་སྨོད་པར་བྱེད། ཆད་པས་གཅོད་པར་བྱེད། སྤོང་བར་བྱེད་པ་དང། ཡང་ཆོས་དང་མཐུན་པས་ལོངས་སྤྱོད་མཉམ་པར་བློན་གདབ་པ་འཛིན་དུ་འཇུག་ཅིང་སྡུད་པར་
བྱེད་པ་དང། བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལྷག་པར་སྤྱད་པར་བྱ་བ་དང། ལྷག་པར་སྤྱད་པར་མི་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལྷག་པར་སྤྱད་པ་དང། ལྷག་པར་མ་སྤྱད་པ་ཡང་སྟོན་ཅིང། རྗེས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་སྟོན་
པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང། སེམས་ཅན་རྣམ་པར་བྱང་བར་བྱ་བ་དང། དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུས་དུས་སུ་སྔོན་གྱི་དུས་སུ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་གཏམ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྦྱིན་བའི་གཏམ་མམ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་

[055A]༄༅། །གཏམ་དང། མཐོ་རིས་ཀྱི་གཏམ་དང། འདོད་པ་དག་གི་རོ་མྱོང་བའི་ཉེས་དམིགས་ལས། ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང། དུས་དུས་སུ་སྡུག་བསྔལ་ལམ། ཀུན་
འབྱུང་བའམ། འགོག་པའམ། ལམ་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཡང་དག་པར་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་ཚིག་འབྲུ་འབྱོར་པ་དང། འབྲེལ་པ་དང། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང། རྗེས་སུ་འབྲོང་པ་དང། ཐབས་དང་ལྡན་པ་དང། འཚམ་
པ་དང། མཐུན་པ་དང། འགྲུས་སྐྱོང་གི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་དག་ཟེར་ཞིང་གཏམ་དེ་ཡང་དུས་ལ་བབས་པ་དང། གུས་པར་བྱས་པ་དང། སྔ་ཕྱི་འཚམ་པ་དང། མཚམས་སྦྱོར་བ་དང། རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་དང། རངས་པར་འགྱུར་བ་དང། དགའ་བར་འགྱུར་བ་
དང༑ མགུ་བར་འགྱུར་བ་དང། སྤྲོ་བར་འགྱུར་བ་དང། སྒྱིད་ལུག་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། བྱམས་པའི་སེམས་དང། ཕན་པའི་སེམས་དང། རྗེས་སུ་སྙིང་བརྩེ་བའི་སེམས་དང། རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟི་དང། གྲགས་པ་ལ་མི་བརྟེན་པ་དང། བདག་ལ་མི་
བསྟོད་པ་དང། གཞན་ལ་མི་སྨོད་པས་རིགས་པ་དང། འབྲེལ་བ་དང། མ་འདྲེས་པ་དང། ཆོས་དང་ལྡན་པ་དང། འཁོར་རྣམས་ལ་མཐུན་པར་ཟེར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་དུས་
དུས་སུ་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་དང། དྲན་པར་བྱེད་པ་དང། འདོམས་པར་བྱེད་པ་དང། རྗེས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང། ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་རེ་ཞིག་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྒྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་མདོར་
བསྡུས་པ་གང་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་མཛའ་བཤེས་དང། མཛའ་བོ་དང། རྗེས་སུ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། དང་པོ་ཁོ་ནར་ཕན་པར་འདོད་པ་དང། བདེ་བར་འདོད་པ་ཡིན་པ་དང། ཕན་པ་དང་བདེ་བ་དེ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཅིང་ལྟ་བ་མ་ལོག་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་

[055B] འདི་ལྟ་སྟེ་ཕན་པ་དང། བདེ་བ་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་དང། ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་མཐུ་ཡོད་ཅིང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་པ་དང། འདི་ལྟ་སྟེ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཉིད་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ། མཁས་པ་དང་ལེ་ལོ་མེད་པ་དང། སྒྲུབ་
ཕོད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པར་གྱུར་ན། རྒྱུ་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་མདོར་བསྡུ་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་དོན་མདོར་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ་
རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྒྱས་པ་སྔ་མ་གང་ཡིན་པ་དང། དོན་མདོར་བསྡུ་བ་འདི་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞེས་བྱའོ།། །།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་བམ་པོ་དྲུག་པ། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང། སེམས་པ་གང་ཞེ་ན། དམ་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་དམ་པ་རྣམས་དང། ཡང་དག་པར་སོང་བ་རྣམས་དང། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པ་དང། བཤད་པ་དང། གསལ་བར་བྱས་པ་དང། རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དང། ཡང་དག་པར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་
གཉིས་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། མདོའི་སྡེ་དང། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་དང། ལུང་བསྟན་པའི་སྡེ་དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྡེ་དང། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང། གླེང་གཞིའི་སྡེ་དང། རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ་དང། སྐྱེས་པ་རབས་ཀྱི་སྡེ་དང་
ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་དང། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་དང། གཏན་ལ་ཕབ་བར་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་དག་སྟེ། དེ་དམ་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མདོའི་སྡེ་གང་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་གདུལ་བ་དེ་དང་དེ་དག་དང་གདུལ་བའི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལས་བརྩམས་
ནས་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་དང། སྐྱེ་མཆེད་དང་ལྡན་པ་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་དང། ཟས་དང། བདེན་པ་དང། ཁམས་དང་ལྡན་པ་དང། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་

[056A]༄༅། །ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང། དབང་པོ་དང། སྟོབས་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང། ལམ་གྱི་ཡན་ལག་དང་ལྡན་པ་དང། མི་སྡུག་པ་དང། དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་དང། བསླབ་པ་དང། །ཤེས་
ནས་དད་པ་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དག་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས། བསྟན་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བ་དོན་དང་ལྡན་པ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་དང་དེ་དག་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་
མིང་གི་ཚོགས་དང། ཚིག་གི་ཚོག་དང། ཡི་གེའི་ཚོགས་མཐུན་པ་དག་གི་ས་ཅི་རིགས་པར་རིམ་གྱིས་བཀོད་ཅིང། རིམ་གྱིས་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མདོའི་སྡེ་ཞེས་བྱའོ། །དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་གང་ཞེ་ན། གང་གི་ཐ་མའི་མཇུག་ཏུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་དང་
བཀྲི་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་ཞེས་བྱའོ། །ལུང་བསྟན་པའི་སྡེ་གང་ཞེ་ན། གང་ལས་ཉན་ཐོས་ཤི་འཕོས་པ་དང། དུས་བྱས་པ་དང། སྐྱེ་བ་ལུང་སྟོན་པ་དང། ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལུང་བསྟན་པའི་སྡེ་ཞེས་བྱའོ། །ཚིགས་སུ་
བཅད་པའི་སྡེ་གང་ཞེ་ན། རྐྱང་བས་བཤད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་རྩ་པ་གཉིས་པའམ། རྩ་བ་གསུམ་པའམ། རྩ་བ་བཞི་པའམ། རྩ་བ་ལྔ་པའམ། རྩ་བ་དྲུག་པར་རྩ་བ་བསྡེབས་ཏེ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྡེ་ཞེས་བྱའོ། །ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་གང་ཞེ་
ན༑ གང་ཟག་གི་མིང་དང་རིས་ཡོངས་སུ་མ་བརྗོད་མ་བསྟན་པར། ཕྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བ་དང། བསྟན་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་ཞེས་བྱའོ། །གླེང་གཞིའི་སྡེ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་གི་མིང་དང་རིགས་
ཡོངས་སུ་བརྗོད་ཅིང་བསྟན་ཏེ། བཤད་པ་དང། ཆུང་ཟད་འདུལ་བ་དང་ལྡན་པའི་འབྱུང་བ་དང་བཅས། གླེང་གཞི་དང་བཅས་པ་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་སྡེ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གླེང་གཞིའི་སྡེ་ཞེས་བྱའོ། །རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་སྡེ་གང་ཞེ་ན། དཔེ་དང་བཅས་པར་བསྟན་པ་སྟེ། དཔེ་དེས་དོན་གྱི་

[056B] །དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ་གང་ཞེ་ན། ཆུང་ཟད་སྔོན་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱེས་པའི་རབས་ཀྱི་སྡེ་གང་ཞེ་ན། འདས་པའི་དུས་ལ་བརྟེན་ཏེ། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དང། དཀའ་བ་སྤྱད་པ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐྱེས་པའི་རབས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མདོ་གང་ཞེ་ན། གང་ལས་བླ་ན་མེད་པའི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང། སྟོབས་བཅུ་དང། སྒྲིབ་
པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་ཞེས་བྱའོ། །རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་རྣམས་གང་ཞེ་ན། གང་ལས་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་དགེ་སློང་རྣམས་དང་
དགེ་སློང་མ་རྣམས་དང། དགེ་སློབ་མ་རྣམས་དང། དགེ་ཚུལ་རྣམས་དང། དགེ་ཚུལ་མ་རྣམས་དང། དགེ་བསྙེན་རྣམས་དང། དགེ་བསྙེན་མ་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང། དེ་ལས་གཞན་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་
བར་གྲགས་པ་དག་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །གཏན་ལ་ཕབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེ་རྣམས་གང་ཞེ་ན། མདོ་སྡེ་དྲན་པར་བྱེད་ཅིང། མདོ་སྡེ་རྣམ་པར་འཆད་པར་བྱེད་པ་མ་ལྟ་བུའི་ཆོས་མངོན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་གཏན་ལ་ཕབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེ་ཞེས་
བྱའོ༑ ༑གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ལ་མདོ་སྡེ་ཡང་ཡོད། འདུལ་བ་ཡང་ཡོད། ཆོས་མངོན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་མདོའི་སྡེ་དང། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་དང། ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེ་དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྡེ་དང། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང་
རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ་དང། སྐྱེས་བ་རབས་ཀྱི་སྡེ་དང། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་དང། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་མདོ་སྡེ་ཡིན་ནོ། །གླེང་གཞིའི་སྡེ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་འདུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཏན་ལ་ཕབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེ་

[057A]༄༅། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་ཆོས་མངོན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དམ་པ་རྣམས་དང། ཡང་དག་པར་སོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་དེ་དག་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཉན་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་སྟེ། དེ་
ཡང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་མདོ་སྡེ་འཛིན་པའམ། འདུལ་བ་འཛིན་པའམ། མ་མོ་འཛིན་པའམ། མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་འཛིན་པའམ། མདོ་སྡེ་དང་མ་མོ་འཛིན་པའམ། འདུལ་བ་དང་མ་མོ་འཛིན་པའམ། མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་དང་མ་མོ་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དམ་པའི་
ཆོས་ཉན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉན་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཚིག་འབྲུ་ཉན་པ་དང། དོན་ཉན་པའོ། །སེམས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་གཅིག་པུ་དབེན་པར་སོང་སྟེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་དྲུག་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་ལ་སེམས་པ་དང། སེམས་ཅན་ལ་
སེམས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་པ་ལ་སེམས་པ་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་སེམས་པ་དང། བསམ་གཏན་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་གྱི་ཡུལ་དང། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་རྣམ་པར་སྦྱངས་ནས། ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་རང་གི་
མཚན་ཉིད་དང། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སེམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བགྲང་བའི་རྣམ་པས་ཆོས་རྣམས་ལ་བགྲང་བའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་པར་བྱེད་པ་དང། གཞལ་བའི་རྣམ་པས་རིག་པས་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་ཉེ་བར་བརྟག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་པར་བྱེད་
པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ་བསྟན་པ་ལ་སེམས་པར་བྱེད་དམ། གལ་ཏེ་དེ་ལས་གཞན་པ་སྔར་བསྟན་པ་གང་ཡང་རུང་བ་བསྟན་པ་ལ་སེམས་པར་བྱེད་ན་ཡང་རྣམ་པ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་ཅན་
བཅུ་དང། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་གཏོགས་པའི་གཟུགས་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་ནོ། །ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ཡིན་ནོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དྲུག་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་དྲུག་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན། རྣམ་

[057B] དེ་ལྟར་ན་བགྲང་བ་དང། གྲངས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཕུང་པོ་བསྟན་པ་ལ་སེམས་པར་བྱེད་པ་དང། གོང་ནས་གོང་དུ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་གྲངས་དང། བགྲང་བའི་རྣམ་པ་སེམས་པ་དེ་ལ་ཚད་མེད་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་
པའི་ཚུལ་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་རིགས་པས་ཉེ་བར་བརྟགས་པའི་སེམས་པས་ཕུང་པོ་བསྟན་པ་ལ་སེམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རིགས་པ་བཞིས་ཉེ་བར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྟོས་པའི་རིགས་པ་དང། བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་དང། འཐད་པ་
སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དང། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་སོ། །དེ་ལ་ལྟོས་པའི་རིགས་པ་གང་ཞེ་ན། ལྟོས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྐྱེ་བའི་ལྟོས་པ་དང། གདགས་པའི་ལྟོས་པའོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་ལྟོས་པ་ནི་རྒྱུ་གང་དག་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་ཕུང་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་
ཕུང་པོའི་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་རྒྱུ་དེ་དག་དང། རྐྱེན་དང་དེ་དག་ལས་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །མིང་གི་ཆོགས་དང། ཚིག་གི་ཚོགས་དང། ཡི་གེའི་ཚོགས་གང་དག་གི་ཕུང་པོ་རྣམས་གདགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕུང་པོ་གདགས་པ་དེ་ནི་མིང་གི་ཚོགས་དང། ཚིག་གི་ཚོགས་དང། ཡི་གེའི་ཚོགས་དེ་དག་
ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་ལྟོས་པ་དང། གདགས་པའི་ལྟོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱེ་བའི་ལྟོས་པ་གང་ཡིན་པ་དང། གདགས་པའི་ལྟོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕུང་པོ་སྐྱེ་བ་དང། ཕུང་པོར་གདགས་པའི་རིགས་པ་དང། སྦྱོར་བ་དང་ཐབས་ཡིན་པས་ན་དེའི་
ཕྱིར་ལྟོས་པའི་རིགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་གང་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་རང་གི་རྒྱུ་དང། རང་གི་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་རང་གི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དེ་དང་དེ་དག་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བར་བྱེད་པ་དང། རྣ་
བས་སྒྲ་རྣམས་ཉན་པར་བྱེད་པ་དང། ཡིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་བར་ལྟ་བུ་དང། གཟུགས་ཀྱིས་མིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གནས་པར་བྱེད་པ་དང། སྒྲས་རྣ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གནས་པར་བྱེད་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གནས་པར་བྱེད་པའི་བར་

[058A]༄༅། །དག་ལྟ་བུ་དང། གཞན་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་དེ་དང་དེ་དག་གཅིག་ལ་གཅིག་བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་དང། སྦྱོར་བ་དང། ཐབས་སུ་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་གང་ཞེ་ན། ཕུང་
པོ་རྣམས་མི་རྟག་པའམ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའམ། སྡུག་བསྔལ་བའམ། སྟོང་པའམ། བདག་མེད་པའོ་ཞེས་ཚད་མ་གསུམ་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་དང། མངོན་སུམ་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གིས་ཉེ་བར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅིང་འཐད་པའི་རིགས་པ་དམ་
པ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གིས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་རྣམས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དམ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཉིད་དམ། སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དམ། སྟོང་པ་ཉིད་དམ། བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་ཅིང། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་
ཏེ༑ དེའི་འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་གང་ཞེ་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་རྣམས་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་བ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་གནས་པ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡིན། ཅིའི་ཕྱིར་སའི་མཚན་ཉིད་སྲ་བ་ཡིན། ཆུའི་མཚན་ཉིད་གཤེར་བ་ཡིན། མེའི་མཚན་ཉིད་ཚ་བ་
ཡིན༑ རླུང་གི་མཚན་ཉིད་གཡོ་བ་ཡིན། ཅིའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་རྣམས་མི་རྟག་པ་ཡིན། ཅིའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞི་བ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་གཟུགས་སུ་རུང་བ་ཡིན། ཚོར་བའི་མཚན་ཉིད་མྱོང་བ་ཡིན། འདུ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀུན་ཤེས་
པར་བྱེད་པ་ཡིན། འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡིན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཆོས་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་དེ་ཡིན་ཞིང། དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ཆོས་ཉིད་དེ་གང་ཁོ་ན་
ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འདིར་རིགས་པ་དང། སྦྱོར་བ་དང། ཐབས་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལྟ་བུའམ། གཞན་ནམ། གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ནི་སེམས་ལ་གཞག་པར་བྱ་བ་དང། སེམས་ལ་གོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་པ་དང། ཆོས་ཉིད་ཁོ་ནའི་རིགས་པ་ཡིན་

[058B] དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་རིགས་པ་བཞིས་ཕུང་པོ་བསྟན་པ་དང། གཞན་གང་ཡང་རུང་བ་བསྟན་པ་ལ་ངེས་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་བགྲང་བ་དང། གྲངས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང། རིགས་པས་ཉེ་བར་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་དེ་
དག་གིས་བསྟན་པ་དེ་དང། དེ་དག་ལ་ཡང་དག་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སེམས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་སེམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བར་ཆད་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། བར་ཆད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ནང་ལ་བརྟེན་པ་དང། ཕྱི་རོལ་ལ་བརྟེན་པའོ། །དེ་ལ་
ནང་ལ་བརྟེན་པ་དང། ཕྱི་རོལ་ལ་བརྟེན་པའི་བར་ཆད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་བར་ཆད་མེད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ནང་ལ་བརྟེན་པའི་བར་ཆད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་སྔོན་བསོད་ནམས་མ་བྱས་པས་ངེས་བསོད་ནམས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར། འཚོ་
བའི་ཡོ་བྱད་རྐྱེན་དུ་བབ་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་གོས་དང། བསོད་སྙོམས་དང། མལ་ཆ་དང། སྟན་དང། ནད་ཀྱི་གསོས་སྨན་དང། ཡོ་བྱད་དག་དུས་དུས་སུ་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། འདོད་ཆགས་ཤས་ཆེ་བ་དང། འདོད་ཆགས་ཡུན་རིང་བ་དང། ཞེ་སྡང་ཤས་ཆེ་བ་དང། ཞེ་སྡང་
ཡུན་རིང་བ་དང། གཏི་མུག་ཤས་ཆེ་བ་དང། གཏི་མུག་ཡུན་རིང་བར་འགྱུར་བ་དང། དེས་སྔོན་ནས་མང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་དག་བྱས་པས་དེའི་རྒྱུས་ནད་མང་བ་དང། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མི་མཐུན་པར་སྤྱད་པས་དེའི་ལུས་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་རླུང་དང། མཁྲིས་པ་དང། བད་ཀན་འཁྲུག་ཅིང་
གསུང་པ་དང། ཟས་ལ་གདུ་བ་དང། དོན་མང་བ་དང། བྱ་བ་མང་བ་དང། ཚོགས་འདུ་བ་མང་བ་དང། ལས་ལ་དགའ་བ་དང། སྨྲ་བ་ལ་དགའ་བ་དང། གཉིད་ལ་དགའ་བ་དང། བྲེ་མོའི་གཏམ་ལ་དགའ་བ་དང། འདུ་འཛི་ལ་དགའ་བ་དང། བདག་ཉིད་ཀུན་ཏུ་
འཛིན་པ་དང། མི་བརྟན་པ་དང། བག་མེད་པ་དང། ཡུལ་ངན་པ་ལ་གནས་པའམ། གཞན་ཡང་གང་དག་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དེ་དག་ནི་ནང་ལ་བརྟེན་པའི་བར་ཆད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཕྱི་རོལ་ལ་བརྟེན་པའི་བར་ཆད་རྣམས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་

[059A]༄༅། །ཡིན་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་དེ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གདམས་ངག་དང། རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དུས་དུས་སུ་མི་ཐོབ་པ་དང། ཡུལ་ངན་པར་ངེས་ཤིང་དེ་དེ་ན་གནས་པས་ཉིན་མོ་འཁྲུག་ལོང་མང་བ་དང། མཚན་མོ་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་རྟག་ཏུ་སྒྲ་འབྱིན་ཅིང་ཅ་ཅོ་མང་ལ། ཀླག་
ཅོར་ཆེ་བ་དང། རླུང་དང་ཉི་མའི་རེག་པ་གྲང་ཞིང་ཚ་བ་དང། མིས་འཇིགས་པ་དང། མི་མ་ཡིན་པས་འཇིགས་པའམ། གཞན་ཡང་གང་དག་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དེ་དག་ནི། ཕྱི་རོལ་ལ་བརྟེན་པའི་བར་ཆད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་རེ་ཞིག་བར་ཆད་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྒྱས་པ་ཡིན་
ནོ༑ ༑དོན་མདོར་བསྡུ་བ་གང་ཞེ་ན། བར་ཆད་ནི་མདོར་ན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྦྱོར་བའི་བར་ཆད་དང། རབ་ཏུ་དབེན་པའི་བར་ཆད་དང། ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་པའི་བར་ཆད་དོ། །དེ་ལ་སྦྱོར་བའི་བར་ཆད་གང་ཞེ་ན། བར་ཆད་གང་དང་ཕྲད་ཅིང་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྦྱོར་བའི་མཐུ་མེད་ཅིང་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ནད་ཚབས་ཆེ་བ་དང། དེའི་ལུས་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་རླུང་དང། མཁྲིས་པ་དང། བད་ཀན་འཁྲུག་ཅིང་གསུང་པ་དང། དེ་ལ་སྦྲུལ་
ལམ༑ སྡིག་པའམ། སྲིན་གྱི་མེད་ཀྱིས་ཟིན་པ་དང། དེ་མིའམ་མི་མ་ཡིན་པས་གཙེས་པ་དང། དེས་ཆོས་གོས་དང། བསོད་སྙོམས་དང། མལ་ཆ་དང། སྟན་དང། ནད་ཀྱི་གསོས་སྨན་དང། ཡོ་བྱད་མ་རྙེད་པའམ། དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྦྱོར་བའི་
བར་ཆད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རབ་ཏུ་དབེན་པའི་བར་ཆད་གང་ཞེ་ན། ཟས་ལ་གདུ་བ་དང། དོན་མང་བ་དང། བྱ་བ་མང་བ་དང། བྱེད་པ་མང་བ་དང། ལས་ལ་དགའ་བའི་དགའ་བ་ལ་དགའ་སྟེ། འཕྲལ་གྱི་བྱ་བ་མང་བ་དེ་དང་དེ་དག་ལ་ཡིད་གཞུངས་བར་འགྱུར་བ་དང། སྨྲ་བ་ལ་
དགའ་བ་སྟེ། རབ་ཏུ་དབེན་པ་དང། སྤོང་བ་དང། ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་སྒོམ་པའི་མཐུ་ཡོད་ཅིང་ནུས་ཀྱང་ལུང་ནོད་པ་དང། ཁ་ཏོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་དང། གཉིད་ལ་དགའ་བ་སྟེ། རྨུགས་པ་དང། གཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་ཤིང་ལེ་ལོའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གྱུར་ལ་

[059B] གྲོས་འབེབས་པའི་བདེ་བ་དང། ཉལ་བའི་བདེ་བ་བདག་གིར་བྱེད་པ་དང། བྲེ་མོའི་གཏམ་ལ་དགའ་སྟེ། ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྒྱལ་པོའི་གཏམ་མམ། རྐུན་པོའི་གཏམ་མམ། ཟས་ཀྱི་གཏམ་མམ། སྐོམ་གྱི་གཏམ་མམ། གོས་
ཀྱི་གཏམ་མམ། སྨད་འཚོང་མའི་གཏམ་མམ། ལམ་སྲང་གི་གཏམ་མམ། ལྗོངས་ཀྱི་མི་དང་ཆགས་འོག་གི་རྒྱལ་ཕྲན་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་གཏམ་མམ། འཇིག་རྟེན་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་གཏམ་མམ། རྒྱ་མཚོའི་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་གཏམ་ཟེར་བའམ། དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པའི་གཏམ་དོན་མེད་པས་
དུས་ཡོལ་བར་བྱེད་ཅིང། དེ་ལ་དགའ་བ་དང། ཡང་དང་ཡང་དུ་ཚོགས་འདུ་བ་མང་སྟེ། རྩོད་པ་དེ་དང་དེ་དག་ལ་ཡིད་རྣམ་པར་གཡེངས་ཤིང། ཡིད་གཡེན་སྦྱོར་བར་འགྱུར་བ་དང། འདུ་འཛི་ལ་དགའ་སྟེ། ཁྱིམ་ན་གནས་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་མ་ཕྲད་པ་རྣམས་མཐོང་བར་འདོད་ཅིང། ཕྲད་པ་
རྣམས་དང་འབྲལ་བར་མི་འདོད་པ་དང། སྤྲོས་པ་ལ་དགའ་སྟེ། སྤྲོས་པ་ལ་དགའ་ཞིང། བགྲོད་པར་བྱ་བ་ལ་དང་པོར་འགྲོ་བ་དང། རབ་ཏུ་དབེན་པ་ལ་བརྩོན་པ་བཏང་བ་དང། དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་རབ་ཏུ་དབེན་པའི་བར་ཆད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་དང་ཕྲད་ཅིང་
མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ནས། དགོན་པ་དག་གམ། ཤིང་དྲུང་དག་གམ། ཁང་སྟོང་གི་གནས་མལ་དགོན་པའམ་ནགས་འདབ་བམ། བས་མཐའ་དག་ཏུ་གནས་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་གི་བར་ཆད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་
གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ངོ། །དེ་ལ་ཞི་གནས་ཀྱི་བར་ཆད་ཀྱང་ཡོད་དོ། །ལྷག་མཐོང་གི་བར་ཆད་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་ཞི་གནས་ཀྱི་བར་ཆད་གང་ཞེ་ན། བག་མེད་པ་དང། ཡུལ་ངན་པར་གནས་པའོ། །དེ་ལ་བག་མེད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བག་མེད་པར་གྱུར་པ་དེ་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་
ཀྱིས་སེམས་ཀུན་ནས་འཁྲི་བར་བྱེད་པ་དང། ཞི་གནས་ཙམ་གྱི་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དང། ཞུམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་གཏོད་པར་བྱེད་པ་དང། སེམས་མུན་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའོ། །ཡུལ་ངན་པར་གནས་པ་ནི་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བུར་གནས་ན་མིའམ་མི་མ་ཡིན་པ་གཞན་གྱིས་གནོད་པར་བྱེད་ཅིང་

[060A]༄༅། །དེས་དེའི་སེམས་ཕྱི་རོལ་དུ་རྣམ་པར་གཡེང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་བར་ཆད་དེ་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་གི་བར་ཆད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལྷག་མཐོང་གི་བར་ཆད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང། མི་བརྟན་པའོ། །དེ་ལ་བདག་
ཉིད་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་ནི་རིགས་མཐོན་པོ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང། ཞུམ་པ་མ་ཡིན་གྱི། དགེ་སློང་གཞན་དག་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བདག་ལ་སྟོད་པར་བྱེད། རབ་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད་ཅིང་གཞན་ལ་སྨོས་པར་བྱེད་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་བདག་ནི་ཕྱུག་པོ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་
སྟེ༑ ཞན་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་བདག་ནི་གཟུགས་བཟང་བ་དང། བལྟ་ན་སྡུག་པ་དང། མཛེས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་བདག་ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་དང། ཐོས་པ་འཛིན་པ་དང། ཐོས་པ་བསྩགས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་བདག་ནི་ཚིག་དགེ་
ཞིང༑ ཚིག་གི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི་དགེ་སློང་གཞན་དག་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བདག་ལ་སྟོད་པར་བྱེད་པ་དང། རབ་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད་ཅིང་གཞན་ལ་སྨོད་པར་བྱེད་ལ་དེ་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ན། དགེ་སློང་གནས་བརྟན་རྒྱལ་ཚབས་ལྟ་བུ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པ་གང་དག་
འཁོད་པ་དེ་དག་ལ། དུས་དུས་སུ་ཡོངས་སུ་འདྲི་བར་མི་བྱེད་ཡོངས་སུ་ཞུམ་པར་མི་བྱེད་པས་དེ་དག་ཀྱང་དེ་ལ་དུས་དུས་སུ་རྣམ་པར་མ་ཕྱེ་བའི་གནས་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་མི་བྱེད་ལ། རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་གནས་རྣམས་ཀྱང་གསལ་བར་མི་བྱེད་ཅིང། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་དང་མཐོང་
བ་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཟབ་མོའི་དོན་དང་ཚིག་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱས་ནས། ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་ཡང་མི་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷག་མཐོང་གི་བར་ཆད་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དེ་ཡེ་ཤེས་
དང༑ མཐོང་བ་དང། བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་དང་ངན་ངོན་ཙམ་ཞིག་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིང། དེ་ཡེ་ཤེས་ཙམ་དང། མཐོང་བ་ཙམ་དང། བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པ་ཙམ་དེས་བདག་ལ་སྟོད་པར་བྱེད་ཅིང་རབ་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད་ལ། དེ་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་འཛིན་

[060B] གོང་དུ་རྩོལ་བར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་འཛིན་པས་འདི་ལྟ་སྟེ། དེའི་ལྷག་མཐོང་གི་བར་ཆད་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །མི་བརྟན་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་དབང་པོ་མ་ཞི་ཞིང། དབང་པོ་རྒོད་པ་དང། དབང་པོ་འདམ་བུ་ལྟར་མཐོ་བར་
གྱུར་པས། ཉེས་པར་བསམ་པ་སེམས་པ་དང། ཉེས་པར་སྨྲ་བ་བརྗོད་པ་དང། ཉེས་པར་བྱ་བའི་ལས་བྱེད་ཅིང། ཆོས་བརྟན་པར་སེམས་པར་མི་བྱེད། དམ་པོར་སེམས་པར་མི་བྱེད་པས། དེས་ན་ལྷག་མཐོང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཞིང། རྣམ་པར་དག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་
དེ་ལྟར་ན་མི་བརྟན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དེའི་ལྷག་མཐོང་གི་བར་ཆད་ཡིན་ནོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་ནི་གཉིས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་བདག་མེད་པ་དང། ཡུལ་ངན་བར་གནས་པའོ། །ལྷག་མཐོང་གི་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་གཉིས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང། མི་
བརྟན་པའོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་བར་ཆད་གང་ཡིན་པ་དང། ལྷག་མཐོང་གི་བར་ཆད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་གི་བར་ཆད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ནི་བར་ཆད་ཀྱི་དོན་མདོར་བསྡུ་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྒྱས་པ་སྔ་མ་གང་ཡིན་པ་དང། དོན་མདོར་བསྡུ་བ་ནི་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་
གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་བར་ཆད་ཅེས་བྱའོ། །བར་ཆད་དེ་ལས་བཟློག་པ་བར་ཆད་དེ་དག་མེད་པ་དང། བྲལ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་དང། མི་འགྲོགས་པ་གན་ཡིན་པ་ནི་བར་ཆད་མེད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་བར་ཆད་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཏོང་བ་སྤེལ་བ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་
དང༑ སེམས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་དང། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཚོགས་དང། དོན་གྱི་མཆོག་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་སུས་སྦྱིན་པར་བྱེད། སུ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད། ཅི་ཞིག་སྦྱིན་པར། ཅིས་སྦྱིན་པར་བྱེད། ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པར་བྱེད། །ཅིའི་ཕྱིར་
སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅིང། གང་གིས་དེའི་སྦྱིན་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྦྱིན་པ་པོ་དང། སྦྱིན་བདག་གིས་སྦྱིན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་སྦྱིན་པ་པོ་ནི་གང། སྦྱིན་བདག་ནི་གང་ཞེ་ན། རང་ཁོ་ནའི་ལ་གནས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྦྱིན་པ་པོ་ཞེས་བྱའོ། །

[061A]༄༅། །གང་གིས་རང་གིས་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་ཡང་སྦྱིན་པར་འདོད་པ་ཡིན་གྱི། སྦྱིན་པར་མི་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྦྱིན་བདག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སུ་ལ་སྦྱིན་པ་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། གཞི་ལ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཕན་འདོགས་པ་དང། སྡུག་
པ་དང། ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་གང་ཞེ་ན། ཡོ་བྱད་མེད་པ་རྣམས་དང། བཀྲེན་པ་རྣམས་དང། སྡུག་ཕོངས་པ་རྣམས་དང། ལམ་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་དང། སློང་མོ་པ་རྣམས་དང། ལོང་བ་རྣམས་དང། འོན་པ་རྣམས་དང། མགོན་
མེད་པ་རྣམས་དང། རྟེན་མེད་པ་རྣམས་དང། གཞན་ཡང་གང་དག་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །ཕན་འདོགས་པ་རྣམས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕ་དང། མ་དང། སྣུན་པར་བྱེད་པ་དང། གསོ་བར་བྱེད་པ་དང། སྐྱེད་པར་
བྱེད་པ་དང། འབྲོག་དགོན་པ་དང། མུ་གེ་དང། ཕ་རོལ་གྱི་དམག་ཚོགས་དང། བཅིངས་པ་དང། ནད་ཀྱི་འཇིགས་པ་ལས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པ་རྣམས་དང། དེ་ལ་ཕན་པ་སྟོན་པ་རྣམས་དང། བདེ་བ་སྟོན་པ་རྣམས་དང། ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་རྣམས་དང་
རྩོད་པ་བྱུང་ངོ་ཅོག་ལ་གྲོགས་བྱེད་པ་རྣམས་དང། ལྷན་ཅིག་དགའ་བ་རྣམས་དང། ལྷན་ཅིག་མྱ་ངན་བྱེད་པ་རྣམས་དང། དེ་ཉམ་ཐག་པར་གྱུར་བའི་ཚེ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་རྣམས་དང། གཞན་ཡང་གང་དག་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དེ་དག་ནི་ཕན་འདོགས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །སྡུག་བ་རྣམས་
གང་ཞེ་ན། སྨོས་འདྲིན་གང་དག་དེ་ལ་བྱམས་པའམ། བྱམས་ཤིང་གུས་པའམ། གཅུགས་པ་སྨྲ་བ་རྣམས་དང། གཏམ་འདྲེས་པ་རྣམས་དང། ཕེབས་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་དང། གྲོགས་བཤེས་རྣམས་སམ། གཞན་ཡང་གང་དག་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དེ་དག་ནི་སྡུག་པ་རྣམས་
ཞེས་བྱའོ། །ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་གང་ཞེ་ན། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་རང་བཞིན་དགེ་བར་གྲགས་པ་གནོད་སེམས་མེད་པ་དང། གནོད་སེམས་མེད་པ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་དང། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་དང། འདོད་ཆགས་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་རྣམས་དང། ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་

[061B] ཞེ་སྡང་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་རྣམས་དང། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་རྣམས་དང། གཏི་མུག་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་རྣམས་དང། གཞན་ཡང་གང་དག་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དེ་དག་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཅི་ཞིག་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ་
མདོར་བསྡུ་ན། སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་དང། སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བའི་དངོས་པོ་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། བུ་དང་ཆུང་མ་དང་བྲན་དང། བྲན་མོ་དང། ལས་མི་དང། ཞོ་ཤས་འཚོ་བ་དང། གླང་པོ་ཆེ་དང། རྟ་དང་
བ་ལང་དང། ལུག་དང། བྱ་གག་དང། སྐྱེས་པ་དང། བུད་མེད་དང། ཁྱེའུ་དང། བུ་མོའམ། གཞན་ཡང་གང་དག་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་དང། ནང་ལ་བརྟེན་ཏེ། ལག་པ་དང། རྐང་པ་དང། མགོ་དང། ཤ་དང། ཁྲག་དང། ཞག་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྣང་བ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང། སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བའི་སྦྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་གྱི་སྐབས་འདིར་ནི་སྦྱིན་པ་དེ་དག་ལས་དགོངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ། དེ་དབང་ཕྱུག་དང། དབང་དང། སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། སེམས་
ཅན་དེ་དག་གཞན་དག་ལ་སྦྱིན་པར་ཡང་རིགས་ལ། བྱིན་ན་ཡང་བདག་ཉིད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་མི་བྱེད་ཅིང། རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེས་གཞན་དག་གི་ཡིད་རབ་ཏུ་འཁྲུག་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། སེམས་ཅན་གང་དག་གཞན་དག་ལ་བྱིན་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་གནོད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བའི་དངོས་
པོ་སྦྱིན་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ནོར་གྱི་དངོས་པོ་དང། འབྲུའི་དངོས་པོ་དང། ཡུལ་གྱི་དངོས་པོའོ། །དེ་ལ་ནོར་གྱི་དངོས་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ནོར་བུ་དང། མུ་ཏིག་དང། བཻ་ཌཱུ་རྱ་དང། རིན་པོ་ཆེ་
ཤང་ཀ་ཤི་ལ་དང། བྱི་རུ་དང། རྡོའི་སྙིང་པོ་དང། སྤུག་དང། གསེར་དང། དངུལ་དང། རིན་པོ་ཆེ་དམར་པོ་དང། གཡས་སུ་འཁྱིལ་ཏམ། གཞན་ཡང་གང་དག་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པའི་རིན་པོ་ཆེའམ། དབྱིག་གམ། སྟང་ཟིལ་ལམ། གོས་སམ། སྣོད་སྤྱད་དམ་

[062A]༄༅། །སྤོས་ཀྱི་རྣམ་པའམ། མེ་ཏོག་ཕྲེང་གི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནོར་གྱི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱའོ། །འབྲུའི་དངོས་པོ་གང་ཞེ་ན། གང་ཆུང་ཟད་བཟའ་བ་དང། བཏུང་བར་བྱ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། ནས་དང། གྲོ་དང། འབྲས་སཱ་ལུ་དང། མོན་སྲན་དང། རྒྱ་སྲན་དང། ཏིལ་
དང༑ མོན་སྲན་གྲེའུ་དང། བུ་རམ་ཤིང་གི་རོ་དང། དར་བ་དང། རྒུན་ཆང་གི་རོ་དང། གཞན་ཡང་གང་དག་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དེ་དག་ནི་འབྲུའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཞིང་གི་གཞི་དང། ཁང་ཁྱིམ་གྱི་གཞི་དང། །ཚོང་ཁང་གི་གཞི་དང་
བསོད་ནམས་ཀྱི་གནས་དང། གཙུག་ལག་ཁང་གི་གྮིའམ། གཞན་ཡང་གང་དག་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དེ་དག་ནི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དང། སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྦྱིན་པར་བྱེད་
དོ༑ ༑དེ་ལ་ཅིས་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དང། སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རང་གི་རྒྱུད་དང། གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་དེས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ལུས་
ཀྱི་ལས་དང། ངག་གི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། མ་འོངས་པ་ལ་ལྟ་བ་དང། འབྲས་བུ་མཐོང་བའི་དད་པས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང། འདོད་པའི་སེམས་ཀྱིས་གུས་པར་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང། བརྙས་པ་མེད་པར་རང་གི་ལག་
ནས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང། ཅི་ནས་ཀྱང་དེ་གཞན་དག་ལ་མཁོ་བར་འགྱུར་བའི་དུས་སུ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང། ཆོས་དང་མཐུན་པ་དང། གཟུ་ལུམས་མ་ཡིན་པས་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་ཏེ། གཞན་ལ་མི་གནོད་པར་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང། གཙང་བ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང། བཟང་པོ་སྦྱིན་པར་
བྱེད་པ་དང། གདམས་ཏེ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང། གང་གི་བདག་དང་གཞན་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པར་མི་འགྱུར་བའི་རུང་བ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང། ཡང་དང་ཡང་དུ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང། སེར་སྣའི་དྲི་མ་དང། གསོག་འཇོག་གི་དྲི་མ་བསྩལ་ཏེ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅིང། སྦྱིན་པའི་སྔ་

[062B] སྦྱིན་པའི་ཚེ་ཡང་རབ་ཏུ་དང་བར་བྱེད་ཅིང། བྱིན་ནས་ཀྱང་འགྱོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང། འདི་ལྟ་སྟེ་ཕན་འདོགས་
པ་རྣམས་ལ་བྱས་པ་གཟོ་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང། འདི་ལྟ་སྟེ། སྡུག་པ་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་དང། གུས་པ་དང། གཅུགས་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང། འདི་ལྟ་སྟེ། ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཁྱད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པར་
བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་སེམས་ཀྱི་རྒྱན་དང། སེམས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་དང། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཚོགས་དང། དོན་གྱི་མཆོག་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་དེ་དག་གིས་ཁྱིམ་པའམ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དག་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ནས། སྦྱིན་པ་དེ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོབ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་
དེ་ནི་གཏོང་བ་སྤེལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་སྦྱོང་གི་རྒྱན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་དད་པ་དང་ལྡན་པ་དང། གཡོ་མེད་པ་དང། ནད་ཉུང་བ་དང། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དང། ཤེས་རབ་རྣོ་བ་དང། འདོད་པ་ཉུང་བ་དང། ཆོ་ག་ཤེས་པ་དང། གསོ་སླ་བ་དང། དགང་སླ་བ་
དང༑ སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང། མཛེས་པ་དང། དྲོད་རིགས་པ་དང། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་དང། མཁས་པའི་རྟགས་དང་ལྡན་པ་དང། བཟོད་པ་ཞེ་བ་དང། དེས་པ་དང། གྱ་ནོམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དད་པ་མང་བ་དང་
ངེས་པར་རྟོགས་པ་མང་བ་དང། མོས་པ་མང་བ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འདུན་པ་ཡིན་ཞིང། དེ་སྟོན་པ་ལ་དང་བར་བྱེད་ཅིང། ཡིད་གཉིས་མི་བྱེད། ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་ལ། སྟོན་པ་ལ་བཀུར་སྟི་བྱེད། བླ་མར་བྱེད། རི་མོར་བྱེད། མཆོད་པར་བྱེད་ཅིང། བསྙེན་བསྐུར་བྱས་
བླ་མར་བྱས། རི་མོར་བྱས། མཆོད་པར་བྱས་ནས་ཉེ་བར་བརྟེན་ཏེ་གནས་པ་དང། སྟོན་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། ཆོས་དང། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་དང། བསླབ་པ་དང་གདམས་ཤིང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དང། བགོ་བཤའ་དང། བག་ཡོད་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་དེ་

[063A]༄༅། །བཞིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་གཡོ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དྲང་པོ་དང། དྲང་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཞིང། སྟོན་པ་དང་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་རྣམས་ལ། བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་
གཡོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ནད་ཉུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ནད་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཞིང། ཕོ་བའི་དྲོད་སྙོམས་ཤིང་འཇུ་བར་བྱེད་པ་དང། ཧ་ཅང་མི་ཚ་བ་དང། ཧ་ཅང་མི་གྲང་བ་དང། གནོད་པ་མེད་པ་དང། དུས་ཚིགས་བདེ་བ་དང་ལྡན་ལ། དེས་ན་དེས་ཟོས་པ་དང། འཐུངས་པ་དང་
འཆོས་པ་དང། མྱངས་པ་རྣམས་ལེགས་པར་བདེ་བར་འཇུ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ནད་ཉུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མཐུ་དང་ལྡན་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་དང། སྤྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་དང། ཕ་རོལ་
གནོན་པ་བརྟན་པ་དང། བརྩོན་པ་མ་བཏང་བར་གནས་ཤིང། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་རྣམས་ལ་ལུས་ཀྱི་ཞལ་ཏ་བྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་དང། ལེ་ལོ་མེད་པ་དང། སྒྲུབ་ཕོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་
རྣོ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ལོ་བ་སྐྱེན་པ་དང། དྲན་པ་དང། བློ་དང་ལྡན་ཞིང། དབང་པོ་རྟུལ་བ་མ་ཡིན་ལ། དིག་པ་དང། ལྐུགས་པ་མ་ཡིན་ཞིང། ལག་པས་བརྡ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ། ལེགས་པར་གསུངས་པ་དང། ཉེས་པར་བཤད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཀུན་ཤེས་པར་ནུས་པ་དང། ལྷན་
ཅིག་སྐྱེས་པའི་བློ་དང་ཡང་ལྡན་ལ། སྦྱོང་བ་ལས་བྱུང་བའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་རྣོ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་འདོད་པ་ཆུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདོད་པ་ཆུང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཇི་སྙེད་པ་དག་དང་ལྡན་ན་ཡང། བདག་འདོད་པ་ཆུང་བའམ། ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟ་བུ་དག་དང་
ལྡན་པར་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་གཞན་ལས་ཤེས་པ་ཀུན་ཏུ་མི་ཚོལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་འདོད་པ་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཆོག་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་གོས་དང། བསོད་སྙོམས་དང། མལ་ཆ་དང། སྟན་ངན་དོན་ཙམ་གྱིས་དགའ་ཞིང་ཆོག་ཤེས་པ་དང། དེ་ཆོས་གོས་

[063B] བཟང་པོ་མ་རྙེད་ན་ཡང་འདོད་པར་མི་བྱེད་ཅིང། གདུག་བར་མི་བྱེད་ལ། རྙེད་ན་ཡང་རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང། ཞེན་པ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དང། ཆོས་གོས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསོད་སྙོམས་དང། མལ་ཆ་དང། སྟན་ལ་
ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཆོག་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་གསོ་སླ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་བདག་གཅིག་པུ་གསོ་བར་བྱེད་ཀྱི། ཕ་རོལ་པོ་གང་དག་གི་དོན་དུ་དེས་རིམ་གྲོ་བྱ་དགོས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁྱེའུ་འམ། མིའམ། གཞན་གང་ཡང་རུང་བ་དག་གསོ་བར་མི་བྱེད་པ་དང། དེ་ལ་སྦྱིན་
པ་པོ་དང། སྦྱིན་བདག་གཞན་དག་གསོ་དཀའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་གསོ་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་དགང་སླ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆུང་ངུས་ཀྱང་འཚོ་བར་འགྱུར་ལ། ངན་པས་ཀྱང་འཚོ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དགང་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྦྱངས་པའི་ཡོན་
ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྙེད་པས་ཆོག་པའི་བསོད་སྙོམས་པ་དང། མཐར་གྱིས་སློང་བའི་བསོད་སྙོམས་པ་དང། སྟན་གཅིག་པ་དང། ཟས་ཕྱིས་མི་ལེན་པ་དང། ཆོས་གོས་གསུམ་པ་དང། ཕྱིང་པ་པ་དང། ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་དང། དགོན་པ་པ་དང། ཤིང་དྲུང་པ་དང། བླ་གབ་
མེད་པ་དང། དུར་ཁྲོད་པ་དང། ཅོག་པུ་པ་དང། གཞི་ཇི་བཞིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་བསོད་སྙོམས་དང། ཆོས་གོས་དང། གནས་མལ་ལས་བརྩམས་ནས། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་གཉིས་སམ་བཅུ་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་བསོད་སྙོམས་པ་ལས་དབྱེ་ན་རྣམ་པ་
གཉིས་ཏེ། རྙེད་པས་ཆོག་ཤེས་པའི་བསོད་སྙོམས་པ་དང། མཐར་གྱིས་སློང་བའི་བསོད་སྙོམས་པའོ། །དེ་ལ་རྙེད་པས་ཆོག་ཤེས་པའི་བསོད་སྙོམས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདྲིས་པའི་ཁྱིམ་དག་ནས་ཅི་ཐོབ་པ་དང། ཅི་རྙེད་ཙམ་བཟའ་བར་བྱེད་པའོ། །མཐར་གྱིས་
སློང་བའི་བསོད་སྙོམས་པ་གང་ཞེ་ན། ཁྱིམ་རྣམས་སུ་ཁང་ཁྱིམ་ནས་ཁང་ཁྱིམ་དུ་བསླངས་ཤིང་བརྒྱུས་ཏེ། བསོད་སྙོམས་ཇི་ཐོབ་པ་དང། ཇི་སྙེད་པ་ཟ་བར་བྱེད་ཀྱི་བདག་གིས་འདི་ནས་བཟའ་བ་དང། བཅའ་བ་བཟང་པོ་ཅི་ཙམ་འདོད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས་མགོ་འཕང་བསྟོད་དེ་

[064A]༄༅། །ཁྱིམ་རྣམས་སུ་མི་འགྲོ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་བསོད་སྙོམས་པ་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཏུ་མ་ཕྱེ་བ་ལས་བརྩམས་ནས་ནི། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱེ་བ་ལས་བརྩམས་ན་ནི་བཅུ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་སྟན་གཅིག་པ་གང་ཞེ་ན། སྟན་གཅིག་
ལ་འདུག་ནས་ཅི་ཙམ་བཟའ་བར་བྱ་བ་དེ་ཙམ་དུ་བཟའ་བར་བྱེད་ཀྱི། སྟན་དེ་ལས་ལངས་ནས་བཟའ་བར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་སྟན་གཅིག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཟས་ཕྱིས་མི་ལེན་པ་གང་ཞེ་ན། ཟས་ཀྱི་ཕྱིར་འདུག་ནས། ཇི་སྲིད་དུ་ཇི་ཙམ་གྱིས་བདག་འཚོ་བར་ཤེས་པའི་ཟས་ཐམས་ཅད་མ་མནོས་པ་དེ་སྲིད་
དུ་ཟ་བར་མི་བྱེད་ཅིང། གང་ལས་བདག་གི་ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་དེ་ལས་ལྷག་པ་མི་བླང་ངོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་འོག་ཏུ་ཐམས་ཅད་བླངས་ནས་ཟ་བར་རྩོམ་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཟས་ཕྱིས་མི་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་གོས་གསུམ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་གོས་གསུམ་པོ་སྣམ་སྦྱར་དང། བླ་གོས་
དང༑ མཐང་གོས་ཀྱིས་འཚོ་བར་བྱེད་ཅིང། ཆོས་གོས་གསུམ་ལས་ལྷག་པའི་གོས་གཞན་མི་འཆང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཆོས་གོས་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཕྱིང་བ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་གོས་གསུམ་པའམ། གོས་ལྷག་གང་ཅུང་ཟད་ཅི་འཆང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བལ་ལས་བྱས་
བ་ཤ་སྟག་འཆང་གི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཕྱིང་བ་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གཞན་དག་གིས་ལམ་པོ་ཆེའམ། ལམ་སྲང་ངམ། གཞི་མྡོའམ། སུམ་མྡོའམ། ལམ་ཀའམ། ལམ་གོལ་བར་བོར་བའམ། སྤངས་པ་དང། བཏང་བའི་གོས་བཤད་
བས་རེག་པའམ། གཅི་བས་རེག་པའམ། བཤད་གཅི་དང། རྣག་དང་ཁྲག་དང། མཆིལ་མས་རེག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་མི་གཙང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་བོར་ལ། ཐ་གི་བླངས་ཏེ། བཀྲུས་ལ་དྲུབས་ཏེ། ཁ་དོག་བསྒྱུར་ཞིང་འཆང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་
དགོན་པ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གྲོང་དང་གྲོང་རྡལ་ལས་དབེན་པའི་གནས་མལ་དགོན་པ་དང། ནགས་འདབ་དང། བས་མཐའ་གང་དག་ཡིན་པ་དག་ཏུ་གནས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དགོན་པ་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཤིང་དྲུང་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཤིང་དྲུང་དུ་གནས་འཆའ་ཞིང། ཤིང་དྲུང་ལ་

[064B] དེ་ལྟར་ན་ཤིང་དྲུང་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་བླ་གབ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མ་བཀབ་པ་དང། མ་གཡོགས་པའི་ཕྱོགས་བླ་གབ་མེད་པར་གནས་འཆའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བླ་གབ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་དུར་ཁྲོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་དུ་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཤིའོ་
ཅོག་འདོར་བའི་དུར་ཁྲོད་དུ་གནས་འཆའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དུར་ཁྲོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཅོག་བུ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཁྲིའམ། ཁྲིའུ། རྩྭ་བཏིང་བའི་སྟེང་དུ་ཙོག་པུར་འདུག་སྟེ། དུས་ཡོལ་བར་བྱེད་ཅིང། ཁྲིའམ། ཁྲིའུ། རྩིག་པའམ། ཤིང་ངམ། རྩྭ་བཏིང་བ་ལ་
རྒྱབ་བམ་གློས་མི་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཅོག་པུ་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་གཞི་ཇི་བཞིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་དུ་རྩྭ་བཏིང་བའམ། ལོ་མ་བཏིང་བའི་སྟེང་དུ་མལ་འཆའ་བར་བྱེད་ཅིང། རྩྭ་བཏིང་བའམ། ལོ་མ་བཏིང་བ་དེ་ཡང་ལན་ཅིག་ཇི་ལྟར་བཏིང་བ་དེ་ཁོ་ནའི་སྟེང་དུ་མལ་འཆའ་བར་བྱེད་ཀྱི་
ཡང་དང་ཡང་དུ་མི་བརྗེ་མི་འཆོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་གཞི་ཇི་བཞིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། བལ་ལམ། ཤིང་བལ་ནི་གང་གི་ཚེ་མ་བསྩལ། མ་བཤིག་མ་རྨེལ་བ་དེའི་ཚེ་ན། འཛིངས་ཤིང་མི་འཇམ་མི་ཡང་
ལ༑ འདི་ལྟ་སྟེ། སྐུད་པར་བཀལ་བའམ། འདའ་བར་བྱ་བའི་ལས་སུ་མི་རུང་ངོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདི་ན་ལ་ལ་བསོད་སྙོམས་ལ་ཆགས་པས་བསོད་སྙོམས་ལ་སེམས་ཞེན་ཅིང་ཀུན་ཏུ་ཞེན་པ་དང། ཆོས་གོས་ལ་ཆགས་པས་ཆོས་གོས་ལ་སེམས་ཞེན་ཅིང་ཀུན་ཏུ་ཞེན་པ་དང། གནས་
མལ་ལ་ཆགས་པས་གནས་མལ་ལ་སེམས་ཞེན་ཅིང་ཀུན་ཏུ་ཞེན་པ་དེ་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་གིས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཚང་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད། དྲང་པོར་བྱེད། མཉེན་པར་བྱེད། ལས་སུ་རུང་བར་བྱེད། གནམ་པར་
བྱེད༑ བཏུབ་པར་བྱེད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བསོད་སྙོམས་ལ་ཆགས་པ་ནི། བར་ཆད་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། ཟས་བཟང་པོ་ལ་ཆགས་པ་དང། ཟས་མང་པོ་ལ་ཆགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཟས་བཟང་པོ་ལ་ཆགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར། བསོད་སྙོམས་

[065A]༄༅། །པ་ཡིན་ནོ། །ཟས་མང་པོ་ལ་ཆགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར། སྟན་གཅིག་པ་དང། ཟས་ཕྱིས་མི་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཆོས་གོས་ལ་ཆགས་པ་ནི་བར་ཆད་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་གོས་མང་པོ་ལ་ཆགས་པ་དང། འཇམ་ཞིང་རེག་ན་བདེ་བ་ལ་ཆགས་པ་
དང༑ བཟང་པོ་ལ་ཆགས་པའོ། །དེ་ལ་ཆོས་གོས་མང་པོ་ལ་ཆགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར། ཆོས་གོས་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་གོས་འཇམ་ཞིང་རེག་ན་བདེ་བ་ལ་ཆགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར། ཕྱིང་པ་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་གོས་བཟང་པོ་ལ་ཆགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར། ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་ཡིན་
ནོ༑ ༑གནས་མལ་ལ་ཆགས་པ་ནི་བར་ཆད་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདུ་འཛི་ལ་ཆགས་པ་དང། གནས་ལ་ཆགས་པ་དང། གློས་འབེབས་པའི་བདེ་བ་དང་ཉལ་བའི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་པ་དང། སྟན་དང་གཏིང་བ་དང། དགབ་པ་ལ་ཆགས་པའོ། །དེ་ལ་འདུ་འཛི་ལ་ཆགས་
པ་སྤང་པའི་ཕྱིར། དགོན་པ་པ་ཡིན་ནོ། །གནས་ལ་ཆགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར། ཤིང་དྲུང་པ་དང། བླ་གབ་མེད་པ་དང། དུར་ཁྲོད་པ་ཡིན་ནོ། །དུར་ཁྲོད་པ་ནི་འཁྲིག་པ་ལ་ཆགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཡང་ཡིན་ནོ། །གློས་འབེབས་པའི་བདེ་བ་དང་ཉལ་བའི་བདེ་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར། ཅོག་པུ་པ་
ཡིན་ནོ། །སྟན་དང། གདིང་བ་དང་དགབ་པ་ལ་ཆགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར། གཞི་ཇི་བཞིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་མཛེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མཛེས་པར་འགྲོ་བ་དང། ལྡོག་པ་དང། ཅུང་ཟད་བལྟ་བ་དང། རྣམ་པར་བལྟ་བ་དང། བསྐུམ་
པ་དང། བརྐྱང་བ་དང། སྣམ་སྦྱར་དང། ཆོས་གོས་དང། ལྷུང་བཟེད་བཅང་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་མཛེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་དྲོད་རིགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ན་བྲམ་ཟེ་དང། ཁྱིམ་བདག་དད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་གོས་དང། བསོད་སྙོམས་དང། མལ་
ཆ་དང། སྟན་དང། ནད་ཀྱི་གསོས་སྨན་དང། ཡོ་བྱད་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་མགྲོན་དུ་གཉེར་བ་ན། དེ་ལ་སློང་བའི་ཆོག་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དྲོད་རིག་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རིགས་མཐོན་པོ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའམ། ཕྱུག་པོའི་

[065B] གཟུགས་བཟང་བའམ། བལྟ་ན་སྡུག་པའམ། མཛེས་པ་དང། མང་དུ་ཐོས་པའམ། ཚིག་གི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནམ། ཡེ་ཤེས་ཙམ་མམ། མཐོང་བ་ཙམ་མམ། བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པར་འགྱུར་བ་ཙམ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ན་
ཡང༑ དེས་བདག་ལ་སྟོད་པར་མི་བྱེད་ཅིང། གཞན་ལ་སྨོད་པར་མི་བྱེད་ལ། ཆོས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་འབའ་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་རིག་ནས། ཆོས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་
མཁས་པའི་རྟགས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བྱིས་པ་ཡིན་ལ། ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མཁས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བྱིས་པ་ནི་ཉེས་པར་བསམ་པ་སེམས་པ་དང། ཉེས་པར་སྨྲ་བ་བརྗོད་པ་དང། ཉེས་པར་བྱ་བའི་ལས་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། མཁས་པ་ནི་
ལེགས་པར་བསམ་པ་སེམས་པ་དང། ལེགས་པར་སྨྲ་བ་བརྗོད་པ་དང། ལེགས་པར་བྱ་བའི་ལས་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་མཁས་པའི་རྟག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་བཟོད་པ་ཆེ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། གཤེ་ཡང་ཕྱིར་མི་གཤེ་བ་དང། ཁྲོས་ཀྱང་ཕྱིར་མི་ཁྲོ་བ་དང། བརྡེགས་ཀྱང་ཕྱིར་
མི་བརྡེག་པ་དང། མཚང་བྲུས་ཀྱང་ཕྱིར་མཚང་མི་འབྲུ་ཞིང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེ་གྲང་བ་དང། ཚ་བ་དང། བཀྲེས་པ་དང། སྐོམ་པ་དང། ཤ་སྦྲང་དང། སྦྲང་བུ་མཆུ་རིངས་དང། རླུང་དང། ཉི་མ་དང། སྡིག་སྦྲུལ་གྱི་རེག་པ་རྣམས་དང། གཞན་ལས་ངན་དུ་བརྗོད་པ་དང། ངན་པ་འོངས་པའི་
ཚིག་གི་ལམ་དག་བཟོད་པ་དང། ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་པ་རྩུབ་པ་ཚ་བ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ། སྲོག་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་བཟོད་ཅིང། དང་དུ་ལེན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བཟོད་པ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་སྟོན་པ་དང་
ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་རྣམས་ལ་བྱམས་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་ལྡན་པ་དང། བྱམས་པའི་ངག་གི་ལས་དང་ལྡན་པ་དང། བྱམས་པའི་ཡིད་ཀྱི་ལས་དང་ལྡན་པ་དང། ཆོས་དང་ལྡན་ཞིང་ཆོས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་རྙེད་པ་ལྷུང་བཟེད་དུ་བླུགས་ཤིང། ལྷུང་བཟེད་དུ་ཆུད་ཟིན་པ་རྣམས་

[066A]༄༅། །ཀྱང༑ ཐུན་མོང་དུ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཅིང། ཟས་མི་བསྲི་བ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་མཐུན་པར་ཞུགས་པ་དང། ལྟ་བ་མཐུན་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་འགྱུར་བ། སྡུག་པར་བྱེད་པ། བླ་མར་བྱེད་པ། རྩོད་པར་མི་བྱེད་
པའི་ཆོས་དྲུག་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པས། འགྲོགས་ན་བདེ་ཞིང་རྣམ་པར་ཐོ་འཚམས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ལ། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་དགའ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་གྱ་ནོམ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཁྲོ་
གཉེར་མེད་པ་དང། བཞིན་གྱི་མདོག་གསལ་བ་དང། འཛུམ་པ་སྔར་གཏོང་བ་དང། གསོང་པོར་སྨྲ་བ་དང། དགའ་བར་སྨྲ་བ་དང། སྡུད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དང། རྒྱུད་རབ་ཏུ་དང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་གྱ་ནོམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཆོས་དེ་དག་དང་ལྡན་པས་ཆོས་འདོད་པ་དང། ཡོན་ཏན་འདོད་པ་
དང། རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟི་དང། སྙན་པའི་སྒྲའི་ཚོགས་མི་འདོད་པ་ཡིན་ཞིང། སྒྲོ་འདོགས་པ་དང། སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལོག་པའི་ལྟ་བ་དང་མི་ལྡན་ལ། དེ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་ཡང་སྒྲོ་འདོགས་པར་མི་བྱེད་ཅིང། ཡོད་པའི་ཆོས་ལ་ཡང་སྐུར་པ་འདེབས་པར་མི་བྱེད་པ་དང། དེ་འཇིག་
རྟེན་ལ་གྲགས་པ་དང་ལྡན་པའི་རང་བཟོ་དང། སྙན་དང་གས་སུ་བྱས་པ་ཡིག་འབྲུ་སྣ་ཚོགས་དང། ཚིག་སྣ་ཚོགས་དང། ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་གང་ཡིན་པ་དེ་དོན་མེད་པ་ཡིན་པར་རིག་ནས། ཐག་རིང་དུ་སྤོང་བར་བྱེད་ཅིང། དེས་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད། དེས་བདག་དགའ་བར་མི་བྱེད་པ་དང་
ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་ལྷག་པ་མི་འཆང་བ་དང། ཁྱིམ་ན་གནས་པ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་འགྲོགས་པའི་འདུ་འཛིན་ཉོན་མོངས་པ་འཕེལ་པར་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དང། འཕགས་པ་རྣམས་དང། ལྷན་ཅིག་འགྲོགས་པའི་ཚོགས་པ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་
པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་དང། གང་གི་གཞི་ལས་འཁྲུག་ལོང་དང་གནོད་སེམས་སྐྱེ་ཞིང། དེ་དག་རྣམ་པར་གྱུར་ཅིང། གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལས། མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང། འཁྲུག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་མཛའ་སྡེ་དག་མི་བྱེད་པ་དང་

[066B] ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེས་སོ་ཅོག་ལ་ཡང། གཞི་འདིས་བདག་ལ་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མར་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་ཞེས་དང་དུ་མི་ལེན་ཅིང་སྦོང་བར་བྱེད། སེལ་བར་བྱེད། བྱང་བར་བྱེད་པ་དང། དད་པས་བྱིན་པ་ཆུད་མི་གསོན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་མ་
ཉམས་པ་དང། བརྟུལ་ཞུགས་མ་ཞིག་པས་དད་པས་བྱིན་པ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དང། དད་པས་བྱིན་པ་སྤོང་བར་མི་བྱེད་པ་དང། བསླབ་པ་འབུལ་བར་མི་བྱེད་པ་དང། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཉེས་པའི་སྐབས་དང། འཁྲུལ་པ་ཚོལ་ཞིང་དགེ་བ་མི་སྤྱོམས་ལ། སྡིག་པ་འཆགས་པར་
བྱེད་པ་དང། གཞན་དག་གི་ཉེས་པའི་སྐབས་དང། འཁྲུལ་པ་ལ་ལྷུག་པར་འཇོག་པ་དང། བསམས་བཞིན་དུ་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་ལྟུང་བ་མི་འབྱིན་ཅིང། བྱུང་ན་ཡང་མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་ཆོས་བཞིན་དུ་ཕྱིར་བྱེད་པ་དང། འཕྲལ་གྱི་བྱ་བ་དག་ལ་ཡང་མཁས་ཤིང་ལེ་ལོ་མེད་པ་དང། རང་ཉིད་ཀྱིས་
བྱེད་ཅིང་གཞན་ལས་ལུས་ཀྱི་བསྙེན་བཀུར་ཡོངས་སུ་མི་ཚོལ་བ་དང། སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང། ཟབ་མོ་བསྟན་པ་དག་ལ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་ཡིན་གྱི། བདག་གིས་ནི་མ་ཡིན་
ནོ་སྙམ་དུ་རིག་ནས། དེ་ལ་མོས་པ་སྤྱོད་ཅིང་སྦོང་བར་མི་བྱེད་པ་དང། རང་གི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་གནས་པར་མ་བྱེད་ཅིང། ཅལ་ཅོལ་དུ་འཛིན་པ་དང། སྤང་དཀའ་བར་མི་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡོན་ཏན་དེ་དག་དང་ལྡན་ཞིང་དེ་ལྟར་སྤྱོད་དོ། །དེ་ལྟར་བསླབ་པ་ན། དགེ་སྦྱོང་གི་རྒྱན་གྱིས་
བརྒྱན་ཅིང་མཛེས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་སྐྱེས་བུ་ལོང་ཚོལ་བབ་པ། ཆ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ལ་ལ་ཞིག་ཁྲུས་བྱས་ཤིང་བྱུག་པས་བྱུགས་ཏེ། གོས་དཀར་པོ་བགོས་ལ། རྒྱན་སྣ་ཚོགས་འདི་ལྟ་སྟེ། མགུལ་གདུབ་དག་དང། གདུ་བུ་རྒྱན་ཅན་དག་དང་
དབུང་རྒྱན་དག་དང། སོར་གདུབ་དག་དང། རྒྱན་དག་དང། གསེར་དང་དངུལ་གྱི་ཕྲེང་བ་དག་གིས་བརྒྱན་ན་མཛེས་པ་དེ་བཞིན་དུ། དེ་ཡང་དགེ་སྦྱོང་གི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱན་སྣ་ཚོགས་དེ་དག་གིས་བརྒྱན་ན་མཛེས་ཤིང་ལྷམ་མེ། ལྷན་ནེ། ལྷང་ངེར་འགྱུར་བས་ན། དེའི་ཕྱིར་དགེ་

[067A]༄༅། །སྦྱོང་གི་རྒྱན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ།། །།བར་གྱི་སྡོམ་ནི། །དད་ལྡན་གཡོ་མེད་ནད་ཉུང་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཤེས་རབ་འདོད་ཆུང་དང། ཆོ་ག་ཤེས་གསོ་སླ་དགེང་[?]སླ་དང། །སྦྱངས་དང་མཛེས་དང་དྲོད་རིག་དང། །སྐྱེས་བུ་
དམ་ཆོས་མཁས་རྟགས་དང། །བཟོད་དང་དེས་དང་གྱ་ནོམ་ཡིན། །སྡོམ་ནི། བདག་དང་གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་དང། །མདུན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དབང་པོ་དང། །དེ་བཞིན་ཟས་དང་མི་ཉལ་དང། །ཤེས་བཞིན་དུ་ནི་སྤྱོད་པ་དང། །དེ་བཞིན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང། །དམ་ཆོས་
ཉན་དང་སེམས་པ་དང། །བར་ཆད་མེད་དང་གཏོང་བ་དང། །དགེ་སྦྱོང་རྒྱན་ནི་ཐ་མ་ཡིན། །བསྡུས་པའི་སྡོམ་ནི། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཆགས་བྲལ་དང། །དེ་བཞིན་འཇིག་རྟེན་འདས་པ་དང། །དེ་དག་ཉིད་ཚོགས་ངེས་འབྱུང་བའི། །ས་ཡི་མིང་དུ་བྱས་པ་ཡིན། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་
ས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སར་གཏོགས་པ་ལས། རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་དང་པོ་རྫོགས་སོ།། །།བམ་པོ་བདུན་པ། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཆགས་བྲལ་དང། །དེ་བཞིན་འཇིག་རྟེན་འདས་པ་དང། །དེ་དག་ཉིད་ཚོགས་ངེས་འབྱུང་བའི། །ས་ཡི་མིང་དུ་བྱས་པ་ཡིན། །ཞེས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ས་ཇི་
སྐད་བསྟན་ཅིང། ཇི་སྐད་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་པ་དེ་ལ། གང་དག་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་གང་ཟག་རྣམས་ནི་དུ། གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན། །དམིགས་པ་ནི་གང། གདམས་ངག་ནི་གང། བསླབ་པ་ནི་གང། བསླབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་གང་
རྣལ་འབྱོར་ཉམས་པ་ནི་གང། རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ནི་གང། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་གང། རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་བ་དག་ནི་གང། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ནི་གང། རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པ་ནི་གང། བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་གང། གང་ཟག་གི་རྣམས་གྲངས་དག་ནི་དུ། བདུད་དག་ནི་དུ་
བདུད་ཀྱི་ལས་དག་ནི་དུ། རྩོམ་པ་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ལ་གང་ཟག་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དང། དབང་པོ་རྣོན་པོ་དང། འདོད་ཆགས་ཤས་ཆེ་བ་དང། ཞེ་སྡང་ཤས་ཆེ་བ་དང། གཏི་

[067B] ང་རྒྱལ་ཤས་ཆེ་བ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤས་ཆེ་བ་དང། ཆ་མཉམ་པར་གྱུར་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དང། ཞུགས་པ་དང། འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་དང། དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང། དང་
བས་མོས་པ་དང། མཐོང་བས་ཐོབ་པ་དང། ལུས་ཀྱི་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང། རེ་ལྟར་ཐོགས་ན་སྲིད་པ་ལན་བདུན་པ་དང། རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་དང། པར་ཆད་གཅིག་པ་དང། བར་མདོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང། སྐྱེས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དག་
མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང། གོང་དུ་འཕོ་བ་དང། དུས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང། མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་དང། ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་པ་དང། གཉི་
གའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོ་ལ་བའོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་རྣམས་རྟུལ་ཞིང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ལ་བུལ་བར་འཇུག་པ་དང་དལ་བུས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་ཉིད་ནས་དབང་པོ་
རྟུལ་བའི་རིགས་ཡིན་པ་དང། དབང་པོ་ཡོངས་སུ་མ་བསྒོམས་པའོ། །གང་ཟག་དབང་པོ་རྣོན་པོ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་གང་དབང་པོ་རྣམས་རྣོ་ཞིང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ལ་བུལ་བར་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཞིང། དལ་བུས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རིག་པར་
བྱ་སྟེ། དང་པོ་ཉིད་ནས་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་རིགས་གང་ཡིན་པ་དང། དབང་པོ་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པའོ། །གང་ཟག་འདོད་ཆགས་ཤས་ཆེ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་གང་གིས་སྔོན་ཚེ་རབས་གཞན་དག་ཏུ་འདོད་ཆགས་ཀུན་དུ་བསྟེན་ཅིང། གོམས་པར་བྱས་ལན་མང་དུ་བྱས་པས། དེ་
རྒྱུད་དང་རྐྱེན་དེས་ད་ལྟར་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་ལ་འདོད་ཆགས་ཤས་ཆེན་པོ་དང། འདོད་ཆགས་ཡུན་རིང་པོར་སྐྱེ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་འདོད་ཆགས་ཤས་ཆེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་ཞེ་སྡང་ཤས་ཆེ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་གང་གིས་སྔོན་ཚེ་རབས་གཞན་དག་ཏུ་ཞེ་

[068A]༄༅། །སྡང་ཀུན་དུ་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱས། །ལན་མང་དུ་བྱས་པས། དེ་རྒྱུ་དེ་རྐྱེན་དེས་ད་ལྟར་ཞེ་སྡང་བར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་ལ་ཞེས་སྡང་ཤས་ཆེན་པོ་དང། ཞེ་སྡང་ཡུན་རིང་པོར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་ཞེ་སྡང་ཤས་ཆེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་
གཏི་མུག་ཤས་ཆེ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་གང་གིས་སྔོན་ཚེ་རབས་གཞན་དག་ཏུ་གཏི་མུག་ཀུན་དུ་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱས། ལན་མང་དུ་བྱས་པས། དེ་རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེས་ད་ལྟར་རྨོངས་པར་འགྱུར་པའི་དངོས་པོ་ལ་གཏི་མུག་ཤས་ཆེན་པོ་དང། གཏི་མུག་ཡུན་རིང་པོར་སྐྱེ་བར་
འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་གཏི་མུག་ཤས་ཆེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་ང་རྒྱལ་ཤས་ཆེ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་གང་གིས་སྔོན་ཚེ་རབས་གཞན་དག་ཏུ་ང་རྒྱལ་ཀུན་དུ་བསྟེན་ཅིང། གོམས་པར་བྱས་ལན་མང་དུ་བྱས་པས། དེ་རྒྱུད་དེ་དང་རྐྱེན་དེས་ད་ལྟར་ཁེངས་པར་འགྱུར་
པའི་དངོས་པོ་ལ། ང་རྒྱལ་ཤས་ཆེན་པོ་དང། ང་རྒྱལ་ཡུན་རིང་པོར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་ང་རྒྱལ་ཤས་ཆེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤས་ཆེ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་གང་གིས་སྔོན་ཚེ་རབས་གཞན་དག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་དུ་བསྟེན་ཅིང། གོམས་
པར་བྱས། ལན་མང་དུ་བྱས་པས། དེ་རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེས་ད་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མཐུན་པའི་དངོས་པོ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤས་ཆེན་པོ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡུན་རིང་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤས་ཆེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་ཆ་མཉམ་པར་འགྱུར་བ་
གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་གང་གིས་སྔོན་ཚེ་རབས་གཞན་དག་ཏུ། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་དང། ང་རྒྱལ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་དུ་མ་བསྟེན་ཅིང། གོམས་པར་མ་བྱས་པས། ལན་མང་དུ་མ་བྱས་ཀྱང། ཆོས་དེ་དག་ཉེས་དམིགས་སུ་མ་མཐོང་
ཞིང༑ སུན་མ་ཕྱིན། ཡང་དག་པར་མ་རྟོགས་པས། དེ་རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེས་ད་ལྟར་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་དང། ཞེ་སྡང་བར་འགྱུར་བ་དང། རྨོངས་པར་འགྱུར་བ་དང། ཁེངས་པར་འགྱུར་བ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མཐུན་པའི་དངོས་པོ་ལ། འདོད་ཆགས་ཤས་ཆེན་

[068B] འདོད་ཆགས་ཡུན་རིང་པོ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཡང། འདི་ལྟ་སྟེ། དངོས་པོ་དེས་དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀུན་དུ་མི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དང། འདོད་ཆགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་དང། ང་རྒྱལ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་ནི་གང་ཟག་ཆ་
མཉམ་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་བའི་རང་བཞིན་ཅན་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་གང་གིས་སྔོན་ཚེ་རབས་གཞན་དག་ཏུ་འདོད་ཆགས་ཀུན་དུ་མ་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་མ་བྱས། ལན་མང་དུ་མ་བྱས་ལ། ཉེས་དམིགས་སུ་ཡང་ལན་མང་དུ་མཐོང་ཞིང་སུན་ཡང་ཕྱིན་
ཡང་དག་པར་ཡང་རྟོགས་པས། དེ་རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེས་ད་ལྟར་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་ཆེན་པོ་དང། མང་པོ་དང། ལྷག་པ་དང་ཕྲད་ཅིང་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལ་ནི་འདོད་ཆགས་བུལ་བར་སྐྱེ་ལ། འབྲིང་དང་ཆུང་དུ་ལ་ནི་གཏན་མི་སྐྱེ་བ་དང། འདོད་ཆགས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་དང་
གཏི་མུག་དང། ང་རྒྱ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་གང་དག་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་ཞུགས་པ་གང་ཞེ་ན། སྨས་པ། གང་ཟག་ཞུགས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་
པའི་འབྲས་བུའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུའི་ཕྱིར་ཞུགས་ཏེ། དེ་ནི་གང་ཟག་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་
གང་ཟག་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་དང། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་དང། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་དང། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་འབྲས་བུ་
ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་ཟག་གང་གཞན་ལས་གདམས་ཤིང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ཞིང། དེ་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་འདི་ལྟ་སྟེ། འབྲས་བུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང། གཟུང་བ་དང། ཀུན་ཆུབ་

[069A]༄༅། །པར་བྱ་བ་དང། བསམས་པ་དང། གཞལ་བ་དང། ཉེ་བར་བརྟགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་དེ་དག་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པས་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་མཐུ་མེད་ཅིང་མི་ནུས་ལ། གང་ཟག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་དད་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་
ནི་གང་ཟག་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་ཆོས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་ཟག་གང་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱས་པ་དང། བསམས་པ་དང། གཞལ་བ་དང། ཉེ་བར་བརྟགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་དེ་དག་བསྒོམ་
པའི་རྣམ་པས་འདི་ལྟ་སྟེ། འབྲས་བུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་མཐུ་ཡོད་ཅིང་ནུས་ལ། གཞན་གྱིས་གདམས་ཤིང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཡོངས་སུ་མི་ཚོལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གང་ཟག་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་དད་པས་མོས་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་
གང་ཟག་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དེ་ཉིད་གང་གི་ཚེ་གཞན་གྱིས་གདམས་ཤིང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལས་རྗེས་སུ་བསྟེན་ཏེ། དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་རྟོགས་པར་བྱེད། རེག་པར་བྱེད། མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན། དེ་ནི་གང་ཟག་དད་པས་མོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་མཐོང་བས་ཐོབ་པ་གང་
ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་ཟག་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དེ་ཉིད་གང་གི་ཚེ་གཞན་གྱིས་གདམས་ཤིང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལས་མ་བསྟེན་པར་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་རྟོགས་པར་བྱེད། རེག་པར་བྱེད། མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན། དེ་ནི་གང་ཟག་མཐོང་བས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་
ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་ཟག་གང་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པར་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་ལྡང་བར་བྱེད་པ་དང། ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས། ལན་མང་དུ་གནས་པར་ཡང་བྱེད་ལ། ཐམས་
ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཟག་པ་ཟད་པ་ནི་རྗེས་སུ་མཐོ་བ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་རེ་ལྟར་ཐོགས་ན་སྲིད་པ་ལན་བདུན་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་ཟག་གང་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་གསུམ་པོ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བརྟུལ་

[069B] ཐེ་ཚོམ་རྣམས་སྤངས་ནས། ལོག་པར་མི་ལྟུང་བའི་ཆོས་ཅན་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་གཞོལ་བ། རེ་ལྟར་ཐོགས་ན་སྲིད་པ་ལས་བདུན་པའི་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པར་གྱུར་ཅིང། ལྷ་དང་མིར་ལན་བདུན་བདུན་མཚམས་སྦྱར་ཞིང་འཁོར་ནས་སྡུག་
བསྔལ་མཐར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་རེ་ལྟར་ཐོགས་ན་སྲིད་པ་ལན་བདུན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་ནི་གཉིས་ཏེ། ལྷའི་རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་དང། མིའི་རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ལ་
ལྷའི་རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་ནི། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ནས་རིགས་སུ་མཚམས་སྦྱར་ཞིང། འཁོར་ནས་སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་མིའི་རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་ནི། མི་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ནས་རིགས་སུ་མཚམས་སྦྱར་ཞིང། འཁོར་ནས་སྡུག་བསྔལ་མཐར་
བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། གཉི་ག་ཡང་གང་ཟག་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་བར་ཆད་གཅིག་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་ཟག་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོངས་བ་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས། ཉོན་མོངས་
པ་ཆེན་པོ་དང་འབྲིང་ནི་སྤངས་ལ། ལྷག་མ་ཆུང་དུ་གཅིག་པུ་ལས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་གནས་སུ་ལན་ཅི་སྐྱེས་ནས་དེ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཞིང། འཇིག་རྟེན་འདིར་ལན་ཅིག་ཕྱིར་མི་འོང་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་བར་ཆད་གཅིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་པར་
མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་ཟག་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ལ་གང་ཟག་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གཅིག་ནི། ཤི་འཕོས་མ་ཐག་ཁོ་ནར་བར་མ་དོར་སྲིད་པ་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་ཚེ། བར་མ་
དོར་སྲིད་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་དང་དུས་མཉམ་པ་ཁོ་ནར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་བུར་མའི་མེ་སྟག་བྱུང་མ་ཐག་ཁོ་ནར་འཆི་བ་ལྟ་བུའོ། །གང་ཟག་བར་མ་དོར་ཡོང་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གཉིས་པ་ནི། བར་མ་དོའི་སྲིད་

