
[001B][DD]། །དོན་རྣམ་པར་གདོན་མི་ཟ་བའི་འགྲེལ་པ། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་མདོ་སྡེ་ཡི། །དོན་ནི་བདག་གིས་གསལ་བར་བཤད། །དེ་ལ་མདོ་སྡེ་འཆད་[DD]
འདོད་པས། །དང་པོར་དགོས་པ་དང། འབྲེལ་པ་དང། གླེང་གཞི་དང། གླེང་བསླང་བ་དང། བསྡུས་པའི་དོན་དང། ཚིག་གི་དོན་སྟོན་ཏེ། དོན་རྣམ་པ་དྲུག་རྣམས་བསྟན་དགོས་སོ། །དེ་ལ་སློབ་མ་རྣམས་
མཉན་པ་དང། བསམ་པ་དང་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་རབ་རྣམས་གསུམ་གྱིས། མདོའི་དོན་རྣམ་པར་ངེས་པ་མ་མཐོང་བར་ནི་བློ་སྔོན་དུ་གཏོང་བའི་ཤེས་རབ་ཅན་དག་བྱ་རོག་གི་སོ་བརྟག་པ་བཞིན་དུ་
དོན་མེད་དོ་ཞེས་གང་ལ་ཡང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དང་པོར་དགོས་པ་བཤད་ཅེས་གསུངས་ཏེ། ཅི་དགོས་ཤེ་ན། ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་
ན༑ མཉན་པ་དང་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཉན་པ་གུས་པར་བྱེད་པས་ན། །དེ་བས་དང་པོར་དགོས་པ་བཤད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དོན་རྣམ་པར་གདོན་མི་ཟ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིའི་མགོ་

[002A]༄༅། །མཇུག་གི་དོན་དང། མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལེགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤད་དེ། དེ་ནི་དགོས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་ནི་ཐབས་གཞན་གྱིས་ཀྱང་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་མ་ཡིན་ཏེ་
ཐབས་གཞན་གྱིས་ནི་ཆོས་འདིའི་མགོ་མཇུག་གི་ཕྲིན་ལས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་བས་ན་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་ནི་བྱ་བའི་ཐབས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མདོའི་དོན་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་མཉན་པ་དང་བསམ་
པ་དང་གཟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པ་བཤད་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་ཅིང་བཤད་པ་དེ་ཡང་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་
པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་ན། བླང་བར་བྱ་བ་དང་དོར་བར་བྱ་བ་ཤེས་པས་ཕན་པ་ལེན་པ་དང། གནོད་པ་སྤོང་བའི་སྒོ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་པར་གྱུར་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་ཐོབ་
པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་དགོས་པའི་དགོས་པའོ། །དེ་ལ་འབྲེལ་པ་མ་བརྗོད་ན་སེའུ་ལྔ་དང་ཁུར་བ་དྲུག་ལྟ་བུར་གང་དང་ཅིར་ཡང་མ་འབྲེལ་པའོ་སྙམ་པའམ། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་འཇོག་པོའི་མགོ་ལ་རིམས་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཡོད་ཀྱང་

[002B] རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་རྣམས་འཇུག་ཏུ་མི་བཏུབ་པ་གསལ་བའི་ཕྱིར་འབྲེལ་བ་བཤད་དོ། །དེ་ཡང་ཚིག་དང་དོན་དུ་འབྲེལ་པ་དང། དོན་དང་བསྒྲུབ་པར་འབྲེལ་པ་དང། བསྒྲུབ་པ་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་པའོ། །དེ་ལ་ཚིག་དང་
དོན་དུ་འབྲེལ་པ་ནི། ཕུང་པོ་ལྔ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་གོང་དུ་མདོ་སྡེའི་ལུང་དོན་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་བཤད་པ་དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དང་བསྒྲུབ་པར་འབྲེལ་པ་ནི། མདོ་སྡེའི་དོན་བཟང་པོ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་མཐོང་ནས་
སློབ་མ་རྣམས་དགའ་བའི་ཁྱད་པར་སྐྱེ་སྟེ། འདི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲུབ་པ་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་པ་ནི། དེ་ལྟར་དོན་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབས་ན། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གླེང་གཞི་ནི་མདོ་སྡེ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པའི་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དགེ་སློང་བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་བཅུ་གསུམ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །གླེང་བསླང་བ་
ནི་མདོ་སྡེ་བཤད་པའི་ཕྱིར། སྐབས་དང་སྦྱར་ཏེ་སྨྲས་པའམ། སྐབས་སུ་བབས་པར་སྨྲ་བ་སྟེ། སྐབས་སུ་བབས་པར་སྨྲས་ན། སྨྱོན་པའི་ཚིག་ལྟ་བུར་གྱུར་པས། རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྐབས་དང་སྦྱར་ཏེ་སྨྲ་བ་ནི་གླེང་བསླང་བའོ། །དེ་ཡང་དེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་
ནས་བརྩམས་ཏེ། དགེ་སྦྱོང་དེ་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སླར་ཉན་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །བསྡུས་པའི་དོན་ཀྱང་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང་ཚིག་བདེ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་དང། གཟུང་སླ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་
བཤད་དེ། དེ་ཡང་དགེ་སློང་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་དོན་རྣམ་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་དོན་རྣམ་པར་གདོན་མི་ཟ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ལུང་ཞེས་བྱ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །ཚིག་གི་དོན་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་དང། ཚིག་སོ་སོའི་

[003A]༄༅། །དོན་རྒྱས་པར་འགྲེལ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དེ་ལ་དགེ་སློང་དག་ཕུང་པོ་ལྔ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ་མདོ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུའོ། །ད་ནི་གླེང་གཞིའི་ཚིག་དབྱེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པར་བྱའོ། །གླེང་གཞི་དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་
ཚོགས་པ་དང། གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་ནི་དོན་མང་པོར་འཇུག་སྟེ། དཔེ་དང་ལུང་འབོགས་པ་དང། དྲིས་པ་ལ་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང། ཁས་ལེན་པ་དང་ཚིག་གི་ལན་ཏོ། །དེ་ལ་དཔེར་འདྲེན་པ་ནི། དཔེར་ན་ངལ་བསོ་བ་ལྟ་བུ་ཕྱུག་
པ་དང། སེང་གེ་ལྟ་བུ་དཔའ་བ་དང། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་སྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ལུང་འབོགས་པར་འདྲེན་པ་ནི་འདི་སྐད་ལྷོགས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དྲིས་པ་ལ་རྣམ་པར་ངེས་པར་འདྲེན་པ་ནི། ཇི་སྐད་ཐོས་ཞེས་དྲིས་པ་དང། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཁས་
ལེན་པ་ནི་འདི་ལྟར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཚིག་གི་ལན་ནོ་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་སྨྲས་པ་ལ། དེ་དེ་ལྟའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །འདིའི་སྐབས་སུ་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་དབང་གིས་ཁས་ལེན་པར་འདྲེན་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་
ན་འཕགས་པ་འོད་སྲུངས་ལ་སོགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ལྔ་བརྒྱས་མདོ་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ན་འཕགས་པ་དགའ་བོ་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་གཞན་དག་གིས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ་ཐོས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་དུ་གསོལ་ཞེས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་དང་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་ཏེ། བདག་གིས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ལས་འདི་སྐད་དུ་ཐོས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་ཐོས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་ཁས་བླང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བས་གཞན་བཅད་ནས་མངོན་སུམ་དུ་ཐོས་པ་སྟོན་ཏེ། མདོ་འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་མངོན་སུམ་དུ་ཐོས་ཀྱི། ཐོས་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་
ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ལྡན་པའི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་དོན་དང་ཚིག་མ་ནོར་བར་གཟུང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དེས་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་འཕགས་པ་དགའ་བོས་མདོ་འདི་མངོན་སུམ་དུ་

[003B] འཕགས་པ་དགའ་བོས་བདེན་པ་རྟོག་པ་མེད་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་བདེན་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གཅིག་གི་སྒྲ་དུས་དང་ཕྲད་པ་སྟེ། དོན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདྲེན་ཏོ། །དེ་ལ་དུས་སུ་འདྲེན་པ་ནི་བདག་གིས་ཐོས་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དང་ཡང་
སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི་མདོ་སྡེའི་འདི་ཐོས་པར་དཀའ་བ་ལས་ལན་ཅིག་གམ་དུས་གཅིག་ན་ཐོས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕྲད་པར་འདྲེན་པ་ནི་དུས་གཅིག་ནའི་ཚིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་འོག་མར་སྦྱར་ཏེ། སྦལ་མགྲིན་དང་གཉའ་ཤིང་བཞིན་དུ་མི་ལུས་དང་ཁོམ་པ་རྙེད་དཀའ་བ་ལས་རྙེད་པ་དང་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་
ལས་ཕྲད་དེ། མཉན་དུ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པར་ཆོས་འདི་ཐོས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་མདོ་སྡེ་འདི་ལན་ཅིག་དུས་གཅིག་ན་ཐོས་ཏེ། དུས་གཞན་ན་མདོ་སྡེ་གཞན་ཡང་ཐོས་སོ་ཞེས་འཕགས་པ་དགའ་བོ་ཉིད་ཐོས་པ་མང་བར་སྟོན་ཏོ། །དུས་འདི་ན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གནས་འདི་ན་བཞུགས་ཏེ་ཆོས་འདི་བཤད་ཀྱིས་
དུས་གཞན་གྱི་ཚེ་ན་ནི་གཞན་ན་བཞུགས་ཤིང་ཆོས་གཞན་ཡང་བཤད་དོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྒྱུན་དུ་མཛད་པར་སྟོན་ཏོ། །དེས་ནི་དུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདྲེན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་དུ་འདྲེན་པ་དང་
དཔལ་ལྡན་དུ་འདྲེན་པ་དང། སྐལ་ལྡན་དུ་འདྲེན་པའོ། །དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་དུ་འདྲེན་པ་ནི་བདུད་བཞི་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདུད་བཞི་ནི་ལྷའི་བུའི་བདུད་དང། ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་དང། འཆི་བདག་གི་བདུད་དང། ཕུང་པོའི་བདུད་དོ། །དེ་ལ་ལྷའི་བུའི་བདུད་ནི་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ནས། རྡོ་རྗེའི་གདན་ལ་
བཞུགས་པའི་ཚེ་བཅོམ་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷའི་བུའི་བདུད་མང་པོའི་མཚོན་ཆ་དང་རི་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པའི་ཚུལ་མང་པོས་བརྒལ་བ་ལས། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱིན་ཆེན་པོས་མཚོན་ཆ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མེ་ཏོག་ཏུ་བསྒྱུར་ཏེ། བཏུལ་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གང་ཟག་ཟླ་
མེད་པའོ་ཞེས་གྲགས་པ་ཆེན་པོར་མཛད་པ་ན་བཅོམ་མོ། །ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ནི་དེ་ལྟར་ཐུན་སྔ་མ་ལ་ལྷའི་བུའི་བདུད་བཅོམ་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་ཐུན་ཕྱི་མ་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་སྤང་པར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་ལས་ཆེན་པོ་དང་འབྲིང་པོ་དང་

[004A]༄༅། །ཆུང་ངུ་སྟེ། རྣམ་པ་དགུར་གཞག་པ་ལ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་ནས། ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུའི་ཡང་ཆུང་ངུ། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་ཡང་ཆེན་པོས་བརྩལ་བས་ན་བཅོམ་མོ། །དེ་བས་ན་བདུད་གཉིས་ནི། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་གདན་ལ་བཞུགས་པའི་ཚེ་
བཅོམ་བར་བཤད་དོ། །འཆི་བདག་གི་བདུད་ནི་རྩྭ་མཆོག་གི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་བཅོམ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་མིའི་ཚེ་ལས་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ལྔ་ཆ་གཅིག་འབྲི་སྟེ། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཡང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་བཞི་འཇིག་རྟེན་ན་བཞུགས་ནས། མྱ་ངན་ལས་འདའ་པའི་རིགས་པ་ལས། སེམས་ཅན་
སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདུལ་བའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ། གཞན་ནི་སྔར་ཐབས་མང་པོས་གྲོལ་བར་མཛད། བྲམ་ཟེ་སུ་བད་ཏྲ་ཞེས་བྱ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་བསྟན་ཁར་གཟིགས་ན། འདུལ་བའི་སྐལ་པ་ཅན་ལས་སྔར་མ་བཏུལ་བ་ལས་ཟླ་བ་གསུམ་བཤོལ་ཏེ། ཟླ་བ་གསུམ་དུས་
ལས་ནུར་ནས། འཕྲལ་དུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོའི་བདུད་ཀྱང་རྩྭ་མཆོག་གི་གྲོང་ཁྱེར་ཉིད་དུ་བཅོམ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་ཚེ་བཅོམ་མོ། །དེ་བས་ན་བདུད་གཉིས་ནི། །རྩྭ་མཆོག་གི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་
བཅོམ་པར་བཤད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྒྲ་དཔལ་ལྡན་དུ་འདྲེན་པ་ནི། ཡོན་ཏན་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དཔལ་ལྡན་ཏེ། ཡོན་ཏན་དྲུག་ནི། ཕྱུག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། །གཟུགས་དང་གྲགས་པ་དང་ནི་དཔལ། །དེ་བཞིན་ཡེ་ཤེས་འབད་པ་སྟེ། །དྲུག་པོ་
རྣམས་ལ་བཅོམ་ཞེས་བཤད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ཕྱུག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འབྱོར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་
དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་ནི། སྐུ་ལ་མངའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གྲགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དང། ཡིད་

[004B] །ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་དང། ཆགས་པ་མེད་པར་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མངའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབད་པ་ཕུན་སུམ་
ཚོགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང། བདེ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་ནམ་དུ་ཡང་མི་གཏོང་བར་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྒྲ་སྐལ་ལྡན་དུ་འདྲེན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་དང། ཡང་དག་
པའི་སྤོང་བ་བཞི་ལྟ་བུར། བཞི་བཞིར་མཉམ་པ་དང། དབང་པོ་ལྔ་དང་སྟོབས་ལྟ་བུར་ལྔ་ལྔར་ཆོས་མཉམ་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བསྟན་ཏོ། །མཉན་དུ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤྲ་བ་སྟི་ཞེས་བྱ་བའི་དྲང་སྲོང་གི་གནས་སུ་འགྲོ་བ་རྣམས་
ཀྱི་གནས་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲོང་ཁྱེར་དེའི་མིང་ཡང་མཉན་དུ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་ལ། གྲོང་ཁྱེར་དེ་མཚོན་པའི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་གཞན་ལ་ཡང་མཉན་དུ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་གྲོང་ཁྱེར་འདི་ཡང་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་སེམས་ཅན་ཡོན་
ཏན་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཤ་སྟག་གི་གནས་ཡིན་པས། ལེགས་པ་དང་འབྱོར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཏེ། རྣ་བས་མཉན་དུ་ཡོད་ཅིང་ཐོས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་གྲགས་པས་ན། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མིང་ཡང་མཉན་དུ་ཡོད་པར་གྲགས་སོ། །དེ་ཡང་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། དེ་
ལྟར་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་གྲགས་པ་ལས། མི་གཅིག་ཅིག་གིས་དེ་ལྟར་མིའི་མིག་འཚོང་བ་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཞུགས་པ་ལས་གྲོང་ཁྱེར་ན་གནས་པའི་ལྷས་རང་གི་ལུས་མི་ལྟ་བུར་བསྒྱུར་ནས། མིའི་མིག་གསར་དུ་ཕྱུང་བ་ཁར་གཞོང་གང་འགུལ་བ་དེའི་མདུན་དུ་ཚོང་དུ་
འོངས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །མཉན་དུ་ཡོད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བས་དེའི་ཡང་ཕྱོགས་གང་ན་བཞུགས་པ་མི་ཤེས་ཏེ། དེ་བས་ན་ཤར་གྱི་ཀུན་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཀུན་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡུམ་རའི་ས་ཕྱོགས་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ས་གཞི་མཉམ་

[005A]༄༅། །ཞིང་སྙོམས་པ་དང། མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་སྡུག་གུ་མང་པོས་བརྒྱན་པ་དང། ཕྱོགས་བཟང་ཞིང་ཅི་མཛེས་པས། འགྲོ་བ་རྣམས་དེར་སེམས་ཅན་ཀུན་དགའ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་དགའ་སྟེ། ཀུན་འགའ་དེ་མཉན་དུ་ཡོད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཤར་གྱི་ཆ་ན་གནས་
པས་ན། ཤར་གྱི་ཀུན་དགའ་ཞེས་བྱའོ། །མཉན་དུ་ཡོད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཤར་གྱི་ཕྱོགས་ན་ཡང། །ཀུན་འགའ་མང་དུ་ཡོད་པས། གང་ན་བཞུགས་པ་མི་ཤེས་ཏེ། དེ་བས་ན་ཁྱད་པར་དུ་རི་དགས་མའི་ཁང་པ་ན་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་རི་དགས་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །དགེ་
བསྙེན་མ་བདེན་པ་མཐོང་བ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པའི་མིང་སྟེ། དེས་བྱས་པའི་ཁང་པའོ། །དེ་ལ་ཁང་པའི་སྒྲའི་དོན་ནི། །དེ་མཐོང་བས་འགྲོ་བ་སེམས་དང་བར་བྱེད་པས་ན་ཁང་པ་སྟེ། ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དེ་ལ་མཉན་དུ་ཡོད་པའི་ཤར་གྱི་ཀུན་
དགའ་བ་དང། རི་དགས་མའི་གནས་གཉིས་སྨོས་པ་ནི། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང། ཁྱིམ་ན་གནས་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་དགའ་སྨོས་པས་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉན་དུ་ཡོད་པ་རི་དགས་མའི་གནས་སྨོས་པས་ནི། །ཁྱིམ་ན་
གནས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ན་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཅི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉག་གཅིག་བཞུགས་སམ་སྙམ་པ་ལ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཚིག་དེ་དག་གིས་ཁྱད་
པར་རྣམ་པ་ལྔ་བསྟན་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་མཚུངས་པ་དང། བདུད་ལ་སོགས་པས་མི་ཕྱེད་པ་དང། ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་པ་དང། གྲངས་མང་བའོ། །དེ་ལ་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་མཚུངས་པས་ན། དགེ་སློང་གི་ཞེས་བྱ་བའི་
ཚིག་དང་པོ་སྨོས་ཏེ། གསོལ་བ་དང་ཞུ་བའི་ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དང། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་ཤ་སྟག་པས་དགེ་སློང་ངོ། དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བས་བདུད་ལ་སོགས་པས་མི་ཕྱེད་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་ལྟ་བ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པར་གཞན་གྱིས་

[005B] །ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བས། ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་བྱ་བ་བྱས་པ་དང། བྱེད་པ་བྱས་པ་དང། ཁུར་བོར་བ་དང། ཅང་ཤེས་པ་དང། རང་གི་དོན་རྗེས་སུ་ཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ལ་སོགས་
པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཕྱི་མས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པར་བསྟན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་སྟེ། སྤངས་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པའི་དགེ་སློང་བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་བཅུ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བས་གྲངས་མང་
བར་བསྟན་ཏེ། དོན་རྣམ་པར་གདོན་མི་ཟ་བའི་མདོ་འདི་བཤད་པའི་ཚེ་ན་ནི་འཁོར་གྱི་དགེ་སློང་འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །གྲངས་དེར་ཆད་པར་སྨྲས་པ་ཡང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལྟེང་རྒྱས་འོད་སྲུངས་འཁོར་ལྔ་བརྒྱ་དང་བཅས་ཏེ་རབ་ཏུ་ཕྱུང། དེ་ནས་ག་ཡ་འོད་སྲུངས་
འཁོར་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་དང། དེའི་འོག་ཏུ་ཆུ་བོ་འོད་སྲུངས་འཁོར་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་དང། དེ་ནས་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མཽད་གལ་གྱི་བུ་གཉིས། འཁོར་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་རྣམས་དང་བཏུལ་ཏེ། རབ་ཏུ་ཕྱུང་ནས་རྟག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འཁོར་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། གྲངས་ཆད་པར་སྨོས་
སོ༑ །བཞུགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བཞུགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྤྱོད་ལམ་གྱིས་བཞུགས་པ་དང། ཆོས་འཆད་ཅིང་བཞུགས་པ་དང། ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་བཞུགས་པའོ། །དེ་ལ་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་བཞུགས་པ་ནི། །བཞུགས་པ་དང་བཞེངས་པ་དང། མནལ་བ་དང་འཆག་
པའོ། །ཆོས་འཆད་ཅིང་བཞུགས་པ་ནི། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་གསུང་རབ་གྱི་དོན་སྒྲོགས་པར་མཛད་པའོ། །ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་བཞུགས་པ་ནི། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་པ་བཞི་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའམ། སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མེད་པ་དང། སྨོན་
མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྙོམས་པར་བཞུགས་པའོ། །དེ་ལ་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་བཞུགས་པ་ནི། སྐུའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ཆོས་འཆད་ཅིང་བཞུགས་པ་ནི། གསུང་གི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་བཞུགས་པ་ནི། ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཏེ། དེའི་སྐབས་སུ་ནི་ཆོས་འཆད་

[006A]༄༅། །ཅིང་བཞུགས་པར་བལྟའོ། །གླེང་གཞི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྫོགས་སོ།། །།གླེང་བསླང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉན་དུ་ཡོད་པ། ཤར་གྱི་ཀུན་དགའ་རི་དགས་
མའི་གནས་ནའོ། །ཡང་ན་དེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གིས་མགོ་དྲང་བའམ། ཚིག་དགོད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་འཆད་པ་པོ་ཡིན་ལ། དགེ་སློང་རྣམས་ནི་ཉན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གསུང་གང་གིས་བཀའ་སྩལ་པ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཚངས་པའི་གསུང་སྤྲིན་ལྟར་ཟབ་མོ་སྙན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བྱ་ཀ་ལ་པིང་ཀའི་སྒྲ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་སྙན་ཅིང་འཇམ་པས་འདུལ་བའི་འགྲོ་བ་རྣམས་དགའ་བར་
བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚངས་པའི་གསུང་ངོ། །གང་གི་ཕྱིར་གསུང་དེ་རིང་དུ་འགྲོ་ཞིང་འཁོར་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པས་ན། སྤྲིན་ལྟར་ཟབ་མོ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལྟར་གསུང་དེ་ཚངས་པའི་གསུང་ཡིན་པས། ཉན་པའི་དུས་ན་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཚིམ་པར་བྱེད་ཅིང་ཡིད་འདྲེན་པས་
ན་སྙན་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་གསུང་དེ་སྤྲིན་ལྟར་འཁོར་ཀུན་ལ་ཁྱབ་སྟེ། ཉེ་རིང་འདྲ་བར་ཐོས་པར་བྱེད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་གསུང་གིས། དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དགེ་སློང་ཁྱེད་རྣམས་ལ་ཞེས་
བྱ་བ་ནི། ཉན་པའི་འདུལ་བར་གྱུར་བ། ཁྱེད་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། །ཆོས་ནི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། དེ་དག་གི་རིགས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །བསྟན་པ་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མིང་ཇི་སྐད་ཅེས་བྱ་བའི་ཆོས་བསྟན་པར་མཛད་སྙམ་པ་ལ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་དོན་རྣམ་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཞེས་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་འདིའི་ནང་ནས་

[006B] སྤང་བར་བྱ་བ་དང། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་དང་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང་གཏན་ལ་བབས་པ་སྟོན་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ཐོས་ན་ཡང། དོན་དེ་དག་གཏན་ལ་བབས་པ་ཁོ་ནར་ཤེས་པར་འགྱུར་བས་ན། དེའི་ཕྱིར་ན་མདོ་སྡེ་འདི་དོན་
རྣམ་པར་གདོན་མི་ཟ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས། ཆོས་མང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཆོས་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བཤད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཏེ་
ཆོས་དེ་གཉིས་ཀ་འདིའི་ནང་ནས་བཤད་པར་སྟོན་ཏོ། །བཤད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང། ཡོན་ཏན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཐོག་མར་དགེ་བ་བར་དུ་དགེ་བ་ཐ་མར་དགེ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་སྟོན་པས་ན། ཐོག་མར་དགེ་བ་
ཞེས་བྱ་སྟེ། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ནི། ཇི་ལྟར་མདོ་དག་ལས། འདི་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ་དང། སྤྱོད་པ་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆུང་ངུ་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་ཞིང། ཡང་དག་
པར་བླངས་ནས་བསླབ་པའི་གནས་ལ་སློབ་བོ་ཞེས་གསུངས་པའོ། །ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར། བར་དུ་དགེ་བ་སྟེ་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡང། ཇི་ལྟར་མདོ་དག་ལས་བསམ་གཏན་བཞི་གང་ཞེ་ན། འདོད་པ་ལས་དབེན་པ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་
རྣམས་ལས་དབེན་པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ། དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པར་དགའ་བ་དང། བདེ་བར་ལྡན་པས། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཉེ་བར་ཞུགས་ནས་གནས་སོ། །རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བས། ནང་དང་ཞིང་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། རྟོག་པ་མེད་པ་དཔྱོད་
པ་མེད་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་ཉེ་བར་ཞུགས་ནས་གནས་སོ། །དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ནས་བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་ཏེ། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་བཅས་པས། བདེ་བ་སོ་སོར་ལུས་ཀྱིས་མྱོང་སྟེ། གང་དི་ལ་

[007A]༄༅། །འཕགས་པ་རྣམས་བཏང་སྙོམས་པ་དྲན་པ་དང་བཅས་ཤིང། བདེ་བ་ལ་གནས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་ཉེ་བར་ཞུགས་ནས་གནས་སོ། །བདེ་བ་ཡང་སྤང་སྡུག་བསྔལ་ཡང་སྤངས་ནས། ཡིད་བདེ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་གཉིས་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་ནུབ་བར་
གྱུར་ཏེ། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་བཏང་སྙོམས་དྲན་པ་ཡོང་སུ་དག་པ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་ཉེ་བར་ཞུགས་ནས་གནས་སོ་ཞེས་བཤད་པའོ། །ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐ་མར་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡང་མདོ་ལས་འདི་
ལ་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བའི་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའི་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་
འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེས་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ན་འདོད་པའི་ཟག་པ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་སྲིད་པའི་ཟག་པ་དང། མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །དེས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་
དུ་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བཤད་པའོ། །དེ་ལྟར་དུས་གསུམ་དུ་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་ཡང་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དོན་བཟང་པོ་ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཅིང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་དོན་བཟང་པོའོ།།
འབྲུ་ནི་ཨ་དང་ཀ་ལ་སོགས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་ལ་བྱ་སྟེ། ཚིག་གསལ་ཞིང་དོན་མྱུར་དུ་གོ་བར་བྱེད་པས་ན་ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོའོ། །འདི་ཡང་ཆད་ཀྱིས་བཤད་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཟང་པོར་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཆོས་དེས་ཀྱང་ཅི་ཞིག་བསྒྲུབ་ཅིང་སྟོན་པར་
བྱེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་པ་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང། ལྷག་མ་མ་ལུས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཚངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཚངས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་ཅི་མངོན་ཞེ་ན་

[007B] །ཚངས་པའོ་ཚངས་པར་གྱུར་པའོ། །བསིལ་བའོ་བསིལ་བར་གྱུར་པའོ་ཞེས་གསུངས་པར་གྱུར་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་འཕགས་པའི་ལམ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་
ཀྱིས་ཆོས་ལ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཕགས་པའི་ལམ་དེ་ལྟ་བུ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་འདིས་ནི་རྟོགས་པར་བྱའོ་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དེ་ཡང་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། དེའི་ཡོན་
ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འབའ་ཞིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འཕགས་པའི་ལམ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་གཞུང་ལ་མེད་དེ། གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ཞིང་ཆོས་འདི་པ་འབའ་ཞིག་ལ་ཡོད་པས་ན་འབའ་ཞིག་པ་
ཞེས་བྱའོ། །འཕགས་པའི་ལམ་དེ་འདོད་པ་དང། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ནི་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་མི་བྱེད་ན་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་མི་བརྗོད་དོ། །འཕགས་པའི་ལམ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲོལ་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཕགས་པའི་ལམ་དེ་ཟག་པ་ཟད་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་སྐྱེས་ཏེ་
རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར། ཀུན་ཏུ་དཀར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཉན་པའི་ཚེ་དད་པ་ཆེན་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ན་ཐོག་མར་དགེ་བའོ། །སེམས་པའི་ཚེ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ན། བར་དུ་དགེ་བའོ། །བསྒོམ་པའི་ཚེ་བློ་ཆེན་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ན་
ཐ་མར་དགེ་བའོ། །མཐོ་རིས་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དོན་འབྱུང་བས་ན་དོན་བཟང་པོའོ། །དེ་འཆད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་རྣམས་གསལ་ཞིང་ཟུར་ཕྱིན་ཅིང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཕྱིར་ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོའོ། །ཡང་ན་མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཉེན་པོར་སངས་

[008A]༄༅། །རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མར་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ལྟར་མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ནི་སྔ་ཕྱིར་བཤད་པ་འགལ་བ་འབྱུང་བས་ན། དེ་དག་གི་ཆོས་ཐོག་མ་དང་བར་མ་དང་ཐ་མར་དགེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་
ལྟར་སྔ་ཕྱི་བཤད་པ་འགལ་ཞེ་ན། དེ་དག་འདི་སྐད་དུ་འཆད་དེ་མི་འཚེ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་བཤད་ལ། སྦྱིན་སྲེག་དང་མཆོད་སྤྱིན་གྱི་ཕྱིར་ནི་ཕྱུགས་བསད་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་དང། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་སྡིག་ཆེ་བ་མེད་ཅེས་ཟེར་བ་རྩེད་མོ་དང་བུད་མེད་དང་མི་ཚངས་པར་སྤྱད་
པའི་དུས་དང། བག་མ་ལེན་པ་དང། ནོར་འཕྲོག་པ་དང། སྲོག་ལ་བབས་པའི་ཚེ་རྫུན་སྨྲས་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཞེས་ཟེར་བས་སྔ་ཕྱིར་འགལ་ལོ། །དོན་བཟང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་དང་བྱེད་པ་པོ་དང། སེམས་ཅན་ཡོད་པར་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲུ་བཟང་བ་མ་ཡིན་
ཏེ་ཡི་གེ་མ་འབྲེལ་ཞིང་མི་གསལ་བ་དང་ཅལ་ཅོལ་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབའ་ཞིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་རྣམས་མིའི་ཐོད་ཅན་དང་གཅེར་བུ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་ལམ་ནི་ས་འོག་མའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་ཙམ་བྱེད་པར་ཟད་ཀྱིས། ས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་གྱི་གཉེན་པོ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གང་ལ་གནས་པའི་སའི་ཉོན་མོངས་པ་
ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ཞིང་འབྱུང་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་འདོད་པའི་ཁམས་ན་གནས་ན། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་འབྱུང་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་དུ་དཀར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ས་གཞན་ལ་ཉོན་མོངས་པ་བག་ལ་ཉལ་དང་
ཡང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ལམ་དེ་དག་གིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དོན་བཟང་བའི་ཕྱིར་ཐོག་མར་དགེ་བའོ། །འབྲུ་བཟང་བའི་ཕྱིར་བར་དུ་དགེ་བའོ། །འབའ་ཞིག་དང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་

[008B] ཀུན་ཏུ་དཀར་བ་དང། ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ཐ་མར་དགེ་བའོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པར་བྱ་བ་དང། རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བཤད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་དེ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་
ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས། ཉན་པའི་འདུལ་བ་རྣམས་རྣ་བ་མི་གཡེང་བར་ཉོན་ཅིག་ཅེས་མི་གཡེང་བ་ལ་སྦྱོར་བར་མཛད་དོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་རྣམ་པར་གདོན་མི་ཟ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་བྱ་བར་སྙེགས་སོ། །ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་
ཉོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། དོན་མ་ལུས་པར་ཟུང་ལ་མ་བརྗེད་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་མདོ་ལས་ཚིག་རྣམ་པ་གསུམ་འབྱུང་སྟེ། ཤིན་ཏུ་ཉོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དང། ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དང། ཡིད་ལ་ཟུང་
ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་གསུམ་སྟེ། དེས་རིམ་བཞིན་དུ་སྣོད་ཀྱི་ཉེས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྤོངས་ཤིག་ཅེས་པར་བཀའ་སྩལ་བའོ། །ཉེས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་སྣོད་ཁ་ཕུབ་པ་ལྟ་བུའི་ཉེས་པ་དང། སྣོད་མི་གཙང་བས་གང་བ་ལྟ་བུའི་ཉེས་པ་དང། སྣོད་རྡོལ་བ་ལྟ་བུའི་ཉེས་པའོ། །
དེ་ལ་སྣོད་ཁ་ཕུབ་པ་ལྟ་བུའི་ནི། དཔེར་ན་སྣོད་ཁས་ཕུབ་ན་ནམ་མཁའ་ལས་ཆར་བབས་ཀྱང་ཆུ་ནང་དུ་མ་འདུས་པར། ཆར་བབ་པ་དོན་མེད་པ་དང་འདྲ་བར་གསུང་རབ་འཆད་པའི་ཚེ་ན་གཡེངས་པ་དང་རྨུགས་པས་ནོན་ནས། ཆོས་ཀྱི་ཆར་བབས་པ་དོན་མེད་པར་གྱུར་བའི་ཉེས་
པ་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཉོན་ལ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། གཡེངས་པ་དང་རྨུགས་པ་སྤོངས་ལ། དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྣོད་མི་གཙང་བས་གང་བ་ལྟ་བུ་ནི་དཔེར་ན་སྣོད་མི་གཙང་བར་ཆར་བབས་ན། ཆར་གྱི་ཆུ་མི་གཙང་བར་གྱུར་པས། ཆར་བབ་པ་དོན་
མེད་པར་གྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཆོས་ཀྱི་ཆར་བབ་པའི་དུས་ན། རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཟུང་ན་ཡང་ཆོས་ཀྱི་ཆར་བབ་པ་དོན་མེད་པར་གྱུར་པས། དེ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། ཕྱིན་

[009A]༄༅། །ཅི་མ་ལོག་པར་ཉོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྣོད་རྡོལ་བ་ལྟ་བུ་ནི། དཔེར་ན་སྣོད་རྡོལ་བ་ལ་ནམ་མཁའི་ཆར་ནང་དུ་ཞུགས་ཀྱང། དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཕྱིར་ཟག་པས་བབ་པ་དོན་མེད་པར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆར་བབས་ན། དོན་དང་ཚིག་ལ་
སོགས་པ་སྔར་བརྡ་ཕྲད་ཀྱང་ཕྱིས་རྗེད་པར་བྱས་ན། ཆོས་ཀྱི་ཆར་བབ་པ་དོན་མེད་པར་གྱུར་པས། དེའི་གཉེན་པོར་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཚིག་དང་དོན་རྣམས་གཟུང་བ། དེ་བཞིན་དུ་མ་བརྗེད་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཤད་དོ་
ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བྱས་ན་ནི་བཤད་ཀྱིས། གཞན་དུ་ན་ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཕབ་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བས་ན་མི་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །ཡང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སློབ་མ་ནད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་འདྲ་བ་ཡོད་དེ། དེའི་གཉེན་
པོར་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ནད་པ་དང་པོ་ནི། སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་ལས། དེ་ལ་ཕན་པར་འདོད་པའི་ཕ་དང་མས། ཕན་པར་གྱུར་པའི་སྨན་དང་ཁ་ཟས་བྱིན་ན། ཟར་མི་བཏུབ་སྟེ། དེས་ཀྱང་དེ་ལ་
ཕན་པར་འདོད་པའི་ཕ་མ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་གང་ཟག་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་དེ་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ལ་ཕན་པའི་སྨན། ཆོས་ཐོག་མར་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉོན་ཅིག་ཅེས་བསྒོ་ན་
ཉན་དུ་མི་བཏུབ་སྟེ། དེས་ཀྱང་དེ་ལ་ཕན་པར་དགོངས་པ་ཆོས་ཀྱིས་ཡབ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའོ། །དེའི་གཉེན་པོར་ཤིན་ཏུ་ཉོན་ལ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ཉོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ནད་པ་གཉིས་པ་ནི་དེ་ལ་
ཕན་པར་འདོད་པའི་ཕ་མས་ཕན་པར་གྱུར་བའི་སྨན་དང་ཁ་ཟས་བྱིན་ནས་གང་ཕན་པ་མི་ཟ་བའི་ཕན་པ་བཟའ་བར་བྱེད་དེ། དེས་ཀྱང་དེ་ལ་ཕན་པར་སེམས་པའི་ཕ་མ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་

[009B] ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མ་བཟུང་གི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་ཏེ། དེས་ཀྱང་དེ་ལ་ཕན་པར་དགོངས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཡབ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་དེ། །དེའི་གཉེན་པོར་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་
པར་ཉོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ནད་པ་གསུམ་པ་ནི་དེ་ལ་ཕན་པར་སེམས་པའི་ཕ་མས། ཕན་པར་འགྱུར་པའི་སྨན་དང་ཁ་ཟས་བྱིན་ན། བྱིན་པ་བཞིན་ཟོས་ལ་ཕྱིས་སྐྱུག་པར་བྱེད་དེ། །དེས་ཀྱང་དེ་ལ་ཕན་པར་སེམས་པའི་ཕ་མ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་གང་ཟག་ཁ་ཅིག། །ཇི་སྐད་བསྒོ་བ་བཞིན་དུ་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་ལ་ཚིག་དང་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་ཀྱང་ཕྱིས་བརྗེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེས་ཀྱང་དེ་ལ་ཕན་པར་དགོངས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཡབ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་
ནོ༑ །དེའི་གཉེན་པོར་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། དོན་དང་ཚིག་སྔར་བཟུང་བ་རྣམས་མ་བརྗེད་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ནི་འཆད་པ་པོར་ཟད་ཀྱི་ནན་ཏན་དུ་ནི་ཁྱེད་ཀྱིས་སྒྲུབ་ཤིག་པར་བཀའ་སྩལ་པའོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དེ་དག་གནས་དམ་པ་ལ་བཀོད་པས། དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལེགས་སོ་བྱ་བ་གསོལ་ཏོ། །སྔར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐྱོན་རྣམ་པར་གསུམ་སྤོངས་ལ་ཉོན་ཅིག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་བཞིན་དུ། སྐྱོན་སྤངས་ནས། ཉན་པ་ལ་
ཞུགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་དེ་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སླར་ཉན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྨོས་ཏེ། སླར་ཉན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་བཞིན་དུ་ཉན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་སྐད་བཀའ་སྩལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འོག་ནས་འབྱུང་བ་སྐད་
དུ་བཀའ་སྩལ་བ་སྟེ། གླེང་བསླང་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བསྡུས་པའི་དོན་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་དག་དོན་རྣམ་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་སྤང་བར་བྱ་བ་

[010A]༄༅། །དང། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་དང། ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་འདིར་གཏན་ལ་བབ་པར་སྟོན་པས་ན། དོན་རྣམ་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གང་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པའོ། །དེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ནི་འདི་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུའི་བར་གྱི་དོན་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱིས། །མདོའི་དོན་མཐའ་དག་མ་ལུས་པར་རྫོགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་
དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་དོན་རྣམ་པར་གདོན་མི་ཟ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ལུང་ངོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་ནས། དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་བར་གྱིས་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། སྤང་བར་བྱ་བ་དང། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་གསུམ་བསྟན་ཏེ། ཆོས་དེ་དག་ལས་གང་ལུང་དུ་མ་
བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ནི་ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་མི་དགེ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་དག་ནི་སྤང་བར་བྱའོ། །གང་དགེ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་དག་ནི་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་བཞི་ནས་བརྩམས་ཏེ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ཡན་ལག་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ནི་
བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །བསྡུས་པའི་དོན་བསྟན་པ་ཡང་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། མདོ་འདི་དོན་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་ལས་མང་
དུ་ཡང་མི་འཆད་ཉུང་དུ་མི་འཆད་དོ་ཞེས་བསྐྱེད་པ་དང། སྐུར་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་སློབ་མ་རྣམས་ཚིག་དང་དོན་བདེ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་གཟུང་བླ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བསྡུས་པའི་དོན་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་རྟ་དང་པོར་དཀྱུས་བསྟན་པ། ཕྱིས་ཐོགས་པ་མེད་པ་རྒྱུ་བ་བཞིན་
དུ་ཐོག་མར་བསྡུས་པའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་ན། ཕྱིས་སློབ་མ་རྣམས་ཡན་ལག་གི་དོན་བདེ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བས་སོ། །ཡང་ན་སློབ་མ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། །མདོ་ཙམ་དུ་བསྟན་པས་འདུལ་བ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པས་འདུལ་བའོ། །དེ་ལ་མདོ་ཙམ་དུ་བསྟན་པས་

[010B] སྔར་བསྡུས་པའི་དོན་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པས་འདུལ་བའི་ཆེད་དུ་མཛད་ནས་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ། ཚིག་གི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ། བསྡུས་པའི་དོན་གྱིས་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་
དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ད་ནི་ཚིག་གི་དོན་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་དེ་ལ་དགེ་སློང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲིས་པའོ། །དྲིས་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་
བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དཔེའི་ཚིག་ཏུ་ཡང་སྟོན་མོད་ཀྱི། འདིའི་སྐབས་སུ་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་འགྲོ་སྟེ། དེ་བས་ན་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་འདི་ཡིན་
ཏེ། ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཕུང་པོ་གཉིས་ཏེ། ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་དང། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོའོ། །འདིར་ནི་ཕུང་པོ་ཞེས་སྤྱིར་སྨོས་
ན། ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ཡིན་པར་ཅི་མངོན་ཞེ་ན་ཡང། དེ་ནི་མངོན་ཏེ་འོག་ནས། དེ་ལ་དགེ་སློང་དག་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་གང་ཞེ་ན་ཟག་པ་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་མིང་གིས་གསལ་བར་སྨོས་པ་ན་སྔར་སྨོས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལ་བྱ་བར་མངོན་ནོ། །
དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་གཉིས་ཀ་ཟག་པ་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་བྱ་བར་གྱུར་ན་ནི། ཟག་པ་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་དེ་ཉིད་ལན་གཉིས་སུ་ཟློས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་བསྟན་པ་འདིར་ཅི་དགོས་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་གནས། ཟག་པ་མེད་པའི་
ཕུང་པོ་ཡོད་པར་མཐོང་ན། ཟག་པ་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་སྐྱོ་བ་སྐྱེའོ། །སྐྱོ་བ་སྐྱེས་ནས་ཟག་པ་ཅན་གྱིས་ཕུང་པོ་འདོར་བར་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པ་བསྐྱེད་དོ། །བརྩོན་པ་སྐྱེས་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་འདོར་བར་འགྱུར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་བོར་ན་བདེ་བའི་མཆོག་མྱ་ངན་ལས་

[011A]༄༅། །འདས་པ་ཐོབ་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་བསྟན་པ་ནི། དེར་དགོས་སོ། །དེ་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཞེ་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚེ། གང་ཟག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་
པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །གང་དེའི་ཚེ་ཚོགས་ཉིད་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཚོར་བ་བྱུང་བ་ནི་ཚོར་བའི་ཕུང་པོའོ། །གང་དེའི་ཚོགས་ཉིད་ལ་འདུ་ཤེས་ཡོད་པ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །ཡང་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམ་
པ་བཅུ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། འདུ་ཤེས་བཅུ་ལ། མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་འདུ་ཤེས་དང། བདག་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང། མི་གཙང་བའི་འདུ་ཤེས་དང། ཁ་ཟས་ལ་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པའི་འདུ་ཤེས་དང། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་
པར་མི་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་དང། འཆི་བའི་འདུ་ཤེས་དང། རབ་ཏུ་སྤོང་བའི་འདུ་ཤེས་དང། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འདུ་ཤེས་དང། འགོག་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་རག་ལུས་པས། མི་གནས་པར་སེམས་པ་ནི་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་སོ་
ལུས་དང་སེམས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པར་སེམས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བར་འདུ་ཤེས་སོ། །བདག་ལ་རང་དབང་མེད་དེ་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པར་སེམས་པ་ནི། བདག་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཁྲག་དང་རྣག་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཞེས་པ་ནི་མི་གཙང་བའི་
འདུ་ཤེས་སོ། །ཁ་ཟས་རྣམས་ཁར་བཅུག་པ་ན་ཡང་མཆིལ་མ་དང་སྣབས་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲེས་ནས་ཁོང་དུ་ཞུགས་ལ། ཁོང་དུ་ཡང་བཤད་པ་དང་གཅི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སེམས་པ་ནི་ཁ་ཟས་ལ་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་
སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་མེས་བསྲེགས་ལ། སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བའི་གནོད་པས་མནར་བའོ་ཞེས་སེམས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་རྣམས་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་སོ། །བུམ་པ་ཞབས་རྡོལ་བའི་ཆུ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་ཡང་འཚོ་བའི་དབང་པོ་ཟད་དོ། །ཞེས་སེམས་

[011B] །དང་པོར་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུའི་དུས་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་པའི་ལམ་གྱི་ཚེ་ན་ནི། རབ་ཏུ་སྤོང་བའི་འདུ་ཤེས་སོ། །ཕྱིར་མི་འོང་བའི་དུས་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་པའི་ལམ་གྱི་ཚེ་ན་ནི། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འདུ་ཤེས་སོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་དུས་ཀྱི་དེ་
མ་ཐག་པའི་ལམ་གྱི་ཚེ་ན་ནི། འགོག་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །གང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚོགས་ན་དད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། སེམས་པ་ལ་སོགས་པ་འདུ་བྱེད་སེམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དང། སྐྱེ་བ་དང། རྒ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་མིང་གི་ཚོགས་དང་ཚིག་གི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་འདུ་
བྱེད་སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ནི། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །གང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚོགས་ན་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་དང། འདོད་པ་ལྔའི་ཡོན་ཏན་ལ་དགའ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་བཤད་ཟིན་པ་བསྟན་པའི་
ཕྱིར༑ འདི་ནི་དགེ་སློང་དག་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་རྫོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཞེས་སྨོས་པས་ཆོག་མོད། གཟུགས་དང་ཚོར་བའི་མཚན་ཉིད་གཟུང་བ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། གཟུགས་དང་ཚོར་བའི་
མཚན་ཉིད་གཟུང་བ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་གཞན་ཡང་ཡོད་པས་དེ་དག་དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་ལྔའི་འོག་ཏུ་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་བསྟན་པས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དགེ་སློང་དག་ལེན་པའི་ཕུང་
པོ་ལྔ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་བཤད་པ་ཡང་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་བཤད་ན་བདེན་པ་བཞི་ཞེས་པར་གྱུར་པས་ན། དེ་ཁོ་ན་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་ན་ཡིད་ལ་གནས་པའི་ཉེས་པ་
རྣམས་སྤང་བར་འགྱུར་རོ། །ཉེས་པ་སྤངས་ན་ལས་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་དོ། །ལས་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་ན། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ཞིང་བདེ་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏེ་དེར་དགོས་པའོ། །ཡང་ན་ཕུང་པོ་བསྟན་པས་རྟག་པ་མ་ཡིན་པ་དང། བདེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང། བདག་མེད་པ་དང། སྙིང་

[012A]༄༅། །པོ་མེད་པ་དང། སྐྱབས་མེད་པ་དང། མགོན་མེད་པ་དང། རང་དབང་མེད་ཅིང་རྒ་བ་དང། ན་བ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་པར་གྱུར་པའི་ཕུང་པོ་ལ་དབུ་བ་དང་ཆུ་བུར་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང་ཆུ་སྐྱེས་ཀྱི་སྡོང་བུ་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ན། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་སེམས་ལ་ཡོད་པའི་མ་རིག་པའི་མུན་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །མུན་པ་བསལ་ན་མུ་སྟེགས་པའི་སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་དང་འདྲ་བའི་ཤེས་པའི་གཟི་རྣམས་ཉི་མས་
ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་བཞིན་དུ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང། ལོག་པའི་ལྟ་བ་དང་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཉེས་པ་སྐྱེ་བ་དང། རྒ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་ནས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་དེར་དགོས་སོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཆོས་གཞན་ལས་བཀར་ཏེ་
བསྟན་པར་འདོད་པའམ། ཚིག་གི་མགོ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའོ། །དགེ་སློང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བོས་པའོ། །ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་འདིས་མ་འོངས་པའི་སྲིད་པ་ལེན་པས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལེན་པ་དེ་ལས་
བྱུང་བའི་ཕུང་པོ་ནི། །ལེན་པའི་ཕུང་པོ་སྟེ། ཚིག་བར་མ་སྦས་པས་རྩྭ་དང་ཕུབ་མའི་མེ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་རྩྭ་ལས་བྱུང་བའི་མེ་ལ་རྩྭའི་མེ་དང་ཕུབ་མ་ལས་བྱུང་བའི་མེ་ལ་ཕུབ་མའི་མེ་ཞེས་ཚིག་པར་མ་སྦས་པ་དང་འདྲའོ། །ཁ་ཅིག་ཚིག་པར་མ་སྦས་པར་དྲུག་པའི་བསྡུ་བས་
བསྒྲུབ་སྟེ་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕུང་པོ་ལ་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་རྩྭ་དང་ཕུབ་མའི་མེ་ལ་རྩྭའི་མེ་ཕུབ་མའི་མེ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །སྨྲས་པ་གང་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་རྣམས་ནི་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་ཏེ། ཉོན་མོངས་
པས་བརླན་པའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིའི་དངོས་པོ་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་རྣམས་ལ། ཇི་ལྟར་ན་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ལེན་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་ལས་ལས་

[012B] །ཡང་ན་ལེན་པ་དང། རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད་པའི་ཕུང་པོ་ལ་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་རྒྱལ་པོའི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་དུ། ཉོན་
མོངས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད་པའི་ཕུང་པོ་ནི་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་སྟེ། དེའི་དབང་གིས་དམིགས་པ་དང་འགྲོ་བ་གཞན་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བའི་ཕུང་པོ་ལ་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུའི་ཤིང་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་མེ་ཏོག་
དང་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་ཤིང་ལ་མེ་ཏོག་གི་ཤིང་འབྲས་བུའི་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་དུ། ཕུང་པོ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བས་ན་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་གདགས་སོ། །ལྔ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་ལྷག་ཆད་དགག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁ་ཅིག་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་འགག་པ་དང་
མ་བརྟག་པར་འགག་པ་དང། ནམ་མཁའ་ཡང་ཕུང་པོར་འདོད་པ་ཡོད་དོ། །ཕུང་པོ་སྨོས་པས་ནི་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལྔ་དགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཟུགས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དང། འབྱུང་བ་
ཆེན་པོ་བཞི་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་སོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་གང་ཞེ་ན། སའི་ཁམས་དང། ཆུའི་ཁམས་དང། མེའི་ཁམས་དང། རླུང་གི་ཁམས་སོ། །དེ་ལ་སའི་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་སྲ་བ་དང་རྩུབ་པའོ། །ཆུའི་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་བརླན་པ་དང་གཤེར་པའོ། །མེའི་
ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཚ་བ་དང་དྲོ་བའོ། །རླུང་གི་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཡང་བ་དང་གཡོ་བའོ། །ཡང་ན་སའི་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་དྲི་དང་ལྡན་པའོ། །ཆུའི་ཁམས་ནི་རོ་དང་ལྡན་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །མེའི་ཁམས་ནི་གཟུགས་དང་ལྡན་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །རླུང་གི་
ཁམས་ནི་སྒྲ་དང་རེག་བྱའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་བརྟན་པ་དང་ལྕི་བ་དང་མཁྲངས་བ་དང། འཇམ་པ་དང་རྩུབ་པ་ནི་སའི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །གཤེར་བ་དང་ལྕི་བ་དང་འཇམ་པ་དང་གྲང་བ་དང་སྣུམ་པ་ནི་ཆུའི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དྲོ་བ་དང་ཡང་བ་དང་སྨིན་པ་

[013A]༄༅། །དང་ཚ་བ་ནི་མེའི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །མགྱོགས་པ་དང་ཡང་བ་དང་རྩུབ་པ་དང་གཡོ་བ་ནི་རླུང་གི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་འདི་དག་ལས་ཅི་བྱེད་ཅེ་ན། སའི་ཁམས་ནི་རྟེན་པའི་ལས་བྱེད་དོ། །ཆུའི་ཁམས་ནི་སྡུད་པའི་ལས་བྱེད་
དོ༑ །མེའི་ཁམས་ནི་སྨིན་པའི་ལས་བྱེད་དོ། །རླུང་གི་ཁམས་ནི་སྐྱེ་ཞིང་འཕེལ་བའི་ལས་བྱེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ཁོ་ནར་བཤད་པ་ལྔ་དང་དྲུག་ལ་སོགས་པར་མ་ཡིན་ཞེ་ན། མྱུ་གུ་སྐྱེས་པའི་རྐྱེན་དུ་བཞི་ཁོ་ནར་དགོས་པར་ཟད་པས་ན་ལྔ་དང་དྲུག་ལ་སོགས་
པར་མ་བཤད་དོ། །དེ་ལ་ས་ནི་ས་བོན་གྱི་རྟེན་བྱེད་དོ། །ཆུ་ནི་ས་བོན་བརླན་པར་བྱེད་དོ། །མེ་ནི་ས་བོན་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །རླུང་ནི་ས་བོན་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་སའི་ཁམས་ནི་ལྕི་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་གང་དེའི་ཤས་ཆེ་བ་དེ་དག་ནི་ལུས་ལྕི་བ་དང་གཉིད་
ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། མ་བསླངས་ན་ནད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཆུའི་ཁམས་ནི་གཤེར་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་དེའི་ཤས་ཆེ་བ་རྣམས་ནི་བད་ཀན་དུ་གྱུར་ཏེ་བཀྲུ་སྨན་དང་སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པ་མ་བྱས་ན་ནད་དུ་འགྱུར་རོ། །མེའི་ཁམས་ནི་ཚ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་དེའི་ཤས་ཆེ་ན་མཁྲིས་
པར་འགྱུར་ཏེ། བཀྲེས་པའི་ཚེ་དུས་སུ་ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པས་མ་གསོས་ན་ནད་དུ་འགྱུར་རོ། །རླུང་གི་ཁམས་ནི་གཡོ་བ་ཡིན་པས་དེའི་ཤས་ཆེ་བ་རྣམས་ནི་རླུང་ཅན་དེ་སྣུམ་གྱིས་བསྐུས་ཏེ་མཉེ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་བྱས་ན་ནད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་
བཞི་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་གིས་བཤད་དོ། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་མི་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་དོན་ལ། །ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པའི་དོན་ཏེ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་
ཡང་ཁྱབ་པ་མེད་པས་ན་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་པ་དང། ནམ་མཁའ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ན་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་མི་བྱའོ། །དེ་བས་ན་འབྱུང་བའི་དོན་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ལས་སྐྱེས་པའི་དོན་ཡིན་ལ་ཆེན་པོའི་དོན་ནི་ཁྱབ་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་

[013B] །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞེ་ན། ཇི་སྐད་དུ་མདོ་ལས་འདི་ལྟར་དགའ་བོ་ས་ཆེན་པོ་འདི་ནི་ཆུ་ལ་གནས་སོ། །ཆུ་ནི་རླུང་ལ་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང། ཡང་ན་མེའི་ཁམས་བ་དོན་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་མན་ཆད་སྲེག་གོ། །ཆུའི་ཁམས་བདོ་ན་འོད་སྣང་རིས་མན་
ཆད་འཇིག་པར་བྱེད་དོ། །རླུང་གི་ཁམས་བདོ་ན་དགེ་རྒྱས་མན་ཆད་འཇིག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་སའི་ཁམས་བདོ་ན་ཆུའི་བུ་ག་ཀུན་དགག་གོ། །བུ་ག་འགགས་ན་རླུང་མི་འབྱུང་ངོ། །རླུང་མ་བྱུང་ན་དེའི་ཤོལ་བསྐམས་སོ། །ཤོལ་བསྐམས་ན་ནམ་མཁའ་ལ་མེ་
འབྱུང་སྟེ། ཚིག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ན། དེ་དག་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །སྨྲས་པ་གང་ན་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་དེར་འབྱུང་བ་གཞན་དག་ཀྱང་ཡོད་དམ། སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་གིས་སྨྲས་པ། ཡོད་དོ་ཞེའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་བཞི་པོ་དེ་དག་རྟག་ཏུ་མི་འབྲལ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་
རོ༑ །གལ་ཏེ་སའི་ཁམས་ལ་ཆུའི་ཁམས་མེད་ན་ཐལ་བ་གཏོར་བ་བཞིན་དུ་སའི་ཁམས་དེ་དག་སོ་སོར་ཞིག་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཆུའི་ཁམས་ལ་སའི་ཁམས་མེད་ན་བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་བཙོས་ཀྱང་སྲ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མེའི་ཁམས་ལ་སའི་
ཁམས་དང་ཆུའི་ཁམས་མེད་ན་མེ་ལྕེ་རྣམས་སོ་སོར་གྱེས་པ་དང་འདབ་མ་ལ་སོགས་པ་མེ་ལྕེས་འདེགས་མི་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རླུང་གི་ཁམས་ལ་སའི་ཁམས་དང་མེའི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་མེད་ན། རླུང་གིས་རྩྭ་དང་འདབ་མ་ཁྱེར་མི་ནུས་ལ་རླུང་ཚ་བ་དང་རླུང་གྲང་
བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ས་ལས་ཆུ་འབྱུང་སྟེ། ཆུ་ཤེལ་ལས་ཆུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ས་ལས་མེ་འབྱུང་སྟེ། མེ་ཤེལ་ལས་མེ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་དང། ས་ལས་རླུང་འབྱུང་སྟེ། ཐལ་མོས་བརྡབ་པའམ། ཏ་ལའི་འདབ་མ་
གཡོས་པ་ལས་རླུང་ལྡང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུ་ལ་ཡོད་དེ་འདབ་མ་ལ་སོགས་པ་འདེགས་པར་བྱེད་པ་དང། མེ་ལ་ཡོད་དེ་འདབ་མ་དང་རྩྭ་ལ་སོགས་པ་འབྲུལ་བར་བྱེད་པ་དང། རླུང་ཡོད་དེ་གཡོ་ཞིང་ཐུར་དུ་འབབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེ་ལ་ཡོད་དེ་མེ་ལྕེ་གཅིག་གིས་གཅིག་

[014A]༄༅། །འཛིན་ཅིང་འདབ་མ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་དང། ཆུ་ཡོད་དེ་མེ་ལྕེ་མི་འགྱེས་བ་དང། རླུང་ཡོད་དེ་གཡོ་ཞིང་འགུལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རླུང་ལ་ཡོད་དེ་འདབ་མ་ལ་སོགས་པ་འདེགས་པར་བྱེད་པ་དང། མེ་ཡོད་དེ་རས་རློན་པ་ལ་སོགས་པ་སྐམ་པར་
བྱེད་པ་དང། ཆུ་ཡོད་དེ་ཕན་ཚུན་མི་འགྱེས་པར་གཅིག་ཏུ་གཡོ་ཞིང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་བཅུ་གཅིག་སྟེ། དབང་པོ་ལྔ་དང། ཡུལ་ལྔ་དང། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་སོ། །དེ་ལ་དབང་པོ་ལྔ་ལ། མིག་གི་དབང་
པོ་དང། རྣ་བའི་དབང་པོ་དང། སྣའི་དབང་པོ་དང། ལྕེའི་དབང་པོ་དང། ལུས་ཀྱི་དབང་པོའོ། ཡུལ་ལྔ་ལ། གཟུགས་དང། སྒྲ་དང། དྲི་དང། རོ་དང། རེག་བྱའོ། །དེ་ལ་མིག་གི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་
གཟུགས་དང་བའོ། །རྣ་བའི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་གཟུགས་དང་བའོ། །སྣའི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་གཟུགས་དང་བའོ། །ལྕེའི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་
རྟེན་དུ་གྱུར་པ་གཟུགས་དང་བའོ། །ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་གཟུགས་དང་བའོ། །གཟུགས་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཁ་དོག་གི་བདག་ཉིད་དང། དབྱིབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཁ་དོག་གི་བདག་ཉིད་ནི་
སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་དང་དམར་པོ་དང། དཀར་པོའོ། །དབྱིབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནི་རིང་བ་དང་ཐུང་བ་དང། ཟླུམ་པ་དང། ཀུན་ཏུ་དཀྱིལ་འཁོར་དང། ཕྲ་བ་དང། སྡོམ་པ་དང། མཉམ་པ་དང། མི་མཉམ་པའོ། །སྒྲ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཟིན་པའི་
འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང། མ་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང། གཉི་གའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ལ་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་སྒྲའོ། །མ་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ནགས་ཚལ་དང་ཆུ་བོའི་སྒྲའོ། །

[014B] །དྲི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དྲི་ཞིམ་པ་དང། དྲི་མི་ཞིམ་པ་དང། དྲི་མཉམ་པའོ། །དེ་ལ་དྲི་ཞིམ་པ་ནི་ཙནྡན་ལ་སོགས་པའི་དྲིའོ། །དྲི་མི་ཞིམ་པ་ནི་མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པའི་དྲིའོ། །དྲི་མཉམ་པ་ནི་དུང་དང། ཉ་ཕྱིས་ལ་
སོགས་པའི་དྲིའོ། །རོ་གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། མངར་བ་དང། སྐྱུར་བ་དང། ཁ་བ་དང། ཚ་བ་དང། བྲོ་བ་དང། བསྐ་བའོ། །དེ་ལ་མངར་བ་ནི་ཀ་ར་ལ་སོགས་པའི་རོའོ། །སྐྱུར་བ་ནི་སྐྱུ་རུ་ར་ལ་སོགས་པའི་རོའོ། །ཁ་བ་ནི་མཁྲིས་པ་དང། ཏིག་
ཏ་ལ་སོགས་པའི་རོའོ། །ཚ་བ་ནི་སྒེའུ་གཤེར་ལ་སོགས་པའི་རོའོ། །བྲོ་བ་ནི་ལན་ཚྭའི་རོའོ། །བསྐ་བ་ནི་ཨ་རུ་ར་ལ་སོགས་པའི་རོའོ། །དེ་ལ་རེག་བྱ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་སྟེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དང། འཇམ་པ་དང། རྩུབ་པ་
དང༑ ཡང་བ་དང། གྲང་བ་དང། བཀྲེས་པ་དང། སྐོམ་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བ་དང། དེ་གཉི་གའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དགེ་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱང་
རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བྱུང་བ་དང། ཟག་པ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་ལས་བྱུང་བའོ། །སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི། གང་དགེ་སློང་ཕ་དང། དགེ་སློང་མ་དང། དགེ་བསྙེན་ཕ་དང། དགེ་
བསྙེན་མ་དང། དུས་ཁྲིམས་པའོ། །བསམ་གཏན་ལས་བྱུང་བ་ནི། །གང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་བཞིའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་སྡོམ་པ་ནི་གང་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་བསྒོམ་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། །མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་
རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ནི། བྱ་བ་དང། ཉ་པ་དང། ཤན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་སེམས་རྣམས་སོ། །དེ་གཉི་གའི་མཚན་ཉིད་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་བྱས་པར་ཟན་མི་བཟའོ། །ཞེ་འམ། སེམས་ཅན་འགའ་ཞིག་མ་བརྡེགས་མ་བསད་པར་ཟན་མི་བཟའ་ཞེས་

[015A]༄༅། །དམ་བཅའ་བའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཅི་རིགས་པར་སོ་སོར་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། མི་གཙང་བར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། དེ་ལས་བྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། དེར་གནས་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་
དེ་ཟ་བར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། དེ་ལ་དགའ་བར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། དེ་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། དེ་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། སྙིང་པོ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། མི་རྟག་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་བར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། སྟོང་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། བདག་མེད་པར་ཤེས་
པར་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་མི་གཙང་བར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། ལུས་འདི་ཀླད་པའི་རྒྱས་ནས་རྐང་པའི་མཐིལ་གྱི་བར་དུ་རྣག་དང་ཁྲག་དང་ཆུ་སེར་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལས་བྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། ལུས་འདི་དང་པོ་ཡང་མའི་ཁྲག་དང་ཕའི་ཁུ་བ་ལས་གྱུར་པར་ཤེས་
པར་བྱའོ། །དེར་གནས་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། མའི་མངལ་ན་གནས་པའི་ཚེ་ཡང་ཞུ་བའི་གནས་དང་མ་ཞུ་བ་གཉིས་ཀྱི་བར་ན། མི་གཙང་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐོར་ནས། འདུག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཟ་བར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། མ་ཁ་
ཟས་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཟོས་ཤིང་འཐུང་བའི་མཆིལ་མ་དང་ཆུ་སེར་ལ་སོགས་པར་གྱུར་པ་དེ་ཟ་བར་བྱེད་དོ། །ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་དགའ་བར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། ཕ་དང་མ་གཉིས་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་དུས་ན་དེའི་ཁྲག་དང་ཁུ་བ་དང་དྲི་ང་བ་བྱུང་བ་ལ་
དགའ་བར་བྱེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ལུས་འདི་ལས་མི་གཙང་བ་རྣམས་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་ངོ། །ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྙིང་པོ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་མགོ་ན་མུ་ཏིག་ཙམ་གྱི་སྙིང་པོ་ཡང་ཡོད་ན། ལུས་འདི་
ལ་ནི་དམ་པར་བྱ་བ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །མི་རྟག་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་ནོ། །ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། སྡུག་བསྔལ་བར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། ལུས་འདི་དགའ་བ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པས་རྟག་ཏུ་གཟིར་

[015B] །ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྟོང་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། ལུས་འདིའི་ནང་ན་མུ་སྟེགས་ཀྱིས་བརྟག་པའི་བདག་རྟག་པ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བདག་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། ལུས་འདི་ཉིད་མུ་སྟེགས་ཀྱིས་བརྟག་པའི་བདག་རྟག་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་
ནོ༑ །ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བདེ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བའོ། །དེ་ལ་གང་ལུས་དང་སེམས་ལ་སིམ་ཞིང་ཕན་པར་བྱེད་པ་ནི་བདེ་
བའི་ཚོར་བའོ། །གང་ལུས་དང་སེམས་ལ་སིམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང། གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བའོ། །གང་ལུས་དང་སེམས་ལ་སིམ་པར་ཡང་མི་བྱེད་གནོད་པར་ཡང་མི་བྱེད་པ་ནི། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བའོ། །
ཡང་ན་ལས་དགེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བ་ནི་བདེ་བའི་ཚོར་བའོ། །ལས་མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བའོ། །ལས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བ་ནི་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བའོ། །དེ་ལ་ཚོར་
བའི་ཕུང་པོ་གང་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། རྣམ་པ་བདུན་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སླུ་བར་བྱེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། གཉེན་པོ་ལས་གྱུར་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། གཡོགས་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། རྟག་པ་ལས་བྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། རླག་པའི་གཞིར་
ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། ངོམས་པ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། མི་རྟག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སླུ་བར་བྱེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། གང་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བར་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟིགས་ན་དེ་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་བདེ་བ་ལྟ་བུར་སྣང་ངོ། །ཞེས་
ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉེན་པོ་ལས་གྱུར་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་རྨ་ལ་སྨན་བསིལ་བས་བསྐུས་ན། ཐང་ཅིག་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བ་ཉིད་ལ་བདེ་བར་སེམས་པ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཉེན་པོས་སྡུག་བསྔལ་བཅིལ་བ་ཙམ་ལ་བདེ་བའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེའོ། །ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །

[016A]༄༅། །གཡོགས་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་གོས་དང་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་དང་སྤྱོད་ལམ་བཅོས་པ་ཙམ་གྱིས་བདེ་བའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེའོ། །ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྟག་པ་ལས་བྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། སྡུག་བསྔལ་བའི་རང་བཞིན་ལ་
བདེའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་འདི་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །རླག་པའི་གཞིར་གྱུར་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། ཚོར་བའི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་པ་ལས་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ངོམས་པ་མེད་པར་
ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། ལན་ཚྭའི་ཆུ་འཐུང་བ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་འདི་ལ་བསྐལ་པའི་མཐར་སྤྱད་ཀྱང་ཆོག་པར་འགྱུར་བ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །མི་རྟག་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་
ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔོན་པོ་དང། སེར་པོ་དང། རིང་པོ་དང། ཐུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་མཚན་མར་འཛིན་ཅིང་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནི་འདུ་ཤེས་ཏེ། དེ་ཡང་ཆུང་ངུ་དང། ཆེན་པོ་དང། ཚད་མེད་པའོ། །དེ་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ནི་ཆུང་ངུ་ཞེས་
བྱ་སྟེ། འདོད་པ་ལྔའི་ཡོན་ཏན་ཙམ་གྱིས་དངོས་པོ་ངན་པ་ལ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ནི། ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བསམ་གཏན་གྱི་རོའི་མཚན་མ་ལ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ནི་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་
ནམ་མཁའ་ནི་མཐའ་ཡས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། བྱིས་པའི་འགྲོ་བ་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་དང། སླུ་བར་བྱེད་པ་དང། མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་
དང༑ འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་དོན་མེད་པ་གཞན་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བྱིས་པའི་འགྲོ་བ་རྨོངས་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་སྨིག་རྒྱུ་ཆུར་སྣང་བས་བྱིས་པ་དག་སླུ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། འདུ་ཤེས་ཀྱི་སེར་པོ་དང། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་ཡུལ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པའི་

[016B] །ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའོ། །སླུ་བར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་རྟག་སྐྱིད་གཙང་བ་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པའོ། །ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །མི་རྟག་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་ཡང་འཇིག་པའི་
མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནས་དོན་མེད་པ་གཞན་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྒྱུར་ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལས་དགེ་བ་དང་མི་
དགེ་བ་དང། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་བྱེད་པ་ནི་འདུ་བྱེད་དེ། དེ་ཡང་འདུ་བྱེད་སེམས་དང་ལྡན་པ་དང། སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་སྟེ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་འདུ་བྱེད་སེམས་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། རེག་པ་དང། འདོད་པ་དང། མོས་པ་དང་
དྲན་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་དང། དད་པ་དང། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང། ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང། འདོད་མི་ཆགས་པ་དང། ཞེ་མི་སྡང་བ་དང། གཏི་མི་མུག་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། བག་ཡོད་པ་དང། བཏང་སྙོམས་དང། མི་འཚེ་
བ་དང། འདོད་ཆགས་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང། ང་རྒྱལ་དང། མ་རིག་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་དང། འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང། མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་དང། ལྟ་བ་སྙེམས་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བརྟུལ་ཞུགས་སྙེམས་པ་དང། ལོག་པའི་ལྟ་བ་དང། ཁྲོ་བ་དང་
ཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང། འཆབ་པ་དང། འཚིག་པ་དང། ཕྲག་དོག་དང། སེར་སྣ་དང། གཡོ་དང། སྒྱུ་དང། འཚེ་བ་དང། ཁྲེལ་མེད་པ་དང། ངོ་ཚ་མི་ཤེས་པ་དང། རྨུགས་པ་དང། རྒོད་པ་དང། མ་དད་པ་དང། ལེ་ལོ་དང། བག་མེད་པ་
དང༑ དྲན་པ་ཉམས་པ་དང། ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དང། གཡེངས་པ་དང། གཉིད་དང། འགྱོད་པ་དང། རྟོག་པ་དང། དཔྱོད་པའོ། །འདུ་བྱེད་སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། རྙེད་པ་དང། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། འགོག་

[017A]༄༅། །པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང། ཚོར་བའི་དབང་པོ་དང། རིས་མཐུན་པ་དང། སྐྱེ་བ་དང། རྒ་བ་དང། གནས་པ་དང། མི་རྟག་པ་དང། མིང་གི་ཚོགས་དང། ཚིག་གི་ཚོགས་དང། ཡི་གེའི་ཚོགས་ལ་སོགས་པའོ། །
འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སྙིང་པོ་མེད་པ་དང། ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པ་དང། མི་རྟག་པ་དང། བདག་མེད་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། སྟོང་པའོ། །དེ་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ཆུ་ཤིང་གི་
སྡོང་པོ་འདབ་མ་སོ་སོར་བསལ་ན་སྙིང་པོ་མེད་པ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་འདི་དག་ལ་ཡང་བརྟགས་ན་སྙིང་པོ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པ་ནི་ཇི་ལྟར་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་སྣང་ཡང་གྲོང་ཁྱེར་དུ་མ་གྲུབ་པ་བཞིན་དུ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་
རོ༑ །མི་རྟག་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་ཡང་འཇིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་བ་ནི། སྐྱེ་བ་དང། རྒ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་པ་ནི་འདུ་བྱེད་དེ་དག་ལ་མུ་སྟེགས་ཀྱིས་བརྟག་པའི་བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་མེད་པ་ནི་དེ་དག་
ཉིད་མུ་སྟེགས་ཀྱིས་བརྟག་པའི་བདག་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་སྟེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུའོ། །དེ་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མིག་ལ་
བརྟེན་གཟུགས་ལ་དམིགས་ནས་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པའོ། །རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣ་བ་ལ་བརྟེན་སྒྲ་ལ་དམིགས་ནས་སྒྲའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པའོ། །སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྣ་ལ་བརྟེན་དྲི་ལ་དམིགས་ནས་དྲིའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པའོ། །ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་
པ་ནི་ལྕེ་ལ་བརྟེན་རོ་ལ་དམིགས་ནས་རོའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པའོ། །ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་རེག་བྱ་ལ་དམིགས་ནས་རེག་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན་ཡིད་ལ་བརྟེན་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པའོ། །

[017B] རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གཡོ་བ་མེད་པ་དང། རང་དབང་མེད་པ་དང། རྐྱེན་དུ་མ་ལས་བྱུང་བ་དང། འབྲས་བུ་གཅིག་ཏུ་ཟད་པ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དང། སྐད་ཅིག་མ་དང། མི་སྡོད་
པར་མྱུར་དུ་འགྲོ་བ་དང། ཡུལ་ལ་གཡོ་བ་དང། མི་གཙང་བའི་ཡུལ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་བ་དང། མི་དགེ་བའི་སྦྲང་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་དང་རྟག་ཏུ་བྲལ་བའོ། །དཔེར་ན་མྱུ་གུ་དང། ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཅིག་གཅིག་སྐྱེས་པ་པོ་དང་
བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་པས་ན་གཡོ་བ་མེད་པའོ། །དཔེར་ན་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་མེ་རླུང་གི་དབང་གིས་གཡོ་བ་བཞིན་དུ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་ཡང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་གཡོ་བས་ན་རང་དབང་མེད་པའོ། །དབང་
པོ་དང། ཡུལ་དང། ལས་དང། ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་རྐྱེན་དུ་མ་ལས་བྱུང་བས་ན། རྐྱེན་དུ་མ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ལྟར་རྐྱེན་དུ་མས་བསྐྱེད་ཀྱང། འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ལས་མི་སྐྱེ་བས་ན། འབྲས་བུ་གཅིག་ཏུ་ཟད་པའོ། །རུས་སྦལ་གྱི་
སྤུ་ལྟར་བདག་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་མེད་པས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའོ། །མར་མེའི་ལྕེ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་འཇིག་པས་ན་མི་རྟག་པའོ། །རི་གཟར་པོའི་ཆུ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་གནས་པར་འགྲོ་བས་ན། མི་སྡོད་པར་མྱུར་དུ་འགྲོ་བའོ། །སྤྲེའུ་བཞིན་
དུ་རྟག་ཏུ་ཡུལ་ལ་ཆགས་ཤིང་རྒོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་ན། ཡུལ་ལ་གཡོ་བའོ། །ཕག་བཞིན་དུ་མི་གཙང་བའི་ཡུལ་ལ་དམ་པར་འཛིན་པས་ན། མི་གཙང་བའི་ཡུལ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་བལྟ་བའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ལས་མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བས་ན་
མི་དགེ་བའི་སྦྲང་བ་ལ་སྔོན་པོའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའོ། །ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་འགྲོགས་པ་དེ་སྲིད་དུ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་དང་བྲལ་བའོ། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལྔའི་རིམ་པ་དེ་ལྟ་བུར་བཀོད་དེ། དང་པོ་

[018A]༄༅། །གཟུགས། དེའི་འོག་ཏུ་ཚོར་བ། དེའི་འོག་ཏུ་འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་བཀོད་ཅེ་ན། རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་རགས་པ་དང། ཇི་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བ་དང། སྣོད་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་ཤིང་
རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པས། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་བས་གཟུགས་རགས་ཏེ་དེ་བས་ན་དང་པོར་བཤད་དོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཕུང་པོ་གཞན་པས་ཚོར་བ་རགས་ཏེ། འདི་ལྟར་ལག་པ་ན་བར་ཚོར་རོ། །རྐང་པ་ན་བར་ཚོར་རོ། །ཞེས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ལྷག་མ་
གསུམ་ལས་ཀྱང་ཚོར་བ་སྔར་བཤད་དོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་བས། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་རགས་ཏེ། འདི་ནི་སྐྱེས་པ་འདི་ནི་བུད་མེད་དོ་ཞེས་འཛིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་ལས་ཀྱང་འདུ་ཤེས་སྔར་བཤད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་བས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་
ཕུང་པོ་རགས་ཏེ། ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐམས་ཅད་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཆ་ཕྲ་མོའི་ཕྱིར་མཇུག་ཏུ་བཤད་དོ། །ཡང་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བའི་རིམ་པས་རིམ་པར་བཀོད་དེ། འདི་ལྟར་འཁོར་བ་
ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས། བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པ་གཉིས་གཅིག་ལ་གཅིག་གཟུགས་ལ་ཆགས་ཏེ། དེ་བས་ན་གཟུགས་དང་པོར་བཤད་དོ། །གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་ཡང་ཚོར་བ་བདེ་བ་ལ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་ཚོར་བའོ། །དེ་ལ་ཞེན་པ་ཡང་མི་བཟང་བ་ལ་
བཟང་བར་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་གྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་འདུ་ཤེས་སོ། །འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཀྱང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་བྱུང་སྟེ། དེ་བས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་འདུ་བྱེད་དོ། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་
མོངས་པར་བྱེད་པས་ན། མཇུག་ཏུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་བཤད་དོ། །ཡང་ན་སྣོད་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་ཀྱང་རིམ་པ་བཞིན་ནོ། །སྣོད་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟས་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ནི་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་སྟེ་

[018B] སྡུག་བསྔལ་ཉིད་མྱོང་ཞིང་བཟའ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་སོ། །ཚོད་མ་དང་ཚ་སྤོད་ཚག་ཚེག་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། མི་བདེ་བ་ལ་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྒྱུ་ལས། ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་
པ་པོར་གྱུར་པ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྟོབས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་སྟེ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་
སོགས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ། མཇུག་ཏུ་དེས་མྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཞིང་དང་ས་བོན་ལྟ་བུར་གྱུར་པས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་མཇུག་ཏུ་བཤད་དོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ཏོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་
ཀྱི་བསམ་གཏན་བཞིན་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ཏོ། །ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང། ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ན་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ཏོ། །ཅུང་ཟད་མེད་
ཅུང་ཟད་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དེ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ན་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འདུ་བྱེད་སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་དང། སེམས་དང་ལྡན་པའི་ཚོགས་ལ་བརྟེན་ཏོ། །འོ་ན་ཕུང་པོའི་དོན་ཅི་ཞེ་ན་སྤུང་པའི་དོན་ནི་ཕུང་པོའི་དོན་ཏེ། གང་ཅུང་ཟད་གཟུགས་འདས་པ་དང། མ་འོངས་
པ་དང༑ དེ་ལྟར་གྱི་དང། ཕྱི་དང། ནང་གི་དང། ཕྲ་བ་དང། རགས་པ་དང། བཟང་པོ་དང། ངན་པ་དང། རིང་བ་དང། ཐུང་བ་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས། སྤུངས་པ་ལ་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཕུང་པོའི་འོག་ཏུ་ཁམས་
རྣམས་བཤད་པའི་སྐབས་ཡིན་པས། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་ལ་དགེ་སློང་དག་ཁམས་བཅྭ་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །འོ་ན་ཁམས་བཅྭ་བརྒྱད་བསྟན་པ་འདིར་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། བདག་དང། བདག་གི་དང། བྱེད་པ་པོ་དང། ཚོར་བ་པོར་མངོན་པར་

[019A]༄༅། །ཞེན་པ་རྣམས་ལ། མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གཟུགས་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱིས། ལྟ་བ་པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁམས་བཅྭ་བརྒྱད་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་མི་ཤེས་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཤེས་
པ་དང། ལོག་པར་ཤེས་པའི་མུན་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཁམས་བཅྭ་བརྒྱད་གསུངས་ཏེ། ཁམས་བཅྭ་བརྒྱད་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་བྱུང་ནས་མ་རིག་པའི་མུན་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་འཁོར་བ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་
དང་བྲལ་ཏེ། དབུལ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆོས་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁམས་བཅྭ་བརྒྱད་བཤད་དེ་ཁམས་ཙམ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱས་ན། དྲན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་སྒོམ་པ་རྫོགས་
པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཁམས་བཅྭ་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲིས་པའོ། །དེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མིག་གི་དབང་པོ་དང། མིག་གི་ཁམས་དང། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དག་ནི། མིང་ཐ་དད་པར་ཟད་ཀྱི་དོན་གཅིག་པར་
རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་མིག་གི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ། དེའི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ནི་ནག་པོ་དང་སེར་ནག་ཡུལ་ལ་མངོན་དུ་བལྟས་པས། ཤེལ་བཞིན་དུ་གསལ་བ། གཟུགས་འཛིན་ནུས་པའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་སྣོད་ཆུས་གང་བའི་
སྟེང་དུ་ཕྱེས་བཏབ་པ་བཞིན་དུ། དེའི་རྡུལ་ཕྲན་ནང་དུ་མི་འབྱིང་ཞིང་ཁ་ན་སྣང་བ་དང། གསལ་བར་འདུག་ཅེས་ཀྱང་འཆད་ཁ་ཅིག་ན་རེ་གོ་སྙོད་ཀྱི་མེ་ཏོག་ཁ་འབུས་པ་དང་འདྲ་བར་ཁ་དོག་གསལ་བར་གནས་ཏེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐོར་བས་ན་སོ་སོར་མི་འགྱེས་
སོ་ཞེས་ཀྱང་འཆད། ལ་ལ་ན་རེ་གང་དུ་ཟླུམ་པོ་བཞིན་དུ་ཡ་ཐོག་མ་ཐོག་དང་དབུས་དང་གསུམ་གྱི་ཆར་འདུག་སྟེ། ཤིན་ཏུ་གསལ་བས། ཆ་གསུམ་པོ་གཅིག་གིས་གཅིག་མི་སྒྲིབ་པ་ནི། དཔེར་ན་སྟོན་གྱི་ཆུ་མ་རྙོག་པས་འདུས་པ་བཞིན་ཞེས་ཀྱང་འཆད་དོ། །གཟུགས་

[019B] མིག་གི་ཁམས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། སྔོན་པོ་དང། སེར་པོ་དང། དམར་པོ་དང། དཀར་པོ་དང། རིང་ཐུང་དང། ཟླུམ་པོ་དང། ཀུན་ཏུ་དཀྱིལ་འཁོར་དང། ཕྲ་མོ་དང། སྦོམ་པོ་དང། མཉམ་པ་དང། མི་མཉམ་པ་དང་
མཐོ་བ་དང། དམའ་བ་དང། གྲིབ་མ་དང། ཉི་མ་དང། སྣང་བ་དང། མུན་པ་དང། སྤྲིན་དང། དུ་བ་དང། རྡུལ་དང། ཁུག་རྣ་དང། བླ་གབ་མེད་པ་དང། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤིས་པའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། གང་མིག་གི་ཁམས་
ལ་ནི་བརྟེན། གཟུགས་ལ་དམིགས་ནས་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅི་འདྲ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་གྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་གཟུགས་སྔོན་པོ་ཞིག་ན་ཡང་སྔོན་པོའི་རྣམ་པར་སྐྱེ་ཞིང་སྔོན་པོར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །རྣ་བའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་
དེའི་ཚེ་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ནི་ཤེལ་བཞིན་དུ་གསལ་ལ། སྒྲ་རྣམས་འཛིན་ནུས་པ་གྲོག་གཅུས་པ་འདྲ་བར་རྣ་བའི་ནང་ན་གནས་སོ། །སྒྲའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། རྣ་བའི་ཁམས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སྙན་པ་དང། མི་སྙན་པ་དང། དེ་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་དང། ཟིན་པའི་
འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང། མ་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང། དེ་གཉི་གའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང། འཇིག་རྟེན་དུ་གྲགས་པ་དང། གྲུབ་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། ཀུན་ཏུ་རྟག་པ་དང། འཕགས་པའི་ཐ་སྙད་དང། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་
ཐ་སྙད་དོ། །དེ་ལ་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཕན་པ་དང། སིམ་པར་བྱེད་པ་ནི་སྙན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་རྣ་བའི་དབང་པོ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནོད་པ་དང། གདུང་བར་བྱེད་པ་ནི་མི་སྙན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དབང་པོ་དང། རྣམ་པར་
ཤེས་པ་ལ་གཉི་ག་མི་བྱེད་པ་ནི། སྙན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་སྙན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། །ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །བྱེད་པ་ནི་མི་ཉན་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་དུ་གྲགས་པ་ནི་གང་འཇིག་རྟེན་

[020A]༄༅། །གྱི་སྐད་དང་འང་འབྲེལ་བའོ། །གྲུབ་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་གང་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པའོ། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ནི་གང་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པའོ། །གང་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མཐོང་ངོ་བ་དང། ཐོས་སོ་བར་དང། ཤེས་སོ་བར་དང་
པོར་སྨྲ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ཐ་སྙད་དོ། །དེ་ལས་བཟློག་ན་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཐ་སྙད་ཅེས་བྱའོ། །རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། རྣ་བའི་ཁམས་ལ་བརྟེན་སྒྲའི་ཁམས་ལ་དམིགས་ནས། སྒྲའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ཤེས་པར་གྱུར་པའོ། །སྣའི་ཁམས་
གང་ཞེ་ན། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ། །དེའི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ནི། ཤེལ་ལྟར་གསལ་ཞིང་དྲི་རྣམས་འཛིན་ནུས་པ་དེ་སྲན་མ་ཁ་བྱེ་བ་ལྟར་མཚུལ་བའི་སྟེང་ན་གནས་སོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཐུར་མ་ལྟར་མཚུལ་བའི་གོང་ཐོག་ཐག་ན་འདུག་གོ་ཞེས་འཆད་དོ། །དྲིའི་ཁམས་གང་
ཞེ་ན། སྣའི་ཁམས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དྲི་ཞིམ་པ་དང། མི་ཞིམ་པ་དང། དྲི་མཉམ་པ་དང། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང། སྦྱར་བ་དང། ཡོངས་སུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ཡང་དྲི་ཞིམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ནི་ཙནྡན་ལ་
སོགས་པའོ། །སྦྱར་བ་ནི་སི་ཧླ་ལ་སོགས་པ་རྫས་མང་པོ་ལས་གྱུར་པ། བདུག་སྤོས་ཀྱི་དྲི་རྣམས་སོ། །ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དྲི་ལ་སོགས་པའོ། །སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། སྣའི་ཁམས་ལ་བརྟེན་ནས། དྲི་ལ་དམིགས་ཏེ་
དྲིའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་ཤེས་པར་གྱུར་པའོ། །ལྕེའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེའི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ནི་ཤེལ་གསལ་བ། རོ་མྱང་ནུས་ཤིང་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱི་ཤས་ལྟར་གནས་ཏེ། ལྕེའི་དབུས་སུ་སྐྲའི་རྩེ་མོ་ཙམ་གྱི་ཁྱོན་ཞིག་མ་ཁྱབ་
ཀྱི་གཞན་ནི་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཁྱབ་པར་གྱུར་ན་ནི། །ཀླད་རྒྱས་རྟག་ཏུ་ཟག་པ་མྱོང་བས་རྙིས་ཏེ། ཡི་ག་ཡང་རྟག་ཏུ་འཆུས་པར་འགྱུར་རོ། །རོའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། དེ་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ལྕེའི་

[020B] ལྕེའི་ཁམས་ལ་བརྟེན་རོ་ལ་དམིགས་ནས། གང་རོ་སྐྱུར་བ་དང་མངར་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པར་གྱུར་པའོ། །ལུས་ཀྱི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེའི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ནི་ཤེལ་ལྟར་དངས་པ་དང་
པགས་པ་བཞིན་དུ་ལུས་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པར་གནས་ཤིང་རེག་བྱ་འཛིན་ནུས་པའོ། །རེག་བྱའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་སྟེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དང། འཇམ་པ་དང། རྩུབ་པ་དང། ཡང་བ་དང། ལྕི་བ་དང། གྲང་བ་དང། བཀྲེས་
པ་དང། སྐོམ་པའོ། །དེ་ལ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞིའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྔར་བཤད་པར་ཟད་དོ། །མེ་དང་ཆུའི་ཁམས་ཤས་ཆེ་བ་ནི་འཇམ་པའོ། །ས་དང་རླུང་གི་ཤས་ཆེ་བ་ནི་རྩུབ་པའོ། །ས་དང་ཆུའི་ཤས་ཆེ་བ་ནི་ལྕི་བའོ། །རླུང་གི་ཤས་ཆེ་བ་ནི་ཡང་པའོ། །
མེ་དང་ཆུའི་ཤས་ཆེ་བ་ནི་གཉེན་པའོ། །རླུང་དང་ཆུའི་ཤས་ཆེ་བ་ནི་གྲང་བའོ། །མེ་དང་རླུང་གི་ཤས་ཆེ་བ་ལས། ཕོ་བ་ཁ་འབྱོར་པར་གྱུར་ན་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་སྐྱེའོ། །ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ནི། ལུས་ཀྱི་ཁམས་ལ་བརྟེན་རེག་བྱ་ལ་དམིགས་ནས་རེག་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་
འགྱུར་བའོ། །ཡིད་ཀྱི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་དྲུག་རྣམས་སྔ་མ་འགག་པ་ལ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་མོའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རྫས་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ་
ཚེར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་འགག་པ་དང། མ་བརྟགས་ཏེ་འགག་པ་དང། ནམ་མཁའ་དང། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་སོ། །དེ་ལ་གཞན་ནི་སྔར་བཤད་པར་ཟད་དོ། །སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་འགག་པ་ཞེས་
བྱ་བ་ནི། བདེན་པ་བཞི་ལ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ། འདི་ནི་ཀུན་འབྱུང། འདི་ནི་འགོག་པ། འདི་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ་ཞེས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་ནས། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང། འགག་པར་གྱུར་པ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་འགག་པ་ཞེས་

[021A]༄༅། །བྱའོ༑ །སོ་སོར་མ་བརྟགས་པར་འགག་པ་གང་ཞེ་ན། གང་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་རྐྱེན་གྱི་མཐུ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པ་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་གཅིག་ལ་ཞེན་པ་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་ཡུལ་རྣམས་ནི་འགག་གི་རྣམ་
པར་ཤེས་པ་ནི་རྐྱེན་དང་མ་ཕྲད་པས་མ་སྐྱེས་ཏེ། མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་ལུས་པ་ནི་སོ་སོར་མི་བརྟགས་པ་འགག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཟུགས་ལ་ཞེན་པའི་ཚེ། སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ནི་བྱུང་ནས་འགགས་ཀྱི། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་མེད་པས་
མ་སྐྱེས་པར་འགག་པ་ཉིད་སོ་སོར་མ་བརྟགས་ཏེ། འགག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ནམ་མཁའ་གང་ཞེ་ན། གང་ཐོགས་པ་མེད་ཅིང་གཟུགས་སྐྱེ་བ་ལ་གོ་འབྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ལ་བརྟེན་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་
འདི་ནི་སེར་པོ་ཉིད་ཡིན་གྱི་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་འམ། འདི་ནི་པི་ཝང་གི་སྒྲ་ཡིན་གྱི་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའོ། །སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་གིས་བཤད། ཁམས་བཅྭ་བརྒྱད་ལས་མིག་གི་ཁམས་ནི་མེའི་ཤས་ཆེ་སྟེ། མེའི་ཤས་ཆེ་བས་ན་གཟུགས་འཛིན་
པར་ནུས་སོ། །རྣ་བ་ནི་ནམ་མཁའི་བདག་ཉིད་དོ། །ཐོགས་པ་མེད་པ་ནས། སྒྲ་ཐོས་པར་ནུས་སོ་ཞེས་ཟེར་མོད་ཀྱི། རྣ་བའི་དབང་པོ་ལ་ཕན་པ་དང། གནོད་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། ནམ་མཁའ་ལ་ཕན་གནོད་མེད་པས་མི་རུང་ངོ། །དེ་བས་ན་རྣ་བའི་ཁམས་ནི་རླུང་གི་
ཤས་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་དོ། །རླུང་གི་ཤས་ཆེ་བས་ན་སྒྲ་འཛིན་པར་ནུས་སོ། །སྣའི་ཁམས་ནི་སའི་ཤས་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་ས་ཡང་དྲིའི་ཤས་ཆེ་བས་ན། གང་ཤས་ཆེར་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་འཛིན་པར་ནུས་སོ། །ལྕེའི་ཁམས་ནི་ཆུའི་ཤས་ཆེ་བའི་བདག་
ཉིད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་དེར་གཤེར་བའི་ཤས་ཆེ་བས་ན་རོ་འཛིན་པར་ནུས་ཀྱིས། གཞན་དུ་རྡོ་སྐམ་པོ་གཉིས་རེག་པ་བཞིན་དུ་ཅི་ཡང་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ལུས་ཀྱི་ཁམས་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །ཁམས་བཅྭ་བརྒྱད་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་རྣམས་བསྡུས་ཏེ་

[021B] །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཁམས་བཅྭ་བརྒྱད་བཤད་དེ། མང་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ཉུང་ངུ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བྱེད་པ་དང། དམིགས་པ་རྣམ་པ་
དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་བས་ཁམས་བཅྭ་བརྒྱད་ཉིད་དུ་གསུངས་ཏེ། རྟེན་དྲུག་མིག་གི་ཁམས་ནས། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུའོ། །བརྟེན་པ་དྲུག་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུའོ། །དམིགས་པ་དྲུག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ནས་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་
ཀྱི་བར་དུའོ། །ཡང་ཁ་ཟས་དུག་ཅན་གྱི་སྣོད་ལྟ་བུ་དང། དུག་དང་ལྡན་པའི་ཁ་ཟས་ལྟ་བུ་དང། དེ་ལ་ཟ་བ་པོ་ལྟ་བུའི་ཉེས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཁམས་བཅྭ་བརྒྱད་དུ་བཤད་དོ། །དེ་ལ་ཁ་ཟས་དུག་ཅན་གྱི་སྣོད་ལྟ་བུ་ནི། མིག་གི་ཁམས་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དྲུག་
གོ༑ །དུག་དང་ལྡན་པའི་ཁ་ཟས་ལྟ་བུ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་དྲུག་གོ། །དེ་ལ་ཟ་བ་པོ་ལྟ་བུ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གོ། །ཁམས་བཅྭ་བརྒྱད་ཀྱི་རིམ་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། མིག་གི་ཁམས་ལ་སོགས་པའི་
རིམ་པ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱི། དེའི་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་རིམ་པ་བསྟན་པར་གྲུབ་བོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་པས་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་ལྔ་སྔར་བསྟན་པ་ནི། དེ་དག་གི་ཡུལ་ད་ལྟ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ནི་མ་ངེས་ཏེ་
ད་ལྟར་ཡང་དེའི་ཡུལ་ཡིན་ལ། དུས་གསུམ་དང་ཟག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ། དུས་གསུམ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཀྱང་དེའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཀྱི་ཁམས་པས་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་བཞི་སྔར་བསྟན་པ་ནི། མིག་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་བཞི་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་
འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། ལུས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་མ་ངེས་པ་སྟེ། བར་འགའ་ནི་ས་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཡང་དམིགས། བར་འགའ་ནི་ལྕི་བ་དང། ཡང་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་གྱུར་པ་ལ་ཡང་དམིགས། བར་འགའ་ནི་གཉི་ག་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྕེ་

[022A]༄༅། །དང་སྣ་གཉིས་པས་མིག་དང་རྣ་བའི་ཁམས་སྔར་བཤད་པ་ནི། ཡུལ་རིང་པོ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐག་རིང་པོ་ན་གནས་པའི་གཟུགས་མཐོང་ཞིང། རྒྱང་ནས་བོས་པའི་སྒྲ་ཡང་ཐོས་པའི་ཕྱིར། སྣ་དང་ལྕེ་གཉིས་ནི་ཕྲད་པ་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡུལ་
དང་མ་ཕྲད་ཀྱི་བར་དུ་འཛིན་པར་མི་ནུས་པས་རིང་དུ་འཇུག་པ་མེད་དོ། རྣ་བ་བས་ཀྱང་མིག་རིང་དུ་འཇུག་སྟེ། ཐག་རིང་པོ་ནས་འབབ་པའི་ཆུ་མཐོང་ན་ཡང་དེའི་སྒྲ་རྣ་བས་མི་ཐོས་པའི་ཕྱིར། །རྣ་བ་བས་ཀྱང་མིག་སྔར་བསྟན་ཏོ། །ལྕེ་བས་ཀྱང་སྣ་སྔར་བསྟན་ཏེ་འདི་ལྟར་ལྕེས་བཟའ་བ་མ་རེག་པར་
ཡང་དེའི་དྲི་སྔར་སྣས་ཚོར་བ་ན་མྱུར་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ལུས་འདི་ལ་མིག་གི་ཁམས་གོང་ན་གནས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྣ་བའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་སྣའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ལྕེའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཕལ་ཆེར་ལུས་ལ་གནས་ཏེ། ཡིད་ནི་དེ་དག་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཡུལ་ན་མི་གནས་
ཕྱོགས་ན་མི་གནས་པས་ན་མཇུག་ཏུ་བཤད་དོ། །འོ་ན་རིགས་ཀྱི་དོན་ནི་ཁམས་ཀྱི་དོན་ཏེ། དཔེར་ན་གཅིག་ལ་གསེར་དང་དངུལ་ལ་སོགས་པ་རིགས་མང་དུ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ། ལུས་འདི་གཅིག་ལ་རིགས་བཅྭ་བརྒྱད་ཡོད་པས་ན། ཁམས་བཅྭ་
བརྒྱད་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་ན་འབྱུང་ཁུང་གི་དོན་ནི་ཁམས་ཀྱི་དོན་ཏེ་དཔེར་ན་གནས་གང་ནས་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་གནས་ལ་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མང་པོ་འབྱུང་བའི་གནས་ཡིན་པས་ན་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །ཁམས་ཀྱི་འོག་ཏུ་སྐྱེ་
མཆེད་བཤད་པའི་སྐབས་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དགེ་སློང་དག་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་བསྟན་པ་ཡང་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། བདག་ལ་ཆགས་པ་དང། ཡོ་བྱད་ལ་ཆགས་པའི་དངོས་པོ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་
ཏོ༑ །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ན་ཆགས་པ་གཏོང་བར་བྱེད་དོ། །ཆགས་པ་བཏང་ན་ཁམས་གསུམ་དུ་མངོན་པར་མི་སྐྱེ་སྟེ། དེ་བསྟན་པའི་དགོས་པ་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་བལྟ་བ་དང་ཉན་པ་དང། མྱོང་བ་དང། སྣོམ་པ་དང། རེག་པར་བྱེད་པ་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་

[022B] །ཞེས་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཆགས་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ནས་ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུ་ལྔ་དང། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནས་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུ་ལྔ་སྟེ་བཅུའི་
དོན་ནི་ཁམས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་དང་མཐུན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དྲུག་གི་སྟེང་དུ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ཆོས་བདུན་ལ་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆོད་ཅེས་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་སྐབས་སུ་རྫས་བདུན་བཤད་པ་ཉིད་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མིག་
གི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དོ་ཞེས་པ་ལ་རྒལ་བ་དང། གལ་ཏེ་བདག་ཡོད་ན་ནི་ནང་ངམ། ཕྱི་རོལ་ཞེས་བྱར་ཡང་རུང་སྟེ། གང་བདག་གི་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དེ་དག་ནི་ནང་ཞེས་བྱ་བ་ན་སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་འདོད་དེ། བདག་མད་ན་ཇི་ལྟར་མིག་ནང་
གི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ། སྨྲས་པ་འགལ་བ་མེད་དེ་ང་རྒྱལ་གྱི་གཞིར་གྱུར་པའི་སེམས་ཉིད་ལ་བདག་ཅེས་བཏགས་ནས། གང་སེམས་ང་རྒྱལ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་ན་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རིམ་པ་དེ་ལྟར་བཀོད་ཅེ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་
སྙད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རིམ་པ་དེ་ལྟར་བཀོད་དེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ནི་དང་པོར་ཕྲད་ནས་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་ལྟ་བ་བཞིན་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཐོག་མར་བཤད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཕྲད་ནས་སྨྲ་བར་བྱེད་པས་ན་རྣ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེ་
ནས་ཁྲུས་དང། དྲི་དང་ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་པས་ན། སྣའི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེ་ནས་ཁ་ཟས་དང། ལྟུང་བའི་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་པས་ན་ལྕེའི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེ་ནས་མལ་སྟན་དང་བུད་མེད་ལ་སོགས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་པས་ན་ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །
ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་དེ་དག་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་གནས་པ་ན་མཇུག་ཏུ་བཤད་དོ། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ངེས་པར་བསྟན་ཅེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་བདག་པོ་དང། དམིགས་པ་དྲུག་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཁོ་ནར་བཤད་དོ། །དེ་ལ་

[023A]༄༅། །མིག་ནས་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཏོ། །གཟུགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་བར་དུ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཏོ། །སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དོན་ཅི་སྐྱེ་བའི་སྒོའི་དོན་ནི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དོན་ཏེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་སྐྱེ་
ཞིང་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པས་ན་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བརྒལ་བ་ཁམས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ནི་རྟེན་དང་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་བཅྭ་བརྒྱད་དུ་བཤད་ན། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ནི་རྟེན་དང་ཡུལ་དུ་བཤད་ན་བརྟེན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མ་བཤད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་སྟོན་པ་ནི་འདུལ་
བའི་ཆེད་དུ་སྟོན་པས་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྟན་པས་འདུལ་བའི་ཆེད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་བསྡུས་ནས་བཅུ་གཉིས་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་གང་ཕུང་པོའི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ཁམས་སུ་ཡང་དེ་བཤད་དེ། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་
འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་བཅུ་གཅིག་བཤད་པ་ལས་ཡུལ་ལྔ་དང་དབང་པོ་ལྔ་རྣམས་མིག་གི་ཁམས་ནས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ནས་རེག་བྱའི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་ཁམས་བཅུར་བཤད་ལ། ཕུང་པོ་ལྔའི་སྐབས་སུ་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་
དང༑ འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ནི་ཁམས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་སུ་བསྟན་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ནི་ཁམས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་
སོ་ཞེས་བསྟན་ལ། ཕུང་པོའི་ཁམས་སུ་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ནི་ཁམས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་སུ་བཤད་པ་དང། གང་ཁམས་སུ་བཤད་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཚེ་ཡང་དེ་བཤད་དེ། ཅི་ལྟར་ཞེ་ན་གང་ཁམས་སུ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་ལྔ་དང་
གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ལྔ་སྟེ། བཅུ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྐབས་སུ་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ནས་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ་ཞེས་སྐྱེ་མཆེད་བཅུར་བཤད་ལ། གང་ཁམས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་བདུན་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་སུ་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྐབས་སུ་

[023B] ཁམས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་དྲུག་དང། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཏེ་བདུན་བཤད་པ་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་བསྟན་ཅེ་ན། ཇི་ལྟར་རྨོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། དེ་བསལ་བར་
བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་དེ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་མིང་གཞན་དུ་བཏགས་ནས་བཟླས་ཏེ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་རྨོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་སེམས་ལ་གཅིག་ཏུ་རྨོངས་པ་དང། སེམས་དང་གཟུགས་ལ་གཅིག་ཏུ་རྨོངས་པ་དང། གཟུགས་ལ་གཅིག་ཏུ་རྨོངས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་ལ་གཅིག་ཏུ་
རྨོངས་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལྔ་བསྟན་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྔའི་སྐབས་སུ་ནི། ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའི་ཕུང་པོར་སེམས་མང་དུ་ཕྱེ་སྟེ་གསུངས་སོ། །སེམས་དང་གཟུགས་ལ་གཅིག་ཏུ་རྨོངས་པ་བསལ་བར་
བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁམས་བཅྭ་བརྒྱད་བཤད་དེ། །མིག་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་བཅུར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པ་དང། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་སུ་སེམས་མང་དུ་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་གཅིག་ཏུ་རྨོངས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་
སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་བཤད་དེ། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྐབས་སུ་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་བཅུར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་འདོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ་མདོ་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་དང། བར་དུ་བསྟན་པ་དང། རྒྱས་པར་བཤད་པར་
འདོད་པའོ། །དེ་ལ་མདོ་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་འདོད་པའི་དོན་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་བཤད། བར་དུ་བསྟན་པ་འདོད་པའི་དབང་དུ་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་བཤད། རྒྱས་པར་བཤད་པར་འདོད་པའི་དབང་དུ་ཁམས་བཅྭ་བརྒྱད་བཤད་དེ། ཡང་ན་དབང་པོ་རྣོན་པོ་དང་དབང་པོ་འབྲིང་དང་
དབང་པོ་རྟུལ་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏེ། དབང་པོ་རྣོན་པོའི་དོན་དུ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་བཤད། དབང་པོ་འབྲིང་གི་དོན་དུ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་བཤད། དབང་པོ་རྟུལ་པོའི་དོན་དུ་ནི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་བཤད་དོ། །སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འོག་ཏུ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་

[024A]༄༅། །བསྟན་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དགེ་སློང་དག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་གང་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བསྟན་པ་ཡང་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་
བ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པས། འགྲོ་བ་རྣམས་འཁོར་བའི་བཙོན་ར་ན་འཁྱམ་ཞིང་ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བ་དམ་པོས་བཅིངས་པ་དང། སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་ལ། དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་ན་མ་རིག་པའི་མུན་པ་སངས་ནས་
ཁམས་གསུམ་གྱི་བཙོན་ར་ནས་འབྱུང་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་བས་ན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་འགྲོ་བ་འདི་དག་རྒྱུ་མེད་པ་དང། མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་
ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་གང་གི་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང། ཇི་ལྟར་ན་འཁོར་བ་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་ལུགས་བཞིན་དང་ལུགས་ལས་ལྡོག་པའི་
མཚན་ཉིད་གཉིས་སུ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་ལུགས་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་གསུངས་པ་དང། གང་གི་འཁོར་བ་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མ་
རིག་པ་འགགས་ན། འདུ་བྱེད་འགག་པ་ལ་སོགས་པ་ལུགས་ལས་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་དོན་ཅི་བརྟན་པའི་དོན་ནི་ཕྲད་པའི་དོན་ཏོ། །འབྱུང་བའི་དོན་ནི་སྐྱེ་བའི་དོན་ཏེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཕྲད་ནས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་
པ་ལ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆ་བཅུ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་རྟེན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་དང། འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང། འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གསུམ་གྱིས། ལྟ་བ་ལོག་པར་སྨྲ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་

[024B] རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ཆོས་རྣམས་སྐྱེའོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྟེན་པའི་ཚིག་སྨོས་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ཆོས་རྣམས་མི་འབྱུང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དབང་ཕྱུག་དང་བདག་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་པོ་ལས་ཆོས་རྣམས་སྐྱེའོ་
ཞེས་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུར་སྨྲ་བ་དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པའི་སྒྲ་སྨོས་ཏེ། མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བའི་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་ནི། ཆོས་རྣམས་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆད་པར་སྨྲ་བ་དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འབྱུང་བའི་ཚིག་སྨོས་ཏེ་
འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་ཕྱི་མར་མི་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་གྱིས། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུན་མ་ཆད་པའི་བར་དུ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་བརྟེན་པའི་སྒྲས་ཐེར་ཟུག་གི་ལྟ་བ་འགོག་པར་བྱེད་དེ། ཆོས་རྣམས་ཐེར་ཟུག་ཡིན་ན་ནི། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་མི་དགོས་ན། རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་
བརྟན་པས་ན་ཐེར་ཟུག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འབྲེལ་པའི་སྒྲ་མ་བྱས་པར་འབྱུང་བའི་ལྟ་བ་འགོག་པར་བྱེད་དེ། །གང་གིས་ལས་བྱས་པ་དེས་མྱོང་གི་ལས་གཞན་གྱིས་བྱས་ལ་འབྲས་བུ་གཞན་གྱིས་མྱོང་བར་ནི་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འབྱུང་བའི་སྒྲས་ཆད་པར་ལྟ་བ་འགོག་
པར་བྱེད་དོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་དོན་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། མཚན་ཉིད་དང། ཡན་ལག་བསྡུ་བ་དང། ཡན་ལག་གི་རྐྱེན་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང། ཡན་ལག་གི་ལས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང། ཡན་
ལག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བསྡུ་བ་དང། དོན་དང། ཟབ་པ་དང། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། ལུགས་བཞིན་པ་དང། ལུགས་ལས་ལྡོག་པ་དང། ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གསུམ་དུ་ཁོང་དུ་
ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། གཡོ་བ་མེད་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་དང། མི་རྟག་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་དང། ནུས་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ལ་གཡོ་བ་མེད་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ནི། རྐྱེན་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་ཟད་ཀྱི། འདི་ལ་བྱེད་པ་པོ་འམ། རྐྱེན་ཉིད་ཀྱང་

[025A]༄༅། །བདག་གིས་འདི་དག་བསྐྱེད་དོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བས་ན། ཆོས་འདི་དག་མི་རྟག་སྟེ། གལ་ཏེ་རྟག་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། གང་ལས་ཀྱང་ཅི་ཡང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །
ནུས་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ནི། མ་རིག་པས་འདུ་བྱེད་བསྐྱེད་པར་ནུས་པ་ནས། སྐྱེ་བ་ལས་ཀྱང་རྒ་ཤི་སྐྱེ་བར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཡན་ལག་རབ་ཏུ་བསྡུ་བ་ནི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཡན་ལག་ལྔར་བསྡུས་ཏེ། འཕེན་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་
དང༑ འཕངས་པའི་ཡན་ལག་དང། མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་དང། མངོན་པར་གྲུབ་པའི་ཡན་ལག་དང། ཉེས་དམིགས་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ། །དེ་ལ་རྒྱུའི་དུས་ན་ནི་གང་གིས་འཕངས་པ་དང། གང་འཕངས་པ་སྟེ་གཉིས་སུ་གཞག་འབྲས་བུའི་དུས་ན་ནི་གང་
གིས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པ་དང། གང་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་སྟེ་གཉིས་སུ་གཞག་གོ་ང་ལ་གང་གིས་འཕངས་ཤེ་ན། མ་རིག་པ་དང། འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་གྱིས་འཕངས་ཏེ། མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ལས་དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བ་བྱས་
པའི་བག་ལ་ཉལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བསྒོས་པས། ཚེ་རབས་གཞན་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཕུང་པོ་འཕེན་པར་བྱེད་དོ། །གང་འཕངས་ཤེ་ན་མིང་དང་གཟུགས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་རེག་པ་དང། ཚོར་བ་རྣམས་འཕངས་ཏེ། གོང་མ་གསུམ་གྱི་རྒྱུས། མིང་དང་གཟུགས་ལ་
སོགས་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ནས། ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རྣམས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ནི། སྲེད་པ་དང། ལེན་པ་དང། སྲིད་པ་གསུམ་སྟེ། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་སྲེད་པ་མ་སྤངས་པའི་རྒྱུས་ཁམས་གསུམ་ལ་ཆགས་པར་གྱུར་ན། །
ལས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་བརྟས་པས་འཆི་བའི་དུས་ན་ཡང་འབྲས་བུ་སྨིན་ནུས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་གྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ནི་སྐྱེ་བའོ། །རྒ་ཤི་ནི་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ་ཇི་ལྟར་ན་ཡན་ལག་གི་རྐྱེན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན། རྐྱེན་རྣམ་པ་བཞིས་ཡན་ལག་གི་

[025B] རྒྱུའི་རྐྱེན་དང། དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དང། དམིགས་པའི་རྐྱེན་དང། བདག་པོའི་རྐྱེན་ཏོ། །དེ་ལ་རྒྱུའི་རྐྱེན་ནི་མ་རིག་པའི་བག་ལ་ཉལ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གཞག་པ་ཉིད་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་དབང་གིས་འདུ་བྱེད་
མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ནི་མ་རིག་པའི་སྐད་ཅིག་མ་སྔར་འགགས་ན། འདུ་བྱེད་འབྱུང་གི་མ་རིག་པ་མ་འགགས་པར་འདུ་བྱེད་མི་འབྱུང་བའོ། །དམིགས་པའི་རྐྱེན་ནི་དངོས་པོ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་རྒྱུས། རྟག་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་
ལ་བྱས་པས། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་པོའི་རྐྱེན་ནི་དཔེར་ན་མིག་གི་དབང་པོའི་རྐྱེན་གྱིས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་འདུ་བྱེད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡན་ལག་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཡན་
ལག་གི་ལས་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན། མ་རིག་པ་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་བྱེད་དེ། དངོས་པོ་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པས་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་དང། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་རིག་པས་བསྒྲིབས་པས་
སྔོན་དང་ཕྱི་མ་དང། དེ་ལྟར་གྱི་དུས་རྣམས་མི་ཤེས་པར་གྱུར་ནས། ཅི་བདག་སྔོན་གྱི་དུས་ན་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ནམ་མ་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་པ་དང། ཅི་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ། །མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་
རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་རིག་པ་ཡོད་ན་དེའི་དབང་གིས་ཡང་སྲིད་པའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱང་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་བྱེད་དེ་འགྲོ་བ་རྣམས་སེམས་ཅན་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་སེམས་ཅན་སྦྱོར་བར་བྱེད་
པ་ནི༑ ལས་ཡོད་ན་དེའི་དབང་གིས་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ལྔར་སེམས་ཅན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། ལས་མེད་ན་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཡོད་ཀྱང་གྲོགས་མེད་པས་སྐྱེ་བར་མི་ནུས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་ལས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་དགོས་པའི་དབང་

[026A]༄༅། །གིས༑ ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་འོངས་པ་ན། མའི་མངལ་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་བྱེད་དེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པ་དང་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྐྱེན་
དུ་འགྱུར་བ་ནི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་རྣམ་པར་ཤེས་པས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བ་ནི། མའི་མངལ་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཕོས་ན་མིང་དང་གཟུགས་འཕེལ་བ་དང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་དང་གཟུགས་ཀྱང་
ལས་རྣམ་པ་གཉིས་བྱེད་དེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དང། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེའི་དབང་གིས་རྐང་ལག་དང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་དོད་ནས་རིས་མཐུན་
པའི་རིས་དང་འདྲ་བར་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཡན་ལག་སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་འཕེལ་བ་ལས་མིག་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཡན་ལག་ཕྱི་མ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཀྱང་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་བྱེད་དེ། །
སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དང། རེག་པའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་མ་ཉམས་པ་ཉིད་སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རེག་པའི་
རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཡོད་ན། མིང་དང་གཟུགས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་ཕྲད་པ་ལས་རེག་པ་ཞེས་བྱ་བར་གདགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རེག་པ་ཡང་ལས་རྣམ་པར་གཉིས་བྱེད་དེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་མ་རུངས་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང། །ཚོར་
བའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་མ་རུངས་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་དག་ཡོད་ན་ཁ་ཟས་དྲུག་དང་འདྲེས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་རྣམས་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རེག་པ་ཚོར་བའི་རྐྱེན་དུ་

[026B] རེག་པ་ཡོད་ན་ཡུལ་མཛེས་པ་ཞིག་དང་ཕྲད་ན་ནི་ཚོར་བ་བདེ་བ་སྐྱེ། ཡུལ་ངན་པ་ཞིག་དང་ཕྲད་ན་ནི། ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ། ཡུལ་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་དང་ཕྲད་ན་ནི་ཚོར་བ་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོར་བ་ཡང་ལས་
རྣམ་པ་གཉིས་བྱེད་དེ། ཚེའི་ཀུན་ཏུ་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སེམས་ཅན་འགོད་པར་བྱེད་པ་དང། སྲེད་པའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བའོ། །ཚེའི་ཀུན་ཏུ་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སེམས་ཅན་འགོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚོར་བའི་དབང་གིས་ལས་བྱས་པའི་རྒྱུས་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་མི་
འོང་བ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྲེད་པའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་ན་ནི་ཚོར་བའི་དབང་གིས། ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་ཆགས་པ་དང། ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བྲལ་བར་ཆགས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྲེད་པ་ཡང་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་བྱེད་དེ། སེམས་
ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་རྒྱུན་མི་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དང། སྲེད་པའི་དབང་གིས་ཚེ་རབས་གཞན་གྱི་ཚེའི་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལེན་པའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་སྲེད་པ་ཡོད་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་ལྔའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་ཞིང་དེ་མི་གཏོང་
བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེན་པ་ཡང་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་བྱེད་དེ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡང་སྲེད་པ་སྦྱིན་པ་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་བྱེད་པ་དང། སྲེད་པའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡང་སྲེད་པ་སྦྱིན་པ་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུ་དང་
བཅས་པར་བྱེད་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ལེན་པ་ཡོད་ན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་ངེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྲིད་པའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་ལེན་པའི་དབང་གིས་ལས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ནས། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བག་ལ་
ཉལ་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲིད་པ་ཡང་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་བྱེད་དེ། ཡང་སྲེད་པ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་མངོན་སུམ་དུ་ལྟ་བར་བྱེད་པ་དང། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བའོ། །ཡང་སྲེད་པ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་མངོན་དུ་ལྟ་བར་བྱེད་པ་ནི་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྲེད་པ་བྱས་

[027A]༄༅། །ན་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འགྲོ་བ་གཞན་དུ་སེམས་ཅན་འགྲོ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་སྲིད་པའི་དབང་གིས་རིས་མཐུན་པའི་ལུས་གཞན་ལེན་པར་བྱེད་པས་སོ། །སྐྱེ་བ་ཡང་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་བྱེད་དེ། མིང་དང་གཟུགས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་རེག་
པ་དང། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པར་སེམས་ཅན་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་དང། རྒ་ཤིའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་མིང་དང་གཟུགས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང། རེག་པ་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པར་སེམས་ཅན་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ནི། མའི་མངལ་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་
པར་འགྱུར་ན་དེའི་འོག་ཏུ་མིང་དང་གཟུགས་འབྱུང་བ་དང་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་འོག་ཏུ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང། དེའི་འོག་ཏུ་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་སོ། །རྒ་ཤིའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་ཕུང་པོ་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་རྒ་བ་དང་ཕུང་པོ་འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་
འཆི་བ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒ་ཤི་ལས་ཅི་བྱེད་ཅེ་ན་དེ་གཉིས་ནི་ལས་རེ་རེ་བྱེད་དེ། །རྒ་བས་ནི་དར་ལ་བབ་པར་འགྱུར་བར་བྱེད་པ་དང། ཤི་བས་ནི་ཚེའི་དབང་པོ་འགྱུར་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་དར་ལ་བབ་པ་འགྱུར་བར་བྱེད་པ་ནི། །གཞོན་ནུའི་དུས་ཀྱི་
རྩལ་དང་དབང་པོ་གསལ་བ་ཉམས་ནས། ལུས་ལྕི་བ་དང་དབང་པོ་མི་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚེའི་དབང་པོ་འགྱུར་བར་བྱེད་པ་ནི་རིས་མཐུན་པའི་ཚེའི་དབང་པོ་རྒྱུན་ཆད་ན། རིས་མཐུན་པ་གཞན་གྱིས་ཚེའི་དབང་པོ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཡན་ལག་རྣམས་ཀུན་
ནས་ཉོན་མོངས་པར་བསྡུ་ཞེ་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཚེའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པ་དང། ལེན་པའི་གསུམ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་
ཉོན་མོངས་པར་བསྡུ་བའོ། །འདུ་བྱེད་དང་སྲེད་པ་གཉིས་ནི་ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བསྡུའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་བདུན་ནི་ཚེའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བསྡུའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡན་ལག་འདི་དག་དུམ་བུ་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། ཚེ་

[027B] ཚེ་འདིའི་དུམ་བུར་གཏོགས་པའི་ཡན་ལག་དང། ཚེ་རབས་ཕྱི་མའི་དུམ་བུར་གཏོགས་པའི་ཡན་ལག་གོ་དེ་ལ་ཚེ་རབས་སྔ་མའི་དུམ་བུར་གཏོགས་པའི་ཡན་ལག་གཉིས་ཏེ། མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་དོ། །ཚེ་འདིའི་
དུམ་བུར་གཏོགས་པའི་ཡན་ལག་ནི་བརྒྱད་དེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། མིང་དང་གཟུགས་དང། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང། རེག་པ་དང། ཚོར་བ་དང། སྲེད་པ་དང། ལེན་པ་དང། སྲིད་པ་རྣམས་ཏེ། ཚེ་རབས་སྔ་མར་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པས་
ཚེ་འདིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བརྒྱད་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་གཉིས་ནི་ཚེ་ཕྱི་མའི་དུམ་བུར་གཏོགས་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། ཚེ་འདིར་སྲེད་པ་དང། ལེན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་དབང་གིས་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྲེད་པ་བྱས་པས་ཚེ་རབས་གཞན་
དུ་སྐྱེ་བ་དང། རྒ་ཤི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འདི་དུག་གི་ཤིང་ལྟ་བུའི་དཔེས་ཉོན་མོངས་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་དུག་གི་ཤིང་མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་ལུད་ཀྱིས་གཡོགས་ལ་
ས་བོན་གྱི་རྟེན་གྱི་ཤིང་དུ་བཏབ་སྟེ། མྱུ་གུ་དང་སྡོང་བུ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་སྡོང་པོ་ཆེན་པོར་གྱུར་ན། གསོད་པ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འདི་ཡང་མ་རིག་པའི་ལུད་ཀྱིས་གཡོགས་ལ། ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་
པའི་ཞིང་དུ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ས་བོན་གཞག་ན། མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ལས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་འདབ་མ་དང་སྡོང་བུ་འབྱུང་ངོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་འདབ་མ་དང། སྡོང་བུ་ལས་རེག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མེ་ཏོག་རྒྱས་པ་འབྱུང་ངོ། །རེག་པའི་མཚན་
ཉིད་ཀྱི་མེ་ཏོག་ལས། ཚོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པོ། །དེ་ནས་ཚོར་བ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པའི་སྲེད་པས་ཟིན་པའི་དབང་གིས་ལེན་པའི་ཆུས་ཡོངས་སུ་བརླན་ཅིང། སྲིད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཞིང་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་མ་འོངས་པ་ན། ཚེའི་ཤིང་

[028A]༄༅། །སྡོང་མངོན་པར་འགྲུབ་སྟེ། དེ་ལས་རྒ་བ་དང། འཆི་བ་དང། མྱ་ངན་དང། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང། འཁྲུགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་འབའ་ཞིག་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །
ཡང་ན་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དུམ་བུ་རྣམ་པ་བཞིར་གཞག་སྟེ། མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་ནི་རྒྱུའི་དུས་སུ་གཏོགས་ན་ཚེ་སྔ་མའི་ཡན་ལག་གོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། མིང་དང། གཟུགས་དང། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང། རེག་པ་དང། ཚོར་བ་ནི་འབྲས་བུའི་དུས་ཏེ། ཚེ་རབས་
སྔ་མས་བསྐྱེད་པས་ཚེ་འདིའི་ཡན་ལག་གོ། །སྲེད་པ་དང། ལེན་པ་དང། སྲིད་པ་ནི་རྒྱུའི་དུས་ཏེ། ཚེ་འདིའི་ཡན་ལག་ལ་ཚེ་ཕྱི་མའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའོ། །སྐྱེ་བ་དང། རྒ་ཤི་ནི་འབྲས་བུའི་དུས་ཏེ། ཚེ་ཕྱི་མའི་ཡན་ལག་ལ་ཚེ་འདིའི་རྒྱུར་བསྐྱེད་པའོ། །ཡང་ན་ཡན་ལག་
བཅུ་གཉིས་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་ལྔའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་ལྔ་ནི། འདུ་བྱེད་ཀྱི་དུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་དང། མངལ་གྱི་དུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་དང། ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་དུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་དང། སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་དུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་
གྱི་གནས་དང། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་དང། འདུ་བྱེད་གཉིས་ནི་བྱེད་པའི་དུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ཞེས་བྱ་སྟེ། མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ན་ཡང་བསད་པ་དང། བཅད་པ་དང་གྲང་
བ་དང། ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། མིང་དང་གཟུགས་གཉིས་ནི་མངལ་གྱི་དུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མའི་མངལ་དུ་འཕོས་ནས། མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་
དུ་གནས་པའི་ཚེ་ན་ཡང། ཞུ་བ་དང་མ་ཞུ་བའི་གནས་ཀྱི་བར་ན། རིས་བརྩིར་བ་དང་འདྲ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་རེག་པ་དང། ཚོར་བ་གསུམ་ནི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་དུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་

[028B] མཛའ་བ་དང་བྲལ་བ་དང། འདོད་པ་མི་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྟག་ཏུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྲེད་པ་དང། ལེན་པ་དང། སྲིད་པ་གསུམ་ནི་སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་དུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྲིད་པའི་
དབང་གིས་འདོད་པ་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་ན་ཡང་ནོར་རྫས་ལ་སོགས་པ་མི་རྙེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང། རྙེད་ན་བསྲུང་དཀའ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང། བསྲུངས་ཏེ་སྟོར་བར་གྱུར་ན། མྱ་ངན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུན་དུ་མྱོང་ཞིང་སྐྱེ་བ་དང། རྒ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་
བསྔལ་གཞན་གྱི་རྒྱུར་ཡང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་གཉིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབྱུང་བའི་དུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་བ་ནས་འཆི་བའི་བར་དུ་ན་བ་དང། བཀྲེས་པ་དང། སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཕུང་པོ་རྙིངས་
པ་དང་ཚེའི་འདུ་བྱེད་རྒྱུན་ཆད་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དོན་གྱིས་ཤེ་ན། བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་དོན་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་དོན་དང། རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་དོན་དང། སེམས་ཅན་གྱི་དབང་གི་དོན་དང། གཞན་གྱི་དབང་གི་དོན་དང། གཡོ་བ་མེད་
པའི་དོན་དང། མི་རྟག་པའི་དོན་དང། སྐད་ཅིག་མའི་དོན་དང། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྒྱུན་མི་ཆད་པའི་དོན་དང། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་དོན་དང། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དོན་དང། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སོ་སོར་ངེས་པའི་དོན་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་
འབྱུང་བའི་དོན་ཏེ། དེ་ལ་བྱེད་པ་མེད་པའི་དོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་པོ་མེད་ཅིང་བྱེད་པ་པོས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་དོན་ནི་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ལས་འདུ་བྱེད་འབྱུང་བས་ན་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ལས་རྒ་ཤི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་
མེད་པའི་དོན་ནི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མུ་སྟེགས་ཀྱིས་བརྟགས་པའི་བདག་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་དབང་གི་དོན་ནི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་རང་ཉིད་སྐྱེ་མི་ནུས་ཀྱི། རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་མཐུ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཡོ་བ་མེད་པའི་དོན་ནི་མ་རིག་པ་ཡང་འདི་ལྟར་

[029A]༄༅། །བདག་གིས་འདུ་བྱེད་བསྐྱེད་དོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་ལ། འདུ་བྱེད་ཀྱང་འདི་ལྟར་བདག་ནི་མ་རིག་པ་ལས་སྐྱེས་སོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པའི་དོན་ནི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཐེར་ཟུག་གི་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་མའི་དོན་ནི་སྐྱེས་ནས་
སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་སུ་མི་སྡོད་པར་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་དོན་ནི་སྲང་མདའི་མཐོན་དམན་བཞིན་དུ་རྒྱུའི་སྐད་ཅིག་མ་འགགས་པ་དང། མགོ་མཉམ་དུ་འབྲས་བུའི་སྐད་ཅིག་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པའི་
དོན་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་མི་འབྱུང་སྟེ། དཔེར་ན་ནས་ཀྱི་ས་བོན་ལས་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་འབྱུང་གི་གྲོ་ལ་སོགས་པའི་མྱུ་གུ་མི་འབྱུང་བ་དང། སྦྱིན་པ་ལས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་འགྱུར་གྱི། །གཞན་དུ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་པའི་དོན་
ནི་རྒྱུ་མང་པོ་ལས་འབྲས་བུ་ཡང་རྣམ་པ་མང་པོ་འབྱུང་སྟེ། དཔེར་ན་ནས་ལས་ནས་དང། གྲོ་ལས་གྲོ་དང། སྦྱིན་པ་ལས་ལོངས་སྤྱོད་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་མཐོ་རིས་འབྱུང་ངོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སོ་སོར་ངེས་པའི་དོན་ནི་མི་དགེ་བ་ལས་ཀྱང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་
སྨིན་པ་མི་བདེ་བ་འབྱུང་བ་དང། དགེ་བ་ལས་ཀྱང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བདེ་བ་འབྱུང་བར་ངེས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཟབ་ཅེ་ན། རྒྱུ་ཟབ་པ་དང། མཚན་ཉིད་ཟབ་པ་དང། སྐྱེ་བ་ཟབ་པ་དང། གནས་ཟབ་པ་དང། འཇུག་པ་ཟབ་པས་
རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་ཟབ་པ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་ཟབ་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བའི་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་དོན་དང། རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་དོན་གྱིས་སོ། །དེ་ལ་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་
ལས་སྐྱེ་བར་སྨྲ་བའི་གཉེན་པོར་བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་དོན་བསྟན་ཏོ། །རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བར་སྨྲ་བའི་གཉེན་པོར་རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་དོན་བསྟན་ཏོ། །མཚན་ཉིད་ཟབ་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། །དེ་ཡང་སེམས་ཅན་མེད་པ་

[029B] །སྐྱེ་བ་ཟབ་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་དེ་དག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་ལ། འོན་ཀྱང་རྒྱུ་ནི་འབྲས་བུའི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་དོན་དང་གཡོ་བ་མེད་པའི་དོན་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་རྐྱེན་
རྣམས་ཀྱི་དབང་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བས་ན་གཞན་གྱི་དབང་གི་དོན་ཏོ། །འོན་ཀྱང་རྐྱེན་རྣམས་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ཞིང་བདག་གིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཡོ་བ་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །གནས་ཟབ་པ་ནི་མི་གནས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་གནས་པར་སྣང་བའི་
ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་མི་རྟག་པའི་དོན་དང་སྐད་ཅིག་མའི་དོན་གྱིས་བསྟན་ཏེ། ཐེར་ཟུག་མ་ཡིན་ཞིང་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་འཇིག་ཀྱང་གནས་པ་འདྲ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇུག་པ་ཟབ་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་
རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྒྱུན་མི་ཆད་པའི་དོན་དང། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མཐུན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་དོན་དང། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དོན་དང། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སོ་སོར་ངེས་པའི་དོན་ཏེ། རྣམ་པ་བཞིས་བསྟན་ཏོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཅུར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་
པའི་སྐྱེ་བ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། ཕྱིའི་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། འབྱུང་བ་དང། འཇིག་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། ཁ་ཟས་ཀྱིས་བསྟན་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང། མི་འོང་བའི་འགྲོ་བ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་
རྣམ་པར་དག་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། མཐུ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་མིག་དང། གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་
དུ་བྱས་ནས་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནས་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དག་གོ། །ཕྱིའི་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ས་བོན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་མྱུ་གུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མེ་ཏོག་གི་རྐྱེན་གྱིས་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དག་གོ་འབྱུང་བ་དང། འཇིག་

[030A]༄༅། །པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལས་ཐུན་མོང་གི་དབང་ལ་བརྟེན་ནས། རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང། དེའི་སྟེང་དུ་གསེར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཁ་ཟས་ཀྱིས་བསྟན་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཟས་
རྣམ་པ་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས། ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་གནས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། ཟས་བཞི་ནི་ཁམ་གྱིས་བཟའ་བའི་ཟས་དང། རེག་པའི་ཟས་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཟས་དང། བསམ་གཏན་གྱི་ཟས་སོ། །དེ་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་ན་མི་དང་བྱོལ་སོང་དང་ཡི་
དགས་ལ་སོགས་པ་ཕལ་ཆེར་ཁམ་གྱི་ཟས་ལ་བརྟེན་ཏོ། བྱོལ་སོང་བྱ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ང་དང་བྱེའུ་ཕྲུག་གི་དུས་ན་ཕ་མའི་དྲོད་ཀྱིས་རེག་པའི་ཟས་ལ་བརྟེན་ཏོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཟས་ནི་སེམས་ཅན་ལས་ཁ་ཅིག་ཁ་ཟས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མ་བྲལ་གྱི་བར་དུ་མི་འཆི་བ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་སྔོན་ལོ་
ཉེས་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་བའི་དུས་ན་ཕ་མས་བུའི་མདུན་དུ་ཐལ་བ་འཕུར་མ་ཅིག་གནམ་ལ་གཏོར་ནས་འདི་ན་ཕྱེ་ཡོད་ཀྱིས་སླར་འོངས་ནས་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སོང་བ་ལས། ཟླ་བ་དྲུག་གི་བར་དུ་མ་ཤི་སྟེ། ཕྱིས་བཀྲོལ་ནས་བལྟས་པ་ལས་ཐལ་བར་གྱུར་པ་མཐོང་ནས་ཤི་བར་གྱུར་བ་ལྟ་བུའོ། །བསམ་
གཏན་གྱི་ཟས་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཁ་ཟས་ལ་བརྟེན་པ་མེད་ཀྱང། བསམ་གཏན་གྱི་རོའི་མཐུས་བསྐལ་བ་དུ་མར་གནས་པའོ། །ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་མི་འོང་བའི་འགྲོ་བ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ལས་ལེགས་པར་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་
བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བ་དང། ལས་ཉེས་པར་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ངན་འགྲོར་སྐྱེ་བའོ། །རྣམ་པར་དག་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་བཤད་པའི་སྒྲ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འབྱུང་བ་དང། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐར་པའི་ཆར་གཏོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་
འབྱུང་བ་དང། ཐར་པའི་ཆར་གཏོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལས་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་བཞི་སྐྱེ་བ་དང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐོང་བའི་ལམ་འབྱུང་བ་དང། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒོམ་པའི་ལམ་དང། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའོ། །མཐུ་

[030B] ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་དང། མཐའ་དག་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུགས་བཞིན་དང་ལུགས་ལས་ལྡོག་པར་བལྟ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ལུགས་བཞིན་
པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཏེ། དེ་ཡང་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནས་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པ་ན་མ་རིག་པའོ། །ཡང་ན་མི་རྟག་
པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། མི་གཙང་བ་དང། བདག་མེད་པར་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ནི་མི་མཐོང་གི། རྟག་པ་དང། བདེ་བ་དང། གཙང་བ་དང། བདག་ཅེས་བྱ་བ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་མཐོང་བས་དེ་ནི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་
འདུ་བྱེད་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་འདུ་བྱེད་དང། བསོད་ནམས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་འདུ་བྱེད་དང། མི་གཡོ་བར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་འདུ་བྱེད་དང། དེ་ལ་ཚེ་འདིར་བདེ་བར་བྱའོ་ཞེས་ཚེ་འདིའི་འདོད་པ་ལྔའི་ཡོན་ཏན་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པས། ཚེ་རབས་
གཞན་གྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྨོངས་ནས་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ལས་སྲོག་གཅོད་པ་དང་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པའི་མི་དགེ་བ་བཅུ་ནི། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པར་འགྲོ་བའི་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་ཕྱིར་
མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང། མངོན་པར་ཆགས་ནས་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་གྱིས་ལྷ་དང་མིར་སྐྱེའོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷར་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ལས་སྲོག་མི་གཅོད་པ་དང། མ་བྱིན་པ་མི་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ནི་བསོད་ནམས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་
འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །ཚེ་རབ་གཞན་དུ་ཏིང་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་རོ་ལ་ཆགས་པས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འོངས་པ་ན། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ནི་མི་གཡོ་བར་འགྲོ་བའི་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ལས་

[031A]༄༅། །རྣམ་པ་གསུམ་ནི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བཞིས་སྤངས་ཏེ། འབྲས་བུ་བཞི་ལ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུའོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་བསོད་ནམས་
མ་ཡིན་པར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་འདུ་བྱེད་སྤོང་སྟེ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ན་ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བའི་སྐལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ནི་བསོད་ནམས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་འདུ་བྱེད་སྤོང་བར་བྱེད་དེ། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བས་ནི་འདོད་
པའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་དང་མིར་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ལས་སྤོང་བར་བྱེད་ལ། ཕྱིར་མི་འོང་བས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བའི་ལས་སྤངས་ནས་སླར་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ནི་མི་གཡོ་བར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་འདུ་བྱེད་སྤོང་བར་བྱེད་དེ། སྲིད་
པའི་རྩེ་མོ་མན་ཆད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་ཆགས་པའི་ལས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་སྤངས་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་ཡོད་ན་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །མ་རིག་པ་ཡང་རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དང་
དམིགས་པའི་རྐྱེན་དང་བདག་པོའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཡན་ལག་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་སྔ་མའི་རྐྱེན་བཞིས་ཕྱི་མའི་རྐྱེན་བྱེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྐྱེན་བཞིས་ཇི་ལྟར་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བལྟའོ། །དེ་ལྟར་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་མངོན་པར་འདུས་
བྱས་ནས། མའི་མངལ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་གནས་སུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་པོ་ཞུགས་ནས་བརྒྱལ་བ་ནི། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མའི་མངལ་དུ་བརྒྱལ་ནས། སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ཕན་ཆད་ཕ་
མའི་ཁྲག་དང་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་འདྲེས་ཏེ་ནུར་ནུར་པོ་དང་མེར་མེར་པོའི་དུས་ན་ནི་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། གཟུགས་མེད་པའི་ཕུང་པོ་བཞི་ནི་མིང་ངོ། །ནུར་ནུར་པོ་དང་མེར་མེར་པོའི་དུས་ན་ནི་གཟུགས་

[031B] །དེ་ནས་ནུར་ནུར་པོ་དང་མེར་མེར་པོ་ལས་འདས་ནས་མའི་མངལ་ན་མིག་དང། རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དོད་ནས་དབང་པོ་དྲུག་སོ་སོར་དོད་པར་གྱུར་པ་ནི་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་དྲུག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ནས་དབང་པོ་དོད་ནས་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་
པ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཕྲད་པར་གྱུར་པ་ནི། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་རྐྱེན་གྱིས་རེག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ཕྲད་དེ་ལུས་དང་སེམས་སིམ་པར་གྱུར་བའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང། ཡུལ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་ཕྲད་དེ་ལུས་དང་སེམས་གདུང་བར་གྱུར་པའི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་
ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་ཕྲད་དེ་ལུས་སེམས་ལ་སིམ་པ་ཡང་མེད་གདུང་བ་ཡང་མེད་པའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་སྐྱེས་པ་ནི་རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཚོར་བར་གྱུར་ནས་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་ནི་ཕྲད་
པར་ཆགས། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བྲལ་བར་ཆགས་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ནི་ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྲེད་པ་ཡོད་པ་ལས་ཚོར་བ་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ནི་ལེན་པར་བྱེད་དེ་དེ་ནི་སྲེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་
སྲེད་པ་དང་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན། ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དེ། དེ་ནི་ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཡོད་ན་སྐྱེ་གནས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཕོས་ཤིང། ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་
མཆེད་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་གྱུར་པ་ནི་སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་ནི་ཤིང་སྐྱེས་པ་མེས་ཚིག་པ་དང་ཆུས་ཁྱེར་བ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་རྙིངས་པའི་མཚན་ཉིད་དགའ་བ་དང་ཚེའི་འདུ་བྱེད་རྒྱུན་ཆད་པའི་མཚན་ཉིད་ཤི་བ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ནི་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་
རྒ་ཤི་ཞེས་བྱའོ། །མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒ་ཤིའི་ཡན་ལག་ཏུ་བསྡུ་བས། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ནས་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤཱི་བར་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སུ་ཟད་དོ། །དེ་ལ་དགའ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྟེན་ཉམས་པ་དང་

[032A]༄༅། །བརྟེན་པ་ཉམས་པའོ། །རྟེན་ཉམས་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་གཏོགས་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ཉམས་པས་གཉེར་མ་དང་སྐྲ་དཀར་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་དང་ལྡང་བ་དང་འདུག་པ་ལ་ལུས་ལྕི་བར་གྱུར་བའོ། །བརྟེན་པ་ཉམས་པ་ནི་དེ་ལྟར་དབང་པོ་རྣམས་ཉམས་པས་
དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་མི་གསལ་བར་མཐོང་ཞིང་ཐོས་པ་དང་སྔོན་བྱས་ཤིང་སྨྲས་པ་རྣམས་བརྗེད་པར་གྱུར་པའོ། །འཆི་བ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་དུས་སུ་ཤི་བ་དང། དུས་མ་ཡིན་པར་ཤི་བའོ། །དེ་ལ་དུས་སུ་ཤི་བ་ནི་ཚེ་འདིར་གནས་
པའི་ཚེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཤུགས་ཟད་པར་གྱུར་ནས། དྲོད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། ཚེས་ལུས་བཏང་བར་གྱུར་བའོ། །དུས་མ་ཡིན་པར་ཤི་བ་ནི་གཞན་གྱིས་མཚོན་དང་དབྱིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཕོག་ནས་གློ་བུར་དུ་ཤི་བའམ་སྡིག་པའི་ཆོས་ལ་བརྐམ་པས་ལྷ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པས་
བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་གློ་བུར་དུ་བསད་པ་ནི་དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའོ། །མཛའ་བ་དང་མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཀྱི་གདུང་པ་ནི་མྱ་ངན་ནོ། །མྱ་ངན་གྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པའོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་འཁྲུགས་ནས་
ལུས་ལ་གནོད་པར་གྱུར་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །གང་དེའི་ཚེ་སེམས་ལ་གནོད་པ་བྱུང་བ་ནི་སློང་བའོ། །དགྲ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པ་བྱས་པ་དྲན་ནས་གནོད་པའི་ལན་མ་གླན་ནོ་སྙམ་སྟེ། ལུས་དང་སེམས་ལ་གནོད་པར་གྱུར་པ་ནི་འཁྲུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་
སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འདི་འབའ་ཞིག་ཀུན་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ན་མ་རིག་པ་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །བདག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ན་འབའ་ཞིག་ཀུན་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བརྒལ་བ་
མ་རིག་པའི་རྒྱུ་མ་བསྟན་པས་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དང། རྒ་ཤིའི་འབྲས་བུ་མ་བསྟན་པས། འཁོར་བ་ལ་ཐ་མ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ཡན་ལག་གཞན་བཤད་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། དེའི་ཡང་གཞན་དེའི་ཡང་གཞན་བརྗོད་དགོས་པས་ཐུག་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་

[032B] །སྨྲས་པ་འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་འདི་ཉིད་དུ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་དོན་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་སྟེ། སྲེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་
ལེན་པ་འབྱུང་བ་དང། ཉོན་མོངས་པ་ལས་ལས་འབྱུང་སྟེ། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་འབྱུང་བ་དང། ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པའི་འབྱུང་བ་དང། ལས་ལས་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་སྟེ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་དང། སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ་འབྱུང་
བའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་ལས་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་མིང་དང་གཟུགས་འབྱུང་བ་དང། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལས་རེག་པ་འབྱུང་བ་དང། སྐྱེ་བ་ལས་རྒ་ཤི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ལས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་སྟེ། ཚོར་བ་ལས་སྲེད་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །
གང་གི་ཕྱིར་སྲེད་པའི་ཡན་ལག་གི་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ཡང་ཉོན་མོངས་པའམ་དངོས་པོ་གཞན་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་བ་ལས་ཐོག་མ་མེད་དོ། །རྒ་ཤིའི་དངོས་པོ་ལས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའམ་དངོས་པོ་འབྱུང་བས་ན། ཐ་མ་ཡང་མེད་ཡན་
ལག་ཡང་མེད་གཞན་ཡང་བརྗོད་མི་དགོས་པར་འགྲུབ་བོ། །མདོ་སྡེ་ཁ་ཅིག་ལས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ལས་མ་རིག་པ་ཡང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུའོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡང་གོང་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བ་དང་ལ་ལས་ཉོན་མོང་པ་འབྱུང་
བ་ལ་སོགས་པར་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱི་ནང་དུ་འདུས་ཟིན་པ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མ་བཤད་དོ། །ཡང་ན་ཆོས་མངོན་པའི་གཙུག་ལག་ལས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་དང་སེམས་ཅན་མ་
ཡིན་པར་སྟོན་པ་སྟེ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཤད་ལ། མདོ་འདི་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་འབའ་ཞིག་བཤད། དེ་བཞིན་དུ་ཛྙཱ་ན་པྲ་སྟ་ནའི་གཙུག་ལག་ལས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་གཉིས་སུ་བསྟན་ཏེ། རྒྱུན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་སྐད་ཅིག་མའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་

[033A]༄༅། །ལ་རྒྱུན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གོང་དུ་བཤད་པ་ཉིད་དོ། །སྐད་ཅིག་མའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འབྱུང་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་འདི་ལྟར་ཆགས་པའི་དབང་གིས་སྲོག་
ཆགས་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བ་འགོག་པ་ན། གང་ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རྨོངས་པ་དེ་ནི་མ་རིག་པའོ། །དེའི་ཚེ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདུ་བྱེད་དོ། །དེའི་ཚེ་ན་དངོས་པོ་ལ་སོ་སོར་དམིགས་པ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །
རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བྱུང་བའི་ཕུང་པོ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་བཞི་དང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དང། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་རྣམས་ནི་མིང་དང་གཟུགས་སོ། །མིང་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་པའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དྲུག་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གོ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཡུལ་
མཐོང་བ་ནི་རེག་པའོ། །རེག་པའི་ཚེ་བདེ་བ་འམ། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ནི་ཚོར་བའོ། །དེའི་ཚེ་ཤ་དང་པགས་པ་ལ་ཆགས་པ་ནི་སྲེད་པའོ། །དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགྲོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་གཞན་རྣམས་ནི་ལེན་པའོ། །དེའི་ཚེ་ལེན་པས་བསྐྱེད་པ་ཡིད་ཀྱི་ལས་ནི་སྲིད་
པའོ། །ལག་པ་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་རྣམས་འབྱུང་བ་ནི་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ལས་མཚན་ཉིད་གཞན་དུ་གྱུར་ཏེ་སྨིན་པ་ནི་རྒ་བའོ། །ཆོས་དེ་ཞིགས་པས་ནི་ཤི་བའོ། །ལན་དུ་མདོ་འདི་བཤད་པ་ནི་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་པས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་སེམས་ཅན་དུ་
མི་སྟོན་པ་མ་བཤད་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་དེ། འདུལ་བ་ཁ་ཅིག་འཁོར་བར་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་ལ་རྨོངས་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཅིག་གིས་གཅིག་བསྐྱེད་པ་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་ཉིད་འདིར་གསུངས་སོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་
བ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སྐད་ཅིག་མའི་མཚན་ཉིད་འདིར་བཤད་པ་ནི་ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཡོད་པར་ཐོས་ནས། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་བས་ནི་དེ་དག་གི་དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱུན་གྱི་དོན་འབྲེལ་ཅིང་བཤད་དོ། །ཡང་ན་ཡིད་མི་

[033B] །འཆི་བའི་དུས་ན་ཨེ་མའོ་ཕའོ། །ཨེ་མའོ་མའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔའི་ཚོགས་དང་འབྲེལ་བའི་མི་བདེ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་བདེ་བ་ནི་མི་སློང་བའོ་
མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་སྔོན་དུ་བྱུང་བ་ལས་ལུས་དང་སེམས་ངལ་ཞིང་ཆད་པར་གྱུར་པ་ནི་འཁྲུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པའི་ཚིག་ལྟར་རོ། །འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱུད་པ་མཐའ་མེད་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོགས་
ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །བདག་དང་བདག་གི་མེད་པས་ན་འབའ་ཞིག་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་ཀུན་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལུགས་ལས་བཟློག་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རིག་པ་འགགས་པས་
འདུ་བྱེད་འགག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ལུགས་བཞིན་དང་ལུགས་ལས་བཟློག་པ་གཉིས་བསྟན་པ་ཡང་ལ་ལ་དག་སྲིད་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་མ་མཐོང་བས་ཆད་པར་མངོན་པར་ཞེན་ཏེ། དེ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལུགས་བཞིན་གསུངས་སོ། །ཁ་ཅིག་ཐེར་ཟུག་དུ་མངོན་
པར་ཆགས་ཏེ། སྲིད་པ་འགགས་པའི་མཚན་ཉིད་མ་མཐོང་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ལུགས་ལས་བཟློག་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ལམ་གཉིས་ཀྱིས་བཅིངས་པ་དང་གྲོལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མར་མེ་འབྱུང་ན་མུན་པ་མེད་པར་འགྱུར་
བ་བཞིན་དུ་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། མི་གཙང་བ་དང། བདག་མེད་པར་མཐོང་བའི་རིག་པ་སྐྱེས་ནས་མ་རིག་པ་འགག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་མེ་མེད་ན་དུད་པ་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པ་འགགས་ནས་ལས་མ་བྱས་
པ་རྣམས་ནི་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད། བྱ་བ་རྩོམ་པ་རྣམས་ནི་གྲོགས་མེད་པས་བྱེད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རིག་པ་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་འགག་ཅེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་གྲོགས་མེད་པར་གཅིག་པུས་སྡོང་པོ་ཆེན་པོ་འདྲེན་པར་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ། །དཔེར་ན་ཞིང་མེད་ན་ས་བོན་གྱི་

[034A]༄༅། །རྟེན་མེད་པ་ས་བོན་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འབྱེད་མེད་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་མེད་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་བྱེད་འགགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་ས་བོན་བསྲེགས་ན་མྱུ་གུ་མི་
སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སེམས་བསྲེགས་ཏེ་མེད་པར་བྱས་ན་མིང་དང་གཟུགས་ཡི་མྱུ་གུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགགས་པས་མིང་དང་གཟུགས་འགག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཤིང་གསུམ་རྩེ་སྤྲད་པར་གནས་ཤིང་གཅིག་མེད་ན་ཤིང་གཉིས་
གནས་པར་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་ལ་མིང་དང་གཟུགས་གནས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགགས་པས་མིང་དང་གཟུགས་འགག་ཅེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་མེ་ལོང་མེད་ན་དེའི་གསལ་བ་
མི་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་མིང་དང་གཟུགས་མེད་ན་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་གསལ་བ་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་དང་བ་ལ་སོགས་མི་འབྱུང་བས་ན། མིང་དང་གཟུགས་འགགས་པས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་རྩིག་པ་མེད་ན་རི་མོ་འཇིག་པ་བཞིན་དུ་རྟེན་
དུ་གྱུར་པ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་མེད་ན་དེ་ལ་བརྟེན་པར་བྱེད་པའི་རེག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བས། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགགས་པས་རེག་པ་འགག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་ཟངས་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང་ཁུང་ཟད་དེ་མེད་ན་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་རྫས་རྣམས་ཀྱང་མི་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཚོར་
བའི་འབྱུང་ཁུང་རེག་པ་མེད་ན་ཚོར་བ་མི་འབྱུང་སྟེ། དེ་བས་ན་རེག་པ་འགགས་པས་ཚོར་བ་འགག་ཅེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་མར་མེ་མེད་ན་སྣང་བ་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་མེད་ན་ཆགས་པ་མི་སྐྱེ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ཚོར་བ་འགགས་པས་སྲེད་པ་འགག་པ་ཞེས་བྱའོ། །བུ་དང་པོ་མ་སྐྱེས་ན་
ཕྱི་མ་གཞོན་ནུ་དང་དར་ལ་བབ་པ་ལ་སོགས་པར་ཆེར་འགྱུར་ཞིང་འཕེལ་བ་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་སྲེད་པ་མེད་པར་གྱུར་ན། དེའི་འཕེལ་བ་དང་ཆེར་འགྱུར་བ་ལེན་པ་མི་འབྱུང་བ་ནི། སྲེད་པ་འགགས་པས་ལེན་པ་འགག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་ཤིང་མེད་ན་མེའི་རྒྱུ་མེད་པས་མི་འབྱུང་བ་

[034B] ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ན་ལས་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། །ལེན་པ་འགགས་པས་སྲིད་པ་འགག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་པར་བྱས་ན་ནད་མེད་པར་འགྱུར་པ་བཞིན་དུ། སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་བྱས་ནས་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་
དེ་བས་ན་སྲིད་པ་འགགས་པས་སྐྱེ་བ་འགག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་བུམ་པ་མ་བྱས་ན་སྲེད་པ་དང་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འབྱུང་བ་དང། ཤིང་མ་སྐྱེས་ན་ནགས་མེས་ཚིག་པ་དང། ཚལ་ཆུས་ཁྱེར་བ་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་ན་རྒ་བ་དང་ཤི་བ་དང་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མི་འབྱུང་བས་
དེའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བ་འགགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་འགག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་ལ་མ་རིག་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འགོག་པའི་ཚིག་འདིར་དོན་རྣམ་
པ་བཞིར་འགྲོ་སྟེ། ཆུང་བ་དང་སྨད་པ་དང་མི་མཐུན་པ་དང་མེད་པའོ། །དེ་ལ་ཆུང་བའི་དོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི། དཔེར་ན་བུ་མོ་རྐེད་པ་ཕྲ་བ་ལ་རྐེད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྨད་པའི་དོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་དཔེར་ན་བུ་ངན་པ་ལ་བུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །མེད་པའི་དོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་དཔེར་ན་ཟས་མེད་
ཆུ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །འགལ་བའི་དོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་དཔེར་ན་འགྲོགས་པ་དང་མི་མཐུན་པ་ལ་གྲོགས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ནི་འགལ་བའི་དོན་དུ་འགྲོ་བ་བལྟ་སྟེ། རིག་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ལ་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་
ཉིད་ཞིབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་སྔོན་གྱི་ལས་ནི་ཚེ་རབས་སྔ་མ་སྟེ། ཚེ་རབས་སྔ་མ་ཡོད་པར་མི་ཤེས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་ཤེས་པའོ། །ཡང་ན་ཅི་བདག་འདས་པའི་འདུས་ན་བྱུང་བ་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་
བདག་འདས་པའི་དུས་ན་མ་བྱུང་བ་ཞིག་ཅེས་འདས་པའི་དུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་ཤེས་པའོ། །ཕྱི་མའི་མཐའ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱི་མའི་མཐའ་ནི་ཚེ་རབས་ཕྱི་མ་མ་འོངས་པའི་དུས་ལ་བྱ་སྟེ། ཚེ་རབས་ཕྱི་མ་