[070A]༄༅། །པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང། བར་མ་དོར་སྲིད་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་དེ་ལ་གནས་པའི་དུས་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཞིང། སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་ལ་བ་དེར་ཞིང་དུང་མི་གཞོལ་བ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ལྕགས་ཀྱི་ཐུ་ལུམ་མམ། ལྕགས་
གླེགས་པ་མེར་བསྲེགས་ཤིང་རབ་ཏུ་འབར་བ་དག་ལྕགས་ཀྱི་ཐོ་བ་དག་གིས་བརྡུངས་པ་ན། ལྕགས་ཀྱི་ཚ་ཚ་གནམ་དུ་ཡར་བ་ཁོ་ནར་འཆི་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། གང་ཟག་པར་མདོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གསུམ་པ་ནི། ཕར་མ་དོའི་སྲིད་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང། མངོན་པར་
གྲུབ་ནས་ཀྱང། སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་ག་ལ་བ་དེར་གཞོལ་པར་བྱེད་ལ། གཞོལ་ནས་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ནར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ལྕགས་ཀྱི་ཚ་ཚ་གནམ་དུ་ཡར་ནས་ཕྱིར་ལོག་སྟེ་ས་ལམ་ལྷུང་བ་ཁོ་ནར་འཆི་བ་ལྟ་བུའོ། །གང་ཟག་བར་མདོར་
ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི། གང་ཟག་པར་མདོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་སྐྱེས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྐྱེས་མ་ཐག་ཁོ་ནར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གང་ཡིན་པ་
སྟེ༑ དེ་ནི་གང་ཟག་སྐྱེས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་དང། འདབ་པ་མེད་པ་དང་ངལ་བ་མེད་པས་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ཤིང་དེར་སྐྱེས་ནས་
ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང། འབད་པ་
དང༑ ངལ་བས་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་ཤིང། དེར་སྐྱེས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་གོང་དུ་འཕོ་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་ཟག་ཕྱིར་མི་འོད་བ་བསམ་

[070B] །འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་གྱི་སྐྱེ་བའི་གནས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་
གོང་དུ་འཕོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་དུས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་ཟག་དབང་པོ་རྟུལ་པོའི་རིགས་ཅན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་དག་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དང། འཆི་བར་སེམས་པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྗེས་སུ་སྲུང་བ་
དང༑ འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཤིན་ཏུ་བག་ཡོད་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་དང། དེ་ཇི་སྲིད་དུ་ཤིན་ཏུ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་སྲིད་དུ་དེ་ནི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་དེ་ཙམ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི། ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་
འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉིན་མོ་དང། མཚན་མོ་དང། སྐད་ཅིག་དང། ཐང་ཅིག་དང། ཡུད་ཙམ་དེ་དང་དེ་དག་འདའ་བར་མི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་དུས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་
གང་ཟག་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་ཟག་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཟག་པ་ཟད་པ་ཡང་རྗེས་སུ་ཐོབ་ཅིང། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ཀྱང་ལུས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་པ་ནི་
མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་གཉི་གའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་ཟག་གང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཟག་པ་ཟད་པ་ཡང་རྗེས་སུ་ཐོབ་ཅིང། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ཀྱང་ལུས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་
ནས་བསྒྲུབ་ཏེ་གནས་ལ། དེའི་སེམས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་གཉི་གའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བཅུ་

[071A]༄༅། །གཅིག་གང་ཟག་རྣམས་རྣམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གཅིག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དབང་པོའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། སྡེ་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། སྤྱད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། སྨོན་ལམ་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། ལམ་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་
ལམ་དང་འབྲས་བུའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། སྦྱོར་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། སྐྱེ་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། སྒྲིབ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་སོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་དབང་པོ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ནི། གང་ཟག་དབང་
པོ་རྟུལ་པོ་དང། དབང་པོ་རྣོན་པོ་དག་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེ་ལ་སྡེ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་གང་ཟག་རྣམ་པ་བདུན་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། དགེ་སློང་དང། དགེ་སློང་མ་དང། དགེ་སློབ་མ་དང། དགེ་ཚུལ་དང། དགེ་ཚུལ་མ་དང། དགེ་བསྙེན་དང། དགེ་བསྙེན་མ་རྣམས་སོ། །དེ་
ལ་སྤྱོད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་གང་ཟག་བདུན་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། གང་ཟག་འདོད་ཆགས་ཤས་ཆེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདོད་ཆགས་སྤྱད་པའོ། །ཞེ་སྡང་ཤས་ཆེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེ་སྡང་སྤྱད་པའོ། །གཏི་མུག་ཤས་ཆེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཏི་མུག་སྤྱད་པའོ། །ང་རྒྱལ་ཤས་ཆེ་བ་གང་ཡིན་པ་
དེ་ནི་ང་རྒྱལ་སྤྱད་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤས་ཆེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤྱད་པའོ། །ཆ་མཉམ་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆ་མཉམ་པར་སྤྱད་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་བའི་རང་བཞིན་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་དུ་སྤྱད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་འདོད་
ཆགས་སྤྱད་པའི་རྟགས་རྣམས་གང་ཞེ་ན། འདི་ན་གང་ཟག་འདོད་ཆགས་སྤྱད་པ་ནི་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་ཆུང་དུ་དང། ངན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཆེན་པོ་སྡུག་པོ་དང་ཆེན་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན། འབྲིང་དང་བཟང་པོ་དག་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་
དགོས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དེ་ཡང་ཡུན་རིང་དུ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གནས་པར་བྱེད་ཅིང། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དེ་དང་ཡུན་རིང་དུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བར་འགྱུར་བ་དང། དེ་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་འགྱུར་ཞིང་ཆགས་པར་

[071B] དབང་པོ་མཉེན་པ་དང། དབང་པོ་འཇམ་པ་དང། དབང་པོ་མི་རྩུབ་པ་དང། དབང་པོ་མི་བརླང་བ་དང། གཞན་དག་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་དང་ངག་གིས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཐོ་འཚམས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་
འབྲལ་བར་དཀའ་བ་དང། ཡིད་འབྱུང་བར་དཀའ་བ་དང། དམན་པ་ལ་མོས་པ་དང། ལས་ཀྱི་མཐའ་དམ་པ་དང། ལས་ཀྱི་མཐའ་བརྟན་པ་དང། བརྟུལ་ཞུགས་དམ་པ་དང། བརྟུལ་ཞུགས་བརྟན་པ་དང། སྤྲོ་རིང་བ་དང། འཚོག་ཆས་དང། ཡོ་བྱད་དག་ལ་བརྐམ་པའི་རང་བཞིན་
ཅན་ཡིན་ཞིང། དེ་ལ་གདུ་བ་དང། ཡིད་བདེ་བ་མང་བ་དང། ཀུན་དགའ་བ་མང་བ་དང། ཁྲོ་གཉེར་མེད་པ་དང། བཞིན་གྱི་མདོག་གསལ་བ་དང། འཛུམ་པ་སྔར་གཏོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དག་ནི་གང་ཟག་འདོད་ཆགས་སྤྱད་པའི་རྟགས་རྣམས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །
དེ་ལ་གང་ཟག་ཞེ་སྡང་སྤྱད་པའི་རྟགས་རྣམས་གང་ཞེ་ན། འདི་ནི་གང་ཟག་ཞེ་སྡང་སྤྱད་པ་ནི། ཞེ་སྡང་བར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཆུང་དུས་ཀྱང་ཁོང་ཁྲོ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་སྡུག་པ་དང་མང་པོ་སྐྱེ་བར་བྱེད་ན། འབྲེང་པོ་དང་ཆེན་པོ་དག་གིས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ་
ཁོང་ཁྲོ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དེ་ཡང་ཡུན་རིང་དུ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གནས་པར་བྱེད་ཅིང། ཁོང་ཁྲོ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དེ་དང་ཡུན་རིང་དུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པར་འགྱུར་བ་དང། དེ་ཁོང་ཁྲོ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་འགྱུར་ཞིང། ཁོང་ཁྲོ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་
རྣམས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་མི་ནུས་པ་དང། དབང་པོ་མི་མཉེན་པ་དང། དབང་པོ་མི་འཇམ་པ་དང། དབང་པོ་རྩུབ་བ་དང། དབང་པོ་བརླབ་པ་དང། གཞན་དག་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་དང་ངག་གིས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་མཐོ་བཙམས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པ་དང། འབྲལ་བར་སླ་བ་དང། ཡིད་
འབྱུང་བར་སླ་བ་དང། གཅོར་བ་དང། མུ་ཅོར་སྨྲ་བ་དང། སྤྱི་རྟོལ་ཆེ་བ་དང། མི་མོས་པ་མང་བ་དང། ལས་ཀྱི་མཐའ་དམ་པ་དང། ལས་ཀྱི་མཐའ་བརྟན་པ་དང། བརྟུལ་ཞུགས་དམ་པ་དང། བརྟུལ་ཞུགས་བརྟན་པ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་མང་བ་དང་འཁྲུག་པ་མང་བ་དང་

[072A]༄༅། །བཟོད་པ་མེད་པ་དང། སྤྲོ་ཐུང་བ་དང། མི་མཐུན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པ་དང། མཐུན་པར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པ་དང། ཁྲོ་བ་མང་བ་དང། བཟློག་དཀའ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དང། འཁྲུག་པ་མང་བ་དང། བསམ་པ་ཁྲོ་ཞིང་གཏུམ་པ་དང། འཚིག་ཅིང་
བརླང་པོར་སྨྲ་བ་དང། དེ་ཆུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་སྨྲས་ན་ཡང་ནོང་ཞིང་འཁྲུག་ལ་གནོད་སེམས་སྐྱེད་པ་དང། གནོད་བཞིན་དུ་གནས་པ་དང། འཁྲུག་པ་སྐྱེད་པ་དང། ཁྲོ་གཉེར་དང་ལྡན་པ་དང། བཞིན་གྱི་མདོག་མི་གསལ་བ་དང། གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་ལ་ཞེ་སྡང་ཞིང་ཕྲག་དོག་མང་བ་ཡིན་
ཏེ༑ དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དག་ནི་གང་ཟག་ཞེ་སྡང་སྤྱད་པའི་རྟགས་རྣམས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་གཏི་མུག་སྤྱད་པའི་རྟགས་རྣམས་གང་ཞེ་ན། འདི་ན་གང་ཟག་གཏི་མུག་སྤྱད་པ་རྣམས་ནི་རྨོངས་པར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་ཆུང་ངུ་ལ་ཡང་གཏི་མུག་གི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་སྟུག་པོ་
དང་མང་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན། འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་དག་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། གཏི་མུག་གི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དེ་ཡང་ཡུན་རིང་དུ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གནས་པར་བྱེད་ཅིང། གཏི་མུག་གི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དེ་དང་ཡུན་རིང་དུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བར་འགྱུར་བ་དང། དེ་རྨོངས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་
རྣམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་འགྱུར་ཞིང། རྨོངས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མི་ནུས་པ་དང། དབང་པོ་བུལ་བ་དང། དབང་པོ་བླུན་པ་དང། དབང་པོ་ཞན་པ་དང། ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ལྷོད་པ་དང། ངག་གི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ལྷོད་པ་དང། ཉེས་པར་
བསམས་པ་སེམས་པ་དང། ཉེས་པར་སྨྲ་བ་བརྗོད་པ་དང། ཉེས་པར་བྱ་བའི་ལས་བྱེད་པ་དང། ལེ་ལོ་ཆེ་བ་དང། སྒྲུབ་མི་ཕོད་པ་དང། སྨྲ་བ་ཞན་པ་དང། ཡིད་མི་གཞུངས་པ་དང། བརྗེད་ངེས་པ་དང། ཤེས་བཞིན་དུ་མི་སྤྱོད་པ་དང། ལོག་པར་འཛིན་པ་དང། འབྲལ་བར་
དཀའ་བ་དང། ཡིད་འབྱུང་བར་དཀའ་བ་དང། དམན་པ་ལ་མོས་པ་དང། གླེན་པ་དང། སྡིག་པ་དང། ལྐུགས་པ་དང། ལག་པས་བརྡ་བྱེད་པ་དང། ལེགས་པར་གསུངས་པ་དང། ཉེས་པར་བཤད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཀུན་ཤེས་པར་མི་ནུས་པ་དང། རྐྱེན་གྱིས་ཕྲོགས་

[072B] གཞན་གྱིས་ཕྲོགས་པ་དང། གཞན་གྱི་དྲིང་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དག་ནི་གང་ཟག་གཏི་མུག་སྤྱད་པའི་རྟགས་རྣམས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་ང་རྒྱལ་སྤྱད་པའི་རྟགས་རྣམས་གང་ཞེ་ན། འདི་ན་གང་ཟག་ང་རྒྱལ་སྤྱད་པ་ནི་ཁེངས་པར་འགྱུར་བ་དང་
མཐུན་པའི་དངོས་པོ་ཆུང་ངུ་ལ་ཡང་ང་རྒྱལ་གྱི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་བ་སྟུག་པོ་དང། མང་པོ་སྐྱེད་པར་བྱད་ན། འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་དག་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། ང་རྒྱལ་གྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་བ་དེ་ཡང་ཡུན་རིང་དུ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གནས་པར་བྱེད་ཅིང། ང་རྒྱལ་གྱི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དེ་
ཡང་ཡུན་རིང་དུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བར་འགྱུར་བ་དང། དེ་ཁེངས་པར་འགྱུར་བ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་འགྱུར་ཞིང། ཁེངས་པར་འགྱུར་བ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མི་ནུས་པ་དང། དབང་པོ་རྒོད་པ་དང། དབང་པོ་འདམ་བུ་ལྟར་མཐོ་བ་དང་
དབང་པོ་ཁེངས་པ་དང། ལུས་ཆེར་བརྒྱན་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་དང། བཙན་ངག་ཏུ་སྨྲ་ཞིང་མི་འདུད་པ་དང། ཕ་མ་དང། ཉེ་དུ་དང། བླ་མ་དང། བླ་མ་ལྟ་བུ་དག་ལ་དུས་སུ་རྐྱེན་དུ་བབ་པའི་མཆོད་པ་མི་བྱེད་པ་དང། ཁེངས་པ་དང། ལུས་མི་འདུད་པ་དང། གསོད་
པོར་སྨྲ་བ་དང། ཕྱག་འཚལ་བ་དང། མངོན་དུ་ལྡང་བ་དང། ཐལ་མོ་སྦྱོར་བ་དང། འདུད་པར་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང། བདག་ཉིད་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པ་དང། བདག་ལ་སྟོད་པ་དང། གཞན་ལ་སྨོད་པ་དང། རྙེད་པ་འདོད་པ་དང། བཀུར་སྟི་འདོད་པ་དང། གྲགས་
པའི་སྒྲའི་ཚོགས་འདོད་པ་དང། ཐམ་ཐོམ་གྱི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་དང། དབྲལ་བར་དཀའ་བ་དང། ཡིད་འབྱུང་བར་དཀའ་བ་དང། རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆུང་བ་དང། བདག་དང། སེམས་ཅན་དང། སྲོག་དང། གསོ་བ་དང། གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་ཤས་ཆེ་བ་དང་
ཁྲོ་གཏུམ་ཆེ་བ་དང། འཁྲུག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་དག་ནི་གང་ཟག་ང་རྒྱལ་སྤྱད་པའི་རྟགས་རྣམས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤྱད་པའི་རྟགས་རྣམས་གང་ཞེ་ན། འདི་ན་གང་ཟག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤྱོད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་

[073A]༄༅། །མཐུན་པའི་དངོས་པོ་ཆུང་ངུ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་སྟུག་པོ་དང་མང་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན། འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་དག་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དེ་ཡང་ཡུན་རིང་དུ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གནས་པར་བྱེད་ཅིང་
རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དེ་དང་ཡུན་རིང་དུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བར་འགྱུར་བ་དང། དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་ཞིང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་མི་ནུས་པ་དང། དབང་པོ་མི་བརྟན་པ་དང། དབང་
པོ་གཡོ་བ་དང། དབང་པོ་འགྱུར་བ་དང། དབང་པོ་འཁྲུག་པ་དང། ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་མཐའ་བརྟད་པ་དང། ངག་གི་ལས་ཀྱི་མཐའ་བརྟད་པ་དང། དབྲལ་བར་དཀའ་བ་དང། ཡིད་འབྱུང་བར་དཀའ་བ་དང། སྤྲོས་པ་འདོད་པ་དང། སྤྲོས་པ་ལ་དགའ་བ་དང། ནེམ་ནུར་མང་བ་དང་
ཐེ་ཚོམ་མང་བ་དང༑ འདུན་པ་དང་ལྡན་པ་དང། བརྟུལ་ཞུགས་མི་བརྟན་པ་དང། བརྟུལ་ཞུགས་མ་ངེས་པ་དང། ལས་ཀྱི་མཐའ་མི་བརྟན་པ་དང། ལས་ཀྱི་མཐའ་མ་ངེས་པ་དང། དོགས་པ་མང་བ་དང། བརྗེད་ངེས་པ་དང། དབེན་པ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་དང། རྣམ་པར་གཡེང་པ་
མང་བ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྣ་ཚོགས་པ་དག་ལ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང། མཁས་པ་དང། ལེ་ལོ་མེད་པ་དང། སྒྲུབ་ཕོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དག་ནི་གང་ཟག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤྱད་པའི་རྟགས་རྣམས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་སྤྱད་པའི་
རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་སྨོན་ལམ་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཟག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ཡང་ཡོད། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ཡང་ཡོད་
ཐེག་པ་ཆེན་པོར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་གང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་སུ་འགྱུར་བའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སུ་འགྱུར་བའམ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་གང་རང་སངས་

[073B] རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སུ་འགྱུར་བའམ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་གང་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་དེ་ཡང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་སུ་འགྱུར་བའམ་
རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སུ་འགྱུར་བའམ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་བྱང་ཆུབ་བམ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང། དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
དུས་ཀྱི་མཐར་གདོན་མི་ཟ་བར་སྨོན་ལམ་དེ་ལས་ཕྱིར་ལོག་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་སྨོན་ལམ་ཁོ་ན་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའི་རིགས་ཅན་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་དེ་དག་གི་སྨོན་ལམ་འཕོ་ཞིང་
སྨོན་ལམ་འདྲེ་བར་འགྱུར་ཡང་རིགས་འཕོ་བ་དང་རིགས་འདྲེ་བ་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །དོན་གྱི་སྐབས་འདིར་ནི་གང་ཟག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དེ་དག་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྨོན་ལམ་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞག་པ་
ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ལམ་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ཟག་ཇི་སྐད་བསྟན་ཅིང་ཇི་སྐད་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་པ་དེ་དག་ནི། ལམ་བཞིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། མངོན་པར་ཤེས་པ་བུལ་བ་དཀའ་བའི་ལམ་ཡང་ཡོད་
མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བ་དཀའ་བའི་ལམ་ཡང་ཡོད། །མངོན་པར་ཤེས་པ་བུལ་བ་སླ་བའི་ལམ་ཡང་ཡོད། །མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བ་སླ་བའི་ལམ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་མ་ཐོབ་པའི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་
ཕུལ་བ་དཀའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་དབང་པོ་རྣོན་པོ་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་མ་ཐོབ་པའི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ཐོབ་པའི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། མངོན་པར་ཤེས་

[074A]༄༅། །པ་བུལ་བ་སླ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་དབང་པོ་རྣོན་པོ་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ཐོབ་པའི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བ་སླ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ལམ་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་
ལམ་དང་འབྲས་བུའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཞུགས་པ་བཞི་པོ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང་
དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང། འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་བཞི་པོ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་དང། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་དང། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་དང། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་དག་གི་
སྟེ༑ ཞུགས་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་གང་དག་ཡིན་པའི་ཞུགས་པ་དེ་དག་ནི་དེ་དག་གི་ཞུགས་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་འབྲས་བུའི་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དེ་དག་གི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་
ལམ་དང་འབྲས་བུའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྦྱོར་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གང་ཟག་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དག་གི་སྟེ། གང་ཟག་དད་པས་རྗེས་
སུ་འབྲང་བས་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་ཅིང། རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སྦྱོར་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་
པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གང་ཟག་ལུས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་པོ་གཟུགས་ཅན་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་དང། ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་

[074B] སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་པ་དང། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དང། འདུ་
ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་དག་ལུས་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་ཤིང། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པར་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་ལྡང་བར་མི་བྱེད་ལ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཟག་པ་ཟད་པ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྙོམས་པར་
འཇུག་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གང་ཟག་རེ་ལྟར་ཐོགས་ན་སྲིད་པ་ལན་བདུན་པ་དང། རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་དང། བར་ཆད་གཅིག་པ་དང། བར་མ་དོར་ཡོངས་
སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང། སྐྱེས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང། གོང་དུ་འཕོ་བ་དག་གི་སྐྱེ་བས་དེ་དག་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་
པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སྐྱེ་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དུས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་དག་ལས་ཡོངས་སུ་
ཉམས་པའི་སྐལ་པ་ཅན་གྱི་གང་ཡིན་པ་དང། ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་དག་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་ཅན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་
རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་སྒྲིབ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང། གཉི་གའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་དག་གི་སྟེ། དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་

[075A]༄༅། །གྲོལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་ལ། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཉི་གའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་གྲོལ་ལ། སྙོམས་པར་འཇུག་
པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་གཉི་གའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་སྒྲིབ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དེ་དག་གིས་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་གང་ཟག་རྣམས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་
གཞག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་དང། སྤྱད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་དང། མཁས་པའི་དམིགས་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་
དམིགས་པའོ། །དེ་ལ་ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་གཟུགས་བརྙན་དང། དངོས་པོའི་མཐའ་དང། དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་
པའོ༑ །དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པའམ། གདམས་ཤིང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་བརྟེན་ནས། མཐོང་བའམ། ཐོས་པའམ། བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པའམ། ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། ཤེས་
པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང་ཆ་མཐུན་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པའི་ལྷག་མཐོང་གི་རྣམ་པ་དག་གིས་རྣམ་པར་ལྟ་བར་བྱེད་ཅིང། རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད། ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད། ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཤེས་བྱའི་
དངོས་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་སྡུག་པའམ། བྱམས་པའམ། རྐྱེན་འདི་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའམ། ཁམས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའམ། དབུགས་རྔུབ་པའམ། དབུགས་འབྱུང་བ་དྲན་པའམ། ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པའམ། ཁམས་ལ་མཁས་པའམ། སྐྱེ་མཆེད་ལ་

[075B] རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པའམ། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པའམ། ས་འོག་མ་དག་གི་རགས་པ་ཉིད་དམ། ས་གོང་མ་དག་གི་ཞི་བ་ཉིད་དམ། བདེན་པ་སྡུག་བསྔལ་བའམ། བདེན་པ་ཀུན་འབྱུང་བའམ། བདེན་པ་འགོག་པའམ་
བདེན་པ་ལམ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དེའི་གདམས་ཤིང་རྗེས་སུ་བསྟན་པའམ། དམ་པའི་ཆོས་ཐོས་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ། ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ལ་མོས་པར་
བྱེད་ཅིང། ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ལ་མོས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དེའི་ཚེ་ན་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་དང་འདྲ་བའི་མོས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དེ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ཅིང་ཕྲད་པའམ། མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་འདྲ་བའི་རྫས་གཞན་ཡང་མ་
ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་མོས་པའི་མཐུ་ཡིན་ཏེ། མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་མཐུས་ན་དེ་དེ་འདྲའོ། །དེས་དེ་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དེ་དག་དང་འདྲ་བར་སྣང་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དང་ཆ་མཐུན་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་བ་དེ་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཤེས་
བྱའི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ན། ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་ངེས་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་གཟུགས་བརྙན་གང་ཞེ་ན། འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་བ་དེས་གཟུགས་བརྙན་གྱི་
མཚན་མ་བཟུང་ནས་རྣམ་པར་ལྟ་བར་མི་བྱེད་ཅིང། རྣམ་པར་འབྱེད་པར་མི་བྱེད་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་མི་བྱེད། ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་མི་བྱེད། ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་མི་བྱེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་མ་བཏང་བའི་སེམས་དེ་ཞི་གནས་ཀྱི་རྣམ་པས་ཡང་དག་པར་ཞི་བར་བྱེད་དེ། འདི་
ལྟ་སྟེ། སེམས་གནས་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པ་དགུས་སེམས་ནང་ཁོ་ནར་འཇོག་པར་བྱེད། ཡང་དག་པར་འཇོག་པར་བྱེད། བསྡུས་དེ་འཇོག་པར་བྱེད། ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད། དུལ་བར་བྱེད། ཞི་བར་བྱེད། ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད། རྒྱུར་གཅིག་ཏུ་བྱེད་ཅིང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་དེའི་ཚེ་ན་

[076A]༄༅། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་གཟུགས་བརྙན་དེ་ལ་དམིགས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་དེ་དམིགས་པ་དེ་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ཁོ་ནར་དྲན་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་ཀྱི། རྣམ་པར་ལྟ་བར་མི་བྱེད་ཅིང། རྣམ་པར་འབྱེད་པར་མི་བྱེད། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་མི་བྱེད། ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་
མི་བྱེད། ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་བརྙན་དེ་ཡང་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་ཀྱང་བྱ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཚན་མ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཐབས་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྟེན་དང། ནང་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་
ལུས་དང། སྣང་བརྙན་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དང་ཆ་མཐུན་པའི་གཟུགས་བརྙན་དེའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དངོས་པོའི་མཐའ་གང་ཞེ་ན། དམིགས་པའི་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་དང། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་སྙེད་ཡོད་
པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དེ་ཕན་ཆད་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་མེད་དོ་ཞེས་ཆོས་ལྔས་འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་དང། ཁམས་རྣམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་
ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་དང། འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དམིགས་པའི་ཡང་དག་པ་ཉིད་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་རིགས་པ་བཞི་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ལྟོས་པའི་
རིགས་པ་དང། བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་དང། འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དང། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པའི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་དམིགས་པའི་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཉག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་
པ་དེ་ནི་དངོས་པོའི་མཐའ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་གང་ཞེ་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་དེའི་ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལ་དམིགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱས། ལན་མང་དུ་བྱས་པའི་རྒྱུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་

[076B] དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མ་བྱང་ཞིང། གནས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་ལ། གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པས། གཟུགས་བརྙན་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ནས། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ། བསམ་གཏན་དང་པོ་ཐོབ་པའི་བསམ་གཏན་
དང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལམ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་དང། བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཐོབ་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལམ། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་
དང༑ ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་ཐོབ་པའི་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། མཐོང་བ་མངོན་སུམ་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་དོགས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་
པ་ཞེས་བྱའོ། །དམིགས་པའི་དངོས་པོ་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་ཞིང། དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་དང། འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པ་ཡིན་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་
ནི་ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་དེ་དག་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང། ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་དང། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་དང། ཡང་དག་པའི་དངོས་པོ་དང་ལྡན་པ་དང། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་དང་ལྡན་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཡང་
དེ་དག་ནི་ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ལ་རེ་ཞིག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་འདིར་ལྷགས་ཐོང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་འདིར་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དམིགས་
པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོའི་མཐའ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་འདིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་དང། ཡང་དག་པའི་དངོས་པོ་དང་ལྡན་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་འདིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་དང་ལྡན་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།། །།

[077A]༄༅། །ཉན་ཐོས་ཀྱིས། བམ་པོ་བརྒྱད་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ནམ་གྲུ་ལས་བརྩམས་ཏེ་དེ་སྐད་གསུངས་སོ་ཞེས་འདི་སྐད་ཀྱང་གྲག་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ནམ་གྲུས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། བཙུན་པ་དགེ་སློང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དམིགས་པ་ཇི་སྙེད་
ཅིག་ལ་ནི་སེམས་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བགྱིད་ལགས། དམིགས་པ་གང་ལ་ནི་སེམས་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བགྱིད་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བགྱིད་ན་ལེགས་པར་ཉེ་བར་གཏད་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་བ། ནམ་གྲུ་ལེགས་སོ་ལེགས་
སོ༑ ༑ནམ་གྲུ་ཁྱོད་དོན་འདི་ཡོངས་སུ་འདྲི་བར་སེམས་པ་ནི་ཡང་ལེགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་གྱིས་ཤིག་དང་བཤད་པར་བྱའོ། །ནམ་གྲུ་འདི་ལ་དགེ་སློང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པ་རྣམ་པར་བྱང་བར་འདོད་པའམ། མཁས་པར་བྱ་བར་འདོད་པའམ་
ཟག་པ་རྣམས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འདོད་པ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དམིགས་པ་དང། གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བྱེད་ཅིང་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ཡང་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བྱེད་ན། དེ་ལ་རྟག་འགྲུས་པའི་བསམ་གཏན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་རྗེས་སུ་
མཐུན་པའི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ནམ་གྲུ་གལ་ཏེ་དགེ་སློང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དེ་འདོད་ཆགས་སྤྱད་པ་ཁོ་ན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། དམིགས་པ་མི་སྡུག་པ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བྱེད་དོ། །ཞེ་སྡང་སྤྱད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་བྱམས་པ་ལའོ། །གཏི་
མུག་སྤྱད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་རྐྱེན་འདི་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་བྱའོ། །ང་རྒྱལ་སྤྱད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། ཁམས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ནམ་གྲུ་གལ་ཏེ་དགེ་སློང་
རྣལ་འབྱོར་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤྱད་པ་ཁོ་ན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། དབུགས་རྫུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་དྲན་པ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ནམ་གྲུ་གལ་ཏེ་དགེ་སློང་

[077B] བདག་དང་སེམས་ཅན་དང། སྲོག་དང། སྐྱེ་བ་པོ་དང། གསོ་བ་བོ་དང། གང་ཟག་གི་དངོས་པོ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བྱེད་དོ།།
རྒྱུ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་ཁམས་ལ་མཁས་པ་ལའོ། །རྐྱེན་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པ་ལའོ་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། བདག་མེད་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་དང། གནས་
དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བྱེད་དོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་རགས་པ་ཉིད་དང། གཟུགས་རྣམས་ཀྱི་ཞི་བ་ཉིད་ལའོ། །གཟུགས་རྣམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འདོད་
པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། གཟུགས་རྣམས་ཀྱི་རགས་པ་ཉིད་དང། གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞི་བ་ཉིད་ལ་སེམས་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བྱེད་དོ། །འཇིག་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱོབ་པར་འདོད་ཅིང། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འདོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། བདེན་པ་སྡུག་བསྔལ་དང། བདེན་པ་ཀུན་འབྱུང་
པ་དང། བདེན་པ་འགོག་པ་དང། བདེན་པ་ལམ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བྱེད་དོ། ནམ་གྲུ་དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་རྣལ་འབྱོར་པ་བ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ནམ་གྲུ་ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམ་འབྱོར་སྤྱོད་
པ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ནམ་གྲུ་འདི་ལ་དགེ་སློང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དེ་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དེ་དང་དེ་ཁོ་ན་དག་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་འདོད། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་འདོད། ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་འདོད། །ཡོངས་སུ་
དཔྱོད་པར་འདོད་ལ། དེས་དེ་དག་དང་པོ་ཉིད་ནས་མཐོང་བའམ། ཐོས་པའམ། བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པའམ། རྣམ་པར་རིག་པར་ཡང་གྱུར་ན། དེ་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་སམ། ཐོས་པའམ་བྱེ་བག་ཕྱེད་པའམ། རྣམ་པར་རེག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། མཉམ་པར་གཞག་

[078A]༄༅། །པའི་ས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་བྱེད། མོས་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ཉེ་བར་གྱུར་ཅིང། མངོན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་མི་མཐོང་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ལ་དེའི་གཟུགས་བརྙན་དང། དེའི་སྣང་བརྙན་ཡེ་ཤེས་ཙམ་མམ་
མཐོང་བ་ཙམ་མམ། རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཙམ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དགེ་སློང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དེ་དུས་དུས་སུ་དམིགས་པ་དེ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཡང་དག་པར་ཞི་བར་བྱེད་ཅིང། དུས་དུས་སུ་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་དེ། ནམ་གྲུབ་དེ་ལྟར་ན་
དགེ་སློང་རྣལ་འབྱོར་པ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ། གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་པ་སེམས་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ནམ་གྲུ་ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དམིགས་པ་ལ་སེམས་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ནམ་གྲུ་གལ་ཏེ་དགེ་སློང་རྣལ་
འབྱོར་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དེ་དམིགས་པ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བྱེད་པ་ན། དེས་ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་ཤེས་པར་བྱ་བ་དེ་སྙེད་ཤེས་ཤིང་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་གྱུར་ན། ནམ་གྲུ་དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དེ་དམིགས་པ་ལ་སེམས་ཡང་
དག་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ནམ་གྲུ་ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་རྟག་འགྲུས་པའི་བསམ་གཏན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ནམ་གྲུ་གལ་ཏེ་དགེ་སློང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དེ་དེ་ལྟར་དམིགས་པ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བྱེད་པ་ན། རྟག་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་
གུས་པར་བྱས་ཏེ། སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅིང། དུས་དུས་སུ་ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་དང། རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་མཚན་མ་དང། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་ཀུན་དུ་བསྟན་ཅིང་གོམས་པར་བྱས་ལན་མང་དུ་བྱས་པའི་རྒྱུས་གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་ཕྱིར། གནས་
ཡོངས་སུ་དག་པ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་རེག་པར་བྱེད། མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ཅིང། ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པས། དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། མ་རིག་པ་དང་བྲལ་བས་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྟོག་

[078B] མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ན། ནམ་གྲུ་དེ་ལྟར་ན་དགེ་སློང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་རྟག་འགྲུས་པའི་བསམ་གཏན་པ་ཡིན་ནོ། །ནམ་གྲུ་གང་གི་ཕྱིར་དགེ་སློང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་སེམས་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བྱེད་ཅིང། དམིགས་པ་
ལ་དེ་ལྟར་སེམས་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བྱེད་ན། དེ་ལྟར་ན་དེའི་སེམས་དེ་དམིགས་པ་ལ་ལེགས་པར་ཉེ་བར་གཏོད་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེས་གྲག་གོ། །དེ་ལ། །མཚན་མ་སྤྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །ཀུན་ཏུ་ཡང་དག་དོན་རྟོགས་ཤིང། །རྟག་འགྲུས་གཟུགས་བརྙན་བསམ་གཏན་པ་
ཡོངས་སུ་དག་པ་རྟོག་པར་བྱེད། །ཅེས་ཚིག་སུ་བཅད་པ་དེ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་མཚན་མ་སྤྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་གསུངས་པ་དེས་ནི། ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་དང། རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་མཚན་མ་དང། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་དང། རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་ཉིད་དང། གུས་
པར་བྱས་ཏེ་བྱེད་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །ཀུན་དང་ཡང་དག་དོན་རྟོགས་ཤིང། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི། དངོས་པོའི་མཐའ་བསྟན་ཏོ། །རྟག་འགྲུས་གཟུགས་བརྙན་བསམ་གཏན་པ། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་
མེད་པའི་གཟུགས་བརྙན་བསྟན་ཏོ། །ཡོངས་སུ་དག་པ་རྟོག་པར་བྱེད། །ཅེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། སེམས་ཀྱི་མཚན་མ་མཁས་པ་དང། །རབ་ཏུ་དབེན་པའི་ཉམས་ཐོབ་དང། །རྟག་འགྲུས་དྲན་ལྡན་བསམ་
གཏན་པ། །དགའ་བདེ་ཟང་ཟིང་མེད་པར་སྤྱོད། །ཅེས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་སེམས་ཀྱི་མཚན་མ་མཁས་པ་དང། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི་མཚན་མའི་སྒྲས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་གཟུགས་བརྙན་བསྟན་ལ་
མཁས་པའི་སྒྲས་ནི་དངོས་པོའི་མཐའ་བསྟན་ཏོ། །རབ་ཏུ་དབེན་པའི་ཉམས་ཐོབ་དང། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི་དམིགས་པ་ལ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་གཏོད་པར་བྱེད་པའི་སྤོང་བ་ལ་དགའ་བ་ཉིད་དང། བསྒོམ་པ་ལ་དགའ་བ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །རྟག་འགྲུས་དྲན་ལྡན་བསམ་

[079A]༄༅། །གཏན་པ། ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི་ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་གི་བསྒོམ་པ་རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་བསྟན་ཏོ། །དགའ་བདེ་ཟང་ཟིང་མིད་པ་སྤྱོད། །ཅེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པའི་
དམིགས་པ་དེ་ནི་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་དག་པ་དང། རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སྤྱད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་སྡུག་པ་དང། བྱམས་པ་དང། རྐྱེན་འདི་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་
འབྱུང་བ་དང། ཁམས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་དྲན་པའོ། །དེ་ལ་མི་སྡུག་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མི་སྡུག་པ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། དྲུག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་གཙང་བའི་མི་སྡུག་པ་ཉིད་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་མི་སྡུག་པ་ཉིད་དང། ངན་པའི་
མི་སྡུག་པ་ཉིད་དང། ལྟོས་པའི་མི་སྡུག་པ་ཉིད་དང། ཉོན་མོངས་པའི་མི་སྡུག་པ་ཉིད་དང། རབ་ཏུ་འཇིག་པའི་མི་སྡུག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་མི་གཙང་བའི་མི་སྡུག་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མི་གཙང་བའི་མི་སྡུག་པ་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ནང་ལ་བརྟེན་པ་དང། ཕྱི་རོལ་ལ་
བརྟེན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ནང་ལ་བརྟེན་པའི་མི་གཙང་བའི་མི་སྡུག་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྒྲ་དང། སྤུ་དང། སེན་མོ་དང། སོ་དང། གློག་པ་དང། དྲི་མ་དང། པགས་པ་དང། ཤ་དང། རུས་པ་དང། ཆུ་རྒྱུས་དང། རྩ་དང། མཁལ་མ་དང། སྙིང་
དང༑ མཆིན་པ་དང། གློ་བ་དང། རྒྱུ་མ་དང། གཉེ་མ་དང། ཕོ་བ་དང། ལོང་ཀ་དང། མཆེར་བ་དང། ཕྱི་ས་དང། མཆི་མ་དང། རྡུལ་དང། མཆིལ་མ་དང། སྣབས་དང། ཞག་དང། ཆུ་སར་དང། རྐང་དང་ཚིལ་དང་མཁྲིས་པ་དང། བད་ཀན་དང། རྣག་དང་
ཁྲག་དང། གླད་སྤྲི་དང། གླད་རྒྱས་དང། གཅིན་དང། དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དག་ནི་ནང་ལ་བརྟེན་པའི་མི་གཙང་བའི་མི་སྡུག་པ་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་ལ་བརྟེན་པའི་མི་གཙང་བའི་མི་སྡིག་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་བསྡོས་པ་དང། རྣམ་པར་རྣགས་

[079B] རྣམ་པར་འབུས་གཞིགས་པ་དང། རྣམ་པར་བམ་པ་དང། རྣམ་པར་ཟོས་པ་དང། རྣམ་པར་དམར་བ་དང། རྣམ་པར་འཐོར་བ་དང། རུས་གོང་དང། ཀེང་རུས་དང། རུས་པའི་ཀེང་རུས་དང། བཤང་བས་གོས་པ་དང། གཅིངས་[?]གོས་པ་དང། མཆིལ་མས་གོས་པ་
དང༑ སྣབས་ཀྱིས་གོས་པ་དང། ཁྲག་གིས་གོས་པ་དང། རྣག་གིས་གོས་པ་དང། ཆབ་ཁྲུང་དང། ལྗན་ལྗིན་དང། དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དག་ནི་ཕྱི་རོལ་ལ་བརྟེན་པའི་མི་གཙང་བའི་མི་སྡུག་པ་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ནང་ལ་བརྟེན་པའི་མི་སྡུག་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང་
ཕྱི་རོལ་ལ་བརྟེན་པའི་མི་སྡུག་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་གཙང་བའི་མི་སྡུག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མི་སྡུག་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་རིག་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་བྱུང་བའི་ཚོར་བའི་རྣམ་པ་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་ཚོར་བས་སྡུག་བསྔལ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་
དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མི་སྡུག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ངན་པའི་མི་སྡུག་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་དམན་པའི་གཞི་དང། ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་དམན་པའི་ཁམས་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་བས་ཀྱང་ཤིང་ཏུ་དམན་པ་དང། ཤིན་ཏུ་
ངན་པ་དང། ཤིན་ཏུ་ཐ་ཆད་ཡིན་པའི་ཁམས་གཞན་མེད་པས། དེ་ནི་ངན་པའི་མི་སྡུག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ལྟོས་པའི་མི་སྡུག་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དེའི་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་སྡུག་པ་ཡིན་ཡང་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཤིན་ཏུ་སྡུག་པ་དག་ལ་ལྟོས་ན་མི་སྡུག་པ་ཉིད་དུ་སྣང་
སྟེ༑ འདི་ལྟར་གཟུགས་མེད་པ་དག་ལ་ལྟོས་ནས། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་མི་སྡུག་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་དང། འཇིག་ཚོགས་འགོག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ལྟོས་ན་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་མན་ཆད་ཀྱང་མི་སྡུག་པ་ཉིད་ཀྱི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བ་དང། དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དག་ནི་ལྟོས་པའི་མི་སྡུག་པ་
ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་མི་སྡུག་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང། འཆིང་བ་དང། བག་ལ་ཉལ་དང། ཉ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་དག་སྟེ། དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་མི་སྡུག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་

[080A]༄༅། །ལ་རབ་ཏུ་འཇིགས་པའི་མི་སྡུག་བ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཉ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་དག་གི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང། མི་བརྟན་པ་ཉིད་དང། ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བ་ཉིད་དང། རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རབ་ཏུ་འཇིག་པའི་མི་སྡུག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། མི་སྡུག་པ་དེ་
དག་ནི་འདོད་ཆགས་སྤྱད་པའི་རྣམ་པར་སྦྱོར་བའི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་གང་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ནང་གི་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཁྲིག་པ་ལ་འདུན་པ་
འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་དང། ཡུལ་ལ་འདུན་པ་ཡུལ་གྱི་འདོད་ཆགས་དང། གཟུགས་ལ་འདུན་པ་གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང། འཇིག་ཚོགས་ལ་འདུན་པ་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་སོ། །འདོད་ཆགས་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་སྤང་བ་དང། བསལ་བ་དང། ཀུན་མི་འབྱུང་
བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མི་སྡུག་པ་རྣམ་པ་དྲུག་པ་དམིགས་ཏེ། དེ་ལ་ནང་ལ་བརྟེན་པའི་མི་གཙང་བའི་མི་སྡུག་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པས་ནི། ནང་གི་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ་ལ་འདུན་པའི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་ལ་བརྟེན་པའི་མི་གཙང་བའི་མི་
སྡུག་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པས་ནི། ཕྱི་རོལ་གྱི་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཁྲིག་པ་ལ་འདུན་པ། འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ། ཁ་དོག་གི་འདོད་ཆགས་དང། དབྱིབས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང། རེག་པའི་འདོད་ཆགས་དང། ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་ལས་
སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་བསྔོས་པ་དང། རྣམ་པར་རྣགས་པ་དང། རྣམ་པར་འབུས་གཞིགས་པ་དང། རྣམ་པར་བམ་པ་དང། རྣམ་པར་ཟོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ནི། ཁ་དོག་གི་འདོད་ཆགས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །དགང་གི་ཚེ་
རྣམ་པར་དམར་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན། དབྱིབས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །གང་གི་ཚེ་རུས་གོང་དང། ཀེང་རུས་དང། རུས་པའི་ཀེང་རུས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་རེག་པའི་འདོད་ཆགས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །གང་གི་ཚེ་རྣམ་

[080B] ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་འདོད་ཆགས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང། ཕྱི་རོལ་ལ་བརྟེན་པའི་མི་གཙང་བའི་མི་
སྡུག་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དུར་ཁྲོད་པ་རྣམ་པ་བཞིར་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། དེས་ཤི་ནས་ཞག་གཅིག་ལོན་པའམ། ཤི་ནས་ཞག་གཉིས་ལོན་པའམ། ཤི་ནས་ཞག་གསུམ་ལོན་པའམ། ཤི་ནས་ཞག་བདུན་ལོན་པའི་བར་གྱི་དུར་ཁྲོད་གང་དག་བྱ་རོག་དང། ཆུན་ལག་དང་
བྱ་རྒོད་དང། ཁྱི་དང་ཝ་དག་གིས་ཟོས་པ་དེ་མཐོང་ན། བདག་གི་ལུས་འདི་ཡང་འདི་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཞིང། འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་འདི་ལས་མ་འདས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ། དེ་དག་དང་ལུས་འདི་ཉིད་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ནི། རྣམ་པར་བསྔོས་པ་དང་
རྣམ་པར་ཟོས་པའི་བར་དག་བསྟན་ཏོ། །དེས་པ་གས་པ་དང། ཤ་དང། ཁྲག་དང། ཆུ་རྒྱུས་ཀྱི་ཟུངས་དང་བྲལ་བའི་དུར་ཁྲོད་གང་དག་མ་ཐོང་ན་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི་རྣམ་པར་དམར་པ་བསྟན་ཏོ། །དེས་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་རུས་བ་གང་དག་མཐོང་ན་ཞེས་གང་གསུངས་པ་
དེས་ནི་རུས་གོང་དང། ཀེང་རུས་དང། རུས་པའི་ཀེང་རུས་བསྟན་ཏོ། །དེས་ལག་པའི་རུས་པ་དག་ཀྱང་ལོགས་ཤིག་རྐང་པའི་རུས་པ་དག་ཀྱང་ལོགས་ཤིག་ལོང་བུའི་རུས་པ་དག་ཀྱང་ལོགས་ཤིག་བུས་མོའི་རུས་པ་དག་ཀྱང་ལོགས་ཤིག་ལ། རྩིབ་ལོགས་ཀྱི་རུས་པ་དག་དང་
དབུང་བའི་རུས་པ་དག་དང། ལག་ངར་གྱི་རུས་པ་དག་དང། སྒལ་ཚིགས་དང། འགྲམ་སང་དང། སོ་རྒྱུན་དང། མགོ་ཐོད་དག་ཀྱང་སོ་སོར་འཐོར་བའི་དུར་ཁྲོད་གང་དག་མཐོང་ཞིང། དེ་བཞིན་དུ་ལོ་གཅིག་གམ། ལོ་གཉིས་སམ། ལོ་གསུམ་མམ། ལོ་བདུན་གྱི་བར་ཙམ་ལོན་
པའི་རུས་པ་དུང་ལྟར་དཀར་བའམ། ཐི་བའི་མདོག་འདྲ་བས་རྡུལ་གྱི་ཕྱེ་མ་དང་འདྲེས་པ་དག་མཐོང་ན་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི་རྣམ་པར་འཐོར་བ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཕྱི་ལ་བརྟེན་པའི་མི་གཙང་བའི་མི་སྡུག་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པས་ནི། འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་

[081A]༄༅། །སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མི་སྡུག་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་དང། ངན་པའི་མི་སྡུག་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པས་ནི་ཡུལ་ལ་འདུན་བ་ཡུལ་གྱི་འདོད་ཆགས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ལྟོས་པའི་མི་སྡུག་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པས་ནི། གཟུགས་
ལ་འདུན་པ་གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་མི་སྡུག་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་དང། རབ་ཏུ་འཇིག་པའི་མི་སྡུག་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པས་ནི་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་མན་ཆད་ཀྱི་འཇིག་ཚོགས་ལ་འདུན་པའི་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ལས་
སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་རེ་ཞིག་འདོད་ཆགས་སྤྱད་པའི་སྤྱད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་མ་སྡུག་པ་སྲིད་དོ་ཅོག་གི་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་བརྗོད་པར་ཟད་ཀྱི། དོན་གྱི་སྐབས་འདིར་ནི་མི་གཙང་བའི་མི་སྡུག་པ་དེ་
ཉིད་ལས་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་མི་སྡུག་པ་རྣམས་ནི། དེ་ལས་གཞན་པའི་སྤྱད་པ་དག་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་ཡང་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱམས་པ་གང་ཞེ་ན། མཛའ་བཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང། དགྲ་བོའི་ཕྱོགས་དང། ཐ་མལ་པའི་ཕྱོགས་ལ་མཉམ་པར་
གཞག་པའི་ས་པའི་ཕན་པའི་བསམ་པ་ཉེ་བར་གཞག་སྟེ། བདེ་བ་ཆུང་དུ་དང། འབྲིང་དང། ཆེན་པོ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་མོས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་མཛའ་བཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང། དགྲ་བོའི་ཕྱོགས་དང། ཐ་མལ་པའི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་
མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པའི་ཕན་པའི་བསམ་པ་དང། བདེ་བ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་བའི་ཕྱིར་མོས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དམིགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང། དམིགས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་བྱམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱམས་པ་དང་
ལྡན་པའི་སེམས་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི། རེ་ཞིག་ཕྱོགས་གསུམ་པོ་མཛའ་བོའི་ཕྱོགས་དང། དགྲ་བོའི་ཕྱོགས་དང། ཐ་མལ་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་ཕན་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བསྟན་ཏོ། །ཁོ་ན་མེད་པ། འགྲན་ཟླ་མེད་པ། གནོད་པ་མེད་པ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ན་ཕན་

[081B] དེ་ལ་ཁོ་ན་མེད་པས་ནི་ཕན་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཚིག་འོག་མ་གཉིས་པོ་འགྲན་ཟླ་མེད་པ་དང། གནོད་པ་མེད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དག་གིས་རྣམ་པར་བཤད་དོ། །དེ་ལ་ཕས་ཀྱི་དགའི་
དངོས་པོར་གནས་པ་མེད་པའི་དོན་གྱིས་ནི་འགྲན་ཟླ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གནོད་པ་བྱེད་པ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་མེད་པའི་དོན་གྱིས་ནི་གནོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཡངས་པ་དང་རྒྱ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང། ཚད་མེད་པ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང། བསམ་གཏན་
དང་པོ་དང། གཉིས་པའི་ས་བ་དང། བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་ས་པའི་བདེ་བ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་ཆུང་ངུ་དང། འབྲིང་དང། ཆེན་པོ་བསྟན་ཏོ། །མོས་ཏེ་ཁྱབ་པར་བྱས་ནས་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ས་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པའི་བདེ་བ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་
པའི་ཕྱིར་མོས་པ་བསྟན་ཏེ། བདེ་བ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་དེ་ཡང་ཕན་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དང། མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་མཛའ་བཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང། དགྲ་བོའི་ཕྱོགས་དང། ཐ་མལ་པའི་
ཕྱོགས་ལ་བདེ་བར་འདོད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་དང། བདེ་བར་གྱུར་པའི་མཛའ་བཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང། དགྲ་བོའི་ཕྱོགས་དང། ཐ་མལ་པའི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སྙིང་རྗེའི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །བདེ་
བར་གྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དགའ་བའི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བསམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནི་གང་ཟག་གནོད་སེམས་སྤྱད་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་ན། གནོད་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་སྲབ་མོར་བྱེད་ཅིང། གནོད་སེམས་སྤྱད་པ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་
སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་རྐྱེན་འདི་བ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། དུས་གསུམ་དུ་འདི་ལྟ་སྟེ། ལྟོས་པའི་རིགས་པ་དང། བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་དང། འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དང། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པའི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་ཙམ་དང་

[082A]༄༅། །ཆོས་ཙམ་དང། དངོས་པོ་ཙམ་དང། རྒྱུ་ཙམ་དང། འབྲས་བུ་ཙམ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཁོ་ནས་ཆོས་རྣམས་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཟད་ཀྱི། བྱེད་པ་པོ་དང། ཚོར་བ་པོ་དེ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ནི། རྐྱེན་འདི་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དམིགས་
པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་ཟག་གཏི་མུག་སྤྱད་ཅིང། གཏི་མུག་ཆེ་བ་དམིགས་པ་དེ་ཡིད་ལ་བྱེད་ན། གཏི་མུག་སྲ་བ་མོར་བྱེད་ཅིང། གཏི་མུག་སྤྱད་པ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཁམས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། ཁམས་དྲུག་པོ་དག་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སའི་ཁམས་དང་
ཆུའི་ཁམས་དང། མེའི་ཁམས་དང། རླུང་གི་ཁམས་དང། ནམ་མཁའི་ཁམས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་སོ། །དེ་ལ་སའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། སའི་ཁམས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ནང་གི་དང། ཕྱི་རོལ་གྱིའོ། །དེ་ལ་ནང་གི་སའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། ནང་གི་སོ་སོའི་ལུས་
ཟིན་པ་དང། ཟིན་པར་གྱུར་པ་ལ་སྲ་བ་དང། སྲ་བར་གྱུར་པ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་སའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། ཕྱི་རོལ་མ་ཟིན་པ་དང། མ་ཟིན་པར་གྱུར་པ་ལ་སྲ་བ་དང། སྲ་བར་གྱུར་པ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ནང་གི་སའི་ཁམས་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྲ་
དང༑ སྤུ་དང། སེན་མོ་དང། སོ་དང། གློག་པ་དང། དྲི་མ་དང། པགས་པ་དང། ཤ་དང། རུས་པ་དང། ཆུ་རྒྱུས་དང། རྩ་དང། མཁལ་མ་དང། སྙིང་དང། མཆིན་པ་དང། གློ་བ་དང། རྒྱུ་མ་དང། གཉེ་མ་དང། ཕོ་བ་དང། ལོང་ཀ་དང། མཆེར་པ་དང་
ཕྱི་ས་དག་སྟེ། དེ་ནི་ནང་གི་སའི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་སའི་ཁམས་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཤིང་དང། བོང་བ་དང། གསེག་མ་དང། གྱོ་མོ་དང། ཤིང་ལྗོན་པ་དང། རིའི་རྩེ་མོ་དང། གཞན་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དག་སྟེ། དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སའི་
ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆུའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། ཆུའི་ཁམས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ནང་གི་དང། ཕྱི་རོལ་གྱིའོ། །དེ་ལ་ནང་གི་ཆུའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། ནང་གི་སོ་སོའི་ལུས་ཟིན་པ་དང། ཟིན་པར་གྱུར་པ་འདི་ལ་གཤེར་བ་དང། གཤེར་བར་གྱུར་པ་དང། རླན་པ་དང་

[082B] དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། མཆི་མ་དང། རྡུལ་དང། མཆིལ་མ་དང། སྣ་བས་དང། ཞག་དང། ཆུ་སེར་དང། རྐང་དང། ཚིལ་དང། མཁྲིས་པ་དང། བད་ཀན་དང། རྣག་དང། ཁྲག་དང། གླད་སྤྲི་དང། གླད་རྒྱས་དང། གཅིན་དག་སྟེ། དེ་
ནི་ནང་གི་ཆུའི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆུའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། ཕྱི་རོལ་མ་ཟིན་པ་དང། མ་ཟིན་པར་གྱུར་པ་ལ་གཤེར་བ་དང། གཤེར་བར་གྱུར་པ་དང། རླན་པ་དང། རླན་པར་གྱུར་པ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། རྫིང་ཕུ་དང། མཚོ་དང། ལྟེང་ཀ་དང། ཆུ་
ཀླུང་དང། འབབ་ཆུ་དང། གཞན་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དག་སྟེ། དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆུའི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མེའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། མེའི་ཁམས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ནང་གི་དང། ཕྱི་རོལ་གྱིའོ། །དེ་ལ་ནང་གི་མེའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། ནང་གི་སོ་སོའི་ལུས་ལ་ཟིན་པ་དང་
ཟིན་པར་གྱུར་པ་ལ་ཚ་བ་དང། ཚ་བར་གྱུར་པ་དང། དྲོ་བ་དང། དྲོ་པར་གྱུར་པ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་འདི་ལ་མེ་ཡོད་ཅིང། དེས་ལུས་འདི་གདུང་བར་བྱེད། ཀུན་དུ་གདུང་བར་བྱེད། ཡོངས་སུ་གདུང་བར་བྱེད་པ་དང། གང་གིས་དེས་ཟོས་པ་དང། འཐུངས་
པ་དང། འཆོས་པ་དང། མྱངས་པ་རྣམས་ལེགས་པར་བདེ་བར་འཇུ་བར་འགྱུར་བ་དང། གང་གི་ཤས་ཆེ་བར་གྱུར་ན། རིམས་ཀྱིས་བཏབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ནང་གི་མེའི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་མེའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། ཕྱི་རོལ་མ་ཟིན་པ་དང་
མ་ཟིན་པར་གྱུར་པ་ལ་ཚ་བ་དང། ཚ་བར་གྱུར་པ་དང། དྲོ་བ་དང། དྲོ་བར་གྱུར་པ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། མེ་གཙུབ་ཤིང་ཐོགས་པ་དག་ལས་ལྕི་པའི་ཕྱེ་མ་བརྩལ་ཏེ། གང་བྱུང་བ་ན་གྲོང་ཡང་སྲེག་པར་བྱེད། གྲོང་གི་ཉེན་ཀོར་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཉེན་
ཀོར་དང། ལྗོངས་དང། ལྗོངས་ཀྱི་ཉེན་ཀོར་དང། གླིང་དང། ལྡམ་ལྡུམ་དང། ནགས་ཚལ་དང། ཤིང་དང། རྩ་དང། ལྕི་བ་དག་ཀྱང་སྲེག་པར་འགྱུར་བ་དང། གཞན་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དག་སྟེ། དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་མེའི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རླུང་གི་ཁམས་གང་ཞེ་ན་

[083A]༄༅། །རླུང་གི་ཁམས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ནང་གི་དང། ཕྱི་རོལ་གྱིའོ། །དེ་ལ་ནང་གི་རླུང་གི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། ནང་གི་སོ་སོའི་ལུས་ཟིན་པ་དང། ཟིན་པར་གྱུར་པ་ལ་རླུང་དང། རླུང་དུ་གུར་པ་དང། ཡང་བ་ཉིད་དང། གཡོ་བ་ཉིད་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་
འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་འདི་ཉིད་ལ་གྱེན་དུ་འགྲོ་བའི་རླུང་དང། ཐུར་དུ་འགྲོ་བའི་རླུང་དང། ཐད་ཀར་འཕྲེས་པའི་རླུང་དང། ལྟོར་འཁྱིལ་པའི་རླུང་དང། རྒྱབ་ཏུ་འཁྱིལ་པའི་རླུང་དང། རླུང་སྐྲན་སྲ་བའི་རླུང་དང། རླུང་སྐྲན་གྱི་རླུང་དང། སྤུ་གྲི་ལྟ་བུའི་རླུང་དང། ཤིང་ཕིབ་པ་ལའི་ལོ་མ་ལྟ་བུའི་
རླུང་དང། མཚོན་ཆ་ལྟ་བུའི་རླུང་དང། གསུད་པར་བྱེད་པའི་རླུང་དང། དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་རྔུབ་པའི་རླུང་དང། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་གི་ནང་དུ་འཇུག་པའི་རླུང་དག་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ནང་གི་རླུང་གི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་རླུང་གི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། ཕྱི་རོལ་
རོལ་མ་ཟིན་པ་དང། མ་ཟིན་པར་གྱུར་པ་ལ་རླུང་དང། རླུང་གི་གྱུར་པ་དང། ཡང་བ་ཉིད་དང། གཡོ་བ་ཉིད་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་ན་ཤར་གྱི་རླུང་དང། ལྷོའི་རླུང་དང། ནུབ་ཀྱི་རླུང་དང། བྱང་གི་རླུང་དང། རླུང་དམར་དང། རླུང་དམར་མ་ཡིན་པ་དང་
རླུང་ཆུང་དུ་དང། རླུང་ཆེན་པོ་དང། ཁྱབ་པའི་རླུང་དང། རྣམ་པར་འཐོར་བའི་རླུང་དང། རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དང། རླུང་གི་ཚོགས་ཆེན་པོ་ལངས་པའི་དུས་དང། ཤིང་ལྗོན་པའི་རྩེ་མོ་འདུད་པར་བྱེད་པ་དང། རྩིག་པའི་རྩེ་མོ་འགུལ་བར་བྱེད་པ་དང། རིའི་རྩེ་མོ་
འགུལ་བར་བྱེད་པ་དང། འགུལ་བར་བྱས་ནས་ཀྱང་ཕྱིར་མི་འོང་བར་འགྲོ་བ་དག་དང། སེམས་ཅན་དག་གི་གོས་དང། ཏ་ལའི་ལོ་མ་དང། རླུང་ཡབ་ཀྱི་གཡབ་མོས་བརྩལ་བར་བྱ་བའི་རླུང་དང། གཞན་ཡང་གང་དག་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པའི་རླུང་དང་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་
རླུང་གི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ནམ་མཁའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། མིག་སྦུབས་ཡོད་པ་དང། རྣ་བའི་སྦུབས་ཡོད་པ་དང། སྣ་སྦུབས་ཡོད་པ་དང། ཁ་སྦུབས་ཡོད་པ་དང། མགྲིན་པ་སྦུབས་ཡོད་པ་དང། གང་གིས་མིད་པར་བྱེད་པ་དང། གང་དུ་མིད་པར་བྱེད་པ་དང། གང་

[083B] གཞན་ཡང་གང་དག་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དག་སྟེ། དེ་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་
ཤེས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ཡང་སེམས་དང། ཡིད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་ང་རྒྱལ་སྤྱད་པ་ཁམས་རབ་ཏུ་དགེ་བ་འདི་དག་ཡིད་ལ་བྱེད་ན། ལུས་ལ་རིལ་པོར་འདུ་ཤེས་པ་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱེད་ཅིང། མི་སྡུག་
པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་འཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། དེས་ཁེངས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞིང། ང་རྒྱལ་ཡང་སྲབ་མོར་བྱེད་ལ། ང་རྒྱལ་སྤྱད་པ་དེ་ལས་ཀྱང་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་ཁམས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་ཟ་གང་རྒྱལ་སྤྱད་པའི་སྤྱད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །
དེ་ལ་དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བའི་དམིགས་པ་དྲན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་དྲན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབུགས་རྔུབ་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན་
དབུགས་རྔུབ་པ་དང། བར་དུ་དབུགས་རྔུབ་པའོ། །དབུགས་འབྱུང་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཉེས་གང་ཞེ་ན། དབུགས་འབྱུང་བ་དང། བར་དུ་དབུགས་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལ་དབུགས་རྔུབ་པ་ནི། དབུགས་བྱུང་བའི་འཇུག་ཐོགས་སུ་ཁ་ནང་དུ་བལྟས་པའི་རླུང་ལྟེ་བའི་ཕྱོགས་
ཡན་ཆད་དུ་ནང་དུ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་དབུགས་རྔུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བར་དུ་དབུགས་རྔུབ་པ་ནི། དབུགས་རྔུབ་པ་དེ་ཆད་ནས། རེ་ཞིག་དབུགས་འབྱུང་བམ་བྱུང་གི་བར་དུ། དུས་ཆུང་དུ་ཞིག་ངལ་བསོ་བ་དང་ལྡན་པའི་གནས་སྐབས་ན་དེ་དང་འདྲ་བའི་རླུང་ནང་དུ་འཇུག་པ་གང་
ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་བར་དུ་དབུགས་རྔུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དབུགས་རྔུབ་པ་དང། བར་དུ་དབུགས་རྔུབ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། དབུགས་འབྱུང་བ་དང། དེ་ནི་དབུགས་རྔུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །པར་དུ་དབུགས་འབྱུང་བ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ནི་འདི་ཡོད་དེ། ཁ་ཕྱིར་བལྟས་

[084A]༄༅། །པའི་རླུང་ལྟེ་བའི་ཕྱོགས་ཡན་ཆད་ནས་ཁའམ། སྣའི་རྩེ་མོའམ། དེ་ལས་ཕྱི་རོལ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་བར་དུ་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་དག་གི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་འཕེན་པར་བྱེད་
པའི་ལས་དང། ལྟེ་བའི་ཕྱོགས་སྦུབས་ཡོད་པའམ། ལུས་ལ་བདེ་བས་ལྷག་པའི་སྦུབས་ཡོད་པའོ། །དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་དག་གི་རྟེན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། ལུས་དང། སེམས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལུས་ལ་ཡང་བརྟེན། སེམས་ལ་
ཡང་བརྟེན་ནས་དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་དག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ། །གལ་ཏེ་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་བར་གྱུར་ན་ནི། འདུ་ཤེས་མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དང། འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དང། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་
སེམས་ཅན་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ལ་བརྟེན་པ་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་ནི་དེས་ན་གཟུགས་མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དང། སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ལུས་ལ་ཡང་
བརྟེན། སེམས་ལ་ཡང་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བར་གྱུར་ན་ནི་དེ་ཡང་ཅི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དང། སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་དང། མེར་མེར་པོར་གྱུར་པ་དང། ནུར་ནུར་པོར་གྱུར་པ་དང། ལྟར་ལྟར་པོར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་
འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འབྱུང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་དག་ནི་ལུས་ལ་ཡང་བརྟེན། སེམས་ལ་ཡང་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ། །དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་དག་གི་བགྲོད་པ་ནི་
རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། དབུགས་རྔུབ་པ་དག་གི་བགྲོད་པ་ནི་ཐུར་དུའོ། །དབུགས་འབྱུང་བ་དག་གི་བགྲོད་པ་ནི་གྱེན་དུའོ། །དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་དག་ནི་སེམས་ཅན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། སྦུབས་རགས་པ་ཡོད་པ་དང། སྦུབས་

[084B] །དེ་ལ་སྦུབས་རགས་པ་ཡོད་པ་གང་ཞེ་ན། ལྟེ་བའི་ཕྱོགས་ཡན་ཆད་ནས་ཁ་དང་སྣའི་བར་རམ། ཁ་དང་སྣ་མན་ཆད་ནས་ལྟེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བར་ཡན་ཆད་སྦུབས་རགས་པ་ཡོད་པའོ། །སྦུབས་ཕྲ་བ་ཡོད་པ་གང་ཞེ་ན། ལུས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་སྦུའི་ཁུང་བུ་རྣམས་སོ། །
དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་དག་གི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་འདི་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། རླུང་དང། དབུགས་འོང་བ་དང། དབུགས་འགྲོ་བ་དང། དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་དང། ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་དག་གོ། །དེ་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། རླུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
རླུང་གཞན་དག་དང་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་གཅིག་སྟེ། ཐུན་མོངས་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་གསུམ་པོ་དག་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་དག་ལ་བརྩོན་པའི་སྐྱོན་ནི་རྣམ་པ་གཉི་སྟེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། སྦྱོར་བ་ཧ་ཅང་ལྷོད་པ་དང། སྦྱོར་བ་ཧ་ཅང་
དམ་པའོ། །དེ་ལ་སྦྱོར་བ་ཧ་ཅང་ལྷོད་པས་ནི་ལེ་ལོ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་རྨུགས་པ་དང། གཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའམ། སེམས་ཕྱི་རོལ་དུ་རྣམ་པར་གཡེང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་སྦྱོར་བ་ཧ་ཅང་དམ་པས་ནི་ལུས་ལ་གནོད་པའམ། སེམས་ལ་གནོད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཇི་
ལྟར་ན་ལུས་ལ་གནོད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། མཐུ་ཀར་བོར་ཏེ། དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་དག་གིས་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་ལུས་ལ་རླུང་མི་མཉམ་པ་དག་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞིང། དེ་དག་གིས་དང་པོ་ཁོ་ནར་དེའི་ཡན་ལག་དང། ཉིང་ལག་དེ་དང་དེ་དག་ཁྱབ་པར་བྱེད་དེ་
དེ་དག་ནི་ཁྱབ་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །རླུང་ཁྱབ་བྱེད་དེ་དག་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་ན་ནད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་དག་ཏུ་འགྱུར་ཞིང། དེ་དག་གིས་དེའི་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་དེ་དང་དེ་དག་ལ་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་ལུས་ལ་གནོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་སེམས་ལ་གནོད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དེའི་
སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བར་བྱེད་པའམ། ཡིད་མི་བདེ་བའམ། འཁྲུག་པ་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་གིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་སེམས་ལ་གནོད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་འདི་ལ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱ་

[085A]༄༅། །སྟེ༑ ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བགྲང་བས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་དང། ཕུང་པོ་ལ་འཇུག་པས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་འཇུག་པས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་དང། བདེན་པ་ལ་འཇུག་པས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་དང། རྣམ་པ་བཅུ་
དྲུག་གིས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བའོ། །དེ་ལ་བགྲང་བས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་གང་ཞེ་ན། བགྲང་བས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བཞི་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རེ་རེ་ནས་བགྲང་བ་དང། ཟུང་དུ་བགྲང་བ་དང། རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བགྲང་བ་དང། རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པར་
བགྲང་བའོ། །དེ་ལ་རེ་རེ་ནས་བགྲང་བ་གང་ཞེ་ན། དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་ལ་དམིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་དྲན་པས། གང་གི་ཚེ་དབུགས་རྔུབ་པ་བརྔུབས་པ་དེའི་ཚེ། གཅིག་ཅེས་བགྲང་བར་བྱེད་པ་དང། གང་གི་དབུགས་རྔུབ་པ་འགགས་ཏེ། དབུགས་འབྱུང་བ་འཐོན་ཞིང་བྱུང་
བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ན། གཉིས་ཞེས་བགྲང་བར་བྱེད་ཅིང་དེ་ལྟར་བགྲང་བའི་གྲངས་དེ་དག་ཧ་ཅང་ཡང་མི་ཉུང། ཧ་ཅང་ཡང་མི་མང་བར་བཅུའི་བར་དུ་བགྲང་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི། རེ་རེ་ལས་བགྲང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཟུང་དུ་བགྲང་བ་གང་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་དབུགས་རྔུབ་པ་བརྔུབས་ཏེ་འགགས་པར་
གྱུར་ནས། དབུགས་འབྱུང་བ་འཐོན་ཞིང་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ན། གཅིག་ཅེས་བགྲང་བར་བྱེད་ཅིང་བགྲང་བའི་ཚུལ་དེས་བཅུའི་བར་དུ་བགྲང་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཟུང་དུ་བགྲང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་གཅིག་ཅེས་བགྲང་བར་
བྱེད་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་ཟུང་དུ་བགྲང་བ་ཞེས་བྱའོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བགྲང་བ་གང་ཞེ་ན། རེ་རེ་ནས་བགྲང་བའམ། ཟུང་དུ་བགྲང་པ་འདིས་གཅིག་ནས་བཅུའི་བར་དུ་གྲངས་ཀྱི་ལུགས་བཞིན་དུ་བགྲང་བ་སྟེ། དེ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བགྲང་བ་ཞེས་བྱའོ། །རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པར་བགྲང་བ་
གང་ཞེ་ན། བཅུ་ནས་བཟུང་སྟེ་དགུ་དང། བརྒྱད་དང། དྲུག་དང། ལྔ་དང། གཅིག་གི་བར་དུ་གྲངས་གཅིག་གི་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པར་བགྲང་བ་སྟེ། དེ་ནི་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པར་བགྲང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་གང་གི་ཚེ་རེ་རེ་ནས་བགྲང་བའམ། ཟུང་དུ་བགྲང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་

[085B] རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པར་བགྲང་བ་ལ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་གྱུར་ཅིང། བར་དུ་དེའི་སེམས་རྣམ་པར་མི་གཡེང་ལ། སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པས་བགྲང་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན། དེ་ལ་གོང་དུ་བགྲང་བའི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་བགྲང་བའི་ཁྱད་
པར་གང་ཞེ་ན། རེ་རེ་ནས་བགྲང་བའམ། ཟུང་དུ་བགྲང་བས་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ་བགྲང་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ཟུང་དུ་བགྲང་བས་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ། བགྲང་བ་ནི་དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་བཞི་ལ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །རེ་རེ་ནས་བགྲང་བས་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱས་
ཏེ༑ བགྲང་ན་ནི་དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་གཉིས་ལ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུས་བཅུའི་བར་བུ་བགྲང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་གོང་ནས་གོང་དུ་བསྐྱེད་ནས་བརྒྱའི་བར་དུ་ཡང་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ། བགྲང་བར་བྱེད་ཅིང་བརྒྱ་གཅིག་ཏུ་བགྲང་བ་དེས་རིམ་གྱིས་བཅུའི་བར་དུ་ཡང་
བགྲང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་བགྲང་བ་ལ་བརྩོན་པ་བཅུ་བཅུའི་བར་དུ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ། བགྲང་བར་བྱེད་པ་དེའི་བཅུ་ཚང་གི་བར་དུ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་བགྲང་བ་དེས་དེའི་སེམས་བར་དུ་རྣམ་པར་གཡེང་བར་མི་འགྱུར་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་ན་དེ་བགྲང་བས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །བགྲང་བ་ལ་བརྩོན་
པ་དེ་གལ་ཏེ་བར་དུ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་པར་གྱུར་ན། དེའི་ཚེ་ཕྱིར་ཡང་གཞི་ནས་བསླངས་ཏེ། རྗེས་སུ་མཐུན་པའམ། རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པའི་དང་པོ་ནས་བཟུང་སྟེ། བགྲང་བ་རྩོམ་པར་བྱེད་དོ། །གང་གི་ཚེ་བ་གྲང་བ་ཡོངས་སུ་བྱང་བས་དེའི་སེམས་དེ་རང་གི་རང་གི་དང་ཁོ་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལམ་
དུ་མ་འཇུག་ཅིང། དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བའི་དམིགས་པ་དང། འཕྲལ་ལ་བར་ཆང་མེད་པར་རྒྱུན་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞིང། དབུགས་རྔུབ་པ་དང་འཇུག་པར་ཡང་འཇུག་པར་འཛིན་ལ་དབུགས་རྔུབ་པ་ལྡོག་པ་ན་ཡང་ལྡོག་པར་འཛིན་ཅིང། དབུགས་འབྱུང་བས་སྟོང་
བའི་གནས་སྐབས་སུ་འཛིན་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་འཇུག་པ་ན་ཡང་འཇུག་པར་འཛིན་ཅིང། ལྡོག་པ་ན་ཡང་ལྡོག་པར་འཛིན་ཅིང། དབུགས་རྔུབ་པས་སྟོང་པའི་གནས་སྐབས་སུ་འཛིན་པ་མི་གཡོ་མི་འགྱུར་ཞིང། རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པའི་རྣམ་པ་དང། མངོན་པར་དགའ་

[086A]༄༅། །བ་དང་བཅས་པས་འཇུག་པར་གྱུར་ན། དེ་ཙམ་གྱིས་ན་བགྲང་བའི་ས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཡང་བགྲང་བར་བྱ་བ་མེད་པ་ཡིན་པས། དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བའི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་གཏོད་པ་འབའ་ཞིག་བྱེད་དོ། །དབུགས་
རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བའི་བར་སྐབས་སུ་དབུགས་འབྱུང་བ་དང། དབུགས་རྔུབ་པ་འཇུག་པ་དང། ལྡོག་པའི་གནས་སྐབས་དག་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བྱ་ཞིང། ཉེ་བར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནར་ཟད་དེ། དེ་ནི་བགྲང་བས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་ཞེས་བྱའོ། །བགྲང་བས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་དེ་
ཡང་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་རྣམས་ལ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དེ་དག་གི་སེམས་གནས་པར་བྱ་བ་དང། སེམས་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་མི་གཡེང་བའི་གནས་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ན་བགྲང་བ་མེད་ན་དེ་དག་གི་སེམས་རྨུགས་པ་དང། གཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའམ། སེམས་
ཕྱི་རོལ་དུ་རྣམ་པར་གཡེང་བར་འགྱུར་བས། བགྲང་བ་ལ་བརྩོན་པ་དེ་དག་ནི་དེ་མི་འབྱུང་ངོ། །དབང་པོ་རྣོན་པོ་བློ་གསལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་བགྲང་བའི་སྦྱོར་བས་དགའ་ཞིང་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བགྲང་བའི་སྦྱོར་བ་ལུང་ཕོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་དེས་
མངོན་པར་དགའ་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་དག་ནི་དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བའི་དམིགས་པ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཏད་ནས། གང་དུ་འཇུག་པ་དང། ཅི་ཙམ་དུ་འཇུག་པ་དང། ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་དང། གང་གི་ཚེ་འཇུག་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པས་རྗེས་སུ་རྟོགས་
པར་བྱེད། ཉེ་བར་ཤེས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་དེ་དག་གི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱས། ལན་མང་དུ་བྱས་པའི་རྒྱུས་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང། སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་ཡང་རེག་པར་འགྱུར། དམིགས་
བར་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ལུས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་རྟེན་གྱི་

[086B] གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་དེ་དག་ལ། དེར་འཛིན་པའི་དྲན་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རོ་མྱང་བ་དང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །ཀུན་ཤེས་པར་
བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །དྲན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང། སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང། དེ་ལ་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །སེམས་དང། ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་
པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་ཞུགས་པ་དེ་ལ་ལན་མང་དུ་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་འཇུག་པས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་གི་ཚེ་དེས་ཕུང་པོ་ཙམ་དང། འདུ་བྱེད་ཙམ་དང། དངོས་པོ་ཙམ་དུ་མཐོང་ཞིང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། འདུ་
བྱེད་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དེའི་ལྟར་དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་དེ་དག་གི་རྟེན་ནི་གང་ཡིན། རྐྱེན་ནི་གང་ཡིན་ཞེས་ཡང་དག་པར་ཚོལ་ཞིང་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ན། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་
དབུགས་རྔུབ་བ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་འདི་དག་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་ཞིང་ལུས་ཀྱི་རྐྱེན་དང། སེམས་ལ་བརྟེན་ཞིང་སེམས་ཀྱིས་རྐྱེན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང། དེ་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་རྐྱེན་ཡང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་རྐྱེན་ནི་སྲོག་གི་དབང་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་
འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང། དེ་སྲོག་གི་དབང་པོའི་རྐྱེན་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གི་དབང་པོའི་རྐྱེན་ནི་སྔོན་གྱི་འདུ་བྱེད་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང། དེ་སྔོན་གྱི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གང་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་མ་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇུག་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྔོན་གྱི་
འདུ་བྱེད་སྔོན་གྱི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་སྲོག་གི་དབང་པོ། །སྲོག་གི་དབང་པོའི་རྐྱེན་གྱིས་ལུས་དང་སེམས། ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་དག་ཡོད་པས། དེ་ལ་མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་འདུ་བྱེད་འགགས་པས་སྲོག་

[087A]༄༅། །གི་དབང་པོ་འགག་སྲོག་གི་དབང་པོ་འགགས་པས་ལུས་དང་སེམས་འགག་ལུས་དང་སེམས་འགགས་པས་དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་འགག་གོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དེ་ལ་ལན་
མང་དུ་གནས་པས་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་འཇུག་པས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་བྱས་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་འཇུག་པས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་ཞེས་བྱའོ།། །།ཉན་ཐོས་ཀྱིས། བམ་པོ་དགུ་པ། དེ་དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་ཡོངས་སུ་
སྦྱང་བ་བྱས་པས་འདུ་བྱེད་གང་དག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དེ་དག་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ། །མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་སྔོན་མ་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་བ་དང། བྱུང་ནས་ཀྱང་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། གང་དག་སྔོན་མ་བྱུང་བ་ལ་བྱུང་ཞིང་བྱུང་ནས་ཀྱང་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་སྐྱེ་བའི་
ཆོས་ཅན་དང། རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་དང། ན་བའི་ཆོས་ཅན་དང། འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ། །གང་དག་སྐྱེ་བ་དང། རྒ་བ་དང། ན་བ་དང། འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་དག་གི་བདག་མེད་པ་དང། རང་དབང་མེད་པ་དང་
བདག་པོ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇུག་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་མི་རྟག་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། སྟོང་པ་དང། བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་དག་གིས་བདེན་པ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདུ་བྱེད་དེ་དག་གིས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་དང་
ནད་དུ་གྱུར་པ་དང། འབྲས་སུ་གྱུར་པ་གང་ཅུང་ཟད་མངོན་པར་གྲུབ་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སྲིད་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་སྲེད་པས་གང་ཡིན་པ་འདི་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་དེ་ནི་ཞི་བ། དེ་ནི་གྱ་ནོམ་པ་སྟེ། བདག་གིས་དེ་ལྟར་ཤེས་ཤིང། དེ་ལྟར་མཐོང་
ལ་དེ་ལྟར་ལན་མང་དུ་གནས་པར་བྱས་ན་སྲེད་པ་མ་ལུས་པར་ཟད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་བདེན་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང། བདེན་པ་འགོག་པ་དང། བདེན་པ་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་གང་གི་ཚེ་དེ་ལ་ལན་མང་དུ་གནས་པར་བྱེད་ཅིང། བདེན་པ་རྣམས་མངོན་པར་