[035A]༄༅། །ཡོད་པར་མི་ཤེས་པའོ། །ཡང་ན་ཅི་བདག་མ་འོངས་པ་ན་འབྱུང་པར་འགྱུར་རམ། འོན་ཏེ་བདག་མ་འོངས་པ་ན་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར། །མ་འོངས་པ་ན་སུ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་མ་འོངས་པའི་དུས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་ཚུལ་བཞིན་
མ་ཡིན་པར་རྟོག་པ་ནི་ཕྱི་མའི་མཐའ་མི་ཤེས་པའོ། །སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་མི་ཤེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་ཚེ་འདི་ལ་བྱ་སྟེ། ཚེ་འདིར་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུར་མི་ཤེས་པ་ནི་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །
ཡང་ན་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང། །ད་ལྟར་གྱི་དུས་གསུམ་དུ་བརྒྱུད་དེ་འབྱུང་བ་མི་ཤེས་པ་ནི་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཚེ་རབས་སྔ་མའི་ལས་དང། ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཚེ་འདིར་སྐྱེས། །ཚེ་འདིའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཚེ་ཕྱི་མ་འབྱུང་བར་མི་ཤེས་པའོ། །ཡང་ན་སེམས་
ཅན་གཞན་རྣམས་ལ་འདི་ལ་ཅི་ཞིག་ཡོད། འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན། སེམས་ཅན་འདི་དག་གང་ནས་འདིར་འོངས་འདི་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་གང་དུ་སྐྱེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྟོག་ཅིང། ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་ནི་སྔོན་དང། ཕྱི་མའི་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ནང་མི་
ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནང་ནི་བདག་གི་ལུས་ཏེ་དེ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་མི་ཤེས་པ་ནི་ནང་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་གཏོགས་པ་རྣམས་ལ་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྟོག་པ་ནི་ནང་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་མི་
ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་རྡུལ་ཕྲ་མོའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་མི་ཤེས་པའོ། །ཡང་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་ལ་བདག་གི་བར་དུ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ནི་ཕྱི་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་མི་ཤེས་པ་ཞེས་
བྱ་བ་ལ་ཕྱི་ནང་ནི་གཞན་གྱི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ལ་མཛའ་བ་དང། དགྲ་དང་བར་མར་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་གཏོགས་པ་ནི་ཕྱི་ནང་མི་ཤེས་པའོ། །བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་མི་གཡོ་བའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་

[035B] །ཡང་ན་ལས་ལ་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་པ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྟོག་པ་ནི་ལས་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་ནི་ངན་སོང་གསུམ་དང་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་མི་ཤེས་པ་ནི་
རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་འདི་བྱས་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འདི་སྨིན་ཞེས་མི་ཤེས་པ་སྟེ། ལས་མི་དགེ་བ་བྱས་ན་ངན་སོང་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང། ལས་དགེ་བ་བྱས་ན་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་སྨིན་
པ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་བདག་གམ་ཚོར་བ་པོས་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལས་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་
པ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་སྲོག་གཅོད་ན་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྲོག་མི་གཅོད་པ་དང་མ་བྱིན་པར་མི་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་ཡིན་པར་མི་ཤེས་པ་ནི་ལས་ལེགས་པར་བྱས་པ་མི་ཤེས་པའོ། །སྲོག་གཅོད་པ་དང་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལ་སོགས་
པ་བྱ་བས་མི་དགེ་བ་ཡིན་པར་མི་ཤེས་པ་ནི་ལས་ཉེས་པ་བྱས་པ་མི་ཤེས་པའོ། །མ་བྱིན་པར་བླངས་ནས་གཞན་ལ་བྱིན་པ་ནི་ལས་འདྲེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལས་དགེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་མི་དགེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པར་མི་ཤེས་པ་ནི་ལས་ལེགས་པ་དང་ཉེས་པ་བྱས་པ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུ་
མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྒྱུ་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། ཆ་འདྲ་བའི་རྒྱུ་དང། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་དང། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང། ལྡན་པའི་རྒྱུ་དང། བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་སྟེ། དེ་དྲུག་མི་ཤེས་པ་ནི་རྒྱུ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆ་འདྲ་བའི་རྒྱུ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་
མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་སྔར་སྐྱེས་པ་རྣམས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་ཕྱིས་སྐྱེ་བ་དང། སྐྱེ་པར་འགྱུར་བའི་ཆ་འདྲ་བའི་རྒྱུའོ། །གཞན་ཡང་སྔོན་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པའི་གཞི་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཕྱི་མ་འཕེལ་ཞིང་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་ཆ་

[036A]༄༅། །འདྲ་བའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་དཔེར་ན་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལས་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་ལམ་མཐོང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལས་ལམ་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་སྟེ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་
བདེན་པ་བཞི་ཡང་སོ་སོར་སྦྱར་རོ། །ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་འབའ་ཞིག་དང་སྦྱར་ཏེ། སྔར་སྐྱེས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཕྱིས་སྐྱེ་བ་དང། སྐྱེས་པར་འགྱུར་བའི་རང་གི་ས་པའི་ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་སྟེ། དཔེར་
ན་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་སྔར་སྐྱེས་པ་ནི་ཕྱིས་སྐྱེ་བ་དང། སྐྱེ་བར་གྱུར་བ་ལོག་པའི་རྟོག་པ་དང། ལོག་པའི་ངག་དང། ལོག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང། ལོག་པའི་ཚོར་བ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་
གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་དུས་ན་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན། ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་ཚེ་ན་ཡང་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུའོ། །
ལྡན་པའི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དག་ལུང་མི་སྟོན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ལྡན་པའི་རྒྱུ་སྟེ། དགེ་བའི་སེམས་དང་དགེ་བའི་སེམས་ལས་བྱུང་བར་ལྡན་གྱི། མི་དགེ་བའི་སེམས་ལས་བྱུང་བར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་
བསྟན་པ་ཡང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སོ་སོར་ལྡན་པའོ། །དེ་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་གང་ཡོད་ན་དེ་འབྱུང་བ་དང་གང་མེད་ན་དེ་མི་འབྱུང་བ་སྟེ། ས་བོན་ཡོད་ན་མྱུ་གུ་འབྱུང་གི་ས་བོན་མེད་ན་མྱུ་གུ་མི་འབྱུང་བའོ། །ཡང་ན་ཁ་ཅིག་ན་རེ་རང་མ་གཏོགས་པར་མི་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་གཞན་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྟེ་
དཔེར་ན་མིག་དང་ཡུལ་དང་ཕྲད་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ན་གང་མི་སྒྲིབ་ཅིང་བགེགས་མི་བྱེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཞེས་འཆད་དོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། མི་དགེ་བའི་ཆོས་དང་དགེ་བ་ཟག་པ་ཅན་ནི་ངན་སོང་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འཕེན་

[036B] །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཙམ་སྐྱེ་བར་བྱེད་ཀྱང་ས་བོན་རུལ་པ་བཞིན་དུ་ཉམ་ཆུང་བས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བཞིན་དུ་ནུས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་རྒྱུ་མེད་པར་རྟོག་པའམ་དབང་ཕྱུག་དང་
རང་བཞིན་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུར་རྟོག་པ་ནི་རྒྱུ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འབྲས་བུ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་དང། རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་དང། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་དང། དབང་གི་འབྲས་བུ་དང་
བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་སྟེ། དེ་ལྔ་མི་ཤེས་པ་ནི་འབྲས་བུ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་གང་གི་མཐུ་ལས་འབྲས་བུ་གང་འབྱུང་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ཞིང་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ཞོ་ཤའི་མཐུ་ལས་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་བསྐྱེད་པའི་
འབྲས་བུ་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་རང་ཉིད་དང་ཆ་འདྲ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་རྒྱུ་ལས་མ་འོངས་པ་ན་ཡང་དགེ་བ་སྤྱོད་པ་ཉིད་འབྲས་བུར་སྨིན་པ་དང། སྔོན་གྱི་མི་དགེ་བའི་རྒྱུ་ལས་ཀྱང་མི་དགེ་བ་སྤྱོད་པ་ཉིད་འབྲས་བུར་སྨིན་པའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་
བུ་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུས་ལྷ་དང་མི་དང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་ཕུང་པོ་རྣམས་སྨིན་པའོ། །དབང་གི་འབྲས་བུ་ནི་དཔེར་ན་མིག་གི་དབང་པོའི་མཐུས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པར་སྐྱེའོ། །བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་བསྒོམས་པའི་མཐུས་
ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྒྱུ་འདི་བྱས་ན་འབྲས་བུ་འདི་འབྱུང་ཞེས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འཕེལ་བར་མི་ཤེས་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མི་ཤེས་པའོ། །རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་རྣམས་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
ཕུང་པོ་ལྔ་དང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཡིན་གྱི། སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་འགག་པ་དང་མ་བརྟགས་པར་འགག་པ་དང། ནམ་མཁའ་ནི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་ཤེས་པའམ། ཕྱིའི་ཆོས་མྱུ་གུ་དང་

[037A]༄༅། །འདབ་མ་ལ་སོགས་པ་ས་བོན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཡིན་པ་དང། ནང་གི་ཆོས་སེམས་ཅན་དུ་གཏོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ལས་འདུ་བྱེད་བྱུང་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་གྱི། དབང་ཕྱུག་དང་བྱེད་པ་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་
པའི་ཆོས་རྣམས་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ནས་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཚེ་རབས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་
མི་ཤེས་པའོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་ནས་མྱུ་གུ་མེ་ཏོག་ནས་འབྲས་བུའི་བར་དུ་ཕྱིའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་རྣམས་ས་བོན་དང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་དུས་ལ་སོགས་པར་བསྐྱེད་པར་མི་ཤེས་པའོ། །སངས་རྒྱས་མི་ཤེས་པ་
ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཆོས་གང་གིས་སངས་རྒྱས་སུ་བྱེད་པའི་ཆོས་དེ་མི་ཤེས་པ་འམ། ཡང་ན་འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་
ཚུལ་དུ་མི་ཤེས་ཤིང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་མི་ཤེས་པའོ། །ཆོས་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བཤད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་འབྲས་བུའི་ཆོས་སོ། །དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི་
གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་རྣམས་སོ། །འབྲས་བུའི་ཆོས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམས་ཏེ་དེ་གསུམ་མི་ཤེས་པ་སྟེ། །དེ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་ཆོས་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་འདུན་མི་
ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དགེ་འདུན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་སློབ་པའི་གང་ཟག་གི་འཕགས་པ་དང་མི་སློབ་པའི་གང་ཟག་གི་འཕགས་པའོ། །དེ་ལ་སློབ་པའི་གང་ཟག་གི་འཕགས་པ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་བར་དུ་བདུན་ནོ། །མི་སློབ་པའི་གང་ཟག་གི་

[037B] དེ་དག་ལ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི་དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། ཐོས་པ་ཕུན་གསུམ་ཚོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་
མི་ཤེས་ཤིང་དེ་དག་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་དགེ་འདུན་མི་ཤེས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྐྱེ་བ་དང་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་མི་ཤེས་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་མི་ཤེས་པ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཕུང་པོ་བསྐྱེད་པར་བྱ་
བའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འགོག་པ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཞི་བ་དང་གྱ་ནོམ་པ་དང་བདེ་བ་ཡིན་པ་མི་ཤེས་པའོ། །ལམ་མི་ཤེས་པ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་མི་ཤེས་པའོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་ཤེས་
པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨད་པའི་ཆོས་ལས་རིང་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར། དགེ་བའམ་ཀུན་ནི་ཤེས་རབ་ལ་བྱ། ལ་ལ་ནི་ལེན་པ་ལ་བྱ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུ་ལེན་པས་ན་དགེ་བའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་མི་དགེ་བ་སྟེ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་མི་ཤེས་པ་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་
རྣམས་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་དགེ་བ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དགེ་བ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། །དེ་དག་ལ་དེ་ལྟ་བུར་མི་ཤེས་པ་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་ཤེས་པའོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་
མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྨད་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་སྟེ། །སྡིག་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྨོད་པའི་དངོས་པོ་སྤངས་པ་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་སྟེ་ལེགས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ནི་ནག་པོའི་ཕྱོགས་སུ་
གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ནི་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་མི་ཤེས་པ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསྟེན་པར་བྱ་བ་དང། བསྟེན་པར་མི་བྱ་བའི་ཆོས་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་

[038A]༄༅། །གང་ཕན་པར་འགྱུར་བ་ནི་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་དགེ་བ་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་བསྟན་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སོ། །གང་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ནི་བསྟན་པར་མི་བྱ་བའི་ཆོས་ཏེ་
མི་དགེ་བ་ངན་སོང་གསུམ་དུ་གཞོལ་བར་བྱེད་པའི་ལས་རྣམས་སོ། །ཆོས་དེ་དག་མི་ཤེས་པ་ནི་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་བསྟན་པར་མི་བྱ་བའི་ཆོས་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དང་
ཡིད་དང་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བར་ཟད་ཀྱི། འདི་ལྟར་བྱེད་པའི་བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་མངོན་པར་ཆགས་ཤིང་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་ནི་རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་ཡང་དག་པ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཁ་ན་
མ་ཐོ་བའི་མངོན་པར་མི་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་གི་རྣམ་གྲངས་སམ་འོག་མས་གོང་མ་བཤད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚིག་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པོ་དེས་མདོར་ན་རྨོངས་པ་རྣམ་པ་བདུན་བསྟན་ཏེ། དུས་ལ་རྨོངས་པ་དང། དངོས་པོ་ལ་རྨོངས་པ་དང། འཕོ་
བ་ལ་རྨོངས་པ་དང། མཆོག་ལ་རྨོངས་པ་དང། དེ་ཁོ་ན་ལ་རྨོངས་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་རྨོངས་པ་དང། མངོན་པར་ང་རྒྱལ་གྱིས་རྨོངས་པའོ། །དེ་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་ཤེས་པ་ནས་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་མི་ཤེས་པའི་ཚིག་གསུམ་གྱིས་
དུས་ལ་རྨོངས་པ་བསྟན་ཏོ། །ནང་མི་ཤེས་པ་ནས་ཕྱི་དང་ནང་མི་ཤེས་པ་གསུམ་གྱིས་དངོས་པོ་ལ་རྨོངས་པ་བསྟན་ཏོ། །ལས་མི་ཤེས་པ་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་འཕོ་བ་ལ་རྨོངས་པ་བསྟན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་
མི་ཤེས་པ་ནས་དགེ་འདུན་མི་ཤེས་པའི་ཚིག་གསུམ་གྱིས་མཆོག་ལ་རྨོངས་པ་བསྟན་ཏོ། །སྡུག་བསྔལ་མི་ཤེས་པ་ནས་ལམ་མི་ཤེས་པའི་བར་གྱི་ཚིག་བཞིས་དེ་ཁོ་ནར་རྨོངས་པ་བསྟན་ཏོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་ཤེས་པ་ནས་བསྟན་པར་མི་བྱ་བའི་

[038B] རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ལ་རྨོངས་པ་བསྟན་ཏོ། །རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་རྨོངས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་རྨོངས་པ་རྣམ་པ་བདུན་ཡོད་པས་ན། མི་ཤེས་པ་
ལ་སོགས་པ་མ་རིག་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཀྱང་བདུན་སྨོས་ཏེ། དུས་ལ་རྨོངས་པ་ནི་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དངོས་པོ་ལ་རྨོངས་པ་ནི་མ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །འཕོ་བ་ལ་རྨོངས་པ་ནི་མངོན་པར་མ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཆོག་ལ་རྨོངས་པ་ནི་མུན་པ་ཞེས་བྱའོ། །
དེ་ཁོ་ན་ལ་རྨོངས་པ་ནི་གཏི་མུག་ཅེས་བྱའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་རྨོངས་པ་ནི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་རྨོངས་པ་ནི་མུན་ནག་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། མཉན་པའི་ཤེས་རབ་དང། སེམས་པའི་
ཤེས་རབ་དང། བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མ་རིག་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་ནས་མ་རིག་པ་དེ་ཉན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པས་ན་མཐོང་བའོ། །སེམས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མི་
མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པས་ན་མངོན་པར་མ་རྟོགས་པའོ། །བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་མཆོག་ཡིན་པས་ན་མུན་པའོ། །ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་མི་མཐུན་པ་མ་རིག་པ་དང་དེ་ཡང་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་
མ་རིག་པ་ཆུང་ངུ་ལ་ནི་གཏི་མུག་ཅེས་བྱའོ། །མ་རིག་པ་འབྲིང་པོ་ལ་ནི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མ་རིག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནི་མུན་ནག་ཅེས་བྱ་སྟེ། མ་རིག་པའི་ཡན་ལག་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་བཤད་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་ན་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་
གྱིས་འདུ་བྱེད་གང་ཞེ་ན་དྲིས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པ་སྨྲས་པ་འདུ་བྱེད་གསུམ་སྟེ། །ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ནི་མདོར་ན་འདི་སྐད་དུ་སྟོན་ཏེ། བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་མི་གཡོ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སེམས་

[039A]༄༅། །ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་ངག་གི་ལས་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ནི་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་ནི། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཚེ་འདི་དང་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་བདག་
དང་གཞན་གཉི་ག་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཚོར་བས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ནི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་དོ། །ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཚེ་འདི་དང་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་བདག་དང་གཞན་གཉི་ག་ལ་གནོད་པར་མི་བྱེད་པའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་མྱོང་
བར་བྱེད་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་དོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཚེ་འདི་དང་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་བདག་དང་གཞན་གཉི་ག་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་ཚོར་བ་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ནི་མི་གཡོ་བའི་འདུ་བྱེད་དོ། །
འདུ་བྱེད་གསུམ་མདོ་ཙམ་དུ་སྨོས་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དབུགས་འབྱུང་བའི་འདི་རླུང་ཕྱིར་འབྱུང་བ་སྟེ་གང་རླུང་ཕྱི་རོལ་ཏུ་རྒྱུ་བའོ། །རྔུབ་པ་ནི་དབུགས་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་སྟེ་གང་རླུང་ནང་དུ་འཇུག་པའོ། །
ལུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དང། རྐང་ལག་གཡོ་བ་དང། འགུལ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ལུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མིག་གི་དབང་པོ་ལ་གནས་ཏེ། སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་
རྔུབ་པ་ཡང་ལུས་ལ་གནས་པས་ན་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་ལུས་དབྱུང་བ་ནི་གྲིབ་མ་འབྱུང་སྟེ། ལུས་དང་གྲིབ་མ་གཉིས་འབྲེལ་བ་བཞིན་དུ་ལུས་ཡོད་ན་ཡང་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བས་ན་ལུས་དང་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་
ལུས་མེད་ན་གྲིབ་མ་འཇིག་པ་བཞིན་དུ། ལུས་འདི་མེད་ན་ཡང་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་མེད་པར་འགྱུར་བས་ན། ལུས་ལ་གནས་ནས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་དུ་བཤད་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། དགེ་

[039B] ལུས་ཀྱི་ལས་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་དགེ་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང། མི་དགེ་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་བཏགས་ཏེ་བསྟན་པ་ཡིན་
པར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་བས་ན་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པའི་རྒྱུ་ནི་ལུས་ཡིན་ནོ། །གང་ལུས་ཀྱི་གཡོ་བ་དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལས་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ཡང་ལུས་ལས་བྱུང་བས་ན། རྒྱུ་ལུས་ཀྱི་མིང་
འབྲས་བུ་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ལ་བཏགས་ནས། དེ་བས་ན་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ལ་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །ངག་གི་འདུ་བྱེད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ངག་གི་འདུ་བྱེད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་བཏགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྩིང་གེ་མར་
སེམས་པ་ནི་རྣམ་པར་བརྟགས་ཅེས་བྱའོ། །ཞིབ་ཏུ་སེམས་པ་ནི་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་སྟེ། བསམས་ནས་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བས་ན་ཚིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་བརྟག་པ་དང་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ལ་ངག་གི་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་མ་བརྟགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩིང་གེ་མར་
བསམས་ཞིབ་ཏུ་སེམས་པ་མེད་པར་ཚིག་ཏུ་མི་སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྨྲས་པ་ངག་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞིའི་རང་བཞིན་ཏེ། རླུང་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ལ་ངག་གི་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །
ལན་དུ་འདིར་ཡང་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་བཏགས་ཏེ། འདིར་ཡང་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དན་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་གཉིས་ནི་ངག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྟེ། དེ་བས་ན་རྒྱུ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ལ་འབྲས་བུ་ངག་བཏགས་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ཡང་ངག་
གིས་འདུ་བྱེད་བཤད་དོ། །དེ་ལྟ་བུར་ཡང་འཇིག་རྟེན་དང་གསུང་རབ་ལས་ཀྱང་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་ནི་མི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང། གསུང་རབ་ལས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་བདེ་ཞེས་བྱ། མེ་ནི་ཚིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་བདེ་བ་མ་ཡིན་ཡང། མེ་

[040A]༄༅། །དེའི་འབྲས་བུ་དྲོ་བ་བདེ་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་མི་བདེ་ཞེས་བྱ་བ་དང། སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པར་བཤད་པས་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ལ་བདེ་བ་མེད་མོད་ཀྱིས། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ལ་སེམས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང། མཐོ་རིས་བདེ་བ་ཐོབ་པའི་
འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་བདེ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་བསྟན་པར་སྨྲས་པ། ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་གང་ཞ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ཆགས་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཞེན་པ་ནི་ཆགས་པའི་སེམས་སོ། །སེམས་ཅན་དང་སེམས་
ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་བའི་སེམས་སོ། །ལས་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་མི་ཤེས་པ་ནི་གཏི་མུག་པའི་སེམས་སོ། །སྲོག་ཆགས་གང་འདོད་ཆགས་པའི་སེམས་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཞེ་སྡང་དང་
བཅས་པ་དང། རྨོངས་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱི་གཏི་མུག་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དེ་ནི་ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་པ་དང། ཞེ་སྡང་བ་དང་གཏི་མུག་པའི་སེམས་གསུམ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་གྱིས་སེམས་ལས་
བྱུང་བའི་ཆོས་མ་ཡིན་པས་ན་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་འདི་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་བཤད་པ་ནི་སེམས་ལ་བརྟེན་པས་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་བཤད་པ་ཡང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་བཤད་པ་ཡང་སེམས་དང་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་བཤད་པ་ཡང་སེམས་ལ་
གནས་པས་རབ་ཏུ་འབྱུང་སྟེ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་སེམས་འདི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་ལྔ་ལྟ་བུས་རྒྱུ་བྱེད་དེ། །སྐྱེད་པ་དང་རྟེན་པ་དང། གནས་པ་དང་བརྟན་པ་དང་སྤེལ་བའོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བས་བསྐྱེད་པ་བསྟན་ཏེ། སེམས་མེད་ན་
སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་ལ། སེམས་སྐྱེས་ནས་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ལ་བརྟན་ཞེས་བྱ་བས་བརྟེན་པ་བསྟན་ཏེ། །སེམས་ཉམས་ན་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཉམས་པར་འགྱུར་བས་སོ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བས་གནས་པ་

[040B] །སྲིད་དུ་སེམས་དེ་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ་དེའི་རྒྱུ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་དང་འབྲེལ་ཞེས་བྱ་བས་བརྟེན་པ་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རྟག་ཏུ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལ་བསྟངས་ཤིང་གྲོགས་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ལ་གནས་ནས་རབ་ཏུ་བྱང་ཞེས་བྱ་བས་
སྤེལ་བ་བསྟན་ཏེ། སེམས་རྟས་པར་གྱུར་ན་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་རྟས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འདོད་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་གསུམ་ཆར་ཡོད་དོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ནི་ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་འབའ་ཞིག་ཡོད་པར་ཟད་དོ། །བརྒལ་བ་མདོ་
གཞན་དག་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་འདས་པའི་དུས་ན། གང་ལས་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་འདུ་བྱེད་དུ་བཤད་ན། འདིར་སྤྱིར་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དན་ད་ལྟར་གྱི་ལས་ལ་འདུ་བྱེད་ཅེས་བཤད་པས་འགལ་ལོ། །ལན་དུ་འདིར་སྤྱིར་སྨོས་ཀྱང་བཤད་པའི་དབང་གི་ཁྱད་པར་རིག་
པར་འགྱུར་རོ། །གང་འདས་པའི་དུས་ན་ལས་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པ་དེ་ཉིད་འདུ་བྱེད་ཅེས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་གསུང་རབ་གཞན་དན་འགལ་བར་མི་འགྱུར་རོ།། །།འདུ་བྱེད་བཤད་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡན་ལག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་
ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་མིག་གི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་གཟུགས་ལ་དམིགས་ནས་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །འདི་སྤྱིར་སྨོས་མོད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་
ཅད་ལ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ཞེས་མི་བྱའི། །བག་ལ་ཉལ་བསགས་པ་དང་ལྡན་པས་དང་པོར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མའི་མངལ་དུ་མཚམས་སྦྱོར་བ་དེ་ཉིད་དུ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པར་དགོངས་པའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཅི་ལ་བྱ་བར་གྱུར་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་མདོག་ཞན་དག་ལས། མའི་མངལ་དུ་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྐད་ཅིག་མ་ན། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱལ་བ་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ། །དེ་ཡང་ཅིས་མངོན་ཞེ་ན། མདོ་ལས། དགའ་བོ་རྣམ་པ་ཤེས་པ་མ་ཞུགས་པར་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པར་

[041A]༄༅། །མིང་དང་གཟུགས་འབྱུང་བ་ཡོད་དམ། གསོལ་བ། མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། །དེ་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་ན་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ཆར་ཡོད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ནི་ཟས་ཁམ་གྱིས་ཟ་
བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་སྣ་དང་ལྕེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ཀྱི་མིག་དང་རྣ་བ་དང་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞི་ཡོད་དོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་དབང་པོ་ལྔ་མེད་པའི་ཕྱིར། མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་མེད་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་
ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་ཡོད་པར་བཤད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཤད་ནས་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཡན་ལག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་འགྲོ་བ་གཞན་དུ་གཞོལ་བར་བྱེད་པས་ན་མིང་སྟེ། སྐྱེ་གནས་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་
པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་ལ་དམིགས་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མིང་སྟེ། དམིགས་པ་རྣམས་ལེན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐོགས་པ་དང་བཅས་ཤིང་གནོད་པར་བྱར་རུང་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཏེ། དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་ན་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱའོ། །མིང་
དང་གཟུགས་མདོར་བསྟན་པ་དེ་གཉིས་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་མིང་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཕུང་པོ་བཞི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ནི་ཚོར་བའོ། །ཡུལ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པ་ནི་འདུ་ཤེས་སོ། །སེམས་ལ་མངོན་པར་འདུ་
བྱེད་པ་ནི་འདུ་བྱེད་དོ། །ཡུལ་རྣམས་སོ་སོར་རིག་པར་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། གཟུགས་མེད་པའི་ཕུང་པོ་བཞི་པོ་འདི་ལ་མིང་ཞེས་བྱའོ། །གོང་དུ་གཟུགས་ཞེས་སྨོས་པ་དེ་ལ། གཟུགས་གང་ཡིན་པ་དང། གྲངས་སུ་ཡོད་པས་མི་ཤེས་པས་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་ནས། དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་
གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་ཅུང་ཟད་གཟུགས་དེ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ཅུང་ཟད་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདས་པའི་གཟུགས་དང། མ་འོངས་པའི་གཟུགས་དང། ད་ལྟར་གྱི་གཟུགས་དང། ནང་གི་གཟུགས་དང། ཕྱིའི་

[041B] འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞིའི་གཟུགས་དང། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་སུ་འདུའོ། །འདིའི་རྒྱུའི་གཟུགས་དང་འབྲས་བུའི་གཟུགས་གཉིས་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་ཆེན་
པོ་བཞི་ནི་རྒྱུའི་གཟུགས་སོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་ནི་འབྲས་བུའི་གཟུགས་སོ། །དེ་ལ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་གོ་ཞེས་གང་གོང་དུ་བཤད་པའོ། །གྱུར་པའི་སྒྲ་ནི་རྒྱུ་ལ་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་རྣམ་པ་ལྔས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་
རྣམས་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་ཤིང་ལ་བརྟེན་ནས་མི་འབྱུང་ཞེས་བཤད་ན། ཤིང་གི་རྒྱུ་ལས་མེ་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དང་འདྲའོ། །རྒྱུ་ལྔ་ནི་བསྐྱེད་པ་དང། གཞི་དང། རྟེན་པ་དང། རྟོན་པ་དང། འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་བསྐྱེད་པ་ནི་འབྱུང་བ་མེད་
པར་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞི་ནི་འབྱུང་བ་ལ་མ་གཏོགས་པར་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་རྣམས་ཡུལ་གཞན་དུ་གནས་ཤིང་བརྟེན་པའི་མཐུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་པ་ནི་འབྱུང་བ་ཉམས་ཏེ་གྱུར་ན་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་ཀྱང་གཞན་
དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོན་པ་ནི་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་འདྲ་བར་སྐྱེ་བའི་ཚེ་ན། འབྱུང་བས་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་བའི་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕེལ་བ་ནི་འབྱུང་བ་འཕེལ་བའི་དུས་ན་ཡང། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་
ཀྱང་འཕེལ་ཞིང་རྟག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་གང་ཞེ་ན། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་སྟེ། སའི་ཁམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཁམས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་འཛིན་པ་ལ་བྱ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་དང། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་
ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ནི་སའི་ཁམས་སྲ་བའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་དང། ཆུའི་ཁམས་གཤེར་བའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་དང། མེའི་ཁམས་དྲོ་བའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་དང། རླུང་གི་ཁམས་གཡོ་བའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའོ། །འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་

[042A]༄༅། །འཛིན་པ་ནི། རྒྱུའི་ངོ་བོར་འཛིན་ཏེ་དེ་དག་གི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཡང་བཞི་ཉིད་དེ་དོན་མེད་པ་དང། མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཁྲིའི་རྐང་པ་བཞིན་པས་ལྔ་དང་གསུམ་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་ནས་དེ་
བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་ལྕི་བ་དང་སྲ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྲང་གི་མགོ་དམའ་ཞིང་མཇུག་མཐོ་བར་གྱུར་པ་ནི་ལྕི་བའོ། །དེ་ལ་ལྕི་བ་ནི་ལྕི་བ་དང་ཡང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་ཀྱང་ཡོད་དེ། །དེ་དགར་
བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྲ་བ་སྨོས་པ་ནི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་དགར་བ་ཡིན་ཏེ། རྩུབ་པ་དང་མཁྲང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་ལྕི་བ་ཡིན་ཡང་སྲ་བ་དང་མཁྲང་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ། །ཆུའི་ཁམས་གང་ཞེ་
ན། གང་གཤེར་བ་དང་རློན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་གཤེར་བའོ། །གཞན་ལ་ཡང་གཤེར་བར་བྱེད་པས་ནི་རླན་པའོ། །མེའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། གང་དྲོ་བ་དང་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རང་ཉིད་ཚ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་དྲོ་བའོ། །རྫས་
གཞན་ལ་ཡང་དྲོ་བ་དང་སྨིན་པར་བྱེད་པས་ན་སྨིན་པའོ། །རླུང་གི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། གང་བསྐུམ་པ་དང། རྨྱང་བ་དང། ཡང་ཞིང་གཡོ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཀྱི་རྐང་ལག་ལ་སོགས་པ་ནང་དུ་བསྐུམ་ཞིང་ཕྱིར་རྨྱངས་པ་དང། ཕྱིའི་འདབ་མ་ལ་སོགས་པ་གཡོ་ཞིང་ཁྱེར་
བར་བྱེད་པ་ནི་རླུང་གི་ཁམས་སོ། །ཡང་ན་ནི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་ཀྱང་ཡོད་དེ། །དེ་དང་འཁྲུལ་བར་མི་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་གྲངས་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་ཡང་བ་ནི་རླུང་གི་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །གཡོ་བ་ནི་རླུང་གི་ཁམས་ཀྱི་ལས་ཏེ་
གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་ཡང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རང་བཞིན་གསལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་གཡོ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡང་བ་ནི་རླུང་གི་ཁམས་སོ། །གང་གཡོ་བ་མེད་པ་ལ་ཡང་བ་འབའ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ནི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཞེས་

[042B] ཁམས་ཞེས་སྨོས་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། ས་འབའ་ཞིག་སྨོས་ན་ནི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་དཀར་པོ་དང་དམར་པོ་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དང་ནོར་བར་འགྱུར་བ་དགག་པའི་ཕྱིར་ཁམས་ཀྱི་སྒྲ་སྨོས་སོ། །གང་གོང་དུ་བཤད་པ་རྣམས་བསྡུས་ཏེ་
བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་གཟུགས་འདི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་འདི་དང། གོང་དུ་བཤད་པའི་གཟུགས་མེད་པའི་མིང་གི་ཕུང་པོ་བཞི་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ན་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱའོ། །མངོན་པའི་ཆོས་
ལས་ནི་གཟུགས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བལྟར་སྣང་བ་ལ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང། བལྟར་མི་སྣང་བ་ལ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང། བལྟར་ཡང་མི་སྣང་བ་ཐོགས་པ་ཡང་མེད་པའོ། །མིང་ཡང་གསུམ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་མ་གཏོགས་པར་ཚོར་བ་
དང་འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་དང་གཟུགས་གསུམ་དང་མིང་གསུམ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བལྟར་སྣང་ལ་ཐོགས་པ་དག་བཅས་པའི་གཟུགས་ནི། གང་མིང་གི་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་གཟུགས་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །བལྟར་མི་
སྣང་ལ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་ནི། རྫས་དགུ་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་དང། སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་སྟེ་ཡུལ་བཞིའོ། །བལྟར་ཡང་མི་སྣང་ལ་ཐོགས་པ་ཡང་མེད་པའི་གཟུགས་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་
བསྟན་པའི་ཕྱིར། མིང་གང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་དྲུག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེ་མཆེད་ནི་དྲུག་དག་ཏུ་ཟད་དོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་མིང་ཙམ་སྨོས་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་འབྱུང་བ་
ཆེན་པོ་བཞིའི་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་ནི། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ནས་ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུ་འབྱུང་ངོ། །མིང་གི་ཕུང་པོ་བཞི་རྒྱུ་ལས་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དངས་པ་དང་གསལ་བར་གྱུར་ན་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ནས་ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་

[043A]༄༅། །མཆེད་ཀྱི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །མིང་གི་ཕུང་པོ་བཞི་གསལ་བར་གྱུར་ན། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་གཟུགས་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ལྟ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གཟུགས་དངས་ཤིང་གསལ་བ་ནི་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །སྒྲ་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཉམས་པའི་
བདག་ཉིད་ཅན་གཟུགས་དངས་ཤིང་གསལ་བ་ནི་རྣ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དྲི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་སྣོམ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གཟུགས་དངས་ཤིང་གསལ་བ་ནི་སྣའི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །རོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་མྱང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གཟུགས་དང་ས་ཤིང་གསལ་བ་ནི་ལྕེའི་སྐྱེ་མཆེད་
དོ། །རེག་བྱའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་འཇམ་རྩུབ་ལ་སོགས་པ་ཚོར་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གཟུགས་དངས་ཤིང་གསལ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །ཆོས་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དུ་གྱུར་པར་ཤེས་ཤིང་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ན་ནི་སྐྱེ་
མཆེད་དྲུག་ཅར་ཡོད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ནི་སྣ་དང་ལྕེ་གཉིས་མ་གཏོགས་པ་ལྷག་མ་བཞིའོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་འབའ་ཞིག་ཡོད་པར་ཟད་དོ། །རེག་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །དྲུག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
སོགས་པ་རྣམ་གྲངས་སྨོས་སོ། །གྲངས་སྨོས་པའི་བར་དུ་བྱེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མིག་གི་ཀུན་རེག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་སྟེ། མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཡུལ་དང་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་
དུས་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་པ་ལ་རེག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་སྒྲ་དང་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་པ་ནི་རྣ་བའི་ཀུན་ཏུ་རེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དབང་པོ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་མིག་གི་ཀུན་དུ་རེག་པ་ནས་ལུས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་རེག་པའི་
བར་དུ་ལྔ་ནི། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་རེག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་རེག་པ་ནི་ལྷག་པར་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་རེག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པས་གཟུགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། མཐོང་བ་

[043B] ལྷག་པར་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་རེག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚོར་བ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཚོར་བའི་ཚོགས་དྲུག་ཅེས་བྱ་བས་གྲངས་བསྟན་ཏོ། །གྲངས་
བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མིག་གི་ཀུན་ཏུ་རེག་པ་ལས་བསྟན་པའི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མིག་དང་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་ཚོགས་པ་ལས་གང་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བ་ནི་མིག་གི་ཀུན་ཏུ་རེག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཡུལ་དུ་འོང་བ་
དང། ཡུལ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་ཡུལ་གཉིས་ག་མ་ཡིན་པ་ཕྲད་པའི་རྒྱུ་ལས་ཚོར་བ་རྣམས་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། བདེ་བའི་ཚོར་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དང། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་
དང་ཕྲད་ན་ནི་བདེ་བའི་ཚོར་བ་སྐྱེའོ། །ཡུལ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་ཕྲད་ན་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་སྐྱེའོ། །ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་མི་འོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་ཕྲད་ན་ནི་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་སྙན་པ་དང་
མི་སྙན་པ་དང་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་དང་ཕྲད་པའི་སྒོ་ནས། རྣ་བའི་ཀུན་ཏུ་རེག་པ་ལས་ཀྱང་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྐྱེ་སྟེ། དབང་པོ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་སིམ་པར་བྱེད་པ་ནི་བདེ་བའི་ཚོར་བ་སྟེ། དབང་པོ་དང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་ཕན་འདོགས་
པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གདུང་བར་བྱེད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་སྟེ། དབང་པོ་དང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་གནོད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། སིམ་པར་ཡང་མི་བྱེད་གདུང་བར་ཡང་མི་བྱེད་པ་ནི་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་
ཞེས་བྱ་སྟེ། དབང་པོ་དང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་ཕན་པར་ཡང་མི་བྱེད་གནོད་པར་ཡང་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་ལུས་དང་དབང་པོ་དང་ཡིད་ལ་རྗེས་སུ་འཛིན་ཅིང་ཕན་འདོགས་པའི་ཚོར་བ་གང་སྐྱེས་ན། སྐྱེས་པའི་ཚེ་དང་གནས་པའི་ཚེ་ན་བདག་བདེའོ་

[044A]༄༅། །སྙམ་དུ་སེམས་ལ། དེ་དང་བྲལ་ན་བདག་སྡུག་བསྔལ་ལོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལུས་དང་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པས། གང་སྐྱེས་པ་དང་གནས་པའི་ཚེ་ན་བདག་སྡུག་བསྔལ་ལོ་སྙམ་དུ་སེམས་
ལ། དེ་དང་བྲལ་ན་བདག་བདེའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལུས་དང་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཕན་པར་ཡང་མི་བྱེད་གནོད་པར་ཡང་མི་བྱེད་པས། གང་སྐྱེས་པ་དང་གནས་པའི་ཚེ་ན་བདེའོ་སྙམ་དུ་ཡང་མི་སེམས་སྡུག་བསྔལ་ལོ་
སྙམ་དུ་ཡང་མི་སེམས་པ་ནི། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་རེག་པའི་ཚོར་བ་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མིག་གི་ཀུན་ཏུ་རེག་པ་ནས། ལུས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་རེག་པའི་བར་དག་གི་སིམ་པ་ལ་ནི་བདེ་
བའི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ། གདུང་བ་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་རེག་པའི་ཚོར་བ་སིམ་པ་ལ་ནི། །མིང་དུ་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡིད་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང། གདུང་བ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་མི་བྱའི། ཡིད་མི་
བདེ་བའི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མིག་གི་ཀུན་ཏུ་རེག་པ་ནས། ལུས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་རེག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བ་ནི། དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡིད་ཀྱི་ཀུན་ནས་རེག་པ་ནས་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བ་ནི། སེམས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་
སེམས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །བརྒལ་བ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ལ་མ་གཏོགས་པའི་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚོར་བ་གསུམ་པོ་ཡོད་པར་ཅིས་མངོན། སྨྲས་པ་ལུད་དང་རིག་པས་མངོན་ཏེ། ལུང་ལས་བདེ་བ་དང་
སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང། ཡང་བདེ་བ་ཡང་སྤངས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་སྤངས་ནས། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །

[044B] བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མ་མྱོང་བའི་དུས་ན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ཚོར་བ་ཀུན་ལ་རང་གིས་རིག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་ན་ཚོར་བ་
གསུམ་ཆར་དང་ལྡན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་ན་ནི་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་གཉིས་ཀ་དང་ལྡན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ཡན་ཆད་ནས་སྲིད་པའི་སྲེད་པའི་རྩེ་མོ་མན་ཆད་ནི་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་འབའ་ཞིག་
དང་ལྡན་ནོ། །སྲེད་པ་བསྟན་པའི་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆགས་པ་དང། ཞེན་པ་དང། འདོད་ཆགས་དང། རབ་ཏུ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་གྲངས་སུ་གཏོགས་སོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དྲུག་ལ་
ཆགས་པ་ནི་སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྲེད་པ་སྲེད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཚྭ་ཆུ་འཐུང་བ་བཞིན་དུ་རྒྱུན་དུ་སྤྱོད་ཀྱང་ངོམས་མི་མྱོང་བ་ནི་སྲེད་པའོ། །ཕྱེ་མ་ལེབ་བརླག་པའི་གནས་མེའི་གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་བརླག་པའི་གནས་བུད་མེད་
དང། སྐྱེས་པ་གཉིས་གཅིག་གི་གཟུགས་ལ་གཅིག་ཆགས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སྲེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བརླག་པའི་གནས་ནི་རི་དགས་གླུ་ལ་ཆགས་པ་བཞིན་དུ་སྒྲ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཆགས་པ་ནི་སྒྲ་ལ་སྲེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །མི་གཙང་བའི་སྦྲང་བུ་མི་གཙང་བའི་དྲི་
ལ་དམ་པར་འཛིན་ཅིང་ཆགས་པ། དེ་བཞིན་དུ་དྲི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཆགས་པ་ནི་དྲི་ལ་སྲེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕག་མི་གཙང་བའི་རོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཆགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཞེན་པ་ནི་རོ་ལ་སྲེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡུངས་
མར་གྱི་སྒང་བུ་ཡུངས་མར་གྱི་སྣོད་ཀྱི་རེག་པ་ལ་ཆགས་པ་དེ་བཞིན་དུ། འཇམ་པ་དང་རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་རེག་པ་ལ་ཆགས་པ་ནི་རེག་པ་ལ་སྲེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་པ་ལྔའི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་སྔོན་སྤྱད་དེ། འདས་པ་ལ་ཕྲད་པར་སྨོན་པ་དང། མ་འོངས་པ་

[045A]༄༅། །རྣམས་དང་ཡང་མྱུར་དུ་འགྲོགས་པར་སྨོན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་བསམ་གཏན་གྱི་རོ་ལ་ཆགས་པ་དང། ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཆགས་པ་ནི་ཆོས་ལ་སྲེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བསྡུ་ན་ཕྱིའི་དངོས་པོ་ལ་ཆགས་པ་དང་
ནང་གི་དངོས་པོ་ལ་ཆགས་པ་དང། ལྟ་བ་ལ་ཆགས་པའོ། །དེ་ལ་ཕྱིའི་དངོས་པོ་ལ་ཆགས་པ་ནི། འདོད་པ་ལྔའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཆགས་པའོ། །ནང་གི་དངོས་པོ་ལ་ཆགས་པ་ནི། །ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཆགས་པའོ། །ལྟ་བ་ལ་ཆགས་པ་ནི་རྟག་པར་མངོན་
པར་ཆགས་པ་དང། ཆད་པར་མངོན་པར་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ལེན་པ་བསྟེན་པའི་ཕྱིར། །སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལེན་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བཞི་བཞི་ཞེས་བྱ་བས་གྲངས་བསྟན་ཏོ། །ཡང་སྲིད་པ་ཉེ་བར་ལེན་པར་བྱེད་པས་ལེན་པ་
འམ་འདོད་པ་དང་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་མི་གཏོང་ཞིང་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན་ལེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཤིང་གི་དོན་ནི་ལེན་པའི་དོན་ཏེ། ལས་ཀྱི་མེ་འབར་བའི་ཕྱིར་ལེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་བུད་ཤིང་གི་རྒྱུས་མེ་འབར་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཉོན་
མོངས་པའི་བུད་ཤིང་གི་རྒྱུས་སྐྱེས་བུའི་ལས་ཀྱི་མེ་འབར་བར་འགྱུར་བའི་དོན་ནི་ལེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ལེན་པའི་དོན་ནི་འཁྲི་བའི་དོན་ཏེ། དར་གྱི་སྲིན་བུས་རང་གི་ལུས་དཀྲིས་པ་བཞིན་དུ། ཉོན་མོངས་པའི་བཅིངས་བས་བདག་ཉིད་བཅིངས་ནས། ཐར་པའི་གེགས་བྱེད་
པ་ནི་ལེན་པའོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །འདོད་པའི་ལེན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་ཆགས་ནས་དེ་མི་གཏོང་བ་ནི་འདོད་པའི་ལེན་པའོ། །ལྟ་བ་ལེན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྟག་
པར་ལྟ་བ་དང་ཆད་པར་ལྟ་བ་དང། ལྟ་བ་བསྙེམས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་ཤིང། དེ་མི་གཏོང་བ་ནི་ལྟ་བ་ལེན་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིའམ་ལྷའམ་བརྒྱ་བྱིན་ནམ་ཚངས་པར་གྱུར་ཅིང་ཅེས་སྨོན་ལམ་ལོག་པའི་རྒྱུ་

[045B] ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་ལེན་པའོ། །བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་ཤིང་མི་གཏོང་བ་ནི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་
བ་སྟེ། འདོད་པ་ལེན་པས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ལེན་པ་གསུམ་གྱིས་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་གང་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནས། བསྒོམ་
པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་བར་དུ། འདོད་ཆགས་དང་ང་རྒྱལ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་མ་རིག་པ་སྟེ་རྫས་ཉི་ཤུའོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནས་ཀུན་འབྱུང་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་
བའི་བར་དུ་འདོད་ཆགས་ལྔ་དང་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནས། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་བར་དུ་ང་རྒྱལ་ལྔ་དང། སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནས། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་བར་དུ་ཁོང་ཁྲོ་བ་ལྔ་དང། སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་
སྤང་བར་བྱ་བ་ནས། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་བར་དུ་མ་རིག་པ་ལྔ་སྟེ། སྤྱིར་ལྔ་བཞི་ཉི་ཤུའོ། །ཐེ་ཚོམ་དང་བཅས་པས་བསྒོམ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ནི་ཐེ་ཚོམ་མེད་དེ། །འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནས་ལམ་
མཐོང་བའི་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཐེ་ཚོམ་བཞི་དང། དེའི་སྟེང་དུ་ངོ་ཚ་མེད་པ་དང། ཕྲག་དོག་དང། འཇུངས་པ་དང། ཞུམ་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་དང། གཉིད་དང། ཁྲོ་བ་དང། འཆབ་པ་སྟེ། རྫས་བཅུས་བསྟན་ནས་རྫས་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་པོ་འདི་ནི་འདོད་པ་ལེན་པ་
ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནས་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་བར་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་བཞག་ནས་ཁམས་གཅིག་ཅིང་ཡང་ལྟ་བའི་རྫས་བཅུ་སྟེ། སུམ་ཅུ་ནི་ལྟ་བ་ལེན་པ་

[046A]༄༅། །ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཁམས་ན་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནས་ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་བར་དུ་ལོག་པར་ལྟ་བ་བཞི་ལྟ་བ་བསྙེམས་པ་བཞི་སྟེ། བརྒྱད་ཀྱི་སྟེང་དུ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་
མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་རྣམས་ཏེ་བཅུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ཡང་བཅུ། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ཡང་བཅུ་སྟེ་རྫས་སུམ་ཅུར་འགྱུར་རོ། །ཁམས་གསུམ་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་
བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་དང་ལམ་མཐོང་བ་སྤྱིར་རྫས་དྲུག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་ལེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། །འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་དང་ལམ་མཐོང་
བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་སྟེ་གཉིས་དང། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ཡང་གཉིས་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ཡང་གཉིས་གཉིས་ཏེ་རྫས་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་ལ་
སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པ་སྤང་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །ལུས་དང་ངག་གི་ཚུལ་དང་ལས་སུ་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ངེས་པར་འཇུག་པ་ནི་བརྟུལ་ཞུགས་ཏེ། སྐྲ་འདྲེག་པ་དང་དུས་སུ་རྐང་ལག་བཀྲུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ངེས་པར་བྱེད་པའམ་
བདེ་བ་སྤང་ནས་མེ་ལྔ་དང་ཁྱིའི་དཀའ་ཐབ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་འཛིན་པ་ནི་བརྟུལ་ཞུགས་སོ། །སྨད་པའི་ལྟ་བ་ལ་ངེས་པར་ཡོན་ཏན་དུ་བཟུང་ནས་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་དང། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་
ཞུགས་འཛིན་པ་ནི་དག་པའི་རྒྱུ་དང། ལམ་མ་ཡིན་ན་དེ་དག་ལ་དག་པ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ལྟ་བུར་འཛིན་ཏེ། གང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་པར་ཞུགས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་ལ་ལེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་བཤད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ལ་རྒྱུར་

[046B] དབང་ཕྱུག་དང་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཀྱི་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ན། དེ་ལ་རྒྱུ་མངོན་པར་ཆགས་པས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོ། །ལམ་མ་ཡིན་པ་ལ་ལམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་གྲངས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་
གྲོལ་བའི་ལམ་མ་ཡིན་ན་མངོན་པར་ཞེན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས་དེ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་ལེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་འོ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་དེ་
ལྟ་བ་ལས་བཀར་ཏེ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བཤད། ལེན་དུ་ལམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་གྲངས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་གྲོལ་བའི་ལམ་མ་ཡིན་ཡང་ཐར་པའི་ལམ་དུ་བལྟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཁྱིམ་མ་གནས་པ་དང་
རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་སླུ་བར་བྱེད་དེ། ཁྱིམ་ན་གནས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་ཁ་ཟས་གཅོད་པ་དང་མེར་མཆོད་པ་ལ་སོགས་མཐོ་རིས་ཀྱི་ལམ་མ་ཡིན་ཡང་ལམ་དུ་ཤེས་པས་སླུ་བར་བྱེད་པ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་འདོད་པའི་ཡུལ་གྱི་བདེ་བ་སྤངས་
པས་དག་པར་ཡིད་ཆེས་ཤིང། མེ་ལྔའི་དཀའ་ཐུབ་དང་སྐྲ་འབལ་བ་དང། ཁ་ཟས་རྩུབ་པོ་ཟ་ཞིང་ཚེར་མའི་སྟེང་ན་ཉལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལམ་མ་ཡིན་པ་ལམ་དུ་འདུ་ཤེས་པས་སླུ་བར་བྱེད་དོ། །བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་དང་གཟུགས་
མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་ང་རྒྱལ་དང་མ་རིག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནས། བསྒོམ་པས་སྤང་བའི་བར་དུ་བཅུ་བཅུ་སྟེ། སུམ་ཅུའི་སྟེང་དུ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་བཞི་བཞི་བརྒྱད་དེ། སུམ་
བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ནི། བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནས། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱས་པའི་བར་དུ་འདོད་ཆགས་ལྔ་དང། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ཡང་ལྔ་སྟེ་བཅུའོ། །

[047A]༄༅། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནས། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་བར་དུ་ང་རྒྱལ་ལྔ་དང། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ལྔ་སྟེ་བཅུའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་མཐོང་བས་སྤང་
བར་བྱ་བ་ནས། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་བར་དུ་མ་རིག་པ་ལྔ་དང། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ལྔ་སྟེ་བཅུའོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནས། ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་བར་དུ་ཐེ་ཚོམ་བཞི་དང་
གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ཡང་ཐེ་ཚོམ་བཞི་སྟེ། ཐེ་ཚོམ་བརྒྱད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་རྫས་སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་རོ། བརྒལ་བ་ཉོན་མོངས་པར་འདྲ་བ་ལས། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལེན་པར་བཤད་ལ། གཟུགས་
དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ལེན་པ་ཞེས་མི་བྱ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལན་དུ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང། སེམས་ནི་ཁ་ནང་དུ་ལྟ་བ་ཡིན་པས་
ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་སྟེ། དེ་བས་ན་དེ་དག་བདག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཉོན་མོངས་པ་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་ཞིང། སྨྲ་བར་ཟད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལེན་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཡང་ན་ཁྱིམ་ན་གནས་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ནི། བུ་སྨད་
ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་ལ་ཆགས་པས་ན་འདོད་པ་ལེན་པར་བྱེད་དོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་ལྟ་བ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཆགས་པས་ན་ལྟ་བ་ལེན་པར་བྱེད་དོ། །གང་ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ལ་དུས་ཁྲིམས་དང་ཟས་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་དཀའ་ཐུབ་བྱེད་པས། མཐོ་རིས་དང་ཐར་
པའི་ལམ་དུ་ཆགས་པ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡང་ཚུལ་དེ་ཉིད་ཀྱིས། ཐར་བར་སེམས་པས་ན་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པ་ལེན་ཏོ། །མུ་སྟེགས་པ་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལེན་ཏོ། །དེ་ལ་སྤང་བའི་རིམ་པས་

[047B] ས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ས་དང། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ས་དང། བྱས་པ་རིག་པའི་སའོ། །དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ནི། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ས་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྣ་
ཚོགས་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་ཐར་པའི་ལམ་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ས་ལ་ནི། ལྟ་བ་ལེན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བརྟུལ་ཞུགས་བསྙེམས་པའི་ལེན་པ་སྤང་ངོ། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་ནི་
འདོད་པའི་ཁམས་གྱི། འདོད་ཆགས་སྤང་བར་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། ཕྱིར་མི་འོང་བས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་སྤངས་པས་ནི། དེ་གཉིས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ས་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཚེ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་
པ་ཀུན་སྤངས་པས་ན། འདོད་པ་ལེན་པ་སྤང་བ་ཡིན་ནོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་དུས་ན་ནི། བདག་གི་བྱ་བ་ནི་བྱས། ཁུར་ནི་བོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས། བྱས་པ་རིག་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དགྲ་བཅོམ་པའི་དུས་ན། གཟུགས་
དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར། བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལེན་པ་སྤང་བ་ཞེས་བྱའོ། །སྲིད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བ། སྲིད་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལེན་པའི་དབང་གིས་ལས་
དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་བྱེད་པ་ལ་ཡང་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་སྲིད་པ་སྐྱེ་བའི་གནས་དེ་ལ་ཡང་སྲིད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྲིད་པ་གསུམ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་གྲངས་སྨྲས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པའི་སྲིད་པ་དང། ཞེས་བྱ་བ་
ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ། གཙོར་བྱེད་པའི་ཁམས་ནི་འདོད་པའི་སྲིད་པའོ། །འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཆགས་པ་ནི་སྤངས་ཀྱི། བསམ་གཏན་བསྒོམ་ཞིང་གཟུགས་གཙོར་བྱེད་ཅིང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་པའི་

[048A]༄༅། །ཁམས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྲིད་པའོ། གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་སྤངས་ནས། དབང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་དང་བྲལ་བ་ནི། གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་པའོ། །དེ་དག་ཉིད་གང་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདེ་བ་ལ་འདོད་པའི་སྲིད་
པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདོད་པའི་སྲིད་པ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཡན་ཆད་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་མན་ཆད་ལ་བྱའོ། །དེ་ལ་ཚ་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ནི་བརྒྱད་དེ་བསྟིར་མེད་པ་དང། རབ་ཏུ་ཚ་བ་དང། ཚ་བ་དང། འོ་དོད་ཆེར་འབོད་པ་དང་
འོ་དོད་འབོད་པ་དང། འཇོམས་པ་དང། ཐིག་ནག་དང། ཡང་སོས་སོ། བསྟིར་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ནི། འཛམ་བུའི་གླིང་འདིའི་འོག་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ན་འདུག་སྟེ། བསྟིར་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དེའི་གནས་ཀྱི་འཕང་ཡང་དཔག་ཚད་སྟོང་
ཕྲག་ཉི་ཤུ། དཀྱིལ་ཡང་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་སྟེ། སྤྱིར་དེ་དག་གི་གནས་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་བཞི་བཅུར་འགྱུར་རོ། །སྐབས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ་བསྟིར་མེད་པ་ན་བསྟིར་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་སྣ་ཚོགས་པ་བར་ཆད་མེད་པར་འགྱུར་བས་ན་བསྟིར་མེད་
པ་སྟེ། འདི་ལྟར་དམྱལ་བ་དེ་ལ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་ན་མེ་འབར་བ་ཆེན་པོ་འབྱུང་ཞིང་མེ་ཤིན་ཏུ་འབར་བས་སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་བསྲེག་པ་དང། ལྕགས་ཀྱི་མདུང་རྩེ་ཐོགས་པའི་དམྱལ་བའི་སྲུང་མ་རྣམས་ཀྱིས་མདུང་གི་རྩེ་ལ་བླངས་ཤིང། ཟངས་པོ་ཆེར་རྒྱུན་དུ་འཚེད་པར་བྱེད་པས་
ན། བསྟིར་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསྟིར་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་གཅིག་ཏུ་གནས་ཏེ་དུས་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་བདུན་ནི་བསྟིར་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དེའི་གོང་ནས་རིམ་བཞིན་དུ་བརྩེགས་
མར་གནས་ཏེ། བསྟིར་མེད་པའི་གོང་ན་རབ་ཏུ་ཚ་བའོ། །རབ་ཏུ་ཚ་བའི་གོང་ན་ཚ་བའོ། །ཚ་བའི་གོང་ན་འོ་དོད་ཆེར་འབོད་པའོ། །འོ་དོད་ཆེར་འབོད་པའི་གོང་ན་འོ་དོད་འབོད་པའོ། འོ་དོད་འབོད་པའི་གོང་ན་འཇོམས་པའོ། །འཇོམས་པའི་གོང་ན་ཐིག་ནག་གོ། །

[048B] །ཁ་ཅིག་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་བདུན་པོ་དེ་དག་བསྟིར་མེད་པའི་དམྱལ་བའི་ངོས་ན་གནས་སོ་ཞེས་འཆད་དོ། །ཚ་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་བས་ཀྱང་ཆེར་ཆ་བས་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་གདུངས་པས་ན་ཚ་བ་རབ་ཏུ་ཚ་
བའོ། །རབ་ཏུ་ཚ་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དེའི་ཚེ་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་བར་མ་ཕྱེད་དུ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །མེ་ལྕེ་འབར་བ་ཆེན་པོས་ལུས་བསྐོར་ཞིང་བསྲེགས་པས་ཀུན་ཏུ་ཚ་ཞིང་གདུངས་པ་ནི། ཚ་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཚེའི་ཚད་ནི་གཞན་
འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ཇི་ཙམ་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་ཚེ་ལོ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་དྲུག་ཏུ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །འོ་དོད་ཆེར་འབོད་པ་ནི་གང་ཚ་བ་ཆེར་མི་བཟད་པ་མང་པོས་མནར་བས་འོ་དོད་འབོད་པས་ཀྱང་མི་བཟད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་འོ་དོད་ཆེར་འབོད་དེ་
དེའི་ཚེའི་ཚད་ནི་འཕྲུལ་དགའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ཇི་ཙམ་པ་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་ཚེ་ལོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཐུབ་པོ། །འོ་དོད་འབོད་པ་ནི་གཏུབ་པའི་སེམས་ཅན་དང་མི་བཟད་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་གཙེས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ཉམ་ཐག་ནས་འོ་དོད་འབོད་
པ་སྟེ། དེའི་ཚེའི་ཚད་ནི་དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ཇི་ཙམ་པ་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་བཞིའོ། །དེ་ལ་འཇོམས་པ་ནི་ལུག་དང་འདྲ་བའི་རི་དང་ཕ་བོང་ལ་སོགས་པ་མང་པོར་ཕན་ཚུན་འདུས་ཤིང་བཙིར་ནས་གསོད་པ་སྟེ། དེའི་ཚེའི་ཚད་ནི་ཟུང་མ་
རྣམས་ཀྱི་ལྷའི་ཚེ་ཚད་ཇི་ཙམ་པ་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་ཚེ་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ཐིག་ནག་པོ་ནི་ཇི་ལྟར་ཤིང་ལ་ཤིང་མཁན་གྱིས་ཐིག་གིས་བཏབ་ནས་སོག་ལེས་ཤིང་འདྲ་བ་བཞིན་དུ་ཐིག་ནག་པོས་བཏབ་ནས་མགོ་འམ་མདོམས་ནས་སོག་ལེས་འདྲ་ཞིང་
གཤེགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་ཚེའི་ཚད་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་རྣམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ཇི་ཙམ་པ་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་ལོ་སྟོང་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ཡང་སོས་ནི་དེར་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་གཅིག་ལ་གཅིག་གཏུབ་ཅིང་གཤེགས་པའི་གནོད་པར་

[049A]༄༅། །བྱེད་པ་སྟེ་བརྒྱལ་བར་གནས་པ་ལས་རླུང་གྲང་མོས་བུས་ཤིང་ནམ་མཁའ་ལས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཁྱེད་ཅག་ཡང་སོས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་བྱུང་བ་དང། ཡང་སོས་པར་གྱུར་ནས་གཅིག་ལ་གཅིག་གིས་གནོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་ཚེའི་ཚད་ནི་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་
རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ཇི་ཙམ་པ་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་ལོ་ལྔ་བརྒྱའི་བར་དུ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་དེ་བརྒྱད་ལ་སྒོ་བཞི་ཡོད་དེ། སྒོ་གཅིག་ཅིང་ལྷག་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་བཞི་བཞི་སྟེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་བཅུ་དྲུག་གོ། །
ལྷག་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་བཞི་ནི་མེ་མ་མུར་དང་མི་གཙང་བའི་རྫ་བ་དང་སྤུ་གྲི་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་གྱི་ལམ་དང་བ་ཚའི་ཆུ་བོའོ། །དེ་ལ་མེ་མ་མུར་ནི་པུས་མོ་ནུབ་ཙམ་སྟེ། དེར་སེམས་ཅན་དག་གི་རྐང་པ་བཅུག་མ་ཐག་ཏུ་ཤ་ཁྲག་དང་པགས་པ་མ་ལུས་པར་བསྙིལ་བར་བྱེད་དོ་
མི་གཙང་བའི་རྫབ་ནི་རབ་ཏུ་དྲི་མི་ཞིམ་པའི་ངན་སྐྱུགས་ཀྱི་འདམ་གྱིས་གང་བ། དེའི་ནང་ན་སྲིན་བུ་ཀུན་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་ལུས་ཐལ་ཀ་ལ་མགོ་གནག་ཅིང། མཆུ་ཁབ་བཞིན་དུ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེར་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རུས་པ་ཡང་ཐལ་བར་འབིགས་སོ་
སྤུ་གྲིའི་སོགས་གཏམས་པའི་ལམ་པོ་ཆེ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་དེར་འཇུག་པ་ན་སྤུ་གྲི་གཤིབས་པའི་ལམ་གྱིས་རྐང་པ་བཞག་མ་ཐག་ཏུ་ཤ་ཁྲག་དང་པགས་པ་མ་ལུས་པར་རློག་པར་བྱེད་པ་དང་རལ་གྲི་འདབ་མའི་ཚལ་ཡོད་དོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་རལ་གྲི་རྣོན་པོའི་སོ་དེས་ཡན་ལག་
དང་ཉིང་ལག་རྣམས་ཀྱང་དུམ་བུར་གཏུབ་ཅིང། ཁྱི་སྲེ་མོ་སྟག་རིས་ཅན་རྣམས་འདུས་ཤིང་ཟ། བྱ་རོག་ལྕགས་ཀྱི་མཆུ་ཅན་གྱིས་མིག་ཀྱང་འབྱིན་པར་བྱེད། ལྕགས་ཀྱི་སྡོང་པོ་ཚེར་མ་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡར་འཛེག་ན་ནི། ཚེར་མའི་ཁ་ཐུར་དུ་བལྟས་
པར་གྱུར་ཅིང་སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་འབིགས། སླར་འབབ་ན་ཡང་ཁ་གྱེན་དུ་བལྟས་ཏེ་ལུས་འབིགས་པར་བྱེད་དོ། །ཚ་ཆུའི་ཆུ་བོ་ནི་དེ་དག་གི་འགྲམ་ན་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྲུང་མ་མཚོན་རལ་གྲི་དང་ཤཀྟི་དང་མདུང་ལག་ན་ཐོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱིར་འབྱུང་བ་དག་ཀྱང་སླར་

[049B] །གྲང་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཡང་བརྒྱད་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཆུ་བུར་དང། རབ་ཏུ་ཆུ་བུར་དང། ཨོ་སྒྲ་ཐམས་ཐམས་དང། ས་ལ་ལ་དང་
ཧུ་ཧུ་དང། ཨུཏྤ་ལ་དང། པདྨོ་དང། པདྨོ་ཆེན་པོའོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ཧ་ཅང་ཡང་གྲངས་ཆེས་པས་མནར་མེད་པའི་ལུས་ཆུ་བུར་དུ་གྱུར་པ་དང། གས་པ་ལས་ནི་ཆུ་བུར་དང་རབ་ཏུ་ཆུ་བུར་དང། ཨུཏྤ་ལ་དང། པདྨོ་དང། པདྨོ་ཆེན་པོར་གདགས་སོ། །གྲང་བས་
ཉེན་པའི་སྒྲ་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ལས་ནི་སོ་སྒྲ་ཐམས་ཐམས་དང། ཨ་ལ་ལ་དང། ཧུ་ཧུ་བར་གདགས་སོ། དམྱལ་བ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་གི་ཚེ་ཚད་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དཔེ་ཙམ་དུ་བཀའ་སྩལ་པ། འདི་ལྟ་སྟེ་དགེ་སློང་དག་ད་ལྟར་ཁ་ར་ལྔ་བྲེ་ཉི་ཤུ་ལ་དབུས་པའི་
ཏིལ་གྱི་འབའ་ཧ་ཡིན་ཏེ། གླང་སྟོབས་པོ་ཆེ་བཞི་བཅུའི་ཁལ་གྱི་སྣོད་ལ་བྱ། དེ་ཏིལ་གྱིས་བྱུར་བུར་སྤྱུར་ལ། དེ་ནས་མི་ཞིག་གིས་ལོ་བརྒྱད་ལོན་ཞིང་ཏིལ་དེ་འབྲུ་རེ་རེ་བོར་ཏེ། ཁ་རེ་ཉི་ཤུ་ལ་དབུས་པའི་ཏིལ་གྱི་འབའ་ཧར་བཞག་པ་དེའི་ཚུལ་དེའི་རིམ་གྱིས་ཟད་ཅིང་ཐུག་པར་གྱུར་པ་ནི་
བླའོ། །ཆུ་བུར་དུ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བར་ང་སྨྲའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ནི་ཆུ་བུར་གྱི་ཚེའི་ཚད་དོ། །ཆུ་བུར་ཉི་ཤུ་ལ་རབ་ཏུ་ཆུ་བུར་གྱི་ཚེའི་ཚད་དོ། །རབ་ཏུ་ཆུ་བུར་ཉི་ཤུ་ལ་སོ་སྒྲ་ཐམས་ཐམས་སོ། །སོ་སྒྲ་ཐམས་ཐམས་ཉི་ཤུ་ལ་ཨ་ལ་ལའོ། །ཨ་
ལ་ལ་ཉི་ཤུ་ལ་ཧུ་ཧུ་བའོ། །ཧུ་ཧུ་བ་ཉི་ཤུ་ལ་ཨུཏྤ་ལའོ། །ཨུཏྤ་ལ་ཉི་ཤུ་ལ་པདྨོའོ། །པདྨོ་ཉི་ཤུ་ལ་པདྨོ་ཆེན་པོའི་ཚེའི་ཚད་དོ། །གྲང་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ཀྱང་འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་ཉིད་ཀྱི་འོག་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཐད་ཀ་ན་གནས་སོ། །འཛམ་བུའི་
གླིང་ཉིད་ཀྱི་ཆུ་ཞེང་དེ་སྙེད་དུ་མེད་ན་བསྟིར་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་སྙེད་གནས་པའི་སྐབས་ག་ལ་ཡོད། ལན་དུ་འབྲས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བཞིན་དུ་འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་ཡང་ཞབས་ཡང་ལ་སྤྱི་ཕྲ་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་དེ་ན་གནས་སོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་གར་

[050A]༄༅། །སྐད་དུ་ན་ར་ཀ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ན་ནི་ཁྲིད་པའམ་འགྲོ་བའི་དོན་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལས་ཀྱི་གནས་དེར་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཁྲིད་ཅིང་འགྲོ་བས་ན་དམྱལ་བའོ། །ཡང་ན་ན་ར་ཀའི་དོན་ནི་ཆགས་པ་མེད་པའི་དོན་ཏེ། དེར་
སྐྱེས་པ་རྣམས་རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉེན་པས་ཆགས་པ་དང་དགའ་བའི་བསམ་པ་མི་འབྱུང་བས་དམྱལ་བའོ། །ཡང་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་དེར་དམྱལ་བ་དང་གཏུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པས་ན་དམྱལ་བའོ། །ཡི་དགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡི་དགས་
ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཤིན་ཏུ་སོང་བ་ལ་བྱ་སྟེ། སེར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་མིའི་གནས་འདི་ནས་དུས་རིང་མོ་ཞིག་ཏུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་སོང་བས་ན་ཡི་དགས་ཏེ། ཡི་དགས་སུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི་ལྷག་པར་ཡང་ཚེ་རིང་བར་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་ལ་
སོགས་པས་རྟག་ཏུ་ཉེན་པའི་ཕྱིར་ཡི་དགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་གནས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་གཅོང་རོང་དང། མྱ་ངམ་ན་གནས་ལ་མཐུ་ནི་གཅིག་ཏུ་མ་ཆད་དེ། དེ་ལ་ཡི་དགས་མཐུ་བོ་ཆེ་ཁ་ཅིག་ནི་ལྷ་དང་འདྲ་བར་ལོངས་སྤྱོད་སྤྱོད་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པ་བཟའ་
བར་ཡང་མི་རྙེད་པ་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་ཡི་དགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྒྲ་གཅན་འཛིན་ནི་གཤིན་རྗེ་དང་འདྲ་བར་མཐུ་ཆེ་སྟེ། དེ་ཡང་འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་ཉིད་ཀྱི་འོག་ན་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་ལྔས་བཅད་པ་ན་གནས་སོ། །ཡང་ན་ཁ་ཅིག་ན་རེ་གཤིན་རྗེ་ཉིད་ཡི་དགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཡིན་ཏེ་
དེའི་གནས་ནི་སྒྲ་ཅན་འཛིན་གྱི་གནས་སུ་བཤད་པ་དང་འདྲ་བར་གནས་སོ། །ཡི་དགས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཟླ་བ་གཅིག་ལ་ཡི་དགས་རྣམས་ཀྱིས་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་ཚེ་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །བྱོལ་སོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་ནས་བྱོལ་ནས་
གཞན་དུ་སྐྱེས་པའམ། བཟུར་ཞིང་འགྲོ་བས་ན་བྱོལ་སོང་སྟེ། དེ་དག་གི་གནས་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་ངེས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཞག་སྟེ། ཆུ་ལ་སྤྱོད་པ་དང། སྐམ་ལ་སྤྱོད་པ་དང། ནམ་མཁའ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ལ་ཆུ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ཀླུའི་རྒྱལ་

[050B] །སྐམ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ཕྱུགས་ལ་སོགས་པའོ། །ནམ་མཁའ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་བྱ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱོལ་སོང་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་དང། མཐུ་ནི་གཅིག་ཏུ་མ་ཆད་དོ། །དཔེར་ན་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ས་འཛིན་དང་དགའ་བོ་དང་ཉེ་དགའ་ལྟ་བུར་ཚེའི་ཚད་
བསྐལ་པ་བར་མར་གནས་ཤིང། རི་རབ་འཛིན་ནུས་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ལྷ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ང་རྒྱལ་ལམ་ཞེས་སྡང་གིས་དགེ་བ་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་གནས་ཀྱང་ས་ཆེན་པོ་འདིའི་སྟེང་ན་གནས་ལ། ཚེའི་ཚད་ནི་འདོད་པའི་
ཁམས་ཀྱི་ལྷ་དག་དང་མཉམ་པར་གྲགས་སོ། །དེ་ལ་མི་ནི་གང་གླིང་བཞི་ན་གནས་པ་དག་སྟེ། བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལས་སྐྱེས་པས་ན། མིའོ་ཞེས་གསུང་རབ་ཀྱི་ནང་ནས་བཤད་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་དྲང་སྲོང་མ་ནུ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་བཅས་
པས་ནི། ཤེད་བུ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ན་ཙ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། ཤེད་བདག་མུ་སྟེགས་དག་སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་ཞེས་བྱ། མིའོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་པ་དག་སྨྲའོ། །དེ་ལ་གླིང་བཞི་ནི་ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་དང། ནུབ་ཀྱི་བ་ལང་སྤྱོད་དང། བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་དང། ལྷོའི་
འཛམ་བུའི་གླིང་དང། དེ་ལ་ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་གླིང་ནི་ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་ལྟར་འདུག་སྟེ། དེ་ཁོར་ཡུག་གི་ངོས་གསུམ་ལ། དཔག་ཚད་ཉིས་སྟོང་ཡོད་དོ། །ངོས་བཞི་པ་ལ་ནི་དཔག་ཚད་སུམ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའོ། །དེ་ན་གྲོང་ཁྱེར་ལུས་འཕགས་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ལས་
དྲས་ཏེ་གླིང་གི་མིང་དུ་ཡང་ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་ཞེས་བྱ་བར་བཏགས་སོ། །ནུབ་ཀྱི་བ་ལང་སྤྱོད་ནི་དབྱིབས་ཟླ་བ་གང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། རིལ་གྱི་ཁོར་ཡུག་དུ་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་བརྒྱད་ཡོད་དོ། །དེ་ན་ཉོ་ཚོང་གི་ཟོང་བ་ལང་གིས་བྱེད་པས་ན། དེ་ལ་དྲས་ཏེ་གླིང་གི་མིང་ཡང་
ནུབ་ཀྱི་བན་གླང་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བར་བཏགས་སོ། །བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་གླིང་ནི། ཁྲིའུ་བཞིན་དུ་གྲི་བཞི་སྟེ། ངོས་གཅིག་ཅིང་ཡང་དཔག་ཚད་ཉིས་སྟོང་སྟོང་ཉིས་སྟོང་ཡོད་པ་སྤྱིར་ན་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་དོ། །དེ་ཡང་འཆི་ཁར་སྒྲ་དྲག་པོ་བྱུང་ནས་དུས་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གླིང་གི་

[051A]༄༅། །མིང་ཡང་བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་ཞེས་བཏགས་སོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་གི་དབྱིབས་ནི་སོག་ཁར་འདུག་སྟེ། སྟོད་ཆེ་ལ་སྨད་ཕྲའོ། །ངོས་གསུམ་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་གཉིས་ཡོད། ངོས་ཕྲ་མོ་ལ་ནི་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་བཞི་སྟེ། གླིང་དེ་ན་
ཤིང་འཛམ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་དྲས་ཏེ། གླིང་གི་མིང་ཡང་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་བཏགས་སོ། །ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་ཀྱི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུར་གནས་ལ། ལུས་ཀྱི་ཚད་ནི་ཁྲུ་བརྒྱད་དོ། །ནུབ་ཀྱི་བ་ལངས་སྤྱོད་ཀྱི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ནི། །ལོ་ལྔ་བརྒྱ་ལ་
ལུས་ཀྱི་ཚད་ནི་འདོམ་བཞིའོ། །ཡང་ན་ཁྲུ་བཅུ་དྲུག་གོ། །བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ནི་ལོ་སྟོང་ལ་ལུས་ཀྱི་ཚད་ནི་འདོམ་བརྒྱད་དོ། །ཡང་ན་ཁྲུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སོ། །ལྷོའི་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ནི་ཆད་པ་མེད་ལ། ལུས་ཀྱི་ཚད་ནི་འདོམ་
གང་དུ་གྲགས་མོད་ཀྱི། དེ་བས་ཀྱང་རིང་བ་དང་ཐུང་བ་ཡང་སྐྱེ་བས་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་སོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདོད་པའི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་ལྷ་རིས་དྲུག་སྟེ། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིགས་ནས་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་མན་ཆད་དོ། །དེ་ལ་མཐོ་རིས་སུ་
སྐྱེ་ཞིང་བྱུང་བས་ན་ལྷའམ། ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དམ་པ་དང་ལྡན་པས་ན་ལྷའོ། །རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་གནམ་ཞེས་བྱ་བྱ་བ་ལ། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་བཞི་ནི་རྒྱལ་ཆེན་བཞི་སྟེ། འཕགས་སྐྱེས་པོ་དང་མིག་མི་བཟང་དང། ངལ་སོ་པོ་དང། གནས་སྲུང་བ་པོའོ། །དེར་སྐྱེས་པའམ་
དེའི་འཁོར་དུ་གཏོགས་པའི་ལྷ་རྣམས་ལ། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་གི་ཚེའི་ཚད་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་ལོ་ལྔ་བཅུ་ལ་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་ལོ་ལྔ་བརྒྱར་གནས་ཏེ་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ནི་རྒྱང་གྲགས་ཀྱི་བཞི་ཆ་གཅིག་གོ། །སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་
རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དགེ་བའི་ལས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མཐུན་པར་བྱས་པས། དེར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བརྒྱ་བྱིན་ལྷའི་དབང་པོའི་འཁོར་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་དུ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བསྣན་ནས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་བློན་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་

[051B] ཉི་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷའི་བུ་བཅུ་གཉིས་དང། རུ་ཏྲ་དྲག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷའི་བུ་བཅུ་དང། ནབ་སོ་དང། ཐ་སྐར་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ཏེ། སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སོ། །དེར་གཏོགས་པའི་ལྷ་གཞན་དག་ལ་ཡང་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལྷ་དེ་
དག་གི་ཚེའི་ཚད་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཉིན་ཞག་བརྒྱ་ལ། ལྷའི་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་ལོ་སྟོང་དུ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ནི་རྒྱང་གྲགས་ཕྱེད་དོ། །ཟུང་མ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ་ཡ་མ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ལྷ་མ་ཡིན་དང་རྩོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་
བས་ན། རྩོད་བྲལ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་སྒྲའི་དོན་ཡ་མ་ནི་འགྲོ་བའི་དོན་ཏེ། དེར་བསོད་ནམས་ཀྱིས་འགྲོ་བས་ན་ཡང་ཟུང་མ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་མེལ་ཚེ་ཐུན་ཐུན་ལ་ཨེ་མའོ་བདེ་བ་ཨེ་མའོ་བདེ་བ་ཞེས་སྒྲོགས་པར་བྱེད་པས་ན་ཐུན་སྤྱོམས་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །དེ་དག་གི་ཚེའི་ཚད་ནི་
མིའི་ཉིན་ཞག་ཉིས་བརྒྱ་ལ་ལྷའི་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་ཚེ་ལོ་ཉིས་སྟོང་དུ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ནི་འདོམ་སུམ་བརྒྱའོ། །དགའ་ལྡན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྟག་ཏུ་དགའ་བ་དང་འགྲོགས་ཤིང་རིམ་པ་འོག་མ་རྣམས་ཀྱི་ལྷ་ལ་ལྟོས་ནས། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་བདེ་བ་
དང་ལྡན་པས་ན། དགའ་ལྡན་ཏེ། དེ་དག་གི་ཚེའི་ཚད་ནི་མིའི་ཉིན་ཞག་བཞི་བརྒྱ་ལ། ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་ཚེ་ལོ་བཞི་སྟོང་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ནི་འདོམ་ལྔ་བརྒྱའོ། །ཡང་ན་རྒྱང་གྲགས་བཞི་ཆ་གསུམ་མོ། །འཕྲུལ་དགའ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
རང་རང་གི་སྤྲུལ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ལ་དགའ་བར་བྱེད་པས་ན་འཕྲུལ་དགའ་སྟེ། དེའི་ཚེའི་ཚད་ནི་མིའི་ཉིན་ཞག་བརྒྱད་བརྒྱ་ལ། ལྷའི་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་ལོ་བརྒྱད་སྟོང་དུ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ནི་འདོམ་དྲུག་བརྒྱའོ། །ཡང་ན་རྒྱང་གྲགས་ལྔ་ཆ་
བཞིའོ། །གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་གཞན་གྱི་སྤྲུལ་པའི་འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ། དབང་སྒྱུར་བར་བྱེད་པས་ན། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་དེ། དེ་དག་གི་ཚེའི་ཚད་ནི་མིའི་ཉིན་ཞག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ལ། ལྷའི་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་ལོ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་དུ་གནས་

[052A]༄༅། །ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ནི་འདོམ་བདུན་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའོ། །ཡང་ན་རྒྱང་གྲགས་ཕྱེད་དང་གཉིས་སོ། །མངོན་པའི་ཆོས་ལས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ཇི་ཙམ་པས། ལུས་ཀྱི་ཚད་ཀྱི་འདོམ་རྒྱང་གྲགས་ཚེའི་ཚད་དང་མཉམ་མོ་
ཞེས་འཆད་དོ། །དེ་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ལས། རྒྱལ་ཆེན་བཞི་དང། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་དག་མི་དང་འདྲ་བར་ཟུང་དུ་འཁྲིལ་བས་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་དེ། དེ་ཡང་ཁུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ནི་རླུང་བཏང་བ་ཙམ་གྱིས་བདེ་བ་འཇིལ་བར་བྱེད་དེ། ལོངས་སྤྱོད་
གཞན་ནི་མི་དང་མཚུངས་སོ། །ཟུང་མ་རྣམས་ནི་འཁྱུད་པས་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་དོ། །འཁྱུད་པ་ཙམ་གྱིས་བདེ་བ་འཇིལ་ལོ། །དགའ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ནི། ལག་པ་སྦྲེལ་པས་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་དོ། །ལག་པ་སྦྲེལ་བ་ཙམ་གྱིས་བདེ་བ་འཇིལ་བར་བྱེད་དོ། །འཕྲུལ་དགའ་རྣམས་ཀྱི་ལྷ་
རྣམས་ནི་འཛུམ་པ་ཙམ་གྱིས་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་དོ། །ཕོ་མོ་གཉིས་ཕན་ཚུན་ནས་དགོད་པ་ཙམ་གྱིས་བདེ་བ་འཇིལ་ལོ། །གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ནི་བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་དོ། །ཕན་ཚུན་མིག་ཟུར་འདྲེས་པ་ཙམ་གྱིས་བདེ་བ་འཇིལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདོད་
པའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་དྲུག་པོ་དེ་དག་གི་ལྷའི་བུ་ཕོ་དང། བུ་མོ་དག་ཕ་མའི་པང་དུ་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་གནས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ནི། གོས་དང་རྒྱན་དུ་བཅོས་པའི་བྱིས་པ་ལོ་ལྔའི་ན་ཚོད་ཙམ་པ་འབྱུང་ངོ། །སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལོ་དྲུག་གི་ན་ཚོད་ཙམ། ཟུང་མའི་ནི་ལོ་བདུན་གྱི་ན་ཚོད་ཙམ་མོ། །
དགའ་ལྡན་གྱི་ནི་ལོ་བརྒྱད་ཀྱི་ན་ཚོད་ཙམ་མོ། །འཕྲུལ་དགའ་ནི་ལོ་དགུའི་ན་ཚོད་ཙམ་མོ། །གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ནི་ལོ་བཅུའི་ན་ཚོད་ཙམ་མོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་སྲིད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཀྱི་སྲིད་བ་གང་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གཟུགས་ཀྱི་སྲིད་
པའི་གནས་ནི་བཅུ་བདུན། བསམ་གཏན་ནི་བཞི་ཡོད་དེ། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་གསུམ། གཉིས་པ་ལ་གསུམ། གསུམ་པ་ལ་གསུམ། བཞི་པ་ལ་བརྒྱད་དེ་བཅུ་བདུན་ནོ། །བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་གསུམ་ནི། ཚངས་རིས་རྣམས་དང། ཚངས་ལྷ་ཉེ་ཕན་རྣམས་དང། ཚངས་

[052B] །གཉིས་པའི་ས་གསུམ་ནི་འོད་ཆུང་རྣམས་དང་ཚད་མེད་འོད་དང་འོད་སྣང་ངོ། །གསུམ་པའི་ས་གསུམ་ནི་དགེ་ཆུང་དང་ཚད་མེད་དགེ་དང་དགེ་རྒྱས་སོ། །བཞི་པའི་གནས་བརྒྱད་ནི་སྤྲིན་མེད་རྣམས་དང་འོག་མིན་རྣམས་མན་ཆད་དེ། དེ་ཡང་སྤྲིན་མེད་དང་བསོད་ནམས་
འཕེལ་དང། །འབྲས་བུ་ཆེ་གསུམ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སའོ། །དེ་ཡན་ཆད་ལྔ་ནི་འཕགས་པའི་སའོ། །ཚངས་རིས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལས་སྐྱེས་པས་ན་ཚངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཚངས་པ་གཞན་དེའི་རིས་སུ་སྐྱེས་པའམ་དེའི་གཡོག་འཁོར་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་
ཚངས་རིས་ཞེས་བྱའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཚངས་པ་ཆེན་པོའི་འཁོར་དུ་གཏོགས་པས་ན་ཚངས་རིས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འཆད་དོ། །དེ་དག་གི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་ཕྱེད་དུ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ནི་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དོ། །ཚངས་ལྷ་ཉེ་ཕན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚངས་པ་
ཆེན་པོ་བློན་པོ་ལྟར་ཕན་ཞིང་རིས་དེར་སྐྱེས་པས་ན་ཚངས་པ་གཞན་པས་ནང་འཁོར་ལྟར་གནས་ཤིང་བསམ་གཏན་ལས་ལངས་པ་ན་མདུན་དུ་འགྲོ་བ་དང་རིམ་གྲོ་བྱེད་པས་ཚངས་ལྷ་ཉེ་ཕན་ཞེས་བྱ་བའམ་ཚངས་པ་ཆེན་པོའི་མདུན་དུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་སྨྲང་འདོན་པས་ན་ཚངས་པའི་མདུན་ན་
འདོན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་གཅིག་ཏུ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ནི་ཁྲོམ་དགོངས་གཅིག་གོ། །ཚངས་ཆེན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚངས་པ་གཉིས་ལ་ལྟོས་ནས་ཚེ་དང་ཁ་དོག་དང་མཐུ་ཁྱད་ཞུགས་པས་ཚངས་ཆེན་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་གཞན་
ལས་འཕགས་པར་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་ན་ཚངས་ཆེན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕལ་པས་ལྷག་པར་བསམ་གཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་སྟེ་ཀུན་བས་སྔོན་དུ་སྐྱེས་ལ། ཐ་མར་འཆི་བས་ན་ཚངས་ཆེན་ནོ། །དེའི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་ཕྱེད་དང་གཉིས་སུ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་
དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ནི་ཁྲོམ་དགོངས་ཕྱེད་དང་གཉིས་སོ། །འོད་ཆུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རང་གིས་གོང་མ་གཉིས་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་དག་གི་ལུས་ནས་གཟི་དང་འོད་ཀྱི་སྣང་བ་ཆུང་བས་འོད་ཆུང་སྟེ། ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་གཉིས་སུ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ནི་ཁྲོམ་

[053A]༄༅། །དགོངས་གཉིས་སོ། །ཚད་མེད་འོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་དེ་དག་གི་འོད་དང་གཟི་འདི་ཙམ་ཚད་ཀྱིས་གཞལ་ཞིང་བཅད་པར་མི་ནུས་པས་ན་ཚད་མེད་འོད་དེ་ཚེའི་ཚད་བསྐལ་པ་བཞིར་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ནི་ཁྲོམ་དགོངས་བཞིའོ། །འོད་སྣང་ཞེས་བྱ་
བ་ལ་བདག་གི་སར་མ་གཏོགས་པའི་གནས་གཞན་དུ་ཡང་གཟི་བརྗིད་དང་འོད་ཀྱིས་སྣང་བར་བྱེད་པས་ན་འོད་སྣང་སྟེ། དེ་དག་གི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་བརྒྱད་དུ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ནི་ཁྲོམ་དགོངས་བརྒྱད་དོ། །དགེ་ཆུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དགེ་བ་ཡང་འདིའི་སྐབས་སུ་
བསམ་གཏན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡིད་ཀྱི་སའི་བདེ་བ་ལ་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདག་གི་སར་གཏོགས་པ་ལས་གོང་མ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡིད་ཀྱི་བདེ་བ་ཆུང་བས་ན་དགེ་ཆུང་ངོ། །ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ནི་ཁྲོམ་དགོངས་བཅུའོ། །ཚད་མེད་དགེ་ཞེས་
བྱ་བ་ལ། དེའི་དགེ་བ་ཡང་ཚད་ཀྱིས་གཞལ་དུ་མེད་པས་ན་ཚད་མེད་དགེ་བ་འམ། ཡིད་ཀྱི་བདེ་བ་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པས་ན་ཚད་མེད་དགེ་བ་སྟེ། དེ་དག་གི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་སུམ་ཅུ་གཉིས་སུ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ཀྱང་ཁྲོམ་དགོངས་སུམ་ཅུ་གཉིས་
སོ། །མ་ལུས་དགེ་བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་དག་མ་ལུས་དགེ་བ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་བདེ་བ་མ་ལུས་པར་རྫོགས་པར་ཡོད་པའམ། དེ་དག་དམ་པར་འགྱུར་པའི་བདེ་བ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ལུས་དགེ་བའོ། །དེ་དག་གི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་དྲུག་བཅུ་རྩ་བཞིར་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །
ལུས་ཀྱི་ཚད་ཀྱང་ཁྲོམ་དགོངས་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིའོ། །སྤྲིན་མེད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཇི་ལྟར་ཡུལ་གྱི་སྟེང་དུ་སྤྲིན་གྱི་མཆོད་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ས་དེའི་གོང་དུ་ས་གཞན་གྱིས་བསྒྲིབས་པ་མེད་པས་ན། སྤྲིན་མེད་དང་སྤྲིན་བཞིན་དུ་དེ་དག་ས་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པས་ན་སྤྲིན་མེད་དེ། ལྷ་དེ་དག་གི་
གཞལ་མེད་ཁང་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་ལ་གཞལ་མེད་ཁང་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེ་ཞིང་དུ་ས་གཅིག་ཏུ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ཀྱང་ཁྲོམ་དགོངས་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའོ། །བསོད་ནམས་འཕེལ་རྣམས་

[053B] སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་བསོད་ནམས་སུ་གཏོགས་པའི་མཆོག་ཐོབ་པའི་གནས་ཡིན་པས་བསོད་ནམས་འཕེལ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་གི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུར་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ཀྱང་ཁྲོམ་དགོངས་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའོ། །འབྲས་
བུ་ཆེ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གནས་གཞན་པས་ཤས་ཆེར་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་བསགས་པས། དེར་སྐྱེས་པའི་ལས་ངན་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུའི་མཆོག་ཐོབ་པས་ན་འབྲས་བུ་ཆེ་རྣམས་སོ། །ཡང་ན་འོག་མ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ལས་འབྲས་བུ་ཁྱད་ཞུགས་པས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་
འབྲས་བུ་ཆེ་རྣམས་ཏེ། དེའི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་ལྔ་བརྒྱར་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ཀྱང་ཁྲོམ་དགོངས་ལྔ་བརྒྱའོ། །མི་ཆེ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནས་གཙང་མའི་ངང་ན་དེའི་མཆོག་མ་ཡིན་ཏེ། གནས་གཙང་མའི་གོང་མ་བས་བསོད་ནམས་ཆུང་བས་མི་ཆེ་བའོ། །
དེ་དག་གི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་སྟོང་དུ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ཀྱང་ཁྲོམ་དགོངས་སྟོང་ངོ། །མི་གདུང་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསམ་པ་དགེ་བའི་ཕྱིར། དེར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐུ་དང་ལྷག་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་འབྲས་བུ་དང་ཚེ་དང་ཡོན་ཏན་ལྷག་པར་ཡོད་ཀྱང་ས་འོག་མ་
རྣམས་ལ་མི་གནོད་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་པས་ན་མི་གདུང་བའོ། །ཡང་ན་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གདུང་བར་མི་ནུས་པས་ན་མི་གདུང་བ་སྟེ། ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་ཉིས་སྟོང་དུ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ཀྱང་ཁྲོམ་དགོངས་ཉིས་སྟོང་
ངོ། །ཤིན་ཏུ་མཐོང་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་གྱིས་དེའི་ལྷ་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་ཏེ། བདེ་བ་དང་ལྡན་པས་མ་ཐོབ་པས་ན། ཤིན་ཏུ་མཐོང་བའམ། ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པར་མཐོང་བས་ན་ཤིན་ཏུ་མཐོང་རྣམས་སོ། །དེ་དག་གི་ཚེའི་ཚད་ནི་
བསྐལ་པ་བཞི་སྟོང་དུ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ཀྱང་ཁྲོམ་དགོངས་བཞི་སྟོང་ངོ། །གྱ་ནོམ་སྣང་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་ལ་ཅི་དགར་འདྲེན་པར་བསྒོམ་ཡང་འདྲེས་པ་དང་འཁྲི་བ་མེད་པར་བྱེད་པའི་མཐུ་དང་

[054A]༄༅། །ལྡན་པས་ན་སྒྲིབ་པ་ཆེན་པོ་མ་ལུས་པར་དག་པར་མཐོང་བས་གྱ་ནོམ་རྣམས་སམ། བཟང་པོ་དང་ལེགས་པར་མཐོང་སྟེ་བདག་མེད་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་མཐོང་བས་ན་གྱ་ནོམ་སྣང་རྣམས་སོ། །དེ་དག་གི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །
ལུས་ཀྱི་ཚད་ཀྱང་ཁྲོམ་དགོངས་བརྒྱ་སྟོང་ངོ། །འོག་མིན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནས་འོག་མ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དེའི་གོང་ནས་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་གཞན་མེད་པས་ན་འོག་མིན་ནམ། དེ་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་གནས་གཞན་མེད་དེ་གཞན་བས་ཆུང་ངུ་དང་ངན་པར་མ་
གྱུར་པའི་ཕྱིར་འོག་མིན་ནོ། །ཡང་ན་སྡུག་བསྔལ་བསགས་པའི་ལུས་ཨཱ་གྷ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བསགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པས་ཨཱ་གྷ་ནིཥྛ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡང་ན་ཨཱ་གྷ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་ལ་བྱ་སྟེ། སྡིག་པ་མཐར་ཕྱིན་ཏེ་ཟག་པ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཨཱ་གྷ་ནིཥྛའོ། །
དེ་དག་གི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །ལུས་ཀྱི་ཚད་ཀྱང་ཁྲོམ་དགོངས་ཁྲི་དྲུང་སྟོང་ངོ། །མི་ཆེ་བ་ནས་འོག་མིན་གྱི་གནས་མན་ཆད་གནས་གཙང་མའི་རིས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་ལམ་གྱི་ཆུས་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་བཀྲུས་པས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དག་པ་
འབའ་ཞིག་སྐྱེ་བས་ན་གནས་གཙང་མའམ། ཡང་ན་བུ་ལོན་གཙང་མ་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་བུ་ལོན་མཐར་ཕྱུང་སྟེ་གསང་བ་རྣམས་སྐྱེས་པས་ན་གནས་གཙང་མའོ། །ཡང་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང། མ་འདྲེས་པར་འཕགས་པའི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་རྣམས་ཉི་ཚེ་གནས་པས་ན་གནས་གཙང་མ་
འོ། །གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་པ་གང་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྣང་བར་བྱར་རུང་བས་ན། གཟུགས་ཡིན་ལ། སྣང་བར་བྱར་རུང་བ་མེད་པས་གཟུགས་མེད་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་
བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དང་པོ་སྦྱོང་བའི་དུས་ན་ནམ་མཁའ་ནི་མཐའ་ཡས་སོ། །ནམ་མཁའ་ནི་མཐའ་ཡས་སོ། །ཞེས་དམིགས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ཉིད་དེར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཡིན་པས་ན་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་དག་གིས་དང་པོར་སྦྱོར་

[054B] ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་ནུབ་པར་གྱུར། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ནི་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དེ། ནམ་མཁའ་ནི་མཐའ་ཡས་སོ། །ནམ་མཁའ་ནི་མཐའ་ཡས་སོ་ཞེས་ནམ་མཁའ་
མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་གནས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་དོན་ཡང་འདི་དག་ནི་ནམ་མཁའ་ཙམ་སྟེ། གང་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་སྔོ་བ་དང་སེར་བ་དང་དམར་བ་དང་དཀར་བ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་དང་མི་བདེ་བ་འདོད་ཆགས་དང་
བྲལ་ཏེ་ཁ་དོག་དེ་དག་ལ་འདུ་ཤེས་མི་འཇུག་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ནི་ཡང་དག་པར་འདས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལ་ཡང་དག་པར་འདས་པས་སྣང་བ་མེད་པར་སོང་བའི་རྒྱུས་ཁ་དོག་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུས་རྡུལ་བསགས་པ་ཐོགས་པ་ཅན་
གྱི་དངོས་པོ་ལ་སྒྲིབ་པ་དང་ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་ནུབ་པར་གྱུར་ཅེས་གསུངས་སོ། །འདུ་ཤེས་དེ་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུས་གང་དེ་ལ་མ་གཏོགས་པའི་བསགས་པའི་རྣམ་པའི་ལྷག་མ་བཟའ་བ་དང་གཏུང་བ་དང་
བཞོན་པ་དང་གོས་དང་རྒྱན་དང། ཁྱིམ་ནང་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དང། དམག་གི་ཚོགས་དང། རི་ལ་སོགས་པ་ལ་འདུ་ཤེས་འཇུག་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེས་དེ་ལྟར་
ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བཤིག་ནས་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འདས་ཏེ་སྦྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ནམ་མཁའ་ལ་མཐའ་ཡས་པའི་རྣམ་པར་སྨོས་པར་བྱེད། དེ་བས་ན་ནམ་མཁའ་ནི་མཐའ་ཡས་སོ། །ནམ་མཁའ་ནི་མཐའ་ཡས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །
དེ་ནས་སྦྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཐར་ཐུག་པར་ཡིད་ལ་བྱས་པའི་འོག་ཏུ་སྦྱོར་བས་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ། རྩ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇོག་སྟེ། དེ་བས་ན་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེར་ཇི་སྲིད་རྩ་བའི་ཏིང་

[055A]༄༅། །ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དེ་སྲིད་དུ། ནམ་མཁའ་ལ་དམིགས་ཏེ་གནས་སོ། །རྩ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་ནི། རང་གི་སའི་ཕུང་པོ་བཞི་ལ་དམིགས་ཤིང། གནས་པར་ཟད་དོ། །ཉེ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དུས་ན་ནི། །ས་འོག་མ་རྣམས་
ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། ཁ་དོག་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། །རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནམ་མཁའ་ལ་མཐའ་ཡས་པའི་རྣམ་པར་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡང་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་མཐའ་ཡས་སོ་ཞེས་སྦྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་
ཚེ་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་ཏེ། དེ་ཉིད་གནས་དེར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཡིན་པས་ན་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ། །དེའི་དོན་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དུས་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པས་ནམ་མཁའ་ལ་མཐའ་ཡས་པའི་རྣམ་པར་མོས་ཏེ། དེ་
བས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་མཐའ་ཡས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །ནམ་མཁའ་ལ་མཐའ་ཡས་པའི་རྣམ་པར་མོས་པའི་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་འདོད་པས། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཉེར་བསྡོགས་པ་དང། རྩ་བའི་འདུ་ཤེས་ལས་བཟློག་
ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ལ་མཐའ་ཡས་པའི་རྣམ་པར་མོས་པར་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་མདོ་གཞན་ལས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ནས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་འཇུག་གོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་དག་ནི་རྣམ་ཤེས་
མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྦྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །དེས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་ཀྱི་ཉེར་བསྔོགས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་རྩ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་
སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། དེ་བས་ན་མདོ་གཞན་ལས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དུས་ན་ཟུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་སྙོམས་པར་

[055B] ཅུང་ཟད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་གནས་དེར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་ཡིན་པས་ན་ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེའི་དོན་ཡང་དེས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་བསྐྱེད་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཕ་རོལ་ན་དམིགས་ཅི་ཡོད་ཅེས་བཙལ་ན། གཟུགས་ཅན་
ནམ་གཟུགས་མེད་པའི་ཆོས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་མཐོང་ངོ། །དེས་དེ་ལྟར་དམིགས་པ་མཐོང་བས། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཉེར་བསྡོགས་པ་དང། རྩ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལངས་ནས། ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དམིགས་པ་གཞན་ལ་མོས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་ཅུང་ཟད་
མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་མོས་པ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་གནས་པ་དེ་ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཉེ་བར་བསྡོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱའོ། །དེས་འདུ་ཤེས་དེ་ལ་མོས་པ་མང་དུ་བྱས་པས་ཅུང་ཟད་མེད་
པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཉེ་བར་བསྡོགས་པ་དང། སྦྱོར་བ་མ་ཐར་ཐུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་འདས་ནས། སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་རྩ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། དེ་བས་ན་མདོ་གཞན་ལས་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་ལས་ཡང་དག་
པར་འདས་ནས། ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་དབྱེ་ན་ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཉེར་བསྡོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དུས་ན་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་
མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདུ་ཤེས་ནི་ཤུ་བའོ། །འདུ་ཤེས་ནི་ཟུག་རྔུའོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཡང་རྨོངས་པ་སྟེ་ཞེས་འདུ་ཤེས་ཕྲ་བ་ལ་གནས་པ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་དེར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཡིན་པས་ན་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ། །
དེའི་དོན་ཡང་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དུས་ན་ཅུང་ཟད་མེད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་ཅུང་ཟད་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལ་ཆགས་པ་དང་ན་བ་དང་ཤུ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཉེས་དམིགས་དང་བཅས་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །ཅུང་ཟད་མེད་ཅུང་

[056A]༄༅། །ཟད་མེད་མིན་གྱི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དུས་ན་ནི་འདུ་ཤེས་དང་བཅས་པ་ཡང་ཟུག་རྔུ་དང་འདྲ་བར་མི་བདེ་བ་ཡིན། འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་དུ་སྤངས་པ་ཡང་རྨོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཏུ་པྲ་བའི་འདུ་ཤེས་ལ་གནས་ཏེ། ཅུང་ཟད་མེད་པའི་
སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལས་བཟློག་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་མདོ་གཞན་ལས་ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཅུང་ཟད་མེད་ཅུང་ཟད་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཉེ་བར་བསྡོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་
འདས་ནས། སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་རྩ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། དེ་བས་མདོ་ལས་དེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཅུང་ཟད་མེད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། ཅུང་ཟད་མེད་ཅུང་ཟད་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལས་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་གནས་སོ་ཞེས་
གསུངས་སོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་མ་མེད་པས་སེམས་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒོམས་ཏེ། དེ་བས་ན་མདོ་ལས་སེམས་ཙམ་ལ་བསམ་གཏན་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་འདོད་པའི་ཁམས་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་བཞིན་དུ་གནས་ཀྱི་རིམ་པ་ནི་
མེད་ཀྱི། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བྱེ་བྲག་དང། ཚེ་རིང་ཐུང་དུ་སྐྱེ་བའི་བྱེ་བྲག་ཙམ་གྱིས་དབྱེ་བར་ཟད་དེ་དེ་བས་ན་མདོ་ལས་གཟུགས་མེད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་གོང་དུ་གཟུགས་མེད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་བཞི་བཤད་
པ་དེ་ནི། གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སུ་སྐྱེས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུར་གནས་ནས་དུས་བྱེད་དོ། །རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་ནི་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་བཞི་བཅུའོ། །ཅུང་ཟད་མེད་པ་ནི་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུའོ། །
ཐ་མ་ནི་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུར་གནས་སོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱང་གནས་གང་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་གནས་དེ་ཉིད་དུ་ཤི་འཕོས་ནས་དེ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བར་ཟད་ཀྱི་གཞན་དུ་སྐྱེ་བ་པོ་མེད་དོ། །བསྐལ་པ་འདོད་པའི་ཁམས་དང། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ནི་སེམས་གཟུགས་ལ་

[056B] གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་མིང་གི་ཕུང་པོ་བཞི་རྣམས་གཅིག་ལ་བརྟེན། སྨྲས་པ་མདུང་གསུམ་རྩེ་སྤྲད་པའི་ཤིང་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་བཞིན་དུ། མིང་གི་ཕུང་པོ་བཞི་ཉིད་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པའམ། མིང་གི་ཕུང་པོ་བཞི་རྣམས་ཚོར་བའི་དབང་པོ་དང་རིས་
མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་བརྟེན་ཏོ། །གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ལྟས་ནི། ནམ་མཁའ་ལས་ལུས་ལྟུང་བ་སྙམ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྐྱེའོ། །བརྒལ་བ། མདོ་གཞན་དག་ལས་ནི་མ་འོངས་པ་ན་ཁམས་གསུམ་གྱི་འབྲས་བུ་ལེན་པར་བྱེད་པའི་ལས་གང་
ཡིན་པ་དེ་སྲིད་པའི་སྒྲར་བརྗོད་ན། འདིར་ནི་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཉིད་ལ་སྲིད་པར་བརྗོད་པས་མདོ་གཞན་དང་འགལ་ལོ། །སྨྲས་པ་འདི་ནི་ཉེས་པ་མེད་དེ་ཡང་ནི་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལས་ལ་བྱ་མོད་ཀྱི། ལས་དེ་ནི་མ་འོངས་པའི་སྲིད་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་
སྲིད་པ་གསུམ་ནི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། འདིར་རྒྱུའི་མིང་འབྲས་བུ་ལ་བཏགས་ནས་རྒྱུ་དེས་ཁམས་གསུམ་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། གསུམ་ལ་སྲིད་པ་ཞེས་བཏགས་ཏེ་ཉེས་པ་མེད་དོ། །སྐྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྲིད་པའི་
རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་སེམས་ཅན་དེ་དང་དེ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྷ་དང་མི་དང་བྱོལ་སོང་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དང་དེ་དག་གོ། །སེམས་ཅན་གྱི་རིས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པའི་རིགས་མཐུན་པའི་གནས་ཚེ་ཕྱི་མ་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་
ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་མངལ་གྱི་གནས་དང་སྒོ་ངའི་གནས་སུ་དང་པོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མངོན་པར་བྱུང་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞུགས་ནས་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་ཡན་ལག་དང་ཉིད་ལག་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །མངལ་དུ་ཡན་ལག་ལ་སོགས་
བ་རྫོགས་ནས་མངལ་ནས་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ནི་འཕོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེས་པ་དང། རྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པ་རྣམས་དུས་གཅིག་ཏུ་རང་གི་ལུས་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་ནི་མངོན་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བྱུང་བ་ལས་དེ་དག་གི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ཉིད་ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པས་རྟས་

[057A]༄༅། །ཤིང་འཕེལ་བར་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པའི་མར་གྱིས་བསྐུ་ཞིང་མཉེ་བ་དང་བཀྲུ་བ་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་གཞན་གྱིས་གྲོགས་བྱས་པ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་རབ་ཏུ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་གི་ཕུང་པོ་ཉིད་སྔོན་གྱི་ལས་དང་
ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ཁམས་རབ་ཏུ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་གི་ཕུང་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཚེའི་མཐའི་བར་དུ་གནས་པ་ཉིད་ནི་འཚོ་བའི་དབང་པོ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པའི་རིས་སུ་སྐྱེས་པའི་རིས་མཐུན་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ནི་རིས་སུ་སྐལ་བ་མཐུན་པ་
དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་མདོ་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་ཏེ་གང་སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེ་གནས་གང་གིས་བསྟན་པ་དང། གང་གིས་གྲོགས་བྱས་པ་དང། སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མངོན་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་སྐྱེ་བ་བསྟན་ཏོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་འབྱུང་
བ་ཞེས་བྱ་བས་ཉེ་བར་བརྟན་པ་བསྟན་ཏོ། །སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་རབ་ཏུ་རྙེད་པ་དང་ཁམས་རྣམས་རབ་ཏུ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་གང་གི་གྲོགས་བྱས་པ་བསྟན་ཏོ། །འཚོ་བའི་དབང་པོ་འབྱུང་བ་དང། རིས་སུ་སྐལ་བ་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བས་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་བསྟན་ཏོ། །
ཡང་ན་གང་སེམས་ཅན་དེ་དང་དེ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བའི་ཆར་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་སྙེགས་ཏེ། ཤི་བར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་དང་དེ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་གྱི་རིས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་ཆར་གཏོགས་པ་ལ་སྙེགས་ཏེ། སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་སེམས་
ཅན་གྱི་གནས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ལས་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པའི་ཤུགས་དང་ལྡན་པ་མ་འོངས་པ་ལ་མཚམས་སྦྱར་བར་བྱ་བའི་གནས་སུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་ཤིང་བརྒྱལ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པ་
སྟེ། ཕྱི་མས་སྔ་མ་བཤད་པར་བལྟའོ། །ཡང་ན་མངལ་དུ་སྐྱེ་བ་རྣམས་མངལ་གྱི་གནས་སུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་པོ་ཞུགས་པ་ནི་སྐྱེ་བའོ། །སྒོ་ངར་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྒོ་ངའི་གནས་སུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་པོ་ཞུགས་པ་ནི་ཀུན་སྐྱེ་བའོ། །དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེས་པ་རྣམས་དྲོད་གཤེར་གྱི་གནས་སུ་རྣམ་

[057B] །རྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པ་རྣམས་དུས་གཅིག་ཏུ་ཕུང་པོ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་ནི་མངོན་པར་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལ་མངལ་དུ་སྐྱེ་བའི་སེམས་ཅན་ནི་མི་དང་བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་བཞི་ཀ་ནས་ཀྱང་སྐྱེ་མོད་ཀྱི། ཕལ་ཆེར་མངལ་ནས་སྐྱེ་སྟེ། མངལ་ནས་སྐྱེས་པ་ནི་བྱོལ་
སོང་ལ་ཡང་གླང་པོ་དང་རྟ་དང་བ་ལང་དང་མ་ཧེ་དང་ཕག་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ཕོ་མོ་གཉིས་ཀྱི་ཁྲག་དང་ཁུ་བ་འདྲེས་པ་ལས་འགྱུར་རོ། །མི་ལས་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པ་ནི། ཤེལ་དང། ཨུཏྤ་ལ་དང། པཉྩ་ལའི་རྒྱལ་པོའི་བུ་ལྔ་བརྒྱ་དང། རི་དགས་དགྲའི་མ་ས་གའི་བུ་སུམ་ཅུ་ལྟ་
བུའོ། །མི་ལས་དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་མན་དྷ་ཏ་ལྟ་བུའི་སྤྱི་བོ་ལས་སྐྱེས་པ་དང། མཛེས་པ་དང། ཉེར་མཛེས་དང། ཤིང་ཏོག་ཨ་མྲ་ལས་སྐྱེས་པའི་བུ་མོ་ཨ་མྲ་སྐྱོང་ལིཙྪ་བའིའི་གཙོ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཆུང་མར་གྱུར་པ་ལྟ་བུའོ། །མི་ལས་རྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པ་ནི་བསྐལ་པ་དང་པོའི་མི་རྣམས་
ལྷའི་གནས་ནས་གླིང་བཞིར་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུའོ། །བྱོལ་སོང་སྐྱེ་གནས་བཞི་ཀ་ནས་སྐྱེ་བ་ཡང་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གཞག་པ་ལས་གསུངས་པ་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པའི་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གིས་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པའི་ཀླུ་འདྲེན་ཅིང་ཟ་བ་དང། དེ་བཞིན་མངལ་ནས་སྐྱེས་པས་མངལ་ནས་སྐྱེས་པ་འདྲེན་ཅིང་ཟ་བ་དང་
དེ་བཞིན་དྲོད་གཤེར་དང་རྫུ་བ་ལས་སྐྱེས་པས་ཀྱང་སྐྱེ་གནས་པ་སོ་སོའི་འདྲེན་ཅིང་ཟ་བ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་བྱ་ལས་ཕལ་ཆེར་ཏེ། ངང་ངུར་དང་ཁྲུང་ཁྲུང་དང་རྨ་བྱ་དང་ནེ་ཙོ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་གྲོག་སྦུར་དང་ཕྱེ་མ་ལེབ་དང། སྦྲང་བུ་དང་སྲོ་
ཤིག་ལས་ཕལ་ཆེར་སྐྱེའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་གང་དབང་པོ་ཉམས་པ་མེད་ཅིང་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང། ཡན་ལག་དང་ཉིད་ལག་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པས་ཅིག་ཅར་དུ་སྐྱེ་བ་སྐྱེ། དེ་ཡང་ལྷ་དང་དམྱལ་བ་དང་སྲིད་པ་བར་མ་ལྟ་བུའོ། །ཡི་དགས་དག་ནི་མངལ་དང་རྫུས་ཏེ་
སྐྱེས་པ་གཉི་ག་ཡོད་དེ། མངལ་ནས་སྐྱེ་བ་ནི་དཔེར་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ལ་ཡི་དགས་དག་སྨྲས་པ། མཚན་མོ་བདག་གི་བུ་ལྔ་བསྐྱེད། །ཉིན་པར་དེ་བཞིན་གཞན་དག་ཀྱང། །བསྐྱེད་དེ་ཟོས་པར་གྱུར་མོད་ཀྱིས། །འོན་ཀྱང་ངོམས་པར་བདག་མ་གྱུར། །ཞེས་སྨྲས་པ་ལྟ་

[058A]༄༅། །བུའོ། །དྲིས་པ་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་སྐྱེ་གནས་མཐུན་མཐུན་གྱིས་ཀླུ་འདྲེན་ཅིང་ཟ་བ་ནི་རུང་གི་རྫུས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་འགགས་མ་ཐག་ཏུ་ཕུང་པོ་མི་སྣང་བར་གྱུར་ན། ཇི་ལྟར་ཟ། སྨྲས་པ་དེ་ནི་སྣང་བར་འགྲོ་བ་མི་ཤེས་ནས་ཟ་བའི་ཕྱིར་འདྲེན་པ་པོ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གིས་བཤད་དོ། །
དྲངས་ནས་སྲོག་དང་མ་བྲལ་གྱི་བར་དུ་ཟར་ཡང་རུང་ངོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་གཞན་དག་ནི་བཤད་དོ། །ཕུང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྐྱེ་གནས་དེ་དག་ཏུ་ཕུང་པོ་རྣམས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱལ་བ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ། །
རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་འདུ་ཤེས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །དེའི་དུས་ན་ཚོར་བ་མྱོང་བ་ནི་ཚོར་བའི་ཕུང་པོའོ། །ཁྲག་དང་ཁུ་བ་འདྲེས་པའི་མཚན་ཉིད་མེར་མེར་པོ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །དེ་བས་ན་ཕུང་པོ་རྣམས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་
དབང་དུ་གྱུར་ན། དེའི་ཚེ་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་རབ་ཏུ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚེ་ཉིད་ན། ཁྲག་དང་ཁུ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེའི་དུས་ཀྱི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དེ། སྐྱེ་མཆེད་གསུམ་པོ་དེ་ཉིད་ལ་
སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་རབ་ཏུ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི། དེའི་དུས་ན་མེད་པས་དེ་དག་ལ་མི་བྱའོ། །ཁམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། དེའི་ཚེ་ཁམས་རྣམས་རབ་ཏུ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་དེ་ན་ཁྲག་དང་ཁུ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་ལུས་ཀྱི་ཁམས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་
ཤེས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་སོ། །དེ་ན་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཏེ། དེ་གསུམ་ལ་ཁམས་རྣམས་རབ་ཏུ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱའི། ཁམས་གཞན་དེའི་དུས་ན་མེད་པས་ན། གཞན་ལ་ནི་མི་བྱའོ། །ཚོར་བའི་དབང་པོ་འབྱུང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚེའི་འདུ་བྱེད་དང་པོ་ཉིད་དུ་དེར་ཐོས་
པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཡང་དེར་སྨིན་པར་བལྟའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདོད་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ནི། གཟུགས་མེད་པར་འཚོ་བའི་དབང་པོ་མི་གནས་ཏེ། ཚོར་བའི་དབང་པོ་ནི་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་མངལ་དུ་ཐོས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དང་

[058B] རིགས་སུ་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྒ་བ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ལས་རྒ་བ་འབྱུང་ངོ། །ཞེས་བྱའོ། །གང་སྤྱི་ཅེར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་
དྲོད་དང་མཐུ་ཉམས་པར་གྱུར་པས་སྐྲ་བྱི་བའམ་ལུས་མཐུ་ཆུང་བས་ཡང་ལག་འདར་བར་འགྱུར་བའོ། །སྐྲ་དཀར་ནི་གང་སྐྲ་ཁ་དོག་གཞན་དུ་གྱུར་པའོ། །གཉེར་མ་མང་བར་གྱུར་པ་ནི། པགས་པ་རྣམས་རྙིས་ཤིང་ཞུམ་པར་གྱུར་པའོ། །འཁོགས་པ་ནི་གང་འདོད་པ་ལ་ཀུན་ལོངས་སྤྱོད་པ་
ལ་ཀུན་ལོངས་སྤྱོད་ནུས་པ་མེད་པའམ། མདངས་དང་གཟི་ཉམས་པའོ། །ཞོམ་པ་ནི་གང་ལས་སུས་བྱས་པའི་རྣམས་ལ་མཐུ་ཆུང་ཞིང་རང་བཞིན་གྱིས་ནད་དང་བཅས་པའོ། །ཤིང་སྒུ་བོ་ལྟར་འཁྱོར་བ་ནི་གང་འགྲོ་བའི་སྤྱོད་ལམ་གྱི་དུས་ན། ལུས་ཀྱི་དབྱིབས་གཡས་གཡོན་དུ་འགྱུར་ཞིང་འཁྱོར་
པའོ། །ལུད་པ་ངར་ངར་བའི་ལུས་ནི་གང་སྨྲས་པའི་དུས་ན་བད་ཀན་ལ་སོགས་པས་འགགས་པས་དབུགས་ཕྱི་ནང་དུ་འབྱུང་བ་རྣམས་དཀའ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བའོ། །སྒུར་བ་ནི་གང་ཚིགས་པ་ལ་གནས་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཉམས་པས་ལུས་དྲང་པོར་བསྲང་མི་ནུས་ཤིང་མདུན་དུ་སྒུ་བའོ། །
ཁབས་ནག་པོས་ཁེབས་པའི་ལུས་ནི་གདོང་དང་ཡན་ལག་ཏུ་ཁ་དོག་ནག་པོ་ཕལ་ཆེར་བྱུང་བའོ། །མདུན་དུ་སྒུ་བའི་ལུས་ནི་གང་འདུག་པའི་སྤྱོད་ལམ་གྱི་དུས་ན་ཡང་ལུས་མདུན་དུ་དུད་ཅིང་དྲང་པོར་གནས་པར་མི་ནུས་པའོ། །ཁར་བ་ལ་འཇུ་བ་ནི་གནས་པའི་སྤྱོད་ལམ་ལས་ལྡང་བའི་དུས་ན། །བར་
བ་ལམ་བརྟེན་པར་ལྡང་མི་ནུས་པའོ། །དབང་པོ་ཀུན་སྨིན་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཉམ་ཆུང་བས་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་མི་གསལ་བར་མཐོང་ཞིང་ཐོས་པའོ། །ཉམས་པ་ནི་གང་ལས་སུ་བྱ་བ་རྣམས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་མེད་དེ། ཡན་ལག་ཞིག་པས་རྟག་ཏུ་ལེ་ལོ་དང་བཅས་པའོ། །འདུ་བྱེད་
རྣམས་རྙིངས་པར་གྱུར་པ་ནི། ཕུང་པོ་ལྔའི་ཐ་མར་གྱུར་ཏེ། ཕུང་པོ་ཉིད་ཀྱང་འཆི་བའི་ཚེའི་དུས་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པའོ། །ཞིག་པར་གྱུར་པ་ནི། གང་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་སྔོན་བཞིན་དུ་བལྟ་བ་དང་མཉན་པར་འདོད་པ་མི་སྐྱེའོ། །རྨོངས་པ་ནི་དྲན་པའི་བློ་

[059A]༄༅། །ཉམས་པས་སྔོན་བྱས་པ་དང་སྨྲས་པ་རྣམས་བརྗེད་ཅིང་མི་དྲན་པའོ། །ཞན་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ལོག་པ་ལས། གཉིས་སྟུག་ཅིང་རྒྱུན་རིང་དུ་གཉིད་ལ་གནས་པའོ། །འབྲི་བ་ནི་དེ་ལྟར་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ལས་གང་མྱུར་དུ་ལྡང་མི་ནུས་པའོ། །ཀུན་བྲི་བ་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་
འཕངས་པའི་ཚེའི་འདུ་བྱེད་ཀྱང་མཇུག་བསྡུས་པས་འཆི་བའི་དུས་ལ་མངོན་དུ་བལྟས་པའོ། །གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་དག་བསྡུས་ནས། དོན་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་སྟེ། བཅུ་གཅིག་ནི་རྟེན་རྣམ་པར་གྱུར་པ་དང། སྒྲ་རྣམ་པར་གྱུར་པ་དང། ལྟས་རྣམ་པར་གྱུར་པ་དང། གཟི་དང་སྟོབས་རྣམ་
པར་གྱུར་པ་དང། ནད་མེད་པ་རྣམ་པར་གྱུར་པ་དང། ཁ་དོག་རྣམ་པར་གྱུར་པ་དང། སྤྱོད་ལམ་རྣམ་པར་གྱུར་པ་དང། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་དབང་པོ་རྣམ་པར་གྱུར་པ་དང། གཟུགས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་རྣམ་པར་གྱུར་པ་དང། མཐར་ཐུག་པ་དང། ཚེའི་འདུ་བྱེད་ཟད་པའོ། །དེ་ལ་
སྤྱི་ཅེར་བྱ་བས་རྟེན་རྣམ་པར་གྱུར་པ་བསྟན་ཏོ། །སྐྲ་དཀར་ཞེས་བྱ་བས་སྐྲ་རྣམ་པར་གྱུར་པ་བསྟན་ཏོ། །གཉེར་མ་མང་ཞེས་བཏགས་པས་རྣམ་པར་གྱུར་པ་བསྟན་ཏོ། །འཁོགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་གཟི་དང། སྟོབས་རྣམ་པར་གྱུར་པ་བསྟན་ཏོ། །ཞོམ་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནད་མེད་པ་རྣམ་པར་གྱུར་པ་
བསྟན་ཏོ། །ཁབས་ནག་པོས་ལུས་ཁེབས་ཞེས་བྱ་བས་ཁ་དོག་རྣམ་པར་གྱུར་པ་བསྟན་ཏོ། །སྒུ་བ་དང་ཤིང་སྒུ་བོ་ལྟར་འཁྱོར་བ་དང་ལུད་པ་ངར་ངར་བའི་ལུས་དང། མདུན་དུ་སྒུ་བའི་ལུས་དང་ཁར་བ་ལ་འཇུ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱོད་ལམ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་བསྟན་ཏོ། །རྨོངས་པ་ཞེས་བྱ་བས་
གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་དབང་པོ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་བསྟན་ཏོ། །དབང་པོ་ཀུན་སྨིན་པ་དང། ཉམས་པ་དང་ཞིག་པར་གྱུར་པ་དང། ཞན་པ་དང་བྲི་བ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་བསྟན་ཏོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་རྙིངས་པར་མཐར་ཐུག་པར་བསྟན་ཏོ། །ཀུན་བྲི་བས་
ཚེ་ཟད་པ་བསྟན་ཏོ། །འཆི་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཆི་བ་བསྟན་པ་གང་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གང་སེམས་ཅན་དེ་དང་དེ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྷ་དང་མི་དང་བྱོལ་སོང་དང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དང་དེ་དག་གོ། །སེམས་ཅན་གྱི་

[059B] །དེ་ལ་འཆི་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་ནམ་དྲོད་དང་ཚེ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བོར་བ་དེ་ནི་ཤི་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་མདོ་གཞན་དག་ལས་ཀྱང། ཚེ་དང་དྲོད་དང་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས། །གང་ཚེ་ལུས་
འདི་བོར་བ་ན། དཔེར་ན་སེམས་མེད་ཤིང་བཞིན་དུ། །ས་ལ་འགྱེལ་ནས་ཉལ་བར་གྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་གང་དག་ནང་དུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་མེད་པར་དུས་བྱས་པ་ནི་ཤི་འཕོས་པའོ། །གང་སེམས་ཅན་ནང་དུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་དང་བཅས་པས་དུས་བྱས་པ་ནི་ཤི་
འཕོས་པར་གྱུར་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པས་ལུས་བཏང་སྟེ། ལུས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བྱེ་བར་གྱུར་པ་ནི་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་འགགས་པ་ནི་མི་སྣང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་དུས་མ་ཡིན་པར་ཤི་བ་རྣམས་ནི་འཆི་བའོ། །བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པ་
རྣམས་གནོད་པའམ་སྡུག་བསྔལ་དང་རིང་དུ་མི་འགྲོགས་པར་མྱུར་དུ་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པའོ། །གང་འཆི་བའི་ཚེ་དབུགས་རྒྱུ་ཞིང་སྐྱིགས་བུ་འབྱིན་པའི་དུས་ལ་ནི་ཚེ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་དུས་སུ་ཤི་བ་རྣམས་ནི། འཚོ་བའི་དབང་པོ་འགགས་པ་དང་ཕུང་པོ་རྣམས་འདོར་བ་དང། སྐྱེ་མཆེད་
ཀུན་འཇིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཚེའི་འདུ་བྱེད་ཟད་པ་ནི་ཚེའི་དབང་པོ་འགོག་པའོ། །སྔོན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་འདོར་བའོ། །ཕུང་པོ་སྔ་མའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་ཀུན་འཇིག་པའོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་
ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་རྣམས་མཇུག་བསྡུ་བར་བཤད་པའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར། མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་རྣམས་རིམ་པ་འདི་ལྟར་བཀོད། སྨྲས་པ་དང་པོ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྨོངས་པ་
འབྱུང་སྟེ། དེ་བས་ན་མ་རིག་པ་སྔར་བཤད་དོ། །རྨོངས་པར་གྱུར་ན་དེ་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་དེའི་འོག་ཏུ་འདུ་བྱེད་དོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ན་དེའི་རྒྱུས་སེམས་ཀྱང་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །

[060A]༄༅། །སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་ན་དེ་ལས་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། དེའི་འོག་ཏུ་མིང་དང་གཟུགས་སོ། །མིང་དང་གཟུགས་ལས་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འབྱུང་སྟེ་དེ་བས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གོ། །དབང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་ཡུལ་ལ་དབང་པོ་ཀུན་ལོངས་སྤྱོད་
པར་བྱེད་ཅིང། དེ་བས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་རེག་པའོ། །ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པས་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ལ་ཆགས་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་འདོར་བར་འདོད་པ་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་འོག་ཏུ་ཚོར་བའོ། །ཆགས་པ་ལས་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང། རྒྱུན་ཏུ་འགྲོགས་པར་སྨོན་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་བས་ན་དེའི་
འོག་ཏུ་སྲིད་པའོ། །སྨོན་པ་ལས་དེ་ཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་པ་འབྱུང་སྟེ། དེ་བས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་ལེན་པའོ། །ལེན་པའི་དུས་ན་ཉོན་མོངས་པ་འཕེལ་ལ། ཉོན་མོངས་པ་འཕེལ་བ་ལ་ཡང་སྲིད་པའི་ལས་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་སྲིད་པའོ། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་འདུ་བྱས་ན་ལམ་རྒྱུད་ལྔར་
འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་སྐྱེ་བའོ། །སྐྱེ་ནས་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་རྒ་ཤིའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་རིམ་པ་དེ་ལྟར་བཀོད་དོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བསྟན་པའི་འོག་ཏུ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་སྨོས་པས། ཇི་ལྟར་སྨོས་པ་བཞིན་བཤད་
པར་འདོད་ནས་དྲིས་པ། །དེ་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགར་བའི་ཚིག་སྟེ། དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང། བདེན་པ་བཞིས་ཇེ་བཀར་ཏེ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་
འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་གསུངས་ཤེ་ན། འདི་ལྟར་སྟོན་པར་ཁས་འཆེས་པས་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དང། གཅེར་བུ་བ་དང། མིའི་ཐོད་པ་ཅན་དང། གཞུང་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྒྲོགས་ཤིང་སྟོན་པ་ན། བདག་གི་ཆོས་ནི་ཡང་དག་པའི་བདེན་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་གྱི་
གཞན་དག་གི་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པར་གཟིགས་ནས། བདེ་བ་ལ་རྨོངས་པ་དེ་དག་ལ་དོན་དམ་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་གསུང་རབ་འདིར་ཞུགས་ནས་ཁྱིམ་ན་གནས་པའི་མཚན་

[060B] དགེ་སྦྱོང་གི་མཚན་མ་ནི་བཟུང། དགོན་པར་གནས་པས་ནི་དགེ་སྦྱོར་ངོ་ཞེས། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནི་ཡང་དག་པར་འཛིན། ཡོ་བྱད་རྙིང་པ་ལ་ནི་གནས། ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པས་ནི་བསྡམས། དབང་པོ་རྣམས་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་ནི་བཀག་ཀྱང་ཐོས་
པའི་ཤེས་རབ་དང་མི་ལྡན་པས། བདག་ནི་དགེ་སྦྱོང་ངོ་ཞེས་ངེས་པ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་སྤངས་ཤིང་དོན་དམ་པའི་དགེ་སྦྱོང་བསྟེན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གསུང་རབ་འདི་ལས་བདེན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་
ཉིད་དོན་དམ་པའི་དགེ་སྦྱོང་ཡིན་པར་དགོངས་པའོ། །ཡང་ན་མི་ཁོམ་བརྒྱད་པོ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དང། སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་མེ་ཏོག་གི་དྲིས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པས། འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཚོགས་ཡང་དག་པར་བསགས་ཤིང་
བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་རབ་ཏུ་དག་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་གང་ཞིག་ཅེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་འདི་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་ངན་སོང་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པ་ཐོབ་པས་
ཡིད་ཀྱི་སྐྲག་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་ལ། དེ་མི་འགྲོ་བར་རྒྱུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བདེན་པ་བཞི་གསུངས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་མནར་མེད་པ་དང། རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་དང། འོ་དོད་འབོད་པ་དང། འོ་དོད་ཆེར་འབོད་པ་དང། ཚ་བ་དང་རབ་ཏུ་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་
བར་སྐྱེས་པ་རྣམས། དབང་མེད་པར་ལྕགས་ཀྱི་སྐམ་པས་ཁ་ཕྱེ་ནས། ལྕགས་ཀྱི་གོང་བུ་དང། ལྕགས་ཀྱི་ཁུ་བ་བླུད་པའི་དུས་ན་སྣ་དང་སྤྱི་པོ་ལ་སོགས་པར་མེ་ལྕེ་རབ་ཏུ་འབར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་དང། གཞན་ཡང་ཡི་དགས་སུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྐོམ་པ་དང། བཀྲེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་
གྱིས་ནོན་པས་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་ཟོས་ཤིང་འཐུངས་ཀྱང། ཆོག་པའི་དུས་མེད་ན་ཟློག་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་དག་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་མནར་བའི་ཕྱིར། ཆུ་འདོད་པའི་དོན་དུ་སོང་བ་ལས་ཀྱང་ཆུ་རྣམས་བསྐམ་པར་འགྱུར་བའམ། རྣག་དང་ཆུ་སེར་ལ་སོགས་པ་མི་གཙང་བ་རབ་

[061A]༄༅། །ཏུ་དྲི་མི་ཞིམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་བར་འགྱུར་བ་དང། མེ་ཏོག་གི་ཤིང་རྣམས་ཀྱང་མེ་ཏོག་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང། འབྲས་བུའི་ཤང་རྣམས་ཀྱང་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་མྱོང་བར་འགྱུར་པ་དང། གང་དག་བྱོལ་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་རྣམས་
བཅིངས་པ་དང། བསད་པ་དང་གཅིག་ལ་གཅིག་ཕན་ཚུན་ཟ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བར་དོགས་པས་རྟག་ཏུ་ཡིད་མི་བདེ་བར་གནས་པ་རྣམས་ལ་ངན་སོང་གསུམ་དུ་མི་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་གསུངས་ཏེ། བདེན་པ་བཞི་ཡང་དག་པ་
ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པའི་དོན་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་བདག་ལ་དབང་དུ་གྱུར་པ་ལ་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་དང་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་ལ་
སོགས་པ་ནི་སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་པས་འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པས་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདེན་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་འམ། མ་ནོར་བའམ། ཡང་དག་པའི་དོན་ཏེ། འཕགས་པར་འགྱུར་པའི་བདེན་པ་ནི་འཕགས་པའི་
བདེན་པའོ། །ཡང་ན་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པའི་བདེན་པ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །འོ་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། ལན་དུ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཕགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱིན་གྱི་
རླབས་ཀྱིས་འཆད་པ་དང། འཕགས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་སྟོན་པས་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་འདི་དག་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་བདེན་པས་ན། འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བརྒལ་བ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་འདི་དག་བརྫུན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་ན། སྨྲས་པ་
འདི་དག་འཕགས་པ་ཡིན་ཡང་རུང། བྱིས་པ་ཡང་རུང་སྟེ། ཐམས་ཅད་ལ་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས། ཀུན་ལ་ཡང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་སྟེ་ཀུན་ལ་ཡང་བདེན་ན། ཅིའི་ཕྱིར། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན་

[061B] འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟར་བ་བཞིན་དུ་གཟིགས་ཀྱི། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟར་བ་བཞིན་དུ་མི་མཐོང་བས། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་མདོ་དག་ལས་བཤད་པ་
འཕགས་པ་བདེན་པར་གང་གསུངས་པ། །སྡུག་ཅིང་བསྔལ་བར་གཞན་གྱིས་རིག་གཞན་གྱིས་བདེན་པར་གང་སྨྲས་པ། །སྡུག་ཅིང་བསྔལ་བར་འཕགས་པས་རིག་ཅེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང། སྤུ་ཡི་ཉག་མ་ཇི་ལྟར་ལག་པའི་མཐིལ་དུ་མི་ཚོར་བ། །དེ་ཉིད་མིག་ཏུ་སོང་
བར་གྱུར་ན་མི་དགའ་གནོད་པ་སྐྱེ། །ལག་པའི་མཐིལ་འདྲ་བྱིས་པས་འདུ་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་ཉག་མི་ཚོར། །མིག་དང་མཚུངས་པའི་མཁས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཡིད་འབྱུང་ཟ་བ། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་པར་འཕགས་པ་
རྣམས་ཀྱིས་གཟིགས་ཀྱི། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་ལྟར་མི་མཐོང་ངོ། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཁོ་ནར་ངེས་ཤེ་ནས། ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམ་པར་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེའི་གཉེན་པོར་བདེན་པ་ཡང་བཞི་ཁོ་ནར་བཤད་དེ། ལྟ་བུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་ནི། འཇིག་ཚོགས་
སུ་ལྟ་བ་དང། ཆད་པར་ལྟ་བ་དང། ཐེར་ཟུག་ཏུ་ལྟ་བ་དང། བྱ་བ་མེད་པར་ལྟ་བའོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་བཤད་དོ། །འདིར་ཕུང་པོ་ཞིག་ནས་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཆད་པར་ལྟ་བའི་
གཉེན་པོར། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་བཤད་དེ། ཇི་སྲིད་དུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ་ཕུང་པོ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་སྟོན་པའོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་རྟག་པར་ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་སོ་ཞེས་ལྟ་བའི་གཉེན་པོར་འགོག་པའི་བདེན་པ་བཤད་དེ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ན་ཕུང་པོ་སྐྱེ་བ་རྒྱུན་
ཆད་པས་ཐེར་ཟུག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། །དགེ་བ་གཞན་གྱིས་བྱས་ཀྱང་འབྲས་བུ་གཞན་གྱིས་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་མ་བྱས་པར། ལྟ་བའི་གཉེན་པོར་ལམ་གྱི་བདེན་པ་བཤད་དོ། གང་གིས་ལམ་བསྒོམས་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་ཐར་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་གྱིས་ལམ་བསྒོམས་པས་

[062A]༄༅། །གཞན་ཐར་པར་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ནི། ལྷས་བྱིན་གྱིས་ལས་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མཆོད་སྦྱིན་གྱིས་མྱོང་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་རྣམ་པ་བཞིའི་གཉེན་པོར། བདེན་པ་བཞི་ཁོ་ནར་བཤད་དེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་
རྣམ་པ་བཞི་ནི་འབྲས་བུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། རྒྱུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། ཐར་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། དེའི་ཐབས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །དེ་ལ་འབྲས་བུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཁོང་ཏུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྲེད་པ་དང། ང་རྒྱལ་དང། ལས་ཀྱི་
འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་མི་གཙང་བའི་སྣོད་ལྟར་མི་གཙང་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མེས་རྟག་ཏུ་བསྲེག་པ་མི་རྟག་པའི་རྡོ་རྗེས་རྒྱུན་
དུ་བཅོམ་པ། བདག་དང་བདག་གིར་བྱེད་པ་པོ་དང། ཚོར་བ་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ། གཙང་བ་དང། བདེ་བ་དང། རྟག་པ་དང། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང། དེ་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་གསུངས་སོ། །རྒྱུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་
བ་ནི། ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཚངས་པ་དང། དབང་ཕྱུག་དང། སྐྱེས་བུ་དང། རང་བཞིན་དང། དུས་དང་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བོ་ཞེས་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་གསུངས་སོ། །ཐར་པ་
ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཏོགས་འདོད་ཀྱི་ལུགས་དང་བདག་དང། རྡུལ་དང་མུན་པ་དང། སེམས་ཅན་གསུམ་ཆ་མཉམ་ན་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་མཐོང་བར་གྱུར་པའམ། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་མཉེས་པར་བྱས་ནས། ཐར་པ་དང་མཐོ་རིས་འཐོབ་པོ་ཞེས་སྨྲ་བ་སྟེ། དེ་བཟློག་པར་
བྱ་བའི་ཕྱིར་འགོག་པའི་བདེན་པ་གསུངས་སོ། །དེའི་ཐབས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་མེ་ཏོག་དང། འབྲས་བུ་དང། རྩ་བ་དང། སྡོང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཟས་རྩུབ་པོ་ཟ་ཞིང། རྩྭ་དང་འདབ་མ་དང། ཤིང་ལེབ་དང་ཚེར་མ་དང། ཐལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉལ་བར་

[062B] མེ་ལྔའི་དཀའ་ཐུབ་དང། ཟས་བཅད་པ་དང། བྲག་ཁ་ནས་མཆོངས་པ་ལ་སོགས་པས་ཐར་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བ་སྟེ། དེ་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལམ་གྱི་བདེན་པ་བཤད་དོ། །ཡང་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་
བྱང་བའི་འབྲས་བུ་དང། རྒྱུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཁོ་ནར་བཤད་དེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་འབྲས་བུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཇི་སྙེད་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲས་
བུ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་བཤད་དེ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་
འབྲས་བུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འགོག་པའི་བདེན་པ་བཤད་དེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལམ་གྱི་བདེན་པ་བཤད་དེ་
འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་མངོན་པའི་ཆོས་ལས་འཁོར་བ་ལ་ཉེས་པ་དང་བཅས་པ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རྗེས་སུ་བསྔགས་པ་དང་བཅས་པར་མཐོང་བ་རྣམས། འཁོར་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བར་བྱ་
བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ་ཞེས་བཤད་དེ། དེ་ལ་འཁོར་བ་ལ་ཉེས་པ་དང་བཅས་པ་མཐོང་བ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་མཐོང་བ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པར་བརྒྱད་དང་ལྡན་པར་མཐོང་ན་འཁོར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཉེས་པ་དང་བཅས་པར་
ལྟའོ། །འཁོར་བའི་ཉེས་པ་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི། སྲིད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀུན་འབྱུང་སྟེ། སྲེད་པའི་དབང་གིས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རྗེས་སུ་བསྔགས་པ་དང་བཅས་པར་མཐོང་བ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི། འགོག་པའི་བདེན་

[063A]༄༅། །པ་མཐོང་བ་སྟེ། འགོག་པ་ལ་ཞི་བ་དང། གྱ་ནོམ་པ་ལ་སོགས་པར་མཐོང་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་བལྟའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་སྟེ། ལམ་བསྒོམས་པའི་མཐུས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་དུ་འགྱུར་བས་སོ། །ཡང་ན་
འཇིག་རྟེན་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འབྲས་བུ་དང། རྒྱུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་བདེན་པ་བཞི་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །དེའི་རྒྱུ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི། འགོག་པའི་བདེན་
པའོ། །དེའི་རྒྱུ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཡང་ན་མངོན་པར་ཆུད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡང། མདོ་ལས་བདེན་བཞི་ཁོ་ནར་བཤད་དེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ཡང་དག་པར་རེག་པས་རེག་པར་བྱེད་པ་ནི། སྲེད་པ་མ་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ནི་མི་བསྐྱེད་ལ་མི་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ནི་སྤང་ངོ་ཞེས་
གསུངས་པ་ལ་ཕུང་པོ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །སྲེད་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །མ་བསྐྱེད་པ་ནི་མི་བསྐྱེད་པ་དང་བསྐྱེད་པ་སྤོང་བ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ཡང་དག་པར་རེག་པར་བྱེད་པ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཡང་ན་ཀུན་ནས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཉེས་པ་
དང་བཅས་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་རྣམས་སྲེད་པ་མ་ལུས་པར་འགོག་གོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་ཀུན་ལ་སྦྱོར་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །སྲེད་པ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །སྲེད་པ་མ་ལུས་པར་འགགས་པ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །ཉེས་པ་དང་བཅས་པས་རྗེས་སུ་
ལྟ་བ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཡང་ན་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། སྤང་བར་བྱ་བ་དང། མངོན་པར་བྱ་བ་དང། བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བདེན་པ་བཞི་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བའོ། །ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བའོ། །འགོག་པའི་
བདེན་པ་ནི་མངོན་དུ་བྱ་བའོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ་བའོ། །ཡང་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོའི་རང་བཞིན་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང། ཀུན་ཤེས་པ་ན་ཆགས་པ་གཏོང་བར་བྱེད་དེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཆགས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་

[063B] །ཆགས་པ་གཏོང་བ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཕུང་པོ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པའོ། །ཀུན་ཏུ་ཤེས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར། འཕགས་པའི་བདེན་པ་འདི་རྣམས་
དང་པོར་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཤད་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ། དེ་ནས་འགོག་པའི་བདེན་པ། དེ་ནས་ལམ་སྟེ། རིམ་པ་འདི་ལྟར་ཅིའི་ཕྱིར་བཀོད་ཅེ་ན། ལན་དུ་བསྒོམ་པ་དང་རགས་པའི་རིམ་པས་རིམ་པར་བཀོད་དེ། ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་
གནས་སུ་གྱུར་པར། ཀུན་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་སྟེ། གསལ་བས་ན་དང་པོར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པར་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བར་མཐོང་ན། དེ་ནས་དེའི་རྒྱུ་གང་ཞེས་རྟོགས་པས་ན། དེའི་འོག་ཏུ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་དེ་དག་གང་དུ་འགག་པར་འགྱུར་
ཞེས་རྟོག་པ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ན། སྡུག་བསྔལ་འགག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་འོག་ཏུ་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །འགོག་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་རྟོག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། དེའི་འོག་ཏུ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་བཤད་དོ། །ཡང་ན་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས། སྐྱེ་བ་དང་རྒ་
བ་ལ་སོགས་པ་དོན་མེད་པའི་ཚོགས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །དོན་མེད་པའི་ཚོགས་ཀྱི་རྩ་བ་ནི། །ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །དོན་མེད་པའི་ཚོགས་བཅོམ་པ་ནི། འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །དོན་མེད་པའི་ཚོགས་ཀྱི་རྩ་བ་འཇོམས་པ་ནི། ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཡང་ན་ཁུར་ལྟ་བུ་ནི་
སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཁུར་ལེན་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །ཁུར་བོར་བ་ནི་འོག་པའི་བདེན་པའོ། །ཁུར་ལེན་པ་བོར་བ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཡང་ན་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་
ནི༑ ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བར་ཟད་པར་བྱེད་པ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །ཕུང་པོ་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་མཐོང་བ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཡང་ན་འགྲོ་བ་ལྔ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །འགྲོ་བ་མེད་པ་ནི་འགོག་

[064A]༄༅། །པའི་བདེན་པའོ། །འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་འཇོམས་པ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཡང་ན་འབྲོག་དགོན་པར་ཞུགས་པ་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་འབྲོག་དགོན་པ་ན་ངན་སོང་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །འཇིགས་པ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་
ལ་ཆགས་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །འཇིགས་པ་མེད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཡང་ན་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། རྒྱུའི་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །འབྲས་བུའི་ཆོས་བཅོམ་པ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །རྒྱུའི་ཆོས་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཡང་ན་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །ས་བོན་ལྟ་བུ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །མྱུ་གུའི་ཆོས་དང་བྲལ་བའི་གནས་ནི་འགོག་
པའི་བདེན་པའོ། །ས་བོན་གྱི་ཆོས་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཡང་ན་ནད་ལྟ་བུ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །ནད་མེད་པ་ལྟ་བུ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །སྨན་ལྟ་བུ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་
པའོ། །ཡང་ན་མེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གདུང་བ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །མེ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཤིང་ལྟ་བུ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །མེ་ཞི་བར་གྱུར་པ་ལྟ་བུ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །མེ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཆུ་ལྟ་བུ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཡང་སྡུག་
བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ནི་འདིས་དགྲ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྐྱེད་པས་དགྲ་ལྟ་བུ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །སྔོན་གྱི་ཁོ་ན་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །ཁམས་གསུམ་གྱི་གནོད་པ་ཀུན་དང་བྲལ་བས། དགྲའི་གནོད་པ་དང་བྲལ་བ་ལྟ་བུ་ནི་འགོག་པའི་
བདེན་པའོ། །ཁོ་ན་སྦྱངས་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཡང་ན་ཉེས་པ་ཀུན་གྱི་གཞིར་གྱུར་པས་རས་ལྟ་བུ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །དྲི་མ་ལྟ་བུ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །དྲི་མ་དག་པར་གྱུར་པ་ལྟ་བུ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །དྲི་མ་དག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཆུ་དང་ཁྲུས་རྩི་

[064B] །ཡང་ན་བུ་ལན་ཆགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བུ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །དབུལ་བ་ལྟ་བུ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །བུ་ལོན་སྦྱངས་པ་ལྟ་བུ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །གཏེར་རྙེད་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཡང་ན་ཚ་
བའི་གདུང་བས་ཕོངས་པ་ལྟ་བུ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཚ་བའི་གདུང་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མེ་ལྟ་བུ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །གདུང་བ་དང་བྲལ་བ་ལྟ་བུ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །གདུང་བ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་སྨན་ཙནྡན་དང་ག་བུར་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལམ་གྱི་
བདེན་པའོ། །ཡང་ན་དུག་ཟོས་པའི་སྐྱེས་བུ་དུག་གཡོས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ལྟ་བུ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །དུག་ལྟ་བུ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །དུག་བཅོམ་པ་ལྟ་བུ་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །དུག་སྨན་ལྟ་བུ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །ཡང་ན་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་
པ་གཉིས་ཏེ། མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པ་དང། མཛའ་བ་དང་བྲལ་བའོ། །དེས་ཀྱང་གནས་གཉིས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་དེ། ལུས་ཀྱི་གནས་དང། སེམས་ཀྱི་གནས་སོ། །ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྲེད་པ་དང་ལྟ་བ་དང་ལས་སོ། །དེ་ལ་སྲེད་པ་དང་ལྟ་བས་ནི་ཁམས་
གསུམ་དུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བྱེད་དོ། །ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བས་ནི་དེར་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་བྱེད་དོ། །འགོག་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ལྟ་བ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་འགོག་པ་དང། འདོད་པ་
ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་ཆགས་པ་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགོག་པ་དང། སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགོག་པའོ། །ལམ་རྣམ་
པ་བཞི་སྟེ། སྦྱོར་བའི་ལམ་དང། མཐོང་བའི་ལམ་དང། བསྒོམ་པའི་ལམ་དང། བྱས་པ་རིག་པའི་ལམ་མོ། །དེ་ལ་སྦྱོར་བའི་ལམ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དུས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་དང། ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་དང། ཁ་ཟས་ལ་ཚོད་རིག་པ་དང། ཉན་པ་དང། བསམ་པ་

[065A]༄༅། །ལ་སོགས་པ་ལ་བརྩོན་པའི་ཚོགས་སྦྱོར་བ་དང། དྲོད་དང། རྩེ་མོ་དང། བཟོད་པ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་སྟེ། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་མོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཕྱིན་ཅི་
མ་ལོག་པར་མཐོང་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུའི་དུས་ན་བདེན་པ་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུའི་དུས་ན་ངས་བྱ་བ་ནི་བྱས། ཁུར་ནི་བོར། །སྐྱེ་བ་ནི་ཟད། །སྲིད་པ་ནི་
འདི་ལས་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་བྱས་པ་རིག་པའི་ལམ་མོ། །ཡང་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རིམ་པ་འདི་ལྟར་བཀོད་པ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཇི་ལྟར་རྟོག་པའི་རིམ་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་རིམ་པ་འདི་ལྟར་བཤད་དེ། བདེན་པ་གང་ལ་
དང་པོར་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་ཐོག་མར་བཤད་དོ། །དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པས་དང་པོར་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གཞི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་རྟོག་སྟེ། རྟོག་པའི་ཚུལ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གང་ལ་ཆགས་པ་དང། གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་བ་
དང༑ སྡུག་བསྔལ་ལ་གང་ལས་ཐར་བར་སྨོན་པ་སྐྱེ་སྟེ། གང་སྡུག་བསྔལ་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་ལྔ་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །གང་ལས་ཐར་པར་འདོད་ཅེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལས་ཐར་བར་འདོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་
དང་པོར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་བཤད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་དེ་ལས་བྱུང་ཞེས་བརྟགས་ན། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བར་མཐོང་སྟེ། དེ་བས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་དེ་གང་དུ་འགག་པར་འགྱུར་ཞེས་བརྟགས་ན། ནམ་
མྱ་ངན་འདས་པའི་གནས་ཐོབ་པའི་ཚེ་འགག་པར་མཐོང་སྟེ། དེ་བས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་འགོག་པའི་བདེན་པ་བཤད་དོ། །དེ་བས་ན་འགོག་པ་དེ་རྒྱུ་གང་གིས་འཐོབ་ཅེས་བརྟགས་ན། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་བསྒྲུབས་པས་ཐོབ་པར་མཐོང་སྟེ། དེ་བས་ན་དེའི་

[065B] །དེ་ཡང་དཔེར་ན་སྨན་པས་ནད་པའི་ནད་སྦྱོང་བ་ལ་ཞུགས་པ་ན། ནད་དང་ནད་ཀྱི་གཞི་དང། ནད་མེད་པ་དང་སྨན་གང་ཡིན་ཚོལ་བ་དང་འདྲའོ། །སྨན་པ་དང་པོར་ནད་སྦྱོང་བར་ཞུགས་པ་ན། ནད་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ལ་རྟོག་གོ། །དེའི་འོག་ཏུ་
ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པ་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་གང་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ཀྱི་གཞི་ལ་རྟོག་གོ། །དེ་ནས་ནད་དེ་གསོར་རུང་མི་རུང་ཞེས་ནད་མེད་པ་ལ་རྟོག་གོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ནད་དེའི་སྨན་གང་ཡིན་ཞེས་སྨན་ལ་རྟོག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་མདོ་སྡེ་འདི་ལས་ཀྱང་བདེན་པ་རྣམས་ཀྱི་རིམ་པ་འདི་དང་སྦྱར་ནས་
བཤད་དེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་དཔེར་ན་ཡན་ལག་བཞི་དང་ལྡན་པའི་སྨན་པ་ནི། ཟུག་རྔུ་ཐམས་ཅད་འབྱིན་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ་འོས་པ། རྒྱལ་པོའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ། སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ། ཡན་ལག་བཞི་གང་ཞེ་ན། གནོད་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན། གནོད་
པའི་རྒྱུ་ལ་མཁས་པ་ཡིན། །གནོད་པ་སྤང་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན། །གནོད་པ་སྤངས་པ་ཡང་ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བ་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་ཡན་ལག་བཞི་དང་ལྡན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་སྨན་པ་བླ་ན་མེད་པ་
ཟུག་རྔུ་ཐམས་ཅད་འབྱིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡན་ལག་བཞི་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཏེ། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་
ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་བདེན་པ་བཞི་མདོ་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ཉིད་རྒྱས་པར་
བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་སྨྲས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མདོ་ཙམ་དུ་བསྟན་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་ཅེ་ན། སློབ་མ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མདོ་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ལ་དགའ་བ་དང་རྒྱས་པར་

[066A]༄༅། །བཤད་པ་ལ་དགའ་བའོ། །དེ་ལ་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་སྲས་པོ་ལྟ་བུ་མདོ་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་གྱི་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་
བར་དུ་མདོར་བསྡུས་ནས། བཀའ་སྩལ་ཏོ། །གང་འཕགས་པ་དགའ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་ཏེ་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་འདུལ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་
རྒྱུའི་སྟོབས་ཅན་དང། རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཅན་ནི་འཕགས་པ་འོད་སྲུངས་ལྟ་བུ་སྟེ། ཚེ་རབས་སྔ་མ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཕལ་ཆེར་བསགས་པ་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་གྱུར་བ་སྟེ། དེ་དག་ལ་མིང་ཙམ་སྨོས་པས་ཀྱང་དོན་རྒྱ་ཆེར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བས་ན། དེའི་རྒྱུའི་སྟོབས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་
ཆེད་དུ་མདོ་ཙམ་བསྟན་ཏོ། །རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཅན་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བསྟན་དགོས་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་མེད་ན། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་སྤྲོས་ཏེ་བཤད་དོ། །ཡང་ན་དབང་པོ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དབང་པོ་རྣོན་པོ་དང། རྟུལ་པོའོ། །དེ་ལ་དབང་
པོ་རྣོན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་མདོ་ཙམ་དུ་བསྟན་ཏོ། །དབང་པོ་རྟུལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་སྤྲོས་ཏེ་བཤད་དོ། །ཡང་ཉན་ཐོས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཐོས་པ་མང་པོ་དང། ཐོས་པ་ཉུང་ངུའོ། །ཐོས་པ་མང་པོ་རྣམས་ལ་ནི་མདོ་ཙམ་དུ་བསྟན་ཏོ། །ཐོས་པ་ཉུང་ངུ་རྣམས་ལ་ནི་སྤྲོས་ཏེ་བཤད་དོ། །
རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་དང། སྤྲོས་ཏེ་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་ལན་འདིས་གླན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྡུག་བསྔལ་བར་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས། སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་
པའམ། སྡུག་བསྔལ་འཁོར་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་ན་འཕགས་པར་འགྱུར་བས་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་སྟེ། བདེན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བར་མ་ནོར། སྡུག་བསྔལ་བར་ཡང་དག་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པས་

[066B] ཇི་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་འཇིག་རྟེན་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དང་པོ་སྐྱེ་བའི་གཞི་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། སྐྱེ་བ་ཡང་རྒ་བ་དང་ན་བ་ལ་སོགས་བ་སྡུག་བསྔལ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་དང་པོ་སྐྱེ་བའི་
རྒྱུ་བྱེད་པས་ན་ཐོག་མར་བཤད་དོ། །ཡང་ན་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྩ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དེ་ལ་རྩ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་སྐྱེ་བ་སྟེ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པར་སྡུག་བསྔལ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བར་གྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡལ་
ག་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། རྒ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ནི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་གོང་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་སྐབས་སུ་ཡང་སེམས་ཅན་དེ་དང་དེ་རྣམས། སེམས་ཅན་གྱི་རིས་དེ་དང་
དེ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང། ཀུན་སྐྱེ་བ་དང། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་སྲེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་དང་འགྲོགས་པ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་དེ་
དང་དེ་དག་ཏུ་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རབ་ཏུ་རྙེད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། འཕགས་པའི་ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དང། མངལ་གྱི་གནས་སུ་སྐྱེས་པ་དང། རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྐྱེས་པ་དང། རིས་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་དང། རབ་ཏུ་
བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པའོ། །དེ་ལ་འཕགས་པའི་ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པ་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐྱེ་བ་སྐྱེས་པ་སྟེ། མདོ་དག་ལས་ཐུགས་ལས་སྐྱེས་པ་ཞལ་ནས་སྐྱེས་པ་འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལས་སྐྱེས་པའོ་
ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །མངལ་གྱི་གནས་སུ་སྐྱེས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་པོ་ཉིད་དུ་མངལ་དུ་ཞུགས་ནས་མངལ་ནས་ཕྱིར་མ་བྱུང་གི་བར་དུ། མེར་མེར་པོ་ལས་ནུར་ནུར་པོ་བྱུང་བ་དང། ནུར་ནུར་པོ་ལས་ལྟར་ལྟར་པོར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྐྱེས་པ་ནི་