[087B] དེའི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་པས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བདེན་པ་དག་ལ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་དེའི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་པ་ན། བསྒོམ་པས་སྤངས་བར་བྱ་བ་རྣམས་མ་ལུས་པས་དེ་དག་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་
པ་བཅུ་དྲུག་གིས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དྲན་བཞིན་དུ་དབུགས་བརྔུབས་ན་དྲན་བཞིན་དུ་དབུགས་བརྔུབས་སོ་སྙམ་དུ་སློབ་པར་བྱེད་ལ། དྲན་བཞིན་དུ་དབུགས་ཕྱུང་ན་དྲན་བཞིན་དུ་དབུགས་ཕུང་ངོ་སྙམ་དུ་སློབ་པར་བྱེད་པ་དང། དབུགས་རིང་
བ་དང། ཐུང་བ་དང། ལུས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་མྱོང་ཞིང་དབུགས་བརྔུབས་ན། ལུས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་མྱོང་ཞིང་དབུགས་བརྔུབས་སོ་སྙམ་དུ་སློབ་པར་བྱེད་ལ། དབུགས་རིང་བ་དང། ཐུང་བ་དང། ལུས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་མྱོང་ཞིང་ཕྱུང་ན། ལུས་ཀྱི་
ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་མྱོང་ཞིང་དབུགས་ཕུང་ངོ་སྙམ་དུ་སློབ་པར་བྱེད་པ་དང། ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ནས། དབུགས་བརྔུབས་ན་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ནས་དབུགས་བརྔུབས་སོ་སྙམ་དུ་སློབ་བར་བྱེད་པ་ལ། ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ནས་དབུགས་ཕྱུང་ན་ལུས་ཀྱི་
འདུ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ནས་དབུགས་ཕྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་སློབ་པར་བྱེད་པ་དང། དགའ་བ་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་དང། བདེ་བ་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་དང། སེམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་དང། སེམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ནས་དབུགས་བརྔུབས་ན། སེམས་ཀྱི་འདུ་ཕྱེད་ཤིན་
ཏུ་སྦྱངས་ནས་དབུགས་བརྔུབས་སོ་སྙམ་དུ་སློབ་པར་བྱེད་ལ། དགའ་བ་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་དང། བདེ་བ་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་དང། སེམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་དང། སེམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ནས་དབུགས་ཕུང་ན་སེམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ནས་
དབུགས་ཕྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་སློབ་བར་བྱེད་པ་དང། སེམས་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་དང། སེམས་མངོན་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང། སེམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་གཞག་པ་དང། སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་དབུགས་བརྔུབས་ན་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་དབུགས་བརྔུབས་སོ་སྙམ་སུ་སློབ་པར་བྱེད་

[088A]༄༅། །ལ༑ སེམས་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་དང། སེམས་མངོན་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང། སེམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་གཞག་པ་དང། སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་དབུགས་ཕྱུང་ན། སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་དབུགས་ཕུང་ངོ་སྙམ་དུ་སློབ་པར་བྱེད་པ་དང། མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་
ལྟ་བ་དང། སྤང་བར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང། འགོག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་དབུགས་བརྔུབས་ན་འགོག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་དབུགས་བརྔུབས་སོ་སྙམ་དུ་སློབ་པར་བྱེད་ལ། མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང། སྤོང་བར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང། འདོད་ཆགས་
དང་བྲལ་བར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང། འགོག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་དབུགས་ཕུང་ན། འགོག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་དབུགས་ཕུང་ངོ་སྙམ་དུ་སློབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་བ་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། སློབ་པ་བཞི་མཐོང་ན། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ཐོབ་པ་དེ་ཀུན་
དུ་སྦྱོར་བ་ལྷག་མ་རྣམས་སྤང་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དབུགས་བརྔུབས་བ་དང། དབུགས་འབྱུང་བའི་དམིགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྩོམ་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་དྲན་བཞིན་དུ་དབུགས་བརྔུབས་ན། དྲན་བཞིན་དུ་དབུགས་བརྔུབས་སོ་སྙམ་དུ་སློབ་པར་བྱེད་ལ། དྲན་བཞིན་དུ་དབུགས་ཕུང་ན་
དྲན་བཞིན་དུ་དབུགས་ཕྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་སློབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཚེ་དབུགས་བརྔུབས་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་དབུགས་རིང་དུ་བརྔུབས་ན། དབུགས་རིང་དུ་བརྔུབས་སོ་སྙམ་དུ་སློབ་པར་བྱེད་ལ། དབུགས་རིང་དུ་ཕྱུང་ན་
དབུགས་རིང་དུ་ཕྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་སློབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་བར་དུ་དབུགས་བརྔུབས་པ་དང། བར་དུ་དབུགས་འབྱུང་བ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ནི། དབུགས་ཐུང་ངུ་བརྔུབས་ན། བརྔུབས་སོ་སྙམ་དུ་སློབ་པར་བྱེད་ལ། དབུགས་ཐུང་དུ་ཕུང་ན། དབུགས་ཐུང་དུ་
ཕྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་སློབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དབུགས་བརྔུབས་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་དག་ནི་རིང་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། བར་དུ་དབུགས་བརྔུབས་པ་དང། བར་དུ་འབྱུང་བ་དག་ནི་ཐུང་ངུར་འཇུག་པ་ཡིན་པས་ན། དེ་དག་ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱེད་ཅིང་

[088B] །གང་གི་ཚ་དབུགས་བརྔུབས་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་དག་ལུས་ལ་སྤུའི་ཁུང་བུའི་སྦུབས་ཕྲ་བ་དག་ཡོད་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པར་མོས་ཤིང་དམིགས་པར་བྱེད་བ་དེའི་ཚེ་ནི། ལུས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་མྱོང་ཞིང་དབུགས་བརྔུབས་ན་
ལུས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་མྱོང་ཞིང་བརྔུབས་སོ་སྙམ་དུ་སློབ་པར་བྱེད་ལ། ལུས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་མྱོང་ཞིང་དབུགས་ཕུང་ན་ལུས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་མྱོང་ཞིང་དབུགས་བྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་སློབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་དབུགས་བརྔུབས་པ་དང་
བར་དུ་དབུགས་འབྱུང་བ་དག་འགགས་ཤིང་དབུགས་བརྔུབས་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་དག་གིས་སྟོང་ལ། དབུགས་བརྔུབས་པ་དང་དབུགས་འབྱུང་བ་དག་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་དང། བར་དུ་དབུགས་འབྱུང་བ་དག་
འགགས་ཤིང། དབུགས་བརྔུབས་པ་དང། བར་དུ་དབུགས་བརྔུབས་པ་དག་མ་བྱུང་ལ། དབུགས་འབྱུང་བ་དང། དབུགས་བརྔུབས་པ་དག་གིས་སྟོང་ཞིང། དེ་དག་མེད་པས་དེ་དག་གིས་མཆོད་པའི་གནས་སྐབས་སྟོང་པ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ནི། ལུས་ཀྱི་འདུ་
བྱེད་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ནས་དབུགས་བརྔུབས་ན། ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ནས་དབུགས་བརྔུབས་སོ་སྙམ་དུ་སློབ་པར་བྱེད་ལ། ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ནས། དབུགས་ཕྱུང་ན་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ནས་དབུགས་ཕུང་ངོ་སྙམ་དུ་སློབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་
དེས་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱས། ལན་མང་དུ་བྱས་པའི་རྒྱུས་སྔོན་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པར་མ་བྱས་པའི་དབུགས་བརྔུབས་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་བ་རྩུབ་པ་རེག་ན་སྡུག་བསྔལ་བ་གང་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པར་གྱུར་ཅིང་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པར་བྱས་པའི་
དབུགས་བརྔུབས་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་འཇམ་པ་རེག་ན་བདེ་བ་གཞན་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ནས་དབུགས་བརྔུབས་ན། ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ནས་དབུགས་བརྔུབས་སོ་སྙམ་དུ་སློབ་པར་བྱེད་ལ། ལུས་ཀྱི་

[089A]༄༅། །འདུ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ནས་དབུགས་ཕུང་ན། ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ནས་དབུགས་ཕུང་ངོ་སྙམ་དུ་སློབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་དྲན་པའི་སྦྱོར་བས་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་དེས། གལ་ཏེ་བསམ་
གཏན་དང་པོའམ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ན། དེ་དེའི་ཚེ་ན་དགའ་བ་ཡང་དག་པར་མྱོང་ཞིང་དབུགས་བརྔུབས་ན་དགའ་བ་ཡང་དག་པར་མྱོང་ཞིང་དབུགས་བརྔུབས་སོ་སྙམ་དུ་སློབ་པར་བྱེད་ལ། དགའ་བ་ཡང་དག་པར་མྱོང་ཞིང་དབུགས་ཕུང་ན། དགའ་བ་ཡང་དག་
པར་མྱོང་ཞིང་དབུགས་ཕྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་སློབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེས་དགའ་བ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ན། དེའི་ཚེ་ན་དེ་བདེ་བ་ཡང་དག་པར་མྱོང་ཞིང་དབུགས་བརྔུབས་ན། བདེ་བ་ཡང་དག་པར་མྱོང་ཞིང་དབུགས་བརྔུབས་སོ་སྙམ་དུ་སློབ་པར་བྱེད་ལ་
བདེ་བ་ཡང་དག་པར་མྱོང་ཞིང་དབུགས་ཕྱུང་ན། བདེ་བ་ཡང་དག་པར་མྱོང་ཞིང་དབུགས་ཕྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་སློབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ཡན་ཆད་ལ་ནི་དབུགས་བརྔུབས་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་དྲན་པའི་སྦྱོར་བ་མེད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་གསུམ་
པ་ཡན་ཆད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་ཤིང་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དགའ་བ་ཡང་དག་པར་མྱོང་བའམ། བདེ་བ་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་དེ། གལ་ཏེ་བརྒྱལ་བརྒྱ་ལ་མན་བརྗེད་ངས་པས་བདག་གོ་ཞེའམ། འདི་ནི་བདག་གི་བདག་གོ་ཞེའམ། བདག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེའམ། འབྱུང་བར་
མི་འགྱུར་རོ་ཞེའམ། གཟུགས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེའམ། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེའམ། འདུ་ཤེས་ཅན་ནམ། འདུ་ཤེས་མེད་པའམ། འདུ་ཤེས་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་འབྱུང་ཞིང། དེ་ལྟར་སེམས་པ་དང་
ལྡན་པའི་འདུ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་གཡོས་པ། བསམས་པ་སྤྲོས་པས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་སྲེད་པའི་རྣམ་པར་སྐྱེ་བར་གྱུར་ན། དེས་ན་དེ་སྐྱེས་པ་ན་མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ་སོར་རྟོགས་ཤིང་དང་དུ་མི་ལེན་པར་སྦོང་བར་བྱེད། སེལ་བར་བྱེད། བྱང་བར་བྱེད་

[089B] སེམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་དང། སེམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ནས་དབུགས་བརྔུབས་ན། སེམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ནས་དབུགས་བརྔུབས་སོ་སྙམ་དུ་སློབ་པར་བྱེད་ལ། སེམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་དང། སེམས་ཀྱི་
འདུ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ནས་དབུགས་ཕྱུང་ན། སེམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ནས་དབུགས་ཕུང་ངོ་སྙམ་དུ་སློབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེས་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང། གཉིས་པ་དང། གསུམ་པ་དང་གིས་དངོས་གཞི་དག་མ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཀྱང། དེ་བསམ་གཏན་
དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཐོབ་པ་ཡིན་པས། དེ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའམ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའམ། ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པའམ། ཞེས་སྡང་དང་བྲལ་བའམ། གཏི་མུག་དང་བཅས་པའམ། གཏི་
མུག་དང་བྲལ་བའམ། བསྡུས་པའམ། རྣམ་པར་གཡེང་བའམ། ཞུམ་པའམ། རབ་ཏུ་བཟུང་བའམ། རྒོད་པའམ། རྒོད་པ་མ་ཡིན་པའམ། ཉེ་བར་ཞི་བའམ། ཉེ་བར་ཞི་བ་མ་ཡིན་པའམ། མཉམ་པར་བཞག་པའམ། མཉམ་པར་བཞག་པ་མ་ཡིན་པའམ་
ལེགས་པར་བསྒོམས་པའམ། ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་མ་ཡིན་པའམ། སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའམ། སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་པར་བྱུང་ངོ་ཅོག་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅིང། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱེད། ཡང་དག་པར་མྱོང་བར་བྱེད་པས་
ན༑ དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཡང་དག་པར་མྱོང་ཞིང། དབུགས་བརྔུབས་ན། སེམས་ཡང་དག་པར་མྱོང་ཞིང་དབུགས་བརྔུབས་སོ་སྙམ་དུ་སློབ་པར་བྱེད་ལ། སེམས་ཡང་དག་པར་མྱོང་ཞིང་དབུགས་ཕུང་ན་སེམས་ཡང་དག་པར་མྱོང་ཞིང་དབུགས་ཕྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་སློབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་
བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་གང་གི་ཚེ་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་ཞི་བར་བྱེད་པ་ན་རྨུགས་པ་དང། གཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པས་སེམས་བསྒྲིབས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། རབ་ཏུ་དང་བར་གྱུར་པའི་དམིགས་པ་གང་ཡང་རུང་བས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་བྱེད། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་

[090A]༄༅། །ཡང་དག་པར་གཟེངས་སྟོད་པར་བྱེད། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་སེམས་མངོན་པར་རབ་ཏུ་དགའ་ཞིང་དབུགས་བརྔུབས་ན། སེམས་མངོན་པར་རབ་ཏུ་དགའ་ཞིང་དབུགས་བརྔུབས་སོ་སྙམ་དུ་སློབ་པར་བྱེད་ལ། སེམས་མངོན་
པར་རབ་ཏུ་དགའ་ཞིང་དབུགས་ཕུང་ན། སེམས་མངོན་པར་རབ་ཏུ་དགའ་ཞིང་དབུགས་ཕུང་ངོ་སྙམ་དུ་སློབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་གང་གི་ཚེ་མངོན་པར་རབ་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན། རྒོད་པའི་སྒྲིབ་པ་དང། འགྱོད་པའི་སྒྲིབ་པས་སེམས་བསྒྲིབས་པར་
མཐོང་བ་དེའི་ཚེ། སེམས་ནང་ཁོ་ནར་འཇོག་པར་བྱེད་ཅིང། ཞི་བར་བྱེད། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་དུ་བྱེད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་གཞག་ཅིང་དབུགས་བརྔུབས་ན། སེམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་གཞག་ཅིང་དབུགས་བརྔུབས་སོ་སྙམ་དུ་སློབ་པར་བྱེད་ལ། སེམས་
ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏུ་གཞག་ཅིང་དབུགས་ཕུང་ན་སེམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་གཞག་ཅིང་དབུགས་ཕུང་ངོ་སྙམ་དུ་སློབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་གང་གི་ཚེ་སེམས་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱས། ལན་མང་དུ་བྱས་པའི་རྒྱུས་སྒྲིབ་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་དག་ལས་རིང་དུ་བྱས་
ཤིང༑ སྒྲིབ་པ་དག་ལས་རྣམ་པར་སྦྱངས་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་དབུགས་བརྔུབས་ན། སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་དབུགས་བརྔུབས་སོ་སྙམ་དུ་སློབ་པར་བྱེད་ལ། སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་དབུགས་ཕུང་ན། སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་དབུགས་ཕྱུང་
ངོ་སྙམ་དུ་སློབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །སྒྲིབ་པ་དག་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེའི་ལམ་སྒོམ་པའི་བར་དུ་གཅོད་པ་དག་གི་བག་ལ་ཉལ་གྱི་ལྷག་མ་སྤངས་པར་བྱ་བ་དག་ཡོད་པས། དེ་དག་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་སྟེ། འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་
ཚུལ་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅིང་ལམ་མངོན་དུ་བྱེད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་དབུགས་བརྔུབས་ན་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་དབུགས་བརྔུབས་སོ་སྙམ་དུ་སློབ་པར་བྱེད་ལ། མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་དབུགས་ཕྱུང་ན། མི་རྟག་

[090B] །དེས་སྔར་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང། གཉིས་པ་དང། གསུམ་པ་དག་ལ་བརྟེན་ཏམ། མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞི་གནས་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱས་སོ། །དེ་ལྟར་ནི་མི་རྟག་པར་
རྗེས་སུ་ལྟ་བས་ལྷག་མཐོང་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པས་དེའི་སེམས་དེ་དབྱིངས་རྣམས་སུ་འདི་ལྟ་སྟེ། བག་ལ་ཉལ་དག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །དབྱིངས་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་སྤོང་བའི་དབྱིངས་གང་ཡིན་པ་
དང༑ འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་གང་ཡིན་པ་དང། འགོག་པའི་དབྱིངས་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་སྦོང་བའི་དབྱིངས་སོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་
འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་སོ། །ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་འགག་པའི་ཕྱིར་འགོག་པའི་དབྱིངས་ཏེ། དེ་དེ་ལྟར་དབྱིངས་གསུམ་པོ་དག་ཞི་བ་དང། བདེ་བ་དང། ནད་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ན་ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་སྒོམ་པར་བྱེད་ཅིང་ཀུན་ཏུ་བསྟེན། གོམས་པར་
བྱས༑ ལན་མང་དུ་བྱས་པའི་རྒྱུ་དེས་ན། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ལས་དེའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་ན། དེའི་ཕྱིར་སྦོང་བར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང། འགོག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་དབུགས་
བརྔུབས་ན། འགོག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་དབུགས་བརྔུབས་སོས་ཉམ་དུ་སློབ་པར་བྱེད་ལ། སྦོང་བར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང། འགོག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་དབུགས་ཕུང་ངོ་སྙམ་དུ་སློབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་དེས་མཐོང་
བ་དང། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་པ་ན། དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་དེ་ལས་གོང་དུ་བྱ་བ་མེད་ཅིང། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡང་བྱས་ཟིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གིས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་སྦྱང་

[091A]༄༅། །བ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་ཟག་རྣམ་པར་རྟོག་བ་སྤྱད་པས། དེ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅིང། ནང་གི་སོ་སོའི་དམིགས་པ་བྱ་བ་དང་བཅས་པ། རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་བཅས་པ། ཉེ་བ་དེ་ལ་དགའ་
བ་སྐྱེད་དེ། རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ན་དེས་དེ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་ཏུ་འཁྲུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞིང། མྱུར་བ་མྱུར་བར་དམིགས་པ་ལ་དེ་སེམས་ཀུན་ཏུ་གནས་པ་དང། མངོན་པར་དགའ་བ་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་གང་ཟག་རྣམ་པར་
རྟོག་པ་སྤྱད་པའི་སྤྱད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་ལྔ་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མཁས་པའི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་དང། ཁམས་ལ་མཁས་པ་དང། སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་བ་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་དང། གནས་དང་
གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པའོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་གང། ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་ནི་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་ཕུང་པོ་ལྔ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ། །དེ་ལ་
གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་གང་ཡིན་པ་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་དང། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང། ནང་གི་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་དང། རགས་པ་
དང༑ ཕྲ་བ་དང། ངན་པ་དང། བཟང་པོ་དང། ཐག་རིང་བ་དང། ཐག་ཉེ་བ་དག་གོ། །དེ་ལ་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་གང་ཞེ་ན། བདེ་བར་ཚོར་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་བར་ཚོར་བ་དང། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ཚོར་བའི་རེག་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ། འབྱུང་བ་ཚོར་
བའི་ཚོགས་དྲུག་བོ་དག་སྟེ། མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་དང། རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་མའི་འདུ་ཤེས་དང། མཚན་མ་

[091B] ཆུང་ངུའི་འདུ་ཤེས་དང། ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་འདུ་ཤེས་དང། ཚད་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང། ཆུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དྲུག་པོ་དག་སྟེ། མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་
དང༑ རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཞེ་ན། སེམས་པའི་ཚོགས་དྲུག་པོ་དག་སྟེ། མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་པ་དང། རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང་
ལུས་དང། ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་པ་རྣམས་དང། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་མ་གཏོགས་པ་གང་དག་དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་གང་ཞེ་ན། སེམས་དང། ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་
པའོ༑ །དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་པོ་དག་སྟེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་གོ། །ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་དེ་དག་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡང་འདས་པ་དང། མ་འོངས་
པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང། ནང་གི་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་དང། རགས་པ་དང། ཕྲ་བ་དང། ངན་པ་དང། བཟང་པོ་དང། ཐག་རིང་བ་དང། ཐག་ཉེ་བ་དག་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཆོས་དེ་དག་བདག་ཉིད་ཐ་དད་པ་དང་
བདག་ཉིད་མང་པོར་ཤེས་ཤིང་དེ་ལས་ལྷག་པར་མི་དམིགས་ཤིང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཐ་དད་པ་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡང་གཞན། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ཡང་གཞན་
ལ༑ དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའི་བར་ཡང་གཞན་པ་སྟེ། དེ་ནི་བདག་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བདག་ཉིད་དང་མང་པོ་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡང་འབྱུང་བ་དང། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་བྱེད་བྲག་དང། འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་

[092A]༄༅། །བལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོའི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་གི་རྣམ་པ་དུ་མ་དང། རྣམ་པ་མང་པོ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་བདག་ཉིད་མང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལས་ལྷག་
པ་ཅི་ཞིག་མི་དམིགས་ཤིང་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། ཕུང་པོ་ཙམ་དང་དངོས་པོ་ཙམ་དུ་དམིགས་པར་ཟད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལས་ལྷག་པའི་བདག་དང། རྟག་པ་དང། བརྟན་པ་དང། ཐེར་ཟུག་དང། རྣམ་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་མི་དམིགས་ཤིང་བདག་གིར་བྱ་བ་ཡང་ཅི་ཡང་
མེད་པ་སྟེ། དེ་ལས་ལྷག་པ་དེ་མི་དམིགས་ཤིང་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁམས་རྣམས་ནི་གང། ཁམས་ལ་མཁས་བ་ནི་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཁམས་ནི་བཅོ་བརྒྱད་ད། མིག་གི་ཁམས་དང། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་
ཁམས་དང། རྣ་བའི་ཁམས་དང། སྐྲའི་ཁམས་དང། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང། སྣའི་ཁམས་དང། དྲིའི་ཁམས་དང། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང། ལྕེའི་ཁམས་དང། རོའི་ཁམས་དང། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང། ལུས་ཀྱི་ཁམས་
དང༑ རེག་བྱའི་ཁམས་དང། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཏེ། དེ་ནི་ཁམས་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཁམས་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་རང་རང་གི་ཁམས་
དང༑ རང་རང་གི་ས་བོན་དང། རང་རང་གི་རིགས་ལས་སྐྱེ་བ་དང། འཇུག་པ་དང། འབྱུང་བར་ཤེས་ཤིང་དགའ་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཁམས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཁམས་ལ་མཁས་པས་ཆོས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་རྣམས་རང་རང་གི་ཁམས་ལས་བྱུང་
བར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུའི་རྐྱེན་ལ་མཁས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་གང། སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པ་ནི་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྐྱེ་མཆེད་ནི་བཅུ་གཉིས་ཏེ། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང། རྣ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་དང། སྒྲའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་

[092B] དྲིའི་སྐྱེ་མཆེད་དང། ལྕེའི་སྐྱེ་མཆེད་དང། རོའི་སྐྱེ་མཆེད་དང། ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང། རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་དང། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དེ། དེ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་མིག་
ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པ་སྐྱེ་བའི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་རྣམས་ནི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །འགགས་མ་ཐགས་པའི་ཡིད་ནི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྣ་བ་ནི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་
པ་སྐྱེ་བའི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ནི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །འགགས་མ་ཐག་པའི་ཡིད་ནི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱི་བར་ལ་ཡང་དེ་དང་འབྱུང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པ་སྐྱེ་བའི་བདག་
པོའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ནི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །འགགས་མ་ཐག་པའི་ཡིད་ནི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རྐྱེན་གསུམ་པོ་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དང། དམིགས་པའི་རྐྱེན་དང། བདག་པོའི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་པོ་མཚུངས་
པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་ལ་མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ནི་གང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་ནི་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་
རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས། མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྐྱེན་གྱིས་རེག་པ། རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་
ཚོར་བ། ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ། སྲེད་པའི་རྐྱེན་གྱི་ལེན་པ། ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པ། སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་དང། མྱ་ངན་དང། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང། འཁྲུག་པ་རྣམས་པ་འབྱུང་

[093A]༄༅། །བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་པོ་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཚོར་བ། ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ། སྲེད་པའི་རྐྱེན་གྱི་ལེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམས་ཁོ་ནས་ཆོས་རྣམས་མངོན་པར་
པར་བྱེད་ཅིང། ཆོས་རྣམས་ཁོ་ན་ཡོངས་སུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ། འདུ་བྱེད་རྣམས་ཁོ་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་འདྲེན་པར་བྱེད་དེ། དེ་དག་ཀྱང་རྒྱུ་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བ་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྔོན་མ་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་བ་དང། བྱུང་ནས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་
དེའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་དེ་དག་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་མི་རྟག་པ་དེ་དག་ནི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དང། རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་དང། ན་བའི་ཆོས་ཅན་དང། འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་དང། མྱ་ངན་དང། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང། འཁྲུག་པའི་ཆོས་ཅན་
ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དང། འཁྲུག་པའི་བར་གྱི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། རང་དབང་མེད་པ་དང། ཉམ་ཆུང་བ་དེ་དག་ནི་བདག་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པ་དེ་དག་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་
ལ་ནི་མི་རྟག་པར་ཤེས་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བར་ཤེས་པ་དང། བདག་མེད་པར་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པའི་བྱེ་བྲག་ཉིད་ཡིན་པར་
རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ནི་འདི་ཡོད་དེ། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པས་ནི་མི་འདྲ་བའི་རྒྱུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་དེ། དགེ་བའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །མི་དགེ་
བའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་མི་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གནས་ལྔ་པོ་དེ་དག་ལ་མཁས་པ་དེ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན། རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པ་དང། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་

[093B] དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པས་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པ་བསྟན་ཏོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་མཁས་པའི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ་
འདོད་པའི་ཁམས་དང་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་གྱི་ས་འོག་མ་རྣམས་ཀྱི་རགས་པ་ཉིད་དང། ས་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་ཞི་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་རགས་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་རགས་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རང་བཞིན་
རགས་པ་ཉིད་དང། གྲངས་རགས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་རགས་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཁམས་རྣམས་དང། བསམ་གཏན་དང་པོ་ན་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡོད་མོད་ཀྱིས། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཆེས་ཁ་ན་མ་ཐོབ་དང་བཅས་པ་དང། ཆེས་སྡུག་བསྔལ་
བར་སྤྱོད་པ་དང། ཆེས་དུས་ཡུན་ཐུང་ངུ་གནས་པ་དང། ཆེས་དམན་པ་དང། ཆེས་ཐ་ཆད་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་རགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་དག་ཆེས་ཞི་བ་དང། ཆེས་གྱ་ནོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གྲངས་རགས་
པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། སྤང་བར་བྱ་བ་ནི་ཆེས་མང་བ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའི་བར་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་ནི་གྲངས་རགས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ས་གོང་མ་དག་ལ་ཡང་རང་བཞིན་རགས་པ་ཉིད་
དང༑ གྲངས་རགས་པ་ཉིད་ཅི་རིགས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རགས་པ་ཉིད་དེ་ཡང་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་མན་ཆད་ཀྱིས་ས་གོང་མ་རྣམས་ལ་ཡང་ས་འོག་མ་མན་ཆད་ཆེས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང། ཆེས་སྡུག་བསྔལ་བར་སྤྱོད་པ་དང། ཆེས་ཡུན་ཐུང་དུ་གནས་པ་དང། ཆེས་
དམན་པ་དང། ཆེས་ཐ་ཆད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་འབའ་ཞིག་ཞི་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གོང་ན་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མདོར་བསྡུ་ན། རགས་པའི་དོན་ནི་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ཏེ། ས་གོང་

[094A]༄༅། །དང་གང་དག་ལ་ཉེས་དམིགས་ཆེས་མང་དུ་ཡོད་པ་དེ་དང་དེ་དག་ནི་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རགས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ས་གང་དང་གང་དག་ལས་ཆེས་ཉེས་དམིགས་ཆུང་བ་དེ་དང་དེ་དག་ནི་ཉེས་དམིགས་ཆུང་བའི་སྒོ་ནས་ཞི་བ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་
ཀྱི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྤྱོད་བའི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ས་འོག་མ་དག་ལ་ཉེས་དམིགས་དང། ནད་དང། གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་མ་ཡིན་པར་ལྟ་ཞིང་ས་གོང་མ་ལ་ཞི་བར་ལྟ་བ་དེའི་འདོད་པའི་ཁམས་ཡན་ཆད་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་པའི་
བར་གྱིས་འོག་མ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་སྤངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་གཏན་དུ་སྤངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དེ་དག་དང་ཕྱིར་མཚམས་སྦྱོར་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན་
འདི་ལྟ་སྟེ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་སྡུག་བསྔལ་དང། འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འཕགས་པའི་བདེན་པ་འགོག་པ་དང། འཕགས་པའི་བདེན་པ་ལ་མ་མོ། །དེ་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་སྡུག་བསྔལ་གང་ཞེ་ན། སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང། རྒ་བའི་སྡུག་བསྔལ་
དང༑ ན་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང། འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང། མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང། སྡུག་པ་དང་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང། འདོད་པས་ཕོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང། མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །དེ་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་
པ་ཀུན་འབྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། ཡང་སྲིད་པ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དང། དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་དང། དེ་དང་དེ་དག་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་སྲེད་པའོ། །དེ་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་གང་ཞེ་ན། དེའི་སྲེད་པ་མ་ལུས་པ་ཁོ་ནར་སྤངས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །
དེ་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ལམ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའོ། །དེ་ལ་ནག་པོའི་ཕྱོགས་དང། དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པས། བདེན་པ་བཞི་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། དེ་ལ་བདེན་པ་སྡུག་བསྔལ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་

[094B] །བདེན་པ་འགོག་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན། བདེན་པ་ལམ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང། རེག་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བདེན་པ་སྡུག་བསྔལ་ནི་ནད་ཀྱ་གནས་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ནི་དང་བོ་ཁོ་ནར་ཡོངས་སུ་ཤས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེན་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ནི་ནད་ཀྱི་གཞི་ཅི་
ལས་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ནི་དེའི་འོག་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེན་པ་འགོག་པ་ནི་ནད་མེད་པའི་གནས་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ནི་རེག་བར་བྱ་བ་དང། མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བདེན་པ་ལམ་ནི་སྨན་གྱི་གནས་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ནི་བསྟེན་པར་བྱ་བ་དང། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་
དང༑ ལན་མང་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བའི་དོན་དང། ལམ་གྱི་བར་ལ་ཡང་ལམ་གྱི་བར་གྱི་དོན་གྱིས་ཡང་དག་པ་དེ་བཞིན་པ། མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་པ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཅིང་མ་བསླད་པ་ཡིན་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་
ཀྱིས་མི་སླུ་བ་དང། དེ་མཐོང་ན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་བློ་དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་ན། དེའི་ཕྱིར་ཡང་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དག་འཕགས་པ་རྣམས་ཁོ་ནའི་བདེན་པ་དག་ཡིན་ཞེ་ན། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་དེ་དག་དེ་ཁོ་ན་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་བདེན་པའི་སྒོ་ནས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
དུ་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་ཀྱི། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་མི་མཐོང་བས་ན། དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་དག་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བདེན་མོད་ཀྱི་རྟོགས་པས་མ་ཡིན་གྱི་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་གཉི་གས་བདེན་པ་ཡིན་ནོ། །
དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་ཚེ་ན་དོན་གྱིས་ཡང་དག་པ་དེ་བཞིན་པ། མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་པ་སྟེ། སྐྱེ་བ་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞི་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པས་ཕོངས་པའི་བར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འདོད་པས་ཕོངས་པའི་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་
སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་འབྱུང་བ་ལ་བྱའི་འདོད་པས་ཕོངས་པ་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞི་ནི་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་རྣམ་གྲངས་དག་གིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་

[095A]༄༅། །ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ལྷག་མ་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་
ལྡན་པ་དེ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དེ་དག་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་
སྡུག་བསྔལ་ནི་རང་གི་སྒྲ་ཁོ་ནས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ལ། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ནི་འཕགས་པ་དང་བྱིས་པ་རྣམས་མཚུངས་པར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བློ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དང་
སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་སྔོན་ཤེས་རབ་མ་སྦྱངས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱོ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཡིན་པ་དང། དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་དང། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དག་གི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱེ་བའི་
སྡུག་བསྔལ་དང། འདོད་པས་ཕོངས་པའི་བར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་རྟེན་དང་བཅས་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པས་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་
འདི་ལྟ་སྟེ། རྒ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལང་ཚོ་དང། ན་བའི་ནད་མེད་པ་དང། འཆི་བའི་གསོན་པོ་དང། མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པའི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པ་དང། སྡུག་པ་དང་བྲལ་བའི་མི་སྡུག་པ་དང་མི་བྲལ་བ་དང། འདོད་པས་ཕོངས་པའི་འདོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་དག་
ཡིན་པ་རྣམས་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་རྟེན་དང་བཅས་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་རྣམས་དང། ནད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བདེ་བ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཞུགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་རྣམས་དང། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བ་ལ་ཞུགས་པའི་

[095B] །དེ་ལ་བདེ་བའི་ཚོར་བརྟེན་དང་བཅས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་འགྱུར་ཞིང་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་དབང་གིས་ན་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཞུགས་པ་ཡིན་པས་ཀུན་ནས་
དཀྲིས་པའི་སྒོ་ཁོ་ན་ནས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ། །འགྱུར་བ་ནི་སེམས་པ་དང་བཅས་པའི་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང། ཉམས་ཤིང་གྱུར་པའི་སེམས་ཀྱིས་བུད་མེད་ཀྱི་ལག་པ་ནས་བཟུང་ངམ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་ཇི་སྐད་གསུངས་བ་ལྟ་བུ་
དང༑ ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདོད་པ་ལ་འདུན་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ནི་འདོད་པ་ལ་འདུན་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དེ་དང་འབྱུང་བའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་སོ་སོར་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །གནོད་སེམས་དང། རྨུགས་པ་དང། གཉིད་
དང༑ རྒོད་པ་དང། འགྱོད་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་གྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་མཆོག་ཏུ་ཡིད་ཆེས་པ་དེས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དོན་དང། འགྱུར་བའི་དོན་ཀྱང་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་
པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དེ་ནི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་མདོར་བསྡུས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་
ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་པ་དང། བདེ་བའི་ཚོར་བ་རྟེན་དང་བཅས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་མ་གཏོགས་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕུང་པོ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལས་ངེས་པར་སྐྱེས་པ་
དེ་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ། དེ་བྱུང་བ་གནས་པའི་གཞི་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕུང་པོ་གང་དག་མི་རྟག་པ་འབྱུང་བ་དང། འཇིག་པ་དང་ལྡན་པ་ལེན་པ་དང་བཅས་པ། ཚོར་བ་གསུམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་གནས་ངན་ལེན་དང་ལྡན་པ། གྲུབ་པ་དང་བདེ་

[096A]༄༅། །བར་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང། འགྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བ། རང་གིས་དབང་སྒྱུར་བ་མེད་པ་དེ་དག་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ།།
དེ་ལ་སྲེད་པ་དང། འདོད་པ་དང། མངོན་པར་འདོད་པ་དང། མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་ནི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་དེ་ཡང་སྒོ་གསུམ་གྱིས་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་འབྱུང་བའི་སྲིད་པ་འདོད་པ་དང། ཡུལ་འདོད་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་འབྱུང་བའི་སྲིད་པ་
འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡང་སྲིད་པ་འབྱུང་བར་སྲེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་འདོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡུལ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་ཡིད་བདེ་ཞིང་ལྷག་པར་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང། ཡུལ་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བར་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལ་ཡུལ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་ཡིད་བདེ་ཞིང་
ལྷག་པར་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡུལ་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བར་འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་དང་དེ་དག་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འགོག་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་འགོག་
པ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བའི་འགོག་པའོ། །ལམ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སློབ་པའི་ལམ་དང། མི་སློབ་པའིོ། །དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་ཡིན་པ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་དང་
སྤྱད་པ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པའི་དམིགས་པ་དང། མཁས་པའི་དམིགས་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྤྱོད་བའི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་གདམས་ངག་གང་ཞེ་ན། གདམས་དག་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་གདམས་ངག་དང། གོ་རིམས་ཀྱི་གདམས་ངག་དང་
ལུང་གི་གདམས་ངག་དང། རྟོགས་པའི་གདམས་ངག་ག། །དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་གདམས་ངག་གང་ཞེ་ན། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཆོས་དང་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་པར་ཟད་པར་བྱ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་མཐར་

[096B] དེ་ངེས་པར་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་གདམས་ངག་ཅེས་བྱའོ། །གོ་རིམས་ཀྱི་གདམས་ངག་གང་ཞེ་ན། དུས་སུ་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དང་པོ་ཁོ་ནར་གསལ་བ་གསལ་བའི་གནས་དག་ཏུ་འཛིན་དུ་འཇུག་ཅིང་
ཀློག་ཏུ་འཇུག་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་ཟབ་མོ་དག་འཛིན་དུ་འཇུག་ཅིང་ཀློག་ཏུ་འཇུག་པ་དང། དང་པོ་ཁོ་ནར་བདེན་པ་སྡུག་བསྔལ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདོམས་པར་བྱེད་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་བདེན་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང་ལམ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདོམས་པར་བྱེད་
བ་དང། དང་པོ་ཁོ་ནར་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་འདོམས་པར་བྱེད་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་བསམ་གཏན་གཞན་དག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་འདོམས་པར་བྱེད་པ་དང། དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གོ་རིམས་ཀྱི་གདམས་ངག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ལུང་
གི་གདམས་ངག་གང་ཞེ་ན། དེས་བླ་མ་རྣམས་སམ། བླ་མ་ལྟ་བུ་རྣམས་སམ། རྣལ་འབྱོར་ཤེས་པ་རྣམས་སམ། སློབ་དཔོན་རྣམས་སམ། མཁན་པོའམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལས་ཇི་ལྟར་ལུང་མནོས་བ་དེ་བཞིན་དུ། དེས་ལྷག་
ཆད་མེད་པར་བྱས་ཤིང། གཞན་ལ་འདོམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ལུང་གི་གདམས་ངག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རྟོགས་པའི་གདམས་ངག་གང་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་དེས་གཅིག་བུ་དབེན་པར་གནས་པས་ཆོས་དེ་དག་རྟོག་པ་དང། རེག་པ་དང། མངོན་དུ་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ། །གཞན་དག་
ལ་ཡང་རྟོག་པ་དང། རེག་པ་དང། མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདོམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་རྟོགས་པའི་གདམས་ངག་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་རྣམ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་གདམས་ངག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། ཆོས་འཕྲུལ་གསུམ་པོ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་དང། །ཀུན་
བརྗོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དང། རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་འདོམས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་རྣམ་པ་དུ་མ་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང། བདག་ལ་གཞན་དག་རིམ་གྲོ་ཆེར་སྐྱེས་པར་བྱེད་པ་དང། དེ་ལྟར་རིམ་གྲོ་ཆེར་སྐྱེད་པ་དེ་དག་ཀྱང་རྣ་བླགས་ཏེ་

[097A]༄༅། །མཉན་པ་དང། རྣལ་འབྱོར་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་གུས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཀུན་དུ་བརྗོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་ནི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་བཙལ་ནས་སོ། །རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་ནི་དབང་པོ་ཇི་ལྟ་བ་དང། སྤྱད་པའི་ལྟ་བ་དང་
འཇུག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་བསྟན་པ་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང་སྒྲུབ་པ་ལ་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོ་འཕྲུལ་གསུམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་ཟིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་གདམས་ངག་ཡིན་ནོ།། །།ཉེན་ཐོས་ཀྱིས། །བམ་མོ་བཅུ་པ། དེ་ལ་བསླབ་པ་
གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བསླབ་བ་ནི་གསུམ་སྟེ། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང། ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པའོ། །དེ་ལ་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་གང་ཞེ་ན། དི་ལྟ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་དང་ཞེས་
བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་གང་ཞེ་ན། འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་སྡིག་པ་མི་དགེ་པའི་ཆོས་རྣམས་ལས་དབེན་པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ། དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ། དབེན་པ་ལས་ཀྱེས་པའི་དགའ་བ་དང། བདེ་བ་ཅན་བསམ་གཏན་
དང་པོ་དང། བསམ་གཏན་བཞི་པའི་བར་དག་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་པ་སྟེ། དེ་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གཟུགས་དང། གཟུགས་མེད་པ་དང། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་
བསླབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་བསམ་གཏན་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་དང་པོ་ཁོ་ནར་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་ཤིང། སྐྱོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་གྱི། །བསམ་གཏན་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་ན་མ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་རྣམས་གཙོ་བོར་
བྱས་ཏེ། ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་གང་ཞེ་ན། བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བསླབ་པ་གསུམ་པོ་ཁོ་ནར་ཟད་ལ་

[097B] སྨྲས་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གནས་ཀྱི་དོན་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་གྱི་དོན་དང། བྱ་བ་བྱས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གནས་ཀྱི་དོན་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ན་སེམས་རྩེ་
གཅིག་པའི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རེག་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་གྱི་དོན་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་དྲན་པ་རྩེ་གཅིག་པས། ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་དང་མཐོང་
བ་འཇུག་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བྱ་བ་བྱས་པའི་དོན་ནི། །ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡེ་ཤེས་དང་མཐོང་བ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་རང་གི་དོན་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་
སྤོང་བ་དེ་ནི་བྱ་བའི་མཆོག་ཡིན་པས། དེའི་གོང་དུ་བྱ་བ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་བསླབ་པ་ནི་དེ་གསུམ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། །བསླབ་པ་དེ་དག་གི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་འགྱོད་པ་མེད་དོ། །འགྱོད་པ་མེད་ན་དགའ་བ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་
བ་དང། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །བདེ་བར་འགྱུར་པའི་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་གོ། །སེམས་མཉམ་པར་བཞག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཐོང་ངོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས། །ཡང་དག་
པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཐོང་བ་ན་སྐྱོ་བར་འགྱུར་རོ། །སྐྱོན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་ན་ལེན་པ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་དག་གོམས་པར་བྱས་ན། འདི་ལྟ་
སྟེ༑ ལེན་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་པའི་མཆོག་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས། དེ་ནི་བསླབ་པ་དེ་དག་གི་གོ་རིམས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང། ལྷག་

[098A]༄༅། །པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་ལྷག་པའི་སེམས་དང། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། དབང་དུ་བྱ་བའི་དོན་དང། ལྷག་པའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་དབང་དུ་བྱ་བའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཡིན་
བ་དེ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་
པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ལྷག་པའི་དོན་ཏི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་གང་ཡིན་པ་དང། ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་གང་ཡིན་པ་དང། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་གང་ཡིན་པའི་བསླབ་པ་དེ་དག་ནི་བསྟན་པའི་འདི་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་
ཀྱི༑ འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ནི་ལྷག་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་གང་ཡིན་པས་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡོད། །ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་གང་ཡིན་པས་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་སྐྱེད་
པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་སློབ་པ་བཞི་མཐོང་བ། བསམ་གཏན་རྣམས་ཀྱི་དངོས་གཞི་མ་ཐོབ་པ་དེའི་འོག་ཏུ་བསྒོམ་པས་སྤང་པར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ན། དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་དང་
བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱུང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་བར་དག་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་དེ་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པས་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྔར་བསྟན་པ་ཁོ་ན་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ལྷག་
པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡོད་ལ། ལྷག་པའི་སེམས་མེད་པ་དང། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་མེད་པ་ཡང་ཡོད། །ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ལྷག་པའི་སེམས་ཡོད་ལ། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་མེད་པ་ཡང་ཡོད། །ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཡོད་ལ། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་

[098B] དེའི་ཕྱིར་གང་ན་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡོད་པ་དེ་ན་བསླབ་པ་གསུམ་ཆར་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ནི་རེ་ཞིག་གང་ལ་རྣལ་འབྱོར་བ་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པས། བསླབ་པར་བྱ་བའི་བསླབ་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བདེན་
པ་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་གང་ཟག་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན་ འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང། འདོད་ཆགས་དང་ཤས་ཆེར་བྲལ་བ་དང། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་འདོད་ཆགས་དང་མ་
བྲལ་བས་བདེན་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་ན། བདེན་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་མ་ཐག་ཏུ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པར་འགྱུར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཤས་ཆེར་བྲལ་བས་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་ན་བདེན་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་མ་ཐག་ཏུ་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །འདོད་
ཆགས་དང་བྲལ་བས་བདེན་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་ན། བདེན་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་མ་ཐག་ཏུ་ཕྱིར་མི་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དབང་པོ་ནི་གསུམ་སྟེ། མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་དང། ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་དང། ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་
དབང་པོའོ། །དབང་པོ་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། བདེན་པ་རྣམས་མངོན་པར་མ་རྟོགས་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་ལ་ནི་མི་ཤེས་བ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །སློབ་པ་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་ཀུན་
ཤེས་པའི་དབང་པོ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །མི་སློབ་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་བྱ་བ་བྱས་པ་ལ་ནི་ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ནའི་གསུམ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་དང། མཚན་མ་མེད་པའོ། །རྣམ་པར་ཐར་
པའི་སྒོ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་ནི་གཉིས་ཡིན་ཏེ། འདུས་བྱས་དང། འདུས་མ་བྱས་སོ། །དེ་ལ་འདུས་བྱས་ནི་ཁམས་གསུམ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའོ། འདུས་མ་བྱས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །འདུས་བྱས་གང་

[099A]༄༅། །ཡིན་པ་དང། འདུས་མ་བྱས་གང་ཡིན་པ་དེ་གཉིས་ནི་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདག་དང། སེམས་ཅན་དང། སྲོག་དང། སྐྱེ་བ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་འདུས་བྱས་ལ་སྐྱོན་དུ་མཐོང་པ་དང། ཉེས་དམིགས་སུ་མཐོང་བའི་
ཕྱིར་སྨོན་པར་མི་བྱེད་དོ། །མི་སྨོན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐར་པའི་སྒོ་སྨོན་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །མྱང་ངན་ལས་འདས་པ་དེས་སྨོན་པ་དང་ལྡན་པས་ཞེས་པར་ལྟ། གྱ་ནོམ་པར་ལྟ། ངེས་པར་འབྱུང་བར་ལྟ་ཞིང་སྨོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་ལྟ་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་
ཐར་པ་སྒོ་མཚན་མ་མེད་པ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། མེད་ཅིང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྨོན་པ་ཡང་མད་སྨོན་པ་མེད་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ཇི་ལྟ་བུ་ཁོ་ནར་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ནར་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་བ་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་
པོ་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བསླབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བསླབ་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཆོས་བཅུ་ཡོད་དེ། དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་བཅུ་ནི་བསླབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བསླབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་
པའི་ཆོས་བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བུད་མེད་གཞོན་དུ་ཁ་དོག་བཟང་བ་ཆགས་པར་འགྱུར་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་བསླབ་པ་ལ་བརྩོན་པའི་བར་ཆད་བྱེད་ཅིང། ལམ་འགོག་པར་བྱེད་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དང། འཇིག་ཚོགས་སུ་གཏོགས་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་འཆུམས་པར་བྱེད་པ་དང། ལེ་ལེ་
དང༑ སྙོམ་ལས་བྱེད་པ་དང། འཇིགས་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང། ཁམས་ཀྱི་ཟས་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཏོ་ཆགས་བ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་གཏམ་པ་དུ་མ་རྣམ་པ་མང་པོ་སྣ་ཚོགས་བཀྲམ་པ་དག་ལ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྗེ་སུ་ཆགས་པ་དང། ཆོས་སེམས་ཤིང་
རྣལ་འབྱོར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྐྱོན་ཏེ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དཀོན་མཆོག་དང། བདེན་པ་དང། ཕུང་པོ་དང། ལས་དང་འབྲས་བུ་དག་ལ་ནི་མ་ནུར་དང། ཡིད་གཉིས་དང། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང། སྤོང་པ་ལ་བརྩོན་པའི་ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་པ་དང། ལྷོད་པའི་

[099B] ལྷག་མཐོང་གི་སྐྱོན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། རྨུགས་པ་དང། གཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་ཅིང་སེམས་མངོན་པར་བསྡུས་པ་དང། ཧ་ཅང་བརྩལ་དྲགས་པས་ལུས་ངལ་ཞིང་སེམས་འཁྲུགས་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཧ་ཅང་ཞན་པས་ཁྱད་པར་མི་འཐོབ་ཅིང་
དག་པའི་ཕྱོགས་གཏུགས་པ་དང། རྙེད་པ་དང། གྲགས་པ་དང། བསྔགས་པ་དང། བདེ་བ་གང་ཡང་རུང་བ་ཆུང་ཟད་མ་གྱིས་དགའ་ཞིང། ཡིད་བདེ་བ་དང། རྒོད་ཅིང་ཉེ་བར་མ་ཞི་བ་དང། འཕྱར་ཞིང་གཡེང་བར་བྱེད་པ་དང། འཇིག་ཚོགས་འགོག་པའི་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པ་ལ་སྐྲག་ཅིང་དངང་བར་བྱེད་པ་དང། དྲོད་མི་འཛིན་པར་སྨྲ་བ་ལ་བརྩོན་ཞིང་ཧ་ཅང་མང་དུ་སྨྲ་ལ། ཆོས་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་ཟེར་ན་རྩོད་པའི་གཏམ་དང། ཉེས་རྩོམ་གྱི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་དང། སྔོན་མཐོང་བ་དང། ཐོས་པ་དང། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་
པ་རྣམ་པ་དུ་མ་རྣམ་པ་མང་པོ་སྣ་ཚོགས་དག་ལ་སེ་ནས་འཕྲོ་ཞིང་སེམས་གཡེང་བར་བྱེད་པ་དང། བསམ་གྱི་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་གཞན་དག་ལ་དེས་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཆོས་སེམས་ཤིང་རྣམ་འབྱོར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྐྱོན་ཡིན་པར་རིག་པར་རིག་པར་བྱ་བ་དེ་དག་དང། བསམ་
གཏན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བདེ་བའི་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དང། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་འདོད་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མའི་རྗེ་སུས་འབྲངས་པ་དང། ལུས་ཀྱི་རེག་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་དག་དང། སྲོག་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའི་བར་དག་གིས་རེག་པར་འགྱུར་པ་སྲོག་ལ་
འཆུམས་ཤིང་སྲོག་ལ་རེ་ལ། དེ་ལ་རེ་བ་དང་ལྡན་པའི་མྱ་ངན་དང། དལ་བ་དང། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་སྟེ། བཅུ་པོ་དེ་དང་ནི་བསླབ་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡིན་ནོ། །བསླབ་པ་དང་མི་མཐུན་པ་དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་བསླབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་
ལྟ་སྟེ། མི་སྡུག་པའི་འདུ་ཤེས་དང། མི་རྟག་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བའི་འདུ་ཤེས་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་བདག་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང། ཟས་ལ་མི་མཐུན་པའི་འདུ་ཤེས་དང། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་

[100A]༄༅། །དང༑ སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་དང། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འདུ་ཤེས་དང། འགོག་པའི་འདུ་ཤེས་དང། འཆི་བའི་འདུ་ཤེས་ཏེ། འདུ་ཤེས་བཅུ་པོ་དེ་དག་ཀུན་དུ་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱས། །ལན་མང་དུ་བྱས་བསླབ་པའི་བར་ཆད་རྣམ་པ་བཅུ་
པོ་བསླབ་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཆོས་བཅུ་པོ་དེ་དག་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དོན་གྱི་སྐབས་འདིར་སྣང་པའི་འདུས་ཤེས་ནི་ཆོས་སེམས་ཤིང་རྣལ་འབྱོར་ཡིད་ལ་བྱད་པའི་བར་དུ་གཅོད་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་དང། དོན་གྱིས་སྣང་བ་དང། ཞི་གནས་ཀྱིས་ནང་བ་དང། ལྷག་མཐོང་
གི་སྣང་བ་སྟེ། སྣང་བ་དེ་དག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པར་དགོངས་སོ། །དེ་ལས་གཞན་ཡང་བསླབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་བཅུ་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་སླ་སྟེ། སྔོན་གྱིས་རྒྱུད་དང། རྗེ་སུས་མཐུན་པའི་ལུང་དང། ཚུལ་གཞིན་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང། རྟག་
ཏུ་གུས་པར་བྱས་ཏེ་བྱེད་པ་དང། འདུན་པ་དྲག་པོ་དང། རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྟོབས་སྐྱེད་པ་དང། ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་གནས་ནང་ལེན་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་པ་དང། ཡང་དག་ཡང་དུད་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། ཡོངས་སུ་གདུང་མེད་པ་དང། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་སྔོན་གྱིས་རྒྱུ་གང་
ཞེ་ན། སྔོན་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱས་པ་དང། དབང་པོ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལུང་གང་ཞེ་ན། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང། གོ་རིམས་སུ་འབབ་པའི་ལུང་ངག་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ཚུལ་བཞིན་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་གང་ཞེ་ན་
ཇི་ལྟར་གདམས་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅིང། དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ན་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་རྟག་པུ་གུས་པར་བྱས་ཏེ་པ་གང་ཞེ་ན། དགེ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཇི་ལྟ་བུས་དུས་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་བྱེད་པ་དང། མྱུར་བ་ཁོ་ནར་དགེ་པའི་ཕྱོགས་ཡང་
དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་འདུན་བ་དྲག་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ནམ་ཞིག་ན་བདག་གིས་འཕགས་པའི་གནས་གང་ཡིན་པ་བསྒྲུབས་ཏེ། གནས་པར་འགྱུར་པའི་གནས་དེ་བསྒྲུབ་ཏེ་གནས་པར་འགྱུར་ཞིག་གུ་སྙམ་ནས་རྣམ་པར་ཐར་པ་གོང་མ་ལ་དགའ་བསྐྱེད་པར་

[100B] །དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྟོབས་སྐྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྟོབས་སྐྱེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། རང་བཞིན་གྱིས་དབང་པོ་རྣོ་བ་དང། ཡུན་རིང་པོ་ནས་གོམས་ཤིང་ཡོངས་སུ་བྱང་བར་བྱས་པས་སོ། །དེ་ལ་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་
གནས་ངན་ལེན་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་དུ་ཅིང་ལུས་ངལ་བ་ལས། ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང། སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་སྐྱེ་བ་དེ་དག་སྤྱོད་ལམ་གཞན་གྱིས་བརྟགས་པས་ཤིན་ཏུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་དང། ཧ་ཅང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། ཧ་ཅང་རྣམ་པར་
དཔྱོད་པ་ལས་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་སྐྱེ་བ་དེ་དག་སེམས་ནང་དུ་ཞི་གནས་སུ་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་འམ། རང་བཞིན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་དང། རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་བས་སེམས་མངོན་པར་བསྡུས་ཤིང་སེམས་ཞུམ་པར་གྱུར་པ་
ལས༑ ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་སྐྱེ་བ་དེ་དག་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང། རབ་ཏུ་དང་བར་འགྱུར་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཤིན་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའམ། རང་བཞིན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པའི་
ཕྱོགས་ཀྱི་ལུས་དང། སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་མ་བྲལ་ཞིང་རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་དེ་དག་ཡང་དག་པའི་ལམ་བསྒོམས་པས་ཤིན་ཏུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དག་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཡང་དང་ཡང་དུ་ཉེས་པར་བྱས་
པ་དང། ལེགས་པར་བྱས་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དང། མ་བྱས་པ་དང་བྱས་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅིང་ཉེས་པར་བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པ་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་དང། ལེགས་པར་བྱས་པ་དང། བྱས་པ་ལས་ལྡོག་པར་མི་བྱེད་དེ། མ་བྱས་པ་ལས་ལྡོག་ཅིང་བྱས་པ་
ལས་མི་ལྡོག་པ་དེ་ལ་དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་དང་མ་སྤངས་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཡང་དང་ཡང་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྤངས་པར་ཤེས་ནས། ཡིད་བདེ་བར་འགྱུར་ལ། མ་སྤངས་པར་ཤེས་ན་ཡང་དང་ཡང་དུ་ལ་མ་དེ་ཉིད་ལ་

[101A]༄༅། །སྒོམ་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། དུས་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། མཐོང་བར་བྱ་བ་དང། རྟོགས་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། མ་ཤེས་པ་དང། མ་མཐོང་པ་དང། མ་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ངལ་བ་དང། སེམས་
ལ་གནོད་པའི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་དག་སྐྱེས་པ་ན་དང་དུ་མི་ལེན་ཅིང་སྤོང་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། རྟོགས་པ་དང། ཐོབ་པ་དང། རེག་པ་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་ཅིང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཛིན་པ་སྟེ། ཐོབ་པ་ལ་ཐོབ་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང་
རྟོགས་པ་ལ་རྟོགས་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པར་འདུ་ཤེས་པའོ། །ཆོས་བཅུ་པོ་དེ་དག་ནི་དང་པོ་དང་བར་པ་དང་ཐ་མ་ལ་བརྟེན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པ་བསླབ་པ་འདོད་པའི་བསླབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་བསླབ་པ་དང་རྗེས་སུ་
མཐུན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྣལ་འབྱོར་ཉམས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། རྣལ་འབྱོར་ཉམས་པ་གཏན་དུ་བ་ཡང་ཡོད། རེ་ཞིག་པ་ཡང་ཡོད། ཐོབ་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཡང་
ཡོད། །ལོག་པར་སྒྲུབ་པས་བྱས་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་པ་གཏན་དུ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་རིགས་མེད་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
རྣལ་འབྱོར་ལས་གཏན་དུ་ཉམས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གང་ཟག་རིགས་ལ་གནས་པ་ཡོངས་སུ་མྱང་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་རིང་དུ་སོང་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་རྐྱེན་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་ཞིང་
རྣལ་འབྱོར་ཡང་མངོན་དུ་བྱས། གོམས་པར་བྱས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་དེ་དག་གི་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་པ་རེ་ཞིག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཐོབ་པ་ལ་ས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་པ་ནི་འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་ཐོབ་པ་དང། རྟོགས་པ་

[101B] ཡེ་ཤེས་དང། མཐོང་བ་དང། རེག་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པས་བྱས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་པ་ནི་འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ན། རྣལ་འབྱོར་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་རིགས་པའི་
ཆོས་དགེ་བ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མང་བ་དང། འདོད་ཆགས་ཆེ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒྲིན་པ་དང། བློ་རྣོ་བ་དང། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཐོས་པ་ཉུང་ངུའམ། མང་པོ་ཡང་འཛིན་
པར་བྱེད་ཅིང། ཐོས་པ་ཀུན་ཆུབ་པར་ཡང་བྱེད་ལ། དགོན་པར་གནས་པ་ན་ཁྱིམ་པ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དྲང་པོ་དང། དྲང་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་དག་འོངས་ཤིང་ལྷགས་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་དང། ཚུལ་འཆོས་པའི་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ལྡན་པའི་སྤྱོད་པས་
སེམས་མགུ་བར་བྱེད་དེ། རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེས་དེ་ལ་རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟིའི་ཚོགས་འབྱུང་ཞིང། དེ་བསོད་ནམས་ཆེ་བ་དང། ཆོས་གོས་དང། བསོད་སྙོམས་དང། མལ་ཆ་དང། སྟན་དང། ནད་ཀྱི་གསོས་སྨན་དང། ཡོ་བྱད་རྣམས་རྙེད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་ཤིང། རྒྱལ་པོ་
དང༑ བློན་པོ་ཆེན་པོ་དང། དེད་དཔོན་གྱི་བར་དག་ལ་ཡང་དགྲ་བཅོམ་བ་ཡིན་པར་གྲགས་ཤིང་བཀུར་སྟིར་བྱེད། བླ་མར་བྱེད་པ་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཁྱིམ་པ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དག་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་འགྱུར་ཏེ། རྗེས་སུ་ལྷགས་པ་དག་ལ་ཞེ་ན་པ་སྐྱེད་ཅིང་མང་པོ་བསྡུ་བའི་
ཕྱིར་འཇུག་པར་བྱེད་པས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་གི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཁྱིམ་པ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གང་དག་བདག་དགྲ་བཅོམ་པར་གྲགས་པ་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དེ་དག་ལྷགས་ཏེ། གལ་ཏེ་བདག་ལ་རྣལ་འབྱོར་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་གི་
དྲི་བ་འདྲི་བར་གྱུར་ན། དེ་དག་ལ་བདག་གིས་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་དྲིས་པའི་ལན་བཏབ་པར་གྱུར་ན། དེ་ལྟར་ན་བདག་དགྲ་བཅོམ་པར་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ཆེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉམས་པར་འགྱུར་བས། བདག་གིས་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསམས་ཤིང་གཞལ་ལ་ཉེ་བར་བརྟགས་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་

[102A]༄༅། །རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ་སྙམ་ནས་དེ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ཆགས་པས་དོན་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། གཅིག་པུ་དབེན་པར་སོང་ནས་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསམས་ཤིང་གཞལ་ལ་ཉེ་བར་བརྟགས་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དེ། དེའི་རྣལ་འབྱོར་དེ་ཡང་མདོ་
སྡེ་ལ་མི་འཇུག་འདུལ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་མི་སྣང་ཞིང། ཆོས་ཉིད་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་དགེ་སློང་མདོ་སྡེ་འཛིན་པ་དང་འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང། མ་མོ་འཛིན་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་དེ་འཆབ་པར་བྱེད་ཅིང། སྟོན་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་
ཁྱིམ་པ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གང་དག་ཡན་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་དེ་གསང་ང་ཞེས་སྒོ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མདོ་སྡེ་འཛིན་པ་དང། འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང། མ་མོ་འཛིན་པ་དེ་དག་གིས་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་དེ་ཐོས་ནས་མདོ་སྡེ་ལ་འཇུག་པར་གྱུར་ན། དེ་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་མ་
ཡིན་པ་དང། འདུལ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་ལྟ་བར་གྱུར་ན་དེ་ཡང་ཡང་དག་པར་སྣང་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དང། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་རྟོགས་པར་གྱུར་ན་དེ་ཡང་ཆོས་ཉིད་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བས། གཞི་དེ་དག་མི་དགའ་བར་འགྱུར་ཞིང་མི་དགའ་བའི་ཚིག་གིས་བདག་ལ་བསྐུལ་
བར་འགྱུར་ཞིང་རྩོད་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བདག་ལ་རྒྱལ་པོ་དང། བློན་པོ་ཆེན་པོ་དང། ཕྱུག་པོ་དང། ཚོང་དཔོན་དང། དེད་དཔོན་གྱི་བར་དག་གིས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པར་མི་འགྱུར། བླ་མར་བྱས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཆོས་གོས་དང། བསོད་སྙོམས་དང། མལ་
ཆ་དང། སྟན་དང། ནད་ཀྱི་གསོས་སྨན་དང། ཡོ་བྱད་དག་ཀྱང་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་སྙམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་རྙེད་བ་དང་བཀུར་སྟི་འདོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་བཞིན་དུ། འདུ་ཤེས་དང། འདོད་པ་བསྒྱུར་ནས་
ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྟོན་ཅིང་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་དེའི་ལྟ་བ་དང་མཐུན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཆོས་སུ་འདུས་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་དམན་པ་དང་རྨོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་

[102B] ཇི་ལྟར་གཏམས་པ་བཞིན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་ཡང་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ལོག་པར་སྒྲུབ་པས་བྱས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དམ་པའི་ཆོས་ལྟར་བཅོས་པ་ཡིན་གྱི་དམ་པའི་ཆོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །
དེ་ལྟར་ན་རྣལ་འབྱོར་ཉམས་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་དགེ་སློང་བསམ་གཏན་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་རྣམས་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྣལ་འབྱོར་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དད་པ་དང། འདུན་
པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། ཐབས་སོ། །དེ་ལ་དད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་དང། གཞི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་རྣམ་པ་དང། རབ་ཏུ་དང་བའི་རྣམ་པ་དང། ཆོས་དང་རིགས་པ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་གཞི་དང། གང་ཟག་གི་མཐུ་ལ་མོས་བའི་གཞིའོ།།
འདུན་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འཐོབ་པའི་ཕྱིར་འདུན་པ་ནི་འདི་ལྟར་འདི་ནལ་ལ་རྣམ་པར་ཐར་པ་གོང་མ་ལ་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་རྒྱས་པར་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་དྲི་བའི་ཕྱིར་འདུན་པའི་ནི་འདི་ལྟར་འདི་ནལ་ལ་མ་ཐོས་པ་མཉན་པར་བྱ་བ་དང། ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་
བྱང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་དགའི་ར་བར་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་རྣལ་འབྱོར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དྲུང་དུ་འགྲོ་བར་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །ཚོགས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདུན་པ་ནི་འདི་ལྟར་འདི་ནལ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཟས་ཀྱི་
ཚོད་རིག་པ་ཉིད་དང། མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་དང། ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ལ་གོང་ནས་གོང་དུ་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །རྗེས་སུ་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་འདུན་པ་ནི་འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་རྟག་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང། གུས་པར་བྱས་ཏེ་སྦྱོར་བ་དང། ལམ་བསྒོམ་པ་ལ་དགའ་བ་སྐྱེད་
པར་བྱེད་ཅིང། འདོད་པ་དང། བྱེད་འདོད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་འདུན་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང། ཡོངས་སུ་དྲི་བའི་ཕྱིར་དང། ཚོགས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང། རྗེས་སུ་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་འདུན་པའོ། །དེ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་རྣམ་པ་

[103A]༄༅། །བཞི་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མཉན་པའི་ཕྱིར་དང། བསམ་པའི་ཕྱིར་དང། བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་དང། སྒྲིབ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པའོ། །དེ་ལ་མཉན་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་ནི་མ་ཐོས་པ་མཉན་པར་བྱེད་པ་དང། ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་བྱང་བར་བྱེད་པ་ན་སེམས་
མངོན་པར་སྤྲོ་ཞིང་སྦྱོར་བ་མི་གཏོང་བ་གནག་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་བསམ་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཐོས་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་གཅིག་པུ་དབེན་པར་སོང་སྟེ། སེམས་བར་བྱེད། འཇལ་བར་བྱེད། དེ་ཉེ་བར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ན། སེམས་མངོན་པར་སྤྲོ་ཞིང་སྦྱོར་བ་མི་གཏོང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །
དེ་ལ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་ནི་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་ཞུགས་ཏེ། དུས་དུས་སུ་ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ན། སེམས་མངོན་པར་སྤྲོ་ཞིང་སྦྱོར་བ་མི་གཏོང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་སྒྲིབ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་བ་ནི་ཉིན་མཚན་དུ་བརྩོན་པར་བྱེད་
ཅིང༑ འཆག་པ་དང་འདུག་པ་དག་གིས་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ན་སེམས་མངོན་པར་སྤྲོ་ཞིང་སྦྱོར་བ་མི་གཏོང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ཐབས་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་དང། དབང་པོའི་སྡོམ་
བའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། དྲན་པ་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང། དེ་ལྟར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དེ་བག་ཡོད་བར་སེམས་ཀུན་དུ་བསྲུང་ཞིང་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བརྟེན་པར་བྱེད་པ་དང། དེ་ལྟར་བག་ཡོད་པར་གྱུར་པས་སེམས་ནང་དུ་ཞི་གནས་སུ་བྱ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་དང། ལྷག་པའི་ཤེས་
རབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་བར་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་རྣམ་པ་བཞི་བོ་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་དད་པས་ནི་འཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པ་དང། འཐོབ་པ་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བྱེད་འདོད་
བ་སྐྱེད་བར་བྱེད་བ་དང། དེ་དེ་ལྟར་བྱེད་འདོད་པས་ཉིན་མཚན་དུ་བརྩོན་པར་གནས་ཤིང་སྤྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་དང། ཕ་རོལ་གནོན་པ་བརྟན་པར་བྱེད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དེ་ཡང་ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་ན་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང། མ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང། མངོན་

[103B] །དེ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་བསྒྲིམས་ཏེ་འཇུག་པ་དང། སྐབས་སུ་འཆད་ཅིང་འཇུག་པ་
དང༑ སྐབས་སུ་འཆད་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་དང། རྩོལ་བ་མེད་བར་འཇུག་པའོ། །དེ་ལ་བསྒྲིམས་ཏེ་འཇུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལས་དང་པོ་པ་སེམས་ནང་ཁོ་ནར་འཇོག་པར་བྱེད་ཅིང། ཡང་དག་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པའམ། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་
འབྱེད་པར་བྱེད་ན་ཇི་སྲིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མ་ཐོབ་པ་དེ་སྲིད་དུ་དེ་བསྒྲིམས་ཏེ་དེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་ཅིང། བསྒྲིམས་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འཇོག་པར་བྱེད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་བསྒྲིམས་ཏེ། འཇིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སྐབས་སུ་འཆད་ཅིང་འཇུག་པའི་ཡིད་ལ་
བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པའི་འོག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་འགྲོ་བ་ན་མཚན་ཉིད་སོས་སོར་རིག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་ལ་བསམ་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པར་འདྲེ་བར་བྱེད་ཅིང་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པས་གཅིག་
ཏུ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྐབས་སུ་འཆད་པ་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་འོག་ཏུ་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མན་ཆད་ཀྱི་བར་གྱི་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་རྩོལ་བ་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཡིད་ལ་
བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གཞན་ཡང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། གཉེན་པོ་ལས་བྱུང་བ་དང། དད་པར་བྱ་བར་འོས་པ་དང་སོ་སོར་བརྟག་པར་འོས་པའོ། །དེ་
ལ་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་གང་གིས་དམིགས་པ་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་ཅིང། ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་ཡང་རྩོམ་པར་བྱེད་ལ། ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་ནི་མི་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་གཉེན་པོ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་གང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་དད་

[104A]༄༅། །བར་བྱ་བར་འོས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་གང་གིས་རབ་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་མཚན་མ་དག་གིས་སེམས་ཞུམ་པ་མངོན་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་དེ། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་ཅིང་རབ་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་སོ་སོར་བརྟག་པར་འོས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། འདི་
ལྟ་སྟེ། དཔྱོད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་དང་མ་སྤངས་པ་དག་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས། མཚན་མ་དུ་ཞིག་ཡིད་ལ་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བཞི་སེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་
དམིགས་པའི་མཚན་མ་དང། གཞིའི་མཚན་མ་དང། ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བའི་མཚན་མ་དང། སོ་སོར་སྟོན་པར་བྱ་བའི་མཚན་མའོ། །དེ་ལ་དམིགས་པའི་མཚན་མ་ནི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དང་ཆ་མཐུན་པའི་གཟུགས་བརྙན་དང། སྣང་བརྙན་གང་ཡིན་པའོ། །ད་ལ་གཞིའི་
མཚན་མ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚོགས་བསགས་པ་དང། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལུང་དང། སྒོམ་པ་དང་ལྡན་པའི་འདུན་པ་དྲག་བོ་དང། སྐྱོ་བར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྐྱོ་བ་དང། རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང། རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་སེམས་
གཏོད་པ་དང། གཞན་ལས་གཡོ་བར་འགྱུར་བ་མིས་བྱས་པའམ། མི་མ་ཡིན་པས་བྱས་པའམ། སྒྲས་བྱས་པའམ་བརྩལ་བས་བྱས་པ་མེད་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ནང་དུ་མངོན་པར་བསྡུས་པ་ལྷག་མཐོང་གི་སྔོན་དུ་བཏང་བ་ནི་ཕྱིས་ལྷག་མཐོང་གསལ་བར་འགྱུར་བའི་
གཞིའི་མཚན་མ་ཡིན་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ལྷག་མཐོང་ཞི་གནས་ཀྱི་སྔོན་དུ་བཏང་བ་ནི་ཕྱིས་ཞི་གནས་གསལ་བར་འགྱུར་བའི་གཞིའི་མཚན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བའི་མཚན་མ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱིང་བའི་མཚན་མ་དང། རྒོད་པའི་མཚན་མ་
དང༑ ཆགས་པའི་མཚན་མ་དང། རྣམ་པར་གཡེང་བའི་མཚན་མའོ། །དེ་ལ་བྱིང་བའི་མཚན་མ་ནི་དམིགས་པའི་མཚན་མ་དང། གཞིའི་མཚན་མ་གང་གིས་སེམས་བྱིང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་རྒོད་པའི་མཚན་མ་ནི་དམིགས་པའི་མཚན་མ་དང། གཞིའི་མཚན་མ་

[104B] །དེ་ལ་ཆགས་པའི་མཚན་མ་ནི་དམིགས་པའི་མཚན་མ་དང། གཞིའི་མཚན་མ་གང་གིས་སེམས་དམིགས་པ་ལ་ཆགས་པར་བྱེད། ཀུན་དུ་ཆགས་པར་བྱེད་ཅིང་ཀུན་དུ་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་མཚན་མ་ནི་དམིགས་པའི་མཚན་མ་དང། གཞིའི་མཚན་མ་
གང་གིས་སེམས་ཕྱི་རོལ་དུ་རྣམ་པར་གཡེང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། མཚན་མ་དེ་དག་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་ལས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་དག་གིས་དམིགས་པ་ལ་མོས་པར་བྱེད་པ་ལ་མོས་པ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། མོས་པ་ནི་དགུ་སྟེ། དགུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འོད་གསལ་བ་དང་
འོད་གསལ་བ་མ་ཡིན་པ་དང། བླུན་པ་དང། སྒྲིན་པ་དང། ཆུང་ངུ་དང། ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང། ཚད་མེད་པ་དང། ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ཡོངས་སུ་དག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་མོས་པ་འོད་གསལ་བ་ནི་སྣང་བའི་མཚན་ལེགས་པར་བཟུང་བ་ན། སྣང་བ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་མོས་པ་འོད་གསལ་བ་མ་ཡིན་པ་
ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྣང་བའི་མཚན་མ་བཟུང་བ་ན་མུན་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་མོས་པ་བླུན་པ་ནི་དབང་པོ་རྟུལ་པོའི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་མོས་པ་སྒྲིན་པ་ནི་དབང་པོའི་རྣོ་བའི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་མོས་པ་ཆུང་དུ་ནི་དད་པ་དང་འདུན་པ་ཆུང་ངུ་དང་ལྡན་པ་དང། དམིགས་པ་ཆུང་བ་གང་ཡིན་པ་
སྟེ༑ དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཆུང་ངུ་དང། དམིགས་པ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་མོས་པ་ཆུང་ངུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མོས་པ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ནི་དད་པ་དང་འདུན་པ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པ་དང། དམིགས་པ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ལ་མོས་པའི་མོས་པ་གནག་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང། དམིགས་པ་ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་
མོས་པ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མོས་པ་ཚད་མེད་པ་ནི་དད་པ་དང་འདུན་པ་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང། དམིགས་པ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་ལ་མོས་པའི་མོས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཚད་མེད་པ་དང། དམིགས་པ་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་མོས་པ་ཚད་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མོས་པ་ཡོངས་སུ་
དག་པ་ནི་ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་དང། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དང། མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་མོས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་མ་ཡིན་པ་དང། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་དང། མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྣལ་འབྱོར་

[105A]༄༅། །དུ་བྱ་བ་དག་དུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གཞི་འགག་པ་དང། གཞི་འཕོ་བ་དང། དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང། དམིགས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའོ། །དེ་ལ་གཞི་འགག་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་དང་ཡིད་
ལ་བྱེད་པ་བསྒོམ་པ་ལ་རྗེས་སུ་བརྩོན་པའི་གནས་ངན་ལེན་དང་ལྡན་པའི་གཞི་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རིམ་གྱིས་འགག་པའོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་གཞི་འཕོ་བ་སྟེ། གཞི་འགག་པ་དེ་དང། གཞི་འཕོ་བ་དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་
དང༑ དམིགས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང། དམིགས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ནི་གཞི་འགག་པ་དང། གཞི་འཕོ་བའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང། དམིགས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་གང་ཡིན་པའི་
དབང་དུ་བྱས་ནས། གཞི་འགག་ཅིང་འཕོ་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང། དམིགས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ནི་གཞི་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཡིན་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བས་གཞི་རྣམ་པར་དག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་དུས་ན་
དམིགས་པ་ལ་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་མངོན་པར་དགའ་བའི་འཇུག་པ་ཡང་ཡོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་གཞི་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་བ་དག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་དུ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གསུམ་སྟེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་
སྟེ༑ ལས་དང་པོ་པ་དང། ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་བྱས་པ་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ལས་དང་པོ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ལས་དང་པོ་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ལས་དང་པོ་པའོ། །དེ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་
བའི་ལས་དང་པོ་པ་ནི་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་ཉིད་ལ། ཇི་སྲིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མ་ཐོབ་ཅིང་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་མ་རེག་གི་བར་དུ་ལས་དང་པོ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ལས་དང་པོ་པ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་སེམས་སྦྱོང་བར་འདོད་པའི་

[105B] དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ལས་དང་པོ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་བྱས་པ་གང་ཞེ་ན། མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མ་གཏོགས་པ་དེ་ལས་གཞན་
པ་འབྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་བར་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལྔ་པོ་དག་ལ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་འདས་པ་གང་ཞེ་ན། འབྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་འབྱོར་བའི་སྒོམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་
འདས་པ་དང། བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་ཡིན་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་སྐྱེད་པར་
མི་བྱེད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་ལས་དང་པོ་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། དྲོ་བར་གྱུར་པ་དང། རྩེ་མོ་དང། བདེན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་དང། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་བྱས་པ་ཡིན་
ནོ༑ །གང་གི་ཚེ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་ཅིང། བདེན་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་ལ། སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལ་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་ཅིང། གཞན་གྱིས་བསླུར་མི་ཟུག་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་ཅིང་ཡིད་
ལ་བྱེད་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ཤིང། གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་ཡིད་ལ་བྱེད་ལ་ལས་འདས་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པ་དང་
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྒོམ་པའོ། །དེ་ལ་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ལ་བརྩོན་པ་ནི་ས་འོག་མ་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བརྩོན་པ་སྤོང་པའི་དབྱིངས་དང། འདོད་ཆགས་དང་

[106A]༄༅། །བྲལ་བའི་དབྱིངས་དང། འགོག་པའི་དབྱིངས་ལ་ཞི་བར་ལྟ་བ་ནི་སྤང་པའི་འདུ་ཤེས་དང། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འདུ་ཤེས་དང། འགོག་པའི་འདུ་ཤེས་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །ཞི་གནས་ལ་བརྩོན་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་སྟོད་དང། སྨད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་
སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །ལྷག་མཐོང་ལ་བརྩོན་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་རྒྱབ་དང། མདུན་གྱི་འདུ་ཤེས་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་སྟོད་དང་སྨད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་འདི་ཉིད་ལ་རྐང་པའི་མཐིལ་ནས་སྟོད་ཀྱི་བར་དང། སྐྲ་དང་གླད་པ་ནས་སྨད་ཀྱི་བར་དུ་མི་གཙང་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་
ཀྱིས་གང་བ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་དང། ཇི་ལྟར་གྲུབ་པ་བཞིན་དུ་ལུས་འདི་ལ་སྐྲ་དང་སྤུ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་རྒྱབ་དང་མདུན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ལ་ལ་ཞིག་གིས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་
རབ་ཏུ་བཟུང་ཞིང་ཤིན་ཏུ་ཡིད་ལ་བྱས་ཤིན་ཏུ་བསྟེན། ཤིན་ཏུ་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་འགྲེང་པས་འདུག་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། འདུག་པས་ཉལ་བ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། མདུན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ཕྱི་ནས་འོང་བས་སོ་སོར་རྟོག་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་
དུས་གསུམ་གྱི་འདུ་བྱེད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྣམ་ལ་ལྷག་མཐོང་གི་རྣམ་པས་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་འགྲེང་བས་འདུག་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་མ་འོངས་པའི་ཤེས་བྱ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་
པར་བྱེད་པ་བསྟན་ཏེ། ད་ལྟར་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ནི་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགྲེང་བ་ཞེས་བྱའོ། །མ་འོངས་པའི་ཤེས་བྱའི་གནས་སྐབས་ནི་མ་སྐྱེས་པ་དང། སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདུག་པས་ཉལ་བ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པར་
བྱེད་པ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་འདས་པའི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་བསྟན་ཏེ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ནི་འགག་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདས་པའི་ཤེས་བྱའི་

[106B] ཉལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །མདུན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ཕྱི་ནས་འོང་བས་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པས་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འགག་མ་ཐག་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བྱུང་ཞིང་བྱུང་ཞིང་
འགག་མ་ཐག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མདུན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མཇུག་ཐོགས་མཇུག་ཐོགས་སུ་སྐྱེས་པ། གསར་དུ་གསར་དུ་འགགས་མ་ཐག་གོ་ཅོག་ལ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕྱི་ནས་འོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ན། སྣང་
བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་དེ་གཉི་ག་སྒོམ་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ།། །།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས། བམ་པོ་བཅུ་གཅིག་པ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་
དང༑ ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་དང། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་དང། དབང་པོ་ལྔ་དང། སྟོབས་ལྔ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་དང། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་སྟེ། ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང། ཚོར་བ་དང། སེམས་དང། ཆོས་དྲན་
པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང། ཡང་དག་པའི་སྦོང་བའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེད་པ་དང། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤང་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད། འབད་པར་བྱེད། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད་ཅིང། སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད་
རབ་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང། ཡང་དག་པའི་སྤོང་པ་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྐྱེད་པ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་གནས་པ་དང། མི་བརྗེད་པ་དང། བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང། ཕྱིར་ཞིང་འབྱུང་བ་དང། འཕེལ་བ་དང། རྒྱས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་
སྐྱེད་པར་བྱེད། འབད་པར་བྱེད། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད་ཅིང། སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད། རབ་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང། འདུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤང་པའི་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། སེམས་དང། དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་

[107A]༄༅། །སྤང་པའི་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང། དད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། དྲན་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་དང། དད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། དྲན་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་དང་
དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང། ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། དགའ་བ་དང། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང། ཡང་
དག་པའི་དག་དང། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གོམས་པ་དང། ཡོངས་སུ་འདྲིས་པ་དང། ཀུན་དུ་བསྟེན་པ་དང། སྒོམ་པ་དང། ལན་མང་དུ་
བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལས་ལུས་ནི་གང། ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ནི་གང། དྲན་པ་ནི་གང། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནི་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་བ། ལུས་ནི་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ནང་གི་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་དང། དབང་
པོས་ཟིན་པ་དང། དབང་པོས་ཟིན་པ་མ་ཡིན་པ་དང། སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་དང། སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་མ་ཡིན་པ་དང། གནས་ངན་ལེན་དང་ལྡན་པ་དང། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་ལྡན་པ་དང། འབྱུང་བའི་ལུས་དང། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་ལུས་དང། མིང་གི་ལུས་དང་
གཟུགས་ཀྱི་ལུས་དང། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པ་དང། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་པ་དང། ཡི་དགས་ཀྱི་ཡུལ་པ་དང། མིའི་དང། ལྷའི་དར། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པ་དང། ནང་གི་ལུས་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་དང། ཡོངས་སུ་གྱུར་
པ་དང། ཡོངས་སུ་མ་གྱུར་པ་དང། བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་དང། སྐྱེས་པའི་ལུས་དང། མ་ནིང་གི་ལུས་དང། མཛའ་བཤེས་ཀྱི་ལུས་དང། དགྲ་བོའི་ལུས་དང། ཐ་མལ་པའི་ལུས་དང། ལུས་ངན་པ་དང། ལུས་འབྲིང་དང། ལུས་བཟང་པོ་དང། གཞོན་ནུའི་ལུས་དང་

[107B] རྒན་པོའི་ལུས་ཏེ། དེ་ནི་རེ་ཞིག་ལུས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཤེས་
རབ་དེས་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་ཉེ་བར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅིང། ཀུན་དུ་རྟོག་པར་བྱེད། རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད། རྗེས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་ནི་དེས་ལུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཆོས་གང་དག་གཟུང་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཁོ་ནའི་དོན་
བསམས་པ་གང་ཡིན་པ་དང། གང་དག་བསྒོམས་བས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་ཚིག་འབྲུ་དང། དོན་དང་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་དེ་སེམས་ཀྱིས་མི་བརྗེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་བ་ནི་བདག་གིས་ཆོས་དེ་དག་ལེགས་པར་བཟུང་ངམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན། ཤེས་རབ་
ཀྱིས་དེ་དང་དེ་དག་ལ་ལེགས་པར་བརྟགས་སམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན། རྣམ་པར་གྲོལ་བས་དེ་དང་དེ་དག་ལ་ལེགས་པར་རེག་པར་བྱས་སམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དྲན་བ་ཀུན་དུ་བསྲུང་བ་དང་
ཡུལ་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང། དམིགས་པ་ལ་ཉེ་བར་གཏོད་པའི་ཕྱིར། དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དྲན་པ་ཀུན་དུ་བསྲུང་བ་ནི་དྲན་པ་ཀུན་དུ་བསྲུངས་པ་དང། དྲན་པ་ལ་རྟག་འགྲུས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ཁོ་ན་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡུལ་གྱིས་
ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་དྲན་པས་ཡིད་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པ་དང། གནས་སྐབས་མཉམ་པ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང་མཚན་མར་མི་འཛིན་པ་དང། མངོན་རྟགས་སུ་མི་འཛིན་པ་དང། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་བསྲུངས་པ་དང། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོས་ཀྱང། སྡོམ་པ་སྒྲུབ་པར་
བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྒྱས་པར་ཇི་སྐད་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་དམིགས་བ་ལ་ཉེ་བར་གཏོད་པ་ནི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁྱབ་པའི་དམིགས་པ་དང། སྤྱད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་དང། མཁས་པའི་དམིགས་པ་དང་

[108A]༄༅། །ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པའི་དམིགས་པ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཏོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཇི་སྐད་སྔར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གིས་དྲན་པ་ལེགས་པར་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཚོར་བ་གང་ཞེ་
ན༑ འདི་ལྟ་སྟེ། བདེ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་བ་དེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ཚོར་བའོ། །དེ་ལ་བདེ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡང་ལུས་ཀྱིའོ། །ལུས་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱི་ཡང་དེ་དང་
འདྲའོ། །བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པའོ། །ཟང་ཟིང་མེད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ཞེན་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང། ངེས་
པར་འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཚོར་བ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གམ། རྣམ་བ་དགུར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་སེམས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་དང། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང། ཞེས་སྡང་དང་བཅས་པ་དང། ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་
བ་དང། གཏི་མུག་དང་བཅས་པ་དང། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་དང། ཀུན་དུ་བསྡུས་པ་དང། རྣམ་པར་གཡེངས་པ་དང། ཞུམ་པ་དང། རབ་ཏུ་བཟུང་བ་དང། རྒོད་པ་དང། རྒོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བ་མ་ཡིན་པ་དང། མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་
མཉམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་པ་དང། ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་དང། ལེགས་བར་བསྒོམས་པ་མ་ཡིན་པ་དང། སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང། སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་སེམས་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཆོས་
རྣམས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང། འདོད་ཆགས་འདུལ་བ་དང། ཞེ་སྡང་དང། ཞེས་སྡང་འདུལ་བ་དང། གཏི་མུག་དང། གཏི་མུག་འདུལ་བ་དང། ཀུན་དུ་བསྡུས་པ་དང། རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང། ཞུམ་པ་དང། རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང། རྒོད་པ་

[108B] རྒོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བ་མ་ཡིན་པ་དང། ལེགས་པར་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང། ལེགས་པར་མཉམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་པ་དང། ལམ་ལེགས་བར་བསྒོམས་པ་དང། ལམ་ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་མ་ཡིན་པ་དང། ཤིན་ཏུ་
རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ནག་པོ་དང། དཀར་པོའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉི་ཤུ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བདེ་བར་ཚོར་བ་ནི་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་རེག་
པ་ལ་བརྟེན་ཏེ། སྐྱེས་པའི་ཚོར་བའི་རྣམ་པ་སྟེ། བདེ་བར་ཚོར་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་བའི་ཚོགས་ལྔ་དང། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལུས་ཀྱིའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སེམས་ཀྱིའོ། །བདེ་བ་
མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ལས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་རེག་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ། སྐྱེས་པའི་ཚོར་བའི་རྣམ་པ་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་ནི་
སྡུག་བསྔལ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚེར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལུས་ཀྱིའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སེམས་ཀྱིའོ། །
མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མཐུན་པ་ངེས་པར་འབྱེད་པ་ལས་བྱུང་བ། ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པ་དང་ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པ་དང། ཤིན་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཟང་ཟིང་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཟང་ཟིང་
དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་དང། གཟུགས་མེད་པ་དང། ལྡན་པ་དང། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང། རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པ་གང་ཡིན་པ་

[109A]༄༅། །དེ་ནི་ཞེས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ནི་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་
བའོ༑ ༑ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ་ནི་ཞེ་སྡང་བར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་ལ་ཞེ་སྡང་གིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་གང་ཡིན་པའོ། །ཞེས་སྡང་དང་བྲལ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་གིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་གཏི་མུག་དང་བཅས་པ་ནི་རྨོངས་པར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་ལ་གཏི་མུག་གིས་
ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་ནི་གཏི་མུག་གིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །སེམས་དྲུག་པོ་དེ་དག་ནི་རྒྱུ་བ་དང་ལྡན་པ་དག་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གསུམ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །གསུམ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་
བའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀུན་དུ་བསྡུས་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་རྣམ་པས་ནང་གི་དམིགས་པ་ལ་ཉེ་བར་གཏོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པར་གཡེང་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་དག་གིས་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཞུམ་པ་ནི་རྨུགས་
བ་དང་གཉིད་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །རབ་ཏུ་བཟུང་བ་ནི་དང་བར་འགྱུར་བའི་དམིགས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །སེམས་རྒོད་པ་ནི་ཧ་ཅང་ཡང་དག་པར་གཟུང་པའི་ཕྱིར་རྒོད་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །སེམས་རྒོད་པ་མ་ཡིན་
པ་ནི་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་དུས་དང། ཀུན་དུ་སྡུད་པའི་དུས་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་དག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ཉེ་བར་ཞི་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་
ནི་སྒྲིབ་པ་དག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །མཉམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་ལེགས་པར་བསྒོམས་བ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པའི་ཕྱིར་མྱུར་དུ་

[109B] དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པ་དང། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་དེ་ལས་བཟློགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དང་
གཏན་དུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དང་ཏན་དུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། སེམས་བཅུ་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་སྤྱོད་པར་གཏོགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ས་ལས་བརྩམས་པའི་སྤྱོན་
པར་གཏོགས་པའི་སེམས་ནི་བརྒྱད་དེ། ཀུན་དུ་བསྡུས་པ་དང། རྣམ་པར་གཡེངས་པ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བ་མ་ཡིན་པའི་བར་དག་གོ། །ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་བརྩམས་པའི་སྤྱོད་པར་གཏོགས་པའི་སེམས་ནི་དྲུག་སྟེ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་
དང། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་པའི་བར་དག་གོ། །ནང་ན་སྒྲིབ་པ་ཡོད་པ་ན་ཡང་བདག་ལ་སྒྲིབ་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང། སྒྲིབ་པ་མེད་ན་ཡང་བདག་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང། སྒྲིབ་པ་མ་སྐྱེས་པ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང། སྐྱེས་
པ་དང་ཇི་ལྟར་འབྲལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དང། དེ་ལ་མིག་གི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང། ཡིད་ཀྱི་བར་གྱི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཡོད་ན་ཡང་བདག་ལ་ཡིད་ཀྱི་བར་གྱི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང། ཡིད་ཀྱི་བར་གྱི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་མེད་ན་ཡང་བདག་ལ་
ཡིད་ཀྱི་བར་གྱི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་མེད་དོ་ཞེས་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང། དེའི་ཡིད་ཀྱི་བར་གྱི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་མ་སྐྱེས་པ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང། སྐྱེས་པ་ཇི་ལྟར་འགག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དང། ནང་ན་དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་
ཡོད་ན་ཡང་བདག་ལ་དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡོད་དོ་ཞེས་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང། མེད་ན་ཡང་བདག་ལ་མེད་དོ་ཞེས་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང། དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་མ་སྐྱེས་པ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང། སྐྱེས་པ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་དང་

[110A]༄༅། །མི་བརྗེད་པ་དང། བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང། ཕྱིར་ཞིང་འབྱུང་བ་དང། འཕེལ་བ་དང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་རབ་ཏུ་ཤས་པ་དང། དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང་
དགའ་བ་དང། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་དང། གཞི་དང། ཉེས་དམིགས་དང། གཉེན་པོའི་རྣམ་པ་དག་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་
ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་ལུས་ཡིན་ནོ། །ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཚོར་བ་དང། སེམས་དང། ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཧི་ལྟར་ན་ནང་གི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་
རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ཡིན། ཇི་ལྟར་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ཡིན། ཇི་ལྟར་ན་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་ནང་གི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་དེ་ནི་ནང་གི་ལུས་
ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བའི་ཕྱི་རོལ་གཞན་གྱི་གཟུགས་ལ་དམིགས་
པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་རང་གི་ནང་གི་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བ་དང། སེམས་དང་ཆོས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ནང་གི་ཚོར་བ་དང། སེམས་དང་ཆོས་
རྣམ་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་མ་ཡིན་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ཏེ། སྐྱེས་པའི་ཚོར་བ་དང། སེམས་དང་ཆོས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཚོར་བ་དང་སེམས་དང་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་

[110B] །སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བའི་ཕྱི་རོལ་ཡིག་གཞན་གྱི་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བ་དང་སེམས་དང་ཆོས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཚོར་བ་དང་སེམས་དང་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་
ཡིན་ནོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་དབང་པོས་ཟིན་པའི་གཟུགས་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ནང་གི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོས་མ་ཟིན་པ་ཟིན་པ་མ་ཡིན་ཞིང་མ་ཟིན་པའི་གཟུགས་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་
ཞིང་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོས་ཟིན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ཟིན་ཅིང་ཟིན་པར་གྱུར་པའི་ནང་གི་གཟུགས་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བ་དང་སེམས་དང་
ཆོས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་ཅི་རིགས་པར་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པའི་གཟུགས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་
པ་དེ་ནི་ནང་གི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ནང་གི་རང་ཁོ་ནའི་གཟུགས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པ་མ་ཡིན་པ་གནས་ངན་ལེན་དང་ལྡན་པ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་གཟུགས་
ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་ལྡན་པ་དང། གནས་དན་ལེན་དང་ལྡན་པ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བ་དང། སེམས་དང་ཆོས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་
དག་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ནང་གི་འབྱུང་བའི་གཟུགས་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ནང་གི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་འབྱུང་བའི་གཟུགས་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་

[111A]༄༅། །གནས་པ་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་བའི་གཟུགས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དུ་བསྡུས་པ་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་དག་ལ་
བརྟེན་ཏེ་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བ་དང་སེམས་དང་ཆོས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང། གང་གི་ཚེ་ནང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ནང་གི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།
སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བའི་གཟུགས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པ། རྣམ་པར་བསྔོས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་པ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པའི་གཟུགས་འདས་པའི་དུས་ན་རྣམ་པར་
ཤེས་པ་དང་བཅས་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བར་ཆོས་མཚུངས་པ་ཉིད་དང། ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་
དུ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བ་དང་སེམས་དང་ཆོས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་བདག་ཉིད་ཀྱི་ནང་གི་ལུས་ལ་སྐྲ་དང་སྦུ་དང་སེན་མོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་གིས་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ནང་གི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་
ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་གི་ནང་གི་ལུས་ལ་སྐྲ་དང་སྤུ་དང་སེན་མོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་གིས་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོལ་གྱི་ལུས་རྣམ་པར་བསྔོས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་གིས་མ་ཉམས་
པ་དང། གཞན་དག་གི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་རྣམ་པར་བསྔོས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་གིས་ཉམས་ཀྱང་རུང། མ་ཉམས་ཀྱང་རུང་བ་ལ་ཆོས་ཉིད་མཚུངས་པས་དམིགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྐྱེས་

[111B] །ལུས་དང། ཚོར་བ་དང། སེམས་དང། ཆོས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པའི་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་དག་ཀྱང་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་གྲངས་ཉུང་ཤས་ཤིག་ཡང་
དག་པར་བསྟན་པ་ནི་དེ་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིའི་གཉེན་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནི་མི་གཙང་བ་ལ་གཙང་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་གཉེན་པོར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་པ་ལ་མི་སྡུག་པ་དང། ལྡང་བའི་དུར་ཁྲོད་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་པ་དེས་དེ་དག་ལན་མང་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་མི་གཙང་བ་ལ་གཙང་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྤོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ར། །དེ་ལ་ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་
ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བདེ་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་གཉེན་པོར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཚོར་བ་དག་ལ་ཚོར་བའི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ནི་གང་ཅུང་ཟད་ཅི་ཚོར་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་དག་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེའི་སྡུག་
བསྔལ་ལ་བདེ་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྤོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་གཉེན་པོར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེའི་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་
ཉིན་མོ་དང་མཚན་མོ་དང་སྐད་ཅིག་དང་ཐང་ཅིག་དང། ཡུད་ཙམ་དེ་དང་དེ་དག་འདས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སེམས་རྣམ་པ་དུ་མ་རྣམ་པ་མང་པོ་སྣ་ཚོགས་མཐོང་ནས་མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྤོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནི་
བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་གཉེན་པོར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་ཡོད་ལ། བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར། ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་བདག་ཏུ་

[112A]༄༅། །ལྟ་བར་འགྱུར་བས་དེས་དེ་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བལྟས་ཤིང། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་ན་བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྤོང་བར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་
ཡང་འཇིག་རྟེན་ནི་ཕལ་ཆེར་འདི་ལྟར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་ཕུང་པོ་ཙམ་དང་ཆོས་ཙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་པས། འདི་ལྟར་བདག་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་ལ། བདེ་བ་དང་སྡུག་
བསྔལ་མྱོང་བ་ན་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དག་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དེ་ལྟར་ཞུགས་པ་ཡིན་པས། དེ་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །
བདག་ཉིད་ཀྱིས་མྱོང་བའི་དངོས་པོ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེ་དག་སེམས་དང་ཡིད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཁོ་ན་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་བས་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པར་འགྱུར་བའི་བདག་གི་གཞི་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་
བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །སེམས་དེ་ཁོ་ནའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བའི་དངོས་པོ་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི། ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་
ཡང་གང་ལ་ལས་བྱེད་པ་དང། གང་གི་དོན་དུ་བྱེད་པ་དང། གང་ཞིག་ལས་བྱེད་པ་དང། གང་གིས་བྱེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གང་ལ་ལས་བྱེད་ཅེ་ན་ལུས་ལ་བྱེད་དོ། །གང་གི་དོན་དུ་
བྱེད་ཅེ་ན་ཚོར་བའི་དོན་དུ་བྱེད་དོ། །གང་ཞིག་ལས་བྱེད་ཅེ་ན། སེམས་ཀྱིས་བྱེད་དོ། །གང་གིས་བྱེད་ཅེ་ན། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་བྱེ་དོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་གང་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བ་དང། གང་ལས་དང་

[112B] གང་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གང་ལ་ཞེ་ན། ལུས་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་རོ། །
གང་ལས་ཤེ་ན། ཚོར་བ་དག་ལས་སོ། །གང་ཞིག་ཅེ་ན། སེམས་ཀྱིས་སོ། །གང་གིས་ཤེ་ན། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པར་
བྱེད་པ་དང། གང་གིས་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ནི་དམིགས་པ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ལ་ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་
ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་དྲན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་
ཡང་ལུས་དང། ཚོར་བ་དང། སེམས་དང། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དབང་གིས་དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང། ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་
བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་ཡོད། །ཟག་པ་མེད་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་དེ་ལྟར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་པོ་དག་ལ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་བྱས་ཤིང་
ཕྱིན་ཅི་ལོག་རགས་པ་རགས་པ་དག་བསལ་ཏེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་དེའི་འོག་ཏུ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེད་པ་དང། སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤངས་པ་ནས། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྐྱེས་པ་དང། སྐྱེས་པ་རྣམས་གནས་

[113A]༄༅། །པ་དང། མི་བརྗེད་པ་དང། བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང། ཕྱིར་ཞིང་འབྱུང་བ་དང། འཕེལ་བ་དང། རྒྱས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད། འབད་པར་བྱེད། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད་ཅིང། སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད། རབ་ཏུ་
འཇོག་པར་བྱེད་པའི་བར་དུ་རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་གང་ཞེ་ན། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང། ངག་གི་ལས་དང། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་རྣམས་ཏེ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྦྱད་པར་བསྡུས་པ་གང་དག་
ཡིན་པ་དང། དེ་དག་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་གང་དག་ཡིན་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་དག་ཕྲད་པར་མ་གྱུར་ཅིང་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་ཕྲད་པར་གྱུར་ཅིང་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དགེ་བའི་
ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་དེ་དག་གི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་དང། སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་དང། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་མ་སྐྱེས་པ་དང། སྐྱེས་པ་ཡང་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་
ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེད་པ་དང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་བསྐྱེད་པར་མི་བྱ་བ་དང། སྐྱེས་ཤིང་ཕྲད་པ་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་དང་དུ་མི་བླང་ཞིང་སྤང་པ་དང་བསྩལ་བར་བྱའོ་ཞེས་སྤྲོ་བ་
སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་སྨོན་ལམ་འདེབས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་འདུན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་དང་པོ་ཉིད་ནས་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྤྲོ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད། སྨོན་ལམ་འདེབས་པར་བྱེད་ཅིང་དང་དུ་ལེན་པར་མི་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེད་
པའི་ཕྱིར་འདུན་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་པ་རྣམས་དང་དུ་མི་ལེན་ཅིང་སྤང་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤང་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་ཡིན་ནོ། །སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་འདས་པའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པ་དང། མ་འོངས་པའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཡུལ་ལ་

[113B] །དེ་དག་ཀྱང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པ་དང། མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་དག་འདས་པ་དང། མ་འོངས་པའི་དངོས་བོ་ལ་དམིགས་པ་དེ་དག་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་ད་ལྟར་བྱུང་པའི་
ཡུལ་ལ་དམིགས་པ་དེ་དག་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེད་པ་དང། སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤངས་བའི་ཕྱིར་ནི་འབད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པ་མ་
སྐྱེད་པ་རྣམས་མི་སྐྱེད་པ་དང། སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤང་བའི་ཕྱིར་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་དག་ནི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པོས་མི་སྐྱེད་པ་དང། སྤངས་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཆུང་ངུ་དང། འབྲིང་པོ་མ་སྐྱེས་པ་
རྣམས་མི་སྐྱེད་པ་དང། སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤང་བའི་ཕྱིར་ནི་འབད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཆེན་པོ་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེད་པ་དང། སྐྱེས་པ་རྣམས་སྦང་བའི་ཕྱིར་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདས་པའི་དམིགས་པ་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་ན་ཡང་དེ་ལ་དམིགས་
པ་དེས་ཅི་ནས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་བརྗེད་ངས་[?]པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་ཡང་དེ་དང་དུ་མི་ལེན་ཅིང་སྤོང་བར་བྱེད། སེལ་བར་བྱེད། བྱང་བར་བྱེད་དོ། །འདས་པའི་དམིགས་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་པའི་དམིགས་པ་ལ་ཡང་དེ་
བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེད་པ་དང། སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤང་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དམིགས་པ་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་ན་ཡང་དེ་ལ་དམིགས་པ་དེས་ཅི་ནས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བར་མི་
འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་བརྗེད་ངས་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་ཡང་སྐྱེས་པ་དེ་དང་དུ་མི་ལེན་ཅིང། སྤོང་བར་བྱེད། སེལ་བར་བྱེད། བྱང་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེད་པ་དང། སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤང་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་

[114A]༄༅། །འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་གང་དག་ཀུན་དུ་རྟོག་བའི་དབང་ཁོ་ནས་སྐྱེ་ལ། ཡུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད། །གང་དག་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་དབང་དང། ཡུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་ཀུན་
དུ་རྟོག་པའི་དབང་ཁོ་ན་སྐྱེ་ལ། ཡུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མ་ཡིན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གནས་པ་ན་གང་དག་འདས་པ་དང། མ་འོངས་པའི་དམིགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་དབང་དང་ཡུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱུ་བ་ན་གང་དག་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་
དམིགས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་རྣམས་ཏེ། དེ་ལ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་དབང་གིས་སྐྱ་བ་དང། མ་སྐྱས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་མི་སྐྱེ་པ་དང། སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤང་བའི་ཕྱིར་ནི་འབད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་
ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་དབང་དང། ཡུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མ་སྐྱེས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་མི་སྐྱེད་པ་དང། སྐྱེས་པ་རྣམས་སང་བའི་ཕྱིར་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འདུན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་
གང་དག་མ་ཐོབ་པ་དང། མངོན་དུ་མ་གྱུར་པ་ད་དག་ཐབ་པར་བྱ་བ་དང། མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྤྲོ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད། སེམས་ཀྱིས་སྨོན་པར་བྱེད་ཅིང། དེ་ཤས་ཆེར་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དང། མངོན་དུ་བྱ་བར་འདོད་པ་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་
སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འདུན་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ངས་པ་དང། མི་བརྗེད་པ་དང། བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་ཐོབ་པ་དང། མངོན་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་ལ་
ཐོབ་པ་དང་མི་འབྲལ་ཞིང་ཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པར་བྱ་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་མི་བརྗེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་དགེ་བའི་ཆོས་ཐོབ་པ་དང་

[114B] མཐར་ཕྱིན་པར་བྱ་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་སྤྲོ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད། སེམས་ཀྱིས་སྨོན་པར་བྱེད་ཅིང། དེ་ཤས་ཆེར་གནས་པར་འདོད་
པ་དང། མི་བརྗེད་པར་འདོད་པ་དང། བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འདོད་པ་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་གནས་པ་དང། མི་བརྗེད་པ་དང། བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འབད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་
པ་ནི། ཐོབ་པ་རྣམས་མངོན་སུམ་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་འབད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་པར་རྣམས་གནས་པ་དང། མི་བརྗེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་
བ་ནི་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་དགེ་བའི་ཆོས་ཆུང་དུ་དང། འབྲིང་པོ་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྐྱེད་པ་དང། སྐྱེས་པ་རྣམས་གནས་པ་དང། མི་བརྗེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་འབད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བའི་ཆོས་ཆེན་པོ་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྐྱེད་པ་དང་
སྐྱེས་པ་རྣམས་གནས་པ་དང་མི་བརྗོད་པ་དང། བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་སེམས་དེ་ཞི་གནས་བསྒོམ་པ་དང། རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་དང། སྡིག་
པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེད་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་གནས་པ་དང། མི་བརྗེད་པ་དང། བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད་ཅིང། དེ་ཡང་དེ་ལྟར་ནང་དུ་མངོན་པར་བསྡུས་པ་ནི་
དེ་ཞུམ་པར་འགྱུར་པའམ། ཞུམ་པར་དོགས་པར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་ན། རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་མཚན་མ་དང་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡང་རུང་བས་རབ་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད་ཅིང་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་རབ་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན་

[115A]༄༅། །རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་དུས་ན། སེམས་རྒོད་པའམ། རྒོད་པར་དགོས་པར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་ན་ཡང་སེམས་ནང་དུ་མངོན་པར་སྡུད་པར་བྱེད་ཅིང་ཞི་གནས་ལ་རབ་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་པོ་དག་ཀྱང་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མ་སྐྱེས་
བ་རྣམས་མི་སྐྱེད་པ་དང། སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤང་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་འབད་པར་བྱེད། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད་ཅིང། སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད། རབ་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་གཉིས་ཡིན་ནོ། །དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མ་
སྐྱེས་པ་རྣམས་སྐྱེད་པ་དང། རྒྱས་པར་ཇི་ལྟར་ན་ནག་པོའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཅི་ལྟ་བུ་དེ་དག་ཀྱང་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་གཉིས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གཅིག་ནི་བསྡོམས་པས་སྤོང་བ་ཡིན་ཏེ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་འདུན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་
ཅེས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་སྤང་པས་སྤོང་བ་ཡིན་ཏེ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འདུན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། སྡིག་པའི་དངོས་པོ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི་བསྡམ་པར་བྱ་ཞིང་དང་དུ་
མི་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། མ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་དུ་མི་སྤྱད་པའི་སྒོ་ནས་སྤང་ཞིང་དེ་ནི་མངོན་དུ་མི་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་སྤང་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། སྤང་བས་སྤོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བསྒོམས་པས་སྤོང་བ་ནི་གཅིག་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་
ནས། སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད། རབ་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྒྱས་པར་གང་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཀུན་དུ་སྟེན་པར་བྱེད་ཅིང་སྒོམ་པར་བྱེད་ན་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང། ཐོབ་པར་ཡང་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་
ལ་རྗེས་སུ་བསྲུང་བས་སྤོང་བ་ནི་གཅིག་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་གནས་པ་དང། སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད། རབ་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྒྱས་པར་གང་གསུངས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་དགེ་བའི་ཆོས་ཐོབ་ཅིང་མངོན་དུ་བྱས་པ་དག་ལ་བག་མེད་པ་སྤངས་

[115B] བ་ག་ཡོད་པས་སྟེན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་གནས་པ་དང། མི་བརྗེད་པ་དང། བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བས། དེ་ལྟར་ན་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་བསྲུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་རེ་ཞིག་ཡང་དག་པའི་སྤོང་
བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྒྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་མདོར་བསྡུ་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ནག་པོ་དང་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་བཏང་བ་དང་བླང་བའི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་
པ་ནི་འདུན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། །སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་འབད་པར་བྱེད། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད་ཅིང་སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད། རབ་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་དག་གིས་བསྟན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། སྤང་བར་
བྱ་བའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་སྤང་པར་བྱ་བ་དང། ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་པོ་ཁོ་ནང་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་སྤང་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་བྱ་བ་དང། བག་ལ་ཉལ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུས་དུས་སུ་ཞི་
གནས་དང་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་དག་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་དང། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་སྤངས་བ་དང། བག་ལ་ཉལ་བ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དགེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་
སྤོང་བ་བཞི་པོ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པས་ན་དེ་ནི་དོན་མདོར་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་བཞི་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །དེ་ལ་འདུན་པའི་དབང་དུ་
བྱས་ནས། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོན་ནོ། །བརྩོན་འགྲུས་དང། སེམས་དང། དཔྱོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་དེ་རེ་ཞིག་འདུན་པ་ཁོ་ན་ཉི་ཚེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང། འདུན་

[116A]༄༅། །པ་སྐྱེས་ནས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དང། གཞི་དང། ཉེས་དམིགས་དང། གཉེན་པོའི་སྒོ་ནས་ལེགས་པ་ཁོ་ནར་ངེས་པར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅིང། དྲན་བ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམ་
ལ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་དང། གཞི་དང། ཕན་ཡོན་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒོ་ནས་ལེགས་པ་ཁོ་ནར་ངེས་པར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅིང། དྲན་བ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང། དེ་ལ་ལན་མང་དུ་བྱས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་རྒྱུ་བ་ཐག་རིང་དུ་བྱེད་བའི་ཚུལ་གྱིས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་རེག་
པར་བྱེད་ཅིང། ད་དུང་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པར་ནི་མི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དེའི་འདུན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱའོ། །འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དམིགས་པ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དང་མཐུན་
པ་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཆུང་དུ་དང། འབྲིང་དང། ཆེན་པོ་དང་མཐུན་པ་མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེད་པ་དང། སྐྱེས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱེད་ཅིང་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད་པའི་ཚེ། དམིགས་པ་དེ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་དམིགས་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང། གཞི་དང། ཉེས་དམིགས་དང་
གཉེན་པོའི་སྒོ་ནས་ལེགས་པ་ཁོ་ནར་ངེས་བར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅིང། དྲན་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང། དེ་ལ་ལན་མང་དུ་གནས་པར་བྱེད་པ་ན། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་རྒྱུ་བ་ཐག་རིང་དུ་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང། ད་དུང་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་
རྣམས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པ་ནི་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་བྱིང་བ་རབ་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད་ཅིང། སེམས་རབ་ཏུ་བཟུང་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བྱེད་པ་དང། དུས་དུས་སུ་ལྷག་པར་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་པ་
དང༑ སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་དང། དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བའི་ཆོས་དང། དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བའི་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་གང་དག་ཡིན་པ་དག་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དང། གཞི་དང། ཉེས་དམིགས་དང། ཕན་ཡོན་དང་

[116B] ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒོ་ནས་ལེགས་པ་ཁོ་ནར་ངེས་པར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅིང། དྲན་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང། དེ་ལ་ལན་མང་དུ་གནས་པར་བྱེད་བ་ལ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་རྒྱུ་བ་ཐག་རིང་དུ་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་རྩེ་གཅིག་བ་ཉིད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང། ད་
དུང་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པར་ནི་མི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྡིག་བ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་
དག་ཉིད་ནི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡིན་པས་ན། དེ་ལྟར་དེའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཐག་རིང་དུ་བྱས་པ་རྣམས་དང། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་གཉེན་པོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་
ཀུན་དུ་མི་འབྱུང་བ་ན། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཅི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཡོད་ཅིང་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རམ། འོན་ཏེ་མེད་ཅིང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མྱོང་བར་མི་འགྱུར་བ་བདག་གིས་ཡོངས་སུ་དཔྱད་པར་བྱའོ་སྙམ་ནས། དེ་དཔྱོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་
པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། སྤངས་པ་དང་མ་སྤངས་པ་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད། ལེགས་པ་ཁོ་ནར་ངེས་པར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅིང། དྲན་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང། དེ་ལ་ལན་མང་དུ་གནས་པར་བྱེད་པས། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་རེག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་བདག་གི་
སེམས་ནི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཙམ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་ཟད་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང། བདག་གིས་དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཐོབ་ཅིང་བསྒོམ་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། བག་ལ་ཉལ་གྱི་གཉེན་
པོ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤིང་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དེའི་དཔྱོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱའོ།། །ཉན་ཐོས་ཀྱིས། བམ་པོ་བཅུ་གཉིས་པ། དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་གི་དབང་

[117A]༄༅། །དུ་བྱས་ཏེ། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་རྣམས་ཐག་རིང་དུ་བྱས་པ་ན། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དག་པར་གཞོམ་པ་དང། དེའི་གཉེན་པོ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་
ཡང་རྒྱ་ཆེར་འདུན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད། འབད་པར་བྱེད་ཅིང། ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་བཞི་པོ་དག་གིས་རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བརྩོན་ཞིང་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དེ་ལ་སྤང་པའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་གིས་དེའི་བག་ལ་
ཉལ་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདུན་པ་ནི་ནམ་ཞིག་ན་བདག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཞིང། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་སྤོང་བར་འགྱུར་ཞིག་གུ་སྙམ་དུ་སེམས་པའོ། །རྩོལ་
བ་ནི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་ལ་སྦྱོར་བ་མི་གཏོང་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །དད་པ་ནི་སྦྱོར་བ་མ་བཏང་བར་གནས་པའི་གོང་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་དད་ཅིང་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི། དད་པ་དང་དད་བ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་དགའ་བ་སྟེ། ཡིད་
དགའ་བར་འགྱུར་བའི་རིམ་གྱིས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་སེམས་གནས་པ་དགུ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ཤེས་བཞིན་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཤེས་
རབ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་པ་ནི་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་སྟེ། སྤངས་པ་དང། མ་སྤངས་པ་ལ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པའི་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང། ཞིག་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་དང། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་ངག་གི་ལས་ཀུན་ནས་སློང་
བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་བཏང་སྙོམས་ནི་འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དང་མཐུན་པ་དག་ལ་སྤྱོད་བའི་སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ཅིང། སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། རྒྱུ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ན་

[117B] འདི་ལྟ་སྟེ། ཡུལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་སེམས་པ་དང། ཡུལ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་འཇོག་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་སྤང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །སྤང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་
ནི་བག་ལ་ཉལ་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་འདུན་པ་ནི་འདུན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། རྩོལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཡིན་ནོ། །དད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་གང་ཡིན་པ་དང། དྲན་པ་གང་ཡིན་པ་དང། ཤེས་བཞིན་
གང་ཡིན་པ་དང། སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་དང། བཏང་སྙོམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐབས་ཡིན་ཏེ། འདུན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྔ་མ་གང་དག་ཡིན་པ་དང། སྤང་བའི་འདུ་བྱེད་འདི་དག་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ། བག་ལ་ཉལ་དག་སྤངས་
ཤིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི། འདུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤང་བའི་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། སེམས་དང། དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤང་བའི་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྫུ་
འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་གང་ལ་རྐང་པ་ཡོད་པ་དེས་འགྲོ་བ་དང། ལྡོག་པ་དང། ཕ་རོལ་གནོན་པར་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ། གང་ལ་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་ཡོད་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཡོད་ཅིང། དེ་དེ་ལྟར་
སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ཡོངས་སུ་བྱང་བ་དང། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་དང། དྲང་པོར་གྱུར་པ་དང། ལས་སུ་རུང་བར་གནས་པ་དང། མི་གཡོ་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ན། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང། རིག་
པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དང། ཕ་རོལ་གནོན་པར་ནུས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་དམ་པ་དང་འབྱོར་པ་དམ་པ་ཡིན་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་ན་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་དེ་

[118A]༄༅། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་ཤིང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས། ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ན་སྟོན་པ་དང། ཉན་ཐོས་གཞན་དག་གི་རྟོགས་པ་ལ་མངོན་པར་
ཡིད་ཆེས་པ་དང། རབ་ཏུ་དང་བ་དང། དད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དབང་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་དད་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ལ་དབང་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་སྐྱེ་བ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། དྲན་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་
ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་དབང་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་དང། གོང་མ་དག་སྐྱེ་བ་ལ་དབང་བྱེད་ཅིང། བསྒྲུབ་པའི་བར་ལ་དབང་བྱད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་སྐྱེ་བ་
ལ་དབང་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་དད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་དབང་པོ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མས་ཕྱི་མའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ཤེས་ཤིང། དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་དེའི་གོང་དུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང། རབ་ཏུ་
དང་བ་དང། དད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་ཆོམས་པའི་དོན་གྱིས་དད་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། །ཅི་ཞིག་གིས་ཆོམས་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དད་པ་དེ་ནི་ལྷའམ། བདུད་དམ། ཚངས་པའམ། སུས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ན་ཆོས་དང་མཐུན་པས་མི་འཕྲོགས་པ་དང། ཉོན་མོངས་
པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་མི་འཕྲོགས་པ་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མི་ཆོམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་ཐོག་དྲངས་ཤིང་མདུན་དུ་བཏང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྟོབས་རྣམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་སྟོབས་དེ་དག་གིས་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་བས་བདུད་ཀྱི་སྟོབས་ཐམས་
ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་བྱས་ཏེ། ཟག་པ་རྣམས་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་སྟོབས་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དད་པའི་དབང་པོ་གང་ཡིན་པ་དང། དད་པའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་ནས་དད་པ་བཞི་པོ་དག་ཏུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་

[118B] ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་སྐྱོན་མེད་པར་ཞུགས་པ་ཤེས་ནས་དད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང། དེའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་དང། དེའི་གཞི་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་པས་དེ་དག་དེའི་བདག་པོའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་དེ་དག་ཏུ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཀྱི། དེ་དག་གི་ལུས་དང་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་ནི་ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་བཞི་བོ་དག་ཏུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་སྤོང་བདེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་
ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར། སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་འདིར། ཡང་དག་པའི་སྤང་པ་རྣམས་ཡིན་པར་དགོངས་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་དག་ནི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་གཏན་དུ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དྲན་པའི་
དབང་པོ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་པོ་དག་ཏུ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ལུས་པར་སྤང་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་ནི་བསམ་གཏན་པ་བཞི་པོ་དག་ཏུ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་
པ་ནི། ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་བསམ་གཏན་གང་དག་ཡིན་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ནི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་ཏུ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་བདེན་པ་ཤེས་པ་སྟེ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང། དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་
བུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དབང་པོ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། སྟོབས་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་དབང་པོ་དེ་དག་དང། སྟོབས་དེ་དག་ཀུན་དུས་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱས། ལན་མང་དུ་བྱས་པའི་རྒྱུས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་
རྩ་བ་བཞི་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། དྲོ་བར་གྱུར་པ་དང། རྩེ་མོ་དང། བདེན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་དང། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཆུང་ངུ་དང། འབྲིང་དང། ཆེན་པོ་དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། མེས་མེའི་བྱ་བ་བྱེད་པར་འདོད་ཅིང་མེ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་མི་ལ་

[119A]༄༅། །ལ་ཞིག་གིས་གཙུག་གཏན་གྱི་སྟེང་དུ་གཙུབ་ཤིང་གཙུབས་ཏེ། མངོན་པར་གཙུབས་ཤིང་འབད་པར་བྱེད། སྒྲིམ་པར་བྱེད། རྩོལ་བར་བྱེད་ན། དེའི་འབད་པ་དང། སྒྲིམ་པ་དང། རྩོལ་བའི་སྒོ་ནས་དང་པོ་ཁོ་ནར་གཙུབ་གཏན་ལས་དྲོད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དྲོད་
དེ་ཉིད་མངོན་པར་འཕེལ་བ་ན་རྩེ་མོར་འབྱུང་ཞིང། དུ་བ་འཐུལ་བར་འགྱུར་རོ། །རྒྱ་ཆེར་མངོན་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ན། མེ་ལྕེ་མེད་པའི་མེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །མེ་འབྱུང་མ་ཐག་ཁོ་ནར་མེ་ལྕེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། མེ་ལྕེ་བྱུང་ཞིང་འབར་བ་དེས་མེའི་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཇི་
ལྟར་མངོན་པར་གཙུབས་ཤིང་འབད་པ་དང། སྒྲིམ་པ་དང། རྩོལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ནི། དབང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལ་ཀུན་དུ་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱེད། ལན་མང་དུ་བྱེད་པ་ལྟ་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་དང་པོ་ཁོ་ནར་གཙུབ་གཏན་ལས་དྲོད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ནི་མེ་ལྟ་བུའི་ཟག་པ་མེད་
པའི་ཆོས་ཉོན་མོངས་པ་ཡོངས་སུ་སྲེག་པར་བྱེད་པ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་རྒྱུར་གྱུར་བའི་དྲོ་བར་གྱུར་པ་དག་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་དྲོད་དེ་ཉིད་མངོན་པར་འཕེལ་བ་ན། རྩེ་མོར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ནི་རྩེ་མོ་དག་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་དུ་བ་འཐུལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ནི་བདེན་
པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་རྣམས་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱ་ཆེར་མངོན་པར་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་ན་མེ་ལྕེས་མེད་པའི་མེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་མེ་བྱུང་མ་ཐག་ཁོ་ནར་མེ་ལྕེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། མེ་ལྕེ་བྱུང་ཞིང་
འབར་བ་དེས་མེའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ནི་གང་དག་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གིས་ཡང་དག་པར་ཟིན་པའི་དབང་པོ་ལྔ་པོ་དག་གི་མཇུག་ཐོགས་སུ་བྱུང་བ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
ཡན་ལག་བདུན་པོ་དག་སྟེ། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་སྐྱོན་མེད་པར་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་གི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཡན་ལག་རྣམས་སོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་དེ་ཡང་ལན་ལག་བདུན་པོ་ཞིག་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་གསུམ་དང། ལྷག་མཐོང་གི་

[119B] གཉི་གའི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་གང་ཡིན་པ་དང། དགའ་བ་གང་ཡིན་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་
ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཡིན་པ་དང། བཏང་སྙོམས་གང་ཡིན་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །དྲན་པ་ནི་གཉི་གའི་ཕྱོགས་ཡིན་ཏེ། ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཚེ་ན་སློབ་པ་བཞི་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་
རྣམས་ནི་སྤངས་ཟིན་གྱི། བསྒོམ་པས་སྤང་པར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལུས་པ་ན། དེ་དག་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་གསུམ་པོ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་དང། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དང། ཡང་
པའི་རྩོལ་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ངག་དང། ལས་ཀྱི་མཐའ་དང། འཚོ་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་གང་ཡིན་པ་དང། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཏིང་ངེ་
འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་དེ་ནི་འཕགས་པའི་སློབ་པ་གཞི་མཐོང་བའི་ཉོན་མོངས་བ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་སྤང་པར་བྱ་བ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་སུམ་
དུ་བྱ་བའི་ལམ་ཡིན་ཞིང་དེ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པས་ན། དའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་དུས་ན་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་ཤིང་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དང། ཐོབ་ནས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་འཇོག་
པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དག་བའི་ལྟ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྟོག་པ་དང། གནོད་སེམས་མེད་བའི་རྟོག་པ་དང། རྣམ་པར་འཚེ་བ་མེད་པའི་རྟོག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་

[120A]༄༅། །གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་ལ་སེམས་འཇུག་པར་གྱུར་ན་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་ལ་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་གཏམ་ལ་སེམས་འཇུག་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། དགེ་
བའི་རྟོག་པ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་ཟེར་བ་དེ་ནི་དེ་དེའི་ཡང་དག་པའི་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་གལ་ཏེ་ཆོས་གོས་དང། བསོད་སྙོམས་དང། མལ་ཆ་དང། སྟན་དང། ནད་ཀྱི་གསོས་སྨན་དང། ཡོ་བྱད་དག་འདོད་ཅིང། དེ་དག་ལ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་དང་
དེ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལ་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དང། ཆུང་ཟད་བལྟས་པ་དང། རྣམ་པར་བལྟས་པ་དང། བསྐུམ་པ་དང། བརྐྱང་པ་དང། སྣམ་སྦྱར་དང། ཆོས་གོས་དང། ལྷུང་བཟེད་བཅངས་པ་དང། ཟོས་པ་དང། འཐུངས་པ་དང། འཆོས་པ་དང་
མྱངས་པ་དང། གཙུག་ལག་ཁོང་དུ་འགྲོ་བའམ། ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའམ། འགྲོ་བའམ། སྡོད་པ་དང། འདུག་པ་དང་ཉལ་བ་དང། གཉིད་ཀྱི་སྙོམ་པ་བསང་བའི་བར་དག་ལ་ཡང་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ཡང་དག་པའི་ལས་
ཀྱི་མཐའ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཆོས་གོས་དང། ནད་ཀྱི་གསོས་སྨན་དང། ཡོ་བྱད་ཀྱི་བར་དག་ཆོས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་དེ་དང། ལོག་པར་འཚོ་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་བར་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །སྤོང་བས་ཡང་དག་
བར་བསྡུས་པ་ཡང་དག་པའི་དག་དང། ལས་ཀྱི་མཐའ་དང། འཚོ་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ནི། དེས་དང་པོ་ཁོ་ནར་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་དང། ལྷན་ཅིག་ཁོ་ནར་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་དེའི་འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་
ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་ནི་འཕགས་པ་དམ་པ་ཡང་དག་པར་སོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་ནས་ཀྱང་བདག་གི་དག་གིས་ཉེས་པར་བྱས་པ་དང། ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དང། ལོག་པའི་ཚོ་བ་དག་མི་བྱ་བས་བསྡམས་པ་དེ་ཐོབ་པར་བྱའོ་ཞེས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་དགྱེས་པ་

[120B] སྡུག་པ་དང། ཕངས་པ་དང། ཐུགས་སུ་འཐད་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་དགྱེས་པ་དང། སྡུག་པ་དང། ཕངས་པ་དང། ཐུགས་སུ་འཐད་པར་མཛད་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་དེའི་ཚེ་ན་ཐོབ་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་དགྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །
འདི་ལྟར་འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་ཐོབ་ན། ཤེས་བཞིན་དུ་བརྫུན་གྱི་ཚིག་སྨྲ་བར་མི་བྱེད། བསམས་བཞིན་དུ་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་པར་མི་བྱེད། མ་བྱིན་པར་ལེན་པར་མི་བྱེད། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པར་མི་བྱེད་ཅིང། ཆོས་མ་ཡིན་པས་ཆོས་གོས་
ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་ཡང་མི་བྱེད་པས་ན། དེ་ལྟར་འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། ལམ་བསྒོམ་པའི་ཚེ་ངག་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དང། ལུས་ཀྱི་ལས་གང་ཡིན་པ་དང། འཚོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་དག་དང། ལས་
ཀྱི་མཐའ་དང། འཚོ་བ་དག་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང། ཡང་དག་པའི་ངག་དང། ལས་ཀྱི་མཐའ་དང། འཚོ་བ་དག་ལ་བརྟེན་ཏེ། བསྒོམ་པ་ལ་ཞུགས་པ་དེའི་འདུན་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། རྩོལ་བ་དང། ངེས་པར་འབྱུང་
བར་བྱེད་པ་དང། ཕ་རོལ་གནོན་པར་བྱེད་པ་དང། མཐུ་དང། རྩོལ་བ་དང། སེམས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དང། རྟག་འགྲུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དེའི་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་ལྡན་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞིའི་
དབང་དུ་བྱས་ནས། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་དྲན་པ། སེམས་གནས་པ་རྣམ་པ་དགུ་པོ་དག་ཡང་དག་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དེའི་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱའོ། །འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་
པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མདོར་བསྡུ་ན། རྒྱུ་བའི་ཚེ་ན་བྱ་བ་དང། གནས་པའི་ཚེ་ན་བྱ་བ་དག་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ངག་དང། ལས་ཀྱི་མཐའ་དང། འཚོ་བ་དག་ནི་རྒྱུ་བའི་ཚེ་ན་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གནས་པའི་ཚེ་ན་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཞི་གནས་དང། ལྷག་

[121A]༄༅། །མཐོང་ངོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་དང། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དང། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་གང་ཡིན་པ་དང། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞི་
གནས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་ངག་དང། ལས་ཀྱི་མཐའ་དང། འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དུས་དུས་སུ་ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ནི། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ཅིང་འབྲས་བུའི་མཆོག་དགྲ་བཅོམ་
པ་ཉིད་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་དུས་གཞན་ནས་ཀུན་དུ་བསྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤོངས་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་ཡུན་རིང་བས་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ནི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་ཤེས་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་
ཏེ༑ རྒྱུ་དེས་ན་ཡང་དག་པའི་དག་དང། ལས་ཀྱི་མཐའ་དང། འཚོ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པོ་དེ་དག་ལ་རིམ་པ་དེས་གོམས་པ་དང། ཡོངས་སུ་བྱང་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
ཕྱོགས་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་བཞི་སྟེ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང། འབྲས་བུའི་མཆོག་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་དོ།།
དེ་ལ་དགེ་སྦྱོང་ནི་གང། འབྲས་བུ་ནི་གང་ཞེན། སྨྲས་པ། ལམ་ནི་དགེ་སྦྱོང་ཡིན་ནོ། །སྙོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ལ་མ་སྔར་སྐྱེས་པའི་འོག་ཏུ་ལམ་འབྲིང་དང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་འདར་བ་སྐྱེས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་
འབྲས་བུ་བཞི་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བཞིའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་ངན་སོངས་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ལ། ངན་སོངས་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་རྣམས་སྤངས་པ་དང། གཉེན་པོ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུན་

[121B] །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་གསུམ་ནི་ལམ་བསྐྱེད་པའི་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་གསུམ་པོ་ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་དང། ཉེས་པར་བཤད་པའི་ཆོས་འདུལ་བའི་ཕྱོགས་དང། ལེགས་པར་
གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བའི་ཕྱོགས་ལ་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་གསུམ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། དེ་ལ་ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སྟེ། དེས་དེ་དང་པོ་ཉིད་ནས་བརྩོན་པར་མི་བྱེད་པས་འཇིག་ཆོགས་ལ་ལྟ་བས་ནི་དང་པོ་ཉིད་ནས་སྐྲག་པར་བྱེད་དོ།།
ཉེས་པར་བཤད་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་སྟེ། བསྐྱོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེས་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ། །ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་པ་ལ་ནི་ཐེ་ཚོམ་སྟེ། དེ་ལས་གཡོ་བར་ཡང་
འགྱུར་ལ། ལོག་པར་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང། མ་གོམས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཇི་སྲིད་དུ་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་ལམ་སྐྱེ་བ་ལ་ནི་མ་ནུར་དང་ཡིད་གཉིས་དག་གིས་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པས་ན། རྒྱུ་དེ་ས་རེ་ཞིག་རྒྱུན་
དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དེ་ཡང་རེ་ལྟར་ཐོས་པ་སྲིད་པའི་ལྷག་མ་བདུན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་ཡང་གང་གི་ཚེ། ལྟའི་སྲེད་པར་བསྡུས་པ་དང། མིའི་སྲིད་པར་བསྡུས་པའི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤྱོང་བར་བྱེད་ཅིང། དེ་
དག་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ལྷའི་སྲིད་པ་ལན་ཅིག་དང། མིའི་སྲིད་པ་ལན་ཅིག་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ནི། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །གང་གི་ཚེ་འདིར་སྐྱེ་ཞིང་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ནས་ལྷའི་སྲིད་པ་ཉི་ཚེ་ཁོ་ན་མངོན་པར་སྒྲུབ་
པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །སྲིད་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནི། འབྲས་བུའི་མཆོག་དགྲ་བཅོམ་མང་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དེ་ཡང་

[122A]༄༅། །ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་གསུམ་སྤངས་པ་དང། འདོད་ཆགས་དང། ཞེས་སྡང་དང། གཏི་མུག་བསྲབས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ནི་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ལྔ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དགྲ་བཅོམ་
པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། དེ་ནི་བསྒོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་དག་འདོད་ཆགས་དང། ཞེས་སྡང་དང། གཏི་མུག་དང། ང་རྒྱལ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤྱད་པ་དེ་དག་གིས་
ནི༑ རེ་ཞིག་དང་པོ་ཁོ་ནར་སྤྱད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོར་བའི་དམིགས་པ་ལ་སྤྱད་པ་རྣམ་པར་སྤྱོང་བར་བྱ་སྟེ། དེའི་འོག་ཏུ་སེམས་གནས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞིང། དེ་དག་གི་དམིགས་པ་དེ་ཡང་སོ་སོར་ངེས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བས་ན། དེ་དག་གིས་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དམིགས་པ་དེས་
བརྩོན་པར་བྱའོ། །ཆ་མཉམ་པར་སྤྱད་པ་དེས་ནི་སེམས་གནས་པ་ཉི་ཚེ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་གང་ལ་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའི་སྤྱད་པ་རྣམ་པར་སྦྱང་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆ་མཉམ་པར་སྤྱད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་བ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་དག་གི་
ཁྱད་པར་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྤྱད་པ་ནི་རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ན། ཡུན་རིང་པོས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཆ་མཉམ་པར་སྤྱད་པས་ནི་ཧ་ཅང་ཡུན་རིང་པོ་མ་ཡིན་པས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་བས་ནི་དུས་ཉེ་བར་མྱུར་བ་མྱུར་བར་སེམས་གནས་པ་རྟོགས་པར་
འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྤྱད་པ་དག་གི་རྟགས་རྣམས་ནི་སྔར་བསྟན་ཟིན་ན། གང་ཟག་ཆ་མཉམ་པར་སྤྱད་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་བདག་གི་རྟགས་རྣམས་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་ཟག་ཆ་མཉམ་པར་སྤྱད་པ་ལ་ནི། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྤྱད་པ་
དག་གི་རྟགས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོད་མོད་ཀྱིས། དེ་དག་ཇི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྤྱད་པ་དག་གི་ལྟར་ཆེ་བ་དང། བརྩན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་རྐྱེན་དེ་དག་ཡོད་ན་ཆ་མཉམ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པར་མངོན་ནོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་བའི་

[122B] དང་པོ་དག་པ་དང། ཚོགས་བསགས་པ་དང། དད་པ་ཆེ་བ་དང། ཡིད་གཞུངས་པ་དང། བསོད་ནམས་བས་པ་དང། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལམ་བསྒྲིབས་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་གསུམ་པོ་དག་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་བ་དང། །ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་
པ་དང། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྒྲིབ་པ་དག་གིས་མ་བསྒྲིབས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ནི་མཚམས་མེད་པ་ལྔའི་ལས་དག་དང། གཞན་ཡང་བསམས་བཞིན་དུ་བྱས་པའི་ལས་ལྕི་བ། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་སྐྱེས་པ། ལམ་སྐྱེད་པའི་བར་ཆད་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་
ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཤས་ཆེན་པོ་དང། ཉོན་མོངས་པ་ཡུན་རིང་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་སྟེ། ཚེ་འདི་ལ་སྤྱད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོར་བའི་དམིགས་པས་རྣམ་པར་སྦྱང་བར་མི་ནུས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་སྐྱེ་བའི་གནས་གང་དུ་འཕགས་པའི་ལམ་
མི་འཇུག་ཅིང་མི་རྒྱུ་བ་དང། གང་འཕགས་པའི་ལམ་འཇུག་ཅིང་རྒྱ་བ་དེར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མངོན་པར་གྲུབ་ན་ཡང། དེར་སྐྱེས་པའི་ཚེ་གླེན་པ་དང། དིག་པ་དང། ལྐུགས་པ་དང། ལག་པས་བརྡ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞིང་ལེགས་པར་གསུངས་པ་དང། ཉེས་པར་བཤད་པའི་ཆོས་
རྣམས་ཀྱི་དོན་ཀུན་དུ་ཤེས་པར་མི་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དང་པོ་དག་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང། ལྟ་བ་དྲང་བའོ། །དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཤིང་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི། སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་བཅུར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ལྟ་བ་དྲང་བ་ནི་དད་པ་དང་མཚུངས་པར་
ལྡན་པ་དང། མོས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང། སྒྱུ་དང་གཡོ་དང་བྲལ་བ་དང། ལེགས་པར་བསམས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ལ་ནེ་མ་ནུར་མེད་ཅིང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྟ་བ་དད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ལས་མི་འཕྲོགས་
པར་འགྱུར་རོ། །མོས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི། སངས་རྒྱས་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་མཐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང། སྐྱེ་བའི་གནས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དག་དང། ཟབ་མོ་བསྟན་པ་དང། ལུས་དུ་མ་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་དག་ལ་མོས་ཤིང་མི་

[123A]༄༅། །སྐྲག་མི་དང་ང་བར་འགྱུར་རོ། །སྒྱུ་དང་གཡོ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་ནི་དེས་ན་དྲང་པོ་དང་དྲང་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་དང། ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་གཏམས་པ་བཞིན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང། བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་
བསྔལ་བ་དང། སྟོང་པ་དང། བདག་མེད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། དོན་ལེགས་པར་བསམས། ལེགས་པར་གཞལ། ལེགས་པར་ཉེ་བར་རྟགས་པའི་རྒྱུ་དེས་ན། དེ་ནེ་མ་ནུར་མེད་ཅིང་ཐེ་ཚོམ་མེད་ལ། ལམ་གཉིས་དང་བྲལ་ཞིང་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་
ལྟ་བ་རྣམ་པར་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་ལྟ་བ་དྲང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཚོགས་པས་གས་པ་ནི་རྒྱས་པར་སྔར་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ལྟ་བུའི་ཚོགས་དང་ལྡན་པའོ། །ཡང་དོན་མདོར་བསྡུ་ན། རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང། སྔོན་གྱི་དང། ཚེ་འདིའོ། །
དེ་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི། གང་གིས་ད་ལྟར་དེ་ལ་ཡོ་བྱད་རྐྱེན་དུ་འབབ་ཅིང་མཐུན་པར་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་བགོས་པ་དང། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དག་རྙེད་པ་དང། རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་ན་བར་ཆད་མེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་གང་གིས་ཡིད་གཞུངས་
པར་འགྱུར་བར་དང། ལེགས་པར་གསུངས་པ་དང། ཉེས་པར་བཤད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཀུན་ཤེས་པར་ནུས་པ་དང། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་དང། དོན་བསྟན་པས་གདམས་ཤིང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་སྔོན་གྱི་ནི་སྔོན་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཉེ་བར་
བསགས་པས་དེས་དེ་ལྟར་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དག་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལ་ཚེ་འདིའི་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་དང། དབང་པོ་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་
དད་པ་ཆེ་བ་ནི་སྟོན་པ་ལ་ནེ་མ་ནུར་མེད་ཅིང། ཐེ་ཆོམ་མེད་ལ། དད་པར་བྱེད་ཅིང་མོས་པར་བྱེད་པ་དང། སྟོན་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་དང། བསླབ་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡིད་གཞུངས་པ་ནི། གང་གིས་ཆོས་རྣམས་མྱུར་དུ་

[123B] ཆོས་དང་དོན་རྣམས་ཡུན་རིང་པོར་ཡང་མི་བརྗེད་པར་བྱེད་པ་དང། ཆོས་དང་དོན་རྣམས་མྱུར་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་བསོད་ནམས་བྱས་པ་ནི། གང་གིས་གཟུགས་བཟང་བ་དང། བལྟ་ན་སྡུག་པ་དང། མཛེས་པ་དང། ཚེར་རིང་བ་དང། ཚིག་བཙུན་
པ་དང། དབང་ཆེ་བར་གྲགས་བ་དང། གྲགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང། བསོད་ནམས་ཆེ་བ་དང། ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་རྙེད་པ་དང། རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པས་བསྙེན་བསྐུར་བྱས། བླ་མར་བྱས་པའོ། །དེ་ལ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡོན་ཏན་ནི་འདོད་པ་ཆུད་བ་ལ་སོགས་
པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དགེ་སྦྱོང་གི་རྒྱན་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་གང་ཟག་འདོད་ཆགས་ཆུང་བའི་རྟགས་རྣམས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་གི་རྣམ་གྲངས་དག་དུ་ཞེ་ན། དེ་ལ་གང་ཟག་གི་རྣམ་
གྲངས་ནི་དྲུག་སྟེ། དྲུག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་སྦྱང་དང། བྲམ་ཞེ་དང། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང། དགེ་སློང་དང། སྡོམ་བརྩོན་དང། རབ་ཏུ་བྱང་བའོ། །དེ་ལ་དགེ་སྦྱོང་ནི་རྣམ་པ་བཞིན་ཏེ། ལམ་རྒྱལ་བ་དང། ལམ་སྟོན་པ་དང། ལམ་གྱིས་འཚོ་བ་དང་
ལམ་སུན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ལམ་རྒྱལ་བའོ། །ཆོས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལམ་སྟོན་པའོ། །ལེགས་པར་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལས་ཀྱིས་འཚོ་བའོ། །ལོག་པར་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལམ་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་
བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་མ་ལུས་པར་ཟད་པ་རྗེས་སུ་བརྙེས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཆོས་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདོད་ཆགས་དང། ཞེས་སྡང་དང། གཏི་མུག་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ལེགས་པར་ཞུགས་པ་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང། ཞེས་སྡང་དང། གཏི་མུག་གདུལ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་དང། སྡིག་པའི་ཆོས་ཅན་གང་ཡིན་པའི། གཞན་ཡང་སློབ་པ་དང། མི་སློབ་བདག་ནི་མཐོང་བ་དང། བསྒོམ་

[124A] །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་འཇུག་པ་དང། ཉན་ཐོས་མདོ་སྡེ་འཛིན་པ་དང། འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང། མ་
མོ་འཛིན་པ་རྣམས་དང། གང་དག་བརྡར་བཏགས་པའི་ཆོས་འདུལ་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་འཛིན་ཅིང། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་དེ་དག་ནི་ལམ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དགེ་བ་བདག་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར། ཞུགས་པ་ངོ་ཚ་དང་ལྡན་པ། འགྱོད་པ་དང་ལྡན་པ། བསླབ་པ་འདོད་པ། མ་ཐོབ་པ་
ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང། མ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར། རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་བར་གྱི་སྐལ་བ་དང། མཐུ་ཡོད་པ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་ལམ་གྱིས་འཚོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་
དེ་དག་ལ་དྲོད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེས་དེ་དག་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། མ་ཤི་ཞིང་གསོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ལམ་གྱིས་འཚོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཞག་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་སྡིག་པའི་ཆོས་ཅན། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་
པ་ཁས་འཆེ་བའི་བར་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ལམ་སུན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་ལམ་བཞི་དང་པོ་ནས་སུན་པར་བྱས་པས། དེས་ན་དེ་ལམ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང། ལམ་བསྟན་པ་ཡོད་ཅིང་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡོད་ཅིང། མེད་པ་མ་ཡིན་ན་ཡང། སྐལ་པ་དང་
མཐུ་མེད་ལ། སྣོད་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ལམ་སུན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལས་དགོངས་ནས། འདི་ལ་དགེ་སྦྱོང་གི་དང་པོ་དང་བཞི་པའི་བར་ཡང་ཡོད་ཀྱི། ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་དག་ལ་ནི། དགེ་སྦྱོང་དང། བྲམ་ཟེ་དག་གིས་སྟོང་ངོ། །
གང་ལ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་དང་པོ་ཡང་ཡོད་ལ། དེ་ལ་ནི་བཞི་པའི་བར་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་བྲམ་ཟེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རིགས་བྲམ་ཟེ་དང། མིང་བྲམ་ཟེ་དང། སྒྲུབ་པ་བྲམ་ཟེའོ། །དེ་ལ་རིགས་

[124B] སྒྱེ་གནས་ནས་སྐྱེས་ཤིང་མ་ལས་བྱུང་ལ་ཕ་མ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་མིང་བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་བྲམ་ཟེ་ཞེས་མིང་དང་འདུ་ཤེས་དང། བརྡར་བཏགས་ཤིང་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་སྒྲུབ་པ་བྲམ་
ཟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་ཅིང་དོན་བྱས་པ་སྟེ། དེས་སྡིགས་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་བསལ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། །དོན་བྱས་བྲམ་ཟེར་འདོད་པའི་ཕྱིར། །བྲམ་ཟེ་ལ་ནི་བྱ་བ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ཚང་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་
སྟེ༑ འདི་ལྟ་སྟེ། སྤངས་ཤིང་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དང། དེ་ལ་བར་ཆད་མེད་པས་སྤངས་པ་དང། དེ་གཏན་སྤངས་པའོ། །དེ་ལ་སྤངས་ཤིང་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མི་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་འཁྲིག་པའི་ཆོས་སྤངས་ཤིང། བསླབ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་གང་ཡིན་
པའོ༑ །དེ་ལ་བར་ཆད་མེད་པར་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་དེ་གཏུན་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བའམ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་དགེ་སློང་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། འདི་
ལྟ་སྟེ། སློང་བའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་དང། ཁས་འཆེ་བའི་དགེ་སློང་དང། མིང་གི་སློང་དང། ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་དང། གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་དགེ་སློང་ངོ། །དེ་ལ་སྡོམ་བརྩོན་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་
ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པའི་ཕྱིར་སྡོམ་བརྩོན་པ་ནི། ལུས་དང་དག་གི་ལས་མི་དགེ་བ་སྤངས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཡུལ་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པའི་ཕྱིར་སྡོམ་བརྩོན་པ་ནི། དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་བསྡམས་པ་དང། དྲན་པ་ཀུན་དུ་བསྲུངས་པ་དང། དྲན་པ་ལ་རྟག་འགྲུས་
བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྒྱས་པར་སྔ་མ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པའི་ཕྱིར་སྡོམ་བརྩོན་པ་ནི། གང་གིས་མཐོང་བ་དང། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་པ་སྟེ། འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། གནོད་སེམས་

[125A]༄༅། །ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། རྣམ་པར་འཚེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་རྟོག་པ་བྱུང་ངོ་ཅོག་དང། བརྣབ་སེམས་དང། གནོད་སེམས་དང། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང། འཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང། འཆབ་པ་དང། འཚིག་པ་ལ་སོགས་པ་ངན་སོང་དང་མཐུན་
པ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་འགྲོ་བ། ངན་འགྲོ་བ། དགེ་སྦྱོང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་བྱུང་ངོ་ཅོག་དང་དུ་མི་ལེན་ཅིང་སོང་བར་བྱེ། སེལ་བར་བྱེད། བྱང་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཉིན་མོངས་པ་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཡང་
དག་པར་སྡོམ་པ་དང། བག་ལ་ཉལ་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པའོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་བྱང་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་དང་ལྡན་པ་དང། ཉེས་པར་བཤད་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལ་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་དང་ལྡན་
པ་ནི། དགེ་སློང་དང། དགེ་སློང་མ་དང། དགེ་སློབ་མ་དང། དགེ་ཚུལ་དང། དགེ་ཚུལ་མའོ། །གཞན་ཡང་བདག་ཉིད་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་རབ་ཏུ་བྱང་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉེས་པར་བཤད་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་དང་
ལྡན་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གཅེར་བུ་པའམ། ཀུན་དུ་རྒྱུའམ། ཐལ་བ་ཅན་ནམ། དཀའ་ཐུབ་ཆེན་པོའམ། གཞན་ཡང་གང་དག་དེ་ལྟ་བུ་དང་ཐུན་པ་རྣམས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དགེ་སྦྱོང་དང། བྲམ་ཟེ་དང། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང། དགེ་སློང་
དང༑ སྡོམ་བརྩོན་པ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བས་གང་ཟག་གི་རྣམ་གྲངས་དག་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་བརྒྱད་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་ནི་གང་ཟག་བཞི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གང་ཟག་བརྒྱད་གང་ཞེན་འདི་ལྟ་སྟེ། ནུས་པ་དང། མི་ནུས་པ་དང། ཐབས་ལ་
མཁས་པ་དང། ཐབས་ལ་མི་མཁས་པ་དང། རྒྱུན་དུ་བྱེད་པ་དང། རྒྱུན་དུ་མི་བྱེད་པ་དང་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་བ་བྱས་པ་དང། ཡོངས་སུ་སྦྱང་བམ་བྱས་པའོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་རྣམ་པ་བཞི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་གང་ཟག་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། རབ་ཏུ་དབྱེ་

[125B] །འདི་ལྟ་སྟེ། དབང་པོའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང། དབང་པོ་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་ཤེས་པ་དང། རྣལ་འབྱོར་མ་ཤེས་པའོ། །སྦྱོར་བ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་དང། ཏུ་རྟག་ཏུ་
མི་བྱེད་པ་དང། གུས་པར་བྱེད་པ་དང། གུས་པར་མི་བྱེད་པར་སྦྱོར་བའོ། །དུས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ལམ་བསྒོམས་པ་དང། ཡུན་རིང་པོ་ན་ལམ་མ་བསྒོམས་པའོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ན་གང་ཟག་བརྒྱད་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་ར་གྱུར་པ་ཡིན་
ཞེ་ན། དེ་ལ་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་པིའོ་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་ཞི་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣལ་འབྱོར་ཤེས་པ་ནི་ཐམས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣལ་འབྱོར་མི་ཤེས་པ་ནི་ཐམས་ལ་མི་མཐས་པ་ཡིན་ནོ། །རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་གུས་པར་བྱས་ཏེ་སྦྱོར་
བ་ནི་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། རྟག་འགྲུས་ཞེས་བྱའོ། །རྟག་ཏུ་མི་བྱེད་པ་དང། གུས་པར་མི་བྱེད་པར་སྦྱོར་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་མི་བྱེད་པ་སྟེ། རྟག་འགྲུས་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡུན་རིང་པོ་ནས་ལམ་བསྒོམས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུན་རིང་པོ་ནས་ལམ་མ་བསྒོམས་པ་ནི་ཡོངས་
སུ་སྦྱོང་བ་མ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་དབང་པོའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། རྣལ་འབྱོར་དང། སྦྱོར་བ་དང། དུས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་གང་ཟག་བརྒྱད་རྣམ་པར་གཟག་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཟག་གང་ཇི་སྲིད་དུ་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་དེ་ནི། དེ་སྲིད་དུ་ཐམས་ལ་མཁས་པ་དང། རྒྱུན་དུ་བྱེད་པ་དང་
ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ཡིན་ཡང་རིགས་པའི་ཆོས་དགེ་བ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡིན་ཡང། གལ་ཏེ་ཐམས་ལ་མི་མཁས་ན་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏོ། དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང། ཐམས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཡང། གལ་ཏེ་རྒྱུན་དུ་མི་བྱེད་ན་
མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང། དང། ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང། རྒྱུན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང། གལ་ཏེ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་མ་བྱས་མ། རང་གི་དོན་བྱས་པ་དང། བྱ་བ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང། ཐབས་

[126A]༄༅། །ལ་མཁས་པ་དང། རྒྱུན་དུ་བྱེད་པ་དང། ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་ན་དེ་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བ་དང། རང་གི་དོན་བྱས་པ་དང། བྱ་བ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བདུད་དག་ནི་དུ། བདུད་ཀྱི་ལས་དག་ནི་དུ་ཞེ་ན་
རྣལ་འབྱོར་པ་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པ་ལས་བདུད་བཞི་དང་བདུད་ཀྱི་ལས་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་བདུད་བཞི་གང་ཞེ་ན། ཕུང་པོའི་བདུད་དང། ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་དང། འཆི་བའི་བདུད་དང་
ལྷའི་བུའི་བདུད་དོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོའི་བདུད་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ནི་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སོ། །འཆི་བའི་བདུད་ནི་སེམས་ཅན་དེ་དང་དེ་དག་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་དེ་དང་དེ་དག་ནས་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ལྷའི་བུའི་
བདུད་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་འཆི་བའི་བདུད་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་དེ་ལ་བར་ཆད་བྱ་བ་དང། རྣམ་པར་གཡེང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པའི་ལྷའི་བུ་དབང་ཕྱུག་ཐོབ་པ་དག་ཉེ་བར་འོང་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་
ནི་ལྷའི་བུའི་བདུད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་དུ་འཆི་བ་དང། གང་གིས་འཆི་བ་དང། འཆི་བ་དེ་གང་ཡིན་པ་དང། བར་ཆད་ཀྱི་དངོས་པོ་གང་གིས་འཆི་བ་ལས་ཡང་དག་པར་མི་འདའ་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བདུད་བཞི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་
པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྐྱེས་ཤིང་བྱུང་མ་ཐག་ཏུ་འཆིའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དག་གིས་ཕྱི་མར་སྐྱེ་བར་བྱེད་ཅིང་སྐྱེས་ནས་འཆིའོ། །འཆི་ཞིང་འཆི་འཕོ་བ་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བའི་དབང་པོ་འགག་ཅིང་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཆི་བ་ཡིན་ནོ། །ལྷའི་བུའི་བདུད་
ནི་འཆི་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ལ་བར་ཆད་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་འོང་ཞིང་དེས་ནི་འཆི་བའི་ཆོས་ཉིད་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་མི་ནུས་པ་ཁོ་ནའམ། དུས་གཞན་གྱིས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཅུང་ཟད་བདུད་ཀྱི་དབང་

[126B] སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འདི་ན་གནས་པའམ། དེར་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དབང་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ལག་
ཏུ་སོང་ཞིང་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་བདུད་ཀྱི་འཆིང་བ་དག་གིས་བཅིངས་པ་དང། བདུད་ཀྱི་ཞགས་པ་དག་ལས་ཡོངས་སུམ་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཁམས་འདིར་ཡང་སྤྱིར་འོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བདུད་ཀྱི་ལས་དག་
ནི་གང་ལ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་དང་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་སྐྱེས་ནས་འདོད་པ་ལ་ཞེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཡང་ཕྱིར་ལྡོག་པར་བྱེད་ན། དེའི་བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །དབང་པོའི་སྒོ་བསྡམས་ཏེ་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་གཟུགས་དང་
སྒྲ་དང། དྲི་དང། རོ་དང། རེག་བྱ་དང། ཆོས་རྣམས་དང་མཚན་མར་འཛིན་པ་དང། མངོན་རྟགས་སུ་འཛིན་པ་དག་ལ་སེམས་འཇུག་པར་བྱེད་ན། དེ་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་ལ་གནས་པ་ཞིག་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་
རྗེས་སུ་ཆགས་པས་རོ་ཞིམ་པོ་མི་མཐུན་པ་དག་ལ་སེམས་འཇུག་པར་བྱེད་ན། དེ་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང། ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་ལ་གནས་པ་ཞིག་གཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་དང། ཉལ་བའི་བདེ་བ་དང། གློས་
འབེབས་པའི་བདེ་བ་ལ་སེམས་འཇུག་པར་བྱེད་ན། དེ་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་ཞིག་འགྲོ་བ་དང། ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་ཚེ། བུད་མེད་གཞོན་ནུ་ཁ་དོག་བཟང་བ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་དག་མཐོང་ན། ཚུལ་
བཞིན་མ་ཡིན་པ་མཚན་མར་འཛིན་པས་སེམས་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྣ་ཚོགས་དག་མཐོང་ན། སེམས་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང། དོན་མང་པོ་དང། བྱ་བ་མང་པོ་དག་ལ་སེམས་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དག་

[127A]༄༅། །དང༑ འདྲེ་བ་ལ་དགའ་བ་དང། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་ཤིང་ལྟ་བ་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སེམས་འཇུག་པར་བྱེད་ན། དེ་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་དང། ཆོས་དང། དགེ་འདུན་དང་
སྡུག་བསྔལ་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་དང། འཇིག་རྟེན་འདི་དང། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་ཡིད་གཉིས་དང་ནེམ་ནུར་དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན། དེ་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགོན་པ་ན་འདུག་ཀྱང་རུང། ཤིང་དྲུང་ན་འདུག་ཀྱང་
རུང་སྟེ། ཁང་སྟོང་ན་འདུག་ཀྱང་རུང། འཇིགས་པ་དང། འཇིགས་སུ་རུང་བ་ཆེན་པོར་སྣང་བ། དངང་བར་བྱེད་པ། སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་པ། བྲམ་ཟེའི་ཆ་ལུགས་སམ། མིའི་ཆ་ལུགས་སམ། མི་མ་ཡིན་པའི་ཆ་ལུགས་ཅན་ལ་ལ་ཞིག་ཉེ་བར་འོངས་ནས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པས་
དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ལས་འདུན་པ་བཟློག་པར་བྱེད་ཅིང་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་ན། དེ་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །གང་གི་ཚེ་རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟི་དག་ལ་སེམས་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང། སེར་སྣ་དང། འདོད་ཆེན་ཆེ་བ་དང། ཆོག་
མི་ཤེས་པ་དང། ཁྲོ་བ་དང། ཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང། ཚུལ་འཆོས་པ་དང། ཁ་གསག་ལ་སོགས་པ་དགེ་སྦྱོང་གི་རྒྱན་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་འཇུག་པར་བྱེད་ན། དེ་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བུ་དང་མཐུན་པ་དེ་དག་ནི་བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་རིག་
བར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་བདུད་བཞི་པོ་དག་དང་ཟི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་རྩོམ་པ་འབྲས་བུ་ཡོད་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་ན་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་ཡང་རྩོམ་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལས་བཟློག་པས་ནི་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ། འདི་ལྟ་སྟེ། དབང་པོ་
ཡང་དག་པར་མི་འགྲུབ་པ་དང། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གདམས་ངག་མེད་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་མཐུ་ཆུང་བས་སོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་དབང་པོ་རྣམས་ཡང་དག་པར་མི་འགྲུབ་ན། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གདམས་ངག་ཡོད་ཅིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཐུ་དང་ལྡན་དུ་ཟིན་ཀྱང། དེ་ལྟ་ན་དེའི་རྩོམ་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་

[127B] །གལ་ཏེ་དབང་པོ་རྣམས་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་ལ། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གདམས་ངག་མེད་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་མཐུ་དང་ལྡན་དུ་ཟིན་ཀྱང། དེ་ལྟར་ན་དེའི་རྩོམ་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་རྣམས་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་ཅིང། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་
གདམས་ངག་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང། ཏིང་ངེ་འཛིན་མཐུ་ཆུང་བར་གྱུར་ན། དེ་ལྟར་ན་དེའི་རྩོམ་བ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་ལ། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གདམས་ངག་ཀྱང་ཡོད། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀྱང་མཐུ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། དེ་ལྟ་
ན་དེའི་རྩོམ་པ་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གིས་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་གྱི། རྒྱུ་གསུམ་པོ་ཁོ་ནས་ནི་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །སྡོམ་ནི། །གང་ཟག་རྣམས་དང་དེ་རྣམས་གཞག་དེ་བཞིན་དམིགས་པ་དག་དང་ནི། །གདམས་དགེ་དང་ནི་བསླབ་
པ་དང། །དེ་བཞིན་བསླབ་པའི་རྗེས་མཐུན་དང། །རྣལ་འབྱོར་ཉམས་དང་རྣལ་འབྱོར་དང། །ཡིད་ལ་བྱེད་དང་བྱ་བ་དང། །རྣལ་འབྱོར་པ་དང་བསྒོམ་པ་དང། །འབྲས་བུ་གང་ཟག་རྣམ་གྲངས་དང། །བདུད་དང་བདུད་ཀྱི་ལས་རྣམས་དང། །རྩོམ་པ་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཡིན། །རྣལ་
འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སར་གཏོགས་པ་ལས། རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་གཉིས་པ་རྫོགས་སོ།། །།ཉན་ཐོས་ཀྱིས། བམ་པོ་བཅུ་གསུམ་པ། དེ་ལྟར་གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང། དམིགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང། རྩོམ་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་
པའི་བར་དུ་བྱས་པ་ལ། གང་ཟག་ལས་དང་པོ་བ་ལས་ཐོག་མ་པ། བདག་ལ་ཕན་པར་འདོད་པ། བདག་གི་དོན་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་འདོད་པས། གནས་བཞི་པོ་ཀུན་ཤེས་པར་འདོད་ཅིང། ཀླན་ཀའི་སེམས་མེད་པ་དང། གུས་པ་དང་བཅས་ཤིང་ང་རྒྱལ་གྱི་ཁེངས་པ་མེད་པ་དང་
དགེ་བ་གང་ཡིན་ཞེས་ཚོལ་ཞིང་བདག་ཉིད་སྒྲོགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་དང། བདག་དང་གཞན་དག་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱ་ཞིང། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དོན་དུ་གཉེར་བ་མེད་པ་དག་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་ནས། མཁན་པོའམ། སློབ་དཔོན་ནམ། བླ་མའམ། བླ་མ་