[067A]༄༅། །ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལར་གྱུར་པ་དང། ཨིནྡྲ་ནཱི་ལ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་རིས་མཐུན་པའི་སྐྱེས་པ་ནི། གང་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་འདྲ་བར་གྱུར་བ་སྟེ། བ་ལང་ཡང་བ་ལང་དུ་རིས་མཐུན། རྟ་ཡང་རྟར་རིས་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ལྟ་བུའོ། །རབ་ཏུ་
བྱུང་བར་སྐྱེས་པ་ནི། མའི་མངལ་ནས་སྐྱེས་ནས་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པར་སོ་སོར་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། སྐྱེ་བ་ལྔ་ལས་འདིར་མངལ་གྱི་གནས་སུ་སྐྱེས་པ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་བར་སྐྱེས་པ་གཉིས་སུ་བལྟའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་སྐྱེ་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེ་ན། སྨྲས་
པ་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ། སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་རྟག་ཏུ་སྲེག་པས་ན། སྐྱེ་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ངན་སོང་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་རིས་སུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་ནི། སྲེག་པ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་
བསྔལ་གྱི་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མེས་རྟག་ཏུ་སྲེག་པར་བྱེད་དོ། །བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་མི་དང་ལྷ་ལ་སོགས་པར་རིས་མཐུན་པར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་ནི། །འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མེས་རྟག་ཏུ་སྲེག་པར་བྱེད་དོ། །བསོད་
ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་འདུ་བྱེད་ལས་གཞན་པ་བསམ་གཏན་གྱི་མཚན་ཉིད་མི་གཡོ་བའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རིས་སུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་ནི། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མེས་རྟག་ཏུ་སྲེག་པར་བྱེད་དོ། དེ་དག་
ཀྱང་མི་རྟག་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཤིང་སྐྱེས་པ་དང་ནག་ས་མེས་ཚིག་ཅིང་ཚལ་ཆུས་ཁྱེར་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་གྱི་ཤིང་མ་སྐྱེས་ན་མ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་གྱུར་ན། བཅད་པ་དང་གཤེགས་པ་དང་བཅིང་བ་དང་བསད་པ་དང། བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་
ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་གྱི། སྐྱེ་བ་མེད་ན་དེ་དག་མི་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་སྐྱེ་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མང་པོའི་འབྱུང་ཁུངས། མྱ་ངན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འབྱུང་གནས། དོན་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བ། དགའ་བའི་རྒྱུ་འཆིང་བའི་

[067B] ཉེས་པ་དུ་མའི་གཏེར་ཆེན་པོ། ཉམས་པ་དང་བརླག་པར་འགྱུར་བའི་གཞི། ལུས་དང་སེམས་ལ་ཤ་ཐང་ཞིང་མི་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཞིང། ཉོན་མོངས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པར་འགྱུར་བ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པ། བྱིས་པ་རྣམས་
ཀྱིས་རྗེས་སུ་བསྔགས་པ། སྲིད་པ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་མངོན་པར་དགའ་བ་སྨོན་པར་བྱེད་པའི་གནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུགས་བརྩེ་བར་བྱས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་ཡང་སྐྱེ་བ་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ཡང་ན་མངལ་གྱི་གནས་ནས་བརྩམས་ཏེ། འཆི་བའི་རྒྱ་མཚོ་
ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་རྒྱུན་དུ་འགྲོགས་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྐྱེ་བ་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། དང་པོ་ཕ་དང་མ་མི་ཚངས་པར་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་ལས། ཁྲག་དང་ཁུ་བའི་མི་གཙང་བ་འདྲེས་པའི་ནང་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞུགས་ནས་བརྒྱལ་བའི་ཚེ་
གཡང་ས་ཆེན་པོ་ནས་ལྟུང་སྟེ། མུན་ནག་གི་ནང་དུ་ཞུགས་པ་བཞིན་དུ། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཕ་མའི་ཁྲག་དང་ཁུ་བ་ལས་མེར་མེར་པོ་དང། ནུར་ནུར་པོ་དང། ལྟར་ལྟར་པོ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་འགྱུར་ཞིང་སྨིན་པ་ན་ཡང་འབྲས་སྨིན་པ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་དང། དཀའ་བ་ལས་ཡན་
ལག་དང་ཉིང་ལག་སོ་སོར་དོད་པའི་ཚེ་ཡང་ཕན་ཚུན་ནས་རྐང་ལག་བརྒྱངས་པ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེས་པ་དང། མངལ་གྱི་གནས་ན་ཞུ་བ་དང། མ་ཞུ་བའི་བར་ན་གནས་པའི་ཚེ་ན་ཡང་རི་གཉིས་ཀྱི་ཐམ་པར་བཅུག་པ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ནམ་མས་ཁ་ཟས་དྲོད་བག་ཟ་བ་དང་
གྲང་བ་ལ་སོགས་པ་ཟ་བ་དང། རྒྱུག་པ་དང། མཆོང་པ་དང། རྐང་ལག་བརྐྱང་བ་དང། བསྐུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཡོ་བ་བྱེད་པའི་དུས་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མྱོང་སྟེ། མས་ཁ་ཟས་ཚ་བ་ཟོས་ན་ནི། མེས་བསྐོར་བ་དང་འདྲ་བར་སྡུག་བསྔལ། གྲང་བ་ཟ་བའི་དུས་སུ་
ནི་གངས་ཀྱི་ལྟོངས་སུ་བོར་བ་དང་འདྲ་བར་སྡུག་བསྔལ། མཆོང་པའི་དུས་ན་ནི་སྐྱེས་བུ་སྟོབས་པོ་ཆེས་བཏེག་ནས་ས་ལ་དྲག་ཏུ་བརྡབས་པ་དང་འདྲ་བར་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ནམ་མའི་མངལ་ནས་ཕྱིར་བྱུང་བའི་ཚེ་ན་ཡང་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་བར་ནས་དྲངས་པ་བཞིན་དུ། ཤིན་ཏུ་བཙིར་

[068A]༄༅། །ནས་ཕྱིར་འབྱིན་པས་རབ་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ན་ཡང། ཤིན་ཏུ་གཞོན་པའི་ལུས་ཁྲག་དང། སྣབས་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་འཇམ་པོར་བཙའ་བཙའ་བ། ལག་པ་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པས་རེག་པའི་ཚེ། རྨའི་གསེབ་ཏུ་ཚ་ཆུ་བླུགས་པ་དང་འདྲ་བར་མི་བཟད་
པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །རྒ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྒ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་གོང་དུ་སྤྱི་ཅེར་དང། སྐྲ་དཀར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དེ་ནི་རྒ་བའོ། །ཡང་ན་རྒ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལང་ཚོ་མེད་པར་གྱུར་པ་དང། གཞོན་ནུའི་མཐུ་རྩ་ལ་ཉམས་པ་དང་
འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་བྲི་བ་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་རྙིངས་པར་གྱུར་བ་དང། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་གཞིག་པ་དང། ཁ་དོག་དང། དབྱིབས་མི་མཛེས་པར་བྱས་པ་དང། དབང་པོ་རྣམས་ཉམ་ཆུང་བ་དང། དྲན་པ་དང། བློ་བྲི་བ་དང། འཆི་བ་ལ་མངོན་དུ་ལྟ་བ་ནི་རྒ་བའོ། །ཡང་ན་
རྒ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་ནོན་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་བྱེད་དེ། དེས་ཁ་གདོང་ལ་ནོན་ན་ནི་གཉེར་མ་མང་བ་དང། ཁབས་ནག་པོས་ཁེབས་པར་བྱེད་དོ། །དེས་སྐྲ་ལ་ནོན་ན་ནི་སྐྲ་དཀར་དང་སྤྱི་ཅེར་དུ་གྱུར་པར་བྱེད་དོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ནོན་ན་ནི། ཡན་ལག་རྣམས་ལྕི་བ་
དང་ཞིག་པར་བྱེད་དོ། །སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་ནོན་ན་ནི་དབང་པོ་རྣམས་ཉམས་ཆུང་བར་བྱེད་དེ་མི་གསལ་བར་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ལ་ནོན་ན་ནི་ལུས་འདར་བ་དང་ལྡེམ་ལྡེམ་པོར་བྱེད་དོ། །སེམས་ལ་ནོན་ན་ནི་དྲན་པ་དང་བློ་གྲོས་མེད་པར་བྱེད་དེ། སྔོན་སྨྲས་པ་དང་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱང་
བརྗེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱབ་ཀྱི་ཚིགས་སུ་ཞུགས་ན་ནི་དེས་ལུས་སྒུར་བར་འགྱུར་རོ། །རྐང་ལག་གི་ཚིགས་སུ་ཞུགས་ན་ནི་ཤིང་འཁྱོག་པོ་བཞིན་དུ་ལྡེམ་ལྡེམ་པོར་བྱེད་དོ། །ལང་ཚོའི་ལུས་གཞོན་ནུ་དང་བྲལ་བས་འདུ་བྱེད་རྣམས་རྙིང་བར་ཡང་སྟོན་པར་བྱེད་དེ་དེ་ནི་རྒ་བའོ། །ཡང་ན་རྒ་བ་རྣམ་
པ་གཉིས་ཏེ། རྟེན་ཉམས་པའི་མཚན་ཉིད་དང། བརྟན་པ་ཉམས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་རྟེན་ཉམས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་གྱུར་བའི་ཤ་དང་ཁྲག་དང་ཚིལ་དང། རུས་པ་དང་རྐང་ལ་སོགས་པ་བྲིས་པས། དེའི་རྒྱུ་ལས་རྒྱུག་པ་དང། མཆོང་བ་དང། བརྐྱང་

[068B] བསྐུམ་པ་དང། འོང་བ་དང། འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་མི་ནུས་ཤིང། ལུས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་དང་སྟོབས་མེད་པར་གྱུར་བའོ། །བརྟེན་པ་ཉམས་པ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ཉམས་པས། མིག་གསལ་བར་མཐོང་བ་དང། ཐོས་པ་དང། སྣོམ་པ་དང། མྱོང་བ་འགྱུར་
ལ། དེའི་རྒྱུ་ལས་དྲན་པ་དང་བློ་གྲོས་བྲི་བའི་ཕྱིར། སྔོན་སྨྲས་པ་དང་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱང་བརྗེད་ཅིང་སེམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་དང་མཐུ་མེད་པར་བྱེད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྒ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་བ། སྨྲས་པ་རྒ་བ་འདི་ཟིན་པར་གྱུར་ན་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་མི་མཛེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་
མཛེས་པ་དང། སྟོབས་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། དཔའ་བ་དང། བསྟན་པ་དང། བློ་དང་ཤེས་རབ་ཉམས་པར་བྱས་ནས་འཆི་བའི་གནས་སྐབས་སུ་འཁྲིད་པར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་གཤེད་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གསད་པར་བྱ་བའི་སྐྱེས་བུ་ཁ་སྣ་ཚོགས་པ་བཅད་ཅིང་བྲལ་ནས་གཟུགས་ལ་མི་མཛེས་པ་
སྐྱེད་ཅིང་བསད་པའི་གནས་སུ་འཁྲིད་པར་བྱེད་པ་བཞིན་པས་ན། རྒ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་སྔོན་ལང་ཚོའི་དུས་ཀྱི་ཚེ། ཉེ་དུ་གཉེན་བཤེས་ལ་སོགས་པའི་ཡིད་དགའ་བར་བྱེད་པ་འགྲོ་བ་བཟང་མོའི་སེམས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད་ཅིང། དེ་དག་གི་ཡིད་འཕྲོག་པས་འགྲོ་བ་
མང་པོའི་ཡིད་དུ་འོང་བས་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་མཛེས་པ་ཤིན་ཏུ་གཞོན་ནུའི་གཟུགས། པདྨོ་ལྟར་གྱུར་པ་དེ་རྒ་བའི་སེར་བ་དང། སད་ཀྱིས་ཕོག་ན་ཞུམ་པ་དང། འཁུམས་པ་དང། ཞིག་པ་དང། མི་མཛེས་པར་གྱུར་པས་ཉེ་དུ་གཉེན་བཤེས་རྣམས་ཀྱང་མི་དགའ་བར་གྱུར་ཅིང་འགྲོ་བ་བཟང་མོ་
རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གཏོང་བར་བྱེད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་ཡང་རྒ་བ་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ཡང་ན་རྒ་བ་འདི་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་མཛེས་པ་མེད་པར་བྱད་པ་དར་ལ་བབས་པ་དང། ནད་མེད་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ། སྟོབས་གང་བརྩོན་འགྲུས་དང་མཐུ་འཕྲོག་པ། དྲན་པ་དང་བློ་གྲོས་དང་ཐོས་པ་
དང། ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དབང་པོ་རྣམས་ཉམ་ཆུང་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་རྒ་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ན་བ་གང་ཞེ་ན། ས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་མི་མཐུན་ཞིང་ཤས་ཆེ་ཆུང་དུ་གྱུར་པ་ན་ན་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་

[069A]༄༅། །ནམ་ས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་མཉམ་ན་ནད་མེད་པའོ། །ཡང་ན་ན་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ནད་དང་སེམས་ཀྱི་ནད་དོ། །དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་ནད་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ནང་གི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་དང། ཕྱིའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ལ་ནང་གི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ནི་
ལུས་ཀྱིས་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་འཁྲུགས་པས་གང་གནོད་པར་འགྱུར་བའོ། །ཕྱིའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ནི་དབྱིག་པ་དང། རྡོ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕོག་ནས་གང་གནོད་པར་བྱེད་པའོ། །ལུས་ཀྱི་ནད་དེ་ཡང་མིང་དང་རྒྱུ་རྐྱེན་ཐ་དད་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་དུ་མར་གཞག་སྟེ་
དེ་ལ་མིང་ནི་ཤུ་བ་དང་སྒོང་པོ་དང། མཛེ་དང། འབྲུམ་བུ་དང། འབྲས་དང་རིམས་དང། སྐྱིགས་བུ་ལ་སོགས་པ་ནད་ཀྱི་མིང་རྣམ་པ་དུ་མར་བཏགས་པའོ། །རྒྱུ་ནི་བད་ཀན་ལས་བྱུང་བ་དང། མཁྲིས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། རླུང་ལས་བྱུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྟེན་ནི་
ཀླད་པ་ན་བ་དང། མིག་ན་བ་དང། མགྲིན་པ་ན་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འདི་ནི་ལུས་ཀྱི་ནད་དོ། །དེ་ལ་རྒྱས་པར་དབྱེ་ན་ནད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞིའོ་ཞེས་འབྱུང་བའོ། །ཡིད་ཀྱི་ནད་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་ལས་གནོད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ནང་གི་
དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། ཕྱིའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་ནང་གི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི། གང་བདག་གི་ལུས་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ནི། སེམས་མི་བདེ་བ་དང། ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེས་པར་གྱུར་བའོ། །ཕྱིའི་དངོས་
པོ་ལ་དམིགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི། ཉེ་དུ་བཤེས་གཉེན་དང། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་རྟོག་རྟོག་པ་ལས་སེམས་མི་བདེ་བ་དང། ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པའོ། །དེ་ཡང་མིང་དང་རྒྱུ་དང་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་དུ་མར་གཞག་སྟེ། མིང་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང་ཁོང་
ཁྲོ་བ་དང་ཕྲག་དོག་དང། ཁོན་དུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱུ་ནི་མཛེས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང། ཁོང་ཁྲོ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང། དེ་གཉི་ག་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། །རྟེན་ནི་གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་དང། སྒྲ་ལ་ཆགས་པ་དང། དྲི་ལ་ཆགས་པ་དང། རོ་ལ་

[069B] འདིར་ནི་ལུས་ཀྱི་ནད་ལ་བྱ་བར་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན་འདི་ལྟར་ནད་འདིས་ཟིན་ན། བདག་གི་ལུས་ལ་རྣམ་པ་དུ་མར་མི་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང། ཚེའི་དབང་པོའི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བ་དང། གནད་དུ་གནོད་པས་ཉེན་
པར་བྱེད་པས་ན། མེ་དང་དུག་དང་མཚོན་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ནགས་མེས་ཚིག་པའི་ནང་དུ་ཆུད་པའི་མི་དང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་མེ་ལྕེའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཕོག་པ་ན་མི་བཟོད་པས་ཕན་ཚུན་དུ་འཁྱམ་ཞིང་སྐད་ཆེར་ཕྱུང་ནས་དུ་བ་བཞིན་
དུ་ན་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཕོག་པ་ན། སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་མི་བཟོད་ཅིང་སྐད་ཆེར་འབྱིན་པ་དང། ངུ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །འཆི་བ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཆི་བ་གང་ཞེ་ན། གང་གོང་དུ་སེམས་ཅན་དེ་དང་དེ་རྣམས། སེམས་ཅན་
གྱི་རིས་དེ་དང་དེ་དག་ལས་ཤི་འཕོས་པ་དང་ཤི་འཕོས་པར་གྱུར་པའོ། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་ནི་འཆི་བའོ། །ཡང་ན་ཚེའི་དབང་པོ་དང་དྲོད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ལུས་བཏང་སྟེ། ཚེའི་དབང་པོ་རྒྱུན་ཆད་པ་ནི། འཆི་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་ན་ས་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་འཁྲུགས་
པས་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ཉམས་པར་གྱུར་པའོ། །དབང་པོ་ཉམས་ན་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་མི་འབྱུང་ངོ། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མ་བྱུང་ན་ཤི་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་འཆི་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་ཟད་ནས་ཤི་བ་དང། ལས་ཟད་
ནས་ཤི་བའོ། །དེ་ལ་ཚེ་ཟད་ནས་ཤི་བ་ནི། ཚེ་རབས་གཞན་ན་ཚེའི་འདུ་བྱེད་ཇི་སྲིད་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ལས་བྱས་པའི་ཤུགས་ཟད་ནས་ཤི་བའོ། །ལས་ཟད་ནས་ཤི་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ལས་མ་བྱས་པས། ཚེ་འདིར་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་
པའི་ཡོ་བྱད་དང་མི་ལྡན་པས་ཤི་བར་གྱུར་པའོ། །ཡང་ན་འཆི་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་འཆི་བ་དང། རྒྱུ་ཟད་ནས་འཆི་བ་དང། ཉེ་བར་བཅོམ་ནས་འཆི་བའོ། །དེ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་འཆི་བ་ནི། དང་པོ་མངལ་དུ་ཞུགས་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རིས་མཐུན་

[070A]༄༅། །པའི་ཚེའི་འདུ་བྱེད་རྒྱུན་མ་ཆད་ཀྱི་བར་དུ། སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་འགགས་ནས་ཕྱི་མ་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྒྱུ་ཟད་ནས་ཤི་བ་ནི་ཚེའི་འདུ་བྱེད་ཟད་པས་རིས་མཐུན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་བའོ། །ཉེ་བར་བཅོམ་ནས་ཤི་བ་ནི། དུག་དང་མེ་
དང་མཚོན་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་ནས་ཤི་བར་གྱུར་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འཆི་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་བ། འདི་ལྟར་ལ་ལ་ཞིག་འབྲུ་དང་གཏེར་རིན་པོ་ཆེ་དང། ཡོ་བྱད་དང་ཉེ་དུ་གཉེན་བཤེས་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལས། རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་དབང་
ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཕྲོག་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པར་བྱས་པ་བཞིན་དུ། འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ཉེ་དུ་གཉེན་བཤེས་བྲལ་བར་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མཐའ་བསྐོར་ནས་མིག་མཆི་མས་བཀང་ཞིང་དུད་མོས་སྐད་འགག་པར་འགྱུར་བ་དང། ནོར་དང་གཏེར་ལ་སོགས་པའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་
ཅད་བོར་ནས་གཅིག་པུ་མི་དགའ་བ་མ་མོས་བཞིན་དུ་དབང་མེད་པར་འགྲོ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཡང་འཆི་བ་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ཡང་ན་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་བྱས་པ་རྣམས་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་འགག་པའི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པ་མྱོང་ལ། གཤིན་རྗེའི་སྲིན་པོ་དང། ཡི་དགས་
ལ་སོགས་པས་མཐའ་བསྐོར་ཏེ། ཚེའི་དབང་པོ་མ་ཆད་པར་ཡང་བཅིང་བ་དང། བསྡིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང། འཚོ་བའི་དབང་པོ་ཆད་ནས་ཀྱང་དབང་མེད་པར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་གནས་སུ་འཁྲིད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་འཆི་བ་སྡུག་བསྔལ་
བའོ། །ཡང་ན་འཆི་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རི་རབ་བཞིན་དུ་རླུང་གིས་ཀྱང་མི་བསྐྱོད་པ། མེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱེད་པ། ཞེ་སྡང་ཅན་གྱིས་སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་གནོད་པས་གདུང་བར་བྱེད་པ། རྒྱ་མཚོའི་རླབས་བཞིན་དུ་དུས་ལས་མི་འདའ་བ། རྡོ་རྗེ་
བཞིན་དུ་ཕུང་པོའི་རི་བོ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ། རླུང་ལྟ་བུར་སྤུངས་པ་རྣམས་སྙིལ་བར་བྱེད་པ། སེར་བ་བཞིན་དུ་ཚེའི་འདུ་བྱེད་འཇིག་པར་བྱེད་པ། སྡིག་ཅན་བཞིན་དུ་སྙིང་རྗེ་མེད་པ། གླང་པོ་ཆེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་བར་དཀའ་བ། དཔའ་བོ་བཞིན་དུ་གཞན་འཇོམས་པ། དུས་བཞིན་

[070B] དེའི་ཕྱིར་འཆི་བ་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །མདོ་གཞན་དག་ལས་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་འཆི་བ་དང། བག་མེད་པས་འཆི་བ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པས་འཆི་བ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་དག་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་འཆལ་
བས་ན། བག་མེད་པས་འཆི་བའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པས་ཤི་བའོ། །ཚེའི་དབང་པོ་རྒྱུན་ཆད་པས་ན། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཤི་བའོ། །ཡང་ན་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང། བསམ་པ་དང། སྒོམ་པ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། བག་
མེད་པས་འཆི་བའོ། །དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པས་ཤི་བའོ། །རིས་མཐུན་པ་དང་སྐལ་བ་གཅིག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཤི་བའོ། །མཛའ་བ་དང་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་སེམས་ཅན་གྱི་
གྲངས་སམ་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་གྱུར་བ་ནི་མཛའ་བ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལང་ཚོ་དང། ནད་མེད་པ་དང་ཚེ་རིང་བ་དང། རིགས་དང། གཟུགས་བཟང་བ་དང། ཕྱུག་པ་དང། ལོངས་
སྤྱོད་དང་བྲལ་བར་གྱུར་བ་དང། ཉེ་དུ་གཉེན་བཤེས་རྣམས་དང་བྱེ་བ་གྱུར་བ་ནི། མཛའ་བ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཅན་རྣམས་དགེ་བའི་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མཛའ་བ་དང་བྲལ་བའོ། །ཡང་ན་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་
བདེ་བའི་ཚོར་བ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པ་ནི་མཛའ་བ་དང་བྲལ་བའོ། །ཡང་ན་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་བདེ་འགྲོའི་གནས་ནས་ཉམས་ནས། ངན་སོང་དུ་ལྟུང་བར་གྱུར་བ་ནི་མཛའ་བ་དང་བྲལ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར། མཛའ་བ་དང་བྲལ་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་མཛའ་བ་
དང་བྲལ་བའི་རྒྱུས་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ནགས་མེས་ཚིག་པ་བཞིན་དུ། རྟག་ཏུ་མྱ་ངན་ཆེན་པོའི་མེས་ཡིད་ཀྱི་སྲེག་པར་བྱེད་ཅིང་སྐད་ཆེར་འབྱིན་ཅིང་ངུ་བས་ན། མཛའ་བ་དང་བྲལ་བ་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ཡང་ན་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པ་བདེ་བའི་གནས་ནས་འཕོས་ཏེ། དམྱལ་

[071A]༄༅། །བ་ལ་སོགས་ངན་སོང་གི་གནས་ན་སྐྱེས་པས་ན། སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་མྱོང་བར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་མཛའ་བ་དང་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ཡང་ན་མཛའ་བ་དང་བྲལ་བར་དོགས་པའམ། ཐོས་པའམ། མཐོང་བའམ། རྗེས་སུ་དྲན་ན་ཡང་མྱ་ངན་དང། སྨྲེ་
སྔགས་འདོན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང། འཁྲུགས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཡང་མཛའ་བ་དང་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ཡང་ན་ཕ་དང་ཕུ་ནུ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་དུ་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་གདོན་གྱིས་གནོད་པ་བཞིན་དུ། ཚིག་
རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བླ་བ་དང་བརྒྱལ་བ་བཞིན་དུ་དྲན་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་དང། བདོག་པ་ཐམས་ཅད་འཕོག་པ་བཞིན་དུ། སེམས་ཅན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འཁྲུག་པར་གྱུར་ཅིང་བྱ་བ་དང་མི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་མི་དྲན་པས་ལུས་ས་ལ་གླེབས་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཡང་མཛའ་བ་དང་བྲལ་བའི་
ཕྱིར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྲད་པར་གྱུར་པ་ནི་མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་འདོད་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་
བར་མོས་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་སྐྱེས་པར་བྱེད་པའི་ཡོ་བྱད་ཉེ་བར་གྱུར་བའི་རྒྱུར་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་མྱོང་བ་ནི་མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པའོ། །ཡང་ན་འགྲོ་བ་མི་བགྲུངས་པ་དང་འགྲོགས་པར་གྱུར་བ་ནི་མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པའོ། །ཡང་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ། ངན་
བའི་ངང་ཚུལ་བྱུང་བར་གྱུར་བ་ནི་མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པ་སྟེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་མོ་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་རྣམས་ཉེས་པ་དེས་སེམས་གདུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པ་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ། འདི་ཁྱིམ་མཚེས་མི་བགྲུངས་པ་བཞིན་དུ། རྟག་ཏུ་གནོད་པ་
སྐྱེད་པ་དང། འགྲོ་བ་མི་སྲུན་པ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་དང། སེམས་ལ་མི་དགའ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པར་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ཡང་ན་མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པའི་རྒྱུ་ལས་ནགས་མེས་ཚིག་པ་བཞིན་དུ། ཞེ་སྡང་གི་

[071B] གང་སྨོས་པ་མང་དུ་སྐྱེད་པ་དེ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་པས་དེ་བས་ན་ནི་མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པ་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །གང་འདོད་པ་བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པ་དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་འདོད་པ་ནི་
སྡུག་བསྔལ་བ་དང་མ་བྲལ་ཞིང་སླར་མི་ཕྲོད་པ་དང། བདེ་བ་དང་ཕྲད་ཅིང་སླར་མི་བྲལ་བར་འདོད་དེ་དེ་ལྟར་མ་གྱུར་བ་ཉིད་གང་འདོད་པ་བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པའོ། །ཡང་ན་སྐྱེ་བ་དང། རྒ་བ་དང། ན་བ་དང། འཆི་བ་ལ་སོགས་པ་དང་མི་ཕྲད་པར་འདོད་དེ། འདོད་པ་དེ་དང་
མི་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ནི་གང་འདོད་པ་བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་མི་མཛའ་བ་དང་མི་ཕྲད་པ་དང། མཛའ་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་འདོད་དེ། དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་ནི་གང་འདོད་པ་བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་དགེ་བ་བྱེད་པ་རྣམས་འཕེལ་བར་ནི་འདོད་ལ། མི་
དགེ་བ་སྒྲིབ་པར་འདོད་པ་ལས་དགེ་བ་སྒྲིབ་པ་དང། མི་དགེ་བ་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་ནི། གང་འདོད་པ་བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ངན་སོང་གསུམ་དུ་མི་སྐྱེ་བ་དང། མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ལས། ངན་སོང་གསུམ་དུ་ལྟུང་བར་གྱུར་ལ། མཐོ་རིས་སུ་མ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་
ནི་གང་འདོད་པ་བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གང་འདོད་པ་དེ་བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ཞེ་ན། ཨེ་མའོ། །འདི་ལྟར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་དེ་ལྟར་སྔོན་ཡང་རྙེད་པར་མ་གྱུར་ཏོ། །ད་ལྟར་ཡང་མ་རྙེད་དོ། །ཕྱིས་ཀྱང་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་དུས་གསུམ་
དུ་ཡང་གནོད་པ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་གང་འདོད་པ་བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཡིད་ལ་བསམ་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང། ཡིད་འབྱུང་བའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དང། དེའི་རྒྱུ་སེམས་རྟག་ཏུ་གདུང་བར་བྱེད་པས་ན་ཡང་གང་འདོད་པ་བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པ་དེ་
སྡུག་བསྔལ་བའོ། །མདོར་ན་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི། གཟུགས་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལེན་པའི་ཕུང་པོའི་བར་དུའོ། །མདོར་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོར་སྡུག་བསྔལ་བ་ཐམས་ཅད་

[072A]༄༅། །བསྡུས་པར་སྟོན་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ནི་དང་པོའི་སྡུག་བསྔལ་དང། དབུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང། མཐའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་སྐྱེ་བའོ། །བར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་རྒ་བ་དང། ན་བ་དང། མཛའ་བ་དང་བྲལ་བ་དང་མི་མཛའ་
བ་དང་ཕྲད་པ་དང། གང་འདོད་པ་བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པ་རྣམས་སོ། །ཐ་མའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་འཆི་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དེ་གསུམ་ཕུང་པོ་ལྔར་འདུས་པ་ན་མདོར་ན་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་རབ་ཏུ་གནས་པ་དང། རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་
སྡུག་བསྔལ་རྣམས་སུ་ཕུང་པོ་ལྔ་འདུས་པས་ན། མདོར་ན་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རབ་ཏུ་གནས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་རྒ་བ་དང། ན་བ་དང་འཆི་བ་དང་མཛའ་བ་དང་བྲལ་བ་དང། མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པ་དང། གང་འདོད་པ་བཙལ་ནས་མ་
རྙེད་པའོ། །རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་སྐྱེ་བ་སྟེ། ཚེ་རབས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་མཚམས་སྦྱོར་བ་རྣམས་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་ཚད་མེད་པ་བསྐལ་བའི་མཐར་བརྗོད་ཀྱང་ཟད་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་
བས་ན་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་མེད་པ་རྣམས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་མདོར་ན་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་མེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་སོ། །སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་
པའི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཤིང་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ནི་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མདོར་ན་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ས་བོན་གྱི་དངོས་པོ་ལྟ་བུ་ལ་ལེན་པའི་
ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་ཞིང་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་གྱུར་པས་དེའི་ཕྱིར་ཡང་མདོར་ན་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན་ཕུང་པོ་འབྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་སྐྱེ་བའོ། །ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་རྒ་བའོ། །ཕུང་པོ་ལ་གནོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་ན་

[072B] །ཕུང་པོ་ཞིག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་ཤི་བའོ། །ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་ཕུང་པོ་དང་ཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པའོ། །ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཕུང་པོ་དང་བྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་མཛའ་བ་དང་བྲལ་བའོ། །འདོད་པའི་ཕུང་པོ་དང་མ་ཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་གང་འདོད་པ་
བརྩལ་ནས་མ་རྙེད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་བ། སྨྲས་པ་ཇི་སྲིད་དུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་བསྐྱེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡིད་ཀྱི་བར་དུ། སྐྱེ་བ་དང། རྒ་བ་དང། ན་བ་དང། འཆི་བ་དང། མཛའ་བ་དང་བྲལ་བ་དང། མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པ་དང། གང་འདོད་པ་
བརྩལ་ནས་མ་རྙེད་པ་དང། མྱ་ངན་དང། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང། འཁྲུག་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །བརྒལ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཤད་དེ། བདེ་བའི་
ཚོར་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དང། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་གསུངས་ཏེ། བདེ་བའི་ཚོར་བ་དང། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ན། ཅིའི་
ཕྱིར་འདིར་མདོར་ན་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་གསུངས། ལན་དུ་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པས་ན། ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བར་བཤད་དོ། །ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་ནི་
སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཁྱབ་པའོ། །ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་ནི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཁྱབ་པའོ། །ཚོར་བ་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་མི་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་ཅིང་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་འདུ་བྱེད་
སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དཔེར་ན་སྲན་མ་ཤའི་ཕུང་པོའི་ནང་ན་མུངྒ་ཅུང་ཟད་ཡོད་ཀྱང། སྲན་མ་ཤ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་འདི་དག་ལ་བདེ་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་ཀྱང། སྡུག་བསྔལ་མང་པོའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་

[073A]༄༅། །ཡང་མཁས་པ་སུ་ཞིག་འབྲས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ཡུངས་མར་གྱིས་བསྡུ་བ་དང་ཕུག་པ་ཙམ་གྱིས་བདེ་བས་འབྲས་བདེ་ཞེས་བརྩི་སྟེ། དེ་དང་འདྲ་བར་ལྔ་ཕུང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་བདེ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པས་མཁས་པ་སུ་ཞིག་བདེ་བར་ལྟ་
མདོ་གཞན་དག་ལས་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཤད་ལ། འདིར་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་གསུངས་ན། ཅི་གསུམ་གྱིས་བརྒྱད་བསྡུ་བར་བལྟ་བའམ། བརྒྱད་ཀྱིས་གསུམ་བསྡུ་བར་བལྟ་བའམ། སྨྲས་པ་གསུམ་གྱིས་བརྒྱད་བསྡུ་བར་བལྟ་སྟེ། གང་སྐྱེ་བ་
སྡུག་བསྔལ་བ་དང། རྒ་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ན་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། འཆི་བ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བར་བསྡུའོ། །གང་མཛའ་བ་དང་བྲལ་བ་དང། འདོད་པ་བཙལ་ཏེ་མ་རྙེད་པ་
གཉིས་ནི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དུ་བསྡུའོ། །མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བས། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསྟན་ཏོ། །ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན་
ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་རྗེས་ལ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་བཤད་ཅེ་ན། འཁོར་བའི་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་བསྟན་ནས། རྒྱུ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་རྣམས་ལ་རྒྱུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་
སྡུག་བསྔལ་གྱི་འོག་ཏུ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་བཤད་དོ། །ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་འདི་དག་ནི་སྲིད་པའི་བཅིང་བ་དམ་པོས་དམ་དུ་བཅིངས་པ་དང། འཁོར་བའི་བརྩོན་ར་ལས་ཐར་བར་མ་གྱུར་པ་སྟེ། འཁོར་བའི་བརྩོན་རའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འོག་ཏུ་ཀུན་
འབྱུང་གི་བདེན་པ་གསུངས་སོ། སྲེད་པའི་ཕུང་པོ་གང་ལས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཀུན་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྲེད་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྲེད་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་

[073B] སྲེད་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་འཕགས་པར་འགྱུར་ལ། སྲེད་པ་དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པར་མ་ནོར་བའི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་
བྱའོ། །སྲེད་པ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གང་ཡང་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་སྲེད་པ་དག་པའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་དེ་ཡང་དེར་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ཉི་མ་ཕྱེད་པའི་ཚེ་ན་རབ་ཏུ་སྐོམ་པས་གདུངས་ཏེ། ཆུ་
འདོད་པ་དེས་ཚ་ཆུ་ལ་རྒྱུན་དུ་འཐུངས་ཀྱང་ངོམས་པ་མེད་པ་བཞིན་དུ། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཅན་རྣམས་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཡོན་ཏན་དུ་བལྟ་བས་སྲིད་པ་དང་སྲིད་པའི་ཡོ་བྱད་ལ་རྒྱུན་དུ་སྤྱོད་ཀྱང་ངོམས་པ་མེད་པ་ནི་སྲིད་པའོ། །ཡང་འབྱུང་བ་ཅན་དང་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་
དང་ལྡན་པ་དང་དེ་དང་དེར་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཚིག་རྣམས་ནི་སྲེད་པ། དེའི་ཁྱད་པར་རམ་སྲེད་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དེ་ལ་ཡང་འབྱུང་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་ཚེ་རབས་ལ་བྱ་སྟེ། མ་འོངས་པའི་ཚེ་རབས་བསྒྲུབ་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནམ། །དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་
བཞིན་ནམ་རྒྱུར་གྱུར་པ་ལ་ཡང་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མ་འོངས་པའི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་ཤིང། ཞེན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དང་དེར་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་
སེམས་ཅན་གྱིས་གནས་རྣམ་པ་མང་པོ་ལ་བདག་ལྷར་གྱུར་ཅིག་མིར་གྱུར་ཅིག་ཚངས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨོན་ལམ་འདེབས་པའོ། །ཡང་ན་མ་རྙེད་པའི་ཡུལ་ཚོལ་བ་དང་སོགས་པའི་རྒྱུ་གྱུར་པའི་སྲེད་པ་ནི་ཡང་འབྱུང་བ་ཅན་གྱིས་སྲེད་པ་ཞེས་
བྱའོ། །རྙེད་ཅིང་ཕྲད་པའི་ཡུལ་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་ཤིང། མི་འབྲལ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ནི། དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྲད་པའི་ཡུལ་རྣམས་དང་བྲལ་བས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་ཅིང་སྨོན་ལམ་འདེབས་

[074A]༄༅། །པ་ནི་དེ་དང་དེར་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་བདེ་བའི་ཚོར་བ་དང་ཕྲད་ཅིང་མི་བྲལ་བར་ཆགས་པ་ནི་ཡང་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་སྲེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དང་མི་ཕྲད་ཅིང་བྲལ་བར་འདོད་པ་ནི་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །
བསམ་གཏན་གྱི་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལ་ཆགས་པ་ནི་དེ་དང་དེར་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་མ་རྙེད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་དང་ཕྲད་པར་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་ནི་ཡིད་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་སྲེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྨོན་ལམ་
བཏབ་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཚོལ་བར་ཞུགས་པ་ནི་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཙལ་བ་རྣམས་ནི་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ནི་དེ་དང་དེར་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་རྙེད་པ་དང་མ་རྙེད་པའི་བདག་གི་ཡུལ་དང་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྲེད་
པ་རྣམ་པ་བཞིར་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་བདག་གི་ལུས་རྙེད་པ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་མི་འདོད་པ་ནི་སྲེད་པའོ། །བདག་གི་ལུས་མ་རྙེད་པ་རྣམས་དང་ཕྲད་ཅིང་ལྡན་པར་འདོད་པ་ནི་ཡང་འབྱུང་བ་ཅན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྙེད་པ་རྣམས་དང་རྟག་ཏུ་འགྲོགས་པར་འདོད་པ་ནི་
དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་མ་རྙེད་པ་རྣམས་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པ་ནི་དེ་དང་དེར་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །བརྒལ་བ་མངོན་པའི་ཆོས་ལས་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ཞེས་བཤད་པའམ་
ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ཞེས་བཤད་དེ། དེ་ཡང་ཅིས་མངོན་ཞེ་ན། མདོ་ལས་སྡུག་བསྔལ་དང། ཀུན་འབྱུང་དང། འཇིག་རྟེན་དང། ལྟ་བའི་གནས་དང། སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིའི་དོན་
ཡང་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཕུང་པོ་ནི་ལྔ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ངོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་ཉིད་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་བས་ན་ལྟ་བའི་གནས་སོ། །ཚེ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འཕོ་ཞིང་སྐྱེ་

[074B] །ཡང་གསུངས་པ། ལས་དང་སྲེད་པ་ནི་མ་རིག་པ། འདུ་བྱེད་མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བཤད་པ་ལ་མདོ་འདི་ལས་སྲེད་པ་ཉི་ཚེ་ལ་ཀུན་འབྱུང་དུ་བཤད་པས། མདོ་གཞན་དང་འགལ་ལོ། །མདོ་དེ་ཉིད་ལས་བཤད་པ། དགེ་སློང་དག་ས་བོན་གྱི་རིགས་ལྔ་
པོ་འདི་དག་མ་གྲུབ་པ་དང། མ་ཞིག་པ་དང། མ་རུལ་བ་དང། རླུང་ལ་སོགས་པས་ཉམས་པར་མ་གྱུར་པ་དང། ལེགས་པར་བཏབ་པ་ཡང་ཡིན་ལ། སའི་ཁམས་ཀྱང་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་གི་ཁམས་ཀྱང་ཡོད་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་ས་བོན་དེ་དང་འཕེལ་བ་དང་རབ་
ཏུ་འཕེལ་བ་དང། རྒྱ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །དེ་དང་འདྲ་བར་དགེ་སློང་དག་དོན་འདི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་ནི་དཔེར་ན་གཞག་པ་སྟེ། ས་བོན་གྱི་རིགས་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །སའི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་བཞིའི་ཚིག་བླ་དགས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་བཞིའི་གཟུགས་སུ་ཡང་ཉེ་བར་སོང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། ཚོར་བར་ཉེ་བར་སོང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། འདུ་ཤེས་སུ་ཉེ་བར་སོང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། འདུ་བྱེད་དུ་
ཉེ་བར་སོང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་སུ་ཉེ་བར་སོང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་བཞི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ལ་བརྟེན་པས་ན། ཚོར་
བར་ཉེ་བར་སོང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང། ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོ་ཞེས་སོ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་
པའི་འདུ་ཤེས་ལ་བརྟེན་པས་ནང་དུ་འདུ་ཤེས་སུ་ཉེ་བར་སོང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་འདུ་ཤེས་དང། འདུ་ཤེས་དང་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ན་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདུ་བྱེད་སེམས་དང་ལྡན་པ་དང། སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་བརྟེན་པས་ན་

[075A]༄༅། །འདུ་བྱེད་དུ་ཉེ་བར་སོང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ས་བོན་གྱི་རིགས་ལྔ་དང། ས་བོན་གྱི་ས་བོན་དང། རྩ་བའི་ས་བོན་དང། སྡོང་བུའི་ས་བོན་དང། མགོ་ཐོག་གི་ས་བོན་དང། ས་བོན་ནོ། །ལན་དུ་སྨྲས་པ། མདོ་འདི་ལས་ཀུན་འབྱུང་གི་
སྲེད་པ་འབའ་ཞིག་ལ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པར་བཤད་པ་ནི། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ནི་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གཙོ་བོ་ཡིན་ཞེ་ན། སྲེད་པའི་འདི་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་དང་
དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་དང། ཁམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་ནི་རྟག་ཏུ་ཚོར་བ་རྣམས་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དང་ཕྲད་པའི་དུས་ན་ནི། །དེ་དང་འབྲལ་བར་འདོད་པའི་སྲེད་པ་སྐྱེ་ཞིང་མ་ཕྲད་
པའི་དུས་ན་ནི་ཡང་མི་ཕྲད་པར་འདོད་པའི་སྲེད་པ་སྐྱེ་བ་དང། བདེ་བའི་ཚོར་བ་དང་ཕྲད་པའི་དུས་ན་ནི་ཡང་དེ་དང་མི་འབྲལ་བར་འདོད་པའི་སྲེད་པ་སྐྱེ་བ་དང། དེ་དང་བྲལ་བའི་དུས་ན་ནི་ཡང་ཕྲད་པར་འདོད་པའི་སྲེད་པ་སྐྱེ་བ་དང། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་
ཚོར་བའི་དུས་ན་ནི། ཀུན་ཏུ་གཏི་མུག་གི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་སྲེད་པའི་དུས་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ནི་སྲེད་པར་འདོད་པའི་སྲེད་པ་སྐྱེ་བ་དང། མ་འོངས་བའི་དུས་དང་ལོངས་
སྤྱོད་ལ་ནི་མངོན་པར་སྨོན་པའི་སྲེད་པ་སྐྱེ་བ་དང། ད་ལྟར་གྱི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་ནི་རྟག་ཏུ་འགྲོགས་པར་སྲེད་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་ཞེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདོད་པའི་ཁམས་ན་ནི་སྲེད་པའི་དབང་གིས་འདོད་
པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་ཆགས་པར་བྱེད་པ་དང། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ནི་སྲིད་པའི་དབང་གིས་བསམ་གཏན་གྱི་རོ་ལ་ཆགས་པར་བྱེད་པ་དང། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ནི་སྲེད་པའི་དབང་གིས་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ཆགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །

[075B] སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱད་དང་བྲལ་ཞིང་དེ་དང་མི་ལྡན་པར་གྱུར་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཁོང་དུ་
ཆུད་པ་འཕགས་པར་འགྱུར་བའམ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ཡིན་པར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཅིང་མ་ནོར་བའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་
འགོག་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །འགོག་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སོ་སོར་མ་བརྟགས་ཏེ་འགོག་པ་དང། སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་འགོག་པའོ། །དེ་ལ་སོ་སོར་མ་བརྟགས་ཏེ་འགོག་པ་ནི་རྡོ་གནམ་དུ་འཕགས་པ་ཐུར་དུ་ལྷུང་བ་དང་འདྲ་བར་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་
སྐྱེ་ཞིང་གང་གིས་ཀྱང་མ་བཅོམ་པར་རང་གི་ངང་གི་འཇིག་པའོ། །སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་འགོག་པ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མེས་ཉོན་མོངས་པའི་ཤིང་བསྲེགས་ནས། ཁམས་གསུམ་དུ་མི་སྐྱེ་བར་གྱུར་པ་སྟེ། འདིར་ནི་སོ་སོར་རྟོག་སྟེ་འགོག་པ་བྱ་བར་
དགོངས་སོ། །འགོག་པའི་བདེན་པ་ཡང་དོན་བཅུ་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏེ། མཚན་ཉིད་དང། ཟབ་པ་དང། ཐ་སྙད་དང། དོན་དམ་པ་དང། ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་དང། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང། རྒྱན་མེད་པ་དང། རྒྱན་དང་བཅས་པ་དང། ལྷག་མ་ཡོད་པ་
དང། ལྷག་མ་མེད་པ་དང། རྣམ་གྲངས་སོ། །ཇི་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཤེ་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་དང། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའོ། །ལམ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དོ། །ཉོན་
མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ལྷན་ཅིག་སྤངས་ནས་ཕྱིས་མི་འབྱུང་བ་སྟེ། དེས་གང་དུ་འགགས་པ་དང། གང་གིས་འགགས་པ་དང། གང་འགགས་པ་མི་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །དེ་ལ་གང་དུ་འགགས་པ་ནི་གང་ཟག་ལ་

[076A]༄༅། །བདག་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་སུ་འགོག་གོ། །གང་གིས་འགགས་པ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པས་འགགས་སོ། །གང་འགགས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་འགགས་སོ། །དེ་བས་ན་འགོག་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། མིག་དང་རྣ་བ་དེ་བཞིན་སྣ། །ལྕེ་དང་ལུས་ཡིད་དེ་བཞིན་ཏེ། །གང་དུ་མིང་དང་གཟུགས་ལ་སོགས། །མ་ལུས་པར་ནི་འགགས་གྱུར་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཟབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདུ་བྱེད་དེ་དག་འགགས་པ་ལས་འགོག་པ་
དེ་དག་གཞན་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་དུ་མི་རུང། གཞན་མ་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལས་འགོག་པ་གཞན་དུ་གྱུར་ན་ནི། འདུ་བྱེད་འགག་པའི་ཆོས་འགོག་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལས་
འགོག་པ་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཡང་འགོག། དེ་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཤེ་ན། གང་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་བཀག་པ་རྣམས་ཐང་ཅིག་འགགས་ཀྱང་ཕྱིས་སྐྱེ་བས་ན་
དེ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་འགོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་དོན་དམ་པར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་རྩ་བ་ནས་བཅོམ་སྟེ། གང་ལས་ལན་ཅིག་བཅོམ་པ་དེ་ཕྱིས་མི་སྐྱེས་བས་ན་དོན་དམ་པའི་འགོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་
ཞེ་ན། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དང། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དང། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་སྟེ། གང་གང་ཟག་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་མ་ཡིན་པས། ཡོངས་སུ་མ་
རྫོགས་པའི་འགོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མི་སློབ་པའི་གང་ཟག་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། དེས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་ན། ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་འགོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྒྱན་

[076B] ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འགོག་པ་ནི། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་ཁྱད་པར་བྱེ་བྲག་མེད་པས། རྒྱན་མེད་པའི་འགོག་པའོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱན་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་གཉི་ག་
ལས། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་འགོག་པ་སྟེ། དེ་དག་རིགས་པ་གསུམ་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་ན་རྒྱན་དང་བཅས་པའི་འགོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་ཞེ་ན། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མ་སྤངས་པའི་
མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་ད་དུད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ལྷག་མ་མེད་པ་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཕུང་པོ་ཙམ་ཡང་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་གང་དེའི་ཡང་འབྱུང་
བ་ཅན་གྱིས་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གང་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་དེའི་སྟེ། དེའི་ཡང་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་སྲེད་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་དེ་ནི། འགོག་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །
སྨྲས་པ། མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་འདི་དག་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད། སྨྲས་པ། འདི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་འདུལ་བའི་སྣོད་ཀྱི་དབང་གིས་མིང་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་བཏགས་སོ། །མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ནི་
འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་སྲེད་པ་སྤངས་ནས་དེ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང། གང་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་སྤངས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་སྤངས་པ་ནི་བྲལ་བའི་རྙེད་པ་ཐོབ་པ་མེད་
པས་ན། ཕྱིས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་མ་ལུས་པ་སྤངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོར་སྤངས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཐོབ་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་བྱས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་སྤངས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཇིག་པར་གྱུར་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཐོབ་པ་སྤངས་པས་

[077A]༄༅། །འཁོར་བ་མཐར་ཕྱིན་པ་སྟེ། འཁོར་བའི་ཆོས་དང་མི་ལྡན་པར་གྱུར་པའོ། །ཟད་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་མ་གཏོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང། ང་རྒྱལ་དང། མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པའོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་
མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་སྟེ་མེད་པར་བྱས་པའོ། །འགོག་པ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་སྤངས་ནས་མེད་པར་བྱས་པའོ། །ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང། རྒ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་བྱས་པའོ། །ནུབ་པ་ནི་
ཚེ་རབས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་མཚམས་སྦྱོར་བའི་རྒྱུན་བཅད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཟུགས་
ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས། སོ་སོར་སྤངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པས་འཇིག་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་གང་སྤངས་པ་རྣམས་ཕྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་
པར་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སླར་ཡང་ཁམས་གསུམ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པ་མི་འབྱུང་བས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ད་ལྟར་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱང་འདོར་བར་འགྱུར་བས་འགོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་བོར་བས་ཉེ་བར་
ཞི་བ་ཞེས་བྱའོ། །མ་འོངས་པའི་ཕུང་པོ་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ནུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་ཙམ་དུ་བཞག་པ་སྟེ་སོ་སོར་སྤངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ལྷག་མ་དེའི་བཤད་པའོ། །སྲེད་པའི་བག་ལ་ཉལ་སྤངས་པས་སོ་སོར་སྤངས་པའོ། །བག་ལ་ཉལ་
སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་མངོན་དུ་འབྱུང་བ་ལ་སྤྱོད་པ་མེད་པས་འཇིག་པར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱོན་དུ་ལྟ་བས། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ། །ཉོན་མོངས་པ་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བའི་རྒྱུན་ཚད་པས་འགོག་པའོ། །ཐར་

[077B] །བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ནུས་པའོ། །ཡང་ན་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ནི་མདོར་བཞག་པ་སྟེ། ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་དེའི་བཤད་པའོ། །ཇི་ལྟར་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སོ་སོར་སྤངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་མ་ལུས་
པར་སྤངས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་མངོན་དུ་སྤྱོད་པ་རྣམས་མི་འབྱུང་ཞིང། བྱུང་བ་ཡང་སྤང་བར་བྱེད་པས་ན། སོ་སོར་སྤངས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་རྩ་ནས་ཕྱུང་སྟེ། ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་བྱས་པས་ན། འཇིག་པར་འགྱུར་བའོ། །
དེ་ཡང་མཐོང་བའི་ལམ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་སྟེ། གཉེན་པོ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས། ཟད་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གཞག་གོ། །མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་མཐོང་བ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ནི་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསྒོམ་
པའི་ལམ་གྱིས་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་ནས། ཁམས་གསུམ་གྱི་ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མཐོང་བ་དང། བསྒོམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པས། མ་འོངས་པ་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་
སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་མེད་པར་བྱས་པས་ན། འགོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ལ་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་མི་འབྱུང་བས། ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཚེ་རབས་སྔ་མའི་ཤུགས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་ཕུང་པོ་སྡུག་བསྔལ་སྣ་
ཚོགས་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ་འདི་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བས་ནུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་ལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་གྱི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་གོང་དུ་
བཤད་པའི་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱད་རྣམས་འགག་པ་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའམ་དེར་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་ལམ་ལ། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་འོག་ནས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་

[078A]༄༅། །བ་ལ་སོགས་པའི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །ལམ་དེ་དགེ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ན། འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བའམ། ལམ་དེ་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པས་ན་འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བའམ། འཕགས་
པ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བའམ། ལམ་དེ་ལ་གནས་ནས་འཕགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། འཕགས་པའི་ལམ་སྟེ། ལམ་དེ་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མ་ནོར་ཞིང་ཕྱིན་ཅི་
མ་ལོག་ཅིང། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་གྱི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལམ་གྱི་དོན་ནི་ཚོལ་བ་ལ་ཡང་བྱ་སྟེ། ལམ་འདིས་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང། དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་ཚོལ་བའི་ཕྱིར་ལམ་ཞེས་
བྱའོ། །ཡང་ན་ལམ་གྱི་དོན་ནི། འགྲོ་བའི་དོན་ལ་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་ལམ་འདི་མཐོ་རིས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་དུ། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱིས་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཕྱིན་ཅིང་འགྲོ་བར་བྱེད་པས་ན་
ལམ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དངོས་གང་ཡིན་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་འདི་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་
པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་གཉིས་ལས། འདིར་འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་སྨོས་པས་ན། ཟག་པ་མེད་པ་ལ་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་ནི་མི་བྱའི། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། སྩོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཡང་
དག་པའི་རྟོག་པ་དང། ངག་ལ་སོགས་པ་ཡང་བསྡུའོ། །ཡན་ལག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆ་ལ་བྱ་བའམ། གྲོགས་སུ་གྱུར་པ་ལ་བྱ་སྟེ། ཆ་བརྒྱད་དམ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང། གྲོགས་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་

[078B] །བརྒལ་བ་འགོག་པའི་བདེན་པ་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ། སྲེད་པ་མ་ལུས་པར་བཀག་པ། འགོག་པ་ཡིན་པར་བཤད་ལ། འདིར་ལམ་གྱི་བདེན་པ་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པའི་བདེན་
པ་ཡིན་པར་བཤད་པས། སྔ་ཕྱིའི་འགལ་ལོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ལེན་དུ་སྨྲས་པ། འདི་ལྟར་མེ་བསད་ན་དུ་བ་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ། སྲེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་བཀག་ན། འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་འགག་པར་འགྱུར་བས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་
ཚེ༑ སྡུག་བསྔལ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པ་དེ་ཉེས་པ་མེད་དོ། །བརྒྱལ་བ་ཡན་ལག་གི་གཙོ་བོ་ཡོད་ན་གདོད་ཡན་ལག་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལ། ཡང་ལག་གི་
གཙོ་བོ་གང་ཡིན་ན། འདི་དག་ལ་ཡན་ལག་ཅེས་བརྗོད། སྨྲས་པ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི། ལམ་གྱི་ཡན་ལག་གི་གཙོ་བོ་ཡང་ཡིན་ལ། ཡན་ལག་ཀྱང་ཡིན་པས་ན། ཡན་ལག་གི་གཙོ་བོ་དང། ཡན་ལག་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གཞག་གོ། །ཡང་དག་པའི་
རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་བདུན་ནི། དེའི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པས། ཡན་ལག་འབའ་ཞིག་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱི་དོན་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དཔེ་སྨྲས་པ། འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །
སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བས་ནི། སྐྱེས་བུ་གང་ཡང་རུང་བ་འབའ་ཞིག་གོ། །རིམས་ཀྱིས་བཏབ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚ་བའི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པའོ། །སྨན་པ་མཁས་པར་བསྔགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྨན་དཔྱད་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཀུན་ལ་མཁས་པར་འཇིག་རྟེན་དུ་གྲགས་པའོ། །
བློ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྨན་དཔྱད་ཀྱི་གཙུག་ལག་གི་མན་ངག་ཡོད་པའོ། །ལས་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔོན་ཆད་སྨན་བྱས་པ་རྣམས་ཕན་པར་གྱུར་ལ་སྨན་ཕན་ཚུན་སྦྱོར་བ་ལས་ཡང་མཁས་ཤིང་སྨན་སྦྱོར་བ་དང་གཏོང་བའི་ལས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་བྱས་པའོ། །གཙུག་

[079A]༄༅། །ལག་ཐོས་པ་ནི་སྨན་དཔྱད་དུ་བྱ་བའི་གཙུག་ལག་ཀུན་མ་ལུས་པར་ཐོས་པའོ། །དྲུང་དུ་སོང་བ་ནི་དེའི་ཐད་དུ་སོང་བའོ། །ནད་པ་དེ་ལ་སྨན་པས་ཀྱང་ནད་ཀྱི་གཞི་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྨན་པ་དེས་ཀྱང་དེ་ལ་ཐོག་མར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །
ནད་པས་ཀྱང་སྨན་པ་ལ་ནད་ཀྱི་གཞི་སྨྲས་པ་བདག་གིས་ཞོ་དང་ག་གོན་ཟོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྨན་པས་ནད་ཀྱི་གཞི་གླེངས་ནས་སྨན་བསྟེན་པར་སྨྲས་པ། །སྨན་པ་དེས་དམིགས་ཀྱིས་ཕྱེ་སྟེ་སྨན་སྟོན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པའོ། །དམིགས་ཀྱི་ཕྱེས་ཏེ། སྨན་སྟོན་
ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁྱོད་ཀྱིས་ཞོ་འཐུངས་ཏེ། ག་གོན་ཟོས་ལ། སྒོམ་དུ་དར་བ་འཐུངས་པས་བད་ཀན་རྒྱས་པའི་ཕྱིར། ཚ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་བད་ཀན་རྒྱས་པ་ཞི་བར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་རིང་ཟན་མ་ཟ་ཅིག་ཅེས་བསྒོ་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་བསིལ་བའི་སྨན་སྟོན་པར་བྱེད་
པའོ། །དཔེ་སྨྲས་ནས་དོན་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམས་ཆེན་པོས་གདུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདེན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་གྱི་བདེན་པ་བཞི་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་ཁོང་དུ་
ཆུད་པར་བྱ་བར་འདོད་པ་ཉིད། བདེན་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམས་ཆེན་པོས་གདུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཟག་བདེན་པ་བཞི་རྟོགས་པར་འདོད་པ་དེ་དག་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཉན་པ་ལ་སོགས་
པའི་བསོད་ནམས་བསགས་པ་དང། ཚེ་འདིར་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཕགས་པའི་བདེན་པ་འདྲི་བར་བྱེད་པས་ན་དགེ་བའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཇི་ལྟར་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་
ཐུགས་སུ་ཆུད་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ། སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་གཤེགས་པ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཞན་དག་གིས་ཀྱང། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་

[079B] མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་གཤེགས་པས་ནད་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་སྨན་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྡན་པ། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་བཅས་པ་
རྣམས་ལ་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མི་གཙང་བ་དང། བྱམས་པ་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུམ་ཅུ་
རྩ་བདུན་གྱི་སྨན་འཆད་པར་མཛད་པས་ན་སྨན་པ་ཆེན་པོའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་སྨན་གཏོང་ཞེ་ན། །དེའི་ཕྱིར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དེ་བས་ན་ཉོན་
མོངས་པའི་སྨན་གཏོད་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །སྙིང་རྗེ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད། སྨྲས་པ། རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་སྙིང་རྗེ་ལས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཁྱད་ཞུགས་ཏེ་རྣམ་པ་བདུན་ནི་རང་བཞིན་དང། རྣམ་པ་དང། དམིགས་པ་དང། ས་དང། རྒྱུད་དང་
འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པ་དང། སྐྱོབ་པ་དང། མི་སྐྱོབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་མི་སྡང་བ་དང། གཏི་མི་མུག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གཅིག་དང་གཉིས་དང་གསུམ་དང། སྡུག་
བསྔལ་བརྒྱ་སྟོང་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་ལ་བརྩེ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པ་ནི་ཁམས་གཅིག་དང། གཉིས་དང། གསུམ་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་
སར་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུད་ནི་སྙིང་རྗེ་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གནས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྒྱུད་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་རྗེས་འདོད་པའི་

[080A]༄༅། །ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་ཟད་ཀྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ནི། ཁམས་གསུམ་གྱི་འདོད་ཆགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱོབ་པ་དང། མི་སྐྱོབ་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་འགའ་ཙམ་སྐྱོབ་པར་ཟད་
ཀྱི༑ །སེམས་ཅན་མ་ལུས་པར་མི་སྐྱོབ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ནི། སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་སྐྱོབ་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རིམས་སྤངས་པའི་ཆོས་འདྲི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྡུག་བསྔལ་བརྒྱད་པོ་ཉིད་ལུས་དང་
སེམས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པས་རིམས་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རིམས་ཏེ། དེ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འདྲི་བའོ། །དེ་རྣམས་ལ་བཞི་ཀུན་འབྱུང་བ་གསུངས་པར་བསྟན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་
རིམས་སྤང་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་འདྲི་བའི་གང་ཟག་དགེ་བ་དེ་དག་ལ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ཡིན་པར་གང་མདོ་སྡེ་གཞན་ལས་གསུངས་པའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་
དམིགས་ཀྱིས་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པའོ། །དེའི་སྨན་གང་ཞེ་ན། །དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ཉིད་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་སྨན་ནོ། །ལམ་དེས་
ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པས་ན་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་སྤོང་བར་བྱེད་པས་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཞི་བའི་མཆོག་རྙེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ། སྐྱེ་བ་དང། རྒ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་
བསྔལ་ཀུན་དང་བྲལ་བ། འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་དམ་པར་གྱུར་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཞི་བའི་མཆོག་རྙེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་གོང་དུ་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱི་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། །དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་

[080B] །འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དོ་ཞེས་གྲངས་ཙམ་སྨོས་པ་དེ་དག་གང་ཡིན་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་
བརྒྱད་ཁོ་ནར་བཤད་ལ། དགུ་དང་བདུན་ལ་སོགས་པར་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ལན་དུ་ཕུང་པོ་གསུམ་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཉིད་དེ་མི་མང་མི་ཉུང་ངོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་གསུམ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་
ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ངག་དང། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་གསུམ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོར་བསྡུའོ། །ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་
གཉིས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོར་བསྡུས་ཏེ། དྲན་པ་དངོས་སུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ཡང། དྲན་པ་གཡེང་བ་རྣམས་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་མེད་པས། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོར་གཏོགས་སོ། །ཡང་
དག་པའི་ལྟ་བ་དང། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་གསུམ་ནི། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོར་བསྡུ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང། རྩོལ་བ་གཉིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རང་བཞིན་པས། དངོས་སུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་
མོད་ཀྱི། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་དང། དགེ་བ་བསྒྲུབ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་ཤེས་རབ་འབྱུང་བས་ན། དེའི་གྲོགས་སུ་འགྱུར་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོར་གཏོགས་སོ། །ཡང་ན་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་འདིས། །ཡོན་ཏན་
བརྒྱད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱང་བརྒྱད་ཉིད་དེ་མི་མང་མི་ཉུང་ངོ། །ཡོན་ཏན་བརྒྱད་ལ་སེམས་ཀུན་ཏུ་དག་པ་དང། རྣམ་པར་དཀར་བ་དང། སྐྱོན་མེད་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་དང། འཇམ་པ་དང། ལས་སུ་

[081A]༄༅། །རུང་བ་དང། གནས་པ་དང། མི་གཡོ་བ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལ་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་རྙེད་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི། སེམས་ཀུན་ཏུ་དག་པའོ། །ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྙེན་བཀུར་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི། རྣམ་པར་
དཀར་བའོ། །སྡོད་པ་ལ་ཆགས་ཤིང་ཁ་གསག་མེད་པ་ནི་སྐྱོན་མེད་པའོ། །སྲེད་པ་སྤངས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །ལྟ་བ་སྤངས་པ་ནི་འཇམ་པོར་གྱུར་པའོ། །ཐེ་ཚོམ་སྤངས་པ་ནི་ལས་སུ་རུང་བའོ། །ཕྱིས་ཉམས་པ་མེད་པ་ནི་གནས་པའོ། །བསམ་
གཏན་བཞི་མི་གཡོ་བ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཤིན་ཏུ་དག་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པས་རྣམ་པར་དཀར་བར་གྱུར་ཏེ། བཀུར་སྟི་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ངག་དང་ལྡན་
པས་སྐྱོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁ་གསག་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་ལྡན་པས། ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཏེ། དགེ་བ་བསྒྲུབ་ཅིང་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་
ལྡན་པས་འཇམ་པོར་གྱུར་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་གནས་ཤིང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་འཚོ་བ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བས་ལས་སུ་རུང་བར་བྱེད་དོ། །མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་སྤངས་ནས་སེམས་སྐྱོན་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་
ལྡན་པས་གནས་པར་བྱེད་དེ། ཐེ་ཚོམ་སྤངས་ནས་མི་གཡོ་བར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པས་མི་གཡོ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་དེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་བཞིའི་ས་མངོན་སུམ་དུ་ལེན་པར་བྱེད་
ཕྱའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་རིམ་པ་འདི་ལྟར་བཀོད། སྨྲས་པ། དང་པོར་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ཡང་དག་པར་མཐོང་ནས། དེ་ནི་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་སོ། །ཡང་

[081B] ཇི་ལྟར་བརྟགས་པའི་ཆོས་རྣམས་གཞན་ལ་ཡང་འདི་འདྲའོ་ཞེས་ཚིག་ཏུ་འབྱིན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་ཚིག་ཏུ་ཕྱུང་ནས། ཇི་ལྟར་ཚིག་ཏུ་སྨྲས་པ་རྣམས་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་དག་པའི་ལས་བསྒྲུབ་པ་རྣམས་ལ་ལོག་
པའི་འཚོ་བ་མེད་པས་དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་དག་པར་འཚོ་བའོ། །ཡང་དག་པར་འཚོ་བ་རྣམས་ལ་མི་དགེ་བ་སྤང་བ་དང་དགེ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ལས་འབའ་ཞིག་འབྱུང་བས་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བའོ། །ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་ཉོན་མོངས་པས་འཕྲོག་
པའི་དྲན་པ་མི་འབྱུང་བས་ཡང་དག་པའི་དྲན་པའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་མ་གྱུར་ཏེ། དྲན་པ་མ་ཉམས་ན་རྟག་ཏུ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པར་གྱུར་པས་མཇུག་ཏུ་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་རིམ་པ་དེ་ལྟར་བཀོད་དོ། །དེ་ལ་
ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་བསྒོམ་པའི་ལམ་དུ་བཤད་ལ། ཉན་ཐོས་བཻ་བྷཱ་ཥི་ཀ་པའི་ལྟ་བས་ནི། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོར་འདོད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་འཕགས་
པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་དཔེ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་དཔེ་འདྲ་ཞེ་ན་
འདི་ལྟར་མགྱོགས་པར་འགྲོ་བ་སྟེ། གཏོང་ཞིང་འཇུག་པ་དང། མ་རྒྱལ་བ་རྒྱལ་བར་བྱེད་པ་དང། རྒྱལ་བར་གནས་འཆའ་བ་དང། ཡར་འཕར་ཞིང་མར་ལྟུང་བས་སོ། །དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་མགྱོགས་པར་འགྲོ་བ་
དེ་བཞིན་དུ། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་ལྔ་ལ་བདེན་པ་བཞི་རྟོགས་པས་ན་མགྱོགས་པར་འགྲོ་བའོ། །སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། སྡུག་

[082A]༄༅། །བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང། ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་
ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང། འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང། འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་
ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་བཅོ་ལྔའོ། །ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་དུ་གཏོགས་པས། མཐོང་བའི་ལམ་དུ་མི་གཞག་གོ། །དེ་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་
ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། སྟོང་པ་དང། བདག་མེད་པར་མཐོང་བ་ནི། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་ཚེ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་
བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་སྤོང་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་དང། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང། ལྟ་བ་ལོག་པ་དང། ལྟ་བ་སྙེམས་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་སྙེམས་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་དང། འདོད་
ཆགས་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང། ང་རྒྱལ་དང་མ་རིག་པའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་བར་ཤེས་པ་དང། ཕྱིས་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་མི་གཉིས་ཀྱི་གཅིག་གིས་
ཁྱིམ་ནས་རྐུན་པོ་བཟུང་སྟེ་ཕྱུང་ལ། གཅིག་གིས་སྒོ་བཅད་པ་དང་འདྲའོ། །དེ་ཡང་གཅིག་གིས་རྐུན་པོ་བཟུང་ནས་རྐུན་པོ་དང་བཅས་ཏེ། སྒོར་ཕྱུང་བ་བཞིན་དུ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་བཟུང་ནས་ཀྱང་

[082B] །དེ་ནས་ཕྱིས་མི་གཉིས་པོས་ཕྱིས་རྐུན་པོ་མི་འཇུག་པར་སྒོ་བཅད་པ་བཞིན་དུ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་ཕྱིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་བཟོད་པ་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་
ལམ་ཞེས་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་ལ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་མི་གཉིས་ཀྱིས་རྐུན་མ་སྐྲོད་པའི་ཚུལ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞིར་བཀོད་པ་ཡང་ལོག་
པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམ་པ་བཞིའི་གཉེན་པོ་སྟེ། བཞི་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་ལྟ་བ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་ངའོ་ཞེས་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ནོན་པ་དང། ལེ་ལོ་ལ་ཆགས་པའོ། །ལྟ་
བ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང། བདག་གིར་འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པའོ། །དེ་ལ་ངའོ་ཞེས་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ནོན་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་གོ་ཞེས་བསྙེམས་ཤིང་སྤྱོད་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་མི་
རྟག་པར་བཤད་དེ། ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྐད་ཅིག་མའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བདེན་པར་འཛིན་ཅིང་ཆགས་པ་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར། དགེ་བ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གཉེན་པོར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དུ་བཤད་དེ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་
སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཉེན་པོར་བདག་མེད་པར་བཤད་དེ། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་མུ་སྟེགས་ཀྱིས་བཏགས་པའི་བདག་ཉིད་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་གིར་འཛིན་པའི་གཉེན་པོར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད་དེ་
བདག་མ་གྲུབ་ན་བདག་གིར་ཡང་མི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་དང། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་བཞིར་མཐོང་ནས། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ཡང་

[083A]༄༅། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤངས་ཏེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་དགུ་དང། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤངས་ཏེ། འཇིག་
ཚོགས་ལ་སོགས་པ་དགུ་སྟེ། སྤྱིར་བསྡོམས་པ་ན་ཉོན་མོངས་པ་བཅོ་བརྒྱད་སྤོང་ངོ། །ཁམས་གཉིས་ན་ཞེ་སྡང་མེད་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཤིན་ཏུ་བརླན་པ་དང། ལས་མི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་ལུས་དང་སེམས་ལ་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་
འོག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པར་ཤེས་ཤིང། ཕྱིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ལ་རྒྱུ་དང་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་དང། རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་
རྐྱེན་དེ་རྣམ་པ་བཞི་མཐོང་ན་ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཚེ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་
སྙེམས་པ་གསུམ་བཀོལ་ཏེ། ལོག་པའི་ལྟ་བ་དང། ལྟ་བ་སྙེམས་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་དང། འདོད་ཆགས་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང། ང་རྒྱལ་དང། མ་རིག་པ་སྟེ་བདུན་སྤོང་ངོ། །དེ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པར་ཤེས་པ་དང། ཕྱིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་
ལ་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ནི། ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱིས་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ལ། རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་བཞིར་མཐོང་ན། ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་
དེའི་ཚེ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལོག་པའི་ལྟ་བ་དང། ལྟ་བ་སྙེམས་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་དང། འདོད་ཆགས་དང། ང་རྒྱལ་དང་མ་རིག་པ་སྟེ་དྲུག་དང། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་

[083B] ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་གཉིས་སྤོང་ངོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པར་ཤེས་པ་དང། ཕྱིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ནི། ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །ས་བོན་གྱི་ཆོས་
བྱེད་པས་ན་རྒྱུའོ། །མ་འོངས་པའི་སྲེད་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པས་ན་ཀུན་འབྱུང་བའོ། །བར་ཆད་མེད་པར་སྲིད་པའི་རྒྱུན། རྒྱུན་མ་ཆད་པར་འབྱུང་བར་བྱེད་པས་ན་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའོ། །ཆུ་དང། སྐུད་པ་དང། འཁོར་ལོ་དང། འཇིམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྫ་
མ་བསྒྲུབས་པ་བཞིན་དུ། འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ན་རྐྱེན་ཏོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ། འགོག་པ་དང། ཞི་བ་དང། གྱ་ནོམ་པ་དང། འབྱུང་བ་ལྟ་བུར་མཐོང་ན། འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་
དེའི་ཚེ་འང་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འགོག་པའི་བདེན་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལོག་པའི་ལྟ་བ་དང། ལྟ་བ་སྙེམས་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་དང། འདོད་ཆགས་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང། ང་རྒྱལ་དང། མ་རིག་པ་སྟེ་བདུན་སྤོང་ངོ། །དེའི་
འོག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པར་ཤེས་པ་དང། ཕྱིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ནི། འགོག་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ། འགོག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་
པ་བཞི་ལྟ་བུར་མཐོང་ན། འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ཡང་ཁམས་གཉིས་ཀྱི་འགོག་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ལོག་པའི་ལྟ་བ་དང། ལྟ་བ་སྙེམས་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་དང། འདོད་ཆགས་
དང། ང་རྒྱལ་དང། མ་རིག་པ་སྟེ་དྲུག་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ཡང་དྲུག་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་གཉིས་སྤོང་ངོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པར་ཤེས་པ་དང། ཕྱིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ནི། འགོག་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཡེ་

[084A]༄༅། །ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཕུང་པོ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བས་འགོག་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞི་བའོ། །དགེ་བ་དང་བདེ་བའི་གནས་སུ་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་གྱ་ནོམ་པའོ། །རྟག་པ་དང་མཉམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བའོ། །འདོད་པའི་ཁམས་
ཀྱི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ། ལམ་དང། རིགས་པ་དང། སྒྲུབ་པ་དང། ངེས་པར་འབྱིན་པ་སྟེ། རྣམ་པ་བཞིར་མཐོང་ན། ལམ་ལ་ཆོས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ཡང་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་ལོག་པའི་ལྟ་བ་དང། ལྟ་བ་སྙེམས་པ་
དང༑ ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་སྙེམས་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་དང། འདོད་ཆགས་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང། ང་རྒྱལ་དང། མ་རིག་པ་སྟེ་བརྒྱད་སྤོང་ངོ། །དེ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པར་ཤེས་པ་དང། ཕྱིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ནི། ལམ་ལ་ཆོས་སུ་
ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ལམ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞིར་མཐོང་ན་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཚེ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ལ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ། ལོག་པའི་ལྟ་བ་
དང༑ ལྟ་བ་སྙེམས་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་སྙེམས་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་དང། འདོད་ཆགས་དང། ང་རྒྱལ་དང། མ་རིག་པ་སྟེ་བདུན་དང། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ཡང་བདེན་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་བཞི་སྤོང་ངོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པར་ཤེས་པ་དང། ཕྱིས་སེམས་
ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་དུ་གཞག་གོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཚོལ་བར་བྱེད་པས་ན་ལམ་མོ། །ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པས་ན་རིགས་པའོ། །མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་
མེད་པར་བྱེད་པས་ན་སྒྲུབ་པའོ། །ཁམས་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་བར་བྱེད་པས་ན་ངེས་པར་འབྱིན་པའོ། །དེའི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང། ང་རྒྱལ་དང། མ་རིག་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་བཞི་སྤོང་ངོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ནི་འདོད་ཆགས་

[084B] ང་རྒྱལ་དང། མ་རིག་པ་གསུམ་དང། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ཀྱང་གསུམ་སྟེ་དྲུག་སྤོང་ངོ། །དཔེར་ན་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེས་ཡུལ་གཞན་སྤོང་ཞིང་ཡུལ་གཞན་དུ་འཇུག་ཅིང་འགྲོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་ལམ་ན་ཡང་
སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྟེ། དེ་མ་ཐག་པའི་ལམ་ནི་གཏོང་ལ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ཅིང་ལེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་རྗེས་
སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང། ཡེ་ཤེས་ལ་ཡང་གཏོང་ཞིང་ལེན་པར་སྦྱར་རོ། །ཡང་ན་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་མཐོང་ནས་བོར་བ་ལ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པས་ན་འགྲོ་བའོ། །
དཔེར་ན་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེས་ས་ཕྱོགས་མ་རྒྱལ་བའི་གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་ལས་ནི་རྒྱལ་བར་བྱེད། རྒྱལ་བ་རྣམས་སུ་ནི་གནས་འཆའ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་ཀྱང་དེ་མ་ཐག་པའི་ལམ་གྱི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་
ལས༑ མ་རྒྱལ་བ་རྣམས་ནི་རྒྱལ་བར་བྱེད་ཉོན་མོངས་པའི་རྙེད་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱལ་བ་རྣམས་སུ་ཡང་གནས་འཆའ་བར་བྱེད་དེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་བསྐྱེད་ནས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་
གནས་ལ་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་གནས་ཁ་ཅིག་ཏུ་ཡར་འཕར་ལ། གནས་ཁ་ཅིག་ཏུ་མར་ཐུར་དུ་ཡང་ལྷུང་ངོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ལམ་ལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་དམིགས་པ་ན། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་པའི་ལམ་ལ་
དམིགས་པའི་ཚེ་ན། མར་བབས་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཚེ་ན་ཡར་འཕར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་བྱེད་པས་ན་མར་འབབ་པའོ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་