[128A]༄༅། །ལྟ་བུ་རྣལ་འབྱོར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པའི་དྲུང་དུ་འགྲོ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དུས་སུ་སོང་ནས་ཀྱང་སྐབས་སུ་བབ་པར་བྱས་ཏེ། སྟན་ཤིན་ཏུ་དམའ་བ་ལ་འདུག་ནས། བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ཏེ། པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷང་སལ་བཙུགས་ནས། ཞེས་དང་
བཅས་བ། གུས་པ་དང་བཅས་པས། བཙུན་པ་བདག་ནི་རྣལ་འབྱོར་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལགས་ན། བདག་ལ་རྗེས་སུ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་སླད་དུ་རྣལ་འབྱོར་བསྟན་དུ་གསོལ། ཞེས་རྣལ་འབྱོར་གསོལ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། རྣལ་འབྱོར་ཤེས་པ་དེས་ཀྱང་
གང་ཟག་ལས་དང་པོ་པ། ལས་ཐོག་མ་པ། རྣལ་འབྱོར་ཡིད་ལ་བྱ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་འདོད་པ་དེ་ལ། བཞིན་བཟངས་ཁྱོད་སྐྱེ་དགུ་བག་མེད་པ་དང་ལྡན་པ། ཡུལ་ལ་གཞོལ་བ། ཡུལ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པར་གྱུར་པ། བག་ཡོད་པ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་འདོད་པ་དང། ངན་སོང་གི་
བཙོན་ར་ནས་གདོན་པར་འདོད་པ་དང། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གི་ལྕགས་སྒྲོག་གིས་བཅིངས་པའི་འཆིང་བ་དག་གཅོད་པར་འདོད་པ་དང། འཁོར་བའི་འབྲོག་དགོན་པ་ཆེན་བོ་བགྲོ་ད་དཀའ་བའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ། འབྲོག་དགོན་པ་ཆེན་པོ་བགྲོད་དཀའ་བའི་ལམ་
ལས་ངེས་པར་བསྒྲལ་བར་འདོད་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་དང། མི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་མུ་གེ་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་ལ། དགེ་བའི་རྩ་བའི་ལོ་ལེགས་པར་འབྱུང་བར་འདོད་པ་དང། ཉོན་མོངས་པའི་ཆོམ་རྐུན་གྱི་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་དང་ཕྲད་པས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་
འདོད་པ་དང། ཉོན་མོངས་པའི་ན་ད་ཆེན་པོས་ཐེབས་པས། ཤིན་ཏུ་ནད་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དང། ཆུ་པོ་བཞིས་རྒྱུན་ཕྱོགས་སུ་བདས་པ་ཆུ་བོ་ལས་བསྒྲལ་བར་འདོད་པ་དང། མ་རིག་པའི་མུན་པ་ཆེན་པོར་ཞུགས་པས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་
སྣང་བ་ཆེན་པོ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ནི་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ན། གདོན་མི་ཟ་བར་ཡུལ་འཁོར་གྱི་བསོད་སྙོམས་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་ཟ་བ་དང། སྟོན་པའི་བཀའ་ལུང་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་དང། རྟག་འགྲུས་པའི་བསམ་

[128B] ཁྱིམ་སྟོང་པ་དག་རྒྱས་པར་བྱེད་ཅིང། བདག་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་དང། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྨད་པ་དང། བདག་ལ་ཕན་པ་དང། གཞན་ལ་ཕན་པ་དང། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་དང། སྐྱེ་
བོ་མང་པོ་ལ་བདེ་བ་དང། འཇིག་རྟེན་ལ་རྗེས་སུ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཚིག་གི་ལམ་འཇམ་པོ་འཇམ་པོ་དག་གིས་ཡང་དག་པར་གཟེང་བསྟོད་པར་བྱ། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱ་ཞིང་སྤོང་པའི་ཕན་ཡོན་ཡང་བརྗོད་
པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པའི་ཚིག་གི་ལམ་འཇམ་པོ་འཇམ་པོ་དག་གིས་ཡང་དག་པར་གཟེང་བསྟོད་པར་བྱ། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱས་ཤིང་སྤོང་བའི་ཕན་ཡོན་ཡང་དག་པར་བསྟན་ནས། ཡོངས་སུ་དྲི་བར་བྱ་བའི་གནས་ཀྱི་ཆོས་བཞི་པོ་དག་ཡོངས་སུ་དྲི་བར་བྱ་སྟེ་
ཅི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་གཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་དང། ཆོས་དང། དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་ཞིང། འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་པའི་སྟོན་པའམ། སྦྱིན་གནས་གཞན་དག་ཡང་དག་པར་མི་འདོད་པ་ཡིན་ནམ། ཅི་ཁྱོད་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་དང་པོར་ཡོངས་སུ་སྤྱོང་
བ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང། ལྟ་བ་དྲང་པོ་ཡིན་ནམ། ཅི་ཁྱོད་འཕགས་པའི་བདེན་པ་མདོ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཆོས་ཉུང་དུའམ། མང་པོ་དག་མཉན་ཅིང་བཟུང་བ་ཡིན་ནམ། ཅི་ཁྱོད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སེམས་མོས་ཤིང་མྱ་ངན་ལས་
འདའ་བར་འདོད་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་ནམ་ཞེས་ཡོངས་སུ་དྲི་བར་བྱ་བའི་གནས་ཀྱི་ཆོས་བཞི་པོ་དག་ཡོངས་སུ་དྲི་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དྲིས་པར་གལ་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ལགས་སོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བར་བྱེད་ན། དེའི་འོག་ཏུ་གནས་བཞི་པོ་དག་རྒྱུ་རྣམ་པ་བཞི་ལེགས་པར་རྫས་སུ་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ་
སྨོན་ལམ་ལེགས་པར་རྗེས་སུ་བརྟག་པར་བྱ། རིགས་དང། དབང་པོ་དང། སྤྱད་པ་ལེགས་པར་རྗེས་སུ་བརྟག་པར་བྱའོ། །དྲི་བས་ལེགས་པར་རྗེས་སུ་བརྟག་པར་བྱ། གཏམ་དང། སྤྱོད་པ་དང། སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པས་ལེགས་པར་རྗེས་སུ་བརྟག་པར་བྱའོ།།

[129A]༄༅། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་དྲི་བས་སྨོན་ལམ་ལེགས་པར་རྗེས་སུ་བརྟག་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདི་སྐད་ཡོངས་སུ་དྲི་བར་བྱ་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའམ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའམ། གང་དུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་ཅེས་ཡོངས་སུ་
དྲི་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་གང་དང་གང་དུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་དེ་བཞིན་དུ། བདག་ཉིད་ལན་འདེབས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་དྲི་བས་སྨོན་ལམ་ལེགས་པར་རྗེས་སུ་བཏབ་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དྲི་བས་རིགས་དང། དབང་པོ་དང། སྤྱད་བ་དག་ལེགས་པར་རྗེས་སུ་བརྟག་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེས་འདི་
སྐད་དྲི་བར་བྱ་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་གི་རིགས་གང་ཡིན་པ་དང། བདག་གི་དབང་པོ་རྣམས་རྟུལ་བའམ། འབྲང་ངམ། རྣོ་བའམ། ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དང། ཅི་བདག་འདོད་ཆགས་སྤྱད་པའམ། འོན་ཏེ་ཞེ་སྡང་སྤྱད་པའམ། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤྱད་པའི་བར་
ཞིག་ཡིན་ཞེས་བདག་ཉིད་ཀྱི་རིགས་དང། དབང་པོ་དང། སྤྱད་པ་དག་ཤེས་སམ་ཞེས་དྲི་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཤེས་རབ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་དེས་རིམ་གྱིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་རིགས་དང། དབང་པོ་དང་སྤྱད་པ་དག་ཉེ་བར་བརྟགས་ཤིང་མཚན་མར་གཟུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལན་འདེབས་
བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་དམན་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་དེས་རིམ་གྱིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་རིགས་དང། དབང་པོ་དང། སྤྱད་པ་དག་ཉེ་བར་མ་རྟོགས་ཤིང་མཚན་མར་མ་ཟིན་པས་དེ་དྲིས་ཀྱང་ལན་འདེབས་པར་མི་བྱེད་པས། དེ་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་རེ་ཞིག་གཏམ་གྱིས་དེ་གསུམ་ལེགས་པར་རྗེས་སུ་བརྟག་པར་
བྱ་སྟེ། དེའི་མདུན་དུ་ཚིག་གི་ལམ་གསལ་བ། འབྲེལ་པ། སྣ་ཚོགས་པ། སྙན་པ་གོ་སླ་བ་དག་གིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་བྱའོ། །དེ་གལ་ཏེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་གཏམ་དེ་བྱས་པ་ན། གཏམ་དེས་ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་དང། རངས་པ་དང་
ཀུན་དུ་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་དང། ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེ་བ་དང། རབ་ཏུ་དང་བ་དང། མོས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ནམ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་ཞིག་ཡིན་ནོ། གཏམ་དེས་ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་དང། རངས་པ་དང། ཀུན་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་དང་

[129B] རབ་ཏུ་དང་བ་དང། མོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་བྱས་པ་ན། གཏམ་དེས་ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་དང། རངས་པ་དང། ཀུན་དུ་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་དང། ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེ་བ་དང། རབ་ཏུ་
དང་བ་དང། མོས་པར་འགྱུར་རོ། །ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། གསལ་བའི་གཏམ་བྱས་ན་ཡང། ཆོས་ཀྱི་དོན་ཉེ་བར་བརྟག་པ་དང། གཟུང་བ་དང། སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་མོང་རྟུལ་
བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་འབྲིང་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ལ་གསལ་བའི་གཏམ་བྱས་པ་ལས་བཟློག་པ། ཟབ་མོའི་གཏམ་བྱས་ན་ཡང། ཆོས་ཀྱི་དོན་མྱུར་དུ་ཉེ་བར་རྟོགས་པ་དང། གཟུང་བ་དང། སོ་སོར་རྟོག་
པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་འདོད་ཆགས་སྤྱད་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། དང་བར་འགྱུར་བའི་གཏམ་བྱས་པ་ན། གཏམ་དེས་ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་དང་བ་དང། དགའ་བ་དང། དགོངས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང། སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་པ་དང། མཆི་མ་འཁྲུག་ཅེས་བྱེད་པ་དང། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་སྣུམ་
པ་དང་སེམས་འཇམ་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཞེ་སྡང་སྤྱད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་གཏི་མུག་སྤྱད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་གཏམ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་ལྡན་པ། ཟང་ཟིང་མེད་པར་བྱས་པ་ན། སྐྲག་པ་
དང༑ དངང་བ་དང། ཀུན་དུ་སྐྲག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ང་རྒྱལ་སྤྱད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། ཤིན་ཏུ་གུས་པས་ཉན་པར་མི་བྱེད་ཅིང་རྣ་གཏོད་པར་ཡང་མི་བྱེད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་སེམས་ཉེ་བར་འཇོག་
པར་མི་བྱེད་ཅིང། དད་པར་གྱུར་ན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བསྙེན་བཀུར་དང། ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤྱད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། ལེགས་པར་རྣ་བླགས་ཏེ། ཉན་པར་བྱེད་ཀྱང་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བར་འགྱུར་ཞིང་ལོག་པར་བཟུང་སྟེ། འཛིན་པར་

[130A]༄༅། །ཡང་འགྱུར་ལ། མི་བརྟན་ཞིང་མི་དམ་པར་འཛིན་པར་ཡང་འགྱུར། བཟུང་ན་ཡང་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་ཞིང། ཡང་དང་ཡང་དུ་ཕྱི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་འདྲི་བར་བྱེད་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་གཏམ་གྱིས་རིགས་དང། དབང་པོ་དང། སྤྱད་པ་དག་ལེགས་པར་རྗེས་སུ་
བརྟག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྤྱོད་པས་རིགས་དང་དབང་པོ་དང། སྤྱད་པ་དག་ལེགས་པར་རྗེས་སུ་བརྟག་པར་བྱ་ཞེ་ན། གང་ཟག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དང། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དཔྱད་པ་དག་གི་རྟགས་གང་དག་སྔར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྤྱོད་པ་དེས་རིགས་
དང༑ དབང་པོ་དང། སྤྱད་པ་དག་ཅི་རིགས་པར་ལེགས་པར་རྗེས་སུ་བརྟག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པས་རིགས་དང། དབང་བོ་དང། སྤྱད་པ་དག་ལེགས་པར་རྗེས་སུ་བརྟག་པར་བྱ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣལ་འབྱོར་ཤེས་པ་དེ་སེམས་ཀྱི་
རྣམ་གྲངས་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་ཞིག་ཡིན་ན། དེས་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་བྱའོ། །དེ་དེ་ལྟ་ཉམས་པར་གྱུར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པར་ཆོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པས་ལེགས་པར་རྗེས་སུ་བརྟག་བར་བྱའོ། །གནས་བཞི་པོ་དེ་དག་རྒྱུ་བཞི་པོ་དེ་དག་རྒྱུ་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་ལེགས་པར་རྗེས་སུ་བརྟགས་
ན༑ གནས་ལྔ་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚོགས་བསྲུང་ཞིང་བསགས་པ་དང། རབ་ཏུ་དབེན་པ་དང། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དང། སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྒོམ་པ་དག་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚོགས་བསྲུང་ཞིང་བསགས་པ་ནི་
ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཇི་སྙེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བག་ཡོད་པར་གནས་ཤིང་བསླབ་པའི་གཞི་བསྒྲུབས་
པས་བརྩོན་འགྲུས་མི་གཏོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་བསླབ་པའི་ལམ་ཐོབ་པ་ལས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་ཤིང། བསླབ་པའི་ལམ་ཐོབ་པ་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་སྡོམ་པ་དང་

[130B] ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང། ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་དང། ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་དང། དགེ་སྦྱོང་གི་རྒྱན་གྱི་བར་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། ཆོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་གང་དང་གང་ཡིན་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དག་ཐོབ་
པ་དང། དེ་དག་རྗེས་སུ་སྲུང་བར་བྱེད་པ་དང། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་ཞིང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང། ཇི་སྐད་གསུངས་པ་བཞིན་ལྷག་ཆད་མེད་པར་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་སྐྱེད། སྤྲོ་བ་སྐྱེད་དེ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཤིང་གནས་པ་དག་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཏིང་ངེ་
འཛིན་གྱི་ཚོགས་བསྲུངས་ཤིང་སྩོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དེ་ལྟར་ཉམས་པར་གྱུར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པར་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤོང་ཞིང་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སོ་སོར་རྟེན་པར་བྱེད་པ་ན། རབ་ཏུ་དབེན་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་དབེན་པར་གནས་པ་གང་
ཞེ་ན། གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། སྤྱོད་ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། དབེན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཡིན་བའོ། །དེ་ལ་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དགོན་པ་དང། ཤིང་དྲུང་དང། ཁྱིམ་གྱིས་སྟོང་པ་དག་སྟེ། དེ་ལ་གནས་མལ་བླ་གབ་མེད་པ་དང། དུར་
ཁྲོད་དང། བས་མཐའ་ནི་དགོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ནགས་འདབ་ནི་ཤིང་དྲུང་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རི་ཁྲོད་དང་རི་ཕུག་དང། རྩྭ་ཁང་དག་ནི་ཁྱིམ་གྱིས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དགོན་པ་དང། ཤིང་དྲུང་དང། ཁང་སྟོང་གི་གནས་མལ་བླ་གབ་མེད་པ་དང། དུར་ཁྲོད་དང་
བས་མཐའ་དང། ནགས་འདབས་དང། རི་ཁྲོད་དང། རི་ཕུག་དང། རྩྭ་ཁང་དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་གནས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་བ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། འདི་ལ་དང་པོ་ཁོ་ནར་གནས་ཡིབས་སུ་ཤིས་པ། ལྟ་ན་སྡུག་པ། མཛེས་པ། ཀུན་དགའ་
ར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ནགས་ཚལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། རྫིང་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། གཙང་བ་ཉམས་དགའ་བ། ཤང་ཤོང་མེད་པ། སྡོང་དུམ་དང། ཚེར་མའི་གཞི་མ་ཡིན་པ། རྡོ་བ་དང། གསེག་མ་དང། གྱོ་མོ་མི་མང་བ། གང་དེས་མཐོང་ན་སྦོང་བ་ལ་

[131A]༄༅། །བརྩོན་པར་གནས་པའི་ཕྱིར། སེམས་མངོན་པར་རབ་ཏུ་དང་བར་འགྱུར་ཞིང་སེམས་རངས་ཤིང་རབ་ཏུ་དགའ་བས་སྤྱོང་བ་ལ་རབ་ཏུ་སྟོད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་པོ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཉིན་མོ་མི་སྡུག་པ་ཉུང་ལ། མཚན་མོ་
སྒྲ་ཆུང་ཞིང་ཀླག་ཅོར་ཉུང་བ་དང། ཤ་སྦྲང་དང། སྦྲང་བུ་མཆུ་རིངས་དང། རླུང་དང། ཉི་མ་དང། སྡིག་སྦྲུལ་གྱིས་རེག་པ་ཉུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གང་ན། སེང་གེ་དང། སྟག་དང། གུང་དང། ཆོམ་རྐུན་དང། ཕ་རོལ་
གྱི་དམགས་[?]ཚོགས་དང། མི་དང་མི་མ་ཡིན་པའི་འཇིགས་པ་དང། འཇིགས་སུ་རུང་བ་མེད་ལ། ཡིད་བརྟན་ཞིང་བག་ཚ་བ་མེད་པ་དང། བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གང་དུ་ཆོས་གོས་
ལ་སོགས་པ་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་རྐྱེན་དུ་བབས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཚེགས་ཆུང་དུས་འགྲུབ་ཅིང་བསོད་སྙོམས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གིས་ལུས་ངལ་བ་མེད་པར་འཚོ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཞི་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གང་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་
གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པར་འགྱུར་ཞིང་གང་དག་དེ་ལ་མ་ཕྱེ་བའི་གནས་རྣམས་འབྱེད་པར་བྱེད་ཅིང། ཕྱེ་བ་རྣམས་ཀྱང་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང། ཡེ་ཤེས་དང་མཐོང་བ་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཟབ་མོའི་དོན་དང་ཚིག་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ་སོར་བརྟགས་ནས། ལེགས་བར་རབ་
ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་དག་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྤྱོད་ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཞེ་ན། ཉིན་མོ་འཆག་པ་དང། འདུག་པ་དག་གིས་འདའ་བར་བྱེད་ཅིང། མཚན་མོའི་ཐུན་
དང་པོ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་བྱེད་པ་དང། ཐུན་བར་མ་ལ་གློ་གཡས་བ་ཕབ་སྟེ་ཉལ་བར་བྱེད་བ་དང། ཐུན་ཐ་མ་ལ་མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཁོ་ནས་ལང་ཏེ། འཆག་པ་དང། འདུག་པ་དག་གིས་འདའ་བར་བྱེད་པ་དང། དེ་ལྟར་གནས་མལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ཉིད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་

[131B] ཁྲིའུ། རྩྭ་བཏིང་བའི་སྟེང་དུ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ་འདུག་པར་བྱེད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུས་ལེགས་པར་བསྒྲིམས་ན། སྤྱོད་ལམ་དེ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་སྐྱེ་བ་དང། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་
ཡིན་པའི་ཕྱིར། མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་འདུག་པས་དུས་ཡུན་རིང་པོ་འདའ་བར་བྱེད་ནུས་ཤིང། སྤྱོད་ལམ་དེས་དེའི་ལུས་ཤིན་ཏུ་ངལ་བར་མི་འགྱུར་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་ལམ་དེ་ནི་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་དང། ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་དག་དང་
ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་གིས་སྤྱོད་ལམ་དེས་འདུག་པ་མཐོང་ན་ཤིན་ཏུ་དང་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་ལམ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་ཞིང་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུ་དེ་ལྔ་ཡང་
དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ་ལུས་དྲང་པོར་བསྲངས་ནས་འདུག་གོ། །དེ་ལ་ལུས་དྲང་པོར་གང་ཞེ་ན། ལུས་གསལ་བར་བསང་སྟེ་བཞག་པ་དང། སེམས་ལ་གཡོ་མེད་ཅིང་ཚུལ་འཆོས་པ་མེད་པར་དྲང་པོར་བཞག་པའོ། །དེ་ལ་ལུས་དྲང་པོས་རབ་ཏུ་ཟིན་
པས་ནི། རྨུགས་པ་དང། གཉིད་ཀྱི་སེམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་གནས་པར་མི་བྱེད་དོ། །སེམས་ལ་གཡོ་མེད་ཅིང་ཚུལ་འཆོས་པ་མེད་པས་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་གནས་པར་མི་བྱེད་དོ། །དྲན་པ་ཕྱོགས་པར་གཞག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་དྲན་པ་ཕྱོགས་
པར་བཞག་སྟེ། གནས་པར་བྱེད་པ་དེ་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་དྲན་པ་ནི་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཤིང་མི་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དྲན་པ་ཕྱོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཚན་མ་ལ་དམིགས་བ་
དང༑ གཟུགས་བརྙན་གྱི་མཚན་མ་ལ་དམིགས་པའི་དྲན་པ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པའི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཕྱོགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་སྤྱོད་ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དབེན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་

[132A]༄༅། །རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལུས་དབེན་པ་དང། སེམས་དབེན་པའོ། །དེ་ལ་ལུས་དབེན་པ་ནི་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་དང། གཉིས་ལྷན་ཅིག་ན་མི་གནས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་དབེན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་
ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྤངས་ཏེ། མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པའམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དགའ་བའི་དོན་དང་ལྡན་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་སེམས་དབེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དང། སྤྱོད་ལམ་
ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དང། ལུས་དབེན་པ་གང་ཡིན་པ་དང། སེམས་དབེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་རབ་ཏུ་དབེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡང་དང་ཡང་དུ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། ཆ་མཐུན་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་
རྒྱུན་དང། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང། དགའ་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་ཀྱང་བྱ། དགེ་བའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཅེས་ཀྱང་བྱའོ། །དེ་ལ་ཅི་ཞིག་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། ཆོས་གང་དག་བཟུང་ཞིང་མཉན་པ་
དང༑ བླ་མ་དག་ལས་གདམས་ཤིང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་བའི་མཚན་མ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ། དམིགས་པ་དེ་ལ་རྒྱུན་དང་ལྡན་པའི་དྲན་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་ཅིང། ཉེ་བར་སྟོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཆ་མཐུན་པ་ལ་
དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པའི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་རྣམ་པ་མང་པོ་སྣ་ཚོགས་གང་ཡིན་པ་སྟེ། གང་གིས་དམིགས་པ་དེ་ལ་སེམས་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ཆ་མཐུན་པ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་གང་དང་ཆ་མཐུན་ཞེ་ན་
སྨྲས་པ། དེ་ནི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོའི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཆ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དམིགས་པ་དེས་དྲན་པ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པའི་རྣམ་པ་དང། བར་དུ་ཆད་པ་མེད་པ་དང། རྒྱུན་ཆགས་པ་དང། རྟག་ཏུ་དང། གུས་པར་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུན་དང་ལྡན་

[132B] །དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ཅིང། རེག་པར་གནས་པའི་དྲན་པས་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོབ་མེད་པ་དང། དགའ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི། དེའི་ཕྱིར་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། ཆ་མཐུན་པ་ལ་དམིགས་པ་
དང༑ རྒྱུན་དང། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང། དགའ་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དེ་ཡང་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང། ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཡོད་དེ། དེ་ལ་སེམས་གནས་པ་རྣམ་པ་དགུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞི་
གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱོད་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སེམས་གནས་པ་རྣམ་པ་དགུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་སེམས་ནང་ཁོ་ནར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང། ཡང་དག་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང། བསྡུས་ཏེ་འཇོག་
པར་བྱེད་པ་དང། ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང། དུལ་བར་བྱེད་པ་དང། ཞི་བར་བྱེད་པ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང། རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་
བསྡུས་ཏེ། རྣམ་པར་མི་གཡེང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནང་དུ་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་པོར་ཉེ་བར་གཏད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཡང་དག་པར་འཇོག་པར་བྱེད་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དང་པོ་ཉེ་བར་གཏོད་པའི་སེམས་གང་
ཡིན་པ་དེ། གཡོ་བ་དང། རགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་མི་གནས་པ་དང། ཡོངས་སུ་མི་གནས་པར་གྱུར་ན། དེ་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་གཏད་པའི་ཚུལ་དང། དང་བར་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་པར་ཚར་བཅད་པ་དང་བཅས་པས། ཕྲ་བར་བྱེད་ཅིང་མངོན་པར་གཡེང་བར་མི་བྱེད་པ་གང་
ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་བསྡུས་ཏེ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་དེའི་སེམས་གཞག་པ་དང་ཡང་དག་པར་གཞག་པ་དེ་གལ་ཏེ་བརྗེད་ངས་པས་ཕྱི་རོལ་དུ་རྣམ་པར་གཡེང་བར་གྱུར་ན། དེས་ཡང་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལ་སྡུད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་བསྡུས་ཏེ་

[133A]༄༅། །འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དང་པོ་ཁོ་ནར་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་སྟེ། གནས་ཤིང་སེམས་དེ་ཡང་དག་པར་འཇོག་བར་བྱེད་པ་ན། ཇི་ནས་ཀྱང་དེའི་སེམས་དེའི་ཕྱི་རོལ་དུ་མི་འཕྲོ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་ཉེ་
བར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་དུལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། །འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་དང། སྒྲ་དང། དྲི་དང། རོ་དང། རེག་བྱའི་མཚན་མ་དག་གམ། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་དང། བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པའི་མཚན་མ་གང་དག་
གིས། དེའི་སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་པར་གྱུར་ན། དེ་ལ་དེས་དང་པོ་ཉིད་ནས་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བཟུང་བ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། མཚན་མ་དེ་དག་ལ་དེའི་སེམས་འཕྲོར་མི་སྟེར་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་དུལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན་
འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་དག་དང། འདོད་པ་ལ་འདུན་པའི་སྒྲིབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གང་གིས་དེའི་སེམས་ཀུན་དུ་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ན། དེ་ལ་དེས་དང་པོ་ཉིད་ནས་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སུ་གཟུང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་
དེའི་སེམས་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་དག་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ལ་འཕྲོར་མི་སྟེར་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་བརྗེད་ངས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་གཉི་ག་ཀུན་འབྱུང་བར་གྱུར་
ན༑ བྱུང་ངོ་ཅོག་དང་དུ་མི་ལེན་ཅིང་སྤོང་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ཇི་ལྟར་ན་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པས་བར་དུ་ཆད་པ་མེད་པ་དང། རྒྱུན་ཆགས་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུན་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་
བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཀུན་དུ་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱས་ལན་མང་དུ་བྱས་པའི་རྒྱུས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པ་དང། རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པའི་ལམ་ཐོབ་ཅིང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་དང། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས། དེའི་སེམས་

[133B] དེ་ལྟར་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྟོབས་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་ནི་སེམས་གནས་པ་རྣམ་པ་དགུ་པོ་དག་འགྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཐོས་པའི་སྟོབས་དང། བསམ་པའི་སྟོབས་དང། དྲན་པའི་
སྟོབས་དང། ཤེས་བཞིན་གྱི་སྟོབས་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་དང། ཡོངས་སུ་འདྲིས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་ཐོས་པ་དང་བསམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་རེ་ཞིག་ཐོས་པ་གང་ཡིན་པ་དང། བསམ་པ་གང་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དང་པོ་ཁོ་ནར་སེམས་དམིགས་
པ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་ཅིང། དེ་ཉིད་ལ་གཏོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡང་དག་པར་འཇོག་པར་ཡང་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་སེམས་གཏད་པ་ལ་དྲན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་སྡུད་ཅིང་རྣམ་པར་གཡེང་པར་མི་བྱེད་པས་བསྡུས་ཏེ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང། ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་ཤེས་བཞིན་
གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་མ་དག་ལ་འཕྲོ་པར་མི་བྱེད་པས་དུལ་བར་བྱེད་པ་དང། ཞི་བར་བྱེད་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་དེ་གཉི་ག་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་དང་དུ་མི་ལེན་ཅིང། རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་ཡང་བྱེད་དོ། །ཡོངས་སུ་འདྲིས་
པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་སེམས་གནས་པ་དགུ་པོ་དག་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཞི་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བསྒྲིམས་ཏེ་འཇུག་པ་དང། སྐབས་སུ་འཆད་ཅིང་འཇུག་པ་དང། སྐབས་སུ་འཆད་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་དང། རྩོལ་བ་མེད་པར་འཇུག་པའོ། །དེ་ལ་
འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང། ཡང་དག་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ལ་ནི་བསྒྲིམས་ཏེ་འཇུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། །བསྡུས་ཏེ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང། ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང། དུལ་བར་བྱེད་པ་དང། ཞི་བར་བྱེད་པ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ་ལ་ནི། སྐབས་སུ་འཆད་ཅིང་
འཇུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། །རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ལ་ནི་སྐབས་སུ་ཆད་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བྱེད་པ་ལ་ནི་རྩོལ་བ་མེད་པར་འཇུག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་སེམས་གནས་པ་རྣམ་པ་དགུ་པོ་དག་གི་

[134A]༄༅། །རྒྱུད་ལ་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནང་གི་སེམས་ཀྱི་ཞི་གནས་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་ལྷག་མཐོང་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཉིད་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྷག་མཐོང་རྣམ་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་
འདི་ལྟ་སྟེ། ནང་གི་སེམས་ཀྱི་ཞི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་དང། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་དང། ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དང། ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སྤྱད་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་
པ་དང། མཁས་པའི་དམིགས་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་དག་ལ། ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་
དང་བཅས་པས། མཚན་མར་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཚེ་ན་ནི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་དག་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་ཚེ་ན་ནི། ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་དོ། །ལྷག་མཐོང་དེ་ཡང་སྒོ་གསུམ་དང་ལྡན་ཞིང། གཞི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དྲུག་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱས་ཏེ། ལྷག་
མཐོང་གི་སྒོ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། མཚན་མ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ལྷག་མཐོང་དང། ཡོངས་སུ་བཙལ་བའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དང། ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་བའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའོ། །དེ་ལ་མཚན་མ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ནི་གང་གིས་ཐོས་པ་དང། བཟུང་བའི་ཆོས་
སམ༑ གདམས་ངག་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས། ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་སེམས་པར་མི་བྱེད། རྟོག་པར་མི་བྱེད། འཇལ་བར་མི་བྱེད། ཉེ་བར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་མཚན་མ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་སེམས་པར་བྱེད། རྟོག་པར་
བྱེད༑ འཇལ་བར་བྱེད། ཉེ་བར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི། ཡོངས་སུ་བཙལ་བའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་བསམས་ཤིང་བརྟགས་ལ། གཞལ་ཞིང་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི་

[134B] དེ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་སྒོ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཞི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དྲུག་ལ་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ན། གཞི་རྣམ་པ་དྲུག་བོ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དེ། དོན་དང། དངོས་
པོ་དང། མཚན་ཉིད་དང། ཕྱོགས་དང། དུས་དང། རིགས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅིང། ཡོངས་སུ་བཙལ་ནས་ཀྱང་དེ་དག་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་དོན་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ་འདིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་དོན་ཡོངས་སུ་ཚོལ་
བར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དངོས་པོ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ནང་གི་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྟེ། དེ་ལྟར་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང། སྤྱིའི་
མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། ཕྱོགས་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ནག་པོའི་ཕྱོགས་དང། དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཏེ། ནག་པོའི་ཕྱོགས་ནི་སྐྱོན་དང་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སོ། །དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ནི་ཡོན་ཏན་དང་
ཕན་ཡོན་གྱི་སྒོ་ནས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་དུས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དུས་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ཏེ། འདི་ལྟར་འདས་པའི་དུས་ན་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། །འདི་ལྟར་མ་འོངས་པའི་
དུས་ན་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་ད་ལྟ་བྱུང་བའི་དུས་ན་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ད་ལྟར་ཡོད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་དུས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་རིགས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། རིགས་པ་བཞི་པོ་ལྟོས་པའི་རིགས་པ་དང། བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་དང། འཐད་པ་
སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དང། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ལྟོས་པའི་རིགས་པས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་དོན་དམ་པ་ཡང་དོན་དམ་པའི་སྒོ་ནས། གཞི་ཡང་གཞིའི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པས་ནི། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་

[135A]༄༅། །ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དེ། འདི་ནི་ཆོས་སོ། །འདི་ནི་བྱེད་པའོ། །འདི་ནི་འདིའི་བྱེད་པའོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པས་ནི་ཚད་མ་གསུམ་པོ་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་དང། མངོན་སུམ་དང་
རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དེ། ཅི་འདི་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་ཡོད་དམ་མེད། ཅི་མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་སམ་འོན་ཏེ་མ་ཡིན། ཅི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རིགས་སམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་ནི་
ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཉིད་དང། གྲགས་པའི་ཆོས་ཉིད་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཉིད་དང། གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་མོས་པར་བྱེད་ཅིང། སེམས་པར་མི་བྱེད། རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་རིགས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་
སྒོ་གསུམ་དང། གཞི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དྲུག་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། མདོར་བསྡུས་ན་དེ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གཞི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དྲུག་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། རྟོགས་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་
སྨྲས་པའི་དོན་རྟོགས་པ་དང། དངོས་པོའི་མཐའ་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའོ། །དེ་ལ་དོན་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བས་སྨྲས་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བས་ནི་དངོས་པོའི་མཐའ་རྟོགས་
པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང། ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང། དུས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང། རིགས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བས་ནི། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། སྨྲས་པའི་དོན་དང། ཤེས་
བྱའི་དངོས་པོ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་དང། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མི་སྡུག་པ་ལ་བརྩོན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་ན། ཇི་ལྟར་གཞི་རྣམ་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ་མི་སྡུག་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཐོས་

[135B] མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས། དོན་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ་མི་སྡུག་པ་འདི་ནི་མི་སྡུག་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་རུལ་བ་དང། དྲི་མི་ཞིམ་པ་དང། དྲི་ད་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེས་རྣམ་པ་དེ་དག་དང། དེ་ལྟ་བུ་དང་
མཐུན་པ་གང་དག་གིས་མི་སྡུག་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་སྔོན་ཐོས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་མི་སྡུག་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ལྟར་དོན་སོ་སོར་རྟོག་པ་དེ་མི་སྡུག་པ་དེ་ཉིད་ལ་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆ་གཉིས་
སུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། ནང་ལ་ཡང་རེ་ཞིག་ལུས་འདི་ལ་སྐྲ་དང། སྤུ་དག་དང། གླད་པ་དང། གླད་རྒྱས་དང་བཤང་བའི་བར་དུ་རྒྱས་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་ནང་གི་ལུས་སུ་གཏོགས་པ་ལ། རུལ་པ་དང་མི་སྡུག་པ་ཉིད་དུ་
མོས་པར་བྱེད་དོ། །ནང་གི་ལུས་སུ་གཏོགས་པའི་མི་སྡུག་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་དེ་དག་ཀྱང། ཁམས་གཉིས་པོ་སའི་ཁམས་དང། ཆུའི་ཁམས་གཉིས་ཀྱི་ས་བསྡུས་པ་ཡིན་པར་མོས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་སྐྲ་དང། སྡུ་དག་ནས་བརྩམས་ཏེ། མཆེར་པ་དང། བཤང་བའི་བར་དག་ནི་སའི་ཁམས་
ཡིན་པར་མོས་པར་བྱེད་དོ། །མཆི་མ་དང། རྡུལ་དག་ནས་བརྩམས་ཏེ། གཅི་བའི་བར་དག་ནི་ཆུའི་ཁམས་ཡིན་པར་མོས་པར་བྱེད་དོ། །ཕྱི་རོལ་ལ་ཡང་ཕྱི་རོལ་དུ་གཏོགས་པའི་རྣམ་པར་བསྔོས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་གིས་མི་སྡུག་པ་ཉིད་དུ་མོས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་རྣམ་པར་བསྔོས་པར་
མོས་པར་བྱེད་པ་ནི། དེས་བུད་མེད་ད་མ། སྐྱེས་པའམ། མཛའ་བཤེས་དང། ཐ་མལ་པའམ། ངན་པའམ། འབྲིང་ངམ། བཟང་པོའམ། བྱིས་པའམ། བར་མའམ། རྒན་པོ་ཤི་བའི་རོ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་ངམ། གཞན་ལས་ཐོས་སམ། ཡོངས་སུ་བརྟགས་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེའི་མཚན་
མ་བཟུང་ནས་ཤི་ནས་ཞག་གཅིག་ལོན་པ་ཁྲག་ཟགས་ལ། རུལ་པར་མ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི། རྣམ་པར་བསྔོས་པར་མོས་པར་བྱེད་དོ། །ཤི་ནས་ཞག་གཉིས་ལོན་པ་རུལ་པར་གྱུར་ལ། འབུ་མ་ཞུགས་པ་ལ་ནི་རྣམ་པར་རངས་པར་མོས་པར་བྱེད་དོ། །ཤི་ནས་ཞག་བདུན་ལོན་པ་འབུ་ཞུགས་ཤིང་

[136A]༄༅། །བམ་པ་ལ་ནི། རྣམ་པར་འབུས་གཞིག་པ་དང། རྣམ་པར་བམ་པར་མོས་པར་བྱེད་དོ། །ཁྭ་དང། ཆུན་ལག་དང། བྱ་རྒོད་དང། ཁྱི་དང། ཝ་དག་གིས་བཟའ་བ་ལ་ནི། རྣམ་པར་ཟོས་པར་མོས་པར་བྱེད་དོ། །ཟོས་པ་པགས་པ་དང། ཤ་དང། ཁྲག་མེད་ཅིང་ཆུ་རྒྱུས་ཙམ་
གྱིས་འབྲེལ་བ་ལ་ནི། རྣམ་པར་དམར་བར་མོས་པར་བྱེད་དོ། །ཡན་ལག་དང་ཉིད་ལག་ཕྱོགས་ཕྱོགས་སུ་རྣམ་པར་འཐོར་ཞིང་མ་འབྲེལ་ལ། ཤ་དང་བཅས་པའམ། ཤ་མེད་པའམ། ཤའི་ལྷག་རོལ་ཅུང་ཟད་ཡོད་དག་ལ་ནི་རྣམ་པར་འཐོར་བར་མོས་པར་བྱེད་དོ། །ལག་པའི་རུས་པ་དག་ཀྱང་
ལོགས་ཤིག་རྐང་པའི་རུས་པ་དག་ཀྱང་ལོགས་ཤིག་པུས་མོའི་རུས་པ་དག་ཀྱང་ལོགས་ཤིག་བརླའི་རུས་པ་དག་དང། དཔུང་བའི་རུས་པ་དག་དང། ལག་ངར་གྱི་རུས་པ་དག་ཀྱང་ལོགས་ཤིག་སྒལ་ཚིགས་དང། འགྲམ་སླང་དང། སོ་རྒྱུན་དང། མགོ་ཐོད་དག་ཀྱང་ལོགས་
ཤིག་ན་འདུག་པ་མཐོང་བ་ལ་ནི། རུས་གོང་དུ་མོས་པར་བྱེད་དོ། །གང་གི་ཚེ་ཁོག་པའི་རུས་པ་འབྲེལ་ཞིང་ཡན་ལག་གི་རུས་པ་མ་གྱེས་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ལ། མཚན་མ་ཉིད་ཚེར་འཛིན་ཅིང། ཡན་ལག་དང་ཉིད་ལག་དེ་དག་ལ་མངོན་རྟགས་སུ་འཛིན་པར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ཀེང་རུས་སུ་མོས་པར་
བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་མངོན་རྟགས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི། རུས་པའི་ཀེང་རུས་སུ་མོས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཀེང་རུས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ཀེང་རུས་དང། ཡན་ལག་གི་ཀེང་རུས་སོ། །དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་ཀེང་རུས་ནི་མཇུག་དོའི་སྦུབས་ཡན་ཆད་ནས། སྒལ་
ཚིགས་ཀྱི་སྦུབས་དང། མགོའི་ཐོད་པའི་བར་དུ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་གི་ཀེང་རུས་ནི་ལག་ངར་གྱི་རུས་པ་དང་འབྲེལ་བའམ། བརླ་དང་རྗེ་ངར་གྱི་རུས་པ་དག་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་ཀེང་རུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀེང་རུས་ཞེས་བྱའོ། །ཡན་ལག་གི་ཀེང་རུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རུས་པའི་
ཀེང་རུས་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཀེང་རུས་ཀྱི་མཚན་མར་བཟུང་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རི་མོར་བྲིས་པའམ། རྡོ་རྗེ་བའམ། ཤིང་ངམ། འཇིམ་པ་ལས་བྱས་པ་དང། ཀེང་རུས་ཡང་དག་པའོ། །དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་ཀེང་རུས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི། ཀེང་རུས་ཁོ་ནར་མོས་པར་

[136B] རུས་པའི་ཀེང་རུས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཀེང་རུས་ཡང་དག་པའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི། རུས་པའི་ཀེང་རུས་སུ་མོས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུ་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་སུ་གཏོགས་པ་དེ་དག་གིས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རང་གི་
ངང་གིས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དང། གཞན་གྱིས་བྱས་པ་དང། དེ་གཉི་གའི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་བསྔོས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། རྣམ་པར་བམ་པའི་བར་དག་ནི་རང་གི་ངང་གིས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམ་པར་ཟོས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། རྣམ་པར་འཐོར་བའི་བར་དག་ནི་གཞན་གྱིས་བྱས་པས་
རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རུས་གོང་དང། ཀེང་རུས་དང། རུས་པའི་ཀེང་རུས་དག་ནི་དེ་གཉི་གའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་མི་སྡུག་པ་ཉིད་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་མི་སྡུག་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་
ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མི་སྡུག་པའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། ནང་གི་ལུས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་སྡུག་ཅིང། ཁ་དོག་ལྟ་བུ་རྣམ་པར་མ་ཉམས་པ་གང་ཡིན་པ་དང། ཕྱིའི་ལུས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་མི་སྡུག་ཅིང། ཁ་དོག་ལྟ་བུ་རྣམ་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ནང་གི་སྡུག་པ་ཁ་
དོག་ལྟ་བུ་མ་ཉམས་པ་འདི་དང། ཆོས་ཉིང་འདྲ་ཞིང་ཆོས་ཉིད་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་གི་སྡུག་པ་དང་ཁ་དོག་ལྟ་བུ་འདི་ཡང་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་གང་སུ་དག་སྡུག་པ་དང། ཁ་དོག་ལྟ་བུའི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ནི་སྡུག་པ་དང། ཁ་དོག་ལྟ་བུ་དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་
འདིའི་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་མོས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་གིས་སྡུག་པ་དང། ཁ་དོག་ལྟ་བུ་འདིའི་མི་སྡུག་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
དུ་རབ་ཏུ་མ་ཤེས་པ་ནས། ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྡུག་པ་དང་ཁ་དོག་ལྟ་བུ་ལ་ཀུན་དུ་འདོད་ཆགས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ནག་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ཏེ། ཆོས་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བཅས་པ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་བཅས་པ། གནོད་པ་དང་

[137A]༄༅། །བཅས་པ། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པས་གཞི་དེ་ལས་ཕྱི་མ་ལ་སྐྱེ་བ་དང། རྒ་བ་དང། ན་བ་དང། འཆི་བ་དང། མྱ་ངན་དང། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང། འཁྲུག་པ་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །སྡུག་པ་དང་ཁ་དོག་ལྟ་
བུ་འདི་ལ་མི་སྡུག་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་ལྡན་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཡིན་ཏེ། ཆོས་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ། སྡུག་བསྔལ་མེད་པ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པ། གནོད་པ་མེད་པ། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པ་ཡིན་པས་གཞི་དེས་ཕྱི་མ་ལ་འཁྲུག་
པའི་བར་དག་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་བདག་གི་ནག་པོའི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དང་དུ་བླང་བར་མི་བྱ་ཞིང། སྤངས་པར་བྱ། བསྩལ་བར་བྱའི། །དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཡང་བསྐྱེད་པར་བྱ། སྐྱེས་པ་ཡང་གནས་པ་དང། འཕེལ་བ་དང། རྒྱས་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་
དེ་ལྟར་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་དུས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ནང་གི་སྡུག་པ་དང། ཁ་དོག་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཡང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་མི་སྡུག་པ་དང། ཁ་དོག་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཡང་ད་
ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཡང་འདས་པའི་དུས་ན་སྡུ་གུར་གྱུར་ཅིང། འདས་པའི་དུས་ན་སྡུ་གུར་གྱུར་པ་དེ་ཡང། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ལ་བརྟེན་པའི་བདག་གི་འདི་དང་འདྲ་བ་ཡིན་པ་ལས། དེ་ལྟར་རིམ་གྱིས་ད་ལྟར་གྱུར་བའི་དུས་ལ་བརྟེན་ན་མི་སྡུག་པར་
གྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ལ་བརྟེན་ན་སྡུག་པའི་བདག་གི་སྡུག་པ་དང། ཁ་དོག་ལྟ་བུ་འདི་ཡང་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ལ་བརྟེན་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དེ་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་པ་དེ་ནི་གནས་མེད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་བདག་གི་ལུས་འདི་ཡང་འདས་པ་དང། མ་
འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་རྣམས་སུ་འདི་ལྟར་འབྱུང་ཞིང། འདི་ལྟར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་ཆོས་ཉིད་ལས་མ་འདས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་དུས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་རིགས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ནང་དང་ཕྱི་རོལ་

[137B] མི་སྡུག་པར་འགྱུར་པའི་བདག་གམ། སེམས་ཅན་འགའ་ཡང་མེད་ཀྱི། གང་ལ་སྡུག་བའམ། མི་སྡུག་པ་ཞེས་མིང་དང། བརྡ་དང། གདགས་བ་དང། ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ཙམ་དུ་ཟད། དེ་ནི་ལུས་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། འདི་ལྟར། ཚེ་དང་དྲོད་དང་རྣམ་
པར་ཤེས། །དེ་ཡིས་གང་ཚེ་ལུས་པོར་ཏེ། །སྤངས་པ་དེ་ཚེ་ཤིང་འདྲ་བར། །སེམས་པ་མེད་ཅིང་ཉལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཤི་བའི་དུས་བྱས་པ་དེ་ལ་རིམ་གྱིས་རྣམ་པར་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་བསྔོས་པ་དང། རུས་པའི་ཀེང་རུས་ཀྱི་བར་དག་ཀྱང་
ཡོད་པ་དང། བདག་གི་ལུས་འདི་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་དང། ཉོན་མོངས་པས་འཕགས་པ་དང། ཕ་མའི་མི་གཙང་པའི་མེར་མེར་པོ་ལས་བྱུང་བ་དང། འབྲས་ཆན་དང། ཟན་དྲོན་གྱིས་བརྟས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒུ་དེ་དང་གཞི་དེས་ན་སྡུག་པ་དང། ཁ་དོག་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་འདི་ཡང་བརྙན་མ་ཡིན་ནོ།།
ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་ན་ཡང་རྟག་པ་རྟག་པའི་དུས་སུ་མི་གཙང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་དང། དོན་དམ་པ་དང། གཞིའི་སྒོ་ནས་ལྟོས་པའི་རིགས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། མི་སྡུག་པ་འདི་ཉིད་ཀུན་དུ་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་
བྱས༑ ལན་མང་དུ་བྱས་ན། དེ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་སྤོང་བར་འགྱུར་ལ། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱང་སྤང་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་སྡུག་པ་ཀུན་
དུ་བསྟེན་ཅིང། གོམས་པར་བྱས་ལ། ལན་མང་དུ་བྱས་ན་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་རེ་ཞིག་བདག་གི་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་ཡིན་ན། །བདག་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་མི་སྡུག་པ་གོམས་ཤིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་མ་སྐྱེས་
པ༑ མི་སྐྱེ་ཞིང་སྐྱེས་པ་དང་འབྲལ་བར་འགྱུར་བར་བདག་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང། མཐོང་བ་དང་འཇུག་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་བྱ་བ་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དམིགས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་

[138A]༄༅། །པ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་འཐད་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། མི་སྡུག་པ་སྒོམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདོད་ཆགས་སྦོང་བའི་གཉེན་པོར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་གྲགས་པའི་ཆོས་ཉིད་དང། བསམ་གྱིས་མི་
ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བསམ་པར་མི་བྱ། རྣམ་པར་བརྟག་པར་མི་བྱའི་མོས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་མི་སྡུག་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་རེ་ཞིག་མི་སྡུག་པ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པའི་ལྷག་མ་ཐོང་སྒོ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་དང། གཞི་
རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་བ་དྲུག་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།། །།ཉན་ཐོས་ཀྱིས། བམ་པོ་བཅུ་བཞི་པ། ཇི་ལྟར་ན་བྱམས་བ་ལ་དམིགས་པའི་ལྷག་མཐོང་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་གཞི་རྣམ་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། བྱམས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཐོས་པ་དང། བསམས་པའི་དབང་
དུ་བྱས་ནས། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བདེ་བ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་མོས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཕན་པ་དང། བདེ་བའི་ལྷག་པའི་བསམས་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་དོན་སོ་སོར་རིག་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི། དོན་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དོན་སོ་སོར་རིག་པ་དེ་ཡང་འདི་ནི་མཛའ་བཤེས་ཀྱི་
ཕྱོགས་སོ། །འདི་ནི་དགྲ་བོའི་ཕྱོགས་སོ། །འདི་ནི་ཐ་མལ་པའི་ཕྱོགས་སོ་ཞེས་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཕྱོགས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་ཡིན་པས། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་མོས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་མཛའ་བཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནི་ནང་ཡིན་
ནོ༑ ༑དགྲ་བོའི་ཕྱོགས་དང་ཐ་མལ་བའི་ཕྱོགས་ནི་ཕྱི་རོལ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་དངོས་པོ་ལ་བྱམས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་ཕྱོགས་གསུམ་པོ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ། བདེ་བ་འདོད་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་དེ། དེ་
ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མཛའ་བཤེས་སོ། །གནོད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དགྲའོ། །དེ་གཉིས་ལས་བཟློག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཐ་མལ་པའི་ཕྱོགས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་བདེ་བ་འདོད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་བདེ་བ་

[138B][?]པ་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། ཁ་ཅིག་ནི་འདོད་པའི་བདེ་བ་འདོད་དོ། ཁ་ཅིག་ནི་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་དགའ་བ་དང་བཅས་པའི་བདེ་བ་འདོད་དོ། །ཁ་ཅིག་ནི་དགའ་བ་མེད་པའི་བདེ་བ་འདོད་དོ། །དེ་ལ་གང་དག་འདོད་པའི་བདེ་བས་ཕོངས་བ་དེ་དག་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོབ་མེད་པ་དེས་བདེ་བར་གྱུར་
ཅིག་དགའ་བ་དང་བཅས་པའི་བདེ་བ་དང། དགའ་བ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བྱམས་པ་ཡོངས་སུ་ཆོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡང་དེ་མཛའ་བ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་པ་དང། དགྲ་བོའི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་པ་དང། ཐ་མལ་པའི་ཕྱོགས་
གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བདག་གིས་སེམས་མཉམ་པ་དང། སེམས་སྙོམས་པར་བྱའོ་ཞེས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་གི་མཛའ་བཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ། བདེ་བ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་ཡང་དཀའ་བ་མེད་ལ། བདག་གི་ཐ་མལ་པའི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་པ་དེ་
ལ་ཡང་དཀའ་བ་མེད་ཀྱི། དགྲ་བོའི་ཕྱོགས་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀའ་ཡང། བདག་གིས་དེ་ལ་བདེ་བ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་དགོས་ན། མཛའ་བ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་ཐ་མལ་བའི་ཕྱོགས་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལ་གཤེ་བར་བྱེད་པ་དང་
གཤེ་བར་བྱ་བ་དང། ཁྲོ་བར་བྱེད་པ་དང། ཁྲོ་བར་བྱ་བ་དང། མཚང་འབྲུ་བར་བྱེད་པ་དང། མཚང་འབྲུ་བར་བྱ་བ་དང། རྡེག་པར་བྱེད་པ་དང། བརྡེག་པར་བྱ་བ་འགའ་ཡང་མེད་དེ། དེ་དག་ནི་ཡི་གེ་དེ་དག་གིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནར་ཟད་པས། དེ་དག་ནི་སྒྲ་ཙམ་དང། སྐད་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་
ཕྱིར་དང། གཞན་ཡང་བདག་གང་ལ་གནས་པའི་ལུས་འདི་ལ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྒྲའི་རེག་པ་དང། ལག་པ་དང། བོང་བ་དང། དབྱུང་པ་དང། མཚོན་ཆའི་རེག་པའི་རེག་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་འོང་བར་འགྱུར་བའི་ལུས་འདི་ནི། གཟུགས་ཅན་རགས་པ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་བུ་
ཡིན་ཏེ། བདག་གི་ལུས་འདི་ཡང་མི་རྟག་པ་ཡིན་ལ་རེག་བདེ་དག་དང་གནོད་པ་བྱེད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེ་བ་དང། རྒ་བ་དང། ན་བ་དང། འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་

[139A]༄༅། །གྱུར་པ་ཡིན་པས། སེམས་ཅན་དེ་དག་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་ལྟར་ནི། དགྲ་བོ་ཡང་དགྲ་པོ་ལ་ནི་བྱེད་པས། དེའི་ཕྱིར་བདག་གིས་རང་བཞིན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང། བདེ་བ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་
པར་མི་བྱེད་པ་ནི་བདག་གི་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་གྱིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང། ཡུན་རིང་པོ་འདས་པ་ནས། གང་དག་ཁྱེད་ཀྱི་ཕ་མ་དང་ཕུ་ནུ་དང། བུ་སྲིང་དང། མཁན་པོ་དང། སློབ་དཔོན་དང། བླ་མ་དང། བླ་མ་ལྟ་བུར་མ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་དེ་ལྟ་བུ་ནི། འགའ་ཡང་ཡང་དག་
པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་དེས་ཀྱང་མཛའ་བཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཉིད་ཀྱང་དགྲ་བོའི་ཕྱོགས་ཡིན་ལ། དགྲ་བོའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཀྱང་མཛའ་བཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་པས། འདི་ལ་མཛའ་བཤེས་དང་དགྲ་བོའི་དངོས་པོ་འགའ་ཡང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དེ་
མཛའ་བཤེས་ཀྱང་དུས་ལ་ལར་དགྲ་བོར་འགྱུར་ལ། དགྲ་བོ་ཡང་མཛའ་བཤེས་སུ་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དང། ལྟ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དང། ཕན་པའི་བསམ་པ་དང། བདེ་བའི་བསམ་པ་དང། བདེ་བ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་དང། བདེ་བ་
ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པར་མོས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱམས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ། བདག་གི་གནོད་སེམས་གང་ཡིན་པའི་ཆོས་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །
རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་དག་ལ་ད་ལྟར་བདག་གི་གནོད་སེམས་མེད་པ་གནག་ཡིན་པའི་ཆོས་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་དེ་དེ་ལྟར་ན་བྱམས་པའི་ནག་པོའི་ཕྱོགས་དང། དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡང་དེ་གང་དག་འདས་པའི་དུས་ལ་བརྟེན་
ཏེ༑ བདེ་བ་འདོད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་འདས་པ་ཡིན་པས། དེ་དག་ལ་ནི་བདེ་བ་ཅི་ཡང་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་ཏུ་མད་ཀྱིས། ད་ལྟར་གྱི་སེམས་ཅན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག། ད་ལྟར་གྱི་དུས་ན་བཟུང་སྟེ། མ་འོངས་པའི་དུས་ཀྱི་བར་དུ་རྟག་པར་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་དེ་

[139B] ཡང་དེ་བདེ་བ་འདོད་པ་དང། བདེ་བ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ། བདག་གམ་སེམས་ཅན་ནི་འགའ་ཡང་མེད་ཀྱི། གང་ལ་མིང་དང། བརྡ་དང། གདགས་པ་དང། ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ཕུང་པོ་ཙམ་དུ་ཟད། དེ་ནི་འདུ་བྱེད་
ཙམ་དུ་ཟད་དེ། འདུ་བྱེད་དེ་དག་ཀྱང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ལྟོས་པའི་རིགས་པས་བྱམས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །བྱམས་པ་ཀུན་དུ་བརྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱས་ལ། ལན་མང་དུ་བྱས་ན། གནོད་སེམས་
སྤོང་བར་འགྱུར་ལ། གནོད་སེམས་ཀྱང་སྤང་བ་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས། དེ་ལྟར་བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པས་བྱམས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་བདག་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་མཐོང་བ་འཇུག་པ་ཡང་ཡོད་དེ། རྗེས་སུ་དཔག་བར་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་
ཡོད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་འཐད་པ་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པས་བྱམས་པ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་གང་ཡིན་པས་གནོད་སེམས་སྦོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་གྲགས་པའི་ཆོས་ཉིད་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་བྱམས་པ་ཡོངས་
སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་རྐྱེན་འདི་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་དམིགས་པའི་ལྷག་མཐོང་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། དེའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཐོས་པ་དང། བསམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཆོས་དེ་དང་དེ་དག་སྐྱེས་པས་ཆོས་དེ་དང་དེ་དག་
སྐྱེ་ཞིང། ཆོས་དེ་དང་དེ་དག་འགགས་པས། ཆོས་དེ་དང་དེ་དག་འགག་པར་ཟད་ཀྱི། འདི་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་དང། བྱེད་པ་པོ་དང། འབྱིན་པ་པོ་དང། སྤྲུལ་པ་པོ་ཡང་མེད་ལ། ཆོས་རྣམས་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་དང། སྐྱེས་བུ་གཞན་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་
དོན་སོ་སོར་རིག་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དོན་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེ་སྲེད་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་དག་ནི་ནང་གི་དབང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡིན་པར་མོས་ཤིང། ནང་གི་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡིན་པར་མོས་ཤིང། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡང་དེ་མ་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྔོན་གྱི་

[140A]༄༅། །མཐའ་མི་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རྣམས་པར་དབྱེ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་རང་ཏིག་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡང་དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་དེ་དག་
ཐམས་ཅད་ནི་མ་བྱུང་བ་ལས་འབྱུང་བ་དང། བྱུང་ནས་ཀྱང་འཇིག་པར་འགྱུར་པའི་རིམ་གྱིས་མི་རྟག་པ་དང། སྐྱེ་བ་དང། རྒ་བ་དང། ན་བ་དང། འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། རང་དང་མེད་པ་དང། ནང་ན་སྐྱེས་བུ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་དང། བདག་
མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡང་དེ་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། སྟོང་པ་དང། བདག་མེད་པའི་འདུ་བྱེད་འདི་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ། བདག་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་གང་
ཡིན་པའི་ཆོས་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །རྨོངས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་སྟེ། དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱས་པར་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡང་དེ་འདས་
པའི་དུས་ལ་བརྟེན་ཏེ།། རྟག་པ་དང། ཡང་དག་པ་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ་གང་ཡིན་པའི་ལུས་ཐོབ་པ་འགལ་ཡང་མེད་ལ། ད་ལྟར་གྱི་དུས་ལ་བརྟེན་ཏེ། མི་གནས་པ་དང། མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་ཡང་གནས་པར་མི་འགྱུར་བར་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་དུས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་
བྱེད་དོ། །ཡང་དེ་ལས་ཀྱང་ཡོད། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ཡོད་ལ། ཆོས་ཀྱི་བརྡར་བཏགས་པ་མ་གཏོགས་པར་བྱེད་པ་པོའམ། མྱོང་བ་པོ་གང་ཡིན་པའི་བྱེད་པ་པོ་མི་དམིགས་པ་དང། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤིའི་བར་དེ་དག་ལ་མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱ་
རིགས་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། རུས་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། ཟས་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཟ་ཟ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་མྱོང། ཚེ་ནི་འདི་ལྟར་རིང་པོར་གྱུར། ཡུན་ནི་དེ་སྲིད་ཅིག་ཏུ་གནས་གནས། ཚེའི་མཐའ་ནི་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་མིང་དང་བརྡར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་ཞེས་

[140B] གཞན་ཡང་དེ་ལ་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གཉིས་དང། རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ལུས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང། ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་འབྲས་བུ་དང། འཕེན་པའི་རྒྱུ་དང། མངོན་པར་གྲུབ་པའི་རྒྱུའོ། །དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དང། ད་ལྟར་གྱི་
སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་གང་ཡིན་པའོ། །ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་འབྲས་བུ་ནི་རེག་པ་དྲུག་ལས་བྱུང་བ་འདོད་པ་དང། མི་འདོད་པའི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ཚོར་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་འཕེན་པའི་རྒྱུ་ནི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གཉིས་ལས། ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང། ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་
བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང། མི་གཡོ་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་སྲིད་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མྱུ་གུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་སྲིད་པར་འབྱུང་བའི་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱིས་བོན་དང། སྐྱེ་མཆེད་
དྲུག་གི་ས་བོན་དང། རེག་པ་དང་ཚོར་བའི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཕྱི་མ་ལ་སྐྱེ་བའི་མིང་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། མིང་དང་གཟུགས་དང། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང། རེག་པ་དང། ཚོར་བ་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རིམ་གྱིས་དང་པོ་ཁོ་ནར་ས་བོན་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་
གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཕེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ནི་མ་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ན། དེ་ལ་དམིགས་པའི་སྲེད་པས་ཡང་འབྱུང་བའི་སྲེད་པའི་སྲིད་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང། སྲེད་པའི་ཕྱོགས་དང། གཏི་མུག་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་
པ་ཡང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་ལ། དེའི་སྟོབས་དང། དེའི་མཐུས་ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་འབྲེལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་འབའ་ཞིག་པོ་འདི་འབྱུང་
བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ལྟོས་པའི་རིགས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །རྐྱེན་འདི་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཀུན་དུ་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱས་ལན་མང་དུ་བྱས་ན། གཏི་མུག་སྤོང་བར་འགྱུར་པ་དང། ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་ཡང་དེ་ཡིན་ལ། བདག་ཉིད་

[141A]༄༅། །ཀྱི་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པ་དང། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་བྱ་བ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ། གྲགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་དང། འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དང། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཁམས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་
དམིགས་པ་ལྷག་མཐོང་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ། ཇི་ལྟར་དོན་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། ཁམས་ཀྱི་དོན་ནི་རིགས་ཀྱི་དོན་དང། ས་བོན་གྱི་དོན་དང། རྒྱུའི་དོན་དང། རང་བཞིན་གྱི་དོན་ཏོ་ཞེས་དོན་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་དོན་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ས་ལ་སོགས་པ་ཁམས་དྲུག་
པོ་དག་ནང་གི་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡིན་པར་མོས་པར་བྱེད་པ་ནི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྲ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རླུང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡང་ཞིང་གཡོ་བའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པའོ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་
སྦུབས་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང། གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསལ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་དེ་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཁམས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང། བདག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱིས་མཉམ་ཞིང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་
སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཁམས་སྣ་ཚོགས་མི་ཤེས་ཤིང་རིལ་པོར་འདུ་ཤེས་པ། ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཅན་གྱི་ལུས་འདིས་ཁེངས་ཤིང་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའི་ཆོས་དེ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་སྟ། ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་
ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་སྟེ། དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་རྣམས་སུ་ཁམས་དྲུག་པོ་དག་ལ་བརྟེན་ཏེ། མའི་ལྟོ་བར་མངལ་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་ལྟར་དུས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་
བྱེད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྩྭ་དང། ཤིང་གི་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ཏེ། ནམ་མཁའ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་ན། ཁང་པ་ཁང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཁམས་དྲུག་པོ་དག་ལ་ཡང་བརྟེན། རུས་པ་དང། ཆུ་རྒྱུས་དང། པགས་པ་དང། ཤ་དང། ཁྲག་གི་རྐྱེན་ལ་ཡང་

[141B] ནམ་མཁའ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་སྔོན་གྱི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་དང་ལྡན་པའི་གཞི་དེ་དག་ལ། ལུས་ལུས་ཞེས་བྱ་བར་མིང་དང། བརྡ་དང། ཐ་སྙད་དུ་རྗོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ལྟོས་པའི་རིགས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཁམས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཀུན་
དུ་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱས། ལན་མང་དུ་བྱས་ན། ང་རྒྱལ་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་ཡང་དེ་ཡིན། བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་གི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་དང། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་བྱ་བ་ཡང་དེ་ཡིན། གྲགས་པའི་ཆོས་ཉིད་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་དེ་
ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་དང། འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དང། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་དབུགས་འབྱུང་བ་དྲན་པའི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ། ཇི་ལྟར་དོན་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན་
དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་ནི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་གཏད་པས། བརྗེད་པ་མེད་ཅིང་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ནི་དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་དྲན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་དོན་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་དག་ནི་ལུས་དང་
འབྲེལ་པའི་ཕྱི་ང་གི་ཡིན་པ་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་ཟིན་པ་ཡང་ཡིན་པར་དམིགས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དབུགས་རྔུབ་པ་ནི་གཉིས་སོ། །དབུགས་དབྱུང་བ་ཡང་གཉིས་སོ། །རླུང་ནང་དུ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དབུགས་རྔུབ་པའོ། །ཕྱིར་
འཐོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དབུགས་འབྱུང་བའོ། །འདི་དག་ནི་དབུགས་རིང་དུ་རྔུབ་པ་དང་འབྱུང་བའོ། །འདི་དག་ནི་ཐུང་བའོ། །འདི་ནི་ལུས་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་མྱོང་བའོ། །འདི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དབུགས་རྔུབ་བ་འགགས་ན་དབུགས་
འབྱུང་བ་འབྱུང་ངོ། །དབུགས་འབྱུང་བ་འགགས་ན་དབུགས་རྔུབ་པ་འབྱུང་ངོ། །དབུགས་རྔུབ་པ་དང་འབྱུང་བའི་འཇུག་པ་ནི་སྲོག་གི་དབང་པོ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པའི་ལུས་འདི་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་ཏེ། དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་རྟེན་དང་བཅས་པ་ན་མི་རྟག་པ་

[142A]༄༅། །ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་དག་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་མ་བཞག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བྱས་པའི་སེམས་ཀུན་དུ་གཡེང་བའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། ནག་
པོའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་སྟེ། དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་དེ་ལྟར་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་དག་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་རྣམས་སུ་ལུས་དང་སེམས་ལ་རག་ལས་
པ་ཡིན་ལ། ལུས་དང་སེམས་ཀྱང་དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་དག་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་དུས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །འདི་ལ་དབུགས་རྔུབ་པར་བྱེད་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བར་བྱེད་པའམ། གང་གི་དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་དེ་དག་ནི་འགའ་
ཡང་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་འདི་དག་ལ། མིང་དང་བརྡ་དང། ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པར་ཟད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ལྟོས་པའི་རིགས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་དྲན་པ་ཀུན་དུ་བརྟེན་ཅིང་གོམས་པར་
བྱས། ལན་མང་དུ་བྱས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་ཡང་དེ་ཡིན། བདག་ཉིད་ཀྱི་སོ་སོ་རང་གི་ཡེ་ཤེས་དང། མཐོང་པ་དང། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་བྱ་བ་དང། གྲགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་དེ་ཡིན། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་
བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་དང། འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དང། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་དཔྱད་པ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པའི་དམིགས་པས་གཞི་དྲུག་ཡོངས་སུ་བཙལ་ནས། སེམས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ནང་དུ་ཞི་བར་བྱེད་ཅིང་ལྷག་མཐོང་གི་རྣམ་པ་དག་གིས་ཇི་
ལྟར་བཙལ་བ་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་ཡང་བྱེད་དེ། དེའི་ཞི་གནས་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་མཐོང་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་ཅིང། ལྷག་མཐོང་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་ཞི་གནས་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །མཁས་པའི་དམིགས་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་

[142B] །དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པས་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་དགུ་དང། དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་
བསྡུས་པ་རྣམ་པ་དགུ་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདེ་ལྟ་སྟེ་མཐུན་པའི་སྦྱོར་བ་དང། གོམས་པའི་སྦྱོར་བ་དང། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་སྦྱོར་བ་དང། མི་ལྷོད་པའི་སྦྱོར་བ་དང། དུས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང། ཉེ་བར་རྟོག་པའི་སྦྱོར་བ་དང། ཆོག་མི་ཤེས་པའི་སྦྱོར་བ་དང། མི་འགལ་བའི་སྦྱོར་བ་
དང༑ ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བའོ། །དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་རྣམ་པ་དགུ་པོ་འདི་དག་གིས་ནི་མྱུར་བ་མྱུར་བར་སེམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་འཇོག་པར་བྱེད་ཅིང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་ཡང་འགྲོ་པར་འགྱུར་ལ། དེས་བགྲོད་པར་བྱ་ཞིང། ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་
ཏུ་ཡང་ཐགས་ཐོགས་མེད་པར་མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་ཕྱིན་ཅིང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། མྱུར་བ་མྱུར་བར་སེམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་འཇོག་པར་བྱེད་ཅིང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་ཡང་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་ལ། དེས་བགྲོད་པར་བྱ་ཞིང་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ས་ཇི་
སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཏུ་ཡང་ཐགས་ཐོགས་མེད་པར་མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་ཕྱིན་ཅིང་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་མཐུན་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་སྤྱད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་མི་སྡུག་པ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་སྡང་སྤྱད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་བྱམས་པ་ལའོ། །རྣམ་
པར་རྟོག་པའི་བར་དུ་སྤྱད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་དྲན་པའི་བར་ལའོ། །ཆ་མཉམ་པར་སྤྱད་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། དམིགས་པ་གང་ལ་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེས་རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་
མཐུན་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གོམས་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཞེ་ན། དེས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་ཐན་ཆུང་ཟད་ཙམ་ཡང་གོམས་པར་བྱས་ཤིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ལས་དང་པོ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་སྟེ། །འདི་ལྟར་ལས་དང་པོ་པ་ནི་མཐུན་པའི་དམིགས་པས་རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་

[143A]༄༅། །བྱེད་ཀྱང། སྒྲིབ་པ་རྣམས་དང་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དག་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཀུན་དུ་འབྱུང་ཞིང་དེས་དེའི་སེམས་མྱུར་བར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་འཇོག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་གོམས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མི་ལྷོད་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཞེ་ན་
རྟག་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང། གུས་པར་བྱས་ཤིང་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་རམ། བླ་མ་ལ་རྗེ་ས་དང་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རམ། ནད་པའི་ནད་གཡོག་བྱ་བའི་ཕྱིར་རམ། ཕྱག་བྱ་བའི་ལས་ཀྱི་ཕྱིར་རམ། དེ་ལྟ་བུ་དར་མཐུན་པའི་འཕྲལ་གྱི་བྱ་བ་གང་ཡང་རུང་
པའི་ཕྱིར་རམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལངས་ན་ཡང། རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་ཅིང། དེ་ལ་གཞོལ་བ་དང། དེ་ལ་འབབ་པ་དང། དེ་ལ་བབ་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་བྱེད་ཅིང། མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་བྱས་ཤིང་མཇུག་བརྟུལ་ནས་ཀྱང་ཡང་ཕྱིར་འདུག་སྟེ་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་འཇོག་བ་ལ་
རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་དང། གལ་ཏེ་དགེ་སློང་དང། དགེ་སློང་མ་དང། དགེ་བསྙེན་དང། དགེ་བསྙེན་མ་དང། རྒྱལ་རིགས་དང། བྲམ་ཟེའི་འཁོར་དག་ལྷན་ཅིག་ལྷགས་ན་ཡང། འདུ་འཛིས་དུས་ཡུན་རིང་དུ་འདའ་བར་མི་བྱེད་པར་དྲོད་རན་པར་སྨྲ་བར་བྱེད་ཅིང། གཏམ་མང་པོའི་
གླེང་སློང་བར་མི་བྱེད་པར་དབེན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་བྱེད་པ་དང། འདི་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། བདག་གིས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ནི་དེང་ཁོ་ནས་ཐོབ་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་ལ་འཆི་བར་འགྱུར་བའི་རྐྱེན་དང་སྟེ། བདག་ལ་རླུང་ངམ། མཁྲིས་པའམ། བད་ཀན་འཁྲུག་པར་འགྱུར་
པའམ། ཟས་ཟོས་པ་མི་འཕྲོད་ཅིང། དེས་བདག་གི་ལུས་གསུད་པར་འགྱུར་བའམ། བདག་སྦྲུལ་ལམ། སྡིག་པའམ། སྲིན་གྱི་མེད་ཀྱིས་ཟིན་པར་འགྱུར་བའམ། བདག་ལ་མི་དང་མི་མ་ཡིན་པའི་འཇིགས་པ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གནས་དེ་དག་རྟག་ཏུ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང། བག་
ཡོད་པར་གནས་པ་དང། ཡང་འདི་ལྟར་བག་ཡོད་པར་ཡང་གནས་པར་བྱེད་དེ། ཨེ་མ་ཀྱེ་མའོ། བདག་ཞག་བདུན་ནམ། དྲུག་གམ། ལྔའམ། བྮིའམ། གསུམ་མམ། གཉིས་སམ། གཅིག་གམ། མེལ་ཚེ་ཐུན་གཅིག་གམ། ཐུན་ཕྱེད་དམ། ཡུད་ཙམ་གཅིག་གམ། ཡུད་ཙམ་ཕྱེད་ཙམ་ཞིག་

[143B] ཨེ་མ་ཀྱེ་མའོ། །བདག་ཟན་གཅིག་བཟའ་བའི་བར་ཙམ་མམ། དབུགས་རྔུབས་ནས་དབུགས་འབྱུང་བའི་བར་ཙམ་མམ། དབུགས་ཕྱུང་ནས་དབུགས་རྔུབ་པའི་བར་ཙམ་ཞིག་གསོན་ན་ཡང་ཅི་མ་རུང་སྟེ། ཇི་སྲིད་གསོན་པ་དེ་སྲིད་དུ་རྣལ་འབྱོར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟོན་
པའི་བསྟན་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བས། དེ་ཙམ་གྱིས་ན་བདག་གིས་འདི་ལྟ་སྟེ། སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལ་བྱ་བ་མང་དུ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བག་ཡོད་པར་གནས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་མི་ལྷོད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཞེ་ན། རྣལ་
འབྱོར་པ་རྣལ་འབྱོར་ཤེས་པས་ཇི་སྐད་གཏམས་ཤིང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད་ཅིང། དོན་དང་ཚིག་འབྲུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དང། བདག་ཉིད་ང་རྒྱལ་མེད་ཅིང། རང་གི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་དང། བབ་ཅོལ་དུ་འཛིན་
པ་མ་ཡིན་པ་དང། བླ་མའི་ལུང་ལ་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དུས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་གང་ཞེ་ན། དུས་དུས་སུ་ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་དང། ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་མ་དང། རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་མཚན་མ་དང། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་
སྒོམ་པར་བྱེད་ཅིང། ཞི་གནས་དང། ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་དང། ཞི་གནས་ཀྱི་དུས་དང། ལྷག་མཐོང་དང། ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་མ་དང། ལྷག་མཐོང་གི་དུས་དང། རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང། རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་མཚན་མ་དང། རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་དུས་དང། བཏང་སྙོམས་དང། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་
དང༑ བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དུས་ཀྱང་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་ཞི་གནས་གང་ཞེ་ན། སེམས་གནས་པ་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། དེ་ལ་སེམས་དེ་མཚན་མ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དང། ཞི་བ་དང། རབ་ཏུ་ཞི་བ་དང། ཞི་བ་ལ་གནས་ཤིང་ངེས་པར་མ་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་ཞི་
གནས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དམིགས་པའི་མཚན་མ་དང། གཞིའི་མཚན་མའོ། །དེ་ལ་དམིགས་པའི་མཚན་མ་ནི། ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དང་ཆ་མཐུན་བ་དང། གཟུགས་བརྙན་ལ་དམིགས་པའི་མཚན་མ་སྟེ། དམིགས་

[144A]༄༅། །པ་དེས་སེམས་དེ་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་གཞིའི་མཚན་མ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ཞི་གནས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་ལྷག་མཐོང་ལ་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གཞིའི་མཚན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཞི་གནས་ཀྱི་དུས་གང་
ཞེ་ན༑ སྨྲས་པ། སེམས་རྒོད་པར་གྱུར་པའམ། རྒོད་པར་དོགས་པའི་ཚེ་སྟེ། བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་ཞི་གནས་ཀྱི་དུས་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྷག་མཐོང་གི་སེམས་ཡོངས་སུ་བསྒོམ་པ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཉམས་པའམ། འཕྲལ་གྱི་བྱ་བའི་རྣམ་པར་གཡེང་བས་ཉམས་པའི་ཚེ་ཡང་ཡིན་ཏེ། བསྒོམ་པའི་འཕྱིར་
ཞི་གནས་ཀྱི་དུས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ལྷག་མཐོང་གང་ཞེ་ན། ལྷག་མཐོང་ནི་རྣམ་པ་བཞི་དང། སྒོ་གསུམ་དང། གཞི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དྲུག་ལ་དམིགས་ཤིང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་མ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དམིགས་པའི་མཚན་མ་དང། གཞིའི་མཚན་མའོ། །དེ་ལ་
དམིགས་པའི་མཚན་མ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དང་ཆ་མཐུན་པ་དང། གཟུགས་བརྙན་ལ་དམིགས་པའི་མཚན་མ་སྟེ། དམིགས་པ་དེས་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་གཞིའི་མཚན་མ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་སེམས་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་ལྷག་མཐོང་ཡོངས་སུ་
དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སེམས་ཀྱི་ཞི་གནས་ལ་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གཞིའི་མཚན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ལྷག་མཐོང་གི་དུས་གང་ཞེ་ན། ཞི་གནས་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་བསྒོམ་བའི་ཚེའམ། དང་པོ་ཁོ་ནའི་ཚེ་སྟེ། ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྷག་མཐོང་
བསྒོམ་པའི་དུས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་གང་ཞེ་ན། དང་བར་འགྱུར་བའི་དམིགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་བཟུང་བས། སེམས་ཡང་དག་པར་གཟེངས་སྟོད་པར་བྱེད་པ་དང། ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང། ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པའོ།།
དེ་ལ་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་མཚན་མ་གང་ཞེ་ན། དང་བར་འགྱུར་བའི་དམིགས་པ་གང་གིས་སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དང། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་དུས་གང་ཞེ་ན། སེམས་བྱིང་བར་འགྱུར་བའི་ཚེའམ། བྱིང་དུ་དོགས་པའི་ཆེ་