[085A]༄༅། །གནས་པའི་ཚེ་ན་ཡར་འཕར་བ་སྟེ། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །ཡང་ན་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་ན་ནི་མར་འབབ་པའོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་ན་ནི་ཡར་
འཕར་བ་སྟེ། བདེན་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །བརྒལ་བ། མཐོང་བའི་ལམ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཁོར་ལོ་ཡིན་པར་ཅིས་མངོན་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་ལུང་ལས་གསུངས་པས་མངོན་ཏེ། ལུང་ལས་འཕགས་པ་ཀུན་ཤེས་ཀཽཎྜི་ནྱ་བདེན་པ་མཐོང་ངོ། །དེ་
ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་བ། ཀཽཎྜི་ནྱ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདེན་པ་མཐོང་ངམ། གསོལ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཐོང་ངོ། །ཀཽཎྜི་ནྱ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདེན་པ་རྟོགས་སམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྟོགས་སོ། །དེ་བས་ན་འདིས་བདེན་པ་ཀུན་ཤེས་པས་ན་
ཀུན་ཤེས་ཀཽཎྜི་ནྱ་ཞེས་གྲགས་སོ། །ནམ་འཕགས་པ་ཀཽཎྜི་ནྱས་བདེན་པ་མཐོང་བས་ན། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་བཙུན་པ་ཀུན་ཤེས་ཀཽཎྜི་ནྱ་ཡང་འདི་སྐད་དུ་འཆད་དེ་
འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་འདི། ལྟ་བ་དང། རྩིབས་དང། མུ་ཁྱུད་ཀྱི་དཔེ་དང་འདྲ་པར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ངག་དང། ལས་ཀྱི་མཐའ་དང། འཚོ་བ་གསུམ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་པར་ལྟེ་བའི་ཚུལ་ལྟ་བུ་སྟེ་
ཇི་ལྟར་འཁོར་ལོའི་ལྟེ་བའི་རྩིབས་ཀྱི་གཟུགས་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གཞན་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ཅིང་དེ་དག་གི་གཟུངས་ཚུལ་ཁྲིམས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མུ་ཁྱུད་ཀྱི་ཚུལ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འཁོར་ལོ་མུ་
ཁྱུད་ཀྱི་རྩིབས་རྣམས་མི་གྱེས་པར་སྡུད་པ་བཞིན་དུ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཀྱང། སེམས་ཀྱི་འཕྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང། རྟོག་པ་དང། དྲན་པ་དང། རྩོལ་བ་བཞི་ནི་འཕྲོ་བའི་རང་བཞིན་བས་རྩིབས་ལྟ་བུའོ། །

[085B] ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པས་ན། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ངག་དང་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང། འཚོ་བ་གསུམ། ཚུལ་ཁྲིམས་
ཀྱི་ཕུང་པོར་གཏོགས་པས་ཞེ་སྡང་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཅོད་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། རྟོག་པ་དང་རྩོལ་བ་གསུམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོར་གཏོགས་པས་འདོད་ཆགས་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཅོད་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་དྲན་
པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོར་གཏོགས་པས་གཏི་མུག་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཅོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཀྱང་སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་གིས་བཤད་དོ། །འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱི་དོན་རྒྱས་པར་ནི་མདོ་ཉིད་ལས་འོག་ནས་འཆད་པས་མདོ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཡང་
དག་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་ཏོ། །ལྟ་བ་ནི་མཐོང་བའི་དོན་ཏེ། ནང་དང་ཕྱིའི་དངོས་པོ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །ཡང་ན་ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལ་བྱ་ལ་
ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པ་ལ་བྱ་སྟེ། བདེན་པ་བཞིའི་དེ་ཁོ་ན་ལ་རྟོག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །ཡང་ན་ཡང་དག་པ་ནི་བཀྲ་ཤིས་པའམ་བསྔགས་པའམ། དགེ་བ་ལ་བྱ་བ་ལ། ལྟ་བ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལ་བྱ་སྟེ། བཀྲ་ཤིས་པའམ། དགེ་བ་ལ་གསལ་བར་བྱེད་པ་
ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་མ་བྱུང་བ་བྱུང་བ་ལ་བྱ་སྟེ། རྟོག་པ་དག་ནི་འདི་དགེ་འདི་མི་དགེ་ཞེས་འཇིགས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་འཇིགས་པ་སྔོན་མ་བྱུང་བ་བྱུང་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པའོ། །ཡང་
ན་ཡང་དག་པ་ནི་མཉམ་པའམ་མཐུན་པར་བྱེད་པ་ལ་རྟོག་པ་ནི། དེའི་རྗེས་སུ་སེམས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བས་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། ཕྱིས་དེ་དང་མཐུན་པར་སེམས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པའོ། །ཡང་དག་པའི་ངག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་དང་པོར་ཚུལ་ཁྲིམས་

[086A]༄༅། །ཀྱི་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མི་བྱ་བར་ཁས་བླངས་པ་བཞིན་དུ་ཡི་དམ་འདྲལ་བར་མི་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ངག་གོ། །ཡང་དག་པའི་ངག་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དང། རྣམ་
པར་རིག་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ནི་བརྫུན་དང་ཚིག་རྩུབ་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ནི་དུས་སུ་སྨྲ། ཡང་དག་པར་སྨྲ། བདེན་པར་སྨྲ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཞེས་པ་ལ། གང་ལུས་ཀྱི་ལས་
མ་ཉམས་པ་ཞིག་སྟེ། སྲོག་གཅོད་པ་དང། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ངེས་པར་ལྟ་ཞིང་དེ་ལ་མི་འཇུག་པའོ། །ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་བཞིན་དུ་འཚོ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བ་དག་པ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་
བ་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བ་དག་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །ཁྱིམ་ན་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བ་དག་པ་ནི། མེ་དང། མཚོན་དང་དུག་དང་ཆང་ལ་སོགས་པ་ལས་སླར་ལྡོག་པའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བ་དག་པ་ནི། ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་དང། ཆོག་ཤེས་ཤིང་འདོད་པ་
ཉུང་བ་དང་ཚུལ་འཆོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སླར་ལོག་པའོ། །ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེད་པ་དང། སྐྱེས་པ་སྤང་བ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེད་པ་དང། སྐྱེས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ལུས་དང་
སེམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བའོ། །ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྔོན་མཉན་ཅིང་བསམས་ཏེ། མྱོང་བའི་དངོས་པོ་སེམས་ལ་མི་བརྗེད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རྒྱུ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་དྲན་པ་འབྱུང་སྟེ། རྒྱུ་རྣམ་པ་
གསུམ་ནི་གོམས་པ་དང། མཚན་མ་མཐོང་བ་དང། ཡིད་དང་བའོ། །དེ་ལ་གོམས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པ་དང། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་ཀྱང། ཕྱིས་སེམས་ལ་དྲན་པ་འབྱུང་སྟེ་

[086B] །མཚན་མར་མཐོང་བ་ནི་ཆོས་འདྲ་དང་མི་འདྲ་བ་མཐོང་བ་ལས་དྲན་པ་འབྱུང་སྟེ། དཔེར་ན་བུ་དང་འདྲ་བ་མཐོང་ནས་བུ་དྲན་པ་དང། ལྷགས་པས་ཉེན་ནས་མེ་དྲན་པའོ། །ཡིད་དང་བ་ནི་ཆུ་གསལ་བར་བཞིན་
གྱི་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་དང་འདྲ་བར། སེམས་གསལ་ཏེ་སྒྲིབ་པའི་ཤས་ཆུང་ན་སྔོན་ཅི་བྱས་པ་རྣམས་དྲན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དག་པ་ནི་དྲང་པོ་ལ་བྱ་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གྱུར་པའམ་འཛིན་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་སྦྲུལ་སྨྱུག་
མའི་སྦུབས་སུ་བཅུག་ན་དྲང་པོར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ། སེམས་རྨུགས་པ་དང། རྒོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བཟློག་ནས་དྲང་པོར་འཛིན་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །ཡང་ན་ཡང་དག་པ་ནི་མཉམ་པ་ལ་བྱ་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་འཇོག་པ་ལ་བྱ་སྟེ། སེམས་
མཉམ་པར་འཇོག་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །དེ་ལ་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་མདོ་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་དག་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མདོ་ཙམ་དུ་
བཤད་ནས། རྒྱས་པར་བཀའ་སྩལ་ཞེ་ན། འདུལ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གླེངས་པས་ཤེས་པ་དང། སྤྲོས་པས་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་གླེངས་པས་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོ་ཙམ་དུ་
གསུངས་ནས། སྤྲོས་པས་ཤེས་པ་རྣམས་རྒྱ་ཆེར་མ་བཤད་པ་ན་དོན་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ལ་སློབ་དཔོན་འཆབ་པ་མི་མངའ་ཞིང། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་དེ་ལ་དགེ་སློང་དག་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
པ་རྒྱས་པར་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སློབ་བའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །དེ་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ན་ལྟ་

[087A]༄༅། །བ་གང་ཡིན་པ་ནི་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལངས་ནས་ལྟ་བ་ནི་རྟོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་གང་ཟག་དགེ་བ་རྣམས་ཚེ་རབས་གཞན་ཡོད་པར་
ལྟ་ཞིང། ལས་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། འདིར་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆོས་དྲུག་ཡོད་པར་ལྟ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། འཇུག་པའི་རྟེན་ཡོད་པར་
ལྟ་བ་དང། དེའི་རྐྱེན་གྱི་ས་བོན་དང། གཞི་ཡོད་པར་ལྟ་བ་དང་སྦྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པར་ལྟ་བ་དང། སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བསྒོམ་པའི་གཉེན་པོ་དང། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡོད་པར་ལྟ་བ་དང། དེ་གསུམ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང། གཉེན་པོའི་
འབྲས་བུ་ཡོད་པར་ལྟ་བ་དང། འཇུག་པ་ལས་རྣམ་པར་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་དྲུག་གོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་འདི་ཡོད་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད། ཅེས་བྱ་བས་འཇུག་པའི་རྟེན་ཡོད་པ་ལྟ་བ་བསྟན་ཏེ། ཚེ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པའི་རྟེན་ནི་འཇུག་རྟེན་འདི་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་
རོལ་ཡིན་ལ། ཚེ་འདི་ཡང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡོད་པར་འདོད་ཅིང་ཚེ་འདིའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུས་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ཡང་ཕུང་པོ་ལེན་པར་འདོད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་ཡོད་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །མ་ཡོད་པ་དང་ཕ་
ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བས་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ས་བོན་དང་བཞི་ཡོད་པར་བསྟན་ཏོ། ཕུང་པོ་ལྔ་སྐྱེ་བའི་ས་བོན་འཇོག་པ་ནི་ཕ་ཡིན་ནོ། །ས་བོན་གྱི་རྟེན་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱང་ཡོད་པར་ལྟ་བ་ནི་མ་ཡོད་པ་དང། ཕ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྦྱིན་པ་ཡོད་པ་དང། སྦྱིན་སྲེག་
ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བས་སྦྱིན་པ་དང། ལྷ་ལ་མཆོད་པ་ཡོད་པར་ལྟ་བ་བསྟན་ཏེ། ཡོ་བྱད་རྣམས་བྱིན་ན་དེ་ལེན་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་ཡོད་པར་ལྟ་བ་དང། སྦྱིན་སྲེག་བྱས་ན་དེ་ན་སྦྱིན་སྲེག་ལེན་པའི་ལྷ་ལེན་པར་ལྟ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ཡོད་པ་དང། སྦྱིན་སྲེག་ཡོད་པར་

[087B] །འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བས། སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བསྒོམ་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡོད་པར་ལྟ་བ་བསྟན་ཏེ། སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བསྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་དགེ་བའི་ཕྱོགས་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ལ་ནི་འདོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །
དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སེར་སྣ་དང་ངང་ཚུལ་ངན་པ་དང། སེམས་གཡེངས་པ་མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ནི་མི་འདོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་བསོད་ནམས་དང་མི་གཡོ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལས་དགེ་བ་ནི་འདོད་པའོ། །བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་
ལས་མི་དགེ་བ་ནི་མི་འདོད་པ་སྟེ། དེ་དག་ཡོད་པར་ལྟ་བ་ནི། འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ཡོད་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལེགས་པར་བྱས་པ་དང་ཉེས་པར་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བས་དེ་གསུམ་གྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་
གཉེན་པོའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་ལྟ་བ་བསྟན་ཏེ། སྦྱིན་པ་བྱས་ན་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུངས་ན་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བ་དང། ཚད་མེད་པ་བསྒོམས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་བར་ལྟ་བ་དང། སེར་སྣ་བྱས་ན་དབུལ་པོར་འགྱུར་པ་
དང༑ ཚུལ་ཁྲིམས་དྲལ་ན་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་དང། ཚད་མེད་པ་མ་བསྒོམས་ན་ཐར་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལྟ་བའམ། བསོད་ནམས་དང་མི་གཡོ་བའི་ལས་བྱས་ན་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བ་དང། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་བྱས་ན་ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བར་ལྟ་
བ་ནི། ལས་ལེགས་པར་བྱས་པ་དང། ཉེས་པར་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོད་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་དག་པར་སོང་བ་དང། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བས་འཇུག་པ་ལས་རྣམ་པར་ལོག་པར་ཡོད་པར་ལྟ་བ་བསྟན་ཏེ་
འཇུག་པ་ནི་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའོ། །འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ལ་ལོག་པ་ནི་འཕགས་པ་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཏེ་དེ་དག་ཡོད་པར་ལྟ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་དག་པར་སོང་བ་དང། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡོད་པར་ལྟ་བ་ཞེས་

[088A]༄༅། །བྱའོ། །དེ་ལ་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འཕགས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་སོང་བའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་འདི་ནི་ལོག་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ལོག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འདི་མེད་
འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་ལྟའོ། །ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པར་བསྔོ་སྟེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པར་མ་བསྔོས་པ་
འདི་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དོན་དུ་ན་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་སེམས་དགེ་བར་རྟོགས་པ་ནི། ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པ་གང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ། སེམས་ཀྱི་རྒྱན་དང་སེམས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་དང་
རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཚོགས་དང། དོན་གྱི་མཆོག་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་གཏོང་བ་ནི་སྦྱིན་པའོ། །དེ་ཡང་གང་གིས་སྦྱིན་པ་དང། གང་དུ་སྦྱིན་པ་དང། ཅི་སྦྱིན་པ་དང། ཅིས་སྦྱིན་པ་དང། ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པ་དང། ཅིའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་སྟེ། རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་
ལྟ་བའོ། །དེ་ལ་གང་གིས་སྦྱིན་ཞེ་ན། སྦྱིན་པ་པོ་དང། སྦྱིན་པའི་བདག་པོས་སྦྱིན་ཏེ། གང་རང་གི་ལག་ནས་དངོས་པོ་གཏོང་བ་ནི་སྦྱིན་པ་པོའོ། །གང་གཞན་སྦྱིན་དུ་འཇུག་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་བདག་པོའོ། །གང་ལ་སྦྱིན་ཞེ་ན། ཞིང་རྣམ་པ་བཞི་ལ་སྦྱིན་ཏེ་
སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཞིང་དང། ཕན་བཏགས་པའི་ཞིང་དང། ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཞིང་དང། ཁྱད་ཞུགས་པའི་ཞིང་ངོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཞིང་ནི་འདྲོན་པོའམ། བཀྲེན་པའམ། མུ་ལྟོ་བའམ། ལོང་བའམ། འོན་པའམ། མགོན་མེད་པའམ། སྐྱབས་མེད་པའམ། གང་
ནད་ཀྱིས་གཟིར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཕན་བཏགས་པའི་ཞིང་ནི་ཕའམ་མའམ་གཞན་ཡང་གནོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་བདག་བསྒྲལ་བར་བྱས་པའམ། ལོ་ཉེས་སམ་རྒྱལ་པོ་གཞན་གྱིས་འཇིགས་པའམ། བཅིངས་པའི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་ལས་གྲོགས་བྱས་

[088B] ལས་སུ་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་གྲོགས་བྱས་པའམ། ནོར་དང་གཉེན་བཤེས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའམ། ཕན་པ་དང་བདེ་བར་གྱུར་པའི་མན་ངག་བྱིན་པའོ། །ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཞིང་ནི་གང་གྲོགས་པོ་མཛའ་བ་དང་བཤེས་པ་ཕན་ཚུན་
འདྲིས་པ་དང། སེམས་མཐུན་པར་འགྱུར་བའམ། ཉེ་དུ་གཉེན་བཤེས་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་ངོ། །ཁྱད་ཞུགས་པའི་ཞིང་ནི་བྲམ་ཟེའམ་དགེ་སློང་གང་དགེ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པའོ། །དེ་
ལ་ཅི་སྦྱིན་ཞེ་ན། དོན་དུ་དངོས་པོ་རྣམ་པ་གཉིས་སྦྱིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་དང། སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་མ་གཏོགས་པའི་དངོས་པོའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པའི་དངོས་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕྱི་དང་ནང་གིའོ། །
དེ་ལ་ཕྱིའི་དངོས་པོ་ནི་བུ་དང་ཆུང་མ་དང། བྲན་ཕོ་མོ་དང། རྟ་དང། གླང་པོ་དང། ར་ལུག་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པའོ། །ནང་གི་དངོས་པོ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་རྐང་པ་དང། ལག་པ་དང་མགོ་དང། ཤ་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་མ་
གཏོགས་པའི་དངོས་པོ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འབྲུའི་དངོས་པོ་དང་གཏེར་གྱི་དངོས་པོ་དང། ཡུལ་གྱི་དངོས་པོའོ། །དེ་ལ་འབྲུའི་དངོས་པོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ནས་དང། གྲོ་དང། འབྲས་དང། ཏིལ་ལ་སོགས་པའོ། །གཏེར་གྱི་དངོས་པོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གསེར་དང་
དངུལ་དང། མུ་ཏིག་དང། བཻ་ཌཱུརྱ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཞིང་གི་དངོས་པོ་དང། ཁྱིམ་གྱི་དངོས་པོ་དང། ཚོང་ཁང་དང། བསོད་ནམས་ཀྱི་དོན་དུ་རྩིག་པའི་ཁང་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཅིས་སྦྱིན་ཞེ་ན། འདོད་མ་ཆགས་པ་དང་
ཞེ་མི་སྡང་བ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུས་སྐྱེད་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང། ངག་གི་ལས་ཀྱིས་སྦྱིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྦྱིན་ཞེ་ན། དད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་ལྟ་ཞིང། གུས་པ་དང་འདུད་པའི་སེམས་ཀྱིས་རང་གི་ལག་ནས་གུས་པར་བྱས་ཏེ་དུས་སུ་སྦྱིན་ནོ། །

[089A]༄༅། །ཅིའི་ཕྱིར་སྦྱིན་ཞེ་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཞིང་ལ་ནི་སྙིང་རྗེ་བས་སྦྱིན་ནོ། །ཕན་བཏགས་པའི་ཞིང་ལ་ནི་བྱས་པ་གཟོ་བའི་སེམས་ཀྱིས་སྦྱིན་ནོ། །ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཞིང་ལ་ནི་མཛའ་བར་གྱུར་པས་སྦྱིན་ནོ། །ཁྱད་ཞུགས་པའི་ཞིང་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལས་
ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དེ་ལས་འབྲས་བུ་དམ་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་ཏེ་འདི་ནི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཡན་ལག་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བྱ་སྟེ། ཡན་ལག་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་
དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞིང། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡོམས་པ། སྤྱོད་པ་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་རྡུལ་ཙམ་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་ཞིང། ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་གནས་རྣམས་སློབ་པོ་ཞེས་གང་གསུངས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་
དང་ལྡན་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བསླབ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་གནས་དང། ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་ཞིག་པར་མ་བྱས་པ་དང། ངག་གི་ལས་ཀྱིས་ཞིག་པར་མ་བྱས་པའོ། །ཇི་ལྟར་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་ཤེ་ན། སྡེ་བདུན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་པ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་
པ་སྟེ། དེ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལ་སྡེ་བདུན་ནི། དགེ་སློང་ཕ་དང། དགེ་སློང་མ་དང། དགེ་བསྙེན་ཕ་དང། དགེ་བསྙེན་མ་དང། དགེ་སྦྱོང་ཕ་དང། དགེ་སྦྱོང་མ་དང། དགེ་སློབ་མའོ། །དེ་ལ་སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། །སྤྱོད་ལམ་བྮིའམ་
ལས་སུ་བྱ་བའམ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་ཅིང། འཇིག་རྟེན་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པ་དང། འདུལ་བའི་རྗེས་སུ་འཇུག་ཅིང་འདུལ་བ་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དོན་དུ་ན་ལས་སུ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་
རྣམས་ཀྱིས་མིག་མི་འགག་པའམ། འདུལ་བ་དང་མི་འགལ་བར་བྱེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པ་ལྔར་འཇུག་ཏུ་མ་གནང་བ་རྣམས་སུ་མི་འཇུག་པ་སྟེ། སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པ་ལྔ་ནི། ཤན་པའི་གནས་དང། སྨད་

[089B] ཆང་འཚོང་མའི་གནས་དང། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དང། གདོལ་པའི་གནས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་བ་ལ་འཇིགས་པར་ལྟ་ཞེ་ན། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་སློབ་ཚིག་ཕྲན་ཚེགས་སུ་གྱུར་པ་ཉམས་ན་ཡང་བསླང་བར་
བླ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་དུག་ཆུང་ངུས་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་གསོད་པ་བཞིན་དུ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་མོ་འདི་དག་བྱུང་ན་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་སྐལ་པ་མེད་ཅིང་ངན་སོང་དུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དེ་དག་ལ་ཡང་བག་བྱེད་ཅིང་འཇིགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་
བླངས་པའི་གནས་ལ་སློབ་ཅེ་ན། དང་པོར་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་དུས་ན་གསོལ་བ་དང་ཞུ་བའི་ལས་བཞིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་ཚེ་བསླབ་པའི་གནས་ཀྱི་ལུས་ལས་དུ་ཞིག་ཐོས་ནས་གཞན་ནི་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཅིང་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདོན་པ་ལས་ཤེས་པར་
གྱིས་ཤིག་ཅེས་བསྒོ་སྟེ། ཕྱིས་དེས་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དངོས་པོ་དུ་ཡོད་པ་རྒྱས་པར་ཉན་ཅིང་ཇི་ལྟར་མཉན་པ་རྣམས་མི་ཉམས་པར་ཡང་བྱེད་ལ། ཉམས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་བཞིན་དུ་གསོ་བར་བྱེད་པའོ། །དོན་དུ་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་
ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་ཏེ། མཚན་ཉིད་གསུམ་ནི་མ་ཞིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང། རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང། གཞན་དང་བདག་ལ་ལྟོས་ནས་ཡོན་ཏན་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་མ་ཞིག་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་
ཏོ༑ །སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་ཞེས་བྱ་བས་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །སྤྱོད་པ་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་ཡོན་ཏན་གྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ། སྤྱོད་ལམ་མཛེས་ཤིང་འགྲོ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སུ་
མི་འགྲོ་ན། གཞན་དག་སེམས་མ་དང་བ་ནི་དང་བར་འགྱུར། དང་བ་རྣམས་ནི་དད་པ་ཆེར་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞིང། ཕྱོགས་ཕྱོགས་སུ་མི་སྙན་པའི་ཚིག་མི་སྒྲོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་རྡུལ་ཙམ་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་དང། ཡང་དག་པར་

[090A]༄༅། །བླངས་པའི་གནས་ལ་སློབ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བདག་ལ་ལྟོས་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏེ། བསླབ་པ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཀྱང་མ་ཉམས་ན། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་པ་དང། མངོན་དུ་མ་བྱས་པ་རྣམས་ཐོབ་པ་དང། མངོན་དུ་བྱ་
བའི་སྐལ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བར་བསྔོས་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། །སྦྱིན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དགེ་བ་བྱས་པ་དེ་དག་གི་རྒྱུས་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ཅིག་ཅེའམ། སོགས་པའི་སྒྲས་དགྲ་བཅོམ་པའམ། རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་
པར་གྱུར་ཅེས་བསྔོའོ། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེའམ། སོགས་པའི་སྒྲས་བརྒྱ་བྱིན་དང་ཚངས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་མི་བསྔོ་བ་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་སྤངས་ནས་སྐྱེས་བུ་གཉིད་ལས་སད་པ་བཞིན་དུ། མ་
རིག་པའི་གཉིད་ལས་སད་པ་བྱས་ཤིང་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་མངོན་དུ་གྱུར་ཏེ། པདྨོ་ཁ་ཕྱེ་བ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ནི་སངས་རྒྱས་སོ། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཁོར་ལོ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་མཐུས། འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་དབང་བྱེད་ཀྱི། རྒྱལ་
སྲིད་འཛིན་པ་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའང་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། གསེར་གྱི་འཁོར་ལོ་ཅན་དང། དངུལ་གྱི་འཁོར་ལོ་ཅན་དང། ཟངས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཅན་དང། ལྕགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་གསེར་གྱི་འཁོར་ལོ་ཅན་ནི་
མཆོག་གོ། །དངུལ་གྱི་འཁོར་ལོ་ཅན་ནི་མཆོག་དང་ཉེ་བའོ། །ཟངས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཅན་ནི་བར་མའོ། །ལྕགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཅན་ནི་ཐ་མའོ། །དེ་ཡང་རིམ་བཞིན་དུ་གསེར་གྱི་འཁོར་ལོ་ཅན་གྱི་འཁོར་ལོ་ནི་གླིང་བཞི་ལ་དབང་སྒྱུར་རོ། །དངུལ་གྱི་འཁོར་ལོ་
ཅན་ནི་གླིང་གསུམ་ལའོ། །ཟངས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཅན་ནི་གླིང་གཉིས་ལའོ། །ལྕགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཅན་ནི་གླིང་གཅིག་ལའོ། །དེ་ལ་དབང་སྒྱུར་བའི་ཚུལ་ཡང་གསེར་གྱི་འཁོར་ལོ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་མཁར་གྱི་རྒྱལ་ཕྲན་རྣམས་བདག་ཅག་ཉིད་བསུ་ཞིང་མདུན་དུ་

[090B] སྐྱེ་ལྷ་སྐྱེ་དགུ་འདི་དག་ནི་ཕྱུག་ཅིང་འབྱོར་ལ། སྐྱེ་བོ་མང་པོས་ཀྱང་རྒྱས་པ་ལགས་ཏེ། བདག་ཅག་ཀྱང་ལྷའི་ལགས་པས་བདག་ཅག་ལྷས་ལུང་སྩལ་དུ་གསོལ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གང་དངུལ་གྱི་འཁོར་ལོ་ཅན་དེ་དག་ནི་བདག་ཉིད་རྐང་
གྱིས་བཙུགས་ཏེ་སོང་བའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་ཕྲན་རྣམས་འདུད་པར་བྱེད་དོ། །གང་ཟངས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཅན་དེ་དག་ནི་མཁར་གྱི་རྒྱལ་ཕྲན་རྣམས་ཀྱི་དྲུང་དུ་སོང་ནས། ཚིག་གི་ཐབས་དང་འདུད་པར་འགྱུར་རོ། །ལྕགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཅན་གྱི་ནི་དྲུང་དུ་སོང་ནས། གཅིག་ལ་གཅིག་
མཚོན་གཟས་པ་དང་དེའི་འོག་ཏུ་འདུད་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་དག་པའི་ངག་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པའི་ངག་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གང་སྨྲ་བར་བྱ་བའི་དོན་དེ་འདུ་ཤེས་གཞན་དུ་གཞག་ནས་གཞན་དུ་སྨྲ་བ་
སྟེ༑ གང་སྨྲ་བར་བྱ་བའི་མི་དེས་དོན་གོ་བར་བྱས་ནས་བརྫུན་ནོ། །དེ་བས་ན་མངོན་པའི་ཆོས་མཛོད་ལས། འདུ་ཤེས་གཞན་དུ་བསྟན་པའི་ཚིག་དོན་ཤེས་པ་ལ་སྨྲས་ན་བརྫུན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ངག་རྩུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཕ་
རོལ་པོ་མི་དགའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རིགས་དང་རུས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་སྨོས་པའི་ཚིག་སྨྲས་ནས་གཞན་གྱིས་གོ་བར་གྱུར་ན་ཚིག་རྩུབ་པོའོ། །ཕྲ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཉོན་མོངས་པས་ཕ་རོལ་དབྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་བསྐྱལ་
བ་ལས་དོན་གོ་བར་གྱུར་ན་ཕྲ་མའོ། །དེ་བས་ན་མངོན་པའི་ཆོས་མཛོད་ལས་ཀྱང། ཕྲ་མ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱིས་སེམས་ཚིག་སྟེ་དབྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཀྱལ་པར་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་
སེམས་གྱིས། ཁ་གསག་དང་གླུ་དང་མུ་སྟེགས་ཀྱི་གཙུག་ལག་བཤད་ནས་གཞན་གྱིས་དོན་གོར་བར་གྱུར་ན་ཚིག་ཀྱལ་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཆེས་མངོན་པའི་མཛོད་ལས་ཀྱང། ཁ་གསག་གླུ་དང་གླུ་ཚིག་བཞིན། །གཙུག་ལག་ངན་པ་བཞིན་དུ་སྦང། །ཞེས་གསུངས་

[091A]༄༅། །སོ༑ །དོན་དུ་ངག་གི་སྐྱོན་རྣམ་བཞི་སྤངས་ནས། འཇམ་པ་དང་དོན་དང་བཅས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ནི། ཡང་དག་པའི་ངག་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཞིབ་ཏུ་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའི་སྐབས་སུ་བཤད་དོ། །ཡང་དག་པའི་
ལས་ཀྱི་མཐའ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་གང་ཞེ་ན། ལུས་དང། ངག་དང། ཡིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མདོར་ན་ལུས་དང། ངག་དང། ཡིད་ཀྱིས་མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤངས་ནས་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་དགེ་བ་
བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བསྒྲུབ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཞེས་བྱའོ། །མི་དགེ་བ་བཅུ་དང་དགེ་བ་བཅུ་གང་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ལས་སྲོག་གཅོད་པ་དང། མ་བྱིན་པར་ལེན་
པ་དང། འདོད་པས་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་མི་དགེ་བ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་གསུམ་སྤངས་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་དགེ་བ་གསུམ་ཞེས་བྱའོ། །ངག་གི་བཞི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང། ངག་རྩུབ་པོ་དང། ཕྲ་མ་དང། ཀྱལ་པར་སྨྲ་བ་ནི་ངག་
གི་མི་དགེ་བ་བཞི་ལ་དེ་བཞི་སྤངས་པ་ནི་ངག་གི་དགེ་བ་བཞིའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆགས་པ་དང། གནོད་སེམས་དང། ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི། ཡིད་ཀྱི་མི་དགེ་བ་གསུམ་ལ། དེ་གསུམ་སྤངས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་དགེ་བ་གསུམ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་མི་དགེ་བ་
གསུམ་དང། ངག་གི་མི་དགེ་བ་བཞི་དང། ཡིད་ཀྱི་མི་དགེ་བ་གསུམ་བསྡོམས་ན་མི་དགེ་བ་བཅུའོ། །ལུས་ཀྱི་དགེ་བ་གསུམ་དང། ངག་གི་དགེ་བ་བཞི་དང། ཡིད་ཀྱི་དགེ་བ་གསུམ་སྟེ། བསྡོམས་ན་དགེ་བ་བཅུའོ། །ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་པོ་འདི་དག་རྣམ་པ་
བརྒྱད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། རྒྱུ་དང། གནས་དང། སྒོ་དང། ལས་ཀྱི་ལམ་ཆེ་ཆུང་དང། འབྲས་བུ་དང་རྣམ་གྲངས་སོ། །དེ་ལ་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་ལ་སྲོག་གཅོད་པ་

[091B] ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་ན་སྲོག་གཅོད་པའི་སྲོག་བཅད་པ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལས་འགའ་ཞིག་མ་ཚང་ན་ནི་སྲོག་བཅད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཡན་ལག་དང་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྲོག་ཆགས་ཀྱང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་
ཏེ༑ གང་གསད་པར་བྱ་བ་དེ་ཡང་དག་པར་ན་སེམས་ཅན་སྲོག་ཆགས་ཡིན་གྱི། མཐོ་འམ་སྡོང་བུ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་གཉིས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྲོག་ཆགས་སུ་འདུ་ཤེས་ཀྱང་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་གང་གསད་པར་བསམས་པ་དེ་ཡང་
སྲོག་ཆགས་ཡིན་པར་ཤེས་ཤིང། སྲོག་བཅད་པ་ཡིན་ཏེ། སྡོང་དུམ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སྲོག་ཆགས་ལ་བསྣུན་ན་ནི། སྲོག་བཅད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མདོར་ན་འདི་སྐད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གསད་པར་བསམ་པ་དེ་ཉིད་གསད་ཀྱི་ནོར་ཏེ་གཞན་
མ་བསད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡན་ལག་གསུམ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གསོད་སེམས་ཀྱང་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་གསད་དོ་སྙམ་པའི་སེམས་ཀྱིས་གསོད་སེམས་སྐྱེས་ནས་བསད་ན་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ཡིན་གྱི། གསད་པའི་བསམ་པ་མེད་དེ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སེམས་
ཀྱིས་བསད་ན། སྲོག་བཅད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡན་ལག་བཞི་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གནོད་པར་ཡང་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གསད་སེམས་ཡོད་ཀྱང་གལ་ཏེ་མཚོན་ལ་སོགས་པས་མ་བསྣུན་ན་སྲོག་བཅད་པ་མ་ཡིན་གྱི། གསད་པར་བསམས་
པས་མཚོན་ཆ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་བསྣུན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡན་ལག་ལྔ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཤི་ན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་གསད་པར་བྱ་བ་དེ་ཡང་སྲོག་གི་དབང་པོའི་རྒྱུན་ཆད་དེ་ཤིན་ཡན་ལག་ལྔ་ཚང་བས་སྲོག་བཅད་པ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །
སྲོག་བཅད་ཅེས་བྱ་བྱ་བ་ལ་འཚོ་བའི་དབང་པོ་ནི་སྲོག་སྟེ། དེའི་རྒྱུན་གནོད་པར་བྱེད་པའམ་འགོག་པར་བྱེད་པ་ནི་སྲོག་གཅོད་པའོ། །ཐ་ན་ཆུང་ངུ་ན་ཚེ་ཀུན་ཟད་འགགས་ཟིན་ནས་འཚོ་བའི་དབང་པོ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་བར་ཆད་བྱས་ན་ཡང་སྲོག་བཅད་པའི་ཁ་

[092A]༄༅། །ན་མ་ཐོ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ན་གཞན་ལྟ་ཅི་སྨོས། བག་བྱས་པ་དང་མ་མཐོང་བ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བག་བྱས་བཞིན་པ་ལས་ཤི་བ་དང་སྡོང་པོ་ལ་བསྣུན་ནོ་སྙམ་པ་ལས་མི་ལ་ཕོག་སྟེ་ཤི་བ་དང། མི་ཡོད་པར་མ་མཐོང་སྟེ། རྡོ་འཕངས་
པ་ལ་སོགས་པས་ཤི་བར་གྱུར་པ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །མྠུའམ་སྒྱུའམ་འཇབ་བུས་གཞན་གྱི་ནོར་བླངས་པ་ནི་
མ་བྱིན་པར་ལེན་པའོ། །དེ་ཡང་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་ན་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བརྐུས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡན་ལག་དང་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྐུ་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་གནས་འདིར་རྫས་བཞག་ན་སྟོར་བར་འགྱུར་
བས་གཞན་དུ་བཞག་གོ་སྙམ་དུ་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་བླངས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་ནོར་ལ་ཆགས་པས་དེ་བརྐུའོ། །སྙམ་སེམས་པའོ། །ཡན་ལག་གཉིས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཕ་རོལ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་གི་ནོར་ནི་མ་ཡིན་གྱི་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་
ནོར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡན་ལག་གསུམ་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ནོར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་བདག་གིར་བྱས་པའི་འབྲུ་དང་གཏེར་ལ་སོགས་པའི་རྫས་སོ། །ཡན་ལག་བཞི་བསྟན་པ་ནི། སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་སྟེ། རང་གི་གནས་
ནས་འཕགས་པ་དང། ལམ་དུ་ཞུགས་པ་དང། ཁང་ཁྱིམ་འབུགས་པ་ནས་ནོར་རྫས་ལག་གིས་རེག་པའི་བར་དུའོ། །ཡན་ལག་ལྔ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བདག་གི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཞན་གྱི་ནོར་རྫས་གནས་ནས་སྤགས་ནས་བདག་ཁོ་ནའི་
ནོར་དུ་བྱས་ནས་ཡན་ལག་རྫོགས་པ་ན་མ་བྱིན་པར་བླངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྒྱན་བརྐུས་པས་བདག་པོ་མེད་ན་སུ་ལས་བརྐུས་པ་ཡིན། སྨྲས་པ། དེ་སངས་རྒྱས་ལས་བརྐུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མྱ་

[092B] །དགེ་སློང་ཞི་བའི་ནོར་བདག་པོ་མེད་པ་བརྐུས་ན་སུ་ལས་བརྐུས་པར་འགྱུར། སྨྲས་པ་གསོལ་བ་དང། ཞུ་བའི་ལས་བྱས་ན་ནི་མཚམས་སུ་གཏོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་རྣམས་ལས་བརྐུས་པར་འགྱུར་རོ། །
ལས་མ་བྱས་ན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་ཐམས་ཅད་ལས་བརྐུས་པ་ཡིན་ནོ། །མཆོད་རྟེན་ལས་བརྐུས་པ་གང་ལས་བརྐུས་པར་འགྱུར། དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལས་བརྐུས་པར་འགྱུར། བདག་པོ་མེད་པའི་གཏེར་བྱིན་ན་སུ་ལས་བརྐུས་པ་ཡིན། ཡུལ་གྱི་
བདག་པོ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ལས་བརྐུས་པ་ཡིན་ནོ། །མ་དང་ཕ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕ་མ་ལ་སོགས་པའི་ནོར་ཡིད་གཅུགས་པ་བླངས་ཀྱང་མི་དགའ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ནོར་བླངས་པ་ནི་མ་བྱིན་པར་བླངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལ་ཡང་སྟོད་གཡོགས་དང་སྨད་གཡོགས་
ལ་སོགས་པ་ལུས་ལ་གྱོན་བཞིན་པ་ཡིན་པ་དང། ཁ་ཟས་ཟ་བ་བཞིན་དུ་འཕྲོག་པ་ནི་དེ་དག་མི་དགའ་བར་འགྱུར་བས་ན་མ་བྱིན་པར་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པས་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདོད་པས་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་
གཞན་གྱི་བུད་མེད་ལ་གཡེམས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །མདོར་ན་གཞན་གྱིས་བདག་གིར་བྱས་པའི་བུད་མེད་རྣམས་ལ་མྠུའམ། རྐུན་པོར་སྤྱོད་པ་ནི་འདོད་པས་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔར་གཞག་གོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། འགྲོ་
བ་མ་ཡིན་པར་འགྲོ་བ་དང། ཡན་ལག་མ་ཡིན་པར་འགྲོ་བ་དང། མི་རིགས་པར་འགྲོ་བ་དང། གནས་མ་ཡིན་པར་འགྲོ་བ་དང། དུས་མ་ཡིན་པར་འགྲོ་བའོ། །འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྲོ་བ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ཁྱོས་བསྲུངས་པ་དང། རྒྱལ་
པོས་བསྲུངས་པ་དང། ཕ་མས་བསྲུངས་པ་དང། ཆོས་ཀྱིས་བསྲུངས་པ་དང། འགྲོ་བས་བསྲུངས་པའོ། །དེ་ལ་ཁྱོས་བསྲུངས་པ་ནི། གང་དག་གི་བག་མར་བླངས་ནས་བདག་གི་ཆུང་མར་བྱས་པའོ། །རྒྱལ་པོས་བསྲུངས་པ་ནི། གང་ཁྱོ་ཤི་བར་

[093A]༄༅། །གྱུར་པ་ནི་བུད་མེད་ཡུགས་སའམ། མགོན་མེད་པར་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཁྲིམས་སུ་བཅད་དེ་སྤྱོད་དུ་མ་གནང་བར་བྱས་པའོ། །ཕ་མས་བསྲུངས་པ་ནི། བུ་མོ་དེ་གཞན་ལ་མ་བྱིན་གྱིས་གཞན་དང་འཁྲིར་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཕ་མའི་གོ་ན་
གནས་པའོ། །ཆོས་ཀྱིས་བསྲུངས་པ་ནི་དགེ་སློང་མའམ། ཁྲིམས་མནོས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །འགྲོ་བས་བསྲུངས་བ་ནི། འགྲོ་བ་མང་པོས་ཁྲིམས་སུ་བཅས་ཏེ། འདོད་ཆགས་སྤྱོད་དུ་མི་སྟེར་བའོ། །དེ་ལ་ཁྱོས་བསྲུངས་པ་ལ་སྤྱད་ན་ཁྱོ་ལས་འདོད་པས་ལོག་
པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོས་བསྲུངས་པ་ལ་སྤྱད་ན། རྒྱལ་པོ་ལས་ཕྲོགས་ཤིང་མི་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་དེ་ལ་མི་བཟོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱལ་པོ་དེ་ཉིད་དེ་ལ་སྤྱོད་ན། གང་ལས་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དཔེར་ན་རྒྱལ་
པོའི་བཙུན་མོ་དུས་ཁྲིམས་མ་ནོས་པའི་ཚེ་སྤྱད་ན་རྒྱལ་པོ་ཉིད་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་ལྡན་པ་བཞིན་དུ་དོན་འདི་ཡང་འདྲ་བར་བལྟའོ། །ཆོས་ཀྱིས་བསྲུངས་པ་དགེ་སློང་མ་ལ་མི་ཚངས་པར་སྤྱད་ན། གང་ལས་མི་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱལ་པོ་
ལས་གཞན་དུ་བརྐུས་ཤིང་མི་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་དེ་ལ་མི་བཟོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཉིད་དེ་ལ་སྤྱོད་ན། གང་ལས་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་དུས་ཁྲིམས་མནོས་པ་ལ་སྤྱད་པ་དང་འདྲ་བར། ཁ་ན་མ་
ཐོ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །འགྲོ་བས་བསྲུངས་པ་ལ་སྤྱད་ན། གང་ལས་མི་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འགྲོ་བ་མང་པོ་ལས་བརྐུས་ཤིང་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡན་ལག་མ་ཡིན་པར་འགྲོ་བ་ནི། རང་གི་ཁ་དང་མི་གཙང་བའི་ལམ་དང་
བདག་གི་ཆུང་མ་ལ་ཡང་ཁ་རྐུབ་ལ་སོགས་པ་སྤྱད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སུ་སྤྱོད་པའོ། །མི་རིགས་པར་འགྲོ་བ་ནི་མ་དང་སྲིང་མོ་ལ་སོགས་པ་རིགས་ཀྱི་རྒྱུད་དང་འདྲེལ་པ་རྣམས་ལ་འགྲོ་བའོ། །གནས་མ་ཡིན་པར་འགྲོ་བ་ནི། གཡེལ་བ་ཀུན་གྱིས་མཐོང་བའི་

[093B] མཆོད་རྟེན་དང། གཙུག་ལག་ཁང་ལ་སོགས་པའི་གནས་སུ་སྤྱོད་པའོ། །དུས་མ་ཡིན་པར་འགྲོ་བ་ནི། ཉིན་པར་བདག་གི་ཆུང་མ་ཁྲག་འཛག་པའམ། ལྟོ་སྦྲུམ་པའམ། བྱིས་པ་ཆུང་ངུ་ནུ་མ་བསྣུན་པའི་ཚེ་སྤྱོད་པ་སྟེ། སྦྲུམ་པའི་ཚེ་སྤྱད་
ན་ནི། མངལ་ན་གནས་པ་ལ་གནོད་པ་དང། བྱིས་པ་ཆུང་ངུ་འོ་མ་འཐུང་བའི་ཚེ་སྤྱད་ན་ནི། འོ་མ་མྱུར་དུ་ཟད་པར་འགྱུར་ལ། འོ་མ་འཐུངས་ཀྱང་དེ་ལ་ལུས་བརྟས་པ་དང་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྤྱད་དུ་མི་རུང་ངོ། །ལུས་ཀྱི་མི་དགེ་བ་གསུམ་རྒྱས་པར་བཤད་
པ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། འདི་ནི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །འདོད་པས་ལོག་པར་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདོད་པ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདོད་པ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་ནི་ངན་པ་
འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཡན་ལག་ལྔ་རྫོགས་པ་ན། འདོད་པས་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡན་ལག་ལྔ་ནི་བུད་མེད་ཀྱང་ཡིན། སྒོ་གསུམ་ཡང་མ་ཉམས། ཆགས་
སེམས་ཀྱང་ཡོད། སྒོ་གསུམ་དུ་ཡང་བཅུག། དགའ་བར་ཡང་ཚོར་བའོ། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བརྫུན་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་ནི་བརྫུན་ནོ། །དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕྱིར་དང། འཇིག་
རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གཞག་གོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དབང་དྲིས་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བས་ལོག་པར་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མི་གཉིས་ཤིག་ཤགས་ལ་ཞུགས་པ་ན། དགེ་བའི་མི་རྣམས་ཀྱི་ལ་ལ་
ཞིག་ལ་དབང་དུ་བསྐོས་ཏེ། མི་འདི་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང། མཐོང་བ་བཞིན་དུ་སྨྲོས་ཤིག་ཅེས་བསྒོ་བ་དང། བདག་གི་དོན་ནམ་གཞན་བསླུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དབང་པོ་དེ་དྲིས་པའི་དུས་ན་ཐོས་པ་དང། མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་

[094A]༄༅། །དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དྲང་པོར་མི་སྨྲའི། གཞན་དུ་སྨྲ་བ་ནི་བརྫུན་ཞེས་བྱའོ། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའི་མི་དེས་ཀྱང་དོན་ཤེས་པའི་མདུན་དུ་སྨྲ་བ་གོ་བར་གྱུར་ན། བརྫུན་དུ་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བརྫུན་གྱི་མཚན་ཉིད་གཞན་དུ་འདུ་ཤེས་
པའི་ངག་དོན་ཤེས་པའི་མདུན་དུ་སྨྲ་བ་བརྫུན་དུ་འགྱུར་ཞེས་བཤད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དགྲ་མ་བཅོམ་པ་ལ་དགྲ་བཅོམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དགྲ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའོ། །དེ་བཅོམ་པ་ནི་དགྲ་
བཅོམ་པའོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་དམ་པར་འགྱུར་པས་འགྲོ་བ་ཀུན་གྱིས་མཆོད་པར་འོས་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁེ་དང་བསྐུར་སྟི་ལ་ཆགས་པའི་རྒྱུས་དགྲ་བཅོམ་པ་མ་ཡིན་པར་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་ན། བརྫུན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བཞད་གད་ཀྱི་
ཕྱིར་བྱས་པ་ནི་བརྫུན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྨྲས་པ་དོན་གང་གིས་གོ་བར་བྱ་བ་དེ་ལུས་ཀྱིས་གོ་བར་བྱས་ན། བརྫུན་དུ་འགྱུར་རམ། སྨྲས་པ། དེ་ཡང་འགྱུར་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ། འདི་ལྟར་ཚིག་མི་འབྱིན་ན་བརྫུན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བས་རིགས་པ་ཡོད་དམ། ཡོད་དེ་
ལུས་ཀྱིས་གལ་ཏེ་གོ་བར་བྱེད་ནའོ་ཞེས་དཔེར་ན་གསོ་སྦྱིན་གྱི་ཚེ་བཤད་པའོ། །ཡན་ལག་བཞི་དང་ལྡན་ན་བརྫུན་བྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁེ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ཆགས་པས་བདག་གི་ཕྱིར་དང། བརྫུན་སྨྲ་བར་བསམ་པ་དང། གཞན་གྱིས་གོ་བར་གྱུར་པའོ། །ཕྲ་མ་བསྟན་
པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཕྲ་མ་གང་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །མཛའ་བ་དབྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བསམ་པས་ཕན་ཚུན་ཚིག་སྐྱེལ་བ་ནི་ཕྲ་མ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡང་དག་པའི་ཚིག་སྐྱེལ་བ་དང། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་སྐྱེལ་བ་སྟེ་རྣམ་པ་གཉིས་
སོ༑ །དེ་ལ་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཡང་དག་པའི་ཚིག་སྐྱེལ་བ་བསྟན་ཏེ། གཞན་གྱིས་གཞན་དག་ལ་མི་དགའ་བའི་ཚིག་སྨྲས་པར་ཡང་བདེན་ལ། དེ་ཉིད་སྒྲོ་མ་བཏགས་པར་ཕན་ཚུན་སྐྱེལ་བའོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་གཞན་གྱིས་གཞན་དག་ལ་ཚིག་མི་སྙན་པར་མ་

[094B] སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཕན་ཚུན་ཚིག་སྐྱེལ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་མཛའ་བ་འབྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་སྨྲ་ཞིང་བྱེ་བར་གྱུར་ན་ཕྲ་མའོ། །ཡན་ལག་བཞི་དང་ལྡན་ན་ཕྲ་མ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྲ་མ་བྱ་བར་ཡང་བསམས་ཕྲ་མའི་ཚིག་ཀྱང་སྨྲས། གཞན་གྱིས་དོན་གོ་
བར་ཡང་གྱུར་བའོ། །ཚིག་རྩུབ་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ངག་རྩུབ་པོ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་གཞན་གྱི་ཞེར་འདེབས་པའི་ཚིག་ནི་ཚིག་རྩུབ་པོའོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་
བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཞེ་སྡང་གི་སེམས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་སེམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་བར་འདོད་དེ། གང་གཞན་གྱི་ཡིད་དུ་མི་འོང་ཞིང་མི་དགའ་བར་གྱུར་པའི་ཚིག་རིགས་དང་རུས་དང་སྐྱོན་ལ་སོགས་པ་སྨྲ་བ་ནི་ཚིག་རྩུབ་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཡན་ལག་བཞི་དང་ལྡན་
ན་ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེ་སྡང་བའི་སེམས་དང་ཚིག་རྩུབ་མོ་སྨྲ་བར་བསམ་པ་དང། སྨྲས་པ་དང། དེའི་རྒྱུས་གཞན་ཡང་སེམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བའོ། །ཚིག་ཀྱལ་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཀྱལ་པར་སྨྲ་བ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མདོར་ན་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཐོབ་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་དོན་དང། ཆོས་ཀྱི་གཏམ་མ་ཡིན་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཚིགས་སྨྲ་བ་ནི་ཀྱལ་པར་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་རྒྱས་
པར་བསྟན་པ་ནི། རྒྱལ་པོའི་གཏམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྔོན་རྒྱལ་པོ་ཤྲི་རི་ཧ་རི་ཤ་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་སྟེ། དེའི་འཁོར་དང་བློན་པོ་དང་ཕོ་བྲང་ལ་སོགས་པ་འདི་འདྲ་བའོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་རྒྱལ་པོའི་གཏམ་མོ། །རྐུན་པོ་འགའ་འམ་སྡེར་ཆས་པ་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་གིས་
གཞན་གྱི་གནས་བཅོམ་ནས་རྫས་ལ་སོགས་པ་འདི་ལྟར་ཁྱེར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་རྐུན་པོའི་གཏམ་མོ། །རྒྱལ་པོ་སྡེ་གཉིས་ལས་དམག་གིས་འཐབ་པ་ན་དཔའ་བོ་ནི་འདི་སྙེད། གླང་པོ་ནི་འདི་སྙེད། རྟ་ནི་འདི་སྙེད། དཔུང་བུ་ཆུང་ནི་འདི་སྙེད་ཅིག་སྟེ། མཐའ་འདི་

[095A]༄༅། །ལྟར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་དམག་གི་གཏམ་མོ། །བདག་ཅག་གི་ཕ་མ་ཉེ་དུ་གཉེན་བཤེས་སམ་མཛའ་བོ་རྣམས་དང་དུས་འདིའི་ཚེ། བཟའ་བ་འདི་ལྟ་བུ་དང་བཏུང་བ་འདི་ལྟ་བུ་དང་སྤྱོད་སྤྱོད་དེ་འདི་ལྟར་དགའ་བར་གནས་ཤེ་འམ། ཕྱིས་ཀྱང་བཟའ་
བ་དང་བཏུང་བ་འདི་ལྟ་བུ་དག་བྱའོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་ཆང་གི་གཏམ་མོ། །རྒྱན་པོ་འདི་གཉིས་རྒྱན་བ་ཀྱེ་བ་ལས་འདི་ཕམ། འདི་རྒྱལ་ཞེ་འམ། བདག་ཅག་ཀྱང་དུས་འདིར་རྒྱན་པོ་འདི་ལྟར་རྒྱལ་ལོ། །ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་རྒྱན་པོའི་གཏམ་མོ། །སྔོན་ནམ་ད་ལྟར་འགྲོ་བ་
བཟང་མོ་འདི་ལྟ་བུ་དག་འབྱུང་སྟེ། སྐྱེས་བུ་འདི་དག་དང་རྟག་ཏུ་འགྲོགས། བདག་ཀྱང་འགྲོ་བ་བཟང་མོ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་སྙེད་ཅིག་དང་འགྲོགས་ཏེ་སྤྱོད་པ་འདི་འདྲ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་བུད་མེད་ཀྱི་གཏམ་མོ། །སྔོན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དང། བློན་པོ་དང་བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་
ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་དང། དཔའ་བའི་གཏམ་གྱི་རྒྱུད་གླེང་བ་ནི་སྒྲུང་གཏམ་མོ། །གཞན་ཡང་གླུ་ལེན་པ་དང་མུ་སྟེགས་ཀྱི་གཙུག་ལག་ལ་སོགས་པ་འཆད་པ་ཡང་ཚིགས་ཀྱལ་པ་ཞེས་བྱའོ། །འོ་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་དུས་ན། གླུ་ལེན་པ་དེ་ཡང་
ཀྱལ་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བ་ལས་བྱུང་བ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཚིག་དག་གླུ་དང་སྦྱར་ཏེ་ལེན་པ་གྲོང་མིའི་ཚིག་ལྟ་བུར་མི་རིགས་པས་བསྡུས་པ་མེད་པས་ན་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཡན་ལག་བཞི་དང་ལྡན་ན་ཚིག་ཀྱལ་པར་སྨྲ་
བ་ཡིན་ཏེ། ཡན་ལག་བཞི་ནི་ཆགས་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པ་དང། ཚིག་ཀྱལ་པར་སྨྲ་བར་བསམ་པ་དང། ཚིག་ཀྱལ་པར་སྨྲས་པ་དང། གཞན་དག་གིས་ཀྱང་ཐོས་ཏེ་ཆགས་པ་སྐྱེས་སོ། །ངག་གི་ལས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ངག་
གི་རྣམ་པ་བཞིའོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཆགས་སེམས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཆགས་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གང་གཞན་གྱི་ནོར་དེ་རྣམས་བདག་གིར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ། གང་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་

[095B] གཏེར་གྱི་དངོས་པོ་དང། ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཆགས་པས་དེ་དག་ཇི་ལྟར་བདག་གིར་གྱུར་པར་བྱ་ཞེས་བསམས་ཏེ། གཞན་གྱི་ནོར་ལ་མཐུ་དང་འཇབ་བུ་ལ་སོགས་པས་བརྐུས་ནས་བདག་གིར་བྱེད་པར་འདོད་པ་ནི་ཆགས་པ་ཞེས་
བྱའོ། །ཡན་ལག་གསུམ་དང་ལྡན་ན་ཆགས་སེམས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ཆགས་པའི་བསམ་པ་ཡང་ཡོད། ནོར་ལ་བརྐུ་བར་ཡང་སེམས། བརྐུ་བར་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་ཡང་རྩོམ་པའོ། །གནོད་སེམས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་གནོད་སེམས་གང་ཞེ་ན་
ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཞེ་སྡང་གི་སེམས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་འཚོ་བ་དང་དབྲལ་བར་བྱ་བའམ། ལུས་ལ་གནོད་པར་བྱ་བ་སེམས་པ་ནི་གནོད་སེམས་སོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཕ་རོལ་འཚོ་བ་དང་དབྲལ་བ་ཞེས་བྱ་ག་གསུངས་ཏེ་
འཚོ་བ་དང་དབྲལ་བར་སེམས་པ་ནི་གཞན་དག་གསད་པར་སེམས་པའོ། །བཅད་པ་ནི་མཚོན་ཆ་ལ་སོགས་པས་ཡན་ལག་གཏུབས་པར་སེམས་པའམ། ནོར་ལ་སོགས་པ་དང་དབྲལ་བར་སེམས་པའོ། །གཟིར་བ་ནི་བཅིངས་པ་དང་བརྡེག་པ་ལ་སོགས་པར་
སེམས་པའོ། །ཡན་ལག་གསུམ་དང་ལྡན་ན་གནོད་སེམས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ཞེ་སྡང་དང་ལྡན་པ་དང། གནོད་པར་བྱ་བར་སེམས་པ་དང། གནོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་ལ་རྩོམ་པའོ། །ལོག་པའི་ལྟ་བ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ལོག་པའི་ལྟ་བ་གང་ཞེ་ན་
ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ལོག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་འདི་མེད། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གོང་མ་ལས་བཟློག་པའོ། །ལོག་པའི་ལྟ་བས་ཆོས་ལྔ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་
ཏེ༑ འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བ་དང་མི་འགྲོ་བ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་དང། ས་བོན་འཇོག་པ་དང་གཞི་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་དང། རྒྱུ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་དང། འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་དང། དམ་པའི་དངོས་པོ་ཆུད་ཟ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་

[096A]༄༅། །འཇིག་རྟེན་འདི་མེད་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བ་དང་མི་འགྲོ་བ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའོ། །མ་མེད་ཕ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་དང་གཞིའི་བྱ་བ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའོ། །སྦྱིན་པ་མེད་སྦྱིན་སྲེག་མེད། འདོད་པ་དང་མི་འདོད་
པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའོ། །ལེགས་པར་བྱས་པ་དང་ཉེས་པར་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་དག་པར་སོང་བ་དང། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དམ་པའི་
དངོས་པོ་ཆུད་ཟ་བར་བྱེད་པའོ། །ཡན་ལག་གསུམ་དང་ལྡན་ན་ལོག་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། གཏི་མུག་དང་ལྡན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཡིད་ཆེས་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་ཚིག་ཏུ་ཡང་འབྱིན་པའོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་
མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་པོ་འདི་དག་རྣམ་པ་བཞིར་གཞག་སྟེ། དངོས་པོ་དང། བསམ་པ་དང། སྦྱོར་བ་དང། མཐར་ཐུག་པའོ། །དེ་ལ་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་གྱི་དངོས་པོ་ནི་དངོས་པོ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་
ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་དང། སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །བསམ་པ་ནི་དངོས་པོ་དེ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་དང། དེའི་ལས་བྱ་བར་འདོད་པའི་སེམས་སྐྱེས་པའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་དེའི་ལས་བྱ་བའི་ཕྱིར་
བདག་གམ་གཞན་གྱི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྩོམ་པ་འཇུག་པའོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་དེ་དག་དེ་ལས་དེ་དག་གིས་དེའི་དུས་ན་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱས་པའམ། ཕྱིས་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱས་པའོ། །དེ་ལ་སྲོག་གཅོད་པའི་དངོས་པོ་ནི་མི་དང་ཕྱུགས་ལ་
སོགས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པའོ། །བསམ་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་ལ། དེ་བསད་པ་ཡང་བསམ་པའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་དེ་ལ་འགའ་ཞིག་ཕྱུགས་བསད་པར་འདོད་ནས་ཁྲི་ལས་ལྡང། རིན་བླངས། ལམ་དུ་ཞུགས། བསྣམས་

[096B] མཚོན་གྱིས་བསྣུན་ཏེ། མཚོན་གཅིག་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྲིད་དུ་འཚོ་བ་དང་བྲལ་བར་མ་གྱུར་གྱི་བར་གྱི་ལས་བྱེད་པ་ནི་སྦྱོར་བའོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་སྲོག་ཆགས་དེ་སྦྱོར་བ་དེས་དེའི་ཚེ་ཤི་བའམ། ཕྱིས་ཤི་བར་གྱུར་པའོ། །
མ་བྱིན་པར་ལེན་པའི་དངོས་པོ་ནི་མི་དང་ཕྱུགས་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དངོས་པོའམ། འབྲུ་དང་གཏེར་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོའོ། །བསམ་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་དེ་ཀུན་ཡིན་པར་ཤེས་ལ། གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་དངོས་པོ་བདག་
གིར་བྱ་བར་འདོད་པའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་ཁྲི་ལས་ལྡང་ངོ། །ལམ་དུ་འཇུག་གོ། །ཁྱིམ་འབིགས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ནས། ཇི་ལྟར་ཇི་སྲིད་དུ་དངོས་པོ་མ་བླངས་ཀྱི་བར་གྱི་ལས་བྱེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་མྠུའམ། འཇབ་བུས་དངོས་པོ་དེ་དག་
བདག་གིར་བྱས་པའོ། །འདོད་པས་ལོག་པར་སྤྱོད་པའི་དངོས་པོ་ནི་འགྲོ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་ཉིད་དོ། །བསམ་པ་ནི་བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་ཡང་ཤེས་ལ། དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་སྤྱད་པར་བྱ་བར་འདོད་པ་སྐྱེས་པའོ། །
སྦྱོར་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྟན་ལས་ལངས་ནས་བུད་མེད་ཀྱི་གནས་སུ་ཕྱིན་ཏེ། མགོ་དང་རྐང་ལག་ལ་སོགས་པ་ལ་འཛིན་པའི་བར་གྱི་ལས་བྱེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་གཉིས་ཀྱིས་གཉིས་སྤྲད་པའོ། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའི་དངོས་པོ་ནི་མི་ལ་སོགས་པ་
སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་དང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་མ་གཏོགས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། ཐོས་པ་དང། རིག་པ་དང། ཤེས་པ་དང། མ་མཐོང་བ་དང། མ་ཐོས་པ་དང། མ་རིག་པ་དང། མ་ཤེས་པའོ། །བསམ་པ་ནི་ཤེས་བཞིན་དུ་གཞན་དུ་
འདུ་ཤེས། གཞན་དུ་སྨྲ་བར་འདོད་པའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཁྲི་ལས་ལྡང་བ་དང། ལམ་དུ་འཇུག་པ་དང། སྨྲ་བར་རྩོམ་པའི་བར་དུའོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་དབང་གི་འཁོར་ཚོགས་པའི་དབུས་སུ་བརྫུན་གྱི་ཚིགས་སྨྲས་པའོ། །ཕྲ་མའི་དངོས་པོ་ནི་དུམ་པའི་

[097A]༄༅། །སེམས་ཅན་དང། མ་དུམ་པའི་སེམས་ཅན་དང། ཕྱོགས་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་དུམ་པ་ནི་སྔ་ནས་མཛའ་བའོ། །མ་དུམ་པ་ནི་བྱེ་བར་གྱུར་པའོ། །བསམ་པ་ནི་དེ་ཉིད་དབྱེ་བར་བྱ་བར་འདོད་པའི་སེམས་ཏེ། དེ་ཡང་འདུམ་པ་ལ་མི་དགའ་
བ་དང། མི་འདུམ་པ་ལ་དགའ་བ་སྟེ། རྣམ་པ་གཉིས་སོ། སྦྱོར་བ་ནི་དེ་དག་དབྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྟན་ལས་ལངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྩོམ་པའོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་ཚུ་རོལ་ནས་བླངས་ཏེ་ཕ་རོལ་དུ་བསྙད་པ་དང། ཕ་རོལ་དུ་བླངས་ནས་ཚུ་རོལ་དུ་
བསྙད་ནས་ཕྱོགས་སུ་དབྱེ་བར་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་མཛའ་བ་རྣམས་ལ་ནི་མི་མཛའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དབྱེ་བའི་ཚིག་སྨྲ་བ་སྟེ། མི་མཛའ་བ་རྣམས་ལ་ཕྱིས་ཀྱང་མཛའ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཚིག་གིས་སྣོན་པའོ། །ངག་རྩུབ་པོའི་དངོས་པོ་ནི་ཞེ་སྡང་གི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་
སེམས་ཅན་ནོ། །བསམ་པ་ནི་དེ་ལ་གནོད་པའི་སེམས་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འདིར་སྔོན་བདག་ལ་གནོད་པར་བྱས། ད་ལྟར་གནོད་པར་བྱེད། མ་འོངས་པ་ན་གནོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདིས་བདག་གི་མཛའ་བོ་ལ་སྔོན་གནོད་པ་བྱས། ད་ལྟར་གནོད་པ་བྱེད་དོ། །
ཕྱིས་གནོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར། འདིས་སྔོན་བདག་གི་དགྲ་ལ་ཕན་བཏགས། ད་ལྟར་ཕན་འདོགས། ཕྱིས་ཕན་གདགས་པར་འགྱུར་ཞེས་སེམས་ཞིང། དེ་གནོད་པ་བྱ་བར་འདོད་པའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་དེ་ལ་གནོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྟན་ལས་ལངས་པ་ལ་སོགས་པའི་
ལས་རྩོམ་པའོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ལས་རིགས་དང་རུས་དང་སྐྱོན་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཞན་གྱི་སེམས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པའི་ཚིག་རྩུབ་མོ་འབྱིན་པའོ། །ཚིག་ཀྱལ་པའི་དངོས་པོ་ནི་རྒྱལ་པོ་དང་རྐུན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་མེད་པས་ཡོངས་
སུ་བསྡུས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་དོ། །བསམ་པ་ནི་གཏམ་དེ་བྱ་བར་སེམས་ཤིང་འདོད་པ་སྐྱེས་པའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གཏམ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རང་རང་གི་སྟན་ལས་ལྡང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྩོམ་པའོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་འཁོར་འདུས་པའི་ནང་དུ་གཏམ་སྨྲ་བའོ། །ཆགས་

[097B] བདག་གིར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་རྣམ་མི་གཏོང་བ་དང། ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་དངོས་པོའོ། །དེ་ལ་མི་གཏོང་བའི་དངོས་པོ་ནི་ནོར་དང་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་སོ། །ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་དངོས་པོ་ནི་ལྷག་པར་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་
ཡུལ་ཏེ། བུ་དང་ཆུང་མ་ལ་སོགས་པའོ། །བསམ་པ་ནི་དངོས་པོ་དེ་ཡིན་པར་ཤེས་ཤིང་དེ་ལ་འདོད་པ་སྐྱེ་བ་སྟེ། འདོད་པ་སྐྱེས་བ་ཡང་བསླང་བའི་སྒོ་དང། འཐོབ་པར་སྨོན་པའི་སྒོ་དང། བརྐུ་བའི་སྒོ་དང། རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་བསླང་བའི་སྒོ་ནི་དངོས་
པོ་དེ་ལ་ཆགས་པས་བླངས་ཏེ། ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའོ། །ཐོབ་པར་སྨོན་པའི་སྒོ་ནི་ཅི་ནས་ཀྱང་དངོས་པོ་འདི་བདག་གིས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་པའོ། །བརྐུ་བའི་སྒོ་ནི་ཐབས་འདིས་བདག་གིས་དངོས་པོ་འདི་ཐོབ་པའམ་བརྐུ་བར་བྱ་བར་སེམས་
པའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་བདག་གིར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་བདག་གིར་འགྱུར་བའི་ཐབས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཚོལ་བའོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་དེ་དག་བདག་གིར་མི་བྱ་བ་མི་གཏོང་ངོ་ཞེས་སེམས་ངེས་པར་འགྱུར་པའོ། །གནོད་སེམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་
བའི་སེམས་ཅན་ནོ། །བསམ་པ་ནི་དེ་ལ་གནོད་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་སེམས་སྐྱེས་པའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་སྟན་ལས་ལྡང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྩོམ་པའོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་མི་གསད་མི་རྡེག་ཏུ་མི་གཏོང་ངོ་ཞེས་སེམས་ལ་ངེས་པར་བྱས་སོ། །ལོག་པར་ལྟ་བའི་
དངོས་པོ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་དང། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དང། ལས་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །བསམ་པ་ནི་ལས་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་མེད་དོ་སྙམ་སེམས་ཤིང་དེ་ལྟར་མོས་པའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བའི་གཙུག་ལག་ཉན་པ་དང་
འཆད་པ་རྣམས་དང་འགྲོགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་མེད་པར་ཡིད་ཆེས་ནས་མེད་དོ་ཞེས་ཚིག་ཏུ་ཡང་འབྱིན་པའོ། །རྒྱུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་འདི་དག་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་ཏེ། མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གསུམ་

[098A]༄༅། །ནི༑ འདོད་ཆགས་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང། ཞེ་སྡང་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང། གཏི་མུག་མི་དགེ་བའི་རྩ་བའོ། །དེ་ལ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་ཡང་ཆགས་པས་སྲོག་གཅོད་པ་དང། ཞེ་སྡང་བས་གཅོད་པ་དང། གཏི་མུག་བས་གཅོད་པ་སྟེ། རྣམ་
པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་ཆགས་པས་སྲོག་གཅོད་པ་ནི། ཤ་དང་པགས་པ་དང་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་འདོད་པའི་ཕྱིར་སྲོག་གཅོད་པ་དང། རྩེད་མོའི་ཕྱིར་སྲོག་གཅོད་པ་དང། བདག་དང་མཛའ་བཤེས་ལ་སོགས་པ་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་སྲོག་གཅོད་པའོ། །ཞེ་སྡང་གིས་
སྲོག་གཅོད་པ་ནི་མི་མཛའ་བ་ཤར་གཉེར་བའི་ཕྱིར་དགྲ་གསོད་པའོ། །གཏི་མུག་གིས་སྲོག་གཅོད་པ་ནི་དཔེར་ན་མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པ་རྣམས་སྲོག་གཅོད་དེ་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་ནས་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེའོ། །ཞེས་ཆོས་ཀྱི་བསམ་པས་སྲོག་གཅོད་པ་དང། རྒྱལ་པོ་དག་ཀྱང་ཆོས་ལས་
འབྱུང་བ་ཚད་མར་བྱས་ནས་གསོད་དེ་མི་བགྲུངས་པ་རྣམས་བསད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནན་ཐུར་བྱས་ནས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཤས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་དང། པར་སིག་ལ་སོགས་པ་འདི་ལྟར་ཕ་མ་རྒས་ཏེ་ཡོར་ཞུགས་པ་ནད་ཚབས་པོ་ཆེས་ཉེན་པ་གསད་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ་
སོགས་པའོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་དུ་སྦྲུལ་དང་སྡིག་པ་དང། ཏྲཻ་མ་བུ་ག་ལ་སོགས་པ་མི་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་བསད་པ་དང་རི་དགས་དང་ཕྱུགས་དང་བྱ་དང་མ་ཧེ་ལ་སོགས་པ་མིའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྐྱེན་ཡིན་པས་བསད་ཀྱང་སྡིག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ་
སོགས་པའོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ཡང་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གསུམ་ལས་སྐྱེས་ཏེ། ཆགས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་དངོས་པོ་གང་འདོད་པ་དེ་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་འམ། ཁེ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་བྲྐུའམ། བདག་དང་མཛའ་བཤེས་བསྐྱབ་བའི་
ཕྱིར་ནོར་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའོ། །ཞེ་སྡང་གིས་བརྐུ་བ་ནི་དགྲ་ཤར་གཉེར་བའི་ཕྱིར་དགྲ་ལས་འཕྲོག་ཅིང་བརྐུའོ། །གཏི་མུག་ལས་འབྱུང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོའི་ཆོས་ལས་འབྱུང་བ་ཚད་མར་བྱས་ནས་མི་བགྲུངས་པ་རྣམས་ཚར་གཅད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ནོར་འཕྲོག་ན་བསོད་

[098B] །ཞེས་སྨྲས་པ་དང། ཇི་ལྟར་བྲམ་ཟེ་རྣམས་སྨྲ་བ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཚངས་པས་བྲམ་ཟེ་ལ་བྱིན་ཏེ། བྲམ་ཞེས་དམས་པ་ན་དམངས་རིག་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀུན་ཏུ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་བླངས་ཀྱང་བྲམ་ཟེ་བདག་གིས་ལེན་
བདག་གིས་སྤྱོད་བདག་གི་ལ་གནས་ཤིང་བདག་གིས་བསྟང་དུ་ཟད་ཀྱིས་བྲམ་ཟེ་ལྟ་དབྲོག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་འདི་ལ་གཞན་གྱི་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་ཆ་མེད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བའོ། །འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་འདོད་པ་ལས་སྐྱེ་པ་དང། ཞེ་སྡང་ལས་སྐྱེ་
པ་དང། གཏི་མུག་ལས་སྐྱེ་བ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་འདོད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་གཞན་གྱི་བུད་མེད་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་དང། བུད་མེད་ཁ་ཅིག་ལ་སྤྱད་ན་ཐོབ་པ་དང་བཀུར་སྟི་འབྱུང་ངོ། །ཞེས་ཁེ་དང་བཀུར་སྟིའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་དང། བུད་མེད་ཁ་གཅིག་ལ་
སྤྱད་ན་བདག་དང་མཛའ་བཤེས་ལ་སྐྱབས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བདག་དང་གཞན་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པའོ། །གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བ་ནི་དཔེར་ན་ཕྱུགས་ཀྱི་རྗེད་པའི་མཆོད་སྦྱིན་ལས་ཕོ་སྨོས་ཉེ་དུག་གཉེན་བཤེས་སུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་ཁང་པ་གཅིག་ཏུ་བཙུད་དོ། །
སྒྲེན་མོར་ཕྱུང་ནས་ཕྱུགས་ཐབས་སུ་སྒུས་སུ་བཅུག་ལ་ཆུ་འཐུང་རྩྭ་ཟ། བབ་བབ་ཏུ་སྤྱོད་ཅིག་དང་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོའོ་ཞེས་ཟེར་བ་དང། ཡང་ཁ་ཅིག་བུད་མེད་རྣམས་ནི་གཏུན་དང། མེ་ཏོག་དང། འབྲས་བུ་དང། ཁ་ཟས་དྲོད་ལ་བབ་པ་དང། སྟེགས་དང་ལམ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཀུན་
གྱིས་སྤྱད་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་དང། པར་སིག་ལ་སོགས་པ་མ་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུའོ། །ཞེ་སྡང་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་དགྲ་ལ་ཤར་གཉེར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆུང་མ་ཀུན་ཏུ་འདྲེན་ཅིང་ཁ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའོ། །བརྫུན་ཡང་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང་
གཏི་མུག་ལས་སྐྱེ་བ་སྟེ། རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ནོར་འདོད་པ་དང། བདག་དང་མཛའ་བཤེས་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའོ། །ཞེ་སྡང་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་དགྲ་ལ་ཤར་གཉེར་བའི་ཕྱིར་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའོ། །གཏི་མུག་ལས་

[099A]༄༅། །སྐྱེ་བ་ནི་དཔེར་ན་བྲམ་ཟེའི་གཞུང་ལས། །རྒྱལ་པོ་བཞད་གད་རྟོག་པ་བརྫུན་མ་ཡིན། །བུད་མེད་དང་ནི་གཉེན་དུ་འཐམས་པའི་ཚེ། །སྲོག་གི་ཕྱིར་དང་ནོར་ཀུན་སྟོར་བའི་ཕྱིར། །བརྫུན་ལྔ་སྡིག་མེད་ཅེས་པར་སྨྲ་བ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་
བུའོ། །ཕྲ་མ་ཡང། ཆགས་པ་དང། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཆགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ནོར་རྫས་ལ་ཆགས་པའམ། བདག་དང་མཛའ་བཤེས་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་ཕྲ་མ་སྨྲ་བའོ། །ཞེ་སྡང་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་དགྲ་ལ་
ཤར་གཉེར་བའི་ཕྱིར། དགྲ་དང་བཤེས་པ་རྣམས་ལ་ཕྲ་མ་སྐྱེལ་བའོ། །གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་མུ་སྟེགས་པའི་གཞུང་ཁ་ཅིག་ལས་ཕྲ་མ་སྨྲས་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་འཆད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཚིག་རྩུབ་པོ་ཡང་ཆགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དང། ཞེ་སྡང་ལས་སྐྱེས་པ་དང། གཏི་
མུག་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ་གསུམ་མོ། །ཆགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་གཞན་གྱི་ནོར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཚིག་རྩུབ་པོས་བསྡིགས་པར་བྱེད་པ་དང། བདག་དང་མཛའ་བཤེས་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་ཚིག་རྩུབ་མོ་སྨྲ་བའོ། །ཞེ་སྡང་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་དགྲ་ལ་ཤར་གཉེར་བའི་ཕྱིར་ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བའོ། །
གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲས་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་འཆད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཚིག་ཀྱལ་པ་ཡང་ཆགས་པ་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཆགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ནོར་ལ་ཆགས་པ་དང། མཛའ་བཤེས་བསྐྱབ་
པའི་ཕྱིར་གླུ་ལེན་པ་དང། སྔོན་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་སྨྲ་བར་བྱེད་པའོ། །ཞེ་སྡང་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་དགྲ་ལ་ཤར་གཉེར་བའི་ཕྱིར་ཚིག་ཀྱལ་པས་དེའི་མཛའ་བཤེས་རྣམས་བསྡུས་ནས་བདག་གི་དབང་དུ་བྱེད་པའོ། །གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་གླུ་དང་གར་གྱི་གཙུག་ལག་
དང་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་གཙུག་ལག་གཞན་ལ་བཤད་ན་བསོད་ནམས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བའོ། །ཆགས་སེམས་ཀྱང་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཆགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི། གཞན་གྱི་ནོར་ལ་ཆགས་པའམ་བདག་

[099B] །ཞེ་སྡང་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་དགྲ་ལ་ཤར་གཉེར་བའི་ཕྱིར་དགྲའི་ནོར་འཕྲོག་པ་དང་བརྐུ་བར་སེམས་པའོ། །གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་བརྐུས་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་པར་སེམས་པའོ། །གནོད་སེམས་ཀྱང་འདོད་པ་དང་ཞེ་
སྡང་དང་གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་འདོད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་གཞན་གྱི་ནོར་རྫས་ལ་ཆགས་པའམ། བདག་དང་མཛའ་བཤེས་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་གཞན་དག་ལ་གནོད་སེམས་སྐྱེས་པའོ། །ཞེ་སྡང་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ཤར་གཉེར་བའི་དོན་དུ་དགྲ་ལ་གནོད་སེམས་སྐྱེས་པའོ། །གཏི་མུག་
ལས་སྐྱེས་པ་ནི་གནོད་སེམས་སྐྱེས་ཀྱང་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་བར་སེམས་པའོ། །ལོག་པའི་ལྟ་བ་ཡང་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་ཆགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་ལ་དགའ་བའི་རྒྱུས་ལྟ་བ་དེ་འཛིན་པའོ། །ཞེ་སྡང་
ལས་སྐྱེས་པ་ནི་དགྲ་ལ་ཤར་གཉེར་བའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་ལོག་པའི་ཕྱོགས་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ལྟ་བ་ལོག་པར་གཟུང་ཡང་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་བར་འཛིན་པའོ། །དེ་ལ་སྲོག་གཅོད་པ་ནི་གནོད་སེམས་དང་ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་སྲོག་གཅོད་དངོས་ཏེ་གསུམ་སྐྱེད་པའི་
རྒྱུ་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གསུམ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་མཇུག་ཏུ་ཞེ་སྡང་གིས་མཐར་ཕྱིན་ཅིང་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་འདོད་པས་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་དང། ཆགས་སེམས་གསུམ་ཡང་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གསུམ་ཡིན་མོད་ཀྱི། མཇུག་ཏུ་འདོད་
ཆགས་ཀྱིས་མཐར་ཕྱིན་ཅིང་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །ལོག་པའི་ལྟ་བ་ནི་རྩ་བ་གསུམ་ལས་བྱུང་ཡང་མཇུག་ཏུ་གཏི་མུག་གིས་མཐར་ཕྱིན་ཅིང་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །བརྫུན་སྨྲ་བ་དང། ཚིག་ཀྱལ་པ་དང། ཕྲ་མ་གསུམ་ནི་ཁ་ཅིག་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་མཐར་ཕྱིན་
པ་ཡོད། ཁ་ཅིག་ཞེ་སྡང་གིས་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡོད། ཁ་ཅིག་གཏི་མུག་གིས་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡོད་པ་དང། རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཡོད་དོ། །གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་པོ་འདི་དག་རྣམ་པ་ལྔར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཆུང་བའི་གནས་དང་

[100A]༄༅། །འབྲིང་བའི་གནས་དང། ཆེན་པོའི་གནས་དང། སྐྱེ་བའི་གནས་དང། བག་ལ་ཉལ་བའི་གནས་སོ། །དེ་ལ་ཆུང་བའི་གནས་ནི་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་ཤས་ཆུང་བས་མི་དགེ་བའི་ལས་བཅུ་པོ་ལས། གང་ཡང་རུང་བ་བྱས་པའོ། །འབྲིང་
གི་གནས་ནི་དེ་གསུམ་ཤས་ཆེ་བ་ཡང་མ་ཡིན། ཆུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་འབྲིང་གི་ལས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡང་རུང་བ་བྱས་པའོ། །ཆེ་བའི་གནས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ཤིན་ཏུ་བདོ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་གང་ཡང་རུང་བ་བྱས་པའོ། །སྐྱེས་པའི་གནས་ནི་ཉོན་
མོངས་པ་གསུམ་གྱི་ལས་ཀྱི་ལམ་བསྐྱེད་ནས་འགགས་པའོ། །བག་ལ་ཉལ་བའི་གནས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་བག་ཆགས་སུ་གནས་པ་སྟེ། གང་སྐྱེས་ཀྱང་མ་སྐྱེས་འགགས་ཀྱང་མ་འགགས་པའོ། །སྒོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་
གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་པོ་སྤྱོད་པ་དང། ཁ་ཅིག་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོད། ཁ་ཅིག་ཚེ་ཕྱི་མར་ཡང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ཡོད། ཁ་ཅིག་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ཡོད། ཁ་ཅིག་
འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ངེས་པ་ཡང་ཡོད། ཁ་ཅིག་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ངེས་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི། །ཚེ་གང་ལ་ཡང་བྱས་པའི་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཞིང་དང་བསམ་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་
རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གཞག་གོ། །དེ་ལ་ཞིང་གི་བྱེ་བྲག་ནི་སྔོན་དགེ་སློང་གཉིས་ཤིག་རྩོད་པར་གྱུར་པ་ལས། དགེ་འདུན་གྱིས་འདུལ་བ་བཞིན་དུ་བཅད་ནས་གཅིག་ཕམ་པར་གྱུར་བ་དང། ཕམ་པའི་དགེ་སློང་གིས་དགེ་འདུན་ལ་བུད་མེད་ཅེས་སྨྲས་པས་འཕྲལ་དུ་མཚན་
ཡོངས་སུ་གྱུར་ཅེས་གྲགས་པ་ལྟ་བུའོ། །བསམ་པའི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་སྔོན་མ་ནིང་ཞིག་གིས་སྙིང་རྗེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་གླང་རྨོ་ཞིང་ཤ་བཅད་པར་བྱས་པ་བསླུས་ནས་བཏང་བ་ལས་འཕྲལ་དུ་མ་ནིང་ཉིད་ཕོར་རེད་པ་ལྟ་བུའོ། །གཞན་ཡང་ཕ་མ་དང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་

[100B] ཞེ་སྡང་གི་སེམས་ཀྱིས་གནོད་པ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་ཕྱི་མར་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཚེ་རབས་བརྗེས་མ་ཐག་ཏུ་འབྲས་བུ་མྱོང་བར་འགྱུར་
བའོ། །ཚེ་རབས་གཞན་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བ་ནི་ཚེ་རབས་གཉིས་སམ་གསུམ་དག་གིས་ཆོད་དེ་མྱོང་བའམ། བྕུའམ་བརྒྱ་སྟོང་དག་གིས་ཆོད་དེ་མྱོང་བའམ། དེ་ལ་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ངེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའམ། དད་པ་དྲག་པོས་གང་བྱས་པའམ་
རྟག་པར་བྱས་པའམ། ཕན་བཏགས་པའམ། ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང་ལ་གནོད་པའམ། ཕན་པར་བྱས་པ་ནི་འབྲས་བུ་གདོན་མི་ཟ་བར་མྱོང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དང། དད་པ་དྲག་པོས་བྱས་པ་ནི་གང་གོང་དུ་དགེ་འདུན་ལ་ཁ་བྱས་པ་དང་
མ་ནིང་གིས་གླང་བཏང་བ་ལྟ་བུའོ། །རྟག་པར་བྱ་བ་ནི་ལས་དེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱས་ནས་འབྲས་བུ་ངེས་པར་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཕན་བཏགས་པ་ནི་ཕ་དང་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་དག་བསད་ན་ཇི་ལྟར་བསད་ཀྱང་རུང་འབྲས་བུ་ངེས་པར་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ་
དེ་དག་ལ་ཕན་བཏགས་ན་ཡང་འབྲས་བུ་མྱོང་བར་ངེས་སོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་མམ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ལ་ལ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཕན་པ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡང་འབྲས་བུ་ངེས་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་
ངེས་པ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་ལས་གཞན་པའི་ལས་གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་ན་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །ལས་ཀྱི་ལམ་ཆེ་ཆུང་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཞག་སྟེ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང། གོམས་པ་དང། རང་བཞིན་དང་
དངོས་པོ་དང། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ངེས་པ་དང། གཉེན་པོ་བཅོམ་པའོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དྲག་པོས་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་བྱས་པ་ནི་ལྕི་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་འབྲིང་

[101A]༄༅། །གིས་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་ལ་ནི་འབྲིང་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་ཆུང་ངུས་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་ལ་ནི་ཡང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གོམས་པ་ནི་ལས་དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བའི་ལས་གང་ཡང་
རུང་དུས་རིང་པོར་རྒྱུན་དུ་བྱས་པ་ནི་ལྕི་བའོ། །དུས་ཐ་གི་ཟད་ཅིག་བྱས་པ་ནི་འབྲིང་ངོ། །ཆེན་པོ་གོམས་པར་མ་བྱས་པ་ནི་ཡང་བའོ། །རང་བཞིན་ནི་འདོད་པས་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་བས་མ་བྱིན་པར་བླངས་པས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེ་བའོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་བས་སྲོག་གཅོད་པ་ཁ་ན་
མ་ཐོ་བ་ཆེ་བའོ། །སྲོག་གཅོད་པ་བས་ཚིག་ཀྱལ་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེ་བའོ། །ཚིག་ཀྱལ་པ་བས་ཚིག་རྩུབ་པོ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེ་བའོ། །ཚིག་རྩུབ་པོ་བས་ཕྲ་མ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེའོ། །ཕྲ་མ་བས་བརྫུན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེའོ། །ཆགས་སེམས་པས་གནོད་སེམས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་
ཆེའོ། །གནོད་སེམས་ལས་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེའོ། །སྦྱིན་པ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་པས་སྒོམ་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའོ། །དངོས་པོ་ནི་ཕ་མ་དང། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གནོད་པ་དང། ཕན་པར་བྱས་པའི་
ལས་དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བ་ཡང་ལྕི་བར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ནི་འདི་ལ་སུ་ཡང་རུང་བས་ཚེ་གཅིག་ཏུ་མི་དགེ་བ་ཤ་སྟག་སྤྱད་ཀྱིས། དགེ་བ་མ་སྤྱད་ན་ལས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ལྕི་བ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །གཉེན་པོས་བཅོམ་
བ་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་དགེ་བ་ལ་གོམས་པར་བྱས་ནས། དགེ་བའི་ལས་དེ་ཡང་ལྕི་བར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་པོ་འདི་དག་སྤྱད་པས་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གསུམ་སྨིན་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་སྨིན་
པའི་འབྲས་བུ་དང། རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་དང། བདག་པོའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་མི་དགེ་བ་བཅུ་ལས་ཤས་ཆེར་སྤྱད་ན། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེའོ། །འབྲིང་དུ་སྤྱད་ན་ཡི་དགས་སུ་སྐྱེའོ། །ཆུང་དུ་སྤྱད་ན་བྱོལ་

[101B] །ཤས་ཆེ་ཆུང་གི་ཉོན་མོངས་པ་དྲག་དལ་གྱིས་དབྱེའོ། །ཡང་ན་ལས་བྱེད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང། རྩ་བ་དང། རྒྱབ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་བྱེད་པར་རྩོམ་པའོ། །རྩ་བ་ནི་
སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་བྱས་པའོ། །རྒྱབ་ནི་དེ་དག་བྱེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང། ཕྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་གསུམ་གྱིས་བྱས་ན་ཤས་ཆེ་བས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེའོ། །རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཡི་དགས་སུ་སྐྱེའོ། །གཅིག་
གིས་ནི་བྱོལ་སོང་དུ་སྐྱེའོ། །རྒྱུ་འདྲ་བའི་འབྲས་བུ་ནི་ངན་སོང་གསུམ་ལས་ཐར་ཏེ་བརྒྱ་ལ་མིར་སྐྱེས་ན་ཡང་མི་དགེ་བ་གཅིག་ཅིང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཉིས་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་སྲོག་གཅོད་པའི་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་གཉིས་ཏེ། ཚེ་ཐུང་བ་དང། ནད་མང་
བའོ། །ཚེ་ཐུང་བ་ནི་སྔོན་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་ཚེའི་རྒྱུན་བཅད་པས་མིར་སྐྱེས་ནས་ཡང་མངལ་དུ་འཆི་བའམ། སྐྱེས་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པར་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །ནད་མང་བ་ནི་སྔོན་སེམས་ཅན་གཞན་བསད་པ་ན་ཡང་དབྱིག་པ་དང། མཚོན་ཆ་ལ་སོགས་པས་
སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། མིར་སྐྱེས་པ་ན་ཡང་མཛེ་དང། འབྲུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ནད་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱུན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་རོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པའི་འབྲས་བུ་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་ཆུང་བ་དང། ཐུན་མོང་གི་ལོངས་
སྤྱོད་དུ་འགྱུར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཆུང་བ་ནི་སྔོན་གཞན་དག་གི་ལོངས་སྤྱོད་འཕྲོག་ནས་ཕོངས་པར་བྱས་པས། ཚེ་འདིར་ཡང་རྟག་ཏུ་ཡོ་བྱད་ཀྱིས་བྲེལ་ཕོངས་པར་འགྱུར་རོ། །ཐུན་མོང་གི་ལོངས་སྤྱོད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་ཕྲོགས་པ་དེ་ཡང་བརྒྱ་ལ་ཕྲོགས་ནས་གཞན་ལ་
བྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་ཅི་བདོག་ན་ཡང་རྟག་ཏུ་ཀུན་གྱིས་འཕྲོག་ཅིང་བདག་གཅིག་པུ་སྤྱོད་དུ་མེད་ལ། ཀུན་དང་ཐུན་མོང་དུ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །འདོད་པས་ལོག་པར་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཡང་གཉིས་ཏེ། གཡོག་འཁོར་བསྟེན་དུ་མི་རུང་བ་དང་

[102A]༄༅། །བསྟོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཆུང་མར་འགྱུར་རོ། །གཡོག་འཁོར་བསྟེན་དུ་མི་རུང་བ་ནི་བདག་གི་འཁོར་རྣམས་ཀྱང་སྙིང་བརྟན་དུ་མི་རུང་བ་སྟེ། ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་ཡིད་མི་ཆེས་པར་འགྱུར་བའོ། །བསྟོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཆུང་མར་འགྱུར་བ་ནི་
བདག་གི་ཆུང་མ་ལ་ཀུན་རེ་ཞིང་ཀུན་གྱིས་མི་ཚངས་པར་སྤྱད་པར་འགྱུར་རོ། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་གཉིས་ཏེ། སྐུར་པ་མང་བ་དང་གཞན་གྱིས་བསླུ་བར་འགྱུར་རོ། །སྐུར་པ་མང་བ་ནི་མ་ཉེས་ཀྱང་ཉེས་ཞེས་གཞན་གྱིས་སྐུར་པ་འདེབས་པར་འགྱུར་
རོ༑ །གཞན་གྱིས་བསླུ་བ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱ་ཞེ་འམ་སྦྱིན་ཞེས་ཁས་བླངས་ནས་སྦྱིན་ཞིང་བསླུ་བར་འགྱུར་རོ། །ཕྲ་མའི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་གཉིས་ཏེ། གཡོག་འཁོར་མི་འདུམ་པ་དང་གཡོག་འཁོར་ངན་པར་འགྱུར་རོ། །གཡོག་འཁོར་མི་འདུམ་
པ་ནི་བདག་གི་འཁོར་རྣམས་ཀྱང་རྟག་ཏུ་རྩོད་ཅིང་འཐབ་པར་འགྱུར་རོ། །གཡོག་འཁོར་ངན་པ་ནི་གཡོག་འཁོར་ཞིག་བདོག་ན་ཡང་ལུས་ཀྱི་བྱད་ལག་མི་མཛེས་པ་དང་མཐུ་དང་ཞོ་ཤ་ཆུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲ་བའི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་གཉིས་ཏེ་
ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཐོས་པ་དང་འཐབ་མོའི་ཚིག་ཏུ་འགྱུར་བའོ། །ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་ཚིག་ཐོས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་སེམས་འཁྲུགས་པའི་གཏམ་ཤ་སྟག་ཐོས་པ་དང། བདག་གིས་ཚིག་སྨྲས་པ་ཐམས་ཅད་གཞན་གྱི་རྣར་མི་འོང་བའོ། །འཐབ་མོའི་ཚིག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་བདག་གིས་ཚིག་
ཉེས་པར་མ་སྨྲས་ན་ཡང། གཞན་དང་འཐབ་ཅིང་རྩོད་པར་འགྱུར་བའོ། །ཚིག་ཀྱལ་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཟུང་བར་འོས་པའི་ཚིག་མ་ཡིན་པ་དང། མ་ངེས་པའི་སྤོབས་པར་འགྱུར་བའོ། །གཟུང་བར་འོས་པའི་ཚིག་མ་
ཡིན་པ་ནི་ཚིག་སྨྲས་པ་རྣམས་མི་བཙུན་ཞིང་བདག་གི་ཚིག་སུས་ཀྱང་མི་ཉན་པར་འགྱུར་བའོ། །མ་ངེས་པའི་སྤོབས་པར་འགྱུར་བ་ནི། །བདག་གིས་ཚིག་སྨྲས་པ་རྣམས་ཐོག་ཏུ་མི་ཕེབས་པར་འགྱུར་བའོ། །ཆགས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་རྣམ་

[102B] ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང། འདོད་པ་ཆེ་བའོ། །ཆོག་མི་ཤེས་པ་ནི་བདག་གི་བདོག་པས་མི་ཆོག་པའོ། །འདོད་པ་ཆེ་བ་ནི་གཞན་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཡེབ་རྔམ་བྱེད་པའོ། །གནོད་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་གཉིས་ཏེ། ཕན་པ་མི་ཚོལ་
བ་དང། གཞན་གྱིས་གནོད་པར་བྱེད་པའོ། །ཕན་པ་མི་ཚོལ་བ་ནི་གཞན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་གནོད་པར་འགྱུར་བར་དགའ་ཞིང་གནོད་པ་བྱེད་པར་སེམས་པའོ། །གཞན་གྱིས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གཞན་གྱིས་བདག་ལ་བརྡེག་བཙོག་ལ་སོགས་པ་
མི་བདེ་བ་བྱེད་པའོ། །ལོག་པར་ལྟ་བའི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གར་སྐྱེས་ཀྱང་མུ་སྟེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སུ་སྐྱེ་ཞིང་ལོག་པའི་ལྟ་བ་ལ་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་བ་དང། རྟག་ཏུ་དྲང་པོ་དང་བྲལ་ཏེ་གཡོ་སྒྱུའི་ལས་ཤ་སྟག་ལ་འཇུག་པར་
འགྱུར་རོ། །མི་དགེ་བའི་ལས་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་བདག་པོའི་འབྲས་བུ་ནི་ཕྱིའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཉམས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། སྲོག་གཅོད་པས་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་མཐུ་ཆུང་ཞིང་གཟི་ཆུང་བར་འགྱུར་རོ། །མ་བྱིན་པར་བླངས་པས་ཐན་པ་དང། སེར་བས་
བཅོམ་པར་འགྱུར་བའོ། །འདོད་པས་ལོག་པར་སྤྱོད་པས་ས་གཞི་རྡུལ་གྱིས་ཁྱབ་པར་འགྱུར་རོ། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་བས་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་དྲི་མི་ཞིམ་པར་འགྱུར་རོ། །ཕྲ་མས་ཡུལ་ས་ཐག་ཐུག་ཆེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཚིག་རྩུབ་པོས་སྐམ་པ་དང། བ་ཚྭ་ཅན་
དུ་འགྱུར་རོ། །ཚིག་ཀྱལ་པས་དུས་འགྱུར་ཞིང་ཆར་ལ་སོགས་པ་དུས་མ་ཡིན་པར་འབབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཆགས་སེམས་ཀྱིས་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ཕྲ་བར་འགྱུར་རོ། །གནོད་སེམས་ཀྱིས་ཚ་བ་དང་ཁ་བར་འགྱུར་རོ། །ལོག་པའི་ལྟ་བས་འབྲས་བུ་ཉུང་ཞིང་
འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་གྲངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་དག་ལས། ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་པོ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ལུས་ཀྱི་ཡོ་བ་དང། ངག་གི་ཡོ་བ་དང་

[103A]༄༅། །ཡིད་ཀྱི་ཡོ་བ་ཞེས་གསུངས་པ་དང། ལུས་ཀྱི་རྙོག་པ་དང། ངག་གི་རྙོག་པ་དང། ཡིད་ཀྱི་རྙོག་པ་ཞེས་གསུངས་པ་དང། ལུས་ཀྱི་ཉེས་པ་དང། ངག་གི་ཉེས་པ་དང། ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་དང། ཡང་ལས་དཀར་པོ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་
དཀར་པོ། ལས་ནག་པོ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ནག་པོ་དང། ལས་འདྲེན་མ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་འདྲེན་མ་དང། ལས་དཀར་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ལས་ནག་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ལས་དཀར་ནག་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཟད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཏེ་
དེ་ལ་སྒྱུའི་སེམས་ལས་སྐྱེས་པའི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ནི་ཡོ་བའོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱིས་སྐྱེས་པའི་ལུས་དང་ངག་ལ་སོགས་པའི་ལས་ནི་རྙོག་པ་དང། ཞེ་སྡང་གི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་ལུས་དང་ངག་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པའོ། །ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་
ནི་མི་དགེ་བ་ཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་གནག་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་གནག་པའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་སྐྱེས་པའི་ལས་ཀྱང་དཀར། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་དཀར་བའོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་མི་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་དགེ་བ་ནི་ལས་ཀྱང་དཀར་
ནག་འདྲེན་མ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་དཀར་ནག་འདྲེན་མ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་མ་ཐག་པའི་ལམ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གཉིས་ནི་ལས་དཀར་ནག་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་ནག་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་བསྟན་
པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལོག་པའི་འཚོ་བ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ལོག་པའི་འཚོ་བ་བསྟན་ནས། དེ་ལས་བཟློག་ན་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བར་འགྱུར་བས། ལོག་པའི་འཚོ་བ་ཇེ་ལ་འཆད་དོ། །དེ་ཡང་དགེ་སློང་གི་ལོག་པའི་འཚོ་བ་དང། དགེ་བསྙེན་གྱི་ལོག་
པའི་འཚོ་བ་སྟེ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གཞག་གོ། །དེ་ལ་དགེ་སློང་གི་ལོག་པའི་འཚོ་བ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་དག་ཚུལ་འཆོས་པ་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཚུལ་འཆོས་པ་དང། ཁ་གསག་དང། གཞོགས་སློང་དང་

[103B] རྙེད་པས་རྙེད་པ་འདོད་པ་ནི། དགེ་སློང་གི་ལོག་པའི་འཚོ་བ་སྟེ། དགེ་བསྙེན་གྱི་ལོག་པའི་འཚོ་བ་ནི་ཕྱིས་འཆད་དོ། །ཚུལ་འཆོས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཚུལ་འཆོས་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཚུལ་འཆོས་
པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྤྱོད་ལམ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་དང། དབེན་པའི་གནས་སུ་གནས་ཤིང་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པར་སྟོན་པ་དང། ངན་པ་དང། བསོད་པ་བསྟེན་པ་དང། མི་བསྟེན་པའོ། །དེ་ལ་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ཆགས་པའི་
རྒྱུས་གཞན་དག་གི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པར་དཔག་པའི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ལམ་འཛིན་པའོ། །དབེན་པའི་གནས་སུ་གནས་ཤིང་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པར་སྟོན་པ་ནི་ཁེ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ཆགས་པའི་སེམས་ཀྱིས་དུར་ཁྲོད་དམ་དགོན་པའི་གནས་སུ་གནས་འཆའ་ཞིང་ལྷུང་བཟེད་
ལ་སོགས་པ་ཡོ་བྱད་མང་པོ་མི་འཛིན་པའོ། །ངན་པ་དང་བསོད་པ་བསྟེན་པ་དང་མི་བསྟེན་པ་ནི། ཁ་ཟས་ངན་པ་དང་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་ངན་པ་བསྟེན་པར་སྟོན་ཅིང་ཁ་ཟས་བསོད་པ་དང་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་བཟང་པོ་མི་བསྟེན་པར་སྟོན་པ་སྟེ། འདིར་ཡང་ཁེ་དང་བཀུར་
སྟི་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་ལ་ཆགས་པ་ཞེས་སྦྱར། དེ་ལྟར་ཚུལ་འཆོས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་མདོ་འདིར་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཚུལ་འཆོས་པ་དང། དབེན་པའི་གནས་སུ་གནས་ཤིང་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པའི་ཚུལ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་
ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་དག་སྦྱིན་པའི་བདག་པོ་མཐོང་ན་ཞེས་གསུངས་ཏེ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ཆགས་པའི་དབང་གིས། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་བདག་ལ་གྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བསམས་ནས། དགེ་སློང་གིས་སྦྱིན་པའི་བདག་པོ་མཐོང་བ་དང། ལམ་
མམ་གྲོང་སྟོང་པར་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཤིང་འདུག་ལ། སྦྱིན་པའི་བདག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང། དགེ་སློང་འདི་ནི་བསམ་གཏན་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་བྱ་བའི་འོས་སོ་སྙམ་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྤྱོད་ལམ་འཆོས་པ་ནི་ཚུལ་འཆོས་པ་ཞེས་བྱའོ་

[104A]༄༅། །སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སོང་བའི་སྤྱོད་ལམ་གྱི་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྙེད་པ་ནི་ལྷུང་བཟེད་དང་གོས་ལ་སོགས་པའོ། །བཀུར་སྟི་ནི་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་དང་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱེད་པའོ། །བདག་ལ་ཤོག་ཅིག་ཅེས་བྱ་
བ་ནི། བདག་ལ་གྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་པའོ། །སྩོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ངན་པ་དང་བསོད་པ་ལ་བསྟེན་པ་དང། མི་བསྟེན་པའི་ཚུལ་འཆོས་པ་ཡང་བསྡུའོ། །ཁ་གསག་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁ་གསག་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །
དེ་ཡང་ཁེ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་བསམ་པས་ན་དེ་དག་དགའ་བའི་ཚིག་སྨྲ་བ་དང། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྨྲ་བ་དང་ཆོས་སྨྲ་བའོ། །ཁེ་དང་བཀུར་སྟི་བསམ་པས་དེ་དགའ་བའི་ཚིག་སྨྲ་བ་ནི་ཁེ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ཆགས་པའི་རྒྱུས། ཁྱོད་ནི་ཕ་ཡིན་ཁྱོད་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་
བའི་ཚིག་སྨྲ་བའོ། །བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྨྲ་བ་ནི། བདག་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པ། ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲ་བའོ། །ཆོས་སྨྲ་བ་དང། ཁེ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ཆགས་པས། གཞན་དག་གི་ཐད་དུ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་འཆད་པ་སྟེ། འདིར་ནི་དེ་དག་དགའ་བའི་ཚིག་སྨྲ་བའི་དབང་དུ་མཛད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ནི་ངའི་ཕ། ཁྱོད་ནི་ངའི་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་ཚིག་སྙན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱོད་ནི་ངའི་ཇོ་བོ། ཁྱོད་ནི་
ངའི་མཁན་པོ། ཁྱོད་ནི་ངའི་སློབ་དཔོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྨྲས་པ་དང། ཆོས་སྨྲས་པ་ཡང་བསྡུའོ། །གཞོགས་སློང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་གཞོགས་སློང་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་
གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་རྙེད་པའི་བསམ་པས་ལུས་ལ་གནོད་པའི་དངོས་པོ་སྟོན་པ་དང། ཕོངས་པའི་དངོས་པོ་སྟོན་པ་དང། ཚིག་གིས་འདོད་པའི་དངོས་པོ་བརྗོད་པའོ། །ལུས་ཀྱི་གནོད་པའི་དངོས་པོ་སྟོན་པ་ནི་ཆོས་གོས་དང་བཟའ་བ་ལ་སོགས་པ་རྙེད་པ་ལ་ཆགས་པའི་སེམས་

[104B] །ཕོངས་པའི་དངོས་པོ་སྟོན་པ་ནི་ཆོས་གོས་དང་ལྷུང་བཟེད་ལ་སོགས་པ་མི་བདོག་པ་དང། མེད་པ་འདྲ་བར་སྟོན་པའོ། །ཚིག་གིས་འདོད་པའི་དངོས་པོ་
བརྗོད་པ་ནི་བདག་ལ་དངོས་པོ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཁོ་ན་མི་བདོག་ཅེས་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་དམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་ཁྱིམ་བདག་དམ་པ་འདི་དག་གི་ཁྱིམ་ནས་རྙེད་ཀྱི། གཞན་དག་གི་དེ་ནས་མི་རྙེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། མདོ་འདིར་ཚིག་གིས་དངོས་པོ་འདོད་པའི་དབང་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་
དགེ་སློང་དག་བསོད་སྙོམས་ཟོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བསོད་སྙོམས་ཟོས་པ་ནི་ཁྱིམ་བདག་དད་པ་ཅན་དག་གི་ཁྱིམ་སྟེ། བསོད་སྙོམས་ཟོས་ནས་ཡང་རྙེད་པ་ལ་ཡང་ཆགས་པའི་དབང་གིས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་དགེ་བསྙེན་ཁྱོད་ཀྱི་ཁྱིམ་ནས་རྙེད་པ་
གཞན་དག་ནས་མི་རྙེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་གཞོགས་སློང་ངོ། །ཁེ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ཆགས་པ་མེད་པར་དྲང་པོར་སྨྲ་བ་ནི་ཉེས་མེད་དེ། གཞོགས་སློང་མ་ཡིན་ནོ། །གཞོགས་པའི་བསྡིགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་གཞོགས་བསྡིགས་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
པ་གསུངས་སོ། །གཞོགས་བསྡིགས་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རྙེད་པའི་བསམ་པས་སྦྱིན་པའི་ཡོན་བདག་ལ་སྨོད་པར་བྱེད་པ་དང། གཞན་ཡང་འབྲེལ་པ་ལ་སློང་བ་དང། ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་ལ་སྨོད་པར་བྱེད་པའོ། །རྙེད་པའི་བསམ་པས་སྦྱིན་པའི་
ཡོན་བདག་ལ་སྨོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཁེ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ཆགས་པས་གང་གི་ཚེ་སྦྱིན་པའི་ཡོན་བདག་གིས་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པའི་རྙེད་པ་མ་སྦྱིན་ན་དེ་ནི་དབུལ་པོར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་མི་བདེ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འདུག་གོ་ཞེས་སྨྲའོ། །གཞན་ཡང་འབྲེལ་པ་ལ་སློང་བ་ནི་
བདག་གི་ཡོན་བདག་གི་སྐབས་སུ་མ་བྱིན་ན་ཡོན་བདག་ཁྱོད་གཅིག་པུར་མ་ཟད་ཀྱི། གཞན་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲ་ཞིང་གཞན་ལ་སློང་བར་བསྡིགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་ལ་སྨོད་པ་ནི། གང་སྦྱིན་པ་མི་བྱེད་པ་དག་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ངན་སོང་དུ་ལྟུང་ལ། ཁྱོད་

[105A]༄༅། །ཀྱང་སྦྱིན་པ་མི་བྱེད་པས་ངེས་པར་ངན་སོང་དུ་ལྟུང་ངོ་ཞེས་བསྡིགས་པ་སྟེ། འདིར་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་ལ་སྨོད་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བཤད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་དག་ཁྱིམ་གང་ནས་བསོད་སྙོམས་མ་རྙེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །
མདོའི་ཚིག་དངོས་གསལ་བར་མ་བཤད་ན། གཞོགས་བསྡིགས་རྣམ་གཉིས་ཀྱང་འདིར་བསྡུ་བར་བལྟའོ། །རྙེད་པས་རྙེད་པ་འདོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་རྙེད་པས་འདོད་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རྙེད་པའི་
བསམ་པས་གཞན་ལས་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྙེད་པར་སྟོན་པ་དང། སྦྱིན་པའི་ཡོན་བདག་རྒྱ་ཆེན་པོར་སྟོན་པ་དང། ཟང་ཟིང་རྙེད་པར་སྟོན་པའོ། །རྙེད་པའི་བསམ་པས་གཞན་ལས་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྙེད་པར་སྟོན་པ་ནི་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་རྙེད་པ་ལ་ཆགས་པའི་རྒྱུས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ནོར་
གྱིས་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་བཟང་པོ་ཉོས་ནས་བདག་གི་ཡོན་བདག་ལ་ཆོས་གོས་འདི་ལྟ་བུ་ཡོན་དག་གཞན་དག་ལས་རྙེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བའི་སྒོ་རྙེད་པ་བསྒྲུབ་པའོ། །ཡོན་བདག་རྒྱ་ཆེན་པོར་སྟོན་པ་ནི་ཡོན་བདག་ཆེ་གོ་མོ་ཞིག་དབང་དུ་གཏོང་ན། གཏོང་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་
དགའ་བ། ཡོན་བདག་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྨྲས་པའོ། །ཟང་ཟིང་རྙེད་པར་སྟོན་པ་ནི་སྦྱིན་བདག་གང་གི་ཁྱིམ་དུ་སོང་ནས། ཁ་ཟས་དང་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་བྱིན་ན་སྦྱིན་བདག་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཁྱིམ་དུ་ཡང་ཟང་ཟིང་ཅི་སྦྱིན་པ་སྨྲ་བ་སྟེ། འདིར་རྙེད་པས་རྙེད་
པ་བསྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་རྙེད་པའི་བསམ་པས་གཞན་རྒྱ་ཆེན་པོར་རྙེད་པར་སྟོན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་བཤད་པའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་དག་བདག་གི་ནོར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་མདོར་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་ནོར་གྱིས་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་
ཉོས་ནས་སྦྱིན་པའི་བདག་པོ་དགེ་བསྙེན་གྱི་མདུན་དུ་འདུག་སྟེ། སྦྱིན་པའི་ཡོན་བདག་གཞན་གྱིས་བདག་ལ་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་འདི་འདྲ་བ་བྱིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང། དེ་ཡང་ངོ་ཚ་བས་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རྙེད་པས་རྙེད་པ་བསྒྲུབ་པ་

[105B] །དགེ་སློང་གི་ལོག་པར་འཚོ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གཞག་གོ། །ལུས་ཀྱི་ལས་དང། ངག་གི་ལས་དང། ལུས་དང་ངག་གཉི་གའི་ལས་སོ། །དེ་ལ་ཚུལ་འཆོས་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཡིན་ནོ། །ཁ་གསག་
ནི་ངག་གི་ལས་སོ། །གཞོགས་སློང་དང། གཞོགས་བསྡིགས་དང། རྙེད་པས་རྙེད་པ་བསྒྲུབ་པ་ནི་ལུས་དང་ངག་གཉི་གའི་ལས་དང་ལྡན་པ་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་ལོག་པའི་འཚོ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་སྤངས་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ་
དགེ་བསྙེན་གྱི་ལོག་པའི་འཚོ་བ་གང་ཡིན་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དགེ་བསྙེན་གྱི་ལོག་པའི་འཚོ་བ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དགེ་བསྙེན་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་དགེ་བསྙེན་མ་དང་དུས་ཁྲིམས་པ་ཡང་བསྡུའོ། །གོང་དུ་
དགེ་སློང་གི་སྐབས་སུ་ཡང། དགེ་སློང་ནི་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་དགེ་སློང་མ་དང། དགེ་སྦྱོང་ཕ་དང་དགེ་སྦྱོང་མ་དང་དགེ་ཚུལ་མ་རྣམས་ཀྱང་བསྡུའོ། །སེམས་ཅན་འཚོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འཚོང་བ་སྟེ། དགེ་བསྙེན་མ་རྣམས་ལ་དེ་ནི་འགག་པ་ཡིན་ཏེ། རྟ་ལ་
སོགས་པ་སེམས་ཅན་ཚོང་དུ་མི་གནང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མ་བརྟགས་པར་འབྲུ་དང་ཡུངས་ཀར་འཚིར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་རིང་པོར་ལོན་པའི་འབྲུ་དང་ཉུངས་ཀར་ལ་སྲིན་འཇུག་པས་མ་བརྟགས་པར་འབྲུ་དང་ཡུངས་ཀར་ལ་སོགས་པ་བཙིར་ན་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་སྲོག་ལ་གནོད་པའི་
ཕྱིར་ལོག་པར་འཚོ་བར་གཞག་སྟེ། བརྟགས་ཏེ་བཙིར་བ་ནི་ལོག་པའི་འཚོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དགོངས་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གཞག་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པའི་ལོག་པའི་འཚོ་བ་དང། སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་མ་གཏོགས་པ་
ལས་བྱུང་བའི་ལོག་པའི་འཚོ་བའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་འཚོང་བ་དང། ཤ་འཚོང་བ་དང། མ་བརྟགས་པར་འབྲུ་འཚོང་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལོག་པའི་འཚོ་བའོ། །དུག་འཚོང་བ་དང་མཚོན་ཆ་འཚོང་བ་དང་ཆང་འཚོང་བ་ནི་

[106A]༄༅། །སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་མ་གཏོགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལོག་པའི་འཚོ་བའོ། །ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གསོང་པོར་སྨྲ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་ན་གནས་
པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གུས་པའི་ཚུལ་སྟོན་པ་སྟེ། ཕ་དང་མ་དང་རིགས་ཀྱི་རྒན་པ་རྣམས་དང་ཕྲད་ནས་ལུས་ཀྱིས་འདུད་པ་དང་ཚིག་གིས་བསུ་སྟེ་འཇམ་པོར་སྨྲ་བའོ། །ཕྱག་འཚལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། མཁན་པོ་དང་
སློབ་དཔོན་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྲད་ནས་ཡན་ལག་བཏུད་དེ་ཕྱག་བྱེད་པའི་ལས་བྱེད་པའོ། །སྡང་བ་ཞེས་བྱ་བས་བླ་མ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གང་འོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གུས་པའི་ཚུལ་སྟོན་པ་སྟེ། གང་ཟག་ཡོན་ཏན་ཅན་བླ་མ་གཞན་དག་གུས་ནས་འོངས་པ་རྣམས་ལ་
ཡང་སྟན་ལས་ལངས་ནས་བསུ་སྟེ་སྟན་ལ་འཇོག་ཅིང་སྟོབས་པའོ། །ཐལ་མོ་སྦྱར་བའི་ལས་བྱེད་ཅེས་བྱ་བས་གནས་གཅིག་ན་འཁོད་པའི་གང་ཟག་ཡོན་ཏན་ཅན་རྣམས་ལ་གུས་པའི་ཚུལ་སྟོན་པ་སྟེ། གནས་གཅིག་ན་གནས་པའི་གང་ཟག་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་
སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་ཕྲད་ན་ཡང་ལུས་བཏུད་པ་དང་ཐལ་མོ་སྦྱར་བའི་ལས་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བའོ། །མདོར་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་པ་དང། གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བའོ། །ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་
བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་དགེ་སློང་དག་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་དང། ཞེ་སྡང་གི་རང་བཞིན་ཅན་དང། གཏི་མུག་གི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །གསུམ་
པོ་དེ་དག་གི་མཚན་མ་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་མཚན་མ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གཡོ་ཞིང་གཡེངས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གླུ་དང་གར་ལ་སོགས་པ་ལ་དགའ་བ། དྲན་པ་ཉམས་པ་ལ་རྟག་པར་སེམས་ངང་གིས་འཇམ་པ། ཕྲག་དོག་ཆེ་བ། ངོ་

[106B] འདོད་ཆགས་སྤངས་པར་དཀའ་བ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆུང་བའོ། །ཞེ་སྡང་གི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་མཚན་མ་ནི་ཅི་ལ་ཡང་གླེང་བ་དང་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་འཐབ་མོ་ལ་དགའ་བ། བཞིན་ཁྲོ་གཉེར་ཅན། མགུ་དཀའ་བ། སེམས་ངང་རྩུབ་པོ་
རྣོ་བ། སྡིག་ལ་དགའ་བ། སེམས་ཅན་སེམས་རྩུབ་ཅིང་གནོད་པར་བྱེད་པ་ལ་མོས་པ། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བར་བླ་བ་སྟེ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེན་པོའོ། །གཏི་མུག་གི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་མཚན་མ་ནི། ཡིད་གཉིས་ཅན་ལས་སུ་བྱ་བ་ལ་སྤྲོས་པ་མེད་པ་
གཉིད་དང་རྨུགས་པ་མང་བ་རྟོག་པ་དང་སེན་ལྕིགས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ། ཤིང་བལ་དང་སྲིན་བལ་ལྟ་བུའི་སེམས་རྨོངས་པ་མང་བ་ལེ་ལོ་ཆེ་བ་སུ་ལ་ཡང་ཡིད་མི་རྟོན་པ་སྐྱེ་བོ་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བ། འགྲོ་བ་དགེ་བ་རྣམས་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བ། བྱས་
པ་མི་གཟོ་བ། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བར་དཀའ་བ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེ་བའོ། །དེ་དག་ལ་ཡང་ཞིབ་ཏུ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་དགའ་བ་གཞན་དག་གི་ཡོན་ཏན་ཕལ་ཆེར་ཚོལ་གྱི་ཉེས་པའི་གླགས་མི་བལྟའོ། །
ཞེ་སྡང་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ནི་གང་ལ་ཡང་ཆགས་པ་མི་ཆེ་བ་གཞན་དག་གི་སྐྱོན་དང། ཉེས་པ་ཕལ་ཆེར་ཚོལ་བར་བྱེད་པའོ། །གཏི་མུག་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ནི་གང་དུ་ཡང་མི་གནས་པ་འཇོག་པ་དང་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །སྔོན་གྱི་སྤྱོད་པའི་སྒོ་ནས་བརྟགས་ན་
འདོད་ཆགས་ཅན་ནི་སྔོན་དགེ་བའི་ལས་ཕལ་ཆེར་བྱས་པས་བདེ་བའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མཐོ་རིས་ཀྱི་གནས་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ། འདིར་སྐྱེས་པར་བལྟའོ། །ཞེ་སྡང་ཅན་ནི་སྔོན་བསད་པ་དང་བཅད་པ་དང་བརྡེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཕལ་ཆེར་བྱས་པས་
སེམས་ཅན་དམྱལ་བའམ། ཀླུའི་སྐྱེ་གནས་སམ་མིའི་སྐྱེ་གནས་ན་ཡང་རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་པ་ལས་ཤི་འཕོས་ནས་འདིར་སྐྱེ་སྟེ། སྔོན་ཡང་རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སེམས་དཀྲུགས་པས་གར་སྐྱེས་པ་དེར་ཡང་སེམས་འཁྲུགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་ཆེ་བར་

[107A]༄༅། །བལྟའོ། །གཏི་མུག་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ནི་སྔོན་གྱི་རྒྱུ་སྔོན་ཆང་མང་དུ་འཐུངས་པའམ། མཉན་པ་དང་འབྲི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་མ་བྱས་པ་དང། བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་འདིར་སྐྱེ་བར་བལྟའོ། །ཁམས་ཀྱི་རྒྱུས་བརྟགས་ན་
ས་དང། ཆུ་དང། མེ་དང། རླུང་སྟེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ཤས་མཉམ་ན་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཤས་ཆེ་བར་འགྱུར་རོ། །མེའི་ཁམས་དང་རླུང་གི་ཁམས་ཤས་ཆེ་ན་ནི་ཞེ་སྡང་ཆེ་བར་འགྱུར་རོ། །ས་དང་ཆུའི་ཤས་ཆེན་ནི་གཏི་མུག་ཆེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཉེས་པའི་གླེང་
གཞིས་བརྟགས་ན་རླུང་གི་ཤས་ཆེ་བ་རྣམས་ནི་འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པའོ། །མཁྲིས་པའི་ཤས་ཆེ་བ་རྣམས་ནི་ཞེ་སྡང་ཆེ་བ་ལ་གནས་པའོ། །བད་ཀན་གྱི་ཤས་ཆེ་བ་རྣམས་ནི་གཏི་མུག་ཆེ་བ་རྣམས་སོ། །ཡང་རྣམ་པ་བདུན་གྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་པ་
བརྟགས་ཏེ། རྣམ་པ་བདུན་ནི་དམིགས་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་དང། འགྲོ་བ་དང། ཆོས་གོས་བགོ་བ་དང། ཁ་ཟས་ཟ་བ་དང། ལས་བྱེད་པ་དང་ཉལ་བའོ། །དམིགས་པ་ཇི་ལྟར་བརྟག་ཅེ་ན། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཤས་ཆེ་བ་རྣམས་ནི་
གཟུགས་འགའ་ཞིག་མཐོང་ན་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་པར་ལྟ་ཞིང། ཡུན་རིང་དུ་ལྟ་བ་ལ་ཉེས་པ་ཞིག་བྱུང་ན་ཡང་ཉེས་པར་མི་ལྟ་ཡོན་ཏན་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མཚར་དུ་བཅུག་པར་བྱེད་ལ། གང་མཐོང་བ་དེ་དང་འབྲལ་བར་མི་དགའ་ཞིང་བྲལ་ན་ཡང་སླར་ཕྲད་པར་འདོད་པ་
དང་བཅས་ཏེ་འགྲོ་བའོ། །ཞེ་སྡང་གི་ཤས་ཆེ་བ་གཟུགས་འགའ་ཞིག་མཐོང་ན་མཚར་དུ་བྱ་བ་མེད་ཀྱི་བྲལ་བ་དང་ཆད་པའི་ཚུལ་དུ་ལྟ་ཞིང། ཡུན་རིང་དུ་མི་ལྟ་ལ་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཉེས་པ་དང་སྐྱོན་ཚོལ་བ་མང་བ། སྨོད་པ་ལ་དགའ་བ་ཡོན་ཏན་དང་ལེགས་པ་
ཆེར་བྱས་ན་ཡིད་མི་རྟོན་པ། གང་མཐོང་བ་དང་བྲལ་བར་འདོད་ལ། མི་དགའ་བའི་ཚུལ་བསྟན་ནས་འགྲོ་བར་བྱེད་པའོ། །གཏི་མུག་གི་ཤས་ཆེ་བ་ནི་གཟུགས་འགའ་ཞིག་མཐོང་ན་ཡང་ཉེས་པ་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་ངོ་མི་ཟིན་པ། གཞན་དག་གིས་སྨད་ན་ཡང་

[107B] གཞན་དག་གིས་བསྟོད་ན་ཡང་རྗེས་སུ་སྟོད་པར་བྱེད་དོ། །བདག་ཉིད་ཀྱི་ལེགས་ཉེས་ཀྱི་ངོ་མི་ཤེས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པའི་སྒོ་ནས་བརྟག་ཅེ་ན། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཤས་ཆེ་བ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་ལ་རྟག་ཏུ་སྤྱོད་དེ། ཕྲག་དོག་
དང༑ སེར་སྣ་དང། གཡོ་དང། སྒྱུ་དང། ཆགས་པ་དང་ལྔའོ། །ཞེ་སྡང་གི་ཤས་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་ལ་རྟག་ཏུ་སྤྱོད་དེ། ལྔ་ནི་ཁྲོ་བ་དང། ཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང། འཆབ་པ་དང། འཚིག་པ་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་ལྔའོ། །གཏི་མུག་གི་ཤས་ཆེ་བ་ནི་རི་
ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་ལ་རྒྱུན་དུ་སྤྱོད་དེ། ལྔ་ནི་ལེ་ལོ་དང་གཉིད་དང་རྨུགས་པ་དང་ཡིད་གཉིས་དང་འགྱོད་པ་དང་ལྔའོ། །ཇི་ལྟར་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་བརྟག་ཅེ་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པར་འགྲོ་བ་ན། རྐང་པ་མཉམ་དུ་འདོར་ཞིང་དལ་བུས་འགྲོ་བ་གོམ་པ་མཛེས་པར་འདོར་
ཞིང་འགྲོ་བའོ། །ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པར་འགྲོ་བ་ན། རང་བཞིན་གྱིས་གོམ་པ་གྱ་ཚོམ་དུ་འདོར་ལ་རྐང་པ་ས་ལ་གནོན་པ་འདྲ་བར་བྱས་ཤིང་གཡས་ཕྱོགས་ཀྱིས་འགྲོའོ། །གཏི་མུག་ལ་སྤྱོད་པར་འགྲོ་བ་ནི། རང་བཞིན་གྱིས་རྐང་པ་ས་ལ་འཇོག་པ་ན། བྲེལ་བག་ཏུ་འཇོག་
ལ་འགྲོ་བའི་ཚེ་རྐང་པ་གཉིས་ས་ལ་འཆའ་བ་དང་རྐང་པ་གཉིས་གཅིག་ལ་གཅིག་འདྲུད་ཅིང་འགྲོའོ། །ཇི་ལྟར་ཆོས་གོས་གྱོན་པའི་སྒོ་ནས་བརྟག་ཅེ་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གོས་ཧ་ཅང་དོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཡངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལ་དགའ་བ་དང་
སྐ་རགས་དམ་དུ་མི་འཆིང་ལ་ལྷོད་པར་མི་འཆིང་བ་དང་གོས་ཡིད་ཀྱིས་རིང་བ་ལ་དགའ་བ་སྟེ། སྡུ་གུ་དང་མཛེས་པར་བྱས་ནས་གྱོན་ནོ། །ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གོས་དོག་པ་ལ་དགའ་ཞིང། སྐ་རགས་དམ་དུ་འཆིང་བ་དང། གོས་ཐུང་ངུ་གྱོན་ཅིང་
གཅིག་ཏུ་མཛེས་པ་ཁོ་ནར་ལྟ་ཞིང་གྱོན་པ་མེད་པའོ། །གཏི་མུག་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གོས་ཡངས་པ་ལ་དགའ་ཞིང་སྐ་རགས་ལྷོད་པར་འཆིང་བ་དང་གོས་གཅས་གཅུས་སུ་མི་མཛེས་པར་བྱས་ནས་གྱོན་པའོ། །འདི་ལྟར་ཁ་ཟས་ཟ་བའི་སྒོ་ནས་བརྟག་ཅེ་ན་

[108A]༄༅། །འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྣུམ་པ་དང་མངར་བའི་ཁ་ཟས་ལ་དགའ་བའོ། །ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་རྩུབ་པ་དང་སྐྱུར་བའི་ཁ་ཟས་ལ་དགའ་བའོ། །གཏི་མུག་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་གང་དུ་ཡང་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མེད་དོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་ཁ་
ཟས་ཟ་བ་ན་ཁམ་རན་པ་དང་མཛེས་པར་བྱས་ནས་ཆགས་བཞིན་དུ་དལ་བུས་ཟ་ལ། རོ་ཞིམ་པོ་འགའ་ཞིག་མྱངས་ན་ལྷག་པར་ཡིད་དགའ་བ་སྐྱེ་བའོ། །ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་ཁ་ཟས་ཟ་བ་ན་ཁམ་ཆེར་བྱས་ནས་ཁ་གང་བར་མི་ཆགས་པར་མྱུར་དུ་ཟ་བ་ལ། ཁ་ཟས་ཞིམ་
པོ་འགའ་ཞིག་མྱངས་ནས་ཀྱང་ལྷག་པར་ཡང་ཡིད་མི་བདེ་བར་སྐྱེ་བའོ། །གཏི་མུག་ལ་སྤྱོད་པ་ཁ་ཟས་ཟ་བ་ན་ཁམ་ཆུང་དུ་བྱས་ལ་ཁ་ཟས་ཀྱི་ཁམ་ཡང་མི་མཛེས་པར་བྱས་ནས། ལག་པ་དང་ཁ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཟས་ཀྱིས་བསྐུས་ཏེ་གང་ལ་ཡང་ཆེན་པོར་མི་གཏོགས་
པ་ཟའོ། །ཇི་ལྟར་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བརྟག་ཅེ་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ཕྱགས་མ་ཐོགས་ནས་དལ་བུས་ཕྱག་དར་རྣམས་དག་པར་བྱས་ཏེ། གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་པར་ཕྱགས་པར་བྱེད་དོ། །ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ཕྱགས་མ་བླངས་ནས་རིང་བའི་ཚུལ་དུ་
ཕྱོགས་གཉིས་ཀར་ཕྱག་དར་འདོར་ཞིང་སྒྲ་དང་བཅས་པར་དྲག་ཏུ་ཕྱགས་པར་བྱེད་དོ། །གཏི་མུག་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ཕྱགས་མ་ཐོགས་ནས་སྙོམས་པའི་ཚུལ་དུ་བྱེད་ལ་ཕྱག་དར་རྣམས་ཀྱང་མ་དག་པ་དང། མི་མཛེས་པར་དལ་བུས་ཕྱགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལས་
གཞན་ལ་ཡང་བརྟག་སྟེ། འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ལས་གང་ལ་ཡང་མཛེས་པ་དང་གུས་པར་བྱེད་དོ། །ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ལས་གང་ལ་ཡང་དག་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་བརྟན་པོར་བྱེད་དོ། །གཏི་མུག་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ལས་གང་ལ་ཡང་འཁྲུགས་པར་བྱེད་ལ་
གཅིག་ཏུ་མི་བྱར་མི་རུང་བར་ཆད་པ་མེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཉལ་བའི་སྒོ་ནས་བརྟག་ཅེ་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་ནི། མལ་སྟན་དལ་བུས་བཅས་ལ་མཛེས་པར་བྱས་ནས་ཉལ་བ་ན་ཡང་ལུས་བསྐུམ་སྟེ་ཉལ་ལོ། །ནང་པར་ལངས་པ་ཡང་མྱུར་དུ་ལྡང་ཞིང་

[108B] སྐྲག་པ་དང་བཅས་པ་དང་འདྲ་བར་ཚིག་དལ་བུས་འབྱིན་ཏོ། །ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་མལ་སྟན་འཆའ་ན་ཡང་མྱུར་དུ་བཅས་ནས་གང་ཇི་ལྟར་རུང་བར་ཡང་བྱས་ཏེ། རྐང་ལག་བརྐྱང་ནས་ཁྲོ་གཉེར་དང་བཅས་པར་ཉལ་ལོ། །ནང་པར་ལྡང་ན་
ཡང་མྱུར་དུ་ལངས་ལ་ཁྲོས་པ་བཞིན་དུ་ཚིག་དྲག་ཏུ་འབྱིན་ཏོ། །གཏི་མུག་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་མལ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། ལངས་དེར་བཅས་ལ་ཉལ་བ་ན་ཡང་ཁ་སྦུབ་ཏུ་བྱས་ཤིང་ཉལ་ལོ། །ནང་པར་ལངས་ན་ཡང་ཚིག་ཅི་ཡིན་གཏོལ་མེད་པར་མི་གསལ་བར་འབྱིན་
ཅིང་དུས་ཐ་གི་ཟད་ཅིང་ལོན་ནས་གདོད་མལ་ནས་ལྡང་ངོ། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་སྤྱོད་པ་གང་ལ་ཆོས་གོས་ཅི་འདྲ་བ་དང་བསོད་སྙོམས་ཇི་ལྟ་བུ་དང་མལ་སྟན་ཅི་འདྲ་བ་དང་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་གང་དུ་གཞག་པ་བསྟན་དགོས་ཏེ། དེ་བས་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་
པ་རྣམས་ལ་མི་གཙང་བ་བསྒོམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དགོད་དགོས་པས་དགེ་སློང་དག་དགེ་སློང་བུད་མེད་མཐོང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་ལ་དགོད་དེ། དེ་ནི་འོག་ནས་ཚད་མེད་པ་བཞི་བསྟན་པའི་སྐབས་
ནས་འཆད་དོ། །གཏི་མུག་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་གཞག་སྟེ། དེའི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ནི་གོང་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་
ཆོས་གོས་ཐུང་བ་དང་རྩུབ་པ་སྦྱིན་ནོ། །ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཆོས་གོས་གཙང་མ་དང་ཁ་དོག་བཟང་བ་དང་རིང་བ་དང་མཛེས་པ་སྦྱིན་ནོ། །གཏི་མུག་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་གང་ཡང་རུང་བའོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་བསོད་སྙོམས་རྩུབ་
པ་དང་མི་ཞིམ་པ་དང་ཉུང་དུ་སྦྱིན་ནོ། །ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་བསོད་སྙོམས་འཇམ་པ་དང། གཙང་བ་དང། ཞིམ་པ་དང། ཚིམ་པར་གྱུར་གྱི་བར་དུ་སྦྱིན་ནོ། །གཏི་མུག་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་གང་ཡང་རུང་བའོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་མལ་

[109A]༄༅། །སྟན་ནི་དུར་ཁྲོད་དང་དུར་ཁྲོད་ལ་ཉེ་བའམ། གཙུག་ལ་སོགས་པ་ཡང་ལས་སུ་རུང་བ་མ་བྱས་པ། གདིང་བ་དང་དགབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མེད་པར་གཞག་གོ། །ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་མལ་སྟན་ནི་ཤིང་དང་ཆུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་
གཞི་མཉམ་ཞིང་མཛེས་པའམ། གཙུག་ལག་ཁང་མཛེས་པར་བྱས་པ་གདིང་བ་དང་མལ་སྟན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གཞག་གོ། །གཏི་མུག་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་གང་དུ་ཡང་རུང་ངོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གྲོང་རྣམས་ཁ་ཟས་རྩུབ་པོ་མང་དུ་ཟ་ཞིང་གྲོང་ཁྱེར་
རྣམས་མི་མཛེས་པ་ལ་འགྲོ་བ་ཕོས་གང་བར་གཞག་གོ། །ཞེ་སྡང་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ནི་ཁ་ཟས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་གྲོང་ཁྱེར་མཛེས་པ་དང་འགྲོ་བ་དད་པ་བསྒྲུབ་པ་མང་བར་གཞག་གོ། །གཏི་མུག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་ནི་གང་དུ་ཡང་
རུང་ལ་འགྲོ་བ་མཁས་པ་ཕལ་ཚར་ཡོད་པའི་གནས་སུ་གཞག་གོ། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རེག་པ་ལ་ཆགས་པ་དང། རང་བཞིན་ལ་ཆགས་པ་དང། ཁ་དོག་ལ་ཆགས་པ་དང། ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ལ་ཆགས་པའོ། །དེ་ལ་རེག་པ་ལ་ཆགས་
པ་ནི། རེག་བྱ་འཇམ་པ་ལ་ཆགས་པ་སྟེ། དེས་རུས་པ་དཀར་པོ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །རང་བཞིན་ལ་ཆགས་པ་ནི། བུད་མེད་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཀྱི་ངོ་བོ་མ་ཉམས་པ་ལ་ཆགས་པ་སྟེ། དེ་བམ་པ་དང་སྦོས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཁ་དོག་ལ་ཆགས་པ་
རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་བསྔོས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ལ་ཆགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བུད་མེད་ལ་སོགས་པའི་ལུས་དུར་ཁྲོད་དུ་བོར་བ་སེམས་མེད་དེ་ཤིང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ལ་བསྒོམ་པའོ། །བདག་དང་བུད་མེད་ཀྱི་ཕྱི་ནང་གི་ལུས་ལ་རྣམ་པར་འཇིག་
པ་ནི་འདོད་ཆགས་རྣམ་པ་བཞི་ཆར་གྱི་གཉེན་པོར་འགྱུར་བས། མདོ་འདི་ལས་དེ་ཉིད་གཙོ་བོར་མཛད་དེ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་ནི་ཕྱིའི་ལུས་སོ། །བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ནི་ནང་གི་ལུས་སོ། །ཡང་ན་སྐྲ་དང་སྤུ་དང་སེན་མོ་དང་སོ་དང་རྡུལ་དང་དྲི་མ་དང་

[109B] །ཤ་དང་རུས་པ་ནས་བཤད་པ་དང་གཅི་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ནི་ནང་གི་ལུས་སོ། །དེ་ལ་མགོ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་སྐྲའོ། །མཆན་ཁུང་དང་ཁ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་སྤུ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་ལུས་དེ་ལྟར་བརྟགས་ནས་
ཇི་ལྟར་བརྟགས་པ་ལ་གོམས་པར་བྱས་ན་འདོད་ཆགས་འཇིལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་
ལྟར་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ལ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་བཞི་ཡང་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནི་ཡན་ལག་
ལྔ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཡན་ལག་ལྔ་ལ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དང་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་དང་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ནི་ཡན་ལག་བཞི་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཡན་ལག་བཞི་ལ་ནང་རབ་ཏུ་དང་བ་དང། བདེ་བ་དང། སེམས་རྩེ་གཅིག་པའོ། །
བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ནི་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཡན་ལག་ལྔ་ལ་བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་བདེ་བ་དང་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པ་ནི་ཡན་ལག་བཞི་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཡན་ལག་བཞི་ལ་བཏང་སྙོམས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་
དྲན་པ་དང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་དང་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་འདི་དག་ལ་ཡན་ལག་བཅོ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཡན་ལག་བཅོ་བརྒྱད་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཡན་
ལག་ལྔ། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་ཡན་ལག་ལྔ་སྟེ་བཅུ་དང། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་ཡང་ཡན་ལག་བཞི། བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་ཡང་ཡན་ལག་བཞི་སྟེ་བརྒྱད་དེ་ལྟར་ན་བཅོ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་རོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པོ་འདི་དག་ཞིབ་ཏུ་འཆད་

[110A]༄༅། །པ་ནི། ཕྱིས་བསམ་གཏན་གྱི་སྐབས་སུ་འཆད་པས། འདིར་བཤད་ན་དགོས་པ་ཆུང་ལ་བྱ་བ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་བཤད་དོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་བཤད་པའི་འོག་ཏུ། དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་བསྟན་པས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བཤད་
པར་བཞེད་ནས། དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དབང་པོ་རྣམས་བསྟན་པ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། དབང་པོ་བསྟན་པས། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང། ཟག་
པ་མེད་པ་དང། འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དང། འབྱུང་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དང། ཐུན་མོང་དང། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཆོས་དེ་དག་ཁོང་དུ་ཆུད་ན་བདག་དང་བདག་གིར་མངོན་པར་ཆགས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །མངོན་
པར་ཆགས་པ་སྤངས་ན་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མེད་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་སྤང་བ་དང། བདེ་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དབང་པོ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་མིག་གི་དབང་པོའི་རྡུལ་
ཕྲན་ནི་མིག་གི་སྤྲིན་གྱི་ནང་ན་གོ་སྙོད་ཀྱི་མེ་ཏོག་ཁ་འབུས་པ་འདྲ་བར་གནས་སོ། །རྣ་བའི་དབང་པོའི་རྡུལ་ཕྲན་ནི་གྲོ་ག་གཅུས་པའི་མདུད་པ་འདྲ་བར་རྣ་བའི་ནང་ན་གནས་སོ། །སྣའི་དབང་པོའི་རྡུལ་ཕྲན་ནི་ལྕགས་ཀྱི་ཐུར་མ་ལྟར་མཚུལ་པའི་ནང་ཐོག་ཐག་ཏུ་གནས་སོ། །ལྕེའི་
དབང་པོའི་རྡུལ་ཕྲན་ནི་ཟླ་བ་ཁམ་པ་འདྲ་བར་གནས་སོ། །ལུས་ཀྱི་དབང་པོའི་རྡུལ་ཕྲན་ནི་ལུས་བཞིན་དུ་ཐོག་ཐག་ཏུ་ཁྱབ་པར་གནས་སོ། །ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ནི་རྡུལ་ཕྲན་བསགས་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བུད་མེད་ཀྱི་དབང་
པོའི་རྡུལ་ཕྲན་ནི་རྔའི་ཁ་བཞིན་ནམ་ཤིང་བ་ལ་བཙལ་བ་འདྲ་བར་གསང་བའི་ཕྱོགས་ན་གནས་སོ། །སྐྱེས་པའི་དབང་པོའི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ཁྱུད་སྐོར་གྱི་ཕྱོགས་ན་མཛུབ་མོ་ལྟར་གནས་སོ། །འཚོ་བའི་དབང་པོ་ནི་རིས་མཐུན་པའི་ཕུང་པོ་གནས་པ་དང། མི་འཇིག་པར་འཛིན་པར་བྱེད་

[110B] །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཕུང་པ་རྒྱུན་འབྲེལ་པར་གནས་པ་ནི་འཚོ་བའི་དབང་པོའོ་ཞེས་འཆད་དོ། །ལ་ལ་ན་རེ་དྲོད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་གནས་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་ནི་འཚོ་བའི་དབང་པོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་ནས་བཏང་སྙོམས་
ཀྱི་དབང་པོའི་བར་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལྔ་བཤད་ཅེ་ན། དབང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་བསམ་གཏན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་པས་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ཉིད་དུ་བཤད་དོ།།
དེ་ལ་བསམ་གཏན་དང་པོས་ཡིད་མི་བདེ་བའི་དབང་པོ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པས་ནི་བདེ་བའི་དབང་པོ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པས་ནི་ཡིད་བདེ་
བའི་དབང་པོ་བཅོམ་ནས་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་གནས་སོ། །དེ་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་སྟེ། བསམ་གཏན་དང་པོའི་མིག་དང། རྣ་བ་དང། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དེ་དག་གི་སིམ་པའི་ཚོར་བ་
གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདེ་བའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་སིམ་པ་གང་ཡིན་པ་ལ་ཡང་བདེ་བའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔའི་ཚོགས་ཀྱི་སིམ་པ་མ་ཡིན་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་སྟེ། དེ་ཡང་འདོད་པའི་
ཁམས་ཉིད་ན་ཡོད་ཀྱི། ཁམས་གཞན་ན་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ནི་ལས་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ལ་སིམ་པའི་ཚོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡིད་བདེ་བའི་དབང་པོ་སྟེ་
དེ་ཡང་འདོད་པའི་ཁམས་དང། བསམ་གཏན་དང་པོ་དང། གཉིས་པ་ན་ཡོད་དོ། །བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་ནི་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཏེ། ས་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་དོ། །ཡང་ན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། བདེ་བ་ཡང་མ་

[111A]༄༅། །ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་རྟེན་ཐ་དད་པའི་སྒོ་ནས་དབང་པོ་རྣམ་པ་ལྔར་གཞག་སྟེ། བདེ་བའི་ཚོར་བ་ཡང་ལུས་ལས་བྱུང་ཞིང་ལུས་དང་འབྲེལ་བའི་དུས་ན་ནི་བདེ་བའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདེ་བའི་
ཚོར་བ་དེ་ཉིད་སེམས་དང་འབྲེལ་བའི་དུས་ན་ནི་ཡིད་བདེ་བའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ཡང་ལུས་དང་འབྲེལ་ཅིང་ལུས་ལས་བྱུང་བའི་དུས་ན་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དེ་ཉིད་སེམས་དང་འབྲེལ་བའི་དུས་ན་ནི་ཡིད་
མི་བདེ་བའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ལུས་དང་སེམས་གཉི་ག་དང་འབྲེལ་བ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གཉི་གར་མི་རྟོག་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོའོ། །ཡང་ན་དབང་པོ་ལྔའི་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་ཡུལ་ལ་དམིགས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་
མེད་པར་ཤེས་པ་ལྔའི་ཚོགས་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོའོ། །ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུལ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ལ་དམིགས་ཤིང་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་བའི་དབང་པོའོ། །
དབང་པོ་ལྔ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ་དམིགས་ཤིང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔའི་ཚོགས་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ནི། །བདེ་བའི་དབང་པོའོ། །ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལ་དམིགས་ཤིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་
པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་བདེ་བའི་དབང་པོའོ། །དབང་པོ་དྲུག་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལ་དམིགས་ཤིང་རྟོག་པ་མེད་པ་དང། རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམས་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་
པ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བའི་དབང་པོའོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བ་ནི་བདེ་བའི་དབང་པོ་

[111B] །མི་གཡོ་བའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མྱོང་བ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོའོ། །ཡང་ན་ལུས་དང་དབང་པོ་དང་ཡིད་དང་བློ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་སྐྱེས་པ་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ། གནས་པ་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལ་
ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ན་བདེ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ལུས་དང་དབང་པོ་དང་བློ་དང་ཡིད་ལ་རྗེས་སུ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་སྐྱེས་པ་ན་ཡང་བདེ། གནས་པ་ན་ཡང་བདེ། ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ན་སྡུག་བསྔལ་བ་
ནི་བདེ་བའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ལུས་དང་དབང་པོ་དང་བློ་དང་ཡིད་ལ་གནོད་པར་ཡང་མི་བྱེད། ཕན་པར་ཡང་མི་བྱེད་ཅིང་ཤེས་པ་མ་སྐྱེས་ན་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ། ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་ན་ནི་བདེ་བ་སྟེ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོའོ། །ཡང་ན་སྡུག་
བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང། རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ནི་བདེ་བའི་དབང་པོ་དང་ཡིད་བདེ་བའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་
རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོའོ། །ཡང་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བའི་དབང་པོ་ནི་ཕྲད་པར་མི་འདོད་པའི་སྲེད་པ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་སྲེད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །བདེ་བའི་དབང་པོ་དང་ཡིད་བདེ་བའི་དབང་པོས་ནི་འདོད་པའི་སྲེད་པ་དང་ཕྲད་
པར་འདོད་པའི་སྲེད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་ནི་ཀུན་ཏུ་གཏི་མུག་པའི་སྲེད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་གནོད་པར་དང་བཅས་པའི་ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོའོ། །གནོད་པར་དང་བཅས་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཚོར་བ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་བའི་དབང་
པོའོ། །གནོད་པ་མེད་པའི་ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་ནི་བདེ་བའི་དབང་པོའོ། །གནོད་པ་མེད་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཚོར་བ་ནི་ཡིད་བདེ་བའི་དབང་པོའོ། །གཉི་ག་ལས་བཟློག་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོའོ། །ཡང་ན་ཁམས་འཁྲུགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའམ་བདག་གམ་གཞན་གྱིས་

[112A]༄༅། །གནོད་པ་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བའམ། འཆི་བའི་དུས་ན་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བའམ། སྤྱོད་ལམ་མི་བདེ་བར་གནས་པ་སྟེ། བདེ་བའི་རོ་དང་བྲལ་བའི་ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོའོ། །མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པ་དང་མཛའ་བ་དང་བྲལ་བ་དང་
སྐྱོ་བ་དང་ང་རྒྱལ་དང་འཇིགས་པ་དང་སྨད་པ་དང། ཆད་པས་བཅད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཡིད་ཀྱི་ཚོར་བ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་བའི་དབང་པོའོ། །ཁམས་མཉམ་པར་གྱུར་པ་ལས་སྐྱེས་པའམ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཉེན་པོས་
སྡུག་བསྔལ་བཅོམ་པའམ། སྤྱོད་ལམ་བདེ་བར་གནས་པའམ། ལུས་བག་ཡངས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་རོ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་ནི་ཡིད་བདེ་བའི་ཚོར་བའོ། །ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ཕྲད་པར་གྱུར་ལ། ཡུལ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང། ཐག་རིང་བར་གྱུར་པའམ་
གྲགས་པ་དང་བསྔགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བའི་རོ་དང་བཅས་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཚོར་བ་ནི་ཡིད་བདེ་བའི་དབང་པོའོ། །ལུས་དང་ཡིད་ལ་ཕན་པ་དང་གནོད་པར་ཡང་མི་བྱེད་པའི་ལུས་ལ་སེམས་ཀྱི་ཚོར་བ་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་
མ་ཡིན་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པའི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་ཉིད་དུ་བཤད་པའི་དྲུག་དང་བཞི་ལ་སོགས་པར་མ་ཡིན། སྨྲས་པ། སྟོབས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལྔ་ཡོད་པས་ན་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ཉིད་དུ་བཤད་དེ། དྲུག་དང་བཞི་ལ་
སོགས་པར་མ་ཡིན་ནོ། །སྟོབས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལྔ་ནི་མ་དད་པ་དང། ལེ་ལོ་དང། མི་དྲན་པ་དང། གཡེངས་པ་དང། ཤེས་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་མ་དད་པའི་གཉེན་པོ་ནི་དད་པའི་དབང་པོའོ། །ལེ་ལོའི་གཉེན་པོ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོའོ། །
མི་དྲན་པའི་གཉེན་པོ་ནི་དྲན་པའི་དབང་པོའོ། །གཡེངས་པའི་གཉེན་པོ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོའོ། །མི་ཤེས་པའི་གཉེན་པོ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའོ། །ཡང་ན་མོས་པ་རྣམ་པ་ལྔའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལྔར་བཤད་དེ། མོས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ནི་ཁ་ཅིག་དད་པའི་སྒོ་

[112B] དཔེར་ན་འཕགས་པ་བར་ཀ་ལ་བཞིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྒོ་ལ་མོས་ཏེ། དཔེར་ན་འཕགས་པ་ཐོས་ན་རྣ་བ་བཞིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་དྲན་པའི་སྒོ་ལ་མོས་ཏེ། དཔེར་ན་འཕགས་པ་མིང་ཆེན་བཞིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ཞི་གནས་ཀྱི་སྒོ་ལ་མོས་ཏེ་
དཔེར་ན་འཕགས་པར་རེ་བ་ཏི་བཞིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྒོ་ལ་མོས་ཏེ། དཔེར་ན་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་སྲས་པོ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་དད་པའི་སྒོ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ནི་དད་པའི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁམས་གསུམ་ལས་འབྱུང་བར་བྱེད་དེ། དེ་དག་རྒྱུན་དུ་
ཞུགས་པའི་ཡན་ལག་བཞི་འོག་ནས་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ཏོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་ནས་འབྱུང་བར་བྱེད་དོ། །དྲན་པའི་དབང་པོ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་
བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་དྲན་པའི་དབང་པོས་ཁམས་གསུམ་ནས་འབྱུང་བར་བྱེད་དོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོས་ཁམས་གསུམ་ནས་འབྱུང་བར་བྱེད་དོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ནི། འཕགས་
པའི་བདེན་པ་བཞི་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་ནས་འབྱུང་བར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་ཡང་དབང་པོ་ལྔ་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལྔ་རྣམས་རིམ་པ་དེ་ལྟར་བཀོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པ་
ནི་དད་པའི་དབང་པོ་སྟེ། དེ་བས་ན་དད་པའི་དབང་པོ་དང་པོར་གཞག་གོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཁྲོན་པ་བརྐོས་ནས་ཆུ་འབྱུང་བར་དད་པ་རྣམས་ཁྲོན་པ་བརྐོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལས་བརྩམས་པ་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་ཉེས་པ་མཐོང་ཞིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་དད་ནས་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་སྟེ། དེ་བས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་བསྟན་ཏོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་རྣམས་ལ་དྲན་པ་ཉམས་པ་མི་སྲིད་དེ། དེ་བས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་དྲན་པའི་དབང་པོའོ། །དྲན་པ་མ་ཉམས་ན་རྟག་ཏུ་

[113A]༄༅། །སེམས་རྩ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་བསྟན་ཏོ། །སེམས་མ་ཡེངས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་ཐ་མར་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་བཤད་དོ། །ཡང་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་
དད་པ་ནི་དད་པའི་དབང་པོའོ། །དད་པ་རྣམས་བདེན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བའི་རྩོམ་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་དག་བདེན་པ་བཞིའི་མཚན་ཉིད་མི་བརྗེད་པར་བྱེད་པ་ནི་དྲན་པའི་དབང་པོའོ། །བདེན་པ་བཞི་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་
སྒོམ་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོའོ། །བདེན་པ་བཞི་ཤེས་པར་གྱུར་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའོ། །ཡང་ན་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོ་ནི་རྒྱལ་པོའི་སྡེ་གཞན་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་ལྔ་འདི་ལྟ་སྟེ། བློན་པོ་མཛངས་པ་དང། གནས་དང་ས་གཞི་
བཙན་པ་དང། གོ་ཆ་དང་མཚོན་ཆ་རྣོ་བ་དང། གཡོག་འཁོར་མི་ཕྱེད་པའོ། །དེ་དང་འདྲ་བའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྡེ་རྣམས་འཇོམས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་བློན་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གནས་
དང༑ ས་གཞི་ལ་བརྟེན་པ་དང། དྲན་པ་མི་བརྗེད་པའི་གོ་ཆ་དང་ལྡན་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པའི་མཚོན་ཆ་རྣོ་བ་དང། དད་པ་མི་བསྐྱོད་པའི་གཡོག་འཁོར་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལ་མི་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་པོ་དང། ཤེས་པའི་དབང་པོ་དང། ཤེས་
པ་དང་མ་བྲལ་བའི་དབང་པོ་གསུམ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། གང་མཐོང་བའི་ལམ་ན་ཡིད་དང། ཡིད་བདེ་བ་དང། བཏང་སྙོམས་དང། དད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། དྲན་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་སྟེ་རྫས་དགུ་ལ་ནི་མི་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་པོར་
གཞག་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་བདེན་པ་བཞི་སྔོན་ཀུན་ཏུ་མ་ཤེས་པ་རྫས་དགུ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པ་དང་རེག་པ་དང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྩོམ་པས་ན། གང་ཟག་དེའི་དབང་པོ་ནི་མི་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་པོར་གཞག་གོ། །