[144B] བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་དུས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བཏང་སྙོམས་གང་ཞེ་ན། ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དང། རྣལ་དུ་བབ་བ་དང། རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་དང། སེམས་ཉམས་
བདེ་བ་དང། སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་རྗེས་སུ་རྩོལ་བ་མེད་པའི་བྱ་བས་གཏོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་གང་ཞེ་ན། དམིགས་པ་གང་གིས་སེམས་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་པ་དང། དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཧ་ཅང་ལྷག་པར་བརྩོན་པར་མི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་
པའོ༑ །དེ་ལ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དུས་གང་ཞེ་ན། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ལ་སེམས་བྱིང་བ་དང། རྒོད་བ་མེད་པའི་ཚེ་སྟེ། བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དུས་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་དུས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཉེ་བར་བརྟག་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཞེ་ན། མཚན་མ་དེ་དག་ཉིད་ལེགས་པར་བཟུང་
ཞིང་ལེགས་པར་བརྟགས་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ལེགས་པར་བཟུང་ཞིང་ལེགས་པར་བརྟག་པའི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། ཧི་སྙེད་འདོད་པ་དེ་སྙེད་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཤིང་གནས་པ་དང། གང་གི་ཚེ་ལྡང་བར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་
བརྙན་སྤངས་ཏེ། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དམིགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་བས་ལྡང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཉེ་བར་བརྟག་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཞེ་ན། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོག་མི་ཤེས་ཤིང་སྤོང་བ་ལས་ཀྱང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ལ། གོང་
ནས་གོང་དུ་གྱ་ནོམ་པ་ལས་ཀྱང་ཆེས་གྱ་ནོམ་པའི་གནས་དག་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལན་མང་དུ་གནས་པ་དང། གོང་དུ་བྱ་བ་ཡོད་ན་ཅུང་ཟད་ཙམ་དང། ངན་ངོན་ཙམ་དང། ཞི་གནས་ཙམ་གྱིས་བར་མ་དོར་སྒྱིད་ལུག་པར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མི་
འགལ་བའི་སྦྱོར་བ་གང་ཞེ་ན། བསླབ་པའི་གཞི་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཉམས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་འདྲལ་བར་མི་བྱེད་པ་དང། བུད་མེད་གཞོན་ནུ་མ་ཁ་དོག་བཟང་བ་ཆགས་པར་འགྱུར་བར་མཐོང་ན་ཡང་མཚན་མར་མི་འཛིན་ཅིང་མངོན་རྟགས་སུ་མི་འཛིན་པ་དང། ཟླས་ལ་རན་པར་བྱེད་པ་དང། མི་ཉལ་བའི་

[145A]༄༅། །རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་དང། དོན་ཉུང་བ་དང། བྱ་བ་ཉུང་བ་དང། གཡེང་བ་ཉུང་བ་དང། ཡུན་རིང་པོ་ནས་བྱས་པ་དང། ཡུན་རིང་པོ་ནས་སྨྲས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་དྲན་པར་བྱེད་པ་དང། དེ་ལྟ་བུ་དང་མ་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་མི་འགལ་བའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་
དེ་དག་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དང། རྗེས་སུ་མཐུན་ཞིང་མི་འགལ་ལ། སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་ཡང་མི་འགྱུར། ཕྱི་རོལ་དུ་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན། ནང་གི་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་ཞིང་དྲན་པའི་ཕྱིར་ཡང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མི་
འགལ་བའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ཞེ་ན། མོས་པར་བྱས་ཤིང་མོས་པར་བྱས་ནས། དམིགས་པ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་མི་སྡུག་པ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད་ན། ཡང་མཚན་མ་ཙམ་དུ་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ལྷག་
མཐོང་གིས་མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པ་དག་གིས། མི་སྡུག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་དེ་དེས་དམིགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་མྱུར་བ་མྱུར་བར་རྣམ་པར་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞིང། མྱུར་བ་མྱུར་བར་མངོན་སུམ་དུ་བྱའོ། །རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། སེམས་ནང་དུ་མངོན་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་དང་
དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་དང། དེ་ལས་གཞན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། གཉེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། མཚན་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ལྷག་མཐོང་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་སེམས་གནས་པ་རྣམ་པ་དགུས་ནི། སེམས་ནང་དུ་མངོན་པར་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །
མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ཕྱོགས་ཤིང་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་པོ་ནས་ཉེ་བར་གཏོད་པས་ནི། དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་རིག་པར་བྱེད་དོ། །མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པའི་དམིགས་པ་ལས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་པ་གཞན་
དག་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། དེ་ལས་གཞན་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་པའི་གཉེན་པོ་མི་སྡུག་བ་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོ་དབུགས་རྡུ་བ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་དྲན་པ་དང། གཟུགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ན་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་བར་དག་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། གཉེན་པོ་ཡིད་ལ་

[145B] །མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང། མཚན་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། མཚན་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཡིད་ལ་བྱེད་བ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་རྣམ་པར་བསྡོམ་པ་དེ་དག་ནི་ཁྱབ་པའི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དོན་གྱི་
སྐབས་འདིར་ནི་སེམས་ནང་དུ་མངོན་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་དང། དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡིན་པར་དགོངས་སོ། །དེ་ལ་ལས་དང་པོ་པ་ལས་ཐོག་མ་པས་ནི་དང་པོ་ཁོ་ནར་མི་སྡུག་བའམ། དེ་ལས་གཞན་བའི་དམིགས་པ་གང་ལ་ཡང་སེམས་ཉེ་བར་གཏད་པར་མི་བྱ་བར་
རྣམ་པར་གཡེང་པ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཇི་བདག་གི་སེམས་མཚན་མ་མེད་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དང། ཞི་བ་དང། རབ་ཏུ་ཞི་བ་དང། འགུལ་བ་མེད་པ་དང། གཡོ་བ་མེད་པ་དང། འབད་པ་མེད་པ་དང། རྩོལ་བ་མེད་པར་ནང་དུ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན་ནམ་ཞེས་རབ་ཏུ་བརྩོན་
བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་མཚན་མ་བྱུང་ངོ་ཅོག་ཐམས་ཅད་ལ་དྲན་པ་མེད་པ་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་དེའི་དྲན་པ་མེད་པ་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པས་དམིགས་པ་རྣམ་པར་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ན་
དགའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང། མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པའི་དམིགས་པ་མཚན་མ་དང་བཅས་ཤིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དག་ལ་སྤྱོད་བར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་སྤྱོད་བར་བྱེད་ཅེ་ན། མཚན་མའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང། ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང། སོ་སོ་རྟོག་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ལྷག་མཐོང་གིས་
སྤྱོད་པར་བྱེད་དེ། ལྷག་མཐོང་ལ་གཅིག་ཏུ་བརྩོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡང་ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་མ་ལས་ཕྱིར་བཟློག་ནས། ཞི་གནས་ཀྱི་རྣམ་པས་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། །དེས་དེའི་ཚེ་ན་དམིགས་པ་དེ་མ་བཏང་མ་བཟུང་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དམིགས་པ་དེ་ལ་ཞི་གནས་སུ་འཇུག་
བར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ནི་མ་བཏང་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་མར་མི་བྱེད་ཅིང། རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ནི་མ་བཟུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སེམས་ནང་དུ་མངོན་པར་སྡུད་པའི་སྒོ་ནས་དམིགས་པ་རྣམ་པར་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་མ་མ་བཟུང་བ་དང་ལྡན་པའི་

[146A]༄༅། །དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་བཟུང་བ་དང་ལྡན་པའི་དམིགས་པ་ནི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོའི་མཚན་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་གཅིག་ཏུ་དམིགས་པ་ལ་མོས་པར་བྱེད་ལ། ཡང་དང་ཡང་དུ་རྣམ་པར་སྒོམ་པར་མི་བྱེད་ན། དེའི་མོས་པ་
ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ཡོངས་སུ་བྱང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་མོས་པར་ཡང་བྱེད་ལ། ཡང་དང་ཡང་དུ་རྣམ་པར་སྒོམ་པར་བྱེད་ན་ནི། དེའི་ཕྱིར་དེའི་མོས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་མངོན་སུམ་དུ་
རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོང་ནས་གོང་དུ་ཆེས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ཆེས་ཡོངས་སུ་བྱང་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་རི་མོ་མཁན་གྱི་སློབ་མ་ཞིག་དང་པོ་ཁོ་ནར་རི་མོའི་ལས་ལ་བརྩོན་པར་གྱུར་ན། དེ་སློབ་དཔོན་ལས་བསླབ་པ་སྔར་བྱས་ཤིང་དཔེ་བླངས་པ་ལས་བལྟས་ཤིང་བལྟས་ཤིང་རི་མོ་
འདྲི་བར་བྱེད་དོ། །བྲིས་ཤིང་བྲིས་ཤིང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་བྱེད། ཕྱིར་འབྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་ཡང་འདྲི་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཕྱིས་ཤིང་ཕྱིས་ཤིང་འདྲི་བར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་གོང་ནས་གོང་དུ་རི་མོ་ཆེས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ཆེས་ཡོངས་སུ་བྱང་བར་སྣང་སྟེ། དེ་ལྟར་ལེགས་པར་བརྩོན་
པར་བྱེད་པ་ནི་དུས་གཞན་ན་ནི། སློབ་དཔོན་དང་འདྲ་བའམ། དེ་བས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རི་མོ་དེ་མ་ཕྱིས་པར་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་འདྲི་བར་བྱེད་ན་ནི་དེའི་རི་མོ་དེ་ནམ་དུ་ཡང་ཡོངས་སུ་བྱང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། འདི་ལ་ཡང་ཚུལ་བཞིན་དེ་དང་
འདྲ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་དམིགས་པ་ཇི་ཙམ་ལ་མོས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཙམ་རྣམ་པར་སྒོམ་པར་བྱེད་ཀྱི་ཇི་ཙམ་རྣམ་པར་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཙམ་ལ་མོས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཆུང་དུ་ལ་མོས་པར་བྱེད་པ་ན་ཡང་ཆུང་དུ་ཉིད་རྣམ་པར་སྒོམ་པར་བྱེད་ལ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང་ཚད་མེད་པ་ལ་ཡང་དེ་
བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་བསྒོམས་ནས་ཀྱང་ལན་འགའ་ནི་ཆུང་དུ་ཉིད་ལ་མོས་པར་བྱེད་དོ། །ལན་འགའ་ནི་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང། ཚད་མེད་པ་ལ་མོས་པར་བྱེད་དེ། ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང་ཚད་མེད་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་

[146B] སྣང་བརྙན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རགས་པ་སྟེ། སྦྲུལ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང། སྣང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མིང་དང་བརྡ་སྔོན་དུ་བཏང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ་དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དཀར་པོའི་ཕྱོགས་
ཀྱི་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་དགུ་པོ་དེ་དག་ནི་ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་དང། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་རྣམ་པ་དགུ་པོ་ནི་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་ནག་པོ་དང་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སེམས་རྩེ་
གཅིག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སྒྲིབ་པར་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་བ་ནི། རྒྱུ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང། གཞི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང། ཉེས་དམིགས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང། གཉེན་
པོ་བསྒོམ་པ་དག་གིས་སྒྲིབ་པ་དག་ལས་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་སྒྲིབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྒྲིབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང། སྒྲིབ་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་འཛིན་པའོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་
གདུང་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང། རབ་ཏུ་དཔེན་པ་ལ་བརྩོན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་འདོད་པ་དང། མི་དགའ་བ་དང། སྤྲོ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང། འཁྲུག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་སྒྲིབ་པ་ནི་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་དག་གོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་
འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་དང། མཐོང་བ་དང། རེག་པར་རང་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་དང། ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་བདག་ནི་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དག་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་
རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་སྒྲིབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། དེ་ལ་ཡོངས་སུ་གདུང་བའི་གཞི་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་དབང་དང། ནད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཉོན་མོངས་པས་ལུས་ཉམ་ཆུང་བ་དང། ཧ་ཅང་བརྩོན་པ་དང་

[147A]༄༅། །ངན་པས་བརྩོན་པ་དང། དང་པོ་བརྩོན་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་མང་བ་དང། དབེན་པ་ལ་གོམས་པའོ། །སྒྲིབ་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་གཞི་ནི་སྒྲིབ་པ་དང་མཐུན་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མཐུན་པ་དང་
བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་ལན་མང་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་སྒྲིབ་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོགས་པ་དང། བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་གཞི་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྡུག་པ་ཡིད་ལ་མ་བྱས་པས་སྡུག་པ་ཡིད་ལ་
བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ད་བཞིན་དུ་བྱམས་པ་ཡད་ལ་མ་བྱས་པས་ཁོང་ཁྲོ་བའི་མཆན་མ་དང། སྣང་བ་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་མ་བྱས་པས་མུན་མའི་མཚན་མ་དང། ཞི་གནས་ཡིད་ལ་མ་བྱས་པས་ཉིད་དུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ལྗོངས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། སྔོན་རྩེས་པ་དང་བགད་
པ་དང། དགའ་བར་བྱས་པ་དང། དགའ་མགུར་སྤྱད་པ་དག་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། རྐྱེན་འདི་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དུ་ས་གསུམ་གྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་ངའོ་ཞེའམ་བདག་གོ་ཞེས་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་བསྐྱེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ནི་
འདིར་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉེས་དམིགས་གང་ཞེ་ན། སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཡོད་ཅིང་མེད་པ་མ་ཡིན་ན། མ་རྟོགས་པ་མི་རྟོགས་པ་དང། རྟོག་པ་ལས་ཉམས་པ་དང། རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྦྱོར་བ་ཉམས་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་
གནས་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་པ་དང། དེ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྨད་པ་དང། གཞན་གྱིས་སྨད་པ་དང། ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ན་སོང་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ཉེས་དམིགས་ཡིན་ནོ།། །།ཉན་ཐོས་ཀྱིས་བམ་པོ་བཅོ་ལྔ་པ། དེ་ལ་གཉེན་པོ་
བསྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡོངས་སུ་གདུང་བའི་གཉེན་པོ་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དག་སྟེ། རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་དེའི་སེམས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱས་ནས། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་སྐྱེས་པ་ནི་སེལ་བར་བྱེད་ལ། མ་སྐྱེས་པ་ནི་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ལུས་

[147B] ཧ་ཅང་བརྩོན་པ་གང་ཡིན་པ་དང། དང་པོ་བརྩོན་པ་གང་ཡིན་པའི་གཉེན་པོ་ནི་དེ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་རང་པར་བརྩོན་པ་ཡིན་ནོ། །ངན་བས་བརྩོན་པ་གང་ཡིན་པའི་གཉེན་པོ་ནི་དེ་ལ་གུས་པར་ཡོངས་སུ་འདྲི་བ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་མང་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་
གཉེན་པོ་ནི་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པའི་དམིགས་པ་དག་ལ་ཇི་རིགས་པར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །དབེན་པ་ལ་མ་གོམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་གཉེན་པོ་ནི་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་གིས་སྔོན་ཡང་གོམས་པར་བྱས་པས་དེས་ན། ད་ལྟར་བདག་དབེན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་ན་
ཡོངས་སུ་གདུང་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ད་ལྟར་དབེན་པ་ལ་གོམས་པར་མ་བྱས་ན་དེ་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་ཡང་སྲིད་པ་འདི་ལྟ་བུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས། བདག་གིས་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་མི་དགའ་བ་སྤང་པར་བྱ་ཞིང་དགའ་བར་བྱའོ་ཞེས་རྣམ་པ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲིབ་པ་ལྷག་མ་རྣམས་
ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་བ་ལས་བཟློག་པ། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྒོམ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་སྒྲིབ་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས། འདི་ནི་ཡོངས་སུ་སྤང་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་
ཞེས་གཞི་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས། དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གཞི་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་ན། ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་དེ་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེས་དེའི་ཕྱིར་ཉེས་དམིགས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡོངས་སུ་སྤང་པ་དེ་ལ་ཕྱིས་ཇི་ལྟར་མི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་དེའི་ཕྱིར་
གཉེན་པོ་སྒོམ་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་ངེས་སྒྲིབ་པ་དག་ལས་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དེ་ཇི་ཙམ་དུ་ལྷག་མཐོང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཤད་པ་མང་པོ་དེ་ཙམ་དུ་ནི་ལྷག་མཐོང་མང་བ་ཡིན་ནོ། དེ་ཇི་ཙམ་དུ་ལྷག་མཐོང་མང་བ་དེ་ཙམ་དུ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱང་མང་བ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མཐོང་དེ་ཡང་ཤེས་
བྱ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་མཐའ་ཡས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྒོ་གསུམ་དང། གཞི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དྲུག་པོ་དེ་དག་རེ་རེའི་རྣམ་པ་དང། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དག་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བརྩོན་པའི་ལྷག་མཐོང་གོམས་པ་དང། ཡོངས་སུ་དག་པའི་

[148A]༄༅། །སྟོབས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། ཡངས་པ་དང། འཕེལ་བ་དང། རྒྱས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱང་ཡངས་པ་དང། འཕེལ་བ་དང། རྒྱས་པར་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དེའི་ལུས་
དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དམིགས་པ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་ལ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དེ་ལྟར་དེ་ལྟར་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་བ་ཡང་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་གཉིས་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་རྩེ་གཅིག་
པ་ཉིད་དང། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དེ་དག་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་དང། གཅིག་ལ་གཅིག་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དང། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་ཆོས་དེ་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། དེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ན་ཤེས་བྱའི་
དངོས་པོ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་ཇི་ཙམ་གྱིས་ས་ན་མི་སྡུག་པ་ཐོབ་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་དབུགས་འབྱུང་བ་དང། དབུགས་རྔུབ་པ་དྲན་པའི་བར་དག་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་མི་སྡུག་པའི་སྦྱོར་བ་ཀུན་དུ་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱས། ལན་
མང་དུ་བྱས་པའི་རྒྱུས་ན། རྒྱུ་ཡང་རུང། གནས་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཡུལ་མངོན་དུ་གྱུར་ཅིང་མཚན་མར་སོ་སོར་བརྟགས་སུ་ཟིན་ཀྱང། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པར་རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྡུག་པ་ཉིད་དུ་ཆེས་མང་དུ་སྣང་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་སྡུག་པ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདོད་པའི་
འདོད་ཆགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་འཇུག་པར་མི་འགྱུར། དགའ་བར་མི་འགྱུར། མོས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་བཏང་སྙོམས་དང། ཡིད་འབྱུང་བ་དང་མི་མཐུན་པར་ཀུན་དུ་གནས་ན། རྣལ་འབྱོར་བས་བདག་ནི་མི་སྡུག་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ནི་བསྒོམ་པའི་
འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཙམ་གྱིས་ན་མི་སྡུག་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་མ་ཐོབ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མི་སྡུག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། བྱམས་པ་དང་རྐྱེན་འདི་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང། ཁམས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། དབུགས་

[148B] དབུགས་རྔུབ་པ་དྲན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ནི་འདི་ཡོད་རེ། བྱམས་པའི་སེམས་ཆེས་མང་དུས་སྣང་ལ། ཁོང་ཁྲོ་བའི་སེམས་མེད་པ་དང། གནོད་སེམས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་རྒྱས་པར་བྱ་བ་དང། མི་རྟག་པ་དང་
སྡུག་བསྔལ་བ་དང། བདག་མེད་པར་ཆོས་མང་དུ་སྣང་ལ། རྟག་པ་དང། བདེ་བ་དང། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་མེད་པ་དང། ཀུན་དུ་རྨོངས་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་མ་དང། ཀུན་དུ་རྨོངས་པར་འགྱུར་བ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་རྒྱས་པར་བྱ་
བ་དང། ཁམས་སྣ་ཚོགས་པ་དང། ཁམས་དུ་མ་པའི་ལུས་ལ་རིལ་པོར་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཆེས་མང་དུ་སྣང་ལ། རིལ་པོའི་འདུ་ཤེས་ཉིད་མེད་པ་དང། ང་རྒྱལ་གྱི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་རྒྱས་པར་བྱ་བ་དང། ནང་ཉེ་བར་ཞི་
བའི་འདུ་ཤེས་དང། ཞི་གནས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཆེས་མང་དུ་སྣང་ལ། སྤྲོས་པའི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་རྒྱས་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གཉིས་འདྲེས་པར་གྱུར་ཅིང། མཉམ་
པར་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་དང། གང་གིས་ན་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་འཇུག་པའི་ལམ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སེམས་གནས་པ་རྣམ་པར་དགུ་དག་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། མཉམ་པར་གཞག་པའི་རྣམ་པ་དགུ་པོ་གནག་ཡིན་པ་དེ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིང་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་པའི་
ཤེས་རབ་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཚེ་ནི་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་དེའི་ལམ་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་དང་རྩོལ་བ་མེད་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞིང། ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པས། ལྷག་མཐོང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་
ཡོངས་སུ་བྱང་བ་དང། ཞི་གནས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་དང། ཉམས་བདེ་བས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གཉིས་འདྲེས་པར་གྱུར་ཅིང་མཉམ་པར་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་དང། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་འཇུག་པའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །བར་གྱི་

[149A]༄༅། །སྡོམ་ནི། མཚན་མ་ཙམ་དང་ཡོངས་བཙལ་དང། སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྒོ་དང་ལྡན། །དོན་དང་དངོས་པོ་མཚན་ཉིད་དང། །ཕྱོགས་དང་དུས་དང་རིགས་པ་དང། །མཐུན་དང་གོམས་དང་མ་ནོར་དང། །མི་ལྷོད་དུས་དང་ཉེར་བརྟགས་དང། །ཆོག་མི་ཤེས་དང་མི་འགལ་དང།།
ཡང་དག་སྦྱོར་བ་ཉིད་རྣམས་ནི། །རྣམ་པ་དགུ་པོ་གཉིས་སུ་འདོད། །ངོ་བོ་ཉིད་དང་གཞི་དང་ནི། །ཉེས་དམིགས་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་ནི། །སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་ཡིན། །དེ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་ཁྱབ་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་པར་གཞག་པ་ལ། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་
ཉིད་དང། སྒྲིབ་པ་རྣམས་པར་སྦྱོང་བའི་ལོག་པར་སྦྱོར་བ་སྤོང་བར་བྱེད་ཅིང། ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་སློབ་པར་བྱེད་པའི་ལས་དང་པོ་ལས་ཐོག་མ་པ་སྟེ། དང་པོར་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དང། སྤོང་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཐོབ་པར་བྱའོ་ཞེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་བཞི་རབ་ཏུ་བཙུན་པར་བྱེད་དོ་།བཞི་
གང་ཞེ་ན། སེམས་ཀུན་དུ་གདུང་བར་འགྱུར་བའི་ཡིན་ལ་བྱེད་པ་དང། སེམས་མངོན་པར་བརླན་པར་འགྱུར་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། ཤིན་ཏུ་སྦྱང་པ་སྐྱེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། ཡེ་ཤེས་དང་མཐོང་བ་རྣམས་པར་སྦྱོང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀུན་དུ་གདུང་བར་འགྱུར་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་
ཞེ་ན༑ སྨྲས་པ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་གིས་དེ་ཀུན་དུ་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་ཀུན་དུ་སྐྱོ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་སེམས་ཀུན་དུ་གདུང་བར་འགྱུར་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སེམས་མངོན་པར་བརླན་པར་འགྱུར་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡིད་ལ་
བྱེད་པ་གང་གིས་དེ་མངོན་པར་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་མ་ཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་སེམས་མངོན་པར་བརླན་པར་འགྱུར་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་སྐྱེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་སྐྱེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་གིས་དེ་
དུས་དུས་སུ་ཀུན་དུ་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་ཀུན་དུ་སྐྱོ་བར་བྱས་ཤིང། དུས་དུས་སུམ་མངོན་པར་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱས་ནས། སེམས་ནང་དུ་ཞི་བར་བྱེད་ཅིང། མཚན་མ་མེད་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེ་དང་

[149B] དྲན་པ་རྩེ་གཅིག་པ་ལ་ཡང་འཇུག་པར་བྱེད་དེ། རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེས་དེའི་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་གཉེན་པོ་ལུས་དང་སེམས་རབ་ཏུ་ཚིམ་པར་བྱེད་པ། ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང། སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་
བ་སྐྱེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་དང་མཐོང་བ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཞེན། སྨྲས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། ནང་གི་སེམས་ཀྱི་ཞི་གནས་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ན། དེ་ལྟར་སེམས་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེས། དུས་དུས་སུ་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་
ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཕྱིར་ཞིང་ཕྱིར་ཞིང་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་དང། མཐོང་བ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དེ་ལྟར་དུས་དུས་སུ་ཀུན་དུ་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བ་དང། མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་ཀུན་དུ་སྐྱོ་བར་བྱེད་པས་ན། དེའི་སེམས་
དེ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཟག་པ་རྣམས་ཟག་པ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་གདུང་བ་དང། ཀུན་དུ་གདུང་བ་དང། སྐྱོ་བ་དང། ཀུན་དུ་སྐྱོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཀུན་དུ་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་བཞི་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་གི་རྒུད་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་རྒུད་པ་ཉེ་བར་གྱུར་ཅིང་
མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ན། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུས་ཀུན་དུ་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བ་དང། མཐུན་པའི་གནས་ཡིན་པ་དང། བདག་གི་འབྱོར་བ་དང་གཞན་གྱི་འབྱོར་བ་མངོན་པར་འདས་པ་དང། ཟག་པ་དང་འགགས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་རྣམ་པར་གྱུར་པ་ན། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུས་ཀུན་
དུ་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བ་དང། མཐུན་པའི་གནས་ཡིན་པའོ། །དེ་དེ་ལྟར་དུས་དུས་སུ་མངོན་པར་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་པ་ན། མངོན་པར་དགའ་བར་གྱུར་བ་དེའི་སེམས་དེ་འདི་ལྟ་སྟེ། མངོན་པར་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་
རྣམས་ལ། འཇམ་པ་དང། སྣུམ་པ་དང། གཤེར་བ་དང། རླན་པ་དང། ཤིན་ཏུ་དང་བ་དང། རབ་ཏུ་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མངོན་པར་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་མཐུན་པའི་གནས་ནི་རྣམ་པ་

[150A]༄༅། །གསུམ་སྟེ། དཀོན་མཆོག་རྣམས་དང། བསླབ་པའི་གཞི་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། བདག་ཉིད་ལ་ཁྱད་པར་རྟོག་པ་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བ་ཡོད་པས་སེམས་ཀུན་དུ་འཁྲུག་པ་མེད་པའོ། །དེ་དཀོན་མཆོག་དག་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། འདི་ལྟར་སེམས་མངོན་པར་དགའ་བར་
བྱེད་དོ། །བདག་གི་སྟོན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་པ་ནི་བདག་གིས་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་དོ། །བདག་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡང་བདག་གིས་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་དོ། །བདག་གིས་ཚངས་པ་མཚུངས་
པར་སྤྱོད་པ་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ། དེས་པ། དགེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་ཡང་བདག་གིས་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་གི་འཆི་བ་ནི་བཟང་པོ་ཡིན་ནོ། །འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པ་ཡང་བཟང་བ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་ཕྱི་མ་ཡང་བཟང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་དཀོན་མཆོད་
དག་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ན། སེམས་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་དོ། །བསླབ་པའི་གཞི་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ན། ཇི་ལྟར་སེམས་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། བདག་སྟོན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང། དེའི་
ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཅོས་འདུལ་བ་དང། དེ་ལ་ལེགས་པར་ཞུགས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་དེ་དག་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་མཚུངས་པར་གྱུར་ཅིང་བསླབ་པའི་གཞི་མཚུངས་པར་འགྱུར་བ་དང། ལྟ་བ་མཚུངས་པར་འགྱུར་བ་དང། རྙེད་པ་མཚུངས་ཤིང་རྙེད་པ་ཐུན་མོང་དུ་ལོངས་
སྤྱོད་པ་དང། བྱམས་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང། ངག་གི་ལས་དང། ཡིད་ཀྱི་ལས་དང་ལྡན་པ་ནི་བདག་གིས་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བསླབ་པའི་གཞི་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འགྱོད་པ་མེད་པ་དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་
རིམ་གྱིས་སེམས་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བདག་ཉིད་ལ་ཁྱད་པར་རྟོགས་པར་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་སེམས་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་ཅེ་ན་བདག་དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། མཐུ་ཡོད་ཅིང་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་དང། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་དམ་པ་ཡང་དག་

[150B] ལྟ་བ་མཚུངས་པར་གྱུར་པ་དང། རྙེད་པ་ཐུན་མོང་དུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་གྱུར་པའི་སྐལ་བ་ཡོད་བ་དང། བདག་དེ་ལྟར་གྱུར་ཅིང་དེ་ལྟར་ཞུགས་པས་ན། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་
མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་སྐལ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་ལ་ཁྱད་པར་རྟོགས་པར་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ། སེམས་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང་དེས་སྔ་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཏེ་གནས་པ་ན་ཁྱད་
པར་ཐོབ་པར་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ན། དེའི་གང་དུ་ཡང་ཁྱད་པར་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་མངོན་པར་དད་ཅིང། སེམས་མངོན་པར་དགའ་བར་པ་སྟེ། དེ་ནི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡིན་ནོ། །དེ་དེ་ལྟར་ཀུན་དུ་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བ་དང་མཐུ་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་མངོན་པར་གདུང་བར་བྱེད་
པ་ན༑ ཟག་པ་རྣམས་དང་ཟག་པ་དང་མཐུན་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམ་ལ་སེམས་མི་མི་ཕྱོགས་པར་བྱེད་ཅིང། མི་མཐུན་པར་བྱེད། ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་འཇོག་པར་བྱེད། རྣམ་པར་འབྲལ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་དེའི་སེམས་དེ་ཆོས་གཉིས་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བར་འགྱུར་བ་དང་
མངོན་པར་རླན་པར་བྱེད་ན་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་རབ་ཏུ་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་སྣུམ་པ་དང་བཅས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ཅིང། ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་བྱེད་དགའ་བར་བྱེད། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་དེའི་སེམས་དེ་ཆོས་གཉིས་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བར་འགྱུར་བ་དང་
མངོན་པར་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ཕྱོགས་པ་དང། དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་དེ་ལྟར་སེམས་དེ་སེམས་ཀུན་དུ་གདུང་བར་འགྱུར་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ན་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་
ཕྱོགས་པར་བྱས་ཤིང། སེམས་མངོན་པར་བརླན་པར་འགྱུར་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱས་ནས། དུས་དུས་སུ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་སྐྱེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནང་གི་སེམས་ཀྱི་ཞིག་གནས་ལ་རབ་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་ཅིང་དུས་དུས་སུ་འདི་

[151A]༄༅། །ལྟ་སྟེ༑ ཡེ་ཤེས་དང་མཐོང་བ་རྣམ་པར་སྦྱོར་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས། ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད། ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད། ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་དེའི་སེམས་ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་གིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་
ཅིང༑ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར་ཉེ་བར་སོང་བ་ཡིན་པས། དུས་དུས་སུ་ཉིན་མོ་དང། མཚན་མོ་དང། སྐད་ཅིག་དང། ཐང་ཅིག་དང། ཡུད་ཙམ་དེ་དང། དེ་དག་འདས་ནས་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་མགར་བའམ། མགར་བའི་སློབ་མ་
མཁས་པ་ཞིག་གིས། གང་གི་ཚེ་གསེར་རམ། དངུལ་ཞིག་དྲི་མ་དང་སྙིགས་མ་ཐམས་ཅད་སྦྱངས་པའི་ཕྱིར། དུས་དུས་སུ་མེར་བསྲེགས་ཤིང་ཆུས་བཀྲུས་ན། རྒྱན་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་བྱ་བ་ལ་མཉེན་ཞིང་ལས་སུ་རུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་མགར་བའམ་མགར་བའི་སློབ་མ་
མཁས་པ་དེ་དང་མཐུན་པའི་བཟོ་ཤེས་པ་དེས་མགར་སྤྱད་ཀྱིས་རྒྱན་གྱི་རྣམ་པ་ཅི་འདོད་པ་དེར་སྒྱུར་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྣལ་འབྱོར་པས་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་སེམས་དེ་བ་རྣ་བ་སེམས་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་དང་སྙིགས་མ་ལ་མི་ཕྱོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱོར་བར་བྱས་ལ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་མི་བདེ་བ་ལ་མི་ཕྱོགས་
བ་ཉིད་དང། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱས་ན། རྣལ་འབྱོར་བ་དེས་སེམས་དེ་ཞིག་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་སམ། ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་གང་དང་གང་དག་ལ་ངེས་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་བ་དེ་དང་དག་ལ་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་འབྱོར་བ་དང། ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་
དུ་འབབ་པ་དང། མི་གཡོ་བ་དང། མི་འགུལ་པར་འགྱུར་ཞིང། ཇི་ལྟར་བསམས་པའི་དོན་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ལས་དང་པོ་པ་ལས་ཐོག་མ་བ་དེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྒོམ་པ་ལ་ངེས་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་དེ་ལྟར་ངེས་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅིང་
སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚེ། དང་པོར་སྤོང་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་རེག་པར་བྱེད་པ་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣལ་འབྱོར་ཤེས་པར་དེས། ལས་དང་པོ་པ་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པ་དེ་ལ་དང་པོར་འདི་སྐད་གདམས་པར་བྱ་སྟེ། བཞིན་བཟངས་ཚུར་ཤོག་ཁྱོད་ཀྱི་མཚན་མར་

[151B] མཐོང་བའམ། ཐོས་པ་འམ། སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དབང་གིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ལ་བརྟེན་ལ། མཚན་མ་ལྔ་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང། དང་བར་འགྱུར་བ་དང། ཉེས་དམིགས་ཀྱི་མཚན་མ་དང། སྣང་བའི་མཚན་མ་དང་
དངོས་པོ་ལ་བརྟག་པའི་མཚན་མ་དག་ཟུང་ཤིག་ཅེས་གདམས་པར་བྱའོ། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ལས་དང་པོ་པ་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པ་དེ་འདོད་ཆགས་སྤྱད་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། མི་སྡུག་པས་འདུལ་བ་ཞིག་ཡིན་ན། དེས་མཚན་མ་ལྔ་པོ་དག་གཟུང་བའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་གདམས་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་
གདམས་པར་བྱ་སྟེ། བཞིན་བཟངས་ཚུར་ཤོག། ཁྱོད་གྲོང་ངམ། གྲོང་རྡལ་གང་དག་གང་དག་ལ་བརྟེན་ཅིང། གནས་པའི་གྲོང་དང། གྲོང་རྡལ་གང་ཡང་རུང་བ་གཞན་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་པའམ། བུད་མེད་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ནད་ཀྱིས་བཏབ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ནད་ཚ་བས་ཆེ་བའམ། ཤི་ཞིང་འཆི་བའི་དུས་ལས་
འདས་པར་ཐོས་ཀྱང་རུང་སྐྱེས་པའམ། བུད་མེད་དེ་དེ་ལྟར་མ་གྱུར་ན་ཡང། སྐྱེས་པའམ་བུད་མེད་དེའི་མཛའ་བཤེས་སམ། བློན་པོའམ། ཉེ་དུའམ། སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་དེ་ལྟར་ཐོས་པར་གྱུར་ཀྱང་རུང། གྲོང་ངམ། གྲོང་རྡལ་དེར་གཏོགས་པའི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཀྱི་ལོངས་
སྤྱོད་ཕ་རོལ་གྱི་དམག་ཚོགས་ཀྱིས་ཕུང་བར་བྱས་སམ། མེས་ཚིག་གམ། ཆུས་ཁྱེར་རམ། གཏེར་ངན་པར་སྤས་པས་ཆུད་ཟོས་སམ། ལས་ཀྱི་མཐའ་ལེགས་པར་མ་བྱས་པས་ཉམས་སམ། རིགས་རྒྱུད་སྡང་བ་དག་གི་དབང་དུ་བྱས་སམ། རིགས་ཀྱི་ནང་ན་ཕ་ཚན་གྱི་དཀྲུགས་མ་བྱེད་པས་ཆུད་
གསན་ཏེ། ཕུང་པར་བྱས་པ་ཐོས་ཀྱང་རུང། གལ་ཏེ་མ་ཐོས་ན་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ཡང་རུང། གལ་ཏེ་གྲོང་ངམ། གྲོང་རྡལ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་གྱི། །གྲོང་ངམ། གོང་རྡལ་དེ་ཉིད་དུ་དེ་ལྟར་གྱུར་ཀྱང་རུང། གལ་ཏེ་གྲོང་ངམ། གྲོང་རྡལ་དེ་ཉིད་དུ་ཡང་མ་བྱུང། གཞན་དག་ཏུ་ཡང་མ་བྱུང་མོད་
ཀྱི༑ འོན་ཀྱང་བདག་ཉིད་ལ་རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་མི་བཟད་པ་རྩུབ་པ། ཚ་བ་དྲག་པོ་དག་གིས་རེག་པར་གྱུར་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་དག་མཐོང་ངམ་ཐོས་ན་འདི་ལྟར་སེམས་ཀུན་དུ་སྐྱོ་བར་གྱིས་ཤིག་ཀྱེ་མ་འཁོར་བ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ། །ལུས་འཐོབ་

[152A]༄༅། །པ་ཡང་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒུད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ནད་མེད་པས་རྒུད་པ་དང། ཉེ་དུས་རྒུད་པ་དང། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་རྒུད་པ་དང། ནད་དང་ན་བའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་དང། འཆི་བ་དང། འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་དེ། དེ་ལྟ་བུ་དག་ཡོད་པ་དང། གཞན་ཡང་
ཁ་ཅིག་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་རྒུད་པ་དང། ལྟ་བས་དག་ཀྱང་ཡོད་དེ། གཞི་དེ་དག་གིས་སེམས་ཅན་རྨས་ཚེ་འདི་ལ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་པར་འགྱུར་ལ། ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་དང། ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་བ་དང། ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བར་
འགྱུར་བའི་འབྱོར་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཡིན་པས། མི་རྟག་པ་དེ་དག་ཡོད་པ་དང། གལ་ཏེ་རྒུད་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ཏམ། བྲལ་བར་གྱུར་ཀྱང། དེའི་ཚེ་འབྱོར་བ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་བ་མ་ཡིན་པས། འབྱོར་བ་དཀོན་པ་དེ་ནི་ཆུད་ཟ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཀུན་དུ་
སྐྱོ་བར་གྱིས་ཤིག་དེ་ལྟར་སེམས་སྐྱོ་བར་བྱས་ནས་ཡང་ཐུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་འདི་ལྟར་སེམས་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་གཏད་པར་གྱིས་ཤིག་བདག་འཁོར་བ་ན་འཁོར་ཞིང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་ལ། སེམས་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་གྱི་བར་དུ་བདག་རྒུད་པ་དང། འབྱོར་བ་དེ་དག་དང་བྲལ་
བ་དང། མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང། གཞི་དེས་བདག་ལ་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པ་རྩུབ་ཚབ་དྲག་པ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་སྐྱེ་བར་མི་གྱུར་བ་མི་ཐོབ་པའི་གནས་གནག་ཡིན་པའི་གནས་དེ་ནི་ཡིད་བརྟན་ཏུ་མི་རུང་ཞིང་ཡིད་བརྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བདག་གིས་དོན་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བག་ཡོད་པས་
སྤོང་བའི་དགའ་བ་ལ་དགའ་བར་བྱ་སྟེ། བདག་དེ་ལྟར་ལན་མང་དུ་གནས་ན་གནོད་པ་དེ་ཉིད་མཐར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་ལ་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་གཏད་པར་གྱིས་ཤིག། དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀུན་དུ་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བའི་མཚན་མ་བཟུང་ནས་ཡང་དང་པོར་འགྱུར་བའི་མཚན་མ་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ་
ཅི་བདག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་ཡིན་ནམ། བདག་བརྗེད་ངས་པའམ། མ་གུས་པའམ། ཉོན་མོངས་པ་མང་བའམ། མ་བྱང་བའམ། གཅིག་གིས་བསླབ་པ་ལས་འགལ་བར་གྱུར་བ་ལྟ་མེད་གྲང། བསླབ་པ་ལས་འགལ་ན་ཡང་བདག་གིས་

[152B] ལྷག་པའི་བསམ་པས་ཡང་མི་བྱ་བར་སེམས་བསྐྱེད་དམ་མ་བསྐྱེད། ཅི་བདག་གིས་བྱ་བ་དག་བྱས་ཤིང་མི་བྱ་བ་དག་མ་བྱས་པ་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན། མདོར་ན་བདག་འདི་ལྟ་སྟེ། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། སྦྱོར་བ་ཕུན་
སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོ་སོར་རྟོགས་ཤིང། ཁྱོད་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོགས་པ་ན་གལ་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་བདག་ལ་འགྱོད་པ་མེད་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རམ་ཞེས་ཡང་བསམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་གང་དེ་ལྟར་ཚུལ་
ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་འགྱོད་པ་མེད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི། ཆོས་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་འགྱོད་པ་མེད་པར་གྱུར་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ལ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རམ་ཞེས་ཡང་བསམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་གང་དེ་ལྟར་འགྱོད་པ་མེད་ལ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་པར་འགྱུར་བ་
དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་རེ་ཞིག་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་གནས་དེ་གཅིག་པུས་འགྱོད་པ་མེད་པ་སྔོན་དུ་གཏང་བའི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །བསྐྱེད་ནས་ཀྱང་ཕྱིས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་གནས་ཀྱིས་དགའ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། བདག་དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་
བསླབ་པ་དག་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པར་གནས་པས་ནི་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་སྐལ་བ་ཡོད་ཅིང་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་དེས་ཀྱང་ཡིད་རབ་ཏུ་དགའ་བར་གྱིས་ཤིག་
གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་རིམ་གྱིས་ཁྱད་བར་རྟོགས་པ་ཆུང་ངུ་ཞིག་ཐོབ་ན་ཡང་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་གཞན་དག་གི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེ་ལ་བདག་གིས་ཀྱང་ཕྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཡིད་
ཆེས་པ་བསྐྱེད་ཅིང་ཡིད་རབ་ཏུ་དགའ་བར་གྱིས་ཤིག་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དེ་དག་གིས་ཁྱོད་ཀྱི་ཡིད་རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྔ་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། །ད་ལྟར་གྱིས་ནི་ཡིད་དགའ་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་དང་བར་འགྱུར་བའི་མཚན་མ་འཛིན་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །འཛིན་དུ་བཅུག་ནས་ཡང་འདི་ལྟར་རྗེས་སུ་སྟོན་

[153A]༄༅། །པར་བྱེད་དོ། །བཞིན་བཟངས་ཚུར་ཤོག། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཀུན་དུ་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བའི་མཚན་མས་སེམས་དུང་བར་བྱས་ཤིང་དང་བར་འགྱུར་བའི་མཚན་མས་སེམས་མངོན་པར་བརླན་པར་བྱས་ཟིན་པས། འཇིག་རྟེན་པ་བརྣབ་སེམས་དང། ཡིད་ལ་མི་བདེ་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ལན་མང་དུ་
གནས་པར་གྱིས་ཤིག་དང་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་སམ། ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་དམིགས་པ་གང་དག་གང་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་དམིགས་པ་དེ་དང་དེ་ལ། ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་གནས་པ་དང། ནང་དུ་ཡང་དག་པར་གནས་པར་འགྱུར་ཞིང་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང། སེམས་རྩེ་གཅིག་
པ་ཉིད་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང། མངོན་པར་བརླན་པས་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ལ་མི་ཕྱོགས་པར་བྱས་ཤིང། དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་བྱས་ནས་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་མ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དག་ལ་
ཉེས་དམིགས་ཀྱི་མཚན་མ་ཉེ་བར་ཟུང་ཤིག་དེ་ལ་མཚན་མ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་སོགས་པ་བཅུའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་དོ། །ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་འདོད་པ་ལ་རབ་ཏུ་འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་སྟེ། དེ་དག་ལ་འདི་ལྟར་མཚན་མ་འདི་དག་ནི་སེམས་གཡེང་བར་
བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་དག་ནི་སེམས་སྤྲོ་བ་དང། ཀུན་དུ་འཁྲུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་འདི་དག་ནི་སེམས་ཉེ་བར་མ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། མཚན་མས་སེམས་གཡེང་བར་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྤྲོ་བ་དང། ཀུན་དུ་འཁྲུག་པར་བྱས་པ་
གང་ཡིན་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པས་ཉེ་བར་མ་ཞི་བར་བྱས་པ་གནག་ཡིན་པ་དེ་ནི། སེམས་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་པ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་མཚན་མ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་འདི་དག་ནི། སྡུག་བསྔལ་བ་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་གནོད་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། སེམས་རྣམ་
བར་གཡེང་བ་དང། ཀུན་དུ་འཁྲུག་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཉེས་དམིགས་སུ་ཉེ་བར་ཟུང་ཤིག་དེ་ལྟར་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་མཚན་མ་བཟུང་ནས། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དང། སེམས་གནས་པ་དང། སེམས་གནས་པ་དང། སེམས་རྣམ་པར་མི་གཡེང་བ་ལ་འདུ་ཤེས་རྣམ་པ་དྲུག་བོ་

[153B] མཚན་མ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གཡེང་བ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དག། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ལ་སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང། ཀུན་དུ་འཁྲུག་པ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང། ཉེ་བར་ཞི་བའི་འདུ་ཤེས་
དང༑ ཉེ་བར་ཞི་བ་ལ་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པ་དང། ཡིད་བརྟན་དུ་རུང་བ་དང། སྡུག་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་མར་ཟུང་ཤིག་དེ་ལྟར་མཚན་མར་བཟུང་ནས། གཞན་ཡང་འདི་ལ་སྟེ། མར་མེའི་འོད་ལས་སམ། མེའི་ཕུང་པོའི་འོད་ལས་སམ། ཉེ་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་སྣང་བའི་
མཚན་མ་ཟུང་ཤིག་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་མཚན་མ་བཟུང་ནས། དུར་ཁྲོད་དུ་སོང་ལ་ཕྱིན་པ་ནག། འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་བསྔོས་པ་ལས་སམ། རུས་པའི་ཀེང་རུས་ཀྱི་བར་དག་ལས་མི་སྡུག་བའི་མཚན་མ་ཟུང་ཤིག་གལ་ཏེ་དུར་ཁྲོད་ལས་མ་ཡིན་ན་ཡང་རི་མོར་བྲིས་པ་ལས་སམ། ཤིང་ངམ། འཇིམ་པ་
ལས་བྱས་པ་ལས་མི་སྡུག་པའི་མཚན་མ་ཟུང་ཤིག་དེ་ལྟར་མི་སྡུག་པའི་མཚན་མ་བཟུང་ནས་གནས་མ་ལ་དུ་སོང་ལ་ཕྱིན་པ་དང། དགོན་པ་ན་འདུག་ཀྱང་རུང། ཤིང་དྲུང་ན་འདུག་ཀྱང་རུང། ཁྱིམ་གྱིས་སྟོང་པ་ན་འདུག་ཀྱང་རུང་སྟེ། རྐང་པ་བཀྲུས་ལ་ཁྲིའམ། ཁྲིའམ། རྩྭ་བ་ཏིང་བའི་སྟེང་དུ་
སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ། ལུས་དྲང་པོར་བསྲངས་ནས་དྲན་པ་ཕྱོགས་པར་གཞག་སྟེ། འདུག་ཤིག་དེ་ལྟར་འདུག་ནས་ཀྱང་དང་པོ་ཁོ་ནར་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དང། སེམས་རྣམ་པར་མི་གཡེང་པ་ཉིད་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཏད་པར་གྱིས་ཤིག་དེར་ཡང་འདུ་ཤེས་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་མཚན་མ་མེད་པའི་
འདུ་ཤེས་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང། ཉེ་བར་ཞི་བའི་འདུ་ཤེས་དང། གཡེང་བ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང། སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང། ཀུན་དུ་འཁྲུག་པ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པ་དང་ཡིད་བརྟན་དུ་རུང་བ་དང། སྡུག་བའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་
ལ་གྱིས་ཤིག་དེར་ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང། རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་སེམས་གཏོད་ཅིང་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱིས་ཤིག་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང། རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་སེམས་གཏོད་པ་དེས་མཚན་མ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་

[154A]༄༅། །དང༑ ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དང་དེ་དག་ལ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དང། འདུ་ཤེས་དྲུག་པོ་བསྒོམ་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང། རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པ་
ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་ནས་ཀྱང་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་གཏོད་པ་དང་ནང་གི་སེམས་ཀྱི་ཞི་གནས་ལ་ཉེ་བར་གཏོད་པའི་རིམ་གྱིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དང། སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་སེམས་གཏད་པར་གྱིས་ཤིག་དེ་ལྟར་ཞི་
གནས་ཀྱི་སེམས་ཐོབ་པ་ན། གལ་ཏེ་བརྗེད་ངས་པ་དང། མ་གོམས་པའི་ཉེས་པས། མཚན་མ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དག་གིས་སྣང་བར་འགྱུར། སྒོ་སྟོན་པར་འགྱུར། དམིགས་པར་བྱེད་པར་གྱུར་ན་དེ་དག་བུང་ངོ་ཅོག་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉེས་དམིགས་སྔར་
མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། དྲན་པ་མེད་པ་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་དྲན་པ་མེད་པ་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པས་དམིགས་པ་དེ་རྣམ་པར་བཤིག་ཅིང་རྣམ་པར་བཙལ་ན། སྣང་བ་མེད་བ་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་གཞག་པར་འགྱུར་རོ། །བཞིན་བཟངས་དམིགས་པ་དེ་ནི་ཕྲ་བ་
དང་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་པས། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་དང། འབད་བས་དྲག་ཏུ་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་དམིགས་པ་དེ་ལ་དགོངས་ནས། དགེ་སློང་དག་ཡུལ་གྱི་བཟང་མོ་ཡུལ་གྱི་བཟང་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་འདུ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་གྱི་བཟང་མོ་དེ་
ཡང་གར་དང། གླུ་དང། རོལ་མོ་མཆོག་ཏུ་མཁས་པར་གྱུར་ན། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དག་རྒྱ་ཆེར་འདུ་བར་འགྱུར་རོ། །དེར་སྐྱེས་བུ་བྱིས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞིག་འོངས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་ལ་ལ་ཞིག་གིས། འདི་སྐད་དུ་ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་ཁྱོད་སྣོད་འབྲུ་མར་གྱིས་ཁ་ད་ཅན་དུ་གང་བ་འདི་མ་བོར་བར་ཡུལ་གྱི་བཟང་
མོའི་བར་དང། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་བར་དུ་ཁྱེར་ཅིག་ཁྱོད་ཀྱི་ཕྱི་བཞིན་དུ་གཤེད་མའི་མི་རལ་གྱི་གཟས་པ་ཐོགས་པ་འདེ་ཡང་འབྲང་བར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྣོད་འབྲུ་མར་གྱིས་གནག་བ་འདི་ལས་ཐིགས་པ་གཅིག་ཙམ་ཞིག་ས་ལ་བོ་བར་གྱུར་ན། དེའི་ཕྱིར་གཤེད་མའི་མི་རལ་གྲི་

[154B] དགེ་སློང་དག་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སྐྱེས་བུ་དེ་སྣོད་འབྲུ་མར་གྱིས་གང་བ་དེ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་ཅིང། གཤེད་མའི་མི་རལ་གྱི་གཟས་པ་ཐོགས་པ་དེ་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པར་ཡུལ་གྱི་བཟང་མོའམ། སྐྱེ་
བོ་མང་པོ་དེ་དག་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་འགྱུར་སྙམ་མམ། གསོལ་བ་བཙུན་པ་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་གཤེད་མའི་མི་སུག་པ་ན་རལ་གྲི་གཟས་པ་ཐོགས་པ་འདིས། སླད་བཞིན་དུ་འབྲང་བ་མཐོང་ལགས་པས། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གལ་ཏེ་བདག་གིས་
སྣོད་འབྲུ་མར་གྱིས་གང་བ་འདི་ལས་ཐིགས་པ་གཅིག་ཙམ་ཞིག་ས་ལ་བོ་བར་གྱུར་ན། དེའི་ཕྱིར་གཤེད་མའི་མི་རལ་གྲི་གཟས་པ་ཐོགས་པ་འདིས་བདག་གི་མགོ་བོ་མགྲིན་པ་ནས་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་སླད་དུ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་ཡུལ་གྱི་བཟང་མོའམ་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དག་ཡིད་ལ་བྱེད་
ལ་མི་བགྱིད་ཅིང་སྣོད་འབྲུ་མར་གྱིས་བལྟམས་པ་དེ་ཉི་ཚེ་ལ་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམས་ཏེ། ལེགས་པ་ཁོ་ནར་འཚལ་ཏེ། འཆི་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་བགྱིད་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་དུ་གང་ལ་ལ་དག་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་པོ་དག་ལ་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་
བསམས་ཚེ། བསྟི་སྟང་དུ་བྱས། བླ་མར་བྱས་ནས། སྒོམ་པར་བྱེད་ན། དེ་དག་ནི་ངའི་ཉ་ཐོས་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཡུལ་གྱི་བཟང་མོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ནོ། །
གར་དང་གླུ་དང། རོལ་མོ་མཆོག་ཏུ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། སྤྲོས་པ་དང། ཀུན་དུ་འཁྲུག་པ་དང། མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་སོགས་པ་མཚན་མ་བཅུ་པོ་དག་གི་ཚིག་བླ་དགས་
ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་བྱིས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་བའི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ནོ། །སྣོད་འབྲུ་མར་གྱིས་ཁ་ད་ཅད་དུ་གང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི། ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་སྣུམ་པའི་དོན་གྱིས་ཞི་གནས་ལ་ཉེ་བར་གཏད་པའི་

[155A]༄༅། །སེམས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ནོ། །གཤེད་མའི་མི་རལ་གྲི་གཟས་པ་ཐོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མཚན་མ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དག་ལ་སྔོན་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་མཚན་མར་བཟུང་བའི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ནོ། །ཐིགས་པ་གཅིག་
ཙམ་ཡངས་ལ་མི་བོ་བར་ལེགས་པ་ཁོ་ནར་ཁྱེར་ཏེ་ཞེ་བྱ་བ་དེ་ནི། རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང། རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་སེམས་གཏད་པས། ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་གྱི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དང། སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཐམས་ཅད་བརྩོན་
འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་རིམ་གྱིས་མཐར་ཆགས་སུ་མཚན་མ་མེད་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར་ཞིང། མཚན་མ་ལ་དམིགས་པའམ། རྣ་པར་རྟོག་པ་ལ་དམིགས་པའམ། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་འགའ་ཙམ་ཡང་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །རྣལ་
འབྱོར་པ་དེས་ཞི་གནས་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པའི་ལས་དང་པོ་བ་དེ་ལ་འདི་སྐད་རྗེས་སུ་འདོམས་པར་ཡང་བྱེད་དེ། བཞིན་བཟངས་ཁྱོད་ནི་ཅི་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་ཅིང་དྲན་པ་ནག། ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པའི་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད་ཅིང། སེམས་མངོན་པར་དགའ་བ་
དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཙམ་དུ། ཁྲོད་ཀྱིས་ཞི་གནས་ཀྱི་ལམ་ཉིད་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་མ་གོམས་པའི་ཉེས་པས་མངོན་པར་མི་དགའ་ཞིང་འཁྲུག་པ་དང་བཅས་པ་ལ་བསྒྲིམས་ཏེ། བྱ་དགོས་པར་སྣང་ན། དེའི་ཚེ་མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་རྣམ་བར་རྟོག་པ་མེད་པའི་དམིགས་པ་དེ་
ལས་ལངས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་དམིགས་པ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཏད་པར་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་སྔར་མི་སྡུག་བའི་མཚན་མ་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་བསྡོས་པའམ། རྣམ་པར་རྣགས་པ་ནས་རུས་པའི་ཀེང་རུས་ཀྱི་བར་དག་བཟུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་དང་པོ་ཁོ་ནར་མཚན་མ་ཙམ་
གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ལྷག་མཐོང་གིས་ཡིད་ལ་གྱིས་ཤིག་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བརྩོན་བར་བྱེད་པ་ན། དང་པོ་ཁོ་ནར་རྣམ་པར་བསྔོས་པ་གཅིག་ལ་མོས་པར་གྱིས་ཤིག་དང། དེས་ན་དེ་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་དང། འོད་གསལ་བར་

[155B] །དེས་ན་རྣམ་པར་བསྡོས་པ་གཉིས་དང། གསུམ་དང། བཞི་དང། ལྔ་དང། བཅུ་དང། ཉི་ཤུ་དང། སུམ་ཅུ་དང། བཞི་བཅུ་དང། ལྔ་བཅུ་དང། བརྒྱ་དང། སྟོང་ནས་རྣམ་པར་བསྡོས་པའི་རྣམ་པ་ཚད་མེད་པས་ཕྱོགས་དང། ཕྱོགས་
མཚམས་ཐམས་ཅད་འདབ་ཆགས་སུ་ཡོངས་སུ་གང་སྟེ། དེ་དག་གི་བར་སྐབས་ཐ་ན་ཁར་བའི་རྩེ་མོ་གཟུགས་པའི་གཏོས་ཙམ་ཡང་མེད་པར་མོས་པར་གྱིས་ཤིག་རྣམ་པར་བསྔོས་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རུས་པའི་ཀེང་རུས་ཀྱི་བར་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་མོས་པར་གྱིས་ཤིག།། །།
ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་བམ་པོ་བཅུ་དྲུག་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ལ་ཡང་དག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་ཡང་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཞུགས་ཤིག་བདག་གིས་རྣམ་པར་བསྔོས་པ་དང་རུས་པའི་ཀེང་རུས་ཀྱི་བར་དག་ཇི་སྙེད་ཅིག་ལ་མོས་པར་བྱེད་པ་དེ་བས་ནི། བདག་
གི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལས་བརྩམས་ཏེ། སྲིད་པ་དང། འགྲོ་བ་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་བདག་འཆི་འཕོ་ཞིང་སྐྱེ་བ་དག་ན། ཤི་ཞིང་དུས་ལ་འདས་པར་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་བསྔོས་པར་གྱུར་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དང། རུས་པའི་ཀེང་རུས་ཀྱི་བར་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཆེས་ཚད་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་
གི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ནི་མི་མངོན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དེ་དག་ལ་ལ་ཞིག་གིས་བསྡུས་ཤིང་བསྡུས་ནས་ཀྱང་ཞིག་བར་མ་གྱུར། རུལ་བར་མ་གྱུར་དུ་ཟིན་ན། གང་དུ་དེ་དག་ཤོད་བར་འགྱུར་བའི་ས་ཕྱོགས་ཀྱང་མེད་དོ། །བསྐལ་པ་གཅིག་གིས་རྣམ་པར་བསྔོས་པ་ནས་རས་པའི་ཀེང་རུས་ཀྱི་བར་
དེ་དག་ཀྱང་སྡུད་པར་བྱེད་པ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ན། དེ་དག་བསྡུས་པའི་ཕུང་པོ་ཡང་རི་ངོས་ཙམ་མོ། །སྔོན་གྱི་མཐའ་ལས་བརྩམས་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཇི་སྲིད་སྡུག་བསྔལ་མཐར་ཕྱིན་པར་མ་གྱུར་གྱི་བར་དུ་ཕྱི་མའི་མཐའི་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་
ནས་ཡང་དག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །ལྷག་མཐོང་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་བས་རྣམ་པར་བསྔོས་པ་དང། རུས་བའི་ཀེང་རུས་ཀྱི་བར་དེ་དག་ལ་ལན་ཅིག་རྣམ་པར་བལྟ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། རྣམ་པར་བསྔོས་པ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་མོས་པར་བྱས་ནས། ཡང་སེམས་ཞི་བར་བྱས་ཏེ་

[156A]༄༅། །ཇི་སྲིད་དུ་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང། འོད་གསལ་བ་དང། འཁྲུག་པ་མེད་པ་དང། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་མེད་པ་དང། བསྒྲིམས་ཏེ་བྱ་མི་དགོས་པ་དེ་སྲིད་དུ་རྣམ་བར་བསྔོས་པ་དེ་ལ་མོས་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཇི་སྲིད་དུ་དམིགས་པ་དེ་ལ་བསྒྲིམས་
ཏེ༑ བྱ་དགོས་པའི་བར་དུ་སེམས་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་ཞི་བར་བྱས་ཏེ། རྣམ་པར་བསྔོས་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རུས་པའི་ཀེང་རུས་ཀྱི་བར་ཅིག་དང། ཚད་མེད་པའི་བར་དག་ལ་ཡང་ཚུལ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་ནང་དུ་ཞི་བར་བྱས་ཤིང་ཡང་དག་པར་ཞི་བར་བྱས་
ནས་ཡང་མོས་པར་བྱ་སྟེ། དེས་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་མར་སེམས་ནང་དུ་མངོན་པར་བསྡུས་པས་རྣམ་པར་བསྔོས་པ་ཚད་མེད་པ་དང། རུས་པའི་ཀེང་རུས་ཚད་མེད་པའི་བར་དག་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་ཅིང། སྣང་བ་མེད་བ་ཉིད་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་
མཚན་མ་དེ་དག་ཀྱང་སྤོང་བར་མི་བྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པར་ཡང་མི་བྱེད་ལ། དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་སེམས་མཚན་མ་མེད་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཡང་ལུང་འབོགས་པར་བྱེད་དོ། །བཞིན་བཟངས་ཁྱོད་ཀྱིས་དང་པོ་ཁོ་ནར་སྣང་
བའི་མཚན་མ་གཟུང་བ་གང་ཡིན་པ་ལ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང། ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡིད་ལ་གྱིས་ཤིག་སྣང་བ་དང་ལྡན་པ་དང། འོད་དང་ལྡན་པ་དང། འོད་གསལ་བ་དང། མུན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཡང་སྒོམས་
ཤིག༑ ཁྱོད་དེ་ལྟར་ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་ལ་སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་སྒོམ་པ་ན། གལ་ཏེ་དང་པོ་ཉིད་ནས་དམིགས་པ་ལ་མོས་པ་རྣམ་པར་མི་གསལ་ཞིང་སྣང་བ་མཚུངས་པར་གྱུར་ན་ཡང། བསྒོམ་པ་གོམས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེས་དམིགས་པ་ལ་མོས་པ་རྣམ་པར་
གསལ་བ་དང། སྣང་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དང་པོ་ཉིད་ནས་རྣམ་པར་གསལ་བ་དང། སྣང་བ་ཆེན་པོར་གྱུར་བ་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཕྱིར་ཞིང་རྒྱ་ཆེར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གསལ་བ་དང། ཤིན་ཏུ་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཀུན་དུ་སྐྱོ་བར་འགྱུར་

[156B] རབ་ཏུ་དང་བར་འགྱུར་བའི་མཚན་མ་དང། ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་དང། ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་མ་དང། སྣང་བའི་མཚན་མ་ལེགས་པར་བཟུང་བས་དུས་དུས་སུ་སེམས་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་ཞི་བར་གྱིས་ཤིག་མཚན་མ་ཙམ་
གྱིས་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ལྷག་མཐོང་གི་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་ཡང་གིས་ཤིག་འདི་ལྟ་སྟེ། མི་སྡུག་པའི་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དག་ལ་ཡང་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་འཇུག་པར་གྱིས་ཤིག་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ལ་སྐྲ་
ལ་སོགས་པ་ནས་བཤད་བའི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་མི་སྡུག་པའི་རྫས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་མཚན་མ་བཟུང་ནས་རང་གི་ལུས་ལ་ཡང་མི་སྡུག་པའི་རྫས་ཀྱི་མཚན་མ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མོས་པར་གྱིས་ཤིག་མོས་པར་བྱས་ཤིང་མོས་པར་བྱས་ནས་ཀྱང་སེམས་ནང་དུ་ཡང་དག་
པར་ཞི་བར་གྱིས་ཤིག་དང། དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་ནང་གི་ལུས་ལས་བརྩམས་ནས། ཁྱོད་ཀྱི་ནང་གི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་བ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ཀྱི་མི་སྡུག་པའི་མཚན་མ་བཟུང་བས། རྣམ་
པར་བསྔོས་པ་དང། རུས་གོང་དང། རུས་པའི་ཀེང་རུས་ཆུང་ངུ་དང། ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང། ཚད་མེད་པའི་བར་དག་ལ་མོས་པར་གྱིས་ཤིག་མོས་པར་བྱས་ཤིང་མོས་པར་བྱས་ནས་ཀྱང་སེམས་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་ཞི་བར་བྱོས་ཤིག་དང། དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཞན་གྱི་རྒྱུད་དུ་
གཏོགས་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ལས་བརྩམས་ནས། ཁྱོད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ནང་གི་ལུས་ལ་མི་སྡུག་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པའི་སེམས་དང། གཞན་གྱི་ནང་དང་
ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ལ་མི་སྡུག་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་འཆི་བར་མོས་པར་གྱིས་ཤིག་ཤི་ནས་ཀྱང་དུར་ཁྲོད་དུ་ཁྱེར་བ་དང། ཁྱེར་ནས་ཀྱང་དུར་ཁྲོད་དུ་བོར་བ་དང། བོར་ནས་ཀྱང་རྣམ་པར་བསྒོམས་པའི་གནས་སྐབས་དང། རྣམ་པར་རྣགས་

[157A]༄༅། །པའི་གནས་སྐབས་དང། རུས་པའི་ཀེང་རུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བར་དུ་གྱུར་བར་མོས་པར་གྱིས་ཤིག་དང། དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་ལུས་ལས་བརྩམས་ནས། ཁྱོད་ཀྱི་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་དྲན་བ་ཉེ་
བར་གཞག་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཕུང་པོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་བཞི་པོ་དག་ལ་ཐོས་པ་དང། བསམས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་མཚན་མར་འཛིན་པས། ཆ་གསུམ་པོ་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང། རྣམ་པར་གཡེང་བའི་ཕྱོགས་དང། ལྷག་
མཐོང་གི་ཕྱོགས་རྣམས་སུ་མོས་བར་གྱིས་ཤིག་དེ་ལ་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ནི་གང་གི་ཚེ་སེམས་ནང་དུ་མངོན་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ན་དེ་ལ་མཚན་མ་མེད་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བའི་རྣམ་པ་དང། གཡེང་བ་མེད་པ་དང། སྤྲོ་བ་མེད་པ་དང། ཀུན་དུ་འཁྲུག་པ་
མེད་པ་དང། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པ་དང། ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བ་དང། སྡུག་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང། རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་བཞི་ནི། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་དང། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་གཞན་དང། གཞན་དུ་
སར་བ་སར་བ་དང། རྙིང་པ་མ་ཡིན་པ་དང། རྙིང་པ་མ་ཡིན་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མོས་པར་གྱིས་ཤིག་དང། དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ནང་གི་ཚོར་བ་རྣམས་དང། སེམས་དང་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་དྲན་བ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །
ཁྱོད་ཀྱིས་སྔོན་ཡུལ་ཉེ་བར་ལེན་པར་བྱེད་པ། ཡུལ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པར་རྟོགས་པའི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་མིང་གི་ཕུང་པོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་བ་བཞི་པོ་མངོན་པར་འདུས་ཤིང་ཟད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་རྣམས་དང། ད་ལྟར་བརྗེད་ངས་པས་སེམས་རྣམ་
པར་གཡེང་བ་ན་མཚན་མ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་དམིགས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་བཞི་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་བྱུང་ནས། འཇིག་པ་ཉིད་དང། དུས་ཡུན་མི་རིང་བ་ཉིད་དང། ངན་པར་གནས་པ་ཉིད་དང་

[157B] ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་པར་མོས་བར་གྱིས་ཤིག་དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཚོར་བ་རྣམས་དང། སེམས་དང། ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ལྷག་
མཐོང་གི་མཚན་མ་བཟུང་ནས། མཚན་མ་དང་བཅས་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་གནས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང། མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་དམིགས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ནང་གི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་
བཞི་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་དང། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་གཞན་དང་གཞན་དུ་སར་བ་སར་བ་དང། རྙིང་པ་མ་ཡིན་པ་དང། རྙིང་པ་མ་ཡིན་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་མོས་པར་གྱིས་ཤིག་དང་དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ནང་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཚོར་པ་རྣམས་དང། སེམས་
དང༑ ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཁྱོད་མི་སྡུག་པའི་སྦྱོར་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་པོ་དག་ལ་ཞུགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱོད་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ན། དུས་
དུས་སུ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ཁྱོད་དེ་ལྟར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་པོ་དག་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པས་གྲོང་ངམ། གྲོང་རྡལ་གང་རུང་བ་དག་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པ་ན་ཁྱོད་གྲོང་ངམ། གྲོང་རྡལ་དེ་ཉིད་ན་དེ་ལ་གཞོལ་བ་དང། དེ་ལ་འབབ་པ་དང་
དེ་ལ་བབས་པའི་སེམས་ཀྱིས་དམིགས་པ་དང། དམིགས་པའི་མཚན་མ་མ་སྤངས་པར་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་ཞུགས་པའི་ཚེ་ན། གླང་པོ་ཆེ་དམུ་རྒོད་དང། རྟ་དམུ་རྒོད་དང། བ་ལང་རྡུང་རྒུས་དང། ཁྱི་ཟ་བ་དང། སྤྲུལ་དང། ངམ་གྲོག་དང། སྡོང་དུ་མ་དང། ཚེར་མ་དང། འདམ་
རྫབ་དང། གཡང་ས་དང། ལྗན་ལྗིན་དང། མི་གཙང་བའི་ཁུང་བུ་དང། སྤྱོད་ལམ་དང། སྤྱོད་བ་དང། གནས་མལ་སྡིག་པ་ཅན་དག་ཡོངས་སུ་སྤང་ཞིང་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ལེགས་པར་བསྲུང་བར་གྱིས་ཤིག་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡུལ་གྱི་མཚན་མ་གང་དག་ལ་དབང་པོ་རྣམས་གཏད་པར་

[158A]༄༅། །མི་བྱ་བ་དེ་དག་ལ་ཡང་བརྩལ་བ་མེད་པས། དབང་པོ་རྣམས་ལེགས་བར་བསྡམ་པར་གྱིས་ཤིག་ཁྱོད་ཀྱི་མཚན་མ་གང་དག་ལ་དབང་པོ་རྣམས་གཏད་པར་བྱ་བ་དེ་དག་ལ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་དུ་མི་རྒྱུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དྲན་བ་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་གཞག་པར་གྱིས་ཤིག། ཁྱོད་ཀྱིས་
དེ་ལྟར་ལུས་ལེགས་པར་བསྲུངས་བ་དང། དབང་པོ་རྣམས་ལེགས་པར་བསྡམས་པ་དང། དྲན་བ་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་གཞག་པས་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་བར་ཟོ་ཤིག་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་དང། ལྷན་ཅིག་རན་པར་སྨྲ་བ་དང། རིགས་པར་སྨྲ་
བ་དང། དུས་སུ་སྨྲ་བ་དང། གནམ་པོར་སྨྲ་བ་དང། རབ་ཏུ་ཞི་བར་སྨྲ་བར་གྱིས་ཤིག་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་གཏམ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་ཟེར་བ་ན་ཡང་རྩོད་བའི་གཏམ་མི་བྱ་བའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་
རྩོད་པའི་གཏམ་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པར་གནས་པ་ནི་སྨྲ་བ་མང་པོ་ལ་སེམས་ཀུན་དུ་གནས་པར་འགྱུར་བ་དང། སྨྲ་བ་མང་ན་རྒོད་པར་འགྱུར་བ་དང། རྒོད་ན་ཉེ་བར་མི་ཞི་བར་འགྱུར་བ་དང་ཉེ་བར་མ་ཞི་ན་སེམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ཐག་རིང་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱོད་དེ་ལྟར་རྒྱུ་བ་ན་
དམིགས་པ་མ་བཏང་བས་མྱུར་བ་མྱུར་བར་འདུག་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་མཚན་མ་ཇི་ལྟ་བཟུང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པ་དང། ལེགས་པར་བྱེད་པས་རྣལ་འབྱོར་དུ་གྱིས་ཤིག་གཙུབ་གཏན་ལས་མེ་འབྱུང་བའི་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་གྱིས་རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་དང། གུས་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བས་རྒྱུན་
དུ་གྱིས་ཤིག་འདི་ལྟར་སེམས་རབ་ཏུ་གཏད་པར་ཡང་གིས་ཤིག་གལ་ཏེ་འཛམ་བུའི་གླིང་ན་འཛམ་བུའི་གླིང་བའི་མི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཇི་སྲིད་དུ་ཐུབ་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་ང་བདག་གཅིག་པུའི་ཚེ་ཚད་དུ་གྱུར་ཀྱང། བདག་གིས་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་
འདི་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་ཉིད་དང། ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་ཉིད་རིག་པས་ན་ཚེ་དཔག་ཏུ་མེད་པས་སྤོང་བ་དང། རྣལ་འབྱོར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་ལ་རྣལ་འབྱོར་མི་གཏང་བར་བྱ་བ་ན་ཚེ་ཐུང་ཞིང་སྲོག་མྱུར་ན་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ལོ་བརྒྱ་ལས་མི་ཐུབ་ཅིང་ཡོངས་སུ་བརྩིས་

[158B]དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཇི་སྐད་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་ཅིང་ལེགས་པར་བྱེད་ན་གང་གི་དོན་དུ་སྤོང་བར་ཁས་བླངས་པའི་དོན་ནི་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དང་བོ་ཁོ་ནར་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་
སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཆུང་ངུ་ལ་རེག་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དག་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འདོམས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་སློབ་དཔོན་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣལ་འབྱོར་ཤེས་པ་དེས་སློབ་མ་ལས་
དང་པོ་པ་ལས་ཐོག་མ་པ་མི་སྡུག་པ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་དེ་ལས་འདོམས་པ་ན་ཡང་དག་པ་ཁོ་ནར་གཏམས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་སྒྲུབ་བ་ན་ཡང་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །མི་སྡུག་པས་འདུལ་བ་ལ་མི་སྡུག་པས་གདམས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱམས་པས་འདུལ་བ་ལས་དབུགས་རྔུབ་བ་དང་
དབུགས་འབྱུང་བ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་གྱིས་འདུལ་བ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་དག་གི་སྒོར་འཇུག་པ་དག་གི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་དང་པོ་པ་བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་
མཛའ་བཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང། ཐ་མལ་པའི་ཕྱོགས་ལ་མཚན་མ་བཟུང་སྟེ། གནས་མལ་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་སོང་སྟེ། མཉམ་པར་གཞག་པའི་སའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཕན་པ་དང། བདེ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པས། དང་པོ་ཁོ་ནར་མཛའ་བཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་དང། དགྲ་
བོའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང། ཐ་མལ་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མོས་པར་བྱས་ཏེ། ཕྱོགས་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལ་ཕན་པ་དང། བདེ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས། ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་བདེ་བ་འདོད་པ་འདི་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པའི་བདེ་བ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང། དགའ་བ་དང་
བཅས་པའི་བདེ་བ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང། དགའ་བ་མེད་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པས་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་མཚུངས་པར་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་བར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་མཛའ་བཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་གཉིས་དང། གསུམ་དང། བཞི་དང། ལྔ་དང། བཅུ་དང། ཉི་ཤུ་དང། སུམ་ཅུ་དང། བཞི་བཅུ་དང་

[159A]༄༅། །ལྔ་བཅུན་ས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་དང། ཕྱོགས་མཚམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དག་མཛའ་བཤེས་ཀྱིས་འདབ་ཆགས་སུ་གང་སྟེ། གང་དུ་འདབ་ཆགས་སུ་མ་གྱུར་བའི་གོ་སྐབས་སུ་ནི་ཐན་འཁར་བའི་རྩེ་མོ་གཟུགས་པའི་གཏོས་ཙམ་ཡང་མེད་པར་མོས་པར་བྱའོ། །མཛའ་བཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་
ལ་ཇི་ལྟ་བཞིན་དུ་དགྲ་བོའི་ཕྱོགས་དང། ཐ་མལ་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །བྱམས་པའི་སྦྱོར་པ་དེ་ཡང་མི་སྤོང་བར་བྱམས་པ་བསྒོམ་བཞིན་དུ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དག་ལ་འཇུག་པ་ཁོ་ནར་ཡང་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་མོས་པར་བྱེད་པ་ན་འཇུག་པར་བྱེད་
དེ༑ འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་ཀྱང་གཞན་དག་གི་མཛའ་བཤེས་སུ་གྲགས་པ་ཡང་ཡིན། དགྲ་བོར་གྱུར་པ་ཡང་ཡིན། ཐ་མལ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། བདག་ཀྱང་བདེ་བར་འདོད་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་དང། མི་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་མོས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དེའི་ནང་གི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་
བའི་བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་ཀྱང་བདག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་གི་མཛའ་བཤེས་སུ་གྱུར་བ་ཡང་ཡིན། དགྲ་བོར་གྱུར་པ་ཡང་ཡིན། ཐ་མལ་པར་གྱུར་པ་ཡང་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་འདི་དག་ཀྱང་བདེ་བར་འདོད་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་དང་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་
མོས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དེའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་ཀྱང་བདག་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བྱིན་པས། ཇི་ལྟར་ཁོ་བོ་བདག་བདེ་བ་ཚོལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ཀྱང་བདག་དང་མཉམ་ཞིང་བདག་དང་མཚུངས་པས་ན། བདག་གིས་
སེམས་ཅན་འདི་དག་ལ་ཡང་བདེ་བ་ཉི་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་མོས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དེའི་ནང་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་པོ་དག་ལས་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནི་ཕུང་པོ་འདྲེན་མ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་
འདྲེན་མ་ལ་དམིགས་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །རྣལ་འབྱོར་པས་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་མཚན་མ་དང། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་མཚན་མ་བཟུང་ནས་མཛའ་བཤེས་དང། དགྲ་བོ་དང། ཐ་མལ་པའི་ཕྱོགས་ལ་མོས་པར་བྱེད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་

[159B] །དེ་ལ་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་བ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡང་དག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་ཡང་འཇུག་སྟེ། ཇི་ལྟར་འཇུག་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་མོས་པར་བྱེད་པ་ན་འཇུག་པར་བྱེད་དེ། བདག་གིས་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་སེམས་ཅན་ཚད་
མེད་པའི་བར་དེ་དག་ལ་མོས་པར་བྱས་པ་དེ་བས་ནི། བདག་གིས་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལས་བརྩམས་ཏེ་སེམས་ཅན་གང་དག་བདག་གི་མཛའ་བཤེས་སུ་གྱུར་པ་ལས་དགྲ་བོ་དང། ཐ་མལ་པར་སོང་བ་དང། དགྲ་བོར་གྱུར་པ་ལས་མཛའ་བཤེས་དང། ཐ་མལ་པར་སོང་བ་དང། ཐ་མལ་པར་གྱུར་པ་ལས་མཛའ་
བཤེས་དང། དགྲ་བོར་སོང་བའི་མཛའ་བཤེས་དང། དགྲ་བོ་དང་ཐ་མལ་པའི་ཕྱོགས་མངོན་པར་འདས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཆེས་ཚད་མེད་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ན་རྣམ་གྲངས་དེས་ན། སེམས་ཅན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་མཉམ་ཞིང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་མཛའ་བཤེས་དང། དགྲ་བོ་དང་
ཐ་མལ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་པས་ན། རྣམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཕྱོགས་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དང། ཕན་པ་དང། བདེ་བ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བྱའོ། །སྔོན་གྱི་མཐའ་ལས་བརྩམས་ནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱི་མའི་མཐའ་ལས་
བརྩམས་ནས་ཀྱང་འཁོར་བ་ན་འཁོར་བ་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །བདག་གིས་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལས་བརྩམས་ཏེ། སེམས་ཅན་གང་དག་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་སྙིང་བརྩེ་བར་མ་བྱས་པར་དེ་དག་མངོན་པར་འདས་སུ་ཟིན་གྱིས་ཀྱང། འོན་ཀྱང་དེ་དག་ལ་བདག་གིས་འདི་ལྟ་
སྟེ༑ རང་གི་སེམས་ལ་རྟོག་པ་མེད་པ་དང། གནོད་སེམས་སུ་གྱུར་པ་མེད་པ་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། ཀྱེ་མ་འདས་པའི་སེམས་ཅན་འདི་དག་ཀྱང་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་རྗེས་སུ་སྙིང་བརྩེ་བར་བྱའོ། །གང་དག་མ་འོངས་པའི་དུས་ཀྱི་སེམས་ཅན་མ་འདས་པ་དེ་དག་ཀྱང། བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དེ་
ལྟར་མོས་པར་བྱེད་པ་ན་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །ད་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་བྱམས་པ་ལ་གནས་པ་དེའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུན་དང། དགེ་བའི་རྒྱུན་གང་ཡིན་པ་དེའི་གནན་[?]མོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བྱམས་པ་ལ་གནས་པ་དེའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྒྱའི་

[160A]༄༅། །ཆར་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །སྟོང་གི་ཆ་དང་གྲངས་དང་ཆ་དང་བགྲང་བ་དང། དཔེ་དང། རྒྱུར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་སྟེ། ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་རྐྱེན་འདི་བ་ཉིད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པའི་ལས་དང་པོ་པ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་
ཡོངས་སུ་རྟོག་པས་མཚན་མ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་ལ་ནི་མི་ཤེས་པས་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ཡོད་དེ། དེས་ནི་འདི་དག་མངོན་སུམ་དུ་མི་རྟག་པ་ལ་ནི་རྟག་པར་རྟོག་པར་བྱེད། མངོན་སུམ་དུ་མི་སྡུག་པ་ལ་ནི་སྡུག་པར། སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་བདེ་བར། བདག་མེད་པ་ལ་ནི་བདག་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་
པས་ན། སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་བསླད་པ་ཡིན་ཏེ། བསླད་པའི་རྒྱུས་ཚེ་འདི་ལ་ཚོར་བ་རྣམས་དང། ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ལུས་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ལ་སྲིད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །སྲེད་པར་གྱུར་པས་སྐྱེ་བའི་རྩ་བའི་ལས་རྣམས་བྱས་པས་ན། དེས་ན་ཕྱི་མ་ལ་ལས་དང། ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ལས་
བྱུང་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་འབའ་ཞིག་པོ་འདི་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་མཚན་མར་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་མཚན་མ་བཟུང་ནས་ཀྱང། བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་འབའ་ཞིག་པོ་འདི་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནང་ལ་མོས་པར་བྱེད་དོ། །ལུས་གང་དག་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་
པའི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ནས་བརྩམས་པ་དེ་དག་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་མངོན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་བ་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ལུས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོས་ཀུན་དུ་ཟིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ནར་མངོན་པར་གྲུབ་པ་དང་
ཕྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མོས་པར་བྱེད་དོ། །རྐྱེན་འདི་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི་མོས་པ་ལས་བྱུང་པ་ནི་མེད་དོ། །དེ་ལ་ཡང་གང་གི་ཚེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་
འབྱུང་བ་དག་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི། ནང་གི་ལུས་དང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་གཞན་དག་གི་ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དག་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་དང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་

[160B] །གང་གི་ཚེ་བདག་དང་གཞན་དག་གིས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་ཕུང་པོ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བ་འབྱུང་བ་དག་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི། ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་དང། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་དག་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་
ཁམས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པའི་ལས་དང་པོ་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སའི་ཁམས་འདི་ལྟ་སྟེ། ས་དང། རི་དང། རྩྭ་དང། ནགས་ཚལ་དང། གསེག་མ་དང། གྱོ་མོ་དང། ནོར་བུ་དང། མུ་ཏིག་དང། བཻ་ཌཱུ་རྱ་དང། རིན་པོ་ཆེ་ཤང་ཀ་ཤི་ལ་དང། བྱི་རུ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྲ་བའི་མཚན་
མ་བཟུང་ནས། ནང་གི་སྲ་བ་ཉིད་ལ་མོས་པར་བྱེད་དོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆུའི་ཕུང་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆུ་ཀླུང་དང། འབབ་ཆུ་དང། མཚོ་དང། ལྟེང་ཀ་དང། ཁྲོན་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་གཤེར་བའི་མཚན་མ་བཟུང་ཞིང་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་མེ་འདི་ལྟ་སྟེ། མེའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་དང། དཔྱིད་ཀའི་ཉི་
མའི་འོད་ཟེར་གྱིས་གདུངས་པ་དང། སེམས་ཅན་རིམས་ཀྱིས་བཏབ་པ་དང། ཁྱིམ་མེ་ཆེན་པོས་ཚེག་པ་ལ་སོགས་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རླུང་གི་ཕུང་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤར་དང་ལྷོ་དང། ནུབ་དང། བྱང་གི་རླུང་ལ་སོགས་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བར་དག་དང། དེ་
བཞིན་དུ་གང་དག་ཡུལ་གྱིས་མ་ཁྱབ་པ་དང། གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པས་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང། བུ་གུ་དང་བཅས་པ་དང། སྦུབས་ཡོད་པ་དང། གོ་སྐབས་ཡོད་པའི་ནམ་མཁའི་ཁམས་དེ་དག་ལས་མཚན་མ་བཟུང་ནས། ནང་གི་ཆུའི་ཁམས་དང། མེའི་ཁམས་དང། རླུང་གི་ཁམས་དང་
ནམ་མཁའི་ཁམས་ལ་མོས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐོས་པ་དང་བསམས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པས་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་མ་འཛིན་པར་ཡང་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་མིག་ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་ཤིང་གཟུགས་སྣང་བར་གྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང། དེ་དང་
འབྱུང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉེ་བར་གནས་པར་མ་གྱུར་ན། དེ་དང་འབྱུང་བའི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་གྱི། དེ་ལས་བཟློག་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡིད་དང་ཆོས་རྣམས་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་

[161A]༄༅། །མ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །དེས་དེ་ལྟར་མཚན་མ་བཟུང་ནས་ཀྱང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་གྱུར་པའི་ལུས་འདི་ལ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བོན་དང། ཁམས་དང། རིགས་དང། རང་བཞིན་ཡོད་དོ་ཞེས་མོས་པར་བྱེད་དོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཀྱང་དང་པོ་ཁོ་ནར་
ཡན་ལག་དང། ཉིད་ལག་དག་ལ་རགས་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་མོས་པར་བྱེད་དོ། །འདེའི་འོག་ཏུ་ཆ་ཤས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བར་མོས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉི་ཟེར་གྱི་ནང་ན་ཡོད་པའི་རྡུལ་དང་མཉམ་པའི་བར་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཁད་ཀྱིས་ཁད་ཀྱིས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བར་དུ་མོས་པར་བྱེད་
དོ༑ །དེ་ཡན་ལག་དང། ཆ་ཤས་རེ་རེ་ལ་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཚོགས་ཚད་མེད་པ་དག་ཡོད་པར་མོས་པར་བྱེད་ན། ལུས་ཐམས་ཅད་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། དེ་ནི་རེ་ཞིག་ཁམས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པའི་ཁམས་གཟུགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མཐའ་ཡིན་ནོ། །ནམ་མཁའི་
ཁམས་ལ་ནི་དང་པོ་ཁོ་ནར་མིག་སྦུབས་ཡོད་པ་དང། རྣ་བ་དང། སྣ་དང། མིད་པ་སྦུབས་ཡོད་པ་དང། གང་གིས་མིད་པར་བྱེད་པ་དང། གང་དུ་མིད་པར་བྱེད་པ་དང། གང་གིས་དེའི་མིད་པ་སྨད་ཀྱི་ཆར་འཛག་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི། ནམ་མཁའི་ཁམས་རགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མོས་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་འོག་
ཏུ་ཁད་ཀྱིས་ཁད་ཀྱིས་སྤུའི་ཁུང་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་སྦུབས་དང་ལྡན་པར་མོས་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལ་ནི་ཁྱད་ཀྱིས་ཁད་ཀྱིས་གནས་པ་དང། དམིགས་པ་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། དུས་དང། རྣམ་པའི་བར་དུ་དབྱེ་བ་ཆེད་མེད་པ་ཡོད་པར་མོས་བར་མོས་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་
པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཁོ་ན་ལ་མོས་པར་བྱེད་པ་ན། གནས་དང་དམིགས་པ་ལ་མོས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་གས་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དག་ལ་ཡང་མོས་པར་བྱེད་དེ། །དེ་དག་ཀྱང་ཇི་ལྟར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ནང་གི་ཁམས་
ལ་མོས་པར་བྱེད་པས་ན། དེ་ནང་གི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་མ་ཡིན་པ་གཞན་དག་གི་ཁམས་ལ་མོས་པར་བྱེད་ན་ནི་ཕྱིར་རོལ་གྱི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་གཞན་དག་གི་ཁམས་

[161B] ནང་དང་ཕྱིར་རོལ་གྱི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་འདི་འཆི་བ་དང། སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རངས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་པའི་བར་དུ་མོས་པར་བྱེད་དེ། རྣམ་པར་རྣགས་པ་ཡང་རྣང་རབ་ཏུ་འཛག་པར་
མོས་པར་བྱེད་ཅིང། དེ་ཁད་ཀྱིས་ཁད་ཀྱིས་རྣག་གི་རྒྱུན་དེས་རྒྱ་མཚོའི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་གྱིས་གཞི་ཆེན་པོ་རང་གིས་ཡོངས་སུ་གང་བར་མངོན་པར་སྤེལ་ཞིང་མོས་པར་ཡང་བྱེད་དོ། །ལུས་དེ་རྣམ་པ་མཐའ་ཡས་པར་མོས་པར་བྱས་ནས་མེའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་མེས་ཚིག་པར་ཡང་མོས་
པར་བྱེད་ཅིང། མེ་ཞི་ནས་ཀྱང་རུས་པའི་ལྷག་རོལ་དང། ཐལ་བའི་ལྷག་རོལ་ཙམ་ཞིག་ལུས་ལ་མོས་པ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པས་མོས་པར་བྱེད་དོ། །རུས་པ་དེ་དག་ཀྱང་རླུང་གི་ཕུང་པོ་ཚད་མེད་པས་ཕྱེ་མར་ལྷགས་ཏེ། ཕྱོགས་ཕྱོགས་སུ་གཏོར་ཞིང་ཁྱེར་བར་ཡང་མོས་པར་བྱེད་དོ། །ཁྱེར་
ནས་ཀྱང་རུས་པ་དེ་དག་དང། ཐལ་བ་དེ་དག་དང། རླུང་དེ་དག་མི་སྣང་བར་ལྷག་མ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཙམ་ཞིག་ལུས་པར་སྣང་བར་མོས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་ནང་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་མི་སྡུག་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་པའི་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཁམས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་
ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་མོས་པར་བྱེད་པ་ན་ཡང་དག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཀྱང་འདི་ལྟར་ནང་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པར་བྱེད་དེ། བདག་གི་ཆུའི་ཁམས་དང། མེའི་ཁམས་དང། སའི་ཁམས་དང། རླུང་གི་ཁམས་
དང༑ ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་པར་ཚད་མེད་པ་དེ་དག་ལ་མོས་པར་བྱས་པ་དེ་བས་ནི། བདག་འཁོར་བ་ན་འཁོར་བའི་ཚེ། མ་ཤི་བ་དང། ཕ་ཤི་བ་དག་དང། ཕུ་ནུ་དང། བུ་སྲིད་དང། ཉེ་དུ་ཤི་བ་དག་དང། ལོངས་སྤྱོད་ཟད་པ་དང། ནོར་ཟད་པ་དག་ན་མཆི་མ་རབ་ཏུ་ཟགས་ཤིང་མཆི་མ་རྒྱུད་བླགས་
པ་དང། མའི་ནུ་ཞོ་འཐུངས་པ་དང། རྐུན་པོ་དང། ལམ་འགོག་པ་དང། ཁྱིམ་འབུགས་པ་དང། མདུད་པ་འགྲོལ་བ་དག་འབྱུང་བས་དེ་ལག་པ་བཅད་པ་དང། རྐང་པ་བཅད་པ་དང། མགོ་བཅད་པ་དང། སྣ་བཅད་པ་དང། ཡན་ལག་དང། ཉིང་ལག་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་

[162A]༄༅། །མེད་པ་དག་བཅད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་དེས་ན། ཁྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་བྱུང་ཞིང་རབ་ཏུ་ཟགས་པར་གྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཆེས་དཔག་ཏུ་མེད་དེ། མཆི་མ་དང། འོ་མ་དང། ཁྲག་གིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཆུའི་ཁམས་ཀྱི་ཆུའི་ཕུང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེའི་གན་ན་
རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་བཞི་ཆུས་ཡོངས་སུ་གང་བས་ནི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སྲིད་པ་དང་འགྲོ་བ་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་འཆི་འཕོ་བ་དང། སྐྱེ་བ་དག་ན་ལུས་རྣམས་མེས་བསྲེགས་པར་གྱུར་པའི་མེའི་ཕུང་པོ་གང་ཡིན་བ་དེ་ཡང་ཆེས་ཚད་མེད་དེ། དེ་ལ་ནི་དཔེ་ཡང་ཚད་མེད་དོ། །
སའི་ཁམས་ཀྱི་རུས་པ་ཞིགས་པར་གྱུར་པ་དག་ཀྱང་ཆེས་ཚད་མེད་དོ། །གང་གི་ལུས་དེ་དག་རབ་ཏུ་གཡོ་བར་བྱེད་པའི་རླུང་གི་ཁམས་དེ་ཡང་ཆེས་ཚད་མེད་དོ། །ལུས་དེ་དག་གི་མིག་ལ་སོགས་པ་སྦུབས་ཡོད་པའི་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱང་ཆེས་ཚད་མེད་དོ། །ད་ལྟར་གྱི་ཐ་མའི་ལུས་འདི་ལ་ཐུག་
པའི་བར་གྱི་ལུས་སར་པ་སར་པ་དག་ཡང་དང་ཡང་དུ་ལེན་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་དེ་ཡང་ཅེས་ཚད་མེད་དེ། དེའི་རྣམས་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་ལ་གནས་པའི་འགྲོ་བ་དེ་ཡང་ཕྱི་མའི་མཐར་ནི་མ་ངེས་ཏེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་བར་འདི་ནི་ཚད་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་
མོས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་དྲན་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པའི་ལས་དང་པོ་པ་ནི། གནས་ཁང་གཡས་གཡོན་གྱི་སྒོའི་རྣམ་པ་ལས་སམ། ལྕགས་མགར་གྱི་སྤུད་པ་དག་ལས་སམ། གསེར་མགར་གྱི་ཤིང་སྦུད་ལས་སམ་
ཕྱི་རོལ་གྱི་རླུང་གི་ཕུང་པོ་དག་ལས་རླུང་ཕྱིར་འབྱུང་བ་དང། ནང་དུ་འཇུག་པ་དང། འོང་བ་དང། འགྲོ་བའི་མཚན་མ་བཟུང་ནས་ནང་གི་དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བའི་དམིགས་པ་དྲན་པས། དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་ལ་མོས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དང་
པོ་ཁོ་ནར་ཁ་དང་སྣའི་ཕྱོགས་སུ་སྦུབས་རགས་པ་ནས། འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རླུང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་ཞིང་ཆུང་བ་ལ་མོས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་ཁྱད་ཀྱིས་ཁད་ཀྱིས་རླུང་དེ་ཆེ་བ་དང། ཆེས་མང་བར་མོས་པར་བྱེད་ཅིང་སྤུའི་ཁུང་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་ཞུགས་པར་མོས་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་

[162B] རླུང་གི་ཕུང་པོས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་དང། རླུང་གི་ཕུང་པོས་ཉེ་བར་དཀྲིས་པ་དང། རླུང་གི་ཕུང་པོ་ཚད་མེད་བའི་ནང་ན་འདུག་ཅིང་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཤིང་བལ་གྱི་འདའ་བ་དང། རས་བལ་གྱི་འདའ་བ་ལྟར་ཡང་བ་ཉིད་དུ་མོས་
པར་ཡང་བྱེད་དོ། །དེ་གང་གི་ཚེ་དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བའི་རྒྱུན་འཇུག་པ་མ་ཉམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི། ནང་གི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་གཞན་དག་གི་ཤི་བའི་ལུས་རྣམ་པར་བསྔོས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་
ཅིང་དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བའི་རྒྱུན་འཇུག་པ་མ་ཉམས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི། ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་བདག་ཉིད་འཆི་བའམ། ཤི་བར་མོས་པར་བྱེད་ཅིང་དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བའི་རྒྱུན་འཇུག་པ་དང་
བྲལ་བར་མོས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཆེན་ནི། ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་ལྡན་པ་དང། ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པར་མོས་པར་བྱེད་དེ། ལྷག་མ་གཞན་ཐམས་ཅད་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་
བྱའོ༑ །དེ་ལྟར་ལས་དང་པོ་པ་ཡང་དག་པར་གཏམས་པ་དེ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ན། བརྟུན་པ་དང། ཤེས་བཞིན་དང། དྲན་པ་དང་ལྡན་ཞིང་འཇིག་རྟེན་ལ་བརྣབ་སེམས་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་རྣམ་པར་བསལ་ཏེ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་སྦྱོར་བ་དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པ་དང་
ལེགས་པར་བྱེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པ་བྲེ་མོ་གཏམ་ལ་སོགས་པས་སྤྱོང་བར་མི་བྱེད་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་བརྟུན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་སྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་དེ་ལ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང། རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་སེམས་གཏོད་པ་གང་
ཡིན་པ་དེ་ནི། དེའི་ཤེས་བཞིན་དང་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་དུ་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བའི་མཚན་མ་དང། དང་བར་འགྱུར་བའི་མཚན་མ་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་གཟུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་འཇིག་རྟེན་ལ་བརྣབ་སེམས་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་རྣམ་པར་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བརྟུན་པ་དང་འཇིག་

[163A]༄༅། །རྟེན་ལ་བརྣབ་སེམས་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་རྣམ་པར་བསལ་བའི་བར་ལ་གནས་པ་དེའི་དང་པོ་ཁོ་ནར་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་བརྩོན་པའི་ཆེ་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང། སེམས་དང་ལུས་ལས་སུ་རུང་བ་འབྱུང་བ་ནི་ཕྲ་བ་སྟེ། བརྟག་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་
ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ན་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང། ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང། སེམས་དང་ལུས་ལས་སུ་རུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལུས་དང་སེམས་ཤིང་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དང། སེམས་དང་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དེ་ཉིད་མངོན་པར་འཕེལ་བ་ན་
འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱུ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་ལེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་རགས་ཤིང་བརྟག་པར་སླ་བའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དང། སེམས་དང་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་འདྲེན་པར་བྱེད་དེ། ཇི་ཙམ་ན་དེའི་རགས་ཤིང་བརྟག་པར་སླ་བའི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དང། སེམས་དང་ལུས་ཤིང་ཏུ་སྦྱངས་
པ་ཡང་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ལྔ་ལྟས་སུ་དེའི་སྲ་བ་ལྕི་བར་སྣང་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་གནོད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་སྦྱོང་བ་ལ་དགའ་བའི་བར་ཆད་བྱེད་པ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་གང་ཡིན་པ་དེ་སྤོང་
བར་འགྱུར་ཞིང་དེའི་གཉེན་པོ་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་དང། སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐྱེས་པས་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་སྐྱེ་བ་དང་མཐུན་པ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རླུང་དག་ལུས་ལ་རྒྱུ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་རྒྱུ་བའི་རྒྱུས་ན་སྤྱོང་བ་ལ་དགའ་བའི་བར་ཆད་བྱེད་པའི་
ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་འབྲལ་བར་འགྱུར་ཞིང། དེའི་གཉེན་པོ་ལུས་ཤིང་ཏུ་སྦྱངས་པས་ལུས་ཐམས་ཅད་རྒྱས་ཏེ་གང་བ་བཞིན་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །དང་པོར་དེ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ན་སེམས་དགའ་བ་དང། སེམས་ཤིན་ཏུ་ཉམས་པ་དེ་བ་
དང༑ སེམས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་དམིགས་པ་དང། མངོན་པར་དགའ་བ་དང་བཅས་པ་ཡང་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་ཤུགས་དང་པོ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་བ་དེ་ཁད་ཀྱིས་ཁད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བར་འགྱུར་ཞིང། ལུས་ལ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་གྲིབ་མ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པར་

[163B] །སེམས་དགའ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྤོང་བར་འགྱུར་ཞིང། སེམས་ཞི་གནས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བརྟན་ཞིང་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་རྣམ་པས་དམིགས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་བ་ལས་དང་པོ་བ་དེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་
བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེས་དང་པོར་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཆུང་དུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བཅད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལས་དང་པོ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་དེའི་རྟགས་ནི་འདི་དག་ཡིན་ཏེ། དེས་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་
ཆུད་དུ་ཐོབ་པ་དང། ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང། སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཆུང་དུ་ཐོབ་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་དམིགས་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་སྐལ་པ་ཡོད་ཅིང་ནུས་པ་དང། དེའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་འཇམ་པར་འགྱུར་བ་དང། ཞི་གནས་ཀྱིས་ཉེ་བར་དཀྲིས་པ་དང། དེས་སྤྱད་པ་རྣམ་
པར་སྤྱོད་བ་ཡང་སྤྱད་ཟིན་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་ལ་སྤྱོད་པར་གྱུར་ཀྱང། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དྲག་པོ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང། གཉེན་པོ་ཆུང་ཟད་ཙམ་དང་ངན་ངོན་ཙམ་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཅུང་ཟད་བརྩལ་བ་ཙམ་གྱིས་སེལ་ནུས་པར་འགྱུར་བ་དང། ཞེ་སྡང་
བར་འགྱུར་བ་དང། གཏི་མུག་པར་འགྱུར་བ་དང། ཁེངས་པར་འགྱུར་བ་དང། མཐུན་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་བ་དང། མཐུན་པའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་འདུག་སྟེ། སེམས་གཏོད་པར་བྱེད་པ་ན། མྱུར་བ་མྱུར་བར་
སེམས་དང་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པར་འགྱུར་བ་དང། ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དག་གིས་ཤིན་ཏུ་གནོད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། སྒྲིབ་པ་རྣམས་ཤས་ཆེར་ཀུན་དུ་མི་རྒྱུ་བ་དང། འདོད་པ་དང་དགའ་བ་དང། ཡོང་སུ་གདུང་བ་དང་ལྡན་པའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཤས་ཆེར་ཀུན་དུ་མི་འབྱུང་
བ་དང། ལངས་ཏེ་རྒྱུ་བ་ན་ཡང་ལུས་དང་སེམས་ལ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཁ་ཅིག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང། དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དག་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའི་རྟགས་དང། མཚན་མ་ཡོངས་སུ་བྱང་བ་དག་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བསྡུས་པའི་སྡོམ་ནི། འགྲོ་བ་དང་ནི་

[164A]༄༅། །གསོལ་བ་དང། །གཟེངས་བསྟོད་དྲི་དང་བརྟག་པ་དང། །བསྲུང་ཞིང་བསགས་དང་རབ་དབེན་དང། །རྩེ་གཅིག་སྒྲིབ་པ་རྣམ་སྤྱོད་དང། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྒོམ་པ་ལ། །ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཡིན། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སར་གཏོགས་པ་ལས་
རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་གསུམ་པ་རྫོགས་སོ།། །།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་བམ་པོ་བཅུ་བདུན་པ། དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་བ་སྤོང་བའི་དགེ་བ་ཆུད་དུ་ལ་ཞུགས་པ་དེའི་གྲོང་དུ་བགྲོད་པར་བྱ་བ་ནི་གཞན་མེད་དེ་གཉིས་པོ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། །གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་
འཇིག་རྟེན་པའི་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའིོ། །དེ་ལ་ལས་དང་པོ་པའི་རྣལ་འབྱོར་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་དེ་ནི། བདག་འཇིག་རྟེན་པའམ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བགྲོད་པས་འགྲོ་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ལ་ལན་མང་དུ་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་
ལན་མང་དུ་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཉིན་མཚན་དེ་དང་དེ་དག་འདས་པས་དེའི་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དེ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་བ་དང། ཡང་པར་འགྱུར་རོ། གང་གི་ཚེ་དེའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དམ་ཞིག་བརྟན་ལ་སྲ་བ་དང། དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་མོས་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་
པ་དང། ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་མ་རྣམས་ཀྱང་ཡོང་སུ་ཟིན་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ན་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་མམ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གང་གིས་འགྲོ་བར་འདོད་པ་དེ་ལ་སྦྱོར་བ་བརྩོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་གནག་དག་ཚེ་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ཁོ་ནས་འགྲོ་བར་འགྱུར་
ཞིག་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། བཞི་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་པ་ཐམས་ཅད་དང། ཆོས་འདི་བ་ཡིན་ཡང་སྔོན་ཞི་གནས་སྤྱོད་སྤྱོད་པ་དབང་བོ་རྟུལ་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་རྣོ་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་པ་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དབའ་ཕྱི་མ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འདོད་ཅིང་ཚེ་འདི་ལ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གང་ཟག་དེ་བཞིན་ནི་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་ས་འགྲོ་བ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཆིང་བ་མཐའ་དག་ཡོད་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང། འཆིང་བ་མཚང་བའི་སློབ་

[164B] །དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། འདོད་པ་རྣམས་ལ་རགས་པར་ལྟ་ཞིང་སྙོམ་པར་འཇུག་པ་དང། སྐྱེ་བ་དང་བཅས་པའི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཞི་བར་ལྟ་བར་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྲོ་བ་གང་ཡིན་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་
པར་བྱ་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བརྩོན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པ་
བདུན་གྱིས་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྗེས་སུ་འཐོབ་བོ། །བདུན་པོ་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། མཚན་ཉིད་སོ་སོ་རིག་པ་དང། མོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། རབ་ཏུ་དབེན་པ་དང། དགའ་བ་སྡུད་པ་དང། སྤྱོད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་
པའི་འབྲས་བུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་དུ་སོ་སོར་རིག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་གིས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་རགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་སོ་སོར་རིག་པར་བྱེད་ཅིང། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་སོ་སོར་རིག་པར་བྱེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་འདོད་
པ་རྣམས་ལ་རགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་སོ་སོར་རིག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞི་དྲུག་པོ་དོན་དང། མཚན་ཉིད་དང། ཕྱོགས་དང། དུས་དང། རིགས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ན་རགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་སོ་སོར་རིག་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་རགས་པའི་
དོན་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ནི། འདི་ལྟར་འདོད་པ་འདི་དག་ནི་ཉེས་དམིགས་དང་བཅས་པའོ། །གནོད་པ་མང་བའོ། །ཡམས་ཀྱི་ནད་ལྟ་བུ་མང་བའོ། །འགོ་བའི་ནད་ལྟ་བུ་མང་བའོ་ཞེས། རགས་པའི་དོན་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། འདོད་པ་དེ་དག་ལ་ཉེས་དམིགས་མང་པོ་དང། འགོ་བའི་
ནད་ལྟ་བུ་མང་པོའི་བར་དག་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་རགས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ནི་ནང་གི་འདོད་པ་དག་ལ་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་ཡོད་པ་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་འདོད་པ་དག་ལ་ཡང་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་

[165A]༄༅། །བ་ནི་འདི་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་འདོད་པའོ། །འདི་དག་ནི་དངོས་པོའི་འདོད་པའོ། །དེ་དག་གྱང་བདེ་བའི་གནས་དང་མཐུན་པ་དག་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་དང་མཐུན་པ་དག་དང། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན། ད་དེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་གནས་དང་མཐུན་པ་དག་
སྟེ༑ དེ་ལ་བདེ་བའི་གནས་དང་མཐུན་པ་དག་ནི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གནས་དང། འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང། སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གནས་དག་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་དང་མཐུན་པ་དག་ནི། ཞེས་སྡང་གི་གནས་དང། ཁྲོ་བ་དང་ཁོན་དུ་འཛིན་པའི་གནས་དག་ཡིན་ནོ། །སྡུག་
བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་གནས་དང་མཐུན་པ་དག་ནི། འཆབ་པ་དང། འཚིག་པ་དང། སྒྱུ་དང། གཡོ་དང། ངོ་ཚ་མེད་པ་དང། ཁྲེལ་མེད་པའི་གནས་དང། ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གནས་དག་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་འདོད་པའི་དག་ནི་རབ་ཏུ་གནོད་པའི་ཚོར་བ་དང་ལྡན་
པ་དང། རབ་ཏུ་གནོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། འདོད་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང། རྒ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་
འདོད་པས་ཕོངས་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བར་དང། མཉམ་ཞིང་མཚུངས་པར་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ཞིང་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་དག་འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི། འདོད་པའི་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བས་དེ་དག་གི་འབྱོར་བ་དེ་ཡང་
བརྙན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། འདོད་པ་འདི་དག་ནི་རང་པོའི་ཕྱོགས་ཁོ་ནར་གཏོགས་པ་ཏེ། རུས་པའི་ཀེང་རུས་ལྟ་བུ་དང། ཤའི་ཁམས་ཚད་ལྟ་བུ་དང། རྩྭའི་སྒྲོན་མ་ལྟ་བུ་དང། མེ་མདག་གི་
དོང་ལྟ་བུ་དང། སྦྲུལ་གདུག་པ་ལྟ་བུ་དང། རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་དང། བརྙན་པོའི་རྒྱན་ལྟ་བུ་དང། ཤིང་ཀི་མ་པ་ཀའི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ན་ཡང་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་དུ་མ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་

[165B] མཛའ་བ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། ངོམས་མི་ཤེས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། རང་དབང་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། ཉེས་པར་སྤྱད་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་
བྱའོ༑ །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་འདོད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཉེས་དམིགས་ལྔ་གསུངས་ཏེ། འདོད་པ་རྣམས་ནི་མནོག་ཆུང་ལ་སྡུག་བསྔལ་མང་ཞིང་ཉེས་དམིགས་མང་བ་དང། འདོད་པ་རྣམ་ལ་བརྟེན་པ་ན་ངོམ་མི་མྱོང། ཆོག་མི་ཤེས་ཤིང་སྙིང་ཚིམ་པའི་མཐའ་མེད་པ་དང། དམ་
པ་རྣམས་དང། ཡང་དག་པར་སོང་བ་རྣམས་དང། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་བ་རྣམས་རྣམ་གྲངས་དུ་མས་སྨད་པ་དང། འདོད་པ་རྣམས་ལ་བརྟེན་པ་ན་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཉེ་བར་སྩོགས་པར་འགྱུར་བ་དང། དེས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མི་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་
བས་ན་འདོད་པ་དེ་དག་ནི་མི་ངོམས་པར་བྱེད་པ་དང། མང་པོ་ཐུ་མོང་ཡིན་པ་དང། ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང། སྤྱོད་པ་ངན་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དང། འདོད་པ་དང། སྲེད་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང། དམ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྤངས་པའི་འོས་སུ་གྱུར་པ་དང། མྱུར་དུ་འཇིག་པར་གྱུར་པ་དང་
རྐྱེན་ལ་བརྟེན་པ་དང། བག་མེད་པའི་ས་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་པ་དང། གསོག་དང། གསོག་དང། བརྫུན་པ་དང། སླ་བའི་ཆོས་ཅན་དང། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང། བྱིས་པ་འདྲིད་པ་ཡིན་པས་ཚེ་འདིའི་འདོད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དང། ཚེ་ཕྱི་མའི་འདོད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དང། ལྷའི་འདོད་པ་
གང་དག་ཡིན་པ་དང། མིའི་འདོད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་དག་ནི་བདུད་ཀྱི་གཟན་མ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བརྣབ་སེམས་དང། གནོད་སེམས་དང། ཉེས་རྩོམ་དང། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་རྣམས་རྣམ་པ་དུ་མ་དག་འབྱུང་ཞིང་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་
གང་དག་འདི་ལ་སློབ་པ་དེ་དག་གི་བར་ཆད་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་འདི་དག་ནི་ཤས་ཆེར་དེ་ལྟར་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཁོ་ནར་གཏོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཕྱོགས་སུ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ན་དུས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། འདོད་པ་དེ་དག་ནི་

[166A]༄༅། །འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་རྣམས་སུ་ཡང་རྟག་པ་རྟག་པའི་དུས་དང་ཐེར་ཟུག་ཐེར་ཟུག་གི་དུས་སུ་དེ་ལྟར་གནོད་པ་མང་བ་དང། འོག་བའི་ནད་ལྟ་བུའི་བར་མང་བ་དང། ཉེས་དམིགས་མང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་དུས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་
བར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ན་རིགས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། འདོད་པ་རྣམས་ནི་བརྩལ་བ་ཆེན་པོ་དང། ཡོངས་སུ་བརྩལ་བ་ཆེན་པོ་དང། ངལ་བ་ཆེན་པོ་དང། ལས་དང་བཟོའི་གནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དག་གིས་སྡུད་པར་བྱེད། སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང། ཉེ་བར་སྩོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་
ལེགས་པར་བསྡུས། ལེགས་པར་བསྒྲུབས། ཉེ་བར་བསགས་ནས་ཀྱང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕ་མ་དང། བུ་དང། ཆུང་མ་དང། བྲན་ཕོ་དང། བྲན་མོ་དང། ལས་མི་དང། ཞོ་ཤས་འཚོ་བ་དང། མཛའ་བཤེས་དང། བློན་པོ་དང། ཉེ་དུ་དང། སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡོངས་
སུ་བཟུང་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་དང། ནང་གི་ལུས་གཟུགས་ཅན་རགས་པ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་འབྲས་ཆན་དང། ཟན་དྲོན་གྱིས་ཉེ་བར་གསོས་པ་རྟག་ཏུ་བསྐུ་བ་དང། བཀྲུ་བ་དང། མཉེ་བས་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་དང། འབྲལ་བ་དང། འཐོར་བ་དང། འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་འདི་བྱུང་
ངོ་ཅོག་ནི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་ཙམ་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཟད། བཀྲེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་ནི་ཁ་ཟས་ཡིན་ནོ། །གྲང་བའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་དང། ངོ་ཚ་བའི་གནས་པ་ཅར་གྱིས་གཡོགས་པ་ནི་གོས་ཡིན་ནོ། །གཉིད་ཀྱི་སྙོམས་པའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་དང། ཆགས་པ་དང་
སྡོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་ནི་མལ་ཆ་དང་སྟན་ཡིན་ནོ། །ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་ནི་ན་བའི་གསོས་སྨན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་འདོད་པ་འདི་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་བས། འདི་དག་ལ་ཆགས་པས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱད་པར་མི་བྱ་ཞིང་ཞེན་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ནད་ཀྱིས་
བཏབ་པའི་ནད་པས་ནད་ཞི་བར་བྱ་བ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་སྨན་པ་བསྟེན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ། འདོད་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་རགས་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་པ་ཡེ་ཤེས་དང། མཐོང་བ་ལ་འཇུག་པ་ཡང་ཡོད། རྗེས་སུ་དཔག་བའི་བྱ་བ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་

[166B] འདོད་པ་འདི་དག་གི་རང་བཞིན་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་གྲགས་པའི་ཆོས་ཉིད་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས། དེ་དག་ནི་བསམ་པར་མི་བྱ་ཞིང། རྣམ་པར་བརྟག་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་རིགས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེས་འདི་ལྟ་སྟེ། གཞི་དྲུག་པོ་དག་གིས་དེ་
ལྟར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་རགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་སོ་སོར་རྟོགས་པ་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཞི་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་རགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་མེད་དོ་ཞེས། དེས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནི་
རིགས་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞི་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་གིས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་རགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ནི་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་སོ་སོར་
རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི། མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ཡང་ཐོས་པ་དང། བསམ་པ་དང། འདྲེས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེས་དེ་ལྟར་འདོད་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང། རགས་པའི་ཞི་བའི་
མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱིས་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ནས། གཅིག་ཏུ་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པས་མོས་པར་བྱེད་ཅིང། མཚན་མ་དེ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང། རགས་པ་
ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་དག་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཞི་བར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་མོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཀུན་དུ་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱས། ལན་མང་དུ་བྱས་པའི་རྒྱུས་དང་པོ་ཁོ་ནར་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ལམ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང། ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ལམ་ཡང་དག་པར་
སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ནི་རབ་ཏུ་དབེན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་དང་པོ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་དང། དེའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དེའི་འོག་ཏུ་སྤོང་བ་ལ་དགའ་བ་དང། རབ་ཏུ་དབེན་པ་ལ་དགའ་བར་འགྱུར་ཞིང་

[167A]༄༅། །སྤོང་བ་དེ་ལ་ཕན་ཡོན་དུ་མཐོང་བ་དང། རབ་ཏུ་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང། བདེ་བ་ཆུང་ངུ་ལ་རེག་ནས་འདི་ལྟ་སྟེ། རྨུགས་པ་དང། གཉིད་དང། རྒོད་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དང། དུས་དུས་སུ་རབ་ཏུ་དང་བར་འགྱུར་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་
དགའ་བར་བྱེད་ཅིང། ཀུན་དུ་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དགའ་བ་སྡུད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྤོང་བའི་དགའ་བ་དང། སྒོམ་པའི་དགའ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་ན་རྒྱུའམ་གནས་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེ་ལ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྦྱོར་བ་ལ་
བགེགས་བྱེད་པར་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་ན། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཅི་བདག་ལ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་ཡོད་བཞིན་དུ་མི་མྱོང་ངམ། འོན་ཏེ་མེད་པས་སོ་སོར་མི་མྱོང་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་དེ་ཡོངས་སུ་
དཔྱོད་པར་འདོད་པས་རབ་ཏུ་དད་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་མ་སྟུ་གུ་གང་ཡང་རུང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་དེ། དེའི་པག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་མཚན་མ་དེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན། བསྟེན་པ་ལ་གཞོལ་བ་དང། བསྟེན་པ་ལ་འབབ་པ་དང། བསྟེན་པ་ལ་བབ་པའི་སེམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་
ཞིང༑ བཏང་སྙོམས་སུ་མི་གནས་ལ་ཡིད་འབྱུང་བ་དང། སྨོན་པ་དང། ཕྱིར་ལྡོག་པ་དང། མི་མཐུན་པ་གནས་ན། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་གི་སེམས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པ་རྣམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ཞིང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་
ནོ་སྙམ་ནས། དེས་བག་ལ་ཉལ་དེའི་ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་རྒྱ་ཆེར་སྤངས་པའི་ཕྱིར། བདག་གིས་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས། མངོན་པར་ཟིན་པ་དང། ཆུ་བཞིན་དུ་བཅུས་པ་དང། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཟིན་པ་དེས་སྤོང་བ་ལ་དགའ་བ་དང། བསྒོམ་པ་ལ་དགའ་བ་རྒྱ་ཆེར་གནས་
པར་བྱའོ་སྙམ་པ་དེ་ནི་དཔྱོད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དེ་ལྟར་སྤང་བ་ལ་དགའ་བ་དང། སྒོམ་པ་ལ་དགའ་བར་རྒྱ་ཆེར་གནས་ཤིང་ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ན། ཡང་དང་ཡང་དུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་ཅིང་དེའི་གཉེན་པོ་སྒོམ་པར་བྱེད་དེ། དུས་དུས་སུ་

[167B] མ་སྤངས་པ་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ན། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རེ་ཞིག་ཙམ་གྱི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་འབྲལ་བར་བྱེད་ཅིང། ས་བོན་གཏན་བཅོམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ན་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྦྱོར་བའི་ལམ་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་མཇུག་ཐོགས་ཁོ་ནར་རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི། སྦྱོར་པ་
མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་དབེན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། དགའ་བ་སྡུད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྐྱེས་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ནི་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང། བདེ་བས་ལུས་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པར་བྱེད་དོ། །སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེའི་
ཚེ་ན་ནི། ལན་འགའ་ལན་འགའ་ནི་བདེ་བའི་དངོས་པོ་ཆུང་ངུའི་ཚུལ་གྱིས་ཁྱབ་པར་བྱེད་དོ། །ལན་འགའ་ལན་འགའ་ནི་བདེ་བའི་དངོས་པོ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་དང། ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་ཁྱབ་པར་བྱེད་དོ། །སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ན་ནི་
འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་ཐམས་ཅད་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང། བདེ་བས་མ་ཁྱབ་པ་དང། ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དེ་དེའི་ཚེ་འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་པའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དབེན་པ། རྟོག་པ་དང་བཅས་པ། དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ། དབེན་
པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཅན། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཡན་ལག་ལྔ་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་པ་དང། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོའི་ལམ་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་དང། འདོད་པ་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་
པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང། ཡོངས་སུ་ཤེས་བར་བྱེད། ཐོབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱེད་ཅིང། སྤང་བར་བྱ་བ་སྤང་བ་དང། ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་གཏོད་པར་ཡང་བྱེད་དོ། །མོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་

[168A]༄༅། །པས་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་དང། ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་རྩོམ་པར་བྱེད་དོ། །རབ་ཏུ་དབེན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །དགའ་བ་སྡུད་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་འབྲིང་པོ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །དཔྱོད་པའི་
ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནི། ཐོབ་པ་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པ་ལ་སེམས་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནི། ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་ཆུང་དུ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནི། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་དེ་དག་བསྒོམས་པའི་
འབྲས་བུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང། མོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སུན་འབྱིན་པའི་གཉེན་པོ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་དབེན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་
ཡིན་པ་དང། སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ཡིད་ལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གཉེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དགའ་བ་སྡུད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གཉེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། དང་བར་འགྱུར་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྤྱོད་པའི་
ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་དུ་ནི། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཞི་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང། གཉེན་པོ་དང། དང་བར་འགྱུར་བ་དང། སོ་སོར་རྟོག་པ་དག་འདུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཡིད་
ལ་བྱེད་པ་བདུན་གྱིས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་བཞིན་དུ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང། གསུམ་པ་དང། བཞི་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། ནམ་མཁའ་དང། རྣམ་ཤེས་དང། ཅི་ཡང་མེད་པ་དང། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་
ཡང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བདུན་གྱིས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར། གང་གིས་རྟོག་པ་དག་ལ་རགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅིང། རྟོག་པ་མེད་པ་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་

[168B] །དེ་ལ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ། བསམ་གཏན་དང་པོ་ཐོབ་པ། རྟོག་པ་དག་ལ་རགས་པར་ལྟ་ཞིང་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པའི་དམིགས་པ་ལ་མི་བརྟན་པར་སྤྱོད་པ་དང་པོ་སྐྱེས་པས། དམིགས་པ་ཡིད་ལ་རྗོད་
པ་རགས་པ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དམིགས་པ་ལ་མི་བརྟན་པར་སྤྱོད་པ་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པའི་ཡིད་ལ་རྗོད་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དཔྱོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྟོག་པ་དང། དཔྱོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། སེམས་སྐྱེས་ན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང་ལྷན་ཅིག་
འབྱུང་བ་ན་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དུས་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ནི་ནང་ནས་སྐྱེས་པ་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་རྣམས་སུ་ཡང། རྒྱུ་ལས་བྱུང་བརྟེན་ཅིང་འབྲལ་པར་འབྱུང་བ་བྱུང་
ནས་འཇིག་པ་ཀུན་མི་རིང་བ། ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པ། སེམས་ཀུན་དུ་འཁྲུག་པར་བྱེད་པ། གཡོ་བར་བྱེད་པ། རབ་ཏུ་མ་ཞི་བའི་རྣམ་པས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ས་དེའི་རང་བཞིན་ནི་ས་གོང་མ་ལ་ལྟོས་ན། སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཡིན་ལ། འདོད་པ་དག་ལས་
དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་བའི་ཕན་ཡོན་ཆུང་ཟད་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གནས་པ་ལ་རྟག་པ་རྟག་པའི་དུས་དང། ཐེར་ཟུག་ཐེར་ཟུག་གི་དུས་སུ་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང། དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་ཞི་བ་བས་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དེ་དག་གིས་
རྟོག་པ་དག་ལ་རགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །རྟོག་པ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་གཉིས་བ་ལ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟར་བུ་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ནི་རགས་པ་དེ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞི་བ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་
པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཡོད་མིན་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་གྱི་ས་དང་ས་དག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བདུན་པོ་དག་ཀྱང་ད་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་བྱའོ། །ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་མན་ཆད་ཀྱི་ས་འོག་མ་ཐམས་ཅད་ལ་རགས་

[169A]༄༅། །པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ས་འོག་མ་རྣམས་ནི་ཆེས་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་ཤིང་ཆེས་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བར་གནས་པ་དང། ཆེས་ཚེ་ཐུང་བར་གནས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རགས་པའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་པོ་དེ་དག་གཞི་དྲུག་པོ་དེ་དག་གིས་ཅི་རིགས་པར་
ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མན་ཆད་ཀྱི་ས་གང་དང་གང་དག་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་ས་གོང་མ་རྣམས་ལ་ནི་ཅི་རིགས་པར་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་པ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་
ལས་དབེན་པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ། དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཅན་བསམ་གཏན་དང་པོ་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ལ། འདོད་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་འདོད་པ་དང། དངོས་པོའི་འདོད་པའོ། །འདོད་པ་དག་ལས་
དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ལས་དབེན་པ་དང། དམིགས་པ་ལས་དབེན་པའོ། །སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དང་
ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དང། ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དང། མཚོན་འབྱིན་པ་དང། དབྱིག་པ་འབྱིན་པ་དང། འཐབ་མོ་དང། མ་ཚང་འདྲུ་བ་དང། རྩོད་པ་དང། འགྱེད་པ་དང། གཡོ་བྱེད་པ་དང། སླུ་བ་དང། སྙིང་རྗེ་མེད་པ་དང། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་སྟེ་
དེ་དག་སྤངས་པའི་ཕྱིར་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་དབེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྟོག་པ་དང་བཅས་པ། དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དག་ལ་སྐྱོན་དུ་མི་ལྟ་བའི་ཕྱིར་འདོད་བའི་གཉེན་པོ་རང་གིས་པའི་རྟོག་པ་དང། དཔྱོད་པ་དགེ་བ་དག་དང་ལྡན་པས་ན། རྟོག་པ་
དང་བཅས་པ་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དབེན་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་གང་དག་ལས་དབེན་པ་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་སོ། །སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེས་དེའི་མཇུག་ཐོགས་ཁོ་ནར་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་

[169B] །དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་འདོད་པ་དང་རེ་བའི་དོན་ཐོབ་ཅིང་དགའ་བ་ལ་སྐྱོན་དུ་མི་ལྟ་བའི་ཕྱིར་དང། གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང། སེམས་དང་ལུས་ལས་སུ་རུང་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་ན། དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །བསམ་གཏན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
དམིགས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཉེ་བར་གཏོད་པ་དང། དྲན་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཉེ་བར་གཏོད་པའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱའོ། །དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོར་འདོད་པའི་ཁམས་ནས་བསྐྱོད་པའི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བགྲངས་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །བསྒྲུབས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབས་ཏེ་ཞེས་བྱའོ། །གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིས་བསྒོམ་པ་ལན་མང་དུ་བསྒྲུབས་པས་ཅི་འདོད་པ་བཞིན་ཐོབ་པ་དང། དཀའ་བ་མེད་པར་ཐོབ་པ་དང། ཚེགས་མེད་པར་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། བསམ་གཏན་གྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེས་མཚན་མོ་དང། ཉིན་མོ་དང། ཉིན་མཚན་དང་
ཉིན་མཚན་བདུན་གྱི་བར་རམ། ཇི་སྲིད་འདོད་པའི་བར་དུ་འདའ་བར་བྱེད་པས་ན་གནས་སོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ནང་ཡོངས་སུ་དང་སྟེ། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པས། རྟོག་པ་མེད་པ། དཔྱོད་པ་མེད་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཅན་བསམ་
གཏན་གཉིས་པ་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ལ་རྟོག་པ་དང། དཔྱོད་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ནང་ཡོངས་སུ་དང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ། དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཚན་མ་དག་ལས་སེམས་རྣམ་པར་བཟློག་ནས། རྟོག་པ་མེད་པ་དང། དཔྱོད་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་
འཛིན་གྱི་མཚན་མ་དག་ལ་ལེགས་པར་གཏོད་ཅིང། དམིགས་པ་ལ་མི་བརྟན་པར་སྤྱོད་པ་ལས་རྣམ་པར་ཕྲལ་ཏེ། དམིགས་པ་ལ་བརྟན་པར་སྤྱོད་པ་ལ་དང་གཅིག་གིས་སེམས་ཞི་བ་དང་དང་བར་འཇུག་པར་བྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་རྟོག་པ་དང་
དཔྱོད་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ནང་ཡོངས་སུ་དང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེས་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་གོམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཉིད་ལ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པས་བར་དུ་གཅོད་ཅིང་སྐབས་སུ་འཆད་པའི་གནས་

[170A]༄༅། །སྐབས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ་བར་དུ་གཅོད་པ་མེད་པ་དང། སྐབས་སུ་འཆད་པ་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །རྟོག་པ་མེད་པ་དཔྱོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དག་
རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མེད་པ་དང། དཔྱོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། དཔྱོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སོ། །སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེས་དེའི་མཇུག་ཐོགས་ཁོ་ནར་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེའི་
ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དགའ་བ་དང། བདེ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་དང་རེ་བའི་དོན་ཐོབ་ཅིང་དགའ་བ་ལ་སྐྱོན་དུ་མི་ལྟ་བས། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་ལྡན་ཞིང། ཡིད་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་བསམ་གཏན་དང་པོའི་རྟོག་པ་དང། དཔྱོད་
པ་དང། ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་དེའི་གཉེན་པོ་སེམས་དང་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ཤིང་ལས་སུ་རུང་བའི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བགྲང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་ཤིང་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ལུས་ཀྱིས་མྱོང་ལ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་དེ་ལ་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་བདེ་བ་ལ་
གནས་པ། བཏང་སྙོམས་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ། དགའ་བ་མེད་པ་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ལ། དེ་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགའ་བའི་མཚན་མ་དག་ལ་སྐྱོན་དུ་ལྟ་བའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་དེ་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་
བྲལ་བས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བ་མེད་པ་བསམ་གཏན་གསུམ་བ་ལ་སེམས་གཏོད་པར་བྱེད་བ་དེའི་ཚེ་ན། དེའི་སེམས་ཀུན་དུ་འཁྲུག་པར་བྱེད་པའི་སྐྱོན་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་རྟོག་པ་དང། དཔྱོད་པ་དང། ད་ལྟར་

[170B] དེའི་ཕྱིར་བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཀུན་དུ་འཁྲུག་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དེ་གཉིས་ནི། སེམས་རྒྱུན་དུ་བཏང་སྙོམས་སུ་གཞག་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན། སེམས་ཀུན་དུ་འཁྲུག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་
དང་པོ་ལ་ནི་རྟོག་པ་དང། དཔྱོད་པ་ཡོད་པས་དེས་ན་རྒྱུན་དུ་བཏང་སྙོམས་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་ནི་དགའ་བ་ཡོད་པས། དེས་ན་དེར་ཡང་རྒྱུན་དུ་བཏང་སྙོམས་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང། བསམ་གཏན་གཉིས་བ་དེ་དག་
ལ་བཏང་སྙོམས་ཤས་ཆེར་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་བསམ་གཏན་པ་དེ་ནི་བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་བ་ན་ཇི་ལྟར་དགའ་བ་དང་ལྡན་པའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་
པ་དེ་དག་ཀུན་དུ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་སྟེ་གནས་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལེགས་པར་གོམས་པར་མ་བྱས་པས་བརྗེད་ངས་པའི་ཕྱིར། བརྒྱ་ལ་བརྒྱལ་མ་ན། དགའ་བད་དང་ལྡན་པའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་དག་ཀུན་དུ་འབྱུང་བར་གྱུར་ན་
མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་དེ་དག་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད། ལེགས་པ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱེད་ཅིང་བྱུང་ངོ་ཅོག་དང་དུ་མི་ལེན་པར་སྤོང་བར་བྱེད། སེལ་བར་བྱེད། བྱང་བར་བྱེད་ཅིང་སེམས་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་
སོ༑ །བདེ་བ་ལུས་ཀྱིས་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་དེའི་ཚེ་ན་གཟུགས་ཀྱི་ལུས་དང། ཡིད་ཀྱི་ལུས་ཀྱིས་ཚོར་བའི་བདེ་བ་དང། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་བའི་བདེ་བ་སོ་སོར་མྱོང་བར་བྱེད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལུས་ཀྱིས་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་དེ་ལ་དྲན་པ་དང་ལྡན་
པ་བདེ་བ་ལ་གནས་བ་བཏང་སྙོམས་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་ནི་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་མན་ཆད་ལ་ནི། བདེ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་མེད་ལ་རྒྱུན་དུ་བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་པ་མེད་དོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་གོང་མ་དག་ལ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཡོད་ཀྱང་བདེ་བ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་དེ། དེ་ལྟར་འོག་མ་

[171A]༄༅། །དག་ལ་བདེ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་མེད་པ་དང། གོང་མ་དག་ལ་བདེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་སྟེ། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་འདི་ནི་དེ་དག་གི་གནས་ཡིན་པས་ན། འཕགས་བས་ཀྱང་དེ་ལ་དམིགས་ཏེ་གནས་པའི་གང་ཟག་གང་ཡིན་པ་དེའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། གང་དེ་དྲན་པ་དང་
ལྡན་པ་བདེ་བ་ལ་གནས་པ་བཏང་སྙོམས་པའོ་ཞེས་བརྗོད་དེ། འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་སོ། །དགའ་བ་མེད་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་པ་དེས་དེས་དེའི་ཆེ་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཀུན་དུ་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱས། ལན་མང་དུ་
བྱས་པའི་རྒྱུས། དགའ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཚོར་པས་སེམས་དགའ་བར་བྱེད་པ་དེ་སྤོང་བར་བྱེད་ཅིང། དགའ་བའི་གཉེན་པོ་དགའ་བ་མེད་པ་ཞི་བ་དང། རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཚོར་བའི་སེམས་ལས་སྐྱེས་པར་འགྱུར་བས་ན། དེའི་ཕྱིར་དགའ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་གསུངས་སོ། །བསམ་གཏན་
གསུམ་པ་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བདེ་བ་ཡང་སྤངས་ཏེ། སྔ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་སྦངས་ཤིང་ཡིད་བདེ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་ཡང་ནུབ་པས་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན། བཏང་སྙོམས་དང། དྲན་པ་ཡོངས་སུ་
དག་པ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་བསྒྲུབས་ཏེ། གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ལ། དེ་བདེ་བ་ཡང་སྤངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདེ་བའི་གཉེན་པོ་ནི་རིགས་འདྲ་བའི་ཕྱིར། སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་མ་བསྟན་པར་དེའི་གཉེན་པོས་བྱས་པ་བད་བ་སྤངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བརྟེན་ཏེ། དེའི་གཉེན་པོ་ཡང་
གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བཏང་སྙོམས་དང། དྲན་པ་དང། ཤེས་བཞིན་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལ་བརྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱས་པས། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལས་བསྐྱེད་ཅིང། བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་ས་པའི་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྤོང་བར་བྱེད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་བདེ་བ་ཡང་སྤངས་ཏེ་
ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །སྔ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་སྤངས་ཤིང་ཡིད་བདེ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་ཡང་ནུབ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་ཚེ་ན་བསམ་གཏན་པ་དེས་བདེ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་རྗེས་སུ་ཐོབ་ཅིང། དེས་སྔོན་སྤངས་པ་གང་ཡིན་པ་དང། ད་ལྟར་སྤོང་

[171B] དེའི་ཕྱིར་སྔ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་སྤངས་ཤིང་ཡིད་བདེ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་ཡང་ནུབ་པས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚེ་ན་ནི་བདེ་བ་སྤངས་སོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་
སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚེ་ན་ནི་སྡུག་བསྔལ་སྤངས་སོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚེ་ན་ནི་ཡིད་བདེ་བ་ནུབ་པོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚེ་ན་ནི་ཡིད་མི་བདེ་བ་ནུབ་པོ། །བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེས་རེ་
ཞིག་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཚོར་བའི་ལྷག་མ་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཉི་ཚེ་ཡོད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེས་དེའི་ཚེ་
ན་བསམ་གཏན་དང་པོ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ས་འོག་མའི་སྐྱོན་འདི་ལྟ་སྟེ། རྟོག་པ་དང། དཔྱོད་པ་དང། དགའ་བ་དང། དབུགས་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པར་གྱུར་ཅིང། དེ་དག་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་གང་ཡོད་པ་དེ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་
ཡོངས་སུ་བྱང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་སྙོམས་བར་ཞུགས་པ་དེའི་སེམས་དེ་མི་གཡོ་བར་གནས་ཤིང། གཡོ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ན། དེའི་ཕྱིར་བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་བསྒྲུབས་ཏེ་
གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་དག་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།། །།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་བམ་པོ་བཅོ་བརྒྱད་པ། དེ་རྣམ་པ་ཐམ་ཅད་དུ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ནུབ་པར་གྱུར་
ཅིང༑ སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ནས། ནམ་མཁའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ལ། དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཞེས་རྣམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་

[172A]༄༅། །ནི་ནམ་མཁའ་མོས་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། །ཁ་དོག་སྔོན་པོ་དང། སེར་པོ་དང། དམར་པོ་དང། དཀར་པོ་དང་ལྡན་པའི་འདུ་ཤེས་དེ་དག་ནི་མི་སྣང་ཞིང་སྐྱོ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་ཡང་དག་པར་འདས་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་
རྣམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཐོས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ནུབ་པར་འགྱུར་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་དེ་དག་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཤིང་མི་སྣང་བར་གྱུར་པའི་རྒྱུས་ཁ་དོག་བསགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་སྒྲིབ་བའི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པ་དུ་མ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མང་པོ་དག་དང་བྲལ་བས་ན་
དེའི་ཕྱིར་ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ནུབ་པར་གྱུར་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་དེ་དག་དང་བྲལ་བས་ཐོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཟས་དང། སྐོམ་དང། བཞོན་པ་དང། གོས་དང། རྒྱན་
དང༑ གནས་དང། སྐྱེད་མོས་ཚལ་དང། ནགས་ཚལ་དང། དམག་དང། རི་ལ་སོགས་པར་བྱེ་བར་འདོགས་པའི་འདུ་ཤེས་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་དེ་དག་དེ་རྣམས་ལ་གཏད་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ལ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བས་ན། དེའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་
ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་དེ་ལྟར་གཟུགས་དང། ཐོགས་པ་དང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དག་རྣམ་པར་བཤིག་ནས། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་པའི་རྣམ་པས་མོས་པར་བྱེད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་
སྙམ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་བསྒྲུབས་ཏེ། གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ཉེར་བསྔོགས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཤིང། སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གོང་མ་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུའི་དངོས་གཞི་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱེད་པས་ན་
དེའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་བསྒྲུབས་ཏེ། གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ཇི་སྲིད་དུ་དངོས་གཞི་ལ་སྙོམས་པར་མི་འཇུག་པའི་བར་དུ་ནི། དེ་ནམ་མཁའ་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་དོ། །སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་ཀྱང་ན་མཁའ་དེ་ཉིད་དང་དེ་ལས་གཞན་བ་རང་གིས་པའི་

[172B] །ཉེར་བསྔོགས་ཀྱི་ཚེ་ན་ནི་ས་འོག་མའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་དམིགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ནས། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་
སྐྱེ་མཆེད་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ལ། དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་རྣམ་པར་ཤེས་བདག་གིས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་པར་མོས་པར་བྱེད་པ། ནམ་མཁའ་
ལ་མཐའ་ཡས་པའི་རྣམ་པར་མོས་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་བར་འཇུག་པར་འདོད་པས། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལས་བཟློག་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ལ་མཐའ་ཡས་པའི་རྣམ་པས་མོས་པར་བྱེད་
ཅིང༑ ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དངོས་གཞི་ཉེར་བསྔོགས་དང་བཅས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་
གསུངས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་ནས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཉེར་བ་སྔོགས་ལས་ཡང་དག་བར་འདས་ཤིང། སྤྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས། སྦྱོར་བ་མཐར་
ཐུག་པའི་འབྲས་བུའི་དངོས་གཞི་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ན་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མ་ཆེད་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པ་འདས་ཏེ། ཅི་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་
བསྒྲུབས་ཏེ། གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ནི། དེ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་བསྐྱོད་ཅིང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གཞན་པའི་དམིགས་པ་ཅི་དང་ཡང་ལྡན་པ། གཟུགས་ཅན་ནམ། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ན་མ་རྙེད་དེ། དེས་དམིགས་པ་དེ་མ་རྙེད་པ་ན། རྣམ་

[173A]༄༅། །ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དངོས་གཞི་ཉེར་བསྔོགས་དང་བཅས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། དམིགས་པ་གཞན་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་མོས་པར་བྱེད་ཅིང། དེ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཁོ་ན་ལ་མོས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་འདུ་ཤེས་ལ་མོས་པ་དེ་ལན་མང་
དུ་བྱས་པའི་རྒྱུས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཉེར་བསྔོགས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་ཡིད་ལ་བྱེས་པས། སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུའི་དངོས་གཞི་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱེད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་ཤེས་
མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་ནས། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ནས། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་
བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་དེ་ལ། དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ དེ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་བསྐྱོད་ཅིང། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལ་རགས་པར་འདུ་ཤེས་ཤིང། ཉེས་དམིགས་
སུ་འདུ་ཤེས་པས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལས་ཟློག་པར་བྱེད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །འདུ་ཤེས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། དེ་སྔོན་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་པ་སྙོམས་པར་
འཇུག་པའི་ཚེ་ན་ནི་ཅི་ཡང་གི་འདུ་ཤེས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ལ། ད་ལྟར་ནི་ཅི་ཡང་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ལས་ཡང་དག་བར་འདས་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་འདུ་ཤེས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཅི་ཡང་གི་འདུ་ཤེས་དང། ཅི་ཡང་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ལ་
བྱའོ༑ །འདུ་ཤེས་མེད་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་འདུ་ཤེས་འདི་ལྟར་ཏེ། དཔེར་ན་འདུ་ཤེས་མེད་པའམ། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དག་གི་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་འགགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདུ་ཤེས་དེ་ཕྲ་ཞིང་དམིགས་པ་ལ་མཚན་མ་མེད་པར་འཇུག་པ་ཁོ་

[173B] དེའི་ཕྱིར་འདི་ཤེས་མེད་མིན་ཞེས་བྱ་བ་གསུང་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་བསྒྲུབ་སྟེ། གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་དེ་ལྟར་སྐྱེ་མཆེད་དེ་ལ་མོས་པར་བྱེད་པ་ན། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དངོས་གཞི་ཉེར་བསྔོགས་དང་བཅས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཤིང་
འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཉེར་བསྔོགས་དང་བཅས་པས་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་ཡིད་ལ་བྱས་པས། སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུའི་དངོས་གཞི་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་བར་བྱེད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཡང་
དག་པར་འདས་ནས། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་རྣམས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚེ་ན་ནི། ལུས་སའི་འོག་ཏུ་འབྱིང་བར་སྣང་བ་ལྟ་བུའི་རྟགས་འབྱུང་ངོ། །གཟུགས་མེད་པ་དག་ལ་སྙོམས་པར་
འཇུག་པའི་ཚེ་ན་ནི། ལུས་ནམ་མཁའ་ལ་འཕར་བ་ལྟར་སྣང་བའི་རྟགས་འབྱུང་ཏེ། དེ་དག་ལ་ཞི་གནས་ཀྱི་རྣམ་པས་བཏང་སྙོམས་སུ་གཞག་ན་ཡང་དག་པའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སེམས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་
དང༑ འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ། །དེ་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཁོ་ན་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ནི། འཕགས་པ་ཁོ་ན་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་མཛད་དོ། །དེ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ནི་
སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་གཉིས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདུ་ཤེས་ལ་མི་ཕྱོགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནི། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལས་བསྐྱོད་ཅིང་དམིགས་པ་ཡང་
དག་པར་འགགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནི་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་འདུ་ཤེས་ནི་ནད་དོ། །འདུ་ཤེས་ནི་འབྲས་སོ། །འདུ་ཤེས་ནི་ཟུག་རྡུའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། འདུ་ཤེས་མེད་པ་འདི་ནི་ཞི་བའོ། །འདི་ནི་གྱ་ནོམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདུ་ཤེས་ལ་མི་

[174A]༄༅། །ཕྱོགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས། འདུ་ཤེས་བྱུང་ངོ་ཅོག་ལ་དྲན་པ་མེད་པ་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེས་དེ་བསྒོམས་པའི་རྒྱུས་ན། སྦྱོར་བའི་ལམ་ལ་ནི་སེམས་དང་བཅས་བའི་གནས་སྐབས་སུ་འགྱུར་ལ། སྙོམས་པར་ཞུགས་མ་ཐག་ཏུ་ནི་
སེམས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བས། དེ་ལྟར་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་བཏང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས། དགེ་རྒྱས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། འབྲས་བུ་ཚ་བ་དག་གི་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་སེམས་དང། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སུ་འགོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ན་
འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་ལྟར་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཐོབ་པའི་འཕགས་པ་མཆོག་ཏུ་ཞི་བའི་གནས་པས་གནས་པར་འདོད་པ། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལས་སེམས་བསྐྱོད་པར་བྱེད་
ཅིང༑ དེའི་སེམས་དེ་དེ་ལས་བསྐྱོད་པ་ན་དམིགས་པ་མི་རྙེད་དེ། མ་རྙེད་ན་འགག་ཅིང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས། དེ་ལྟར་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སློབ་པའམ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་རུང་སྟེ། གནས་པའི་འདུ་ཤེས་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་
པས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་འགོག་པ་གནག་ཡིན་པ་དེ་ནི་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྲུབ་ཏེ། ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་
བསམ་གཏན་པ་བསམ་གཏན་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཐོབ་པ་དེ་བསམ་གཏན་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེས་འདི་ལྟ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ལམ། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའམ། ལྷའི་རྣམ་བའམ། འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའམ། སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པ་ལས་བརྩམས་
ཏེ༑ མངོན་པར་ཤེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཐོས་པ་དང། བཟུང་བ་དང། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན། དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང། ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་འགྱུར་ཏེ། དོན་སོ་སོ་ཡང་

[174B] ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་བར་གྱུར་པ་དེས། དེ་ལྟར་དེ་ལྟར་སེམས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཤིང་ལན་མང་དུ་བྱས་པའི་རྒྱུས་ན། དེའི་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དུས་ཀྱང་ཡོད་སྐབས་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་དེ་
ལྟར་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང། ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་གྱུར་པ་དེ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདུ་ཤེས་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སྒོམ་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་བའི་འདུ་ཤེས་དང། འཇམ་པའི་འདུ་ཤེས་དང། ནམ་མཁའི་
ཁམས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང། སེམས་དང་ལུས་ཕྲད་པའི་འདུ་ཤེས་དང། མོས་པའི་འདུ་ཤེས་དང། སྣོན་སྤྱད་པ་ཉམས་སུ་མོངས་བའི་གོ་རིམས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་འདུ་ཤེས་དང། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འདས་པའི་སྒྲ་སྐད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང། སྣང་བའི་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མའི་འདུ་ཤེས་དང་
ཉོན་མོངས་པས་བྱས་པའི་གཟུགས་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་འདུ་ཤེས་དང། རྣམ་པར་ཐར་པའི་འདུ་ཤེས་དང། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་ཡང་བའི་འདུ་ཤེས་ནི་འདུ་ཤེས་གང་གིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་
ན་ཤིང་བལ་གྱི་འདའ་བའམ། རས་བལ་གྱི་འདའ་བའམ། རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟར་ཡང་བར་མོས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དེ་ལྟར་མོས་པར་བྱེད་པ་ན། མོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཁོ་ནའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁྲིའི་སྟེང་ནས་ཁྲིའུ་སྟེང་དུ་འམ། ཁྲིའུ་སྟེང་ནས་
ཁྲིའི་སྟེང་དུའམ། དེ་བཞིན་དུ་ཁྲིའི་སྟེང་ནས་རྩྭ་བཏིང་བའི་སྟེང་དུའམ། རྩྭ་བཏིང་བའི་སྟེང་ནས་ཁྲིའི་སྟེང་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་འདོད་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་འཇམ་པའི་འདུ་ཤེས་ནི། འདུ་ཤེས་གང་གིས་བདག་གཉིད་ཀྱི་ལུས་འདི་ལྷ་སྟེ། དཔེར་ན། ཤིང་བལ་ལམ། སྲིན་བལ་ལམ། དར་
ལྟར་འཇམ་པར་མོས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་འཛམ་པའི་འདུ་ཤེས་འདི་ནི་ཡང་བའི་འདུ་ཤེས་གསོ་བར་བྱེད་པ་དང། རྗེས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེས་རྗེས་སུ་ཟིན་ན་ཡང་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པ་དང་ཡངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ནི་

[175A]༄༅། །འདུ་ཤེས་གང་གིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ཡང་བ་ཉིད་དང། འཇམ་པ་ཉིད་དུ་མོས་པར་བྱས་ནས། གལ་ཏེ་གང་དུ་འགྲོ་འདོད་པའི་བྲ་དེན་འགྲོ་བ་ལ་བར་ཆད་བྱེད་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པས་ཆོད་པ་དེ་ལ་མོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཁོ་ནའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནམ་མཁར་མོས་པར་
བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་དང་ལུས་ཕྲད་པའི་འདུ་ཤེས་ནི། འདུ་ཤེས་གང་གིས་སེམས་ལ་ལུས་གནས་པར་གཏོད་པ་དང། ལུས་ལ་སེམས་གནས་པར་གཏོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེས་ནི་དེའི་ལུས་ཤིན་ཡང་བ་དང། ཤིན་ཏུ་འཇམ་པ་དང། ཤིན་ཏུ་ལས་སུ་རུང་བ་དང། ཤིན་ཏུ་འོད་
གསལ་བ་དང། སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང། སེམས་དང་འབྲེལ་བ་དང། སེམས་ལ་རྟེན་ཅིང་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་མོས་པའི་འདུ་ཤེས་ནི། འདུ་ཤེས་གང་གིས་རྒྱང་རིང་པོ་ལ་ཐག་ཉེ་བ་དང། ཐག་ཉེ་བ་ལ་རྒྱང་རིང་པོ་དང། ཕྲ་མོ་ལ་རགས་པ་དང། རགས་པ་ལ་ཕྲ་
མོ་དང། ས་ལ་ཆུ་དང། ཆུ་ལ་ས་དང། དེ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རེ་རེ་ཡང་གཅིག་ལ་གཅིག་འཁྲུལ་པར་རྒྱ་ཆེར་མོས་པར་བྱེད་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་སྤྲུལ་པ་གཟུགས་སྤྲུལ་པ་དང། སྒྲ་སྤྲུལ་པ་དང། སྤྲུལ་པའི་སྒྲ་ལ་མོས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདུ་ཤེས་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་བསྒོམ་ཤིང་
ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དག་གིས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་རྣམ་པ་དུ་མ་ཉམས་སུ་མྱོང་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྤྲུལ་པ་ལ་མོས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་བདག་ཉིད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ནས་མང་པོར་འགྱུར་བར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། སྤྲུལ་པ་སྡུད་པ་ལ་མོས་པར་བྱེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་བདག་ཉིད་
མང་པོར་བསྟེན་ནས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་བ་དང། འཇམ་པ་དང། ནམ་མཁའི་ཁམས་དང། སེམས་དང་ལུས་ཕྲད་པའི་འདི་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པར་མོས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ནི། ལུས་ཀྱིས་ཐོགས་པ་མེད་པར་རྩིག་པ་ལ་ཡང་ཐད་ཀར་འགྲོ་བ་དང་
ར་བ་ལ་ཡང་ཐད་ཀར་འགྲོ་བ་དང། རིལ་ཡང་ཐད་ཀར་འགྲོ་བ་དང། ས་ལ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཆུ་ལ་བྱ་བ་བཞིན་དུ་སྟེང་དུ་འབྱུང་བ་དང། བྱེའུ་ཟུལ་བྱེད་པ་དང། ཆུ་ལ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ས་ལ་བྱ་བཞིན་དུ་མི་ནུབ་པར་རྒྱུན་ཕྱོགས་སུ་གྲོ་བ་དང། རྣམ་མཁའ་ལ་

[175B] དཔེར་ན་འདབ་ཆགས་བྱ་བཞིན་དུ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གིས་འགྲོ་བ་དང། ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་འདི་ལྟར་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ། འདི་ལྟར་མཐུ་ཆེ་བ། འདི་ལར་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་འདི་གཉིས་ལ་ཡང་ལག་པས་འཛིན་ཅིང། ཀུན་དུ་ཉུག་པར་བྱེད་པ་དང། ཚང་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་དུ་ལས་ཀྱིས་
དབང་སྒྱུར་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཅི་རིགས་པར་བྱེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་དུ་ལུས་ཀྱིས་དབང་སྒྱུར་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འགྲོ་བས་དང་སྒྱུར་བར་བྱེད་པ་དང། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་མན་ཆད་ཀྱི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དང། རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་རྣམས་
པ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་མོས་པས་དབང་སྒྱུར་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་སྔོན་སྤྱད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གོ་རིམས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་འདུ་ཤེས་ནི། འདུ་ཤེས་གང་གིས་གཞོན་ནུའི་གནས་སྐབས་ནས་བཟུང་སྟེ། དེ་ལ་དེའི་དྲན་པས་འཇུག་ཅིང་མི་བརྗེད་པར་བྱེད་པ་དང། གང་དུ་དེ་སོང་བ་དང་
འགྲེང་བ་དང། འདུག་པ་དང། ཉལ་བ་དང། སྔོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྤྱོད་པ་རགས་པ་གོ་རིམས་མ་འཁྲུགས་ཤིང་ཐོད་རྒལ་དུ་མ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་གོམས་པར་བྱས་པའི་རྒྱུས་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་སྔོན་གྱི་
གནས་རྣམ་པ་དུ་མ་རྣམ་པ་དང་བཅས་ཡུལ་ཕྱོགས་དང་བཅས་པའི་བར་དུ་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འདུས་བའི་སྒྲ་སྐད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ནི་གྲོང་ངམ། གྲོང་རྡལ་ལམ། བཟོ་སྦྱངས་ཀྱི་གནས་སམ། འདྲེན་མའི་ནང་ངམ། འཁོར་གྱི་ནང་ངམ། ཁང་
ཁྱིམ་ཆུ་ཞེང་གབ་པའམ། གནས་ཁང་གང་དུ་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འདུ་ཏེ་འཁོད་པ་དེ་དག་གི་སྒྲ་སྐད་འདྲེན་མ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཀླག་ཅོར་གྱི་སྒྲ་ཞེ་ཀྱང་བྱའོ། །ཡང་ན་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་འབབ་པའི་སྒྲ་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་ལ་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པ་གང་ཡིན་
པའི་མཚན་མ་བཟུང་ནས། མནམ་པར་གཞག་པའི་ས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེས་དབུས་དང། མཐའ་འཁོབ་པ་དང། ལྷ་དང། མིའི་སྒྲ་རྒྱབ་རིང་པོ་དག་དང། ཐག་ཉེ་བ་དག་ལ་སེམས་གཏོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལན་མང་དུ་བྱས་པའི་རྒྱུས་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ལྷའི་རྣ་བ་ལྷའི་རྣ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་

[176A]༄༅། །ཏེ༑ དེས་ནི་ལྷ་དང་མིའི་སྒྲ་རྒྱང་རིང་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་དང། ཐག་ཉེ་བ་གང་དག་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱང་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་སྣང་བའི་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མའི་འདུ་ཤེས་ནི། སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་མཚན་མ་བཟུང་ནས། མཚན་མ་དེ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། དགེ་
པ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེ་བྲག་གི་སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་སུ་གྱུར་པ་དག་ལས་མཆན་མ་བཟུང་ནས། མཚན་མ་དེ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྣང་བའི་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་གོམས་པར་བྱས་པའི་རྒྱུས་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་འཆི་འཕོ་
དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ལྷའི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་དེས་ནི་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྒྱ་ཆེར་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པས་བྱས་པའི་གཟུགས་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་འདུ་ཤེས་
ནི༑ འདུ་ཤེས་གང་གིས་ཆགས་པ་དང། ཞེ་སྡང་དང། རྨོངས་པ་དང། ཁྲོ་བ་དང། ཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང། འཆབ་པ་དང། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང། སྒྱུ་དང། གཡོ་དང། ངོ་ཚ་མེད་པ་དང། ཁྲེལ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཉེ་བའི་
ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་ཉེ་བར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཆགས་པར་བྱེད་པའི་གཟུགས་རྣམ་པར་གྱུར་པའི་གཟུགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དབང་པོ་
རྒོད་པ་དང། དབང་པོ་འདམ་བུ་ལྟར་མཐོང་བ་དང། བཞིན་འཛུམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་སྡང་བར་གྱུར་པའི་གཟུགས་རྣམ་པར་གྱུར་པའི་གཟུགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བཞིན་གྱི་མདོག་གྱུར་པ་དང། སྐད་འདར་འདར་པོར་གྱུར་པ་དང། ཁྲོ་གཉེར་འདུས་པར་གྱུར་པ་
ཡིན་ནོ། །རྨོངས་པར་གྱུར་པའི་གཟུགས་རྣམ་པར་གྱུར་པའི་གཟུགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྐུགས་པ་དང། དོན་ངེས་པར་བརྟགས་པ་བརྡ་མི་ཕྲད་པ་དང། ཕལ་བའི་ཚིག་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པའི་རྣམ་པ་དག་དང། ངོ་ཚ་མེད་པ་

[176B] ཁྲེལ་མེད་པའི་བར་གྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པར་གྱུར་པའི་གཟུགས་རྣམ་པར་གྱུར་པ། གཟུགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལས་མཚན་མ་བཟུང་ནས། མཚན་མ་དེ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང། དེ་ལ་ལན་མང་དུ་བྱས་པའི་རྒྱུས་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་སེམས་ཀྱི་རྣམ་
གྲངས་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་འགྱུར་ཏེ། དེས་ནི་སེམས་ཅན་ཕ་རོལ་དང་གང་ཟག་ཕ་རོལ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང། ཟད་པར་གྱི་
སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། སྔར་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་སྐབས་སུ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ་དེ་དག་བསྒོམས་པས་ནི། འཕགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་དངོས་པོ་སྒྱུར་བ་དང། སྤྲུལ་པ་དང། མོས་པ་དང། འདི་ལྟ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་
སྨོན་ནས་ཤེས་པ་དང། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང། དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང། ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང། སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་
རོ༑ །དེ་ལ་འཕགས་པ་དང། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་བྱེ་བྲག་ནི་འདི་ཡོད་དོ། །འཕགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དངོས་པོ་གང་དང་གང་སྒྱུར་བར་མཛད་པ་དང། སྤྲུལ་པ་གང་དང། གང་སྤྲུལ་བར་མཛད་པ་དང། གང་དག་གང་ལ་མོས་པར་མཛད་པ་དེ་དང་
དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཙམ་དུ་སྟོན་པར་ཟད་དོ། །དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ཀུན་དུ་བརྟེན་
ཅིང་གོམས་པར་བྱས། ལན་མང་དུ་བྱས་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་དག་ཅི་རིགས་པར་འཐོབ་པ་དང། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་བ་དག་ཀྱང་ཅི་རིགས་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་ཆུང་ངུ་དང་

[177A]༄༅། །འབྲིང་དང། ཆེན་པོར་བསྒོམས་ན། ཚངས་རིགས་དང། ཚངས་པའི་མདུན་ན་འདོན་དང། ཚངས་ཆེན་གྱི་ལྷ་རྣམས་དང་ཅི་རིགས་པར་སྐལ་པ་མཉམ་པར་སྐྱེའོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་བ་ཆུང་ངུ་དང། འབྲིང་དང་ཆེན་པོར་བསྒོམས་ན། འོད་ཆུང་དང། ཚད་མེད་འོད་
དང། འོད་གསལ་གྱི་ལྷ་རྣམས་དང་ཅི་རིགས་པར་སྐལ་པ་མཉམ་པར་སྐྱེའོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ཆུང་ངུ་དང། འབྲིང་དང། ཆེན་པོར་བསྒོམས་ན། དགེ་ཆུང་དང། ཚད་མེད་དགེ་དང། དགེ་རྒྱས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དང་ཅི་རིགས་པར་སྐལ་པ་མཉམ་པར་སྐྱེའོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཆུང་ངུ་དང་
འབྲིང་དང། ཆེན་པོར་བསྒོམས་ན། སྤྲིན་མེད་དང། བསོད་ནམས་སྐྱེས་དང། འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་ལྷ་རྣམས་དང་ཅི་རིགས་པར་སྐལ་པ་མཉམ་པར་སྐྱེའོ། །གལ་ཏེ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་མི་འོང་བས་ཟག་པ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་དང། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་སྤེལ་མར་བསྒོམ་ཞིང་དེ་ལ་ཡང། ཆུང་ངུ་
དང། འབྲིང་དང། ཆེན་པོ་དང། ཆེས་ཆེ་བ་དང། ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་བསྒོམས་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་གནས་གཙང་མ་ལྔ་པོ་མི་ཆེ་བ་དང། མི་གདུང་བ་དང། ཤིན་ཏུ་མཐོང་དང། གྱ་ནོམ་སྣང་དང། འོག་མིན་གྱི་ལྷ་རྣམས་དང་ཅི་རིགས་པར་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེའོ། །ནམ་མཁའ་དང། རྣམ་
ཤེས་དང། ཅི་ཡང་མེད་དང། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཆུང་ངུ་དང། འབྲིང་དང། ཆེན་པོར་བསྒོམས་ན་ཡང་ནམ་མཁའ་དང། རྣམ་ཤེས་དང། ཅི་ཡང་མེད་དང། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་པ་མཉམ་པར་སྐྱེ་སྟེ་
ལྷ་དེ་དག་ནི་གཟུགས་མེད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་གནས་གཞན་བྱེ་བྲག་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་མེད་ཀྱི། གནས་པའི་བྱེ་བྲག་ནི་ཡོད་དོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བསྒོམས་ན་ནི། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་པ་མཉམ་པར་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་
རྟགས་གང་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་མཐའ་བརྟན་པ་དང། དབང་པོ་མི་གཡོ་བ་དང། དེའི་སྤྱོད་ལམ་མྱུར་དུ་མི་འཇིག་པ་དང། སྤྱོད་ལམ་གཅིག་གིས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་མེད་ཅིང། དུས་ཡུན་རིང་དུ་འདའ་བར་བྱེད་པ་དང། སྤྱོད་ལམ་གཞན་ལ་མྱུར་དུ་དགའ་བར་མི་

[177B] ཚིག་ཉུང་ངུ་སྨྲ་བ་དང། རབ་ཏུ་ཞི་བར་སྨྲ་བ་དང། བྲེ་མོ་གཏམ་ལ་མི་དགའ་བ་དང། འདུ་འཛི་ལ་མི་དགའ་བ་དང། དེའི་ཚིག་བརྟན་པར་འབྱུང་བ་དང། མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་ནས་གཟུགས་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱེད་ཅིང་གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་ཀུན་དུ་
མི་འབྱུང་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་དང། དྲི་དང། རོ་དང། རེག་བྱ་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱེད་ཅིང། རེག་བྱའི་བར་ལ་འདོད་ཆགས་ཀུན་དུ་མི་འབྱུང་བ་དང། འཇིགས་པ་མེད་པ་དང། བློ་ཟབ་པ་དང། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཆེན་པོས་ལུས་དང་སེམས་ཉེ་བར་བསྐར་པ་དང། བརྣབ་
སེམས་མེད་པ་དང། འཁྲུག་པ་མེད་པ་དང། བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང། དེའི་སེམས་ལ་འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པས་ཀུན་ནས་འཁྲུག་པ་མེད་པ་དང། དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དག་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྟགས་རྣམས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་རེ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་པའི་
ལམ་གྱིས་འགྲོ་བའི་རྣམ་པ་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་འགྲོ་བར་འདོད་ན་ནི། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་ལས་བརྩམས་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་དེ་ལ་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་
འབྲས་བུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བར་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བདུན་པོ་དག་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་མདོར་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་བར་བཤད་པ་དང་བཅས་པ་ཐོས་ཤིང་བཟུང་ལ་ལེགས་པར་བསྒོམས་ཤིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པའམ། བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་
པའི་དངོས་གཞི་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ལ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། མི་རྟག་པའི་རྣམ་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བའི་རྣམ་པ་དང། སྟོང་པའི་རྣམ་པ་དང། བདག་མེད་པའི་རྣམ་པས་བདེན་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱུའི་
རྣམ་པ་དང། ཀུན་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་དང། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པ་དང། རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པས་བདེན་པ་ཀུན་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། འགོག་པའི་རྣམ་པ་དང། ཞི་བའི་རྣམ་པ་དང། གྱ་ནོམ་པའི་རྣམ་པ་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་

[178A]༄༅། །རྣམ་པས་བདེན་པ་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ལམ་གྱི་རྣམ་པ་དང། རིགས་པའི་རྣམ་པ་དང། སྒྲུབ་པའི་རྣམ་བ་དང། ངེས་པར་འབྱིན་པའི་རྣམ་པས་བདེན་པ་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པར་
བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེའི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་བཅུས་བདེན་པ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ན། རྣམ་པ་བཞི་པོ་དག་གིས་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་དང། འཇིག་པའི་རྣམ་
པ་དང། བྲལ་བའི་རྣམ་པ་དང། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང། ཉེ་བའི་རྣམ་པ་དང། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་འཆིང་བའི་རྣམ་པ་དང། མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པ་དང། གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པ་དང། དམིགས་སུ་མེད་པའི་རྣམ་པ་དང། རང་དབང་མེད་པའི་རྣམ་བས་སོ། །རྣམ་
བ་བཅུ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པས་ཉེ་བར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་སྟེ། འདུ་བྱེད་དེ་དག་ཀྱང་མདོར་བསྡུ་ན། རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སེམས་
ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དང། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དགེ་སློང་དག་ངས་ལྷའི་སྤྱན་རྣམ་པར་དག་པ་མིའི་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པས་སེམས་ཅན་འཆི་འཕོ་བ་དང། སྐྱེ་པ་དག་ནས་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་
འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་པའི་བར་དག་ཀྱང་གཟིགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་རྣམ་གྲངས་དེས་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྤྱན་དང་ལྡན་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟིགས་པ་མངའ་བས་རེ་ཞིག་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་མི་རྟག་བ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། འདི་ལྟ་སྟེ་ཉི་མ་བདུན་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་དུས་ཡུན་རིང་པོ་འདས་པའི་འོག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་དུ་རིམ་གྱིས་ཉི་མ་བདུན་འཆར་བའི་བར་དག་འབྱུང་བ་དང། ས་ཆེན་པོ་འདི་དང། རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་དང། ཚངས་པའི་འཇིག་

[178B] དུ་བ་ཡང་མེད། ཐལ་བའི་ལྷག་མ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་པའི་དུས་ཀྱང་ཡོད། སྐབས་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའི་རྣམ་གྲངས་དེས་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྤྱན་དང་ལྡན་པ་མངོན་སུམ་
དུ་གཟིགས་པ་མངའ་བས། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་པས་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་རེ་ཞིག་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དད་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་ངེས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་དེ་ལྟར་དེས་པ་ཐོབ་ནས་དད་པའི་
དབང་དུ་བྱས་ཏེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་མངོན་སུམ་ཉིད་དང་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་བ་ཉིད་དང། གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་ཉིད་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ་དངོས་པོ་གཉིས་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། ནང་གི་དངོས་པོ་
དང༑ ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོའོ། །དེ་ལ་ནང་གི་དངོས་པོ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་གང་ཡིན་པ་དག་གོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ནི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་སྟེ། བཅུ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། ས་གཞིའི་དངོས་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། གྲོང་དང། གྲོང་རྡལ་དང། ཁང་ཁྱིམ་དང། ཚོང་ཁང་ལ་སོགས་པ་དང་
ཀུན་དགའ་ར་བའི་དངོས་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤིང་ལྗོན་པ་དང། རྩྭ་དང། སྨན་དང། ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་དང། རིའི་དངོས་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། རི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་གནས་པ་རྣམས་དང། ཆུའི་དངོས་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆུ་མིག་དང། མཚོ་དང། མཚེའུ་དང། ཆུ་ཀླུང་ལ་སོགས་པ་
དང༑ ལས་ཀྱི་མཐའི་དངོས་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཞིང་ལ་སོགས་པ་དང། སོག་འཇོག་གི་དངོས་པོ་མཛོད་ལ་སོགས་པ་དང། ཟས་ཀྱི་དངོས་པོ་དང། སྐོམ་གྱི་དངོས་པོ་དང། བཞོན་པའི་དངོས་པོ་དང། གོས་ཀྱི་དངོས་པོ་དང། རྒྱན་གྱི་དངོས་པོ་དང། བཞད་གད་དང། གླུ་བྲོ་དང་
རོལ་མོའི་སྒྲའི་དངོས་པོ་དང། སྤོས་དང། མེ་ཏོག་ཕྲེང་དང། ཕྱུག་པའི་དངོས་པོ་དང། སྣོད་སྤྱད་ཀྱི་དངོས་པོ་དང། སྣང་བ་དང། མུན་པའི་དངོས་པོ་དང། ཕོ་མོས་དགའ་དགུར་སྤྱོད་པའི་དངོས་པོ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ནོ། །དེས་དེ་ལྟར་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་

[179A]༄༅། །དངོས་པོ་རྣམ་པར་བཞག་ནས། རེ་ཞིག་མངོན་སུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནང་གི་དངོས་པོའི་འགྱུར་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། དེ་ལ་ནང་གི་དངོས་པོའི་འགྱུར་བ་ནི་རྣམ་བ་བཅོ་ལྔ་དང། འགྱུར་བའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་དོ། དེ་
ལ་ནང་གི་དངོས་པོའི་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་བཅོ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གནས་སྐབས་ལས་གྱུར་པ་དང། ཁ་དོག་ལས་གྱུར་པ་དང། དབྱིབས་ལས་གྱུར་པ་དང། འབྱོར་པ་དང་རྒྱུད་པ་ལས་གྱུར་པ་དང། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཚང་བ་དང་མ་ཚང་བ་ལས་གྱུར་པ་དང། ཡོངས་སུ་
ངལ་བ་ལས་གྱུར་པ་དང། གཞན་གྱི་གནོད་པ་བྱས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང། གྲང་བ་དང་དྲོ་བ་ལས་གྱུར་པ་དང། སྤྱོད་ལམ་ལས་གྱུར་པ་དང། རེག་པ་ལས་གྱུར་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང། ན་བ་ལས་གྱུར་པ་དང། འཆི་བ་ལས་གྱུར་པ་དང་
རྣམ་པར་བསྔོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྣང་ཞིང་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་འགྱུར་བའི་འགྱུ་རྣམ་པ་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། དུས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་དང། གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་
པ་དང། ལོངས་སྤྱད་པ་དང། དུས་ཚིགས་འགྱུར་བ་དང། མེས་ཚིག་པ་དང། ཆུས་ཁྱེར་པ་དང། རླུང་གིས་བསྐམས་པ་དང། རྐྱེན་གཞན་དང་ཕྲད་པའོ། །དེ་ལ་དུས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། དངོས་པོ་གཟུགས་ཅན་གང་དག་གནས་བཟང་པོར་
བཞག་ཀྱང་དུས་གཞན་ན་རྙིངས་པ་དང། གཟུགས་གྱུར་པར་སྣང་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། གཞན་གྱི་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་དག་དང། མཚོན་ཆ་སྣ་ཚོགས་དག་དང། གནོད་པ་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་སྣ་ཚོགས་དག་གིས་འགྱུར་བ་སྣ་ཚོགས་སྐྱེད་
པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སོ་སོའི་བདག་པོ་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དག་གིས་ལོངས་སྤྱོད་པའི་དབང་གིས་འགྱུར་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་དུས་ཚིགས་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དགུན་ནི་རྩྭ་དང། སྨན་

[179B] ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་སྐྱ་བ་དང། ལྷགས་པར་འགྱུར་ལ། དཔྱིད་དང། དབྱར་དག་ནི་སྔོ་ཞིང་རྒྱས་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་རྒྱས་པ་དང། མེ་ཏོག་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལ་དེ་དག་གི་འབྱོར་བ་དང་རྒུད་པར་གྱུར་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མེས་ཚིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་
ལྟ་སྟེ། མེ་ཤོར་ན་གྲོང་དང། གྲོང་རྡལ་དང། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དང། ཡུལ་འཁོར་གྱི་གནས་དག་ཚེག་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ཆུས་ཁྱེར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆུའི་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་བྱུང་ན། གྲོང་དང། གྲོང་རྡལ་དང། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དང། ཡུལ་འཁོར་
གྱི་གནས་དག་ཁྱེར་བར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་རླུང་གིས་བསྐམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། རླུང་གི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོས་ས་ཕྱོགས་གཤེར་བ་དག་དང། དེ་བཞིན་དུ་གོས་གཤེར་བ་དག་དང། འབྲུའི་རྣམ་པ་གཤེར་བདག་མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་བསྐམས་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ། །
དེ་ལ་རྐྱེན་གཞན་དང་ཕྲད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། བདེ་བའི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་རེག་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ། བདེ་བའི་ཚོར་བ་མྱོང་བ་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་རེག་པ་དང་ཕྲད་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་རེག་པ་ལ་
བརྟེན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མྱོང་བ་ན། བདེ་བའི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་རེག་པ་དང། ཕྲད་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་རེག་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་མྱོང་བ་ན། བདེ་
བའི་ཚོར་བའམ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་རེག་པ་དང་ཕྲད་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་ན། ཁོང་ཁྲོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དང་ཕྲད་ན། དེ་དང་ཕྲད་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང། འབྲལ་ཞིང། ཁོང་ཁྲོ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་སྐྱེ་
བར་འགྱུར་བ་དང། ཞེ་སྡང་བར་འགྱུར་བ་དང། རྨོངས་པར་འགྱུར་བ་ན་མི་འདྲ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དང་ཕྲད་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ན། ཡུལ་སྒྲ་དང་ཕྲད་པ་དང། དྲི་དང། རོ་དང་

[180A]༄༅། །རེག་བྱ་དང། ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་ཕྲད་དང། ཡུལ་གཞན་གྱི་རྐྱེན་དེ་དག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འདྲ་བ་དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ། །བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཅན་རྣམ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཅན་གང་དག་འགྱུར་
བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱ་ནི་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གོང་ན་ཡང་མེད་ལ་དེ་ལས་ལྷག་བ་ཡང་མེད་དོ།། །།ཉན་ཐོས་ཀྱིས་བམ་པོ་བཅུ་དགུ་པ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ནང་གི་དངོས་པོའི་གནས་སྐབས་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། འདི་
ནི་ངེས་བདག་ཉིད་དམ། གཞན་དག་གིས་གཞོན་ནུའི་གནས་སྐབས་ནས་བཟུང་སྟེ། རྒས་པའི་བར་གྱི་གནས་སྐབས་དག་མཐོང་བར་གྱུར་ཅིང། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུན་སྔ་ཕྱི་མི་འདྲ་བ་དང། ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་དང། རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་མཐོང་ནས་ཀྱང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ལྟར་ནང་
གི་འདུ་བྱེད་འདི་དག་གི་གནས་སྐབས་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་བ་འདི་ལྟ་བུ་དག་མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་སྣང་བ་ལས་ན། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་འདི་དག་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ནང་གི་དངོས་པོའི་གནས་སྐབས་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ།།
དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ནང་གི་དངོས་པོའི་ཁ་དོག་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། འདི་ན་དེས་བདག་ཉིད་དམ། གཞན་དག་གི་ཤ་མདོག་སྔོན་ཁ་དོག་བཟང་བ་ཉིད་དང། མདངས་བཟང་པ་ཉིད་དང། མདོག་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་ལ། བྱིས་ཁ་དོག་ངན་
པ་ཉིད་དང། མདངས་ངན་པ་ཉིད་དང། མདོག་རྩུབ་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་སྟེ། མཐོང་ནས་ཀྱང་ཡང་ཕྱིར་བཟློག་སྟེ། དུས་གཞན་གྱི་ཚེ་ན་ཤ་མདོག་དེ་ཉིད་ཁ་དོག་བཟང་བ་ཉིད་དང། མདངས་བཟང་བ་ཉིད་དང། མདོག་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་ནས། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་
འདི་ལྟར་ནང་གི་འདུ་བྱེད་འདི་དག་གི་ཁ་དོག་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་བ་འདི་ལྟ་བུ་དག་མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་སྣང་བ་ལས་ན། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་འདི་དག་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ནང་གི་དངོས་པོའི་ཁ་དོག་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཇི་

[180B] ཁ་དོག་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དབྱིབས་ཀྱང་ཆུང་ངུ་དང། ཆེན་པོ་པ་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ན་དེས་བདག་ཉིད་དམ། གཞན་དག་གི་དབྱིབས་ཆེན་བོ་དང་
ཆུང་ངུ་དེ་ལྟ་བུ་དག་མཐོང་ནས། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ལྟར་ནང་གི་འདུ་བྱེད་འདི་དག་གི་དབྱིབས་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་བའི་འདི་ལྟ་བུ་དག་མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་སྣང་བ་ལས་ན། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་འདི་དག་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ནང་གི་དངོས་པོའི་དབྱིབས་ལས་
གྱུར་པའི་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ནར་ནང་གི་དངོས་པོའི་འབྱོར་བ་དང། རྒུད་པ་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉེ་དུའི་འབྱོར་པ་དང། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འབྱོར་བ་དང། ཚུལ་
ཁྲིམས་དང་ལྟ་བའི་འབྱོར་བའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་རྒྱུད་པ་སྟེ། འདི་ན་དེས་བདག་ཉིད་དམ། གཞན་དག་གི་འབྱོར་པ་དང། རྒུད་པ་འདི་ལྟ་བུ་དག་མཐོང་ནས། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ལྟར་ནང་གི་འདུ་བྱེད་འདི་དག་གི་འབྱོར་བ་དང་རྒུད་བ་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་བ་འདི་ལྟ་བུ་དང་
མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་སྣང་བ་ལས་ན། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་འདི་དག་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་དེ་ལྟར་ནང་གི་དངོས་པོའི་འབྱོར་པ་དང། རྒུད་པ་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ནང་གི་དངོས་པོའི་ཡན་ལག་དང་ཉིད་ལག་ཚང་
བ་དང། མ་ཆང་བ་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། འདི་ན་དེས་བདག་ཉིད་དམ། གཞན་དག་གི་ཡན་ལག་དང། ཉིང་ལག་སྔོན་ཚང་བར་མཐོང་ལ་ཕྱིས་དུས་གཞན་གྱི་ཚེ་ན། རྒྱལ་པོའམ། རྐུན་པོའམ། མིའམ་མི་མ་ཡིན་པ་དག་གིས་མ་
ཆང་པར་བྱས་པ་ཡང་མཐོང་སྟེ། མཐོང་ནས་ཀྱང་དེ་འདི་སྙམ་མཐོང་ནས་ཀྱང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་བྱེད་འདི་དག་གི་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཚང་བ་དང། མ་ཚང་བ་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་བ་འདི་ལྟ་བུ་དག་མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་སྣང་བ་ལས་ན། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་འདི་དག་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་

[181A]༄༅། །སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ནང་གི་དངོས་པོའི་ཡན་ལག་དང། ཉིད་ལག་ཚང་བ་དང། མ་ཚང་བ་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ནང་གི་དངོས་བོ་ཡོངས་སུ་ངལ་བ་ལས་གྱུར་བའི་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་
ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། འདི་ན་དེས་བདག་ཉིད་དམ་གཞན་དག་གི་ལུས་སྔོན་བརྒྱུགས་པའམ། རྒྱལ་བའམ། མཆོངས་པའམ། འཛེགས་པའམ། ལས་སྣ་ཚོགས་རིངས་པར་བྱས་པས་ཡོངས་སུ་ངལ་བ་དང་ལུས་ཡོངས་སུ་དུང་བར་མཐོང་ལ། དེས་དུས་གཞན་གྱི་ཚེ་ན་
ཡོངས་སུ་ངལ་བ་དང། ཡོངས་སུ་དུབ་པ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། མཐོང་ནས་ཀྱང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ལྟར་ནང་གི་འདུ་བྱེད་འདི་དག་གི་ཡོངས་སུ་ངལ་བ་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་བ་འདི་ལྟ་བུ་དག་མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་སྣང་བ་ལས་ན། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་འདི་དག་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་
དེ་ལྟར་ནང་གི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་ངལ་བ་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ནང་གི་དངོས་པོ་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་ལས་གྱུར་བའི་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། འདི་ནི་དེས་བདག་ཉིད་དམ། གཞན་དག་གི་
ལུས་ལ་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ལྕུག་ལྕག་གམ། རྟ་ལྕག་གམ། སྦ་ལྕག་གམ། འབྲེང་ལྕག་དག་གིས་གཞུས་པའམ། དེ་བཞིན་དུ་ཤ་སྦྲང་དང་སྦྲང་བུ་མཆུ་རིངས་དང། སྡིག་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པའི་རེག་པ་སྣ་ཚོགས་དག་གིས་རྣམ་པར་གྱུར་པར་མཐོང་ལ་
དེ་དུས་གཞན་གྱི་ཚེ་ན་རྣམ་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་མེད་པ་མཐོང་སྟེ། མཐོང་ནས་ཀྱང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ལྟར་ནང་གི་འདུ་བྱེད་འདི་དག་གི་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་བ་འདི་ལྟ་བུ་དག་མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་སྣང་བ་ལས་ན། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་འདི་དག་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་
སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ནང་གི་དངོས་པོ་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ནང་གི་དངོས་པོ་གྲང་བ་དང། དྲོ་བ་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། འདི་ན་དེས་གྲང་བའི་

[181B] བདག་ཉིད་དམ་གཞན་དག་གི་ལུས་སྦྲེ་བས་པ་དང། ལུས་ཞུམ་པ་དང། གྲང་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཉེན་པས་དྲོ་བ་འདོད་པར་མཐོང་ན། དྲོ་བའི་དུས་ལ་བབ་པའི་ཚེ་ན་ནི་ལུས་སྦྲེབས་པ་མེད་པ་དང། ལུས་ཞུམ་པ་མེད་པ་དང། ལུས་རྡུལ་བ་དང། ལུས་
གདུང་བ་དང། ཁ་སྐམས་པ་དང། སྐོམ་གྱིས་གདུངས་ཤིང་བསིལ་བའི་རེག་པ་འདོད་པར་མཐོང་སྟེ། མཐོང་ནས་ཀྱང་ཡང་ཕྱིར་བཟློག་སྟེ། གྲང་བའི་དུས་ལ་བབ་པའི་ཚེ་ན་སྔར་བཤད་པའི་རྣམ་པ་ཁོ་ན་ལྟ་བུ་དག་མཐོང་སྟེ། མཐོང་ནས་ཀྱང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ལྟར་ནང་གི་འདུ་
བྱེད་འདི་དག་གི་གྲང་བ་དང། དྲོ་བ་ལས་གྱུར་པ་འགྱུར་བ་འདི་ལྟ་བུ་དག་མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་སྣང་བ་ལས་ན། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་འདི་དག་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ནང་གི་དངོས་པོའི་གྲང་བ་དང། དྲོ་བ་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོང་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་
ཇི་ལྟར་ན་ནང་གི་དངོས་པོའི་སྤྱོད་ལམ་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། འདི་ན་དེས་བདག་ཉིད་དམ། གཞན་དག་གིས་འཆག་པ་དང། འདུག་པ་དང། འགྲེང་བ་དང། ཉལ་བའི་སྤྱོད་ལམ་དག་ལས་ལན་འགའ་ནི་བདག་ཉིད་དམ་གཞན་དག་ལ་སྤྱོད་
ལམ་གང་ཡང་རུང་བ་བདག་གིས་གནོད་པ་མཐོང་ལ། ལན་འགའ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་པར་མཐོང་སྟེ། མཐོང་ནས་ཀྱང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ལྟར་ནང་གི་འདུ་བྱེད་འདི་དག་གི་སྤྱོད་ལམ་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་བ་འདི་ལྟ་བུ་དག་མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་སྣང་བ་ལས་ན། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་
འདི་དག་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ནང་གི་དངོས་པོའི་སྤྱོད་ལམ་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ནང་གི་དངོས་པོའི་རེག་པ་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། འདི་ན་དེས་བདེ་བའི་ཚོར་བ་
མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་རེག་པས་རེག་པའི་ཚེ་བདེ་བའི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་རེག་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྐྱེས་པའི་བདེ་བའི་ཚོར་བ་མྱོང་བ་ན། བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདེ་བར་ཚོར་བའི་གནས་སྐབས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དང། བདེ་བར་ཚོར་བའི་གནས་སྐབས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་དང་

[182A]༄༅། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ཚོར་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་དེ། ཚོར་བ་དེ་དག་ཀྱང་སྔ་ཕྱིར་སར་པ་སར་པ་དང། རྙིང་པ་མ་ཡིན་པ་རྙིང་པ་མ་ཡིན་པ་དང། བྱུང་ནས་འཇིག་པ་དང། རེ་ཞིག་པ་དང། ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་
བ་དང། གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མཐོང་ངོ། །མཐོང་ནས་ཀྱང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ལྟར་ནང་གི་འདུ་བྱེད་འདི་དག་གི་རེག་པ་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་བ་འདི་ལྟ་བུ་དག་མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་སྣང་བ་ལས་ན། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་འདི་དག་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ལྟར་
ནང་གི་དངོས་པོའི་རེག་པ་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ནང་གི་དངོས་པོའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། འདི་ན་དེས་བདག་ཉིད་དམ། གཞན་དག་གི་སེམས་
འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་དང། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང། ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ་དང། ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བ་དང། གཏི་མུག་དང་བཅས་པ་དང། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་བྱུང་ངོ་ཅོག་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་སེམས་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་དག་གིས་ཉེ་བར་ཉོན་
མོངས་པར་གྱུར་ན་ཡང་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡོངས་སུ་ཤེས་ལ་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ན་ཡང། ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་གིས་སྔ་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཉོན་མོངས་ཤིང་རྣམ་པར་གྱུར་པ་
དང༑ རྣམ་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་དག་མཐོང་ནས་ཀྱང། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ནང་གི་འདུ་བྱེད་འདི་དག་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་བ་འདི་ལྟ་བུ་དག་མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་སྣང་བ་ལས་ན། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་འདི་དག་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་
དེ་ལྟར་ནང་གི་དངོས་པོའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ནང་གི་དངོས་པོའི་ན་བ་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། འདི་ན་དེས་ལན་འགའ་ནི་བདག་ཉིད་དམ། གཞན་

[182B] བདེ་བ་དང། སྟོབས་དང་ལྡན་པར་མཐོང་ལ། དེས་དུས་གཞན་གྱི་ཚེ་ན་ནི། བདག་ཉིད་དམ། གཞན་དག་ན་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ན་ཚབས་ཆེ་བ་དང། ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པ། རྩུབ་པ་ཚ་བ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དག་གིས་རྒྱས་
པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རེག་པར་ཡང་མཐོང་ངོ། །དེས་ཡང་དུས་གཞན་གྱི་ཚེ་ན། ནད་མེད་པ་དང། བདེ་བ་དང། སྟོབས་དང་ལྡན་པར་ཡང་མཐོང་སྟེ། མཐོང་ནས་ཀྱང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ལྟར་ནང་གི་འདུ་བྱེད་འདི་དག་གི་ན་བ་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་བ་འདི་ལྟ་བུ་དག་མངོན་
སུམ་ཁོ་ནར་སྣང་བ་ལས་ན། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་འདི་དག་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ནང་གི་དངོས་པོའི་ན་བ་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ནང་གི་དངོས་པོའི་འཆི་བ་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་
ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། འདི་ན་དེས་སྔོན་གསོན་ཞིང་འཚོ་ལ། འདུག་ཅིང་སྡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མཐོང་ལ། དེ་དུས་གཞན་གྱི་ཚེ་ན། ཤི་ཞིང་དུས་ལས་འདས་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྟོང་བའི་ལུས་གང་ཡིན་པ་ཡང་མཐོང་ངོ། །མཐོང་ནས་ཀྱང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ལྟར་ནང་
གི་འདུ་བྱེད་འདི་དག་གི་འཆི་བ་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་བ་འདི་ལྟ་བུ་དག་མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་སྣང་བ་ལས་ན། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་འདི་དག་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ནང་གི་དངོས་པོའི་འཆི་བ་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ནང་
གི་དངོས་པོའི་རྣམ་པར་བསྔོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་གྱུར་པས་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དེས་ཤི་བའི་རོ་དེ་ཉིད་ལན་འགའ་ནི་རྣམ་པར་བསྔོས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་མཐོང་ལ་ལན་འགའ་ནི་རྣམ་པར་རྣགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་མཐོང་ངོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལན་འགའ་
ནི་རུས་པའི་ཀེང་རུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བར་དུ་མཐོང་སྟེ། མཐོང་ནས་ཀྱང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ལྟར་ནང་གི་འདུ་བྱེད་འདི་དག་གི་རྣམ་པར་བསྔོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་བ་འདི་ལྟ་བུ་དག་མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་སྣང་བ་ལས་ན། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་འདི་དག་ནི་མི་རྟག་པ་

[183A]༄༅། །ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ནང་གི་དངོས་པོའི་རྣམ་པར་བསྔོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ནང་གི་དངོས་པོའི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྣང་ཞིང་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ལས་གྱུར་པའི་
འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དེས་དུས་གཞན་གྱི་ཚེ་ན། རུས་པའི་ཀེང་རུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཞིགས་ཤིང་ཞུ་སྟེ། མི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མིག་སྔར་མི་སྣང་བར་མཐོང་སྟེ། མཐོང་ནས་ཀྱང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་
འདི་ལྟར་ནང་གི་འདུ་བྱེད་འདི་དག་གི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྣང་ཞིང་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ལས་གྱུར་པའི་འགྱུར་བ་དང། རྣམ་པར་འགྱུར་བ་འདི་ལྟ་བུ་དག་སྔ་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་སྣང་བ་ལས་ན། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་འདི་དག་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ལྟར་
ནང་གི་དངོས་པོའི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྣང་ཞིང་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ལས་གྱུར་བའི་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་རེ་ཞིག་དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས། འགྱུར་བ་རྣམ་པ་བཅོ་ལྔས་ནང་གི་དངོས་པོའི་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་
རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་བྱེད་དོ། །དེས་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོའི་འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་དག་གི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་བྱེད་དེ། དེས་ས་གཞིའི་དངོས་པོའི་སའི་ཕྱོགས་གང་དག་ཏུ་སྔོན་ཁང་ཁྱིམ་གྱི་དངོས་པོ་དང། ཚོང་ཁང་གི་དངོས་པོ་དང་
བསོད་ནམས་བྱས་པའི་གནས་དང། གནས་ཁང་དང། ལྷ་ཁང་དང། གཙུག་ལག་ཁང་གི་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་མ་མཐོང་ལ། ཕྱིས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཤིང་མངོན་པར་གསར་པ་དང། ལེགས་པར་བྱས་པ་དང། ལེགས་པ་བྱུགས་པ་ཡང་མཐོང་
དེས་དུས་གཞན་གྱི་ཚེ་ནི་དེ་དག་རྙིངས་པ་དང། གས་པ་དང། རལ་བ་དང། ཞིགས་པ་དང། རུལ་བ་དང། རྡིབ་པ་དང། སེར་ག་དང། རྔ་རྔོ་དང། མེས་ཚིག་པའམ། ཆུས་ཁྱེར་བར་ཡང་མཐོང་སྟེ། མཐོང་ནས་ཀྱང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་འདི་

[183B] རྣམ་པར་འགྱུར་བ་འདི་ལྟ་བུ་དག་སྔ་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་སྣང་བ་ལས་ན། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་འདི་དག་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་ས་གཞིའི་དངོས་པོའི་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེས་ཀུན་དགའི་ར་
པའི་དངོས་པོ་ཤིང་ལྗོན་པ་དང། རྩྭ་དང། སྨན་དང། ནགས་ཚལ་དང། སྐྱེད་མོས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་ལན་འགའ་ནི་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་རྒྱས་ཤིང་སྔོ་བ་དང། མཛེས་པ་དང། མངོན་པར་དགའ་བར་སྣང་ལ། དུས་གཞན་གྱི་ཚེ་ན་ནི། སྐམས་ཤིང་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་
ཡལ་བ་དང། མེས་ཚིག་པའམ། ཆུ་ཁྱེར་བ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་རིའི་དངོས་པོ་རི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱང་ལན་འགའ་ནི་རྡོ་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྣང་ལ། ལན་འགའ་ནི་རྡོ་མེད་པ་དང། རྩེ་མོ་བསྙིལ་བ་དང། ངོས་ཆད་པ་དང་
མེས་ཚིག་པའམ། ཆུས་བརླན་པ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཆུའི་དངོས་པོ་ཆུ་མིག་དང། མཚོ་དང། མཚེ་འུ་དང། ཆུ་ཀླུང་དང། ཁྲོན་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་ལན་འགའ་ནི་ཆུས་རྒྱས་པར་སྣང་ལ། ལན་འགའ་ནི་ཆུ་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་དང། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སྐམས་
པ་དང༑ ཐལ་བར་གྱུར་པ་དང། སྟོང་པ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ལས་ཀྱི་མཐའི་དངོས་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཞིང་ལས་དང། གྲུའི་ལས་དང། ཉོ་ཚོང་གི་ལས་དང། བཟོའི་ལས་ཀྱི་གནས་སྣ་ཚོགས་དག་ཀྱང་ལན་འགའ་ནི་འབྱོར་པར་སྣང་ལ། ལན་འགའ་ནི་རྒུད་པར་
སྣང་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་གསོག་འཇོག་གི་དངོས་པོ་མཛོད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པ་མང་པོ་དག་ཀྱང་ལན་འགའ་ནི་འཕེལ་བར་སྣང་ལ། ལན་འགའ་ནི་འགྲིབ་པར་སྣང་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཟས་ཀྱི་དངོས་པོ་དང། སྐོམ་གྱི་དངོས་པོ་དག་ཀྱང་ལན་འགའ་ནི་ལེགས་
པར་སྦྱར་བའི་གནས་སྐབས་སུ་སྣང་ལ། ལན་འགའ་ནི་ལེགས་པར་མ་སྦྱར་བའི་གནས་སྐབས་སུ་སྣང་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ལན་འགའ་ནི་ཁ་ཆུའི་ཚོགས་ཀྱིས་བརླན་པ་དང། ལན་འགའ་ནི་བཤང་བ་དང། གཅི་པའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་པའི་བར་དུ་སྣང་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་

[184A]༄༅། །བཞོན་པའི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དག་ཀྱང་ལན་འགའ་ནི་ལེགས་པར་མཛེས་པར་བྱས་པ་དང། ལེགས་པར་བརྒྱན་པ་དང། སར་བ་དག་ཏུ་སྣང་ལ། ལན་འགའ་ནི་མཛེས་པ་མེད་པ་དང། རྒྱན་མེད་པ་དང། རྙིངས་པ་དག་ཏུ་སྣང་བ་དང། དེ་
བཞིན་དུ་གོས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དག་ཀྱང་ལན་འགའ་ནི་སར་པ་སར་པར་སྣང་ལ། ལན་འགའ་ནི་རྙིངས་པ་དང། དེངས་པར་སྣང་བ་དང། ལན་འགའ་ནི་གཙང་བར་སྣང་ལ། ལན་འགའ་ནི་དྲི་མ་ཅན་དུ་སྣང་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དག་ཀྱང་
ལན་འགའ་ནི་ལེགས་པར་མཛེས་པར་སྣང་ལ། ལན་འགའ་ནི་མི་མཛེས་པར་སྣང་བ་དང། ལན་འགའ་ནི་བརླིང་པོར་སྣང་བ་དང། ལན་འགའ་ནི་ཆག་པ་དང། གྲུགས་པ་དང། ཡོངས་སུ་ཟད་པར་སྣང་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་བཞད་གད་དང། གླུ་བྲོ་དང། རོལ་མོའི་སྒྲའི་དངོས་པོའི་སིལ་སྙན་གྱི་
འབྱོར་བ་སྣ་ཚོགས་འདུས་པ་ལས་བྱུང་བ་དག་ཀྱང་ལན་འགའ་ནི་འབྱོར་པར་སྣང་ལ། ལན་འགའ་ནི་འཇིག་པར་སྣང་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་སྤོས་དང། མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ་དང། བྱུག་པའི་དངོས་པོ་དག་ཀྱང་ལན་འགའ་ནི་གསར་པ་དང་དྲི་ཞིམ་པར་སྣང་ལ། ལན་འགའ་ནི་རྙིངས་པ་དང། དྲི་ང་བར་སྣང་
བ་དང། ལན་འགའ་ནི་ཧ་ཆང་དྲི་ཞིམ་པ་དང། དྲི་ང་བ་དང། བརླན་པ་དང། སྐམས་པ་མ་ཡིན་པར་སྣང་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་སྣོད་སྤྱད་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་ལན་འགའ་ནི་བྱི་དོར་མ་བྱས་པར་སྣང་ལ། ལན་འགའ་ནི་བྱི་དོར་བྱས་པར་སྣང་བ་དང། ལན་འགའ་ནི་བརླིང་བང་སྣང་ལ། ལན་དགའ་
ནི་ཆག་པར་སྣང་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་དང། མུན་པའི་དངོས་པོ་ཡང་ལན་འགའ་འབྱུང་བ་དང། ལན་འགའ་འཇིག་པར་སྣང་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཕོ་མོས་དགའ་མགུར་སྤྱོད་པའི་དངོས་པོ་ཡང་མི་བརྟན་ཞིང་ལན་འགའ་འབྱུང་བ་དང། ལན་འགའ་འཇིག་པར་སྣང་བར་མཐོང་སྟེ་
མཐོང་ནས་ཀྱང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་འདུ་བྱེད་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་དངོས་པོ་དྲུག་དང། ལུས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་བཅུ་བོ་དེ་དག་གི་འགྱུར་བ་དང། རྣམ་པར་འགྱུར་བ་འདི་ལྟ་བུ་དག་སྔ་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་སྣང་བ་ལས་ན། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་འདི་དག་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་

[184B] མངོན་སུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས། ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོའི་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་སྔར་བསྟན་པ་དེ་དག་གིས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་འགྱུར་བའི་རྣམ་པས་མི་རྟག་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་
བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ཞིང་ཉམས་སུ་མྱོང་ལ་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པར་གྱུར་ཅིང། གཞན་གྱིས་བཀྲིར་མི་ཟུག་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱོད་ཅིང་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་པས་ན། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་
བས་ན། དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དཔྱད་ནས། འདུ་བྱེད་གཟུགས་ཅན་གང་དག་གི་སྐད་ཅིག་ལ་འབྱུང་ཞིང། འཇིག་པ་དང་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་ཅིང་མེད་པ་མ་
ཡིན་པ་བཞིན་དུ་མི་མཐོང་བ་དེ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟར་སྔ་ཕྱིར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ནི་འདུ་བྱེད་སྐད་ཅིག་ལ་འབྱུང་ཞིང་འཇིག་པ་དང། མེད་པར་འགྱུར་བ་འདི་དག་ལ་རིགས་ཀྱི། དེ་ཁོ་ན་
བཞིན་དུ་གནས་པ་དག་ལ་ནི་མི་རིགས་པས་དེ་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་སྐད་ཅིག་པ་སྟེ། རྐྱེན་དེ་དང་དེ་དག་ཡོད་ན་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། བྱུང་ནས་ཀྱང་འཇིག་པའི་རྐྱེན་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་གི་དང་གིས་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །འགྱུར་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་
གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དང། རྣམ་པར་འགྱུར་བ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་པའི་རྒྱུ་དེ་དང་འདུ་བྱེད་ཞིགས་པ་རྣམས་ནི་ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་མི་འདྲ་བར་འབྱུང་བར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མི་
འབྱུང་བ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདུ་བྱེད་གང་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འབྱུང་བར་སྣང་བ་ཡང་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཆུ་བསྐོལ་ན་མཇུག་ཏུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་བསྐལ་པའི་མེས་བསྲེགས་པ་ན་མཇུག་ཏུ་དུ་བ་ཡང་

[185A]༄༅། །མེད༑ ཐལ་བའི་ལྷག་མ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེ་ན། དེ་དག་ནི་རྒྱུ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་དག་ཡོངས་སུ་ཟད་ནས། མཇུག་ཏུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། མེ་ནི་དེ་ལྟར་མི་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་བརྒྱད་པོ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་དེ་དག་ནི་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་
ཡིན་གྱི། འཇིག་པ་ནི་རང་གི་དང་ཁོ་ནས་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས། འདུ་བྱེད་སྐད་ཅིག་ལ་བྱུང་ཞིང་འཇིག་པ་དང། མེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ལ་ངེས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ངེས་པ་ཐོབ་ནས་ཀྱང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་འཇིག་རྟེན་
ཕ་རོལ་དུ་འདུ་བྱེད་འཇུག་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་ཁ་དོག་བཟང་བ་དང། ཁ་དོག་ངན་པ་དང། རིགས་མཐོ་བ་དང། རིགས་དམའ་བ་དང། ཕྱུག་པོའི་ཁྱིམ་དུ་སྐྱེས་པ་དང། དབུལ་པོའི་ཁྱིམ་དུ་སྐྱེས་པ་དང། དབང་ཆུང་བར་
གྲགས་པ་དང། དབང་ཆེ་བར་གྲགས་པ་དང། ཚེ་རིང་བ་དང། ཚེ་ཐུང་བ་དང། ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པ་དང། ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་པ་དང། དབང་པོ་རྣོ་བ་དང། དབང་པོ་རྟུལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་དེ། སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་དེ་དག་ལ་ནི། ལས་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་ཡོད་པར་རིགས་
ལ༑ མེད་པར་མི་རིགས་པས། སེམས་ཅན་དེ་ལྟ་བུ་དག་གིས་ནི། སྔོན་དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བའི་ལས་དེ་ལྟ་བུ་སྣ་ཚོགས་དག་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེས་ན་དེ་དག་གི་ལུས་དེ་ལྟ་བུ་སྣ་ཚོགས་དག་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དབང་ཕྱུག་གིས་སྤྲུལ་
པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། གལ་ཏེ་དབང་ཕྱུག་གིས་སྤྲུལ་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པར་གྱུར་ན། དེ་དབང་ཕྱུག་གི་རྐྱེན་ཁོ་ན་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་དབང་ཕྱུག་གིས་སྤྲུལ་པའི་རྐྱེན་གཞན་ཞིག་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་གྲང་ན། གལ་ཏེ་དབང་ཕྱུག་གི་རྐྱེན་ཁོ་ན་ལས་བྱུང་བ་
ཡིན་ན་ནི། དེ་ན་དབང་ཕྱུག་དང་འདུ་བྱེད་དེ་དག་གོ་མཉམ་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་མི་རུང་ངོ། །ཇི་སྟེ་དབང་ཕྱུག་སྔ་ལ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཕྱིས་འབྱུང་ན་ནི། དེས་ན་དབང་ཕྱུག་དུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་མ་ཡིན་པས་མི་རུང་ངོ། །ཇི་སྟེ་དབང་ཕྱུག་གི་འདོད་པ་དང། རྩོལ་བ་དང། སྨོན་ལམ་དང་

[185B] །འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན། གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། རྒྱུ་དབང་ཕྱུག་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེས་ན་སྐྱོན་སྔ་མ་དང་འདྲ་བས་མི་རུང་ངོ། །
ཇི་སྟེ་རྒྱུ་གཞན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། དེས་ན་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དང། རྩོལ་བ་དང། སྨོན་ལམ་དང། སྤྲུལ་པ་དག་གི་རྒྱུ་དབང་ཕྱུག་མ་ཡིན་པ་ཆོས་གཞན་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བས། དབང་ཕྱུག་ཡིན་པར་བརྟགས་པ་
དོན་མེད་པ་དེས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་བྱུང་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་དག་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ལ་ངེས་པར་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དད་པའི་
དབང་དུ་བྱས་པ་དང། མངོན་སུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དབང་གིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་སྔར་བསྒོམས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་མི་རྟག་པ་རྣམ་པ་ལྔ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་དང། འཇིག་པའི་རྣམ་པ་ནི་
བསྟན་ཟིན་ན། བྲལ་བའི་རྣམ་པའི་མི་རྟག་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ནང་ལ་བརྟེན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་ལ་ལ་ཞིག་སྔོན་གཞན་དག་གི་རྗེ་བོར་གྱུར་ཅིང་བྲན་མ་ཡིན་པ་དང། མངག་གཞུག་མ་ཡིན་པ་དང། རང་དབང་
ཅན་དང། ལས་མི་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ལས། དེ་དུས་གཞན་གྱི་ཚེ་ན། རྗེ་བོའི་དངོས་པོ་དང། བྲན་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་ཞིང་གཞན་དག་གི་བྲན་ཉིད་དུ་གྱུར་ནས། རྗེ་བོའི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བ་ལྟ་བུ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་ཡོད་ཅིང་བདོག་པ་མ་ཉམས་ཤིང་ཆུད་མ་ཟོས་པ་
ལས༑ རྒྱལ་པོའམ། ཆོམ་རྐུན་ནམ། རིགས་རྒྱུད་སྡང་བདག་གིས་ཕྲོགས་པའམ། གཏེར་ངན་པར་སྦས་པ་ལས་ཆུད་ཟོས་པའམ། བརྩལ་བ་ལས་མ་རྙེད་པའམ། དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དག་ནི་བྲལ་བའི་རྣམ་པར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་མི་རྟག་པ་

[186A]༄༅། །ཉིད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང། འཇིག་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཉིད་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་སུ་ཉེ་བར་མ་གྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང་འདུ་བྱེད་འདི་དག་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་དང། དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པར་
འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་རྣམ་པར་འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པར་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཉེ་བའི་རྣམ་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང། འཇིག་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང། བྲལ་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་
པ་ལ་ཀུན་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་པའོ། །དེས་དེ་ལྟར་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དག་ལ། རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གིས་ཅི་རིགས་པར་ཡིད་ལ་བྱས་ཤིང་ལན་མང་དུ་བྱས་པ་དང༑ འཐད་པ་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པས་ངེས་པ་ཐོབ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་
པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དེ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདུ་བྱེད་མི་རྟག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པར་རིགས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་འདུ་བྱེད་འདི་དག་ནི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། སྐྱེ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་པ་དང། སྐྱེ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྒ་བ་དང། ན་བ་དང་
འཆི་བ་དང། མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པ་དང། སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་དང། འདོད་པས་ཕོངས་པ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་མི་རྟག་པའི་རྣམ་པས། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང། འཆིང་བའི་རྣམ་པས་ནི་བདེ་
བའི་ཚོར་བ་དང། མཐུན་པའི་ཕུང་པོ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང། ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་འཇུག་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་དེ་དག་ནི་སྲེད་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བའི་གནས་ཡིན་ལ། སྲེད་པའི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཡང་སྐྱེ་བ་དང། རྒ་བ་དང། ན་བ་
དང༑ འཆི་བ་དང། མྱ་ངན་དང། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང། འཁྲུག་པའི་འཆིང་བ་དང། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གི་འཆིང་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པས་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་མཐུན་

[186B] །འདི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང། ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་དང། གནས་ངན་ལེན་དང་ལྡན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་
མ་གྲོལ་བ་དང། མི་རྟག་པ་དང། འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གྲུབ་པ་དང། བདེ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང། མཐུན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དེ་འདི་ལྟར་སྡུག་
བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང། མཐུན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང། ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པ་དང། གནས་ངན་ལེན་དང་ལྡན་པ་དང། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ས་བོན་དང་ལྡན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་
གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བ་དང། མི་རྟག་པ་དང། འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང། འཆིང་བའི་རྣམ་པས་བདེ་བ་དང་མཐུན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། བདེ་བའི་ཚོར་བ་ལས་
འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་ཞུགས་པ་དང། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་མཐུན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་ཞུགས་པ་དང༑ འདི་ལྟ་སྟེ། གྲུབ་བ་དང་བདེ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་
དང་མཐུན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ལ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང། འཆིང་བའི་རྣམ་པ་དང། མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པ་དང། གྲུབ་བ་དང་བདེ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པའི་
དབང་དུ་བྱས་ནས། ཚོར་བ་གསུམ་པོ་གང་ཅུང་ཟད་ཅི་ཆོར་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་དག་ནི་འདིར་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་མི་རྟག་པའི་རྣམ་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་

[187A]༄༅། །གིས་དབང་བོ་ཙམ་དང། ཡུད་ཙམ་དང། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ཙམ་དང། སེམས་ཙམ་ཞིག་མཐོང་བར་ཟད་ཀྱི། བདག་དང་བདག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་ཙམ་དང། སྣང་བ་ཙམ་དང། ཉེ་བར་བཏགས་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། དེ་ལས་གོང་ན་ཡང་མེད་ལ། དེ་
ལས་ལྷག་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡོད་པ་དེ་ཡང་ཕུང་པོ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། ཕུང་པོ་དེ་དག་ལ་ནི་གང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའམ། རྒ་བར་འགྱུར་བའམ། ན་བར་འགྱུར་བའམ། འཆི་བར་འགྱུར་བའི་བདག་གམ། སེམས་ཅན་རྟག་པ་དང་བརྟན་པ་དང། ཐེར་ཟུག་དང། བདག་པོར་གྱུར་
པ་དེ་དང། དེ་དག་ཏུ་ལས་བྱས་ཤིང། བྱས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་སོ་སོར་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་འདི་དག་ནི་སྟོང་པ་དང། བདག་མེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་དམིགས་སུ་མེད་པའི་རྣམ་པས་སྟོང་པའི་རྣམ་པ་ལ་འཇུག་པར་
བྱེད་དོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་དང། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་དབང་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །རང་དབང་མེད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་བདག་
མེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་རང་དབང་མེད་པའི་རྣམ་པས་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་རྣམ་པ་བཅུས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དག་གིས་བདེན་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པར་གྱུར་པ་ཡིན་
ནོ༑ །དེ་ལ་མི་རྟག་པའི་རྣམ་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་དང། འཇིག་པའི་རྣམ་པ་དང། བྲལ་བའི་རྣམ་པ་དང། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང། ཉེ་བའི་རྣམ་པ་དག་གིས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་
ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་དང་འཆིང་བའི་རྣམ་པ་དང། མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པ་དང། གྲུབ་པ་དང། བདེ་བ་མེད་པ་དག་གི་རྣམ་པས་སོ། །སྟོང་པའི་རྣམ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་གིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དམིགས་སུ་མེད་པའི་རྣམ་

[187B] །བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཅིག་གིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རང་དབང་མེད་པའི་རྣམ་པས་སོ། །དེ་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་བཞིའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དག་གིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་ནས་གང་ཞིག་སྤངས་
ན་སྡུག་བསྔལ་འདི་སྤོང་བར་འགྱུར་བར། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་དང། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང། རྐྱེན་གང་ཡིན་ཞེས་རྣམ་པ་བཞིས་བདེན་པ་ཀུན་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་ནི་སྲིད་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་འཕེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
ཀུན་འབྱུང་བ་ནི་འཕངས་ནས་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་ཀུན་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་དེ་དེ་ལས་རབ་ཏུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྐྱེན་ནི་མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང། རིམ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་
ཡང་དག་པར་འགྱུར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་སྲེད་པ་ནི་ལེན་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་པ་དང། ལེན་པ་དང་ལེན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་སྲིད་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དང། སྲིད་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་སྐྱེ་བ་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དང། སྐྱེ་
བའི་རྐྱེན་གྱི་ས་རྒ་བ་དང། ན་བ་དང། འཆི་བ་དང། མྱ་ངན་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་དང། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང། རྐྱེན་ཡིན་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་སྲེད་པའི་བག་ལ་ཉལ་བ་ལ་སོགས་པ་
ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་ལུས་ལ་ཞེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕྱི་མ་ལ། ཡང་སྲིད་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་དང། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང། རྐྱེན་ཡིན་པར་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་འབྱུང་བའི་སྲིད་པའི་སྲེད་པ་
ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་འབྱུང་བ་སྲིད་པའི་སྲེད་པ་དེ་དག་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པའི་སྲེད་པ་རབ་ཏུ་སྐྱེད་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པའི་སྲེད་པ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི། དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་མངོན་པར་དགའ་བའི་

[188A]༄༅། །སྲེད་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་དེའི་བག་ལ་ཉལ་གྱི་རྣམ་པ་དང། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་སྲེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས། ཕྱི་མ་ལ་ཡང་འབྱུང་བའི་སྲིད་པ་མངོན་པར་གྲུབ་ཅིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་ན། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་དང། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང། རྐྱེན་
ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་བདེན་པ་ཀུན་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པར་བྱེད་དོ།། །།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་བམ་པོ་ཉི་ཤུ་པ་སྟེ་ཐ་མ། དེ་ལྟར་དེས་བདེན་པ་ཀུན་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་ནས། བདེན་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་དེ་
མ་ལུས་པར་ཟད་པའི་ཕྱིར། འགོག་པ་ལ་འགོག་པ་དང། བདེན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་མ་ལུས་པར་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཞི་བ་དང། མཆོག་དང་གཙོ་བོ་དང། བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྱ་ནོམ་པ་དང། རྟག་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒོ་ནས་ཀུན་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པ་
དེ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་བདེན་པ་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་བདེན་པ་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་ནས་ཤེས་བྱ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་དོན་དང། ཡང་དག་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་དོན་དང། སྒོ་བཞིས་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་དོན་དང། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་
འགྲོ་བའི་ཕྱིར་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་དོན་གྱིས་ལམ་ལ་ལམ་དང། རིགས་པ་དང། སྒྲུབ་པ་དང། ངེས་པར་འབྱིན་པའི་སྒོ་ནས་ཀུན་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། དེ་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་བདེན་པ་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་དེའི་ནང་གི་སོ་སོ་རང་གི་འཕགས་
པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་ལ་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་བདེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཉེ་བར་བརྟགས་ཤིང་རྣམ་པར་དཔྱད་ནས། ཁམས་མི་འདྲ་བའི་ཕུང་པོ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྒོ་ནས་དེ་དག་
ཀྱང་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་དང། འདི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། འདུས་བྱས་གང་ཡིན་པ་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས་དེ་དག་འགོག་པ་ནི་ཞི་བ་ཡིན་ལ། དེ་སྤོང་བའི་

[188B] །དེ་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་བདེན་པར་ཤིས་པ་གང་ཡིན་པ་དང། ཁམས་མི་འདྲ་བའི་ཕུང་པོ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཆོས་ཤེས་པ་དང། རྗེས་སུ་
ཤེས་པ་དག་སྐྱེ་བའི་ས་བོན་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ཡང་ཐོས་པ་དང། བསམ་པ་དང། འདྲེས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རྣལ་འབྱོར་བ་དེས་དེ་ལྟར་ལེགས་པར་དཔྱད་པའི་རྒྱུས། གང་གི་ཚེ་འདི་ལྟ་སྟེ། འཐད་པ་བསྒྲུབ་པའི་རིགས་པས་
འདི་ལྟ་སྟེ། བདེན་པ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་དང། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ། རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་དག་གིས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་ལ་ངེས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ན་ནི། ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་འདྲེས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་
ཡང་དག་པར་འདས་ནས། གཅིག་ཏུ་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པས་མོས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་དེའི་མོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ་ལ་དམིགས་པ་དང། གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་དེ་ཀུན་དུ་བསྟེན་བའི་རྒྱུས་བདེན་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། བདེན་པ་
ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་མི་རྟག་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་རྟག་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་དུ་མོས་པར་བྱེད་དེ། །དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་དང། སྟོང་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་དང། བདག་མེད་པ་མཐའ་
ཡས་པ་ཉིད་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་དང། ཉེས་པར་སྤྱད་པ་མཐའ་ཡས་བ་ཉིད་དང། ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་དང། འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒུད་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་དང། སྐྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པ་ཉིད་དང། རྒ་བ་དང། ན་བ་དང། འཆི་བ་དང་
མྱ་ངན་དང། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང། འཁྲུག་པ་མཐའ་ཡས་བ་ཉིད་དུ་མོས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་མཐའ་ཡས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཁོར་བ་ན་འཁོར་བའི་ཆོས་དེ་དག་ལ་མཐའ་མེད་པ་དང། མུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་ཡོད་ཀྱི་

[189A]༄༅། །བར་དུ་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། འཁོར་བ་མ་ལུས་པར་ཟད་པར་གྱུར་ན། དེ་དག་ཀྱང་ཟད་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་ན་ཟད་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སྲིད་པ་དང། འགྲོ་བ་དང། འཆི་འཕོ་བ་དང། སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ། སྨོན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་དང། རྟེན་པ་མེད་པའི་
རྣམ་པ་དང། མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པས་མོས་པར་བྱེད་པ་ན། མོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེས་དེ་ལྟར་སྲིད་པ་དང། འགྲོ་བ་དང། འཆི་འཕོ་དང། སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་སེམས་སྐྱོ་བར་བྱས་ཤིང་སྐྲག་པར་བྱས་ནས། ལྷག་པའི་བསམ་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་
རྣམ་པ་གང་ཡང་རུང་བས་སེམས་གཏོད་པར་བྱེད་པ་ན། དེའི་སེམས་དེ་ཡུན་རིང་པོ་ནས་གཟུགས་ལ་དགའ་བ་དང། སྒྲ་དང། དྲི་དང། རོ་དང། རེག་བྱ་ལ་དགའ་ཞིང། གཟུགས་དང། སྒྲ་དང། དྲི་དང། རོ་དང། རེག་བྱ་དག་གིས་ཀུན་དུ་བསགས་ཤིང་ཉེ་བར་བསགས་པར་གྱུར་པས། དེས་
ན་ལྷག་པའི་བསམ་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སེམས་གཏད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞི་བའི་དབྱིངས་ཉིད་མི་འདོད་ཅིང་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་འཇུག་པར་མི་འགྱུར། དང་བར་མི་འགྱུར། གནས་པར་མི་འགྱུར། མོས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང། ཡིད་ཕྱིར་ལྡོག་པར་གྱུར་ན། དེས་སེམས་དེ་
བདེན་པ་སྡུག་བསྔལ་དང། བདེན་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་དག་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྐྱོ་བར་བྱེད་ཅིང་སྐྲག་པར་བྱེད་དེ། སྐྱོ་བར་བྱས་ཤིང་སྐྲག་པར་བྱས་ནས་ཀྱང༑ ལྷག་པའི་བསམ་པས་ཡང་དང་ཡང་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ། སེམས་གཏོད་པར་བྱེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་
ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པས་བདག་འཁོར་བར་འཁོར་བར་འགྱུར་རོ། །བདག་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །བདག་གིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །བདག་
གིས་སྡུག་བསྔལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྒོ་ནས་མཐོང་བར་བྱའོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་ཀུན་འབྱུང་བའི་སྒོ་དང། འགོག་པ་འགོག་པའི་སྒོ་དང། ལམ་ལམ་གྱི་སྒོ་ནས་མཐོང་བར་བྱའོ། །བདག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་སྨོན་པ་མེད་པའི་སྒོ་དང། མཚན་མ་མེད་པ་མཚན་མ་མེད་པའི་

[189B] ཆོས་དེ་དག་ནི་བདག་གི་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་ང་རྒྱལ་རགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པས་ན། བར་དུ་གཅོད་ཅིང་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་བཞིན་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེས་ན་ལྷག་པའི་བསམ་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སེམས་གཏད་
དུ་ཟིན་ཀྱང། དེའི་སེམས་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དེ་ཉིད་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་རྟོགས་པར་བྱས་ནས། རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྤངས་ཤིང། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཤེས་བྱའི་
དམིགས་པ་ལས་རྣམ་པར་བཟློག་ནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་བདེན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ལ་རྩོམ་པར་བྱེད་དེ་དེས་སེམས་བྱུང་ཞིང་འགགས་པ་ན་མཇུག་ཐོགས་སུ་སྐྱེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་རྒྱུན་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇིག་པར་མཐོང་ཞིང་
དེ་ཅི་ནས་ཀྱང་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྐྱེ་བའི་སྐབས་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་ཅིང་ངེས་པར་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་དེ་ལྟར་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ན། རིམ་གྱིས་
དེའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དེ་དག་གཞན་དང་གཞན་དུ་སར་པ་སར་པ་དང། རྙིང་པ་མ་ཡིན་པ་རྙིང་པ་མ་ཡིན་པ་དང། བྱུང་ནས་འཇིག་པ་དང། རེ་ཞིག་པ་དང། ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་དེའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དེ་ཉེ་
བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པར་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སེམས་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་གཉིས་པ་མི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དེ་ཉིད་རྟེན་ཅིང་
འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཉིད་དང། རང་དབང་མེད་པ་ཉིད་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་བདག་མེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་བདེན་པ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་འདི་ཡང་སྲེད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང། སྲེད་པ་ལས་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་

[190A]༄༅། །དང༑ སྲེད་པ་ལས་རབ་ཏུ་སྐྱེས་པ་དང། སྲེད་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དེའི་འགོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞི་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་ཕྲ་བས་
མ་བརྟགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་རྟོག་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ཤེས་རབ་དེ་ཀུན་དུ་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱས་ལན་མང་དུ་བྱས་པའི་རྒྱུས་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང། དམིགས་པར་བྱེད་པ་མཉམ་ཞིང་མཚུངས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་
འགྱུར་ཏེ། དེས་དེའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་རགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་སྒོ་ནས་སྤོང་བར་འགྱུར་ཞིང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པས་སེམས་གཏད་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞིང། ཡོངས་
སུ་གདུང་བས་ཡིད་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པས་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡང་ཡིད་ལ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང། དམིགས་པར་བྱེད་པ་མཉམ་ཞིང་མཚུངས་བའི་ཡེ་ཤེས་བཟོད་པ་ཆུང་དུ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་
དྲོ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཟོད་པ་འབྲིང་གིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱའོ། །བཟོད་པ་ཆེན་པོས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདེན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་དེ་ལྟར་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ངའོ་སྙམ་
པའི་ང་རྒྱལ་སྤངས་ཤིང་ལྷག་པའི་བསམ་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་གོང་ནས་གོང་དུ་སེམས་བརྟག་པར་བྱ་བ་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དེ་སྤངས་ཏེ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་
སེམས་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཚེ་ན་དེའི་སེམས་དེ་འགགས་པ་ལྟ་བུར་ཡང་སྣང་མོད་ཀྱི། དེ་འགགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དམིགས་པ་མེད་པ་ལྟ་བུར་ཡང་སྣང་མོད་ཀྱི། དེ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་སེམས་དེ་རབ་ཏུ་ཞི་ཞིང་མེད་པ་ལྟ་བུར་ཡང་སྣང་མོད་

[190B] །དེའི་ཚེ་ན་སྦྲང་རྩི་བྱེད་པའི་སྦྲང་བུ་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་གསལ་ཞིང་ཞི་གནས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལས་མི་མཐོ་མི་དམའ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཞེན་པ་མོང་རྟུལ་བར་མངོན་བར་རྟོགས་པས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་
བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་ལ་ལའི་སེམས་ནི་སྦྲང་རྩི་བྱེད་པའི་སྦྲང་བུ་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་བཞིན་དུ་འགགས་པར་སྣང་བ་ལྟ་བུ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི་དེ་ཡང་འགགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་དེ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་རིང་
པོ་མི་ཐོགས་པར་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་མ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སེམས་དེའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་སྔར་དཔྱད་པའི་བདེན་པ་དག་ལ་བདག་ཉིད་རྩོལ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡན་
ཆད་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཁོ་ན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི་འཇིག་རྟེན་པའི་སེམས་མི་སྐྱེ་བ་དང། དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་མཚམས་དང་མཐར་ཐུག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་གི་རྗེས་ལ་
སྔར་དཔྱད་པའི་བདེན་པ་དག་ལ་རྩོལ་བར་བྱེད་དེ། བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་ཇི་ལྟར་སྔར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དཔྱད་པའི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དག་ལ་རིམ་གྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཤིན་ཏུ་ངེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། མངོན་སུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐྱེས་པས་
ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་གནས་ངན་ལེན་ལུས་ལ་གནས་ཤིང། ཞེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་དང་པོ་ཉིད་ནས་འདོད་པ་རྣམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། དེ་སྤངས་ནས་
བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་མ་ཐག་ཏུ་དེའི་ཚེ་ཕྱིར་མི་འོང་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་རྟགས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྟགས་སྔར་བསྟན་པ་དག་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ནི་འདི་ཡོད་དེ། དེའི་དེར་རྫུས་ཏེ་སྐྱེས་ནས་ཕྱིས་འཇིག་རྟེན་འདིར་ཕྱིར་མི་འོང་བར་ཡོངས་སུ་མྱ་

[191A]༄༅། །ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཤས་ཆེར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། བདེན་པ་མངོན་བར་རྟོགས་མ་ཐག་ཏུ། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བར་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་འདིར་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོངས་ནས། སྡུག་བསྔལ་མཐར་
ཕྱིན་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། གནས་ངན་ལན་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ནས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་བྱ་དང་ཡེ་ཤེས་དང་ཕྲད་པར་གྱུར་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་
བྱ་སྟེ༑ འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྒྱལ་རིགས་དང་རྒྱལ་རིགས་ལྷན་ཅིག་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལ་ཕྲད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང། བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་རྟགས་ནི་འདི་དག་ཡིན་ཏེ། དེས་ཤེས་བ་བཞི་པོ་རྒྱུ་བ་དང། གནས་པ་དང་ཡིད་ལ་
བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཙམ་དུ་ཤེས་པ་དང། ཆད་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་དང། རྟག་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་པ་དེ་དག་ཐོབ་པ་དང། དེ་ཡུལ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པ་ན་གལ་ཏེ་བརྗེད་ངས་
པས་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་དག་བྱུང་བར་གྱུར་ན་ཡང་དེས་བརྩལ་བ་ཙམ་གྱིས་དེ་དག་མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ངན་སོང་རྣམས་སུ་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་བ་དང། བསམས་བཞིན་དུ་བསླབ་པ་རྣམས་ལས་འདའ་བར་མི་བྱེད་པ་དང་
དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་པའི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་པར་མི་བྱེད་པ་དང། བསླབ་པ་རྣམས་ཕུལ་ནས་སྤངས་པ་ལ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་པ་དང། མཚམས་མེད་པ་ལྔའི་ལས་བྱེད་པར་འགྱུར་མི་སྲིད་པ་དང། བདེ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་རང་གིས་བྱས་པར་
ཁས་མ་ལེན་པ་དང། གཞན་གྱིས་བྱས་པར་ཁས་མི་ལེན་པ་དང། རང་གིས་བྱས་པ་དང། གཞན་གྱིས་བྱས་པར་ཁས་མི་ལེན་པ་དང། རང་གིས་བྱས་པ་དང། གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བར་ཡང་ཁས་མི་ལེན་པ་དང་

[191B] སྤྱིན་གནས་གཞན་ཡོངས་སུ་མི་ཚོལ་བ་དང། དགེ་སྤྱོད་དང། བྲམ་ཟེ་གཞན་དག་གི་ངོར་མི་ལྟ་ཞིང་ངོར་ཡོངས་སུ་མི་རྟོག་པ་དང། ཆོས་མཐོང་བ་དང། ཆོས་ཐོབ་པ་དང། ཆོས་རིག་པ་དང། ཆོས་
ཀྱི་གཏིང་རྙེད་པ་དང། ནེམ་ནུར་ལས་རྒལ་བ་དང། ཐེ་ཚོམ་ལས་རྒལ་བ་དང། གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་པ་དང། གཞན་གྱིས་བཀྲིར་མི་ཟུག་པ་དང། སྟོན་པའི་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དག་པའི་མཚན་དང། བཀྲ་
ཤིས་དག་གིས་དག་པར་མི་འདོད་པ་དང། སྲིད་པ་བརྒྱད་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པ་དང། ཤེས་ནས་དད་པ་བཞི་པོ་དག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་ནི་དེའི་མོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །
བདེན་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་ནས་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་པ་དག་ལ་ནི། རབ་ཏུ་དབེན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་གོང་དུ་ཉོན་མོངས་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ལམ་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པ་གོམས་ཤིང་བྱང་བར་བྱས་པའི་སྒོ་ནས། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་
པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོ་དང་འབྲིང་པོ་རྣམས་སྤང་བའི་ཕྱིར། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བར་འགྱུར་ཏེ། །དེའི་རྟགས་རྣམས་ཀྱང། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་རྟགས་རྣམས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ནི་འདི་ཡོད་དེ། ཉོན་མོངས་པའི་
ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཆེན་པོ་དང་མཐུན་པའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དལ་བུས་སྐྱེ་ཞིང་མྱུར་དུ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དང། འཇིག་རྟེན་འདིར་ལན་ཅིག་འོངས་ནས་སྡུག་བསྔལ་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་ཕྱིར་
འོང་བའི་རྟགས་རྣམས་ནི་སྔར་བསྟན་པ་དག་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་དཔྱོད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སྤངས་པ་དང། མ་སྤངས་བ་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་ཤིང་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ལམ་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པ་གོམས་པར་བྱས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བསྒོམ་

[192A]༄༅། །པའི་རང་བཞིན་ནི་གང། ལས་ནི་གང། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་གང་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་འདུས་བྱས་ཀྱི་དགེ་བའི་ཆོས་གོམས་པར་བྱས་པ་དང། ཡོངས་སུ་
འདྲིས་པར་བྱས་པ་དང། རྟག་ཏུ་བྱས་པ་དང། གུས་པར་བྱས་པ་དེ་དག་ལས་བྱུང་བའི་བསྒོམ་པ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་བསྒོམ་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བསྒོམ་པའི་ལས་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། བསྒོམ་པས་ཆོས་ཁ་ཅིག་ཐོབ་
པར་བྱེད་པ་དང། བསྒོམ་པས་ཆོས་ཁ་ཅིག་རྟེན་པར་བྱེད་པ་དང། ཆོས་ཁ་ཅིག་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་དང། ཆོས་ཁ་ཅིག་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང། ཆོས་ཁ་ཅིག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང། ཆོས་ཁ་ཅིག་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དང། ཆོས་ཁ་ཅིག་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དང་
ཆོས་ཁ་ཅིག་ཐག་རིང་དུ་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་དགེ་བའི་ཆོས་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཐོབ་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །ཐོབ་ཅིང་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་སྟེན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཐོབ་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དེ་
དང་རིགས་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་བསྟན་པ་དག་གིས་ཕྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ན་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་བྱང་བ་སྐྱེ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་བརྗེད་ངས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་གོམས་
པར་བྱས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དང་དུ་མི་ལེན་ཅིང་སྤོང་བར་བྱེད། སེལ་བར་བྱེད། བྱང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་ནི་ནད་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱེད་ཅིང་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དང། འབྲས་ལྟ་བུ་དང། ཟུག་རྔུ་ལྟ་བུ་དང་
སྡིག་པ་དང། མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། སྟོང་པ་དང། བདག་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱེད་ཅིང་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་གོམས་པར་བྱས་པས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤང་བའི་ཕྱིར། བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་སྐྱེ་བར་བྱེད་ཅིང་དེས་

[192B] །སྤངས་པས་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ས་གོང་མ་དག་གནོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་ས་འོག་མ་པའི་ཆོས་སྤངས་པ་རྣམས་ཐག་རིང་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལས་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡིན་པར་
རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཞི་གནས་བསྒོམ་པ་དང། ལྷག་མཐོང་བ་སྒོམ་པ་དང། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་བསྒོམ་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་བསྒོམ་པ་དང་
ལམ་ཆུང་ངུ་བསྒོམ་པ་དང། ལམ་འབྲིང་པོ་བསྒོམ་པ་དང། ལམ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པ་དང། སྦྱོར་བའི་ལམ་བསྒོམ་པ་དང། བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་བསྒོམ་པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་བསྒོམ་པ་དང། ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་བསྒོམ་པའོ། །དེ་ལ་ཞི་གནས་
བསྒོམ་པ་ནི། སེམས་གནས་པ་རྣམ་པ་དགུ་སྟེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་ཡང་སྔ་མ་ཁོ་ན་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་བསྒོམ་པ་ནི་ས་འོག་མ་པ་རྣམས་ལ་རགས་པར་ལྟ་བ་དང། ས་གོང་མ་པ་རྣམས་ལ་ཞི་བར་ལྟ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་
སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་བསྒོམ་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། ལམ་གྱི་བར་ལ་ལམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཟག་
པ་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་ཡོད་མིན་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ལམ་ཆུང་ངུ་བསྒོམ་པ་ནི་གང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་རགས་པ་དང་ཆེན་པོ་སྤོང་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ལམ་འབྲིང་པོ་བསྒོམ་པ་ནི་གང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་
འབྲིང་པོ་སྤོང་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ལམ་ཆེན་པོ་བསྒོམ་པ་ནི་གང་གིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་མར་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་ཆུང་ངུ་སྤོང་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་སྦྱོར་བའི་ལམ་བསྒོམ་པ་ནི། གང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་རྩོམ་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་

[193A]༄༅། །པར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་བསྒོམ་པ་ནི་གང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་བསྒོམ་པ་ནི་གང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་མ་ཐག་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་བསྒོམ་པ་
ནི་གང་གིས་དེའི་གོང་དུ་ས་གཞན་གྱི་སྦྱོར་བ་བརྩམ་པར་བྱ་བའི་བར་ལ་རྩོམ་པར་མི་བྱེད་པ་དང། མཐར་ཐུག་པ་ལ་རྩོམ་པར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པའི་དུས་དུས་སུ་ཉོན་མོངས་པ་
སྤངས་པ་དང། མ་སྤངས་པ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་དང། དུས་དུས་སུ་ཀུན་དུ་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་ཀུན་དུ་སྐྱོ་བར་བྱེད་པ་དང། དུས་དུས་སུ་མངོན་པར་དགའ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དེའི་དགའ་
བ་སྡུད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་དགའ་བ་བསྡུས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ཀུན་དུ་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱས་ལ་ལན་མང་དུ་བྱས་པའི་རྒྱུས་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་མར་སློབ་པའི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་
འཛིན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྐྱེས་པས་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་རྡོ་རྗེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་ནོར་བུ་དང། མུ་ཏིག་དང། བཻ་ཌཱུ་རྱ་དང། རིན་པོ་ཆེ་ཤང་
ཀ་ཤི་ལ་དང། བྱི་རུ་ལ་སོགས་པ་ནོར་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་དང་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་པས་སྲ་བ་དང། ཐམས་ཅད་པས་བརྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་པ་ཐམས་ཅད་འབིགས་པར་བྱེད་ཅིང། དེ་ལས་གཞན་པའི་ནོར་བུ་དག་གིས་མི་ཕིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་
དེ་ཡང། སློབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་དང་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་པས་སྲ་བ་དང། ཐམས་ཅད་པས་བརྟན་པ་ཡིན་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་བར་བྱེད་ཅིང། ཉོན་མོངས་པ་གཞན་དག་གིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མི་ནུས་

[193B] དེའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱའོ། །རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང། རིགས་ཡོངས་སུ་དག་པ་
ཐོབ་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པ་རྣམས་ལ་ཟད་པ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དང། རྒྱུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཕྱིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བས། མི་སྐྱེ་བར་ཤེས་པ་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དེའི་ཚེ་ན་དགྲ་བཅོམ་པ། ཟག་པ་ཟད་པ། བྱ་བ་བྱས་པ་
བྱེད་པ་བྱས་པ། ཁུར་བོར་བ། བདག་གི་དོན་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ། སྲིད་པ་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་ཟད་པ། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་སློབ་པའི་ཆོས་བཅུ་པོ། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་
ཡང་དག་པའི་ངག་དང། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་
ལྡན་པ་དང། འདི་ལྟ་སྟེ། གནས་པ་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དག་ལ་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་དབང་སྒྱུར་བར་བྱེད་ཅིང། དེ་འཕགས་པའམ་ལྷ་འམ། ཚངས་པའི་གནས་པ་གང་དང་གང་དག་གིས་གནས་པར་འདོད་པ་དེ་དང་དེ་དག་གིས་གནས་པར་བྱེད་པ་དང། འཇིག་
རྟེན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་དགེ་བ་དོན་དང་ལྡན་པ་གང་དང་གང་དག་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་འདོད་པ་དེ་དང་དེ་དག་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་འཕགས་པའི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་དང། སྨོན་
པ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་དང། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་གནས་པའོ། །ལྷའི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་དང། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་གནས་པའོ། །ཚངས་པའི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པ་དང་

[194A]༄༅། །སྙིང་རྗེ་དང། དགའ་བ་དང། བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པ་དང། ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པ་དང། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཕྱིན་པ་དང། གཏན་པ་མེད་པ་དང། འོབས་དྲལ་བ་དང། འོབས་ལས་
རྒལ་བ་དང། ཤིང་ཐགས་བཅོམ་པ་དང། འཕགས་པ་དང། རྒྱལ་མཚན་བསྙལ་བ་དང། ཡན་ལག་ལྔ་སྤངས་པ་དང། ཡན་ལག་དྲུག་དང་ལྡན་པ་དང། རྟེན་གཞི་ལ་གནས་པ་དང། སོ་སོའི་བདེན་པ་བསྩལ་བ་དང། ཚོལ་བ་སྤངས་པ་
དང༑ ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དྲི་མ་མེད་པ་དང། ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང། སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང། ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང། མ་འདྲེས་པ་དང། བསྙེན་པ་དང་ལྡན་པ་དང། གང་ཟག་བླ་ན་མེད་པ་
ཞེས་བྱ་སྟེ། བདེ་བར་གནས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་ན་ཡིད་བདེ་བར་མི་འགྱུར། ཡིད་མི་བདེ་བར་ཡང་མི་འགྱུར། བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་བ་དང། ཤེས་བཞིན་དུ་གནས་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བས་སྒྲ་རྣམས་
དང༑ སྣས་དྲི་རྣམས་དང། ལྕེས་རོ་རྣམས་དང། ལུས་ཀྱིས་རེག་བྱ་རྣམས་དང། ཡིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་ན་ཡིད་བདེ་བར་མི་འགྱུར། ཡིད་མི་བདེ་བར་མི་འགྱུར་བར་བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་དང། ཤེས་བཞིན་དུ་གནས་པ་དང་ལྡན་
པ་ཡིན་ནོ། །དེས་དེའི་ཚེ་ན་འདོད་ཆགས་མ་ལུས་པར་ཟད་པ་ཡང་དག་པར་མྱོང་ཞིང། ཞེ་སྡང་མ་ལུས་པར་ཟད་པ་དང། གཏི་མུག་མ་ལུས་པར་ཟད་པ་ཡང་དག་པར་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་མ་ལུས་
པར་ཟད་པའི་ཕྱིར་སྡིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་མི་བྱེད་ཅིང། དགེ་བ་རྣམས་ལ་རྟེན་པར་བྱེད་པ་དང། ནམ་མཁའ་དང་ལག་མཐིལ་དུ་མཉམ་པ་དང། ཙན་དན་དང་སྟེའུ་མཚུངས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་དང། དབང་པོ་དང། ཉེ་དབང་

[194B] ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒལ་བ་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། ལུས་ཐ་མར་འཛིན་པ་ཞེས་ཀྱང་
བྱའོ༑ །སྔོན་གྱི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་འཕངས་བའི་ཕུང་པོ་རྣམས་རང་གི་དང་གིས་འགགས་པ་དང། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་དང། ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་
དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་འགའ་ཡང་མེད་ལ་འཁོར་བར་འཁོར་བ་ཡང་འགའ་ཡང་མེད་དེ། སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་པ་དེ་འགགས་པ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང། དེ་
བསིལ་བར་གྱུར་པ་དང། དེ་ནུབ་པར་གྱུར་བ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་ཀུན་སྤངས་པ། སྲེད་པ་ཟད་པ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། འགོག་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གོ་འཕང་དེ་ནི་ཞི་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྟགས་ནི་འདི་
ལྟ་བུ་དག་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དགེ་སློང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པ་ནི་གནས་ལྔ་ལ་བརྟེན་པར་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། བསམས་བཞིན་དུ་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་པ་དང། མ་བྱིན་པ་ལེན་པ་དང། མི་ཆངས་པར་སྤྱོད་པ་
འཁྲིག་པའི་ཆོས་ལ་བརྟེན་པ་དང། ཤེས་བཞིན་དུ་བརྫུན་གྱི་ཚིག་སྨྲ་བར་མི་སྲིད་པ་དང། འདོད་པ་རྣམས་སྩོགས་ཤིང་ལོངས་སྤྱོད་པར་མི་སྲིད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་རང་གིས་བྱས་པར་ཁས་ལེན་པར་མི་སྲད་པས་
ན༑ སྔ་མ་བཞིན་དུ་རང་གིས་ཀྱང་མ་བྱས། གཞན་གྱིས་ཀྱང་མ་བྱས་ལ་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་བར་དུ་ཡང་ཁས་ལེན་པར་མི་སྲིད་པ་དང། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་པ་སྐྱེ་བར་མི་སྲིད་པ་དང། འབྲུག་སྒྲ་

[195A]༄༅། །དྲག་པོ་དང། གནམ་ལྕགས་དྲག་པོ་འབབ་པ་དང། འཇིགས་པ་དང། འཇིགས་སུ་རུང་བ་གང་ཡང་རུང་བ་དག་མཐོང་ཡང་སྐྲག་པར་མ་འགྱུར་བ་དང། དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དག་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་
འཛིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུའི་མཆོག་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་
པའི་ལམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བདུན་པོ་དེ་དག་གིས་ནི་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་ཉོན་ཐོས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། མིང་གི་ཚོགས་དང། ཚིག་གི་ཚོགས་དང། ཡི་གའི་ཚོགས་དང། རང་བཟོ་
དང༑ གསང་ཚིག་གི་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མ་མོ་ཡི་གེའི་ཕྱི་མོ་ཡིན་པ་དང་འདྲ་བར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་ལྡན་པ་མཐའ་དག་གི་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །སྡོམ་ནི། མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པ་དང། །དེ་བཞིན་མོས་པ་
ལས་བྱུང་དང། །རབ་ཏུ་དབེན་དང་དགའ་སྡུད་དང། །དེ་བཞིན་དཔྱོད་པའི་ཡིད་བྱེད་དང། །གཞན་ཡང་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་དང། །དེ་ཡི་འབྲས་བུ་ཐ་མ་ཡིན། །བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་རྣམས་དབྱེ་དང། །སྙོམས་པར་འཇུག་དང་མངོན་ཤེས་དང། །སྐྱེ་བ་དང་
ནི་རྟགས་རྣམས་དང། །བདེན་པ་དཔྱད་དང་རྟོགས་པ་དང། །དེ་བཞིན་བསྒོམ་པའི་རྣམ་དབྱེ་དང། །མཐར་ཐུག་གྱུར་པ་ཐ་མ་ཡིན། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སར་གཏོགས་པ་ལས། རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་བཞི་པ་རྫོགས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་
ས་རྫོགས་ཏེ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བན་དེ་ཡེ་ཤེས་སྡེ་ལ་སོགས་པས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།། །།འདི་ལ་ཤློ་ཀ་དྲུག་སྟོང་ཡོད་དོ།། །།