[113B] ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒོམ་པའི་ལམ་ན་བདེན་པ་བཞི་སྔོན་ཀུན་ཏུ་མ་ཤེས་པ་རྫས་དགུ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པ་དང། རིག་པ་དང། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྩོམ་པས་ན། གང་
ཟག་དེའི་དབང་པོ་ནི་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་པོར་གཞག་གོ། །རྫས་དགུ་པོ་དེ་དག་ཉིད་སྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དུས་ན་ནི་ཤེས་པའི་དབང་པོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒོམ་པའི་ལམ་ན་ནི་སྔོན་མ་མཐོང་བ་མཐོང་བར་བྱ་བ་མེད་ཀྱི། སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་
བའི་བག་ལ་ཉལ་མ་ལུས་པར་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མཐོང་བའི་ལམ་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གོམས་ཤིང་ཤེས་པར་བྱེད་པས་ན། སྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་གང་ཟག་གི་དབང་པོ་དགུ་པོ་རྣམས་ལ་ནི་ཤེས་པའི་དབང་པོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །
རྫས་དགུ་པོ་དེ་ཉིད་མི་སློབ་པའི་ལམ་གྱི་དུས་ན་ནི། ཤེས་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་སློབ་པའི་ལམ་གྱི་ཚེ་ངས་བདེན་པ་བཞི་ཀུན་ཤེས་སོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། རིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །
ཡང་ན་ཀུན་ཤེས་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྲུང་བ་དང་སྐྱོད་པར་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་བས་ཤེས་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་དབང་པོ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་སློབ་པའི་ལམ་གྱི་ཚེ་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པས་བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱ་བས་ཡང་ཤེས་པར་བྱར་མེད་
ཀུན་འབྱུང་སྤངས་པས་ཡང་སྤང་དུ་མེད། འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱས་པས་ཡང་མངོན་དུ་བྱར་མེད། ལམ་བསྒོམས་པས་ཡང་བསྒོམ་དུ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་མཐོང་བ་དང་སྒོམ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་ན་རིམ་བཞིན་དུ་རྫས་དགུ་པོ་དེ་
དག་ཉིད་ཕན་ཚུན་དུ་ལྟོས་ནས། མི་གཞན་དང་གཞན་དུ་རྟག་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྫས་དགུ་པོ་དེ་དག་ལམ་གསུམ་པོའི་ཚེ་ལྡན་ནོ་ཞེས་སྨོས་པ་ཡང་ཚོགས་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་སྨྲས་པ་ཡིན་གྱི། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གམ་དུས་གཅིག་ཏུ་ནི་རྫས་དགུ་པོ་ཅིག་ཅར་མི་

[114A]༄༅། །འབྱུང་ངོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཚོར་བ་ལ་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་འབྱུང་གི་གསུམ་ཅར་དུས་གཅིག་ཏུ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་མི་སྲིད་དོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན་གལ་ཏེ་ལམ་མི་ཐོབ་ཏུ་མི་རུང་བ་དང་བསམ་གཏན་གྱི་བར་དང། བསམ་
གཏན་བཞི་པ་དང། ནམ་མཁའ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སར་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ན་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཚོར་བ་ཉིད་ཡོད་ཀྱི། བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བའི་དབང་པོ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་ས་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ན་ཡིད་བདེ་
བའི་དབང་པོ་ཉིད་ཡོད་ཀྱི། བདེ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་ས་པ་ཡིན་པ་ནི་དེ་ན་བདེ་བའི་དབང་པོ་ཉིད་ཡོད་ཀྱི། ཡིད་བདེ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་མེད་དོ། །དེ་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་ན་ནི་མི་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་སོ་བའི་དབང་པོ་
དང༑ ཤེས་པའི་དབང་པོ་དང། ཤེས་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་དབང་པོ་གསུམ་མ་གཏོགས་པའི་དབང་པོ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཡོད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ནི་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་དང། སྣའི་དབང་པོ་དང། ལྕེའི་དབང་པོ་མེད་དོ། །འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་
ཁ་ཟས་ཁམ་གྱིས་ཟ་བ་དང། ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་ཡང་མེད་དོ། །ལུས་ཤིན་ཏུ་དང་བས་ཕྱིའི་ཡུལ་གྱིས་གནོད་པ་མེད་པ་དང། མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་མི་བདེ་བའི་དབང་པོ་ཡང་མེད་དེ། ཞི་གནས་ཀྱི་
སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རྟག་ཏུ་དང་བ་དང་གཉེན་པོར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་དང། ཡིད་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་དང། འཚོ་བའི་དབང་པོ་དང་བརྒྱད་ཡོད་ཀྱི་གཞན་མེད་དོ། །ཡང་ན་རིགས་ཀྱི་ས་ལ་གནོད་པའི་ཚེ་འཕགས་
པའི་བདེན་པ་བཞི་མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པའི་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་ནི་མི་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་པོ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདེན་པ་མ་ཤེས་པ་རྣམས་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་པའི་ས་ལ་བདེན་པ་བཞི་ཁོང་དུ་

[114B] ཤེས་བྱ་ཤེས་པར་གྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སློབ་པའི་ས་ན་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེའི་ཚེ་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་ནི་ཤེས་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་
དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཤེས་བྱ་མ་ལུས་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་ནི་མི་ཤེས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བྱ་བའི་འཇུག་པས་ནི་མི་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་པོར་གཞག་གོ། །རྒྱུན་དུ་འཇུག་པ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་
འཇུག་པའི་བར་གྱི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་ནི་བདེན་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་བས་ཤེས་པའི་དབང་པོར་གཞག་གོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་སྟེ། མི་སློབ་པའི་ས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་ནི་ཀུན་ཤེས་པ་མི་མཉམ་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་པ་དང་མ་བྲལ་
བའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དབང་པོ་འདི་དག་གསུམ་ཅིའི་ཕྱིར་རིམ་པ་འདི་ལྟར་བཀོད་ཅེ་ན། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ། འདི་ནི་ཀུན་འབྱུང། འདི་ནི་འགོག་པ། འདི་ནི་ལམ་ཞེས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་པོར་རྣམ་པར་བཞིར་བསྐོར་བ་ན་དབང་པོ་དང་པོ་སྟེ། མི་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་པའི་དབང་པོའོ། །སྡུག་
བསྔལ་ཤེས་པར་བྱ། ཀུན་འབྱུང་སྤང་བར་བྱ་བ། འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱ། ལམ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཞེས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམ་པ་བཞི་ལན་གཉིས་ལ་བསྐོར་བའི་ཚེ་ན་ནི། དབང་པོ་གཉིས་ཏེ། ཤེས་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་དབང་པོ་དང། ཤེས་པའི་དབང་པོའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱས་པས་ད་ཤེས་པར་བྱ་མི་
དགོས། ཀུན་འབྱུང་སྤངས་པར་བྱས་པས་ད་སྤང་མི་དགོས། འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱས་པས་ད་མངོན་དུ་བྱ་མི་དགོས། ལམ་བསྒོམ་པས་ད་བསྒོམ་མི་དགོས་ཞེས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམ་པ་བཞི་ལན་གསུམ་དུ་བསྐོར་བའི་ཚེ་ན་ནི་དབང་པོ་གསུམ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། ཤེས་པ་དང་མ་
བྲལ་བའི་དབང་པོའོ། །དེ་ལ་མི་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་སོ་ཤེས་བྱ་བའི་དབང་པོའི་དུས་ན་ནི་ཐོག་མར་དགེ་བའོ། །ཤེས་པའི་དབང་པོའི་དུས་ན་ནི་བར་དུ་དགེ་བའོ། །ཤེས་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་དུས་ན་ནི་ཐ་མར་དགེ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་རིམ་པ་དེ་ལྟར་བཀོད་དོ། །ཚུལ་

[115A]༄༅། །ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་གནས་པའི་ཚེ་ན་མི་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་པོའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོ་ལ་གནས་པའི་ཚེ་ན་ནི་ཤེས་པའི་དབང་པོའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་
བའི་ཕུང་པོ་ལ་གནས་པའི་ཚེ་ན་ནི། ཤེས་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་དབང་པོའོ། །དེ་ལ་དབང་པོའི་དོན་ཅི་ཞེས་སྨྲས་པ། དབང་པོའི་དོན་ནི་རྒྱ་གར་སྐད་དུ་ཨིན་དྲ་ཡ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཨིན་དྲ་ཡའི་དོན་དུ་ནི་ཕྱུག་པའམ། དབང་བྱེད་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་དབང་བྱེད་
པའི་དོན་ནི་དབང་པོའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་དབང་པོ་གང་དག་ཡུལ་གང་ལ་དབང་བྱེད་ཅེ་ན། མིག་གི་དབང་པོ་ནས་ལུས་ཀྱི་དབང་པོའི་བར་དུ་ལྔ་ནི་དོན་རྣམ་པར་བཞི་ལ་དབང་བྱེད་པས་དབང་པོའོ། །དེ་ལ་ཐང་ཅིག་མིག་དང་རྣ་བ་གཉིས་པོ་དོན་རྣམ་པ་བཞི་ལ་དབང་བྱེད་དོ། །དོན་རྣམ་པ་
བཞི་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་མཛེས་པར་བྱས་པ་དང། རང་གི་ངོ་བོ་སྲུང་བ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྡན་པ་དང་བཅས་པ་བསྐྱེད་པ་དང། ཐུན་མོངས་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ལ་དབང་བྱེད་དོ། །རང་གི་ངོ་བོ་མཛེས་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་ནི་མིག་དང་རྣ་བའི་དབང་པོ་མེད་ན་ལོང་བ་དང་འོན་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཤིན་
ཏུ་མི་མཛེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ངོ་བོ་སྲུང་བ་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཉམས་པའི་གནས་དག་མིག་གིས་མཐོང་ཞིང་རྣ་བས་ཐོས་ནས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྡན་པ་དང་བཅས་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་ནི་མིག་དང་རྣ་བའི་དབང་པོའི་མཐུས། མིག་གི་རྣམ་
པར་ཤེས་པ་དང། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ལ་དབང་བྱེད་པ་ནི། གཟུགས་ཀྱང་མིག་གི་དབང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་གི་དབང་པོ་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་པ་དང། སྒྲ་ཡང་རྣ་བའི་དབང་པོས་ཐོས་ཀྱི་དབང་པོ་
གཞན་གྱིས་མི་ཐོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཡང་དོན་རྣམ་པ་བཞི་ལ་དབང་བྱེད་དེ། རང་གི་ངོ་བོ་མཛེས་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་ནི། །སྣའི་དབང་པོ་དང་ལྕེའི་དབང་པོ་དང་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་གཟུགས་རབ་ཏུ་མི་མཛེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་

[115B] ཁམ་གྱིས་ཟ་བའི་ཁམ་ཟས་དང་དྲི་དང་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ལུས་བརྟས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་བཅས་པ་སྐྱེད་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་ནི་སྣ་དང། ལྕེ་ལ་སོགས་པ་དབང་པོའི་མཐུས་སྣ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་
ཤེས་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་བཅས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ལ་དབང་བྱེད་པ་ནི་དྲི་སྣའི་དབང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཚོར་བ་དང། རོ་ལྕེའི་དབང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་མྱང་བ་དང། རེག་བྱ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཚོར་བ་སྟེ། དབང་པོ་གཞན་གྱིས་བྱེད་པར་མི་
ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་དང། བུད་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་དང། སྐྱེས་པའི་དབང་པོ་དང། ཚོར་བའི་དབང་པོ་གཞི་ནི་སོ་སོར་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་དབང་བྱེད་པས་དབང་པོའོ། །དེ་ལ་ཐང་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང། བུད་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་
བྱང་བ་ལ་དབང་བྱེད་དེ། །ཇི་ལྟར་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་དང་མི་ལྡན་པ་མ་ནིང་དང་ཟ་མ་ལ་སོགས་པ་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང། མཚམས་མེད་པ་བྱེད་པ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆད་པ་ཡང་མེད་པ་དང། སྡོམ་པ་དང་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་སུ་
མི་འགྱུར་བ་ནའོ། །འཚོ་བའི་དབང་པོ་ཡང་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་དབང་བྱེད་དེ། རིས་གཅིག་པའི་སེམས་ཅན་རིགས་སོ་སོར་སྐལ་བ་མཉམ་པ་རྒྱུན་དུ་འབྲེལ་བ་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང། དེ་མི་ཉམས་པར་འཛིན་པ་ལ་དབང་བྱེད་དེ། །ཇི་སྲིད་དུ་འཚོ་བའི་དབང་པོ་ཡོད་ཀྱི་བར་
དུ་རིས་གཅིག་པའི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་སྐད་ཅིག་མིའི་རིས་མཐུན་པར་གནས་ལ། འཚོ་བའི་འདུ་བྱེད་ཀྱང་མི་འཇིག་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ཡང་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་དབང་བྱེད་དེ་ཡང་སྲིད་པ་འབྲེལ་བ་དང་དབང་དུ་གྱུར་པའོ། །ཡང་སྲིད་པ་འབྲེལ་བ་ནི་
འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཡིད་དམ། ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བའི་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་དུ་གྱུར་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་སེམས་ཀྱི་ཁྲིད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང། དད་པའི་དབང་པོ་ནས་ཤེས་

[116A]༄༅། །པ་དང་མ་བྲལ་བའི་དབང་པོ་རྣམས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་གཉིས་ལ་དབང་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟ་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ལས་བདེ་བ་དང། ཡིད་བདེ་བའི་དབང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་བག་ལ་ཉལ་བར་བྱེད་དོ། །སྡུག་
བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བའི་དབང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་ཞེ་སྡང་བག་ལ་ཉལ་བར་བྱེད་དོ། །བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོས་ནི་གཏི་མུག་བག་ལ་ཉལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་མིག་གི་དབང་པོ་ནས་ལུས་ཀྱི་དབང་པོའི་བར་དུ་ལྔ་པོ་དག་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་ཡུལ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་
ཕྱིར་དབང་པོའོ། །ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཀུན་ལ་བྱེད་པས་ན་དབང་པོའོ། །བུད་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་ནི་བུད་མེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་དབྱང་བྱེད་དེ་བུད་མེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་བྱད་ལག་དང། ང་རོ་དང། བསམ་པ་དང། སྤྱོད་པ་སྟེ། བུད་མེད་ཀྱི་དབང་པོས་དབང་བྱེད་
དོ༑ །དེ་ལ་བྱད་ལག་ནི་སྟོད་ཕྲ་སྨད་སྦོམ་ལ་ནུ་མ་དང་བཅས་པའོ། །ང་རོ་ནི་འཇམ་ཞིང་མཉེན་པའོ། །བསམ་པ་ནི་བུད་མེད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐྱེས་པ་ལ་སེམས་གཏོད་པའོ། །སྤྱོད་པ་ནི་བུད་མེད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྤྱོད་པ་མི་གཙང་བའོ། །སྐྱེས་པའི་དབང་པོ་ནི་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ་ཐམས་
ཅད་ལ་དབང་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ་ཡང་བྱད་ལག་དང་བསམ་པ་དང་སྤྱོད་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྐྱེས་པའི་དབང་པོས་དབང་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་བྱད་ལག་ནི་སྟོད་སྦོམ་པའོ། །ང་རོ་ནི་སྒྲ་ཆེ་ལ་ཟབ་པའོ། །བསམ་པ་ནི་སྐྱེས་པ་ཀུན་ཀྱང་བུད་མེད་ལ་སེམས་འཇུག་པའོ། །སྤྱོད་པ་
ནི་སྐྱེས་པ་ཀུན་ཀྱང་སྤྱོད་པ་གཙང་བའོ། །འཚོ་བའི་དབང་པོ་ནི་གཅིག་པའི་སྐལ་པ་མཉམ་པར་གནས་པར་བྱ་བ་ལ་དབང་བྱེད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་དབང་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་ནི་སྔར་བཤད་
པ་བཞིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ལྔ་པོ་དེ་དག་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་དབང་བྱེད་དོ་ཞེས་འཆད་དོ། །འདི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བའི་རྒྱུ་ལས་དད་པ་སྐྱེའོ། །བདེ་བ་ལས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པར་འགྱུར་རོ། །ཡིད་བདེ་བ་དང་མི་བདེ་བའི་དབང་པོ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ལ་

[116B] །འདི་ལྟར་ལམ་ལ་དམིགས་ན་ནི་བདེ་བ་སྐྱེའོ། །ལམ་ལ་དམིགས་པར་མ་བྱས་ན་ནི་བདག་གིས་མ་བྱས་སོ་ཞེས་ཡིད་མི་བདེ་བ་སྐྱེའོ། །ནམ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ཏེ། ལམ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་དང་མི་
བདེ་བ་གཉི་ག་མི་དམིགས་སོ། །དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ལ་དབང་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་དུ་གཏོགས་པའི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔས་ནི་ཉོན་མོངས་འཇིལ་བར་བྱེད་དོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཕྱོགས་བཞིར་གཏོགས་པའི་
དད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ནི་ལམ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དེ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་མཐོང་བའི་ལམ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་པོ་ནི་ཤེས་པའི་དབང་པོ་ལ་དབང་བྱེད་དེ། དེའི་རྗེས་ལ་ཤེས་པའི་དབང་པོ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པའི་དབང་པོ་ནི་ཤེས་པ་དང་མ་བྲལ་བ་
ལ་དབང་བྱེད་དེ། ཤེས་པའི་དབང་པོའི་འོག་ཏུ་ཤེས་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་དབང་པོ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་དབང་པོ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་དབང་བྱེད་དེ། སེམས་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་མཐོང་བས་སྤང་བར་
བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་པོ་ལ་དབང་བྱེད་དེ། དེའི་དབང་གིས་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ལ་ཤེས་པའི་དབང་པོ་ལ་དབང་བྱེད་དེ། དེའི་མཐུས་
སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་བྱ་བ་ལ་ཤེས་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་དབང་པོ་ལ་དབང་བྱེད་དེ། དགྲ་བཅོམ་པའི་དུས་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་སོ་སོར་མྱོང་བ་ལས་བྱ་བ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་
ཕྱིར་དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཉིད་དུ་གསུངས་ལ། མང་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ཉུང་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སེམས་ཀྱི་རྟེན་དང་དེར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་གནས་པ་དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཚོགས་དང། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་

[117A]༄༅། །གཉིས་ཁོ་ནར་བཤད་དོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་རྟེན་ནི་མིག་གི་དབང་པོ་ནས་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོའི་བར་དུ་དྲུག་གོ་དེར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པའི་དབང་པོ་གཉིས་ཏེ། གཉིས་ཀྱི་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་འདི་ནི་སྐྱེས་པ་འདི་ནི་བུད་མེད་ཅེས་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཚོ་
བའི་དབང་པོས་ནི་གནས་པར་བྱེད་དོ། །འཚོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྔས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་དོ། །དད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔས་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཚོགས་སྩོགས་སོ། །མི་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་གསུམ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ངོ་བོའོ། །ཡང་ན་
འཇུག་པའི་རྟེན་དང་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང། ཀུན་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང། ལྡོག་པའི་རྟེན་དང། སྐྱེ་བ་དང། གནས་པ་དང། ཀུན་ཏུ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཁོ་ན་ལས་མང་དུ་ཡང་མ་བཤད་ཉུང་དུ་ཡང་མ་བཤད་དོ། །དེ་ལ་འཁོར་བར་འཇུག་པའམ་ཡུལ་
ལ་འཇུག་པའི་རྟེན་ནི་མིག་གི་དབང་པོ་ནས་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོའི་བར་དུ་དྲུག་གོ། །སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་གཉིས་ཏེ། དེ་གཉིས་ལས་སེམས་ཅན་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པ་ནི་ཚོར་བའི་དབང་པོ་སྟེ་འདིའི་མཐུས་གནས་པར་བྱེད་པས་སོ། །ཀུན་ཏུ་ལོངས་སྤྱོད་
པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བའི་དབང་པོས་ནི་ཚོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ། །བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བའི་དབང་པོས་ནི་ཚོར་བ་བདེ་བ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ། །བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོས་ནི། ཚོར་བ་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་ཡང་
མ་ཡིན་པ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ། །འཁོར་བ་ལས་བཟློག་པའི་རྒྱུ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ལྔའོ། །ལྡོག་པའི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་པའི་དབང་པོ་སྟེ། དེའི་མཐུས་ཁམས་གསུམ་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པ་ནི་ཤེས་པའི་དབང་པོ་སྟེ་དེའི་ཚེ་འཁོར་བ་ལས་ལྡོག་པའི་
མཚན་ཉིད་སྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་ཤེས་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་དབང་པོ་སྟེ། དེའི་དུས་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་སོ་སོར་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་བསྟན་པའི་

[117B] དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་བསམ་གཏན་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་འདོད་པས། བསམ་གཏན་བཞི་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲིས་སོ། །བསམ་གཏན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཅི། འདིས་བསྒོམ་ཞིང་བསམ་གཏན་བྱེད་པས་ན། བསམ་གཏན་ཏེ་རབ་ཏུ་ཤེས་
པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་དོན་དུ་ན་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་ཅིང་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཞག་པ་ནི་བསམ་གཏན་ཏེ་དེ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ལ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཅིས་མངོན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་ལས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ་ཞེས་
འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་གྱི་སྒྲའི་དོན་སེམས་ལ་བྱ་མོད་ཀྱི། སེམས་ཉིད་འདིར་ཤེས་རབ་ལ་བྱ་བར་རིགས་པར་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་ཅུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་ལ་སེམས་རྩེ་
གཅིག་པ་ནི་བསམ་གཏན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་དགེ་སློང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། འདོད་པའི་ཁམས་འདིར་གནས་པའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །
དགེ་སློང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བོས་ཏེ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་དང་པོ་དེ་ཡང་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་འདོད་པའི་འདོད་
ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་སྐྱེའི། གཞན་ལས་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདོད་པ་ལས་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་ཆགས་པ་སྤང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིར་ཁོང་ཁྲོ་བ་མ་གཏོགས་པར་གོང་འདོད་པའི་
ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲར་བརྗོད་དེ། དེ་སྤངས་ན་འདོད་པ་ལས་དབེན་པའོ། །སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལས་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཞེ་སྡང་གི་ཆ་རྣམས་དང། དེའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་

[118A]༄༅། །ཅན་ལ་བརྡེག་པ་དང། གསོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པའོ། །དེ་ལ་མི་དགེ་བ་འབའ་ཞིག་སྨོས་ཀྱི། སྡིག་པའི་ཚིག་མ་སྨོས་ན་ནི་མི་དགེ་བའི་ཚིག་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་ལ་ཡང་བྱ་བ་ཡིན་པས་ལན་གཉིས་སུ་སྨོས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་
བས་ན་སྡིག་པ་མི་དགེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་སྨོས་ཏེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་མ་རུངས་པར་བྱེད་པས་ཞེ་སྡང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་སྡིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་རྟོག་པ་དཔྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཆོས་
རྣམས་ལ་སྐྱོན་དང་ཉེས་པར་ལྟ་བའི་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པར་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྩིང་བ་དང་རགས་པར་རྟོག་པ་ནི་རྟོག་པའོ། །ཞིབ་ཏུ་འཛིན་ཅིང་རྟོག་པ་ནི་དཔྱོད་པའོ། །དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལས། དབེན་པའི་སྒྲས་ནི། འདོད་པའི་
འདོད་ཆགས་སྤངས་པ་དང། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྤང་བ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང། བདེ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྒྲས་དག་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་
ལ་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ། །དག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་གཏན་གོང་མ་ལ་གྲོལ་བར་འདུ་ཤེས་ལ་འོག་མ་ལ་ཟུག་རྔུར་འདུ་ཤེས་པ་སྟེ། བསམ་གཏན་གྱི་རོ་ལ་ཆགས་པ་དང། ང་རྒྱལ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཟག་པ་མེད་པ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་ཞུགས་
པ་ལས་ཐོབ་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དགའ་བའི་སྒྲས་ནི་ཡིད་བདེ་བ་ལ་བྱའོ། །བདེ་བའི་སྒྲས་ནི་བག་ཡངས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བག་ཡངས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་བདེ་བ་ཞེས་བྱའི་
ཚོར་བ་བདེ་བ་ལ་ནི་མི་བྱའོ། །སྨྲས་པ། འོན་ཅིའི་ཕྱིར་འདིར་ཚོར་བ་འདི་ལ་བྱའོ་ཞེས་དམིགས་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་མེད་པར་བདེ་བ་ཞེས་སྤྱི་ཙམ་དུ་སྨྲོས། ལན་དུ་གལ་ཏེ་ཚོར་བའི་བདེ་བ་ཡིན་པར་འདོད་ན། ལུས་ཀྱི་ཚོར་བའི་བདེ་བའམ། སེམས་ཀྱི་ཚོར་བའི་བདེ་བ་ཡིན་གྲང་

[118B] འདི་ལྟར་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་དུས་ན། ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་ནི་ཡོད་པར་མི་རིགས་ཏེ། མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཚེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔའི་ཚོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཀྱི་བདེ་བ་ཡང་མི་བྱ་སྟེ། དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་སྨོས་པའི་ཕྱིར་དགའ་བ་ནི་འདིར་ཡིད་ཀྱི་
བདེ་བ་ལ་བྱ་བས་ན། ཡིད་ཀྱི་བདེ་བ་དངོས་སུ་ཡོད་པས་ན། སེམས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་བྱ་བར་འདོད་ན་ནི་ཚིག་ཟློས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ན་དེའི་ཚེ་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་གཉིས་ཀ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན་ནི། །དེ་ལྟར་ན་རྫས་མཉམ་པར་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་སེམས་
ལས་བྱུང་བའི་རྫས་གཉིས་འབྱུང་མི་སྲིད་པས་སོ། །དེ་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་རྫས་གཉིས་མི་འབྱུང་ཡང། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་མང་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་དང་པོ་ལ་དགའ་བས་ཕྱིས་བདེ་བ་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་
ལ་ཡན་ལག་ལྔར་བཤད་པ་མེད་པར་གྱུར་པས་མི་རིགས་སོ། །དེ་བས་ན་དགའ་བའི་སྒྲས་ནི་ཡིད་བདེ་བ་ལ་བྱ་ལ། བདེ་བའི་སྒྲས་ནི་བག་ཡངས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་བྱའོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སེམས་རྩེ་
གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་བྱ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་
དོན་ཏོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ན་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པའི་འཁྲུག་པ་དང་བྲལ་བས་ན། ནང་རབ་ཏུ་དང་བའི་སེམས་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་
པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དེ་དག་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པ་མེད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ནང་དུ་བལྟས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཡོད་པའི་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་འཁྲུག་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་དང་ཞེས་བྱ་བའི་

[119A]༄༅། །དོན་ནི་དད་པ་ལ་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་བསམ་གཏན་གཉིས་ཐོབ་པ་ཡང་བསམ་གཏན་དང་པོའི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བར་ཡིད་ཆེས་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ན་ནང་དང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཅིག་ཏུ་
གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སེམས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའམ། སེམས་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་འདུས་པར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་གི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་གཉིས་པོ་ཡན་ཆད་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་མན་ཆད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ཐམས་ཅད་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་
པ་དང་བྲལ་བར་འདོད་དེ། དེ་བས་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་དཔྱོད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དགའ་བ་ནི་ཡིད་བདེ་བ་ལ་བྱའོ། །བདེ་བ་ནི་བག་ཡངས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་
སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ། གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་ནས་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བསམ་
གཏན་གཉིས་པ་ལས་འདས་ནས་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་གང་ཟག་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་གི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་ཡིད་བདེ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དགའ་
བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་ཡིད་བདེ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བཏང་སྙོམས་གསུམ་སྟེ། ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་དང། ཚད་མེད་པའི་བཏང་སྙོམས་དང་
འདུ་བྱེད་ཀྱི་བཏང་སྙོམས་སོ། །དེ་ལ་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་ནི་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བའོ། །ཚད་མེད་པའི་བཏང་སྙོམས་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ཆགས་པ་ཡང་མི་སྐྱེ། ཁོང་ཁྲོ་བ་ཡང་མི་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་བཏང་སྙོམས་ནི་

[119B] འབད་པ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །འདིར་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་བཏང་སྙོམས་ལ་བྱ་བར་འདོད་དོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་རྩོལ་བ་དང། འབད་པ་མེད་པར་
ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པས་ན། བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་ཏེ་ཞེས་བྱའོ། །དྲན་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཤེས་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་སོ་སོར་ཚོར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བཏང་སྙོམས་དང་ལྡན་པའི་མཚན་མ་མ་བརྗོད་པ་ན་དྲན་པའོ། །ཤེས་བཞིན་ནི་ཤེས་རབ་ལ་བྱ་སྟེ་
དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་གཏོགས་པ་རྣམས་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་མ་ནོར་བར་ཤེས་པའོ། །ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་སོ་སོར་ཚོར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལུས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་འདིར་ཡིད་ཀྱི་ལུས་ལ་བྱ་བར་དགོངས་ཏེ། དེ་དག་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔའི་ཚོགས་མེད་
པས༑ བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་བདེ་བ་ལ་སེམས་ཀྱི་སོ་སོར་ཚོར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ན་བདེ་བའི་སེམས་ཀྱི་སོ་སོར་ཚོར་བ་དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་དེ་འཕགས་པ་བཏང་སྙོམས་པ་དྲན་པ་དང་ལྡན་ཞིང་བདེ་བ་ལ་གནས་པའོ་ཞེས་གསུངས་
པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་སམ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་ལས་རིང་དུ་སོང་བས་ན་འཕགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའོ། །འཕགས་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་བཏང་སྙོམས་ལ་དྲན་པ་དང་ལྡན་ཞིང་བདེ་བ་
ལ་གནས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ནི། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་དེ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཞག་སྟེ། གཅིག་ཏུ་བཞག་ནས་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་
ཕྱིར༑ དེ་བདེ་བ་ཡང་སྤངས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་སྤངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདེ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་སིམ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་ལུས་འདི་ཉིད་ལ་གདུང་བར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བསམ་གཏན་བཞི་ལ་དེ་ཉིད་མེད་པས་ན་སྤངས་ཞེས་

[120A]༄༅། །བྱའོ༑ །སྔོན་ཡིད་བདེ་བ་དང་མི་བདེ་བ་ནུབ་ནས། ཤེས་པ་ལ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ཐོབ་པ་ཉིད་ལས་ཡིད་ནི་སིམ་པ་དང། གདུང་བ་གཉིས་སྤངས་པས་སྔ་ནས་ཡིད་བདེ་བ་དང་མི་བདེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཐོབ་པ་ན་བདེ་བ་སྤངས་
སོ༑ །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ཐོབ་པ་ན་ཡིད་མི་བདེ་བ་སྤངས་སོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཐོབ་ན་ཡིད་བདེ་བ་ཚོར་བ་ཡང་མེད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་མེད་བདེ་བ་ཡང་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བར་གཟུང་སྟེ་
གང་གི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཐོབ་ན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཚོར་བ་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡང་མི་སྲིད་པས་ན་དེ་བས་ན་བཏང་སྙོམས་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་པར་བྱའོ། །དག་པའི་སྒྲ་མཇུག་ཏུ་སྨོས་པ་
གཉི་ག་དང་སྦྱར་ཏེ། བཏང་སྙོམས་དག་པ་དྲན་པ་དག་པའོ། །བཏང་སྙོམས་ཀྱི་སྒྲ་འདིའི་སྐབས་སུ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་བཏང་སྙོམས་ལ་བྱའོ། །དྲན་པའི་སྒྲ་ཡང་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་གཏོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་མ་བརྗེད་པ་ལ་བྱའོ། །ས་འོག་མའི་ཉེས་པའི་དྲི་མ་
བརྒྱད་དང་བྲལ་ནས་བཏང་སྙོམས་དག་པ་དང་དྲན་པ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དྲི་མ་བརྒྱད་ནི། རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དང། དབུགས་དབྱུང་བ་དང། རྔུབ་པ་དང། བདེ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཡིད་བདེ་བ་དང། ཡིད་མེ་བདེ་བ་སྟེ་བརྒྱད་དོ། །བསམ་གཏན་
བཞི་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བཞག་ནས་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བརྒལ་བ་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་འདི་དག་ན་དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་ཡོད་ན། དེ་དག་བསམ་གཏན་གྱི་
ཡན་ལག་ཏུ་མ་བཤད་ཀྱི། རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཏུ་བཤད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་རྣམས་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་གཉེན་པོ་དང། ཡོན་ཏན་དང། དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཞིའི་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས། རྟོག་དཔྱོད་ལ་སོགས་པ་ཉིད་

[120B] །དེ་ལ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཟུག་རྔུ་དང་ཤུ་བ་ལ་སོགས་པར་རྟོག་ཅིང་དཔྱོད་པས་འདོད་པ་དང་གནོད་སེམས་
དང་ཁོང་ཁྲོ་བའི་གཉེན་པོར་གྱུར་ཅིང་དེ་དག་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བས་རྗེས་སུ་བསྔགས་པའི་ཡན་ལག་བསྟན་ཏེ། རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་གཉིས་ཀྱིས། འདོད་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་ན་དེ་སྤངས་
པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང། བདེ་བ་སོ་སོར་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་གནས་ཞེས་བྱ་བས་དེ་གཉི་གའི་ཡན་ལག་བསྟན་ཏེ། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ལ་གནས་པའི་མཐུས་འདོད་པ་སུན་འབྱིན་པའི་རྟོག་དཔྱོད་འཇུག་ཅིང་དེ་ལས་དབེན་
པའི་དགའ་བ་དང། བདེ་བ་སོ་སོར་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་ནང་རབ་ཏུ་དང་བའི་སེམས་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་སྟེ་ནང་རབ་ཏུ་དང་བ་དང། སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཡོད་པའི་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་བསམ་གཏན་
གཉིས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གསལ་བས་ན་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་རྟོག་དཔྱོད་མེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་དཔྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང། བདེ་བ་ནི་རྗེས་སུ་བསྔགས་
པའི་ཡན་ལག་སྟེ། ནང་དང་བ་དང་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་བས་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་གསལ་ན། རྟོག་དཔྱོད་དང་བྲལ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་སོ་སོར་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་གནས་ཞེས་བྱ་བས། དེ་གཉི་གའི་གཞིའི་
ཡན་ལག་བསྟན་ཏེ། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ནང་དང་ཞིང་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང། བདེ་བ་སོ་སོར་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་པ་དང། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་གསུམ་ནི་གཉེན་

[121A]༄༅། །པོའི་ཡན་ལག་སྟེ། དེ་དག་གི་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་སོ་སོར་ཚོལ་བ་ནི་རྗེས་སུ་བསྔགས་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། དེ་ན་ཡིད་ཀྱི་བདེ་བ་ཡོད་པར་དཔེས་བསྟན་པ་ནི་གང་དེ་འཕགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་
སོགས་པའོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་གནས་ཞེས་བྱ་བས་དེ་གཉི་གའི་གཞི་ཡན་ལག་བསྟན་ཏེ། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ལ་བཞག་ནས། བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དུ་འཇུག་ཅིང་ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་སོ་སོར་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་
གཏན་བཞི་པ་ལ་བཏང་སྙོམས་དག་པ་དང། དྲན་པ་དག་པ་ནི་གཉེན་པོའི་ཡན་ལག་ཡིན་ཏེ། དེས་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ནི་རྗེས་སུ་བསྔགས་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་
བཞི་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ་གནས་པ་ནི་དེ་གཉི་གའི་གཞིའི་ཡན་ལག་ཡིན་ཏེ། སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཐུས་བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་དག་ཅིང་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་
མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་མན་ཆད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པ་བདུན་བསྒོམ་སྟེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པ་བདུན་གང་ཞེ་ན། མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། ལྷག་པར་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། རབ་ཏུ་དབེན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། དགའ་བ་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ཡིད་ལ་
བྱེད་པ་དང། འཇིག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚེ། ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པ་བདུན་གྱི་འདོད་པའི་འདོད་
ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བདུན་གྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། དེས་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་རགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རིག་

[121B] བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་རགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་རིག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་པ་རྣམས་དངོས་པོ་དྲུག་ཏུ་རྟོག་ཅིང་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། དངོས་པོ་དྲུག་ནི་དོན་དང་དངོས་པོ་དང་མཚན་ཉིད་དང་
ཕྱོགས་དང། དུས་དང་རིག་པའོ། །དེ་ལ་རིག་པའི་དོན་དུ་ཇེ་ཚོལ་ཞིང་རྟོག་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདོད་པ་འདི་དག་ནི་ཉེས་པའི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ། གནོད་པ་མང་བ་ནད་མང་བ་མི་བདེ་བ་མང་བ་སྟེ། ཞེས་དེ་ལྟར་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ནི་རིག་པའི་དོན་དུ་ཚོལ་བའོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་
ཚོལ་བར་བྱེད་པ་འདི་འདོད་པའི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ནང་དང་ཕྱིའིོ། །དེ་ལ་ནང་གི་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ནི། བདག་གི་ལུས་ལ་ཆགས་པ་དང་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་སྐྱེས་པ་ན། ལུས་ལ་ཆགས་པ་དང། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་སྐྱེས་
སོ་ཞེས་རྟོག་པར་བྱེད་པའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཚོལ་བར་བྱེད་ན་ནི། གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་སེམས་ཞུགས་པ་ན་སེམས་དེ་དག་ལ་འཕྲོས་སོ་ཞེས་ཚོལ་བར་བྱེད་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཚོལ་བ་དང་
སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཚོལ་བའོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཚོལ་བ་ཡང་འདོད་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཉིས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འདོད་པ་དང། དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འདོད་པའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འདོད་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པའོ། །
དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འདོད་པ་ནི་བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་ཕྱིའི་ཡུལ་རྣམས་སོ། །འདོད་པ་དེ་གཉིས་ཀྱང་ཚོར་བ་བདེ་བའི་གནས་སུ་འགྱུར་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སུ་འགྱུར་བ་དང། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་བའོ། །ཚོར་བ་
བདེ་བའི་གནས་སུ་འགྱུར་བའི་དུས་ན་ནི། འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བའི་རྟེན་དུ་འགྱུར་ཞིང་མི་བདེ་བ་ལས་བདེ་སྙམ་དུ་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པར་འབྱུང་བའི་རྟེན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་དུས་ན་ནི་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་དང་

[122A]༄༅། །ཁྲོ་བ་དང་འཁྲུག་པར་འབྱུང་བའི་གནས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཚོར་བ་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་བའི་རྟེན་དུ་འགྱུར་ན་ནི། རྨོངས་པ་དང་གཡོ་དང། སྒྱུ་དང། ངོ་ཚ་མི་ཤེས་པ་དང། ཁྲེལ་མེད་པ་སྐྱེས་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ། འདོད་
པ་འདི་དག་ལས་རྟག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ་ཞེས་ཚོལ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཚོལ་བའོ། །ཇི་ལྟར་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཚོལ་ཞེ་ན་འདོད་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང། རྒ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང། ན་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནས། འདོད་པ་མི་སྐྱེ་བའི་བར་
གྱི་སྡུག་བསྔལ་དག་དང་རྟག་ཏུ་འགྲོགས་ཤིང་འབྲེལ་བ་ཡིན་ལ། གང་དག་འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་གནས་ཤིང་འདོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་མི་འབྲལ་ལ། ཐང་ཅིག་འགྲོགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་ཞེས་ཚོལ་བ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་
ཉིད་ཚོལ་བའོ། །ཇི་ལྟར་ཕྱོགས་ཚོལ་ཞེ་ན། ཕྱོགས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དཀར་པོའི་ཕྱོགས་དང་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ལས་འདོད་པའི་ཚོགས་འདི་དག་ནི་ནག་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་མེ་མ་དག་དང་འདྲ་བ་དུག་རབ་ཏུ་གདུག་པ་དང་མཚུངས་པ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཐང་ཅིག་བརྙས་པའི་རྒྱན་དང་
འདྲ་བ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་དང་མཚུངས་པ་སྟེ། འདོད་པ་དེ་དག་ཚོལ་བའི་དུས་ན་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཚོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་སོ་སོར་མྱོང་ཞིང་རྙེད་ན་ཡང་བསྲུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང། བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང། དབང་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་མྱོང་བར་
འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་འདི་དག་བསྟེན་ནས་ཉེས་པའི་དམིགས་པ་རྣམས་པ་ལྔ་ཡོད་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ། འདོད་པ་འདི་དག་བདེ་བའི་རོ་ཆུང་སྡུག་བསྔལ་མང་བ། ཉེས་པའི་དམིགས་པ་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་བསྟེན་ནའང་ཚིམ་པའམ་མཆོག་གི་
མཐའ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྣམ་གྲངས་དེས་ན་སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་དུ་མས་སྨད་པའོ། །ཇི་ལྟར་དུས་ཚོལ་ཞེ་ན། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་འདི་དག་ནི་འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་

[122B] གནོད་པ་མང་བ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཚོལ་བ་ནི་དུས་ཚོལ་བའོ། །ཇི་ལྟར་རིགས་པས་ཚོལ་ཞེ་ན། འདོད་པ་འདི་དག་རྩོལ་བ་ཆེན་པོ་དང། འབད་པ་ཆེན་པོ་དང་ངལ་བ་
དང་ཆད་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་དང་བཟོའི་གནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་དགོས་ཏེ། དེ་ལྟར་བསགས་ཤིང་བརྩལ་བ་ཡང་བདག་གི་ལུས། གཟུགས་ཅན་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་གྱུར་པ་རགས་པ་རྟག་ཏུ་མཉེ་བ་དང་བཀྲུ་བ་དང་གསོ་དགོས་ཤིང་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་རྣམ་
པར་འཐོར་བའི་ཆོས་ཅན་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཙམ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ནི་གཉེན་པོར་འགྱུར་ཏེ། བཀྲེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ནི་ཁ་ཟས་སོ། །གྲང་བ་དང་དྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང། འཛེམ་པ་དང། ངོ་ཚ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ནི་བགོ་བའོ། །གཉིད་དང་
འཆད་པའི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ནི་མལ་སྟན་ཏོ། །འཆག་པ་དང་འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ནི་བཞོན་པའོ། །ན་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ནི་ན་རྐྱེན་གྱི་སྨན་ཏེ། འདོད་པའི་ཆོས་འདི་དག་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཉེན་པོ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་དེ་དག་ལ་
ཆགས་པ་དང་ཞེན་པར་ནི་མི་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་ནད་ཀྱིས་ཉེན་པའི་ནད་པ་རྣམས་ནད་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨན་ལ་བརྟེན་པ་འདྲ་བའི་ཚུལ་དུ་བྱའོ་ཞེས་ཚོལ་བ་ནི་རིགས་པས་ཚོལ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་འདོད་པའི་ཆོས་དེ་དག་ལ་དངོས་པོ་རྣམས་པ་དྲུག་ཚོལ་བས་རགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་
རིག་པར་བྱེད་ལ། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ནི་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་དོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ནི་མཉན་པ་དང། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་དང་འདྲེས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་མཉན་པ་དང་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ལས་འདས་ནས། གཅིག་ཏུ་
བསྒོམ་པའི་རྣམ་པར་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་པ་ལ་རག་ལས་པ་དང། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བ་སྒོམ་པ་ན་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཇི་ལྟར་བརྩལ་བའི་རགས་པ་དང་ཞི་བ་ལ་མོས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་མངོན་པར་མོས་

[123A]༄༅། །པ་ཅན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་གོམས་པས་དང་པོ་ཉིད་དུ་སྤོང་བའི་ལམ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེས་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་དབེན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་
པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་ནས་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་དེའི་འོག་ཏུ་སྤོང་བ་ལ་དགའ་བ་དང། སྤོང་བ་ལ་རྗེས་སུ་བསྔགས་པའི་བསམ་པ་སྐྱེ་ཞིང་བདེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཤས་ཆུང་ངུ་དང་ལྡན་ལ་དུས་དུས་སུ་བསམ་གཏན་གྱི་འབྲས་བུ་འམ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་
ཏན་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་སེམས་དང་བར་འགྱུར་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གཟེངས་བསྟོད་ཅིང་སེམས་ཅན་སྤྲོ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ཡང་རྨུགས་པ་དང་རྒོད་པའི་སྒྲིབ་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་འདི་ནི་དགའ་བ་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་དེ་ལྟར་ཡང་དག་
པར་ཞུགས་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པས་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་རྣམས་འགྲོ་བའམ་གནས་པ་ན་ཡང་དག་པར་མི་འབྱུང་སྟེ། དེ་དེའི་ཚེ་འདི་སྙམ་དུ་ཅི་བདག་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་ཆགས་པ་ཡོད་པའམ་མི་འབྱུང་ཞིང་འབྱུང་བར་
ཚོར་རམ་འོན་ཏེ་མེད་པ་ལས་མི་འབྱུང་ཞིང་འབྱུང་བར་མ་ཚོར་ཞེས་རྟོག་ཅིང་གཞན་ཡང་རབ་ཏུ་དང་བར་འགྱུར་བ། དགེ་བའི་མཚན་མ་དག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནི་འཇིག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་དེ་ལྟར་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ་སོར་འཇིག་ཅིང་བཙལ་
ནས་བསྒོམས་པ་ན་དུས་ཇི་སྲིད་ཅིག་གི་བར་དུ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དང། བསམ་གཏན་དང་པོའི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་གཉེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འབྱུང་སྟེ། དེ་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྩ་བའི་
བསམ་གཏན་དང་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནི། །གང་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དེ་དག་ཡང་དག་པར་ཤེས་ནས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང། ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་

[123B] །ལྷག་པར་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནི་དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་དོ། །རབ་ཏུ་དབེན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །དགའ་བ་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་འབྲིང་
གི་རྣམ་པ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །འཇིག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནི། ཐོབ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་སེམས་ང་རྒྱལ་མེད་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུའི་རྣམ་པ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནི་
ལེགས་པར་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་སོ་སོར་མྱོང་བར་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བདུན་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་ཅུང་ཟད་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བདུན་དང་ལྡན་པར་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་ཏེ། རྒྱས་པར་བཤད་ན་ཡི་གེ་གཞུང་མངས་པས་ཞིབ་
ཏུ་ནི་མ་བཤད་དོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ས་འོག་མ་ཐམས་ཅད་རགས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་གཉིས་ནི་མ་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་གནས་པ་དང་ཚེའི་འདུ་བྱེད་ཐུང་བའོ། །བསམ་གཏན་གྱི་འོག་ཏུ་ཚངས་པའི་གནས་བཞི་བསྟན་པས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བཞེད་ནས་
ཚངས་པའི་གནས་བཞི་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་འདིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དགེ་སློང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བོས་ནས་བཀའ་སྩལ་ཏེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མེད་པ་བཞི་བསྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་
དགེ་སློང་ངོ། །དེ་ལ་ཚངས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་གནས་ནི་ཚངས་པའི་གནས་སོ། །ཡང་ན་ཚངས་པ་ནི་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་འཇུག་ཅིང་སྤོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། སྡིག་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཆོས་བཞི་ནི་ཚངས་པའི་གནས་བཞིའོ། །བྱམས་
པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་སྨོས་ཀྱང་བྱམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། བྱམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཡང་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། དེའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ནི། དགྲ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་

[124A]༄༅། །གསུངས་སོ། །མཛའ་བ་དང་དགྲར་དབྱེར་མེད་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང། བདེ་བའི་བསམ་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པས་ན་དགྲ་མེད་པའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་དགོད་ཅིང་འཕགས་པའི་ལམ་བསྒོམ་དུ་བཅུག་གཅིག་པ་ནི་ཕན་པའི་
སེམས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པས་ན་མི་མཐུན་པ་མེད་པའོ། །དོན་དུ་ན་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་པར་སེམས་ཀྱི། བུད་མེད་ཆེ་ཆུང་བཞིན་དུ་གཅིག་ལ་གཅིག་འགྲན་ཟླ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་འགྲོ་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་
པར་དགོངས་པར་སེམས་པ་ནི་བདེ་བའི་བསམ་པ་སྟེ་བསམ་པ་དེ་དང་ལྡན་པས་ན་གནོད་པ་མེད་པའོ། །ཡང་ན་དགྲ་ལ་ཡང་གནོད་པར་བྱ་བའི་སེམས་མེད་པས་ན་གནོད་པ་མེད་པའོ། །ལས་དང་པོ་པའི་དུས་ན་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ཇེ་བྱམས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པས་ན་ཡངས་པའོ། །བྱམས་
པ་གྲུབ་པའི་དུས་ན་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པས་ན་ཆེར་འགྱུར་བའོ། །ཀུན་ལ་སེམས་མཉམ་སྟེ་གྲོགས་ལ་བྱམས་པ་དང། དགྲ་ལ་ཞ་སྡང་མེད་པས་ན་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་ན་ཚད་མེད་པའོ། །
བྱམས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཞེ་སྡང་སྤངས་ཏེ་བྱམས་པ་དེ་ཞེ་སྡང་དང་མ་འདྲེས་པར་བསྒོམས་པས་ན་ཤིན་ཏུ་བསྒོམ་པའོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྨོས་ཤིང་ཁྱབ་པར་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་དང་པོ་ཉིད་དུ་ཤར་རམ་ནུབ་བམ་ཕྱོགས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་ཏུ་དམིགས་པ་སྟེ་
འདིར་རི་ཚིག་པ་བཞིན་དུ་སྣོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྣོད་ལ་ཆགས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་བསྟན་ཏོ། །མོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་
ཁྱབ་པའོ་ཞེས་དམིགས་པ་མེད་པས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱབ་པར་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བྱམས་པས་རྒྱས་པར་བྱས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསྒྲུབས་ནས་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པའི་སེམས་འགྲུབ་པར་བྱས་ནས་གནས་པའོ། །ཇི་ལྟར་

[124B] དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྟེང་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སོ། འོག་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་
པའོ། །མཚམས་ནི་ཕྱོགས་བཞིའི་མཚམས་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བྱམས་པའི་ངོ་བོ་དང་བསྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཚུལ་དེ་དང་འདྲ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
པ་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་གི་དོན་ཀྱང་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བལྟའོ། །མདོ་ཁ་ཅིག་ལས་ཚད་མེད་པ་བཞིན་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེའི་དོན་ཀྱང་ཚད་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པས་ན་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཚངས་པའི་གནས་ལྔ་དང་གསུམ་ལ་སོགས་པར་མ་
བཤད་ལ་བཞི་ཁོ་ནར་བཤད། སྨྲས་པ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་བཞིའི་གཉེན་པོར་གྱུར་བས་བཞི་ཁོ་ནར་བཤད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་གནོད་པ་དང་འཚེ་བ་དང་མི་དགའ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང། གནོད་
སེམས་སོ། །དེ་ལ་གནོད་སེམས་མང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བྱམས་པ་གཉེན་པོར་འགྱུར་རོ། །རྡེག་བཙོག་པ་ལ་སོགས་པའི་འཚེ་བ་མང་བ་རྣམས་སྤང་བའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་གཉེན་པོར་འགྱུར་རོ། །མི་དགའ་བ་མང་བ་རྣམས་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དགའ་བ་གཉེན་
པོར་འགྱུར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་གནོད་སེམས་མང་བ་རྣམས་དེ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཏང་སྙོམས་གཉེན་པོར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་མི་གཙང་བ་བསྒོམ་པ་ཡང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་ན་ནི་མི་གཙང་བ་དང་བཏང་སྙོམས་གཉིས་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད། སྨྲས་པ་
མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་མི་གཙང་བ་བསྒོམ་པའོ། །ཕ་དང་མ་དང་གཉེན་ལ་ཆགས་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཏེ་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ། །དེ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །ཀྱི་ཧུད་སེམས་སེམས་ཅན་འདི་དག་བདེ་

[125A]༄༅། །བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་བྱམས་པའོ། །ཨེ་མའོ་སེམས་ཅན་འདི་དག་སྡུག་བསྔལ་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སྙིང་རྗེའོ། །སེམས་ཅན་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམ་རྟག་ཏུ་བདེ་བ་དང་དགའ་བར་གྱུར་
ཅིག་ཅེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་དགའ་བའོ། །གྲོགས་ལ་བྱམས་པ་ཡང་མི་སྐྱེད་དགྲ་ལ་ཞེ་སྡང་ཡང་མི་སྐྱེད་དེ། སེམས་མཉམ་པ་ཙམ་དུ་འཛིན་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་སོ། །འོ་ན་ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བསྒོམ། དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་བདེ་བ་དང་
ལྡན་པའམ་བདག་བདེ་བ་མེད་ཀྱང། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཉན་ཐོས་རྣམས་བདེ་བ་ཐོབ་པར་མཐོང་ངམ་ཐོས་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་མོས་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་གང་ཟག་དེ་ཉོན་མོངས་པའི་མཐུ་ཆེ་བས་ན། སེམས་
ཅན་ཀུན་ལ་བདག་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་མོས་པར་མི་ནུས་ཏེ། དགྲ་ལ་ལྷག་པར་ཞེ་སྡང་ཡོད་ལ། གྲོགས་ལ་ལྷག་པར་བྱམས་པ་ཡོད་ན། དེས་གྲོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་རབ་དང་འབྲིང་དང་ཐ་མ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེའོ། །དེ་ལྟར་དབྱེ་བ་ལས་ཇེ་
གྲོགས་པོ་རབ་ལ་བདེ་བ་དེ་དག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་མོས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་དེ་གྲུབ་ན་གྲོགས་པོ་འབྲིང་ལའོ། །དེ་ནས་དེ་གྲུབ་ན་གྲོགས་པོ་ཐ་མ་ལའོ། །དེ་ནས་གྲོགས་པོའི་ཕྱོགས་གསུམ་མཉམ་པ་ཁོ་ནར་དམིགས་པ་གྲུབ་ན། ཐ་མལ་པའི་མི་རྣམས་སྤྱིར་དམིགས་པར་བྱའོ། །
དེ་ནས་དེ་གྲུབ་པ་དང་དགྲ་ཐ་མ་དང་འབྲིང་དང་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་སྟེ། དང་པོར་ཐ་མ་ལ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་མོས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་དགྲ་འབྲིང་ལའོ། །དེ་ནས་དགྲ་རབ་ལའོ། །དེ་ནས་གང་གྲོགས་ཀྱི་མཆོག་དང། དགྲ་རབ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་བདེ་
བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱམས་པས་མཉམ་པར་གྱུར་ན། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་བདག་གི་རིམས་ཙམ་གྱིས་འཁོར་ལ་དམིགས་སོ། །དེ་ནས་གྲོང་ཁྱེར་ལའོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་དུའོ། །དེ་ནས་ཁད་ཀྱིས་ཇེ་ཆེ་ཇེ་ཆེ་ནས་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ཏུ་བྱམས་པས་ཁྱབ་པར་བྱའོ། །

[125B] ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་འཛིན་པ་དེས་ནི་མྱུར་བར་བྱམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བཟློག་སྟེ་སྨྲས་པ། ཡོན་ཏན་གཟུང་བར་བྱ་བ་ན་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆད་པ་ལ་ཡང་
ཡོན་ཏན་གཟུང་བར་ནུས་ཏེ། དེ་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆད་པ་ལ་གནས་ཀྱང་སྔོན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མཐོང་ནས། ཁྱད་ཀྱིས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ལས་བྱས་པར་གྱུར་པས་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཁྱོད་ད་ལྟར་གཟུགས་བཟང་པོར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བཟུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་ཡང་ཉེས་པ་
གཟུང་བར་ནུས་ཏེ། དཔེར་ན་རང་སངས་རྒྱས་ལྟ་བུར་སྒོ་གསུམ་ནས་ཉེས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འབྱུང་མོད་ཀྱི། སྔོན་གྱི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་འབྲས་བུ་མཐོང་ནས། སྔོན་ཆད་གང་གི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཅུང་ཟད་བྱས་པར་གྱུར་པས། ད་ལྟར་གཟུགས་མི་མཛེས་པ་
དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅེས་བཟུང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ཆགས་པ་མང་པོའི་དམ་དུ་ནུབ་པ་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་མོས་པར་བྱེད་པའོ། །ཁ་ཅིག་
ན་རེ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་བྱེད་པའི་གནས་ཡིན་པས་ཚངས་པའི་གནས་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱས་པས་བསོད་ནམས་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་སེམས་ཅན་རྣམ་ཕན་པའི་སེམས་དང་བདེ་བའི་སེམས་ཡོད་པས་ན། བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཞེས་
བྱའོ༑ །བྱམས་པ་དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགྲ་མེད་པས་ན་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་སེམས་ཅན་བདག་དང་རིགས་དང་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་མཉམ་པའམ། ཁྱད་ཞུགས་པ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཞེ་
སྡང་བ་དང་གནོད་པར་མི་བྱེད་པ་ལ་ཕྲག་དོག་པ་དང། དམན་པ་དེ་གཉི་ག་ལ་ཞེ་སྡང་བའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་བདག་པས་རིགས་དང་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ཉམས་པའམ་ཁྱད་པར་ཅན་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཞེ་སྡང་གི་གཉེན་པོར་གྱུར་པས་ན་དགྲ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་

[126A]༄༅། །ཅན་རིགས་དང་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པས་མཉམ་པའམ་ཁྱད་པར་ཅན་གནོད་པར་མི་བྱེད་པ་ལ་ཕྲག་དོག་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པས་ན་མི་མཐུན་པ་མེད་པའོ། །སེམས་ཅན་རིགས་དང་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་བདག་པས་དམན་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་དང་
གནོད་པར་མི་བྱེད་པ་གཉི་ག་ལ་ཞེ་སྡང་བའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པས་ན་གནོད་པ་མེད་པའོ། །བྱམས་པ་དེ་བསྒོམས་ན་དེའི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཡངས་པའོ། །བྱམས་པའི་སེམས་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ཐོབ་པའི་སར་གཏོགས་ལ་
གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཐོབ་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་བས་ན་ཆེར་གྱུར་པའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སར་གཏོགས་པས་ན་ཆེར་གྱུར་པ་ཞེས་འཆད་དོ། །དགྲ་དང་མཛའ་བར་དབྱེར་མེད་པས་ན་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་
པ་ལ་དམིགས་པས་ན་ཚད་མེད་པའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ཤིན་ཏུ་རྒྱལ་བའི་ཕྱིར། ཤིན་ཏུ་བསྒོམ་པ་སྟེ་བྱམས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ཞེ་སྡང་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཚིག་དེ་དག་གིས་གཉེན་པོ་དང་འབྲས་བུ་དང་ས་དང་དམིགས་པ་དང། རྣམ་པར་དག་པའི་
སེམས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དགྲ་མེད་པ་དང་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་དང། གནོད་པ་མེད་པའི་ཚིག་གསུམ་གྱིས་ནི་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཆེར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བས་ས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་སུ་མེད་པར་
གཉིས་སུ་མེད་པ་དང། ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་དམིགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མོས་ཤིང་ཁྱབ་པར་བྱས་ཏེ་བསྒྲུབས་ནས་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དཔེར་ན་རི་ལ་གནས་པའི་རྩྭ་དང་
ཤིང་ཚིག་ན་རི་ཚིག་ཅེས་གནས་ཀྱི་གནས་པ་སྟོན་པ་བཞིན་དུ། འདི་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་གི་གནས་པའི་སེམས་ཅན་དམིགས་པར་བྱེད་པ་བསྟན་ཏོ། །མོས་ཞེས་བྱ་བས་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྟན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཁྱབ་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་དུས་

[126B] །བསྒྲུབས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་རྩ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཞི་མངོན་དུ་བྱས་པའམ། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་
ཚིག་གིས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་གྱི། དེའི་རྗེས་སུ་རྒྱུན་དུ་འབྲང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་ཚངས་པའི་གནས་བཞི་ནི་རིམ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང། སྡུག་བསྔལ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་དང། བདེ་བ་དང་མི་
འབྲལ་བར་རྗེས་སུ་མོས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་གསུམ་ཆར་ལ་བཏང་སྙོམས་པའོ། །དེ་ལ་བདེ་བ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་བྱམས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྙིང་རྗེའོ། །བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་རྗེས་སུ་མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་དགའ་
བའོ། །རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་ལྟར་མི་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་བཏང་སྙོམས་སོ། །ཚད་མེད་བཞི་ལས་ཀྱང་ཇེ་བྱམས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་དགེ་སློང་དག་དགེ་སློང་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་བྱམས་པ་དེ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་
འདོགས་པའི་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་པས་ན་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་གནས་ཞེས་བྱའོ། །ཕན་འདོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕན་པ་བསྒྲུབ་པ་དང། བདེ་བ་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། དེའི་དོན་ཡང་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཀྱི་ཉེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ན་དགྲ་
མེད་པའོ། །སུས་ཀྱང་གནོད་པར་མི་བྱེད་ལ་བདག་ཀྱང་སུ་ལ་ཡང་གནོད་པར་མི་བྱེད་ལ་མི་མཐུན་པ་མེད་པའོ། །གནོད་པར་བྱ་བའི་ལས་མི་བྱེད་པས་ན་གནོད་པ་མེད་པའོ། །དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་རྒྱ་ཆེ་བས་ན་ཡངས་པའོ། །ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་གཙོར་བསྒྲུབས་པས་
ན་རྒྱ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཆེར་གྱུར་པའི་དོན་ནི་གཙོར་བསྒྲུབ་པའི་དོན་ཏོ། །ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་མེད་པས་ན་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེའི་འབྲས་བུ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་བས་ཚད་མེད་པའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་རབ་ཏུ་རྒྱལ་བས་ན་ཤིན་ཏུ་བསྒོམ་པའོ། །ཕྱོགས་

[127A]༄༅། །གཅིག་ཏུ་མོས་ཤིང་ཁྱབ་པར་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཞེ་སྡང་མེད་པས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་དང། བདེ་བའི་བསམ་པའི་མོས་པ་འབྱུང་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ཁྱབ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསྒྲུབས་ནས་གནས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བྱམས་པ་དག་པར་བྱས་པའམ། རྫོགས་
པར་བྱས་ནས་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལྷག་མ་རྣམས་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བལྟའོ། །ཚངས་པའི་གནས་ཀྱི་འོག་ཏུ་ལམ་བཞི་བསྟན་པས། ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བཞེད་ནས་འདྲི་བའི་ཚུལ་དུ་མགོ་དྲངས་ཏེ་བཀའ་སྩལ་པ། ལམ་བཞི་གང་ཞེ་ན་ཞེས་
བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལམ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་བསྒྲུབ་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལམ་རྨོངས་པ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་དང་པོའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལམ་མྱུར་དུ་མངོན་པར་
ཤེས་པ་ཡང་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་གཉིས་པའོ། །བདེ་བའི་ལམ་རྨོངས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་གསུམ་པའོ། །བདེ་བའི་ལམ་མྱུར་དུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་བཞི་པའོ། །དེ་ལ་མི་ཐོབ་ཏུ་མི་རུང་བ་དང། བསམ་
གཏན་གྱི་བར་དང། གཟུགས་མེད་པ་དག་ནི་རིམ་བཞིན་དུ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཤས་ཆུང་བས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལམ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལམ་མྱུར་དུ་ཤེས་པ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། ནམ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་རྣམས་མི་ཐོབ་ཏུ་མི་རུང་བ་དང། བསམ་གཏན་གྱི་བར་དང་
གཟུགས་མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལམ་རྨོངས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ནམ་དབང་པོ་རྣོན་པོ་རྣམས་མི་ཐོབ་ཏུ་མི་རུང་བ་དང། བསམ་གཏན་གྱི་བར་དང། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ན་ནི། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལམ་མྱུར་དུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།།
གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་བཞི་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ན་ནི་བདེ་བའི་ལམ་རྨོངས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང། བདེ་བའི་ལམ་མྱུར་དུ་མངོན་པར་ཤེས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ། ནམ་གང་ཟག་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་རྣམས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་བཞི་ལ་སྙོམས་

[127B] །ནམ་དབང་པོ་རྣོན་པོ་གང་ཟག་རྣམས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་བཞི་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ན་ནི་བདེ་བའི་ལམ་མྱུར་དུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལམ་དང་པོ་རྒྱས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་སྡུག་
བསྔལ་གྱི་ལམ་རྨོངས་པར་མངོན་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་འདིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་ནམ་གང་ཟག་ལ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདོད་ཆགས་བདོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལས། བདོ་བའི་སྒྲ་ནི་འདོད་ཆགས་ཤས་ཆེ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། འདོད་པའི་དངོས་པོ་ཆུང་དུ་ལ་ཡང་ལྷག་པར་ཆགས་པ་དང། ཡང་ནས་ཡང་དུ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་འདོད་ཆགས་བདོ་བའོ། །
ཞེ་སྡང་བདོ་བ་ཡང་ཞེ་སྡང་ཤས་ཆེ་བ་སྟེ། གནོད་པ་དང་ཉེས་པར་བྱས་པའི་ཤས་ཆུང་ཡང་འཁྲུག་པ་དང། གནོད་སེམས་ཆེར་ལྡན་ཞིང་ཞེ་སྡང་གི་སེམས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་རྒྱུན་དུ་སེམས་ལ་འབྱུང་བ་ནི་ཞེ་སྡང་བདོ་བའོ། །གཏི་མུག་བདོ་བ་ཡང་གཏི་མུག་ཤས་ཆེ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་གཏི་མུག་
ཤས་ཆེ་བས་དོན་བསྟན་པ་ཆུང་སྟེ། མི་རྟོག་པའི་གནས་མ་ཡིན་ཡང་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པ་ནི་གཏི་མུག་བདོ་བའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་གྱི་ཤས་ཆེ་བ་གསུམ་གྱི་གང་ཟག་དེའོ། །ཕྱིར་ཞིང་འདོད་ཆགས་བདོ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཤས་ཆེ་བའི་ཆགས་པ་ཡང་
ནས་ཡང་དུ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདོད་ཆགས་ལས་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་སོ་སོར་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཤས་ཆེ་བའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བ་སོ་སོར་མྱོང་བ་དང། སེམས་མི་བདེ་བ་ལ་སོ་སོར་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་
ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་ལ་རྨོངས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་ཤས་ཆེ་བས་ཤས་ཆེ་བའི་གང་ཟག་དེ་འཕགས་པའི་དབང་པོ་ཟག་པ་མེད་པ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ལ་རྨོངས་པ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་

[128A]༄༅། །དེ་ལྔ་སྟེ་མཐུ་ཆུང་བ་དང་སྟོབས་ཆུང་བ་དང་ཉམ་ཆུང་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་མཐུ་ཆུང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཟག་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ཟག་
པ་ཟད་པར་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་མཐུ་ཆུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མཐུ་ཆུང་བའི་དོན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཞན་པ་དང་མྱུར་དུ་མི་ཐོབ་པོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དང་པོ་ཉིད་དུ་འཇུག་པའི་དུས་ན་ཡང་མྱུར་དུ་འཇུག་པར་མི་ནུས་པས་ན་ཞན་པའོ། །བསྒོམ་པའི་དུས་ན་ཡང་
འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པས་ན་མྱུར་དུ་མི་ཐོབ་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་གང་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་དད་པའི་དབང་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དབང་པོ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་སྐབས་སུ་ཞིབ་
ཏུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དབང་པོ་དེ་ལ་ཞན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་ཤས་ཆེ་བའི་གང་ཟག་དེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་མཐུ་ཆུང་བས་ཉོན་མོངས་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ལམ་
དེ་མ་ཐག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མྱུར་དུ་འཇུག་པར་མི་ནུས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལམ་རྨོངས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་དུ་ན་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་གྱི་ཤས་ཆེ་བས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་མཐུ་ཆུང་ཞིང་དབང་པོ་རྟུལ་ལོ། །
དབང་པོ་དེ་དག་གིས་མི་ཐོབ་ཏུ་མི་རུང་བ་དང། བསམ་གཏན་གྱི་བར་དང། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། མཉམ་པར་འཇོག་པ་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལམ་རྨོངས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་ཐོབ་ཏུ་མི་རུང་བ་དང། བསམ་གཏན་གྱི་བར་ན་ནི་
ཡན་ལག་བསྡུ་བ་མེད་པ་དང། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཤས་ཆུང་བས་བསྒྲིམས་ཏེ་བསྒྲུབ་དགོས་པ་དང། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ཡང་ཡན་ལག་ཏུ་བསྡུ་བ་མེད་པ་དང། ལྷག་མཐོང་ཤས་ཆུང་བས་ན་བསྒྲིམས་ཏེ་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །གང་

[128B] །དོན་དུ་ན་དེའི་ལམ་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྨོངས་པ་ཆུང་བས་རྨོངས་པའི་ལམ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཆུང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ནི་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པའི་ཆོས་ཡིན་པས་ན་ལྷན་ཅིག་
འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུད་ཀྱི་དབྱེ་བས་དེ་གཉིས་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བར་འགའ་འདོད་ཆགས་འབྱུང། བར་འགའ་ཞེ་སྡང་འབྱུང། བར་འགའ་གཏི་མུག་འབྱུང། ལམ་གཉིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལམ་མྱུར་དུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་
བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དོན་གཞན་ནི་སྔར་བཤད་པ་དང་འདྲའོ། །མྱུར་དུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་དེ་མ་ཐག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མྱུར་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ནི། མྱུར་དུ་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་རྣོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་རབ་རྣོ་བའི་དོན་ཉིད་
བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཤས་ཆེ་བ་དང་རྣོ་བ་དང་མྱུར་དུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྣོ་བའི་ཕྱིར་ན་ཤས་ཆེ་བའོ། །མྱུར་དུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ན་རྣོ་བ་སྟེ། ཕྱི་མས་སྔ་མ་བཤད་པར་བལྟའོ། །ཡང་ན་ལམ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ལམ་དང། མཐོང་བའི་ལམ་དང་
སྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ལམ་ལ་དབང་པོ་ལྔ་མྱུར་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པས་ན་ཆེ་བའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ལ་མྱུར་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པས་ན་རྣོ་བའོ། །སྒོམ་པའི་ལམ་ལ་མྱུར་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པས་ན་མྱུར་དུ་ཐོབ་པའོ། །དོན་དུ་ན་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་ཤས་ཆེ་བའི་གང་ཟག་
དབང་པོ་རྣོན་པོས་མི་ཐོབ་ཏུ་མི་རུང་བ་དང། བསམ་གཏན་གྱི་བར་དང། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལམ་མྱུར་དུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་དེ་དག་ལ་ཡན་ལག་ཏུ་བསྡུ་བ་མེད་པ་དང། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཤས་ཆུང་བའི་ཕྱིར་
བསྒྲིམས་ཏེ་བསྒྲུབ་དགོས་པས་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལམ་མོ། །གང་ཟག་ཤེས་རབ་རྣོ་བས་དེ་མ་ཐག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མྱུར་དུ་མངོན་པར་ཤེས་པའོ། །ལམ་གསུམ་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་བདེ་བའི་ལམ་རྨོངས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་

[129A]༄༅། །སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འདོད་ཆགས་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་བཟློག་པའི་དོན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། དོན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་ཤས་ཆུང་བའི་གང་ཟག་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་རྟུལ་ཞིང་མཐུ་ཆུང་བས་
གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་ལ་བསྒོམ་པ་ནི། བདེ་བའི་ལམ་རྨོངས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་དེ་དག་ན་ཡན་ལག་བསྡུ་བ་ཡོད་པ་དང། ཞི་གནས་དང་
ལྷག་མཐོང་མགོ་མཉམ་དུ་འཇུག་པས་བསྒྲིམས་ཏེ་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པས་ན་བདེ་བའི་ལམ་མོ། །གང་ཟག་དབང་པོ་རྟུལ་བས་དེ་མ་ཐག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མྱུར་དུ་འཇུག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རྨོངས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལམ་བཞི་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་བདེ་བའི་
ལམ་བཞི་མྱུར་དུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཚིག་གི་དོན་གཞན་ཡང་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བལྟའོ། །དེ་ཡང་དོན་དུ་ན་འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ། གང་ཟག་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་གྱི་ཤས་ཆུང་ཞིང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་མཐུ་ཆེ་ལ་
རྣོ་བ་དེས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་བཞི་བསྒོམ་པ་ན་བདེ་བའི་ལམ་མྱུར་དུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་དེ་དག་ན་ཡན་ལག་བསྡུ་བ་ཡོད་པ་དང། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་མགོ་མཉམ་དུ་འཇུག་པས་བསྒྲིམས་ཏེ་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་བདེ་བའི་ལམ་མོ། །
གང་ཟག་དབང་པོ་རྣོ་བས་དེ་མ་ཐག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མྱུར་དུ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མྱུར་དུ་མངོན་པར་ཤེས་པའོ། །ལམ་གྱི་འོག་ཏུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་བཞི་བསྟན་པས། ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བཞེད་ནས། དེ་ལ་དགེ་སློང་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན་
ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བསྟེན་པ་བསྒོམ་པ་དང། བསྙེན་པ་བསྒོམ་པ་དང་མང་དུ་བྱས་པའོ། །འཐོབ་པའི་བསྒོམ་པ་ནི་

[129B] ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་ནི་མ་གྱུར་གྱི། དེ་མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་རྙེད་པ་ཙམ་སྐྱེས་པའམ། རྒྱུ་ཙམ་སྐྱེས་པའོ། །མངོན་དུ་གྱུར་པ་བསྒོམ་པ་ནི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་སྟེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཆོས་རིང་དུ་སྤང་བ་ནི་མང་དུ་བྱས་པའོ། །
ཡང་ན་སྦྱོར་བའི་ལམ་སྟེ་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་དུས་ན་ནི་བསྟེན་པ་བསྒོམ་པའོ། །དེ་མ་ཐག་པའི་ལམ་མམ། སྤོང་བའི་ལམ་གྱི་དུས་ན་ནི་བསྙེན་པ་བསྒོམ་པའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱི་དུས་ན་ནི་མང་དུ་བྱས་པའོ། །ཡང་ན་བསྟེན་པ་དང། བསྙེན་པ་དང། བསྒོམ་པ་དང་མང་
དུ་བྱས་པ་ཚིག་བཞིར་གཞག་གོ། །དེ་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་ཡང་བཞི་སྟེ། སུན་འབྱིན་པའི་གཉེན་པོ་དང། རབ་ཏུ་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་དང། བསྟེན་གྱི་གཉེན་པོ་དང། རིང་དུ་བྱས་པའི་གཉེན་པོའོ། །དེ་ལ་སུན་འབྱིན་པའི་གཉེན་པོ་ནི་འདོད་པའམ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་
ནད་དང་འབྲས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པ་སྟེ། དང་པོར་འདུ་བྱེད་ལ་སུན་འབྱིན་པ་ནི་བསྟན་པའོ། །རབ་ཏུ་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་ནི་སྦྱར་བ་དང་དེ་མ་ཐག་པའི་ལམ་སྟེ། དེས་ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཚེ་ན་ནི་བསྙེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །
བསྟེན་གྱི་གཉེན་པོ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་སྟེ། དེའི་ཚེ་ན་ནི་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིང་དུ་བྱས་པའི་གཉེན་པོ་ནི་དེ་ཕན་ཆད་ཀྱི་ལམ་ཉོན་མོངས་པ་སྔ་མ་ནི་སྤངས། ཕྱི་མ་ནི་ནམས་ཀྱང་རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེ་བར་ཏེ། དེའི་ཚེ་ན་ནི་མང་དུ་བྱས་པའོ། །ཡང་ན་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ཚེ་ན་ནི་བསྟེན་པའོ། །
མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ལམ་ནི་བསྙེན་པའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ནི་བསྒོམ་པའོ། །སྒོམ་པའི་ལམ་ནི་མངོན་དུ་བྱས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བསྒོམ་ཞེ་ན། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་སྤང་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བསྒོམ་པ་
ཡང་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་དང་པོའོ། །ལྟ་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ལྟ་བའི་སྒྲ་མངོན་སུམ་ལ་བྱ་ལ། ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཚེ་ལ་བྱ་སྟེ། དོན་དུ་ན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚེ་ན་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདེ་

[130A]༄༅། །བར་གནས་པ་ནི་ཚེ་འདི་ལ་འཁྲུག་པ་མེད་པ་དང། ཞི་བར་གནས་པ་སྟེ། ལྟ་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་བསྒོམ་གྱི། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་གཉིས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་མཐོང་
བ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་རབ་ཏུ་མ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང། མཐོང་བ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཤེས་རབ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་སེམས་ཅན་འདི་ནི་ལུས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན། སེམས་
ཅན་འདི་ནི་ངག་གི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང། སེམས་ཅན་འདི་ནི་ལུས་ཀྱི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་བོ། །མཐོང་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་མི་རྟོག་པ་ལ་བྱ་སྟེ། གང་གི་གཟུགས་
རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང། སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པ་འཕྲུལ་གྱི་མིག་ལ་བྱའོ། །དེ་ཐོབ་པར་བྱའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་གསུམ་པའོ། །ཤེས་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ནི་
ཤེས་རབ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞི་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་བམ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་སྒོམ་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་བཞི་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་དང་པོའི་དབང་དུ་
བྱས་ནས། འདི་ལ་དགེ་སློང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཇི་ལྟར་སྤོང་བ་བསྒོམ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར་ལུས་འདི་ལ་རྐང་པའི་མཐིལ་ནས་གྱེན་དུ་སྐྲ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལུས་འདི་ལ་ནི་བདག་གམ་གཞན་གྱི་ལུས་ལ་སྟེ། ཤེས་རབ་
ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོག་གོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །ཇི་ལྟར་རྟོག་ཅེ་ན། རྐང་པའི་མཐིལ་ནས་བརྩམས་ཏེ། གྱེན་དུ་སྐྲ་དང་མགོའི་བར་དུ་རྟོག་པའམ་སྐྲ་དང་མགོ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཐུར་དུ་རྐང་པའི་མཐིལ་གྱི་བར་དུ་རྟོག་པའོ། །པགས་པ་ཡན་ཆད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིའི་སྐྲ་

[130B] ནང་གི་ཤ་དང་ཁྲག་དང་རུས་པའི་བར་དུ་རྟོག་གོ། །ཇི་ལྟར་གནས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་འདི་ད་ལྟར་གྱི་དུས་ན་ཡང་མི་གཙང་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་གནས་པར་རྟོག་པའོ། །ཇི་ལྟར་སྨོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་འདི་སྔོན་ཡང་
ལས་དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བས་ཇི་ལྟར་འཕངས་པ་དང། མངལ་དུ་ཞུགས་ནས་ཀྱང་ཕ་མའི་མི་གཙང་བ་ལས་ཇི་ལྟར་གྱུར་པར་རྟོག་པའོ། །དོན་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མི་གཙང་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་གང་བར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལུས་འདི་དག་ལྟ་ཡང་མགོ་
ནས་རྐང་པའི་མཐིལ་གྱི་བར་དུ་ཁྲག་དང་ཆུ་སེར་ལ་སོགས་པའི་མི་གཙང་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གང་བར་གནས་པ་དང། སྔོན་ཡང་ཕ་མའི་ཁྲག་དང་ཁུ་བ་ལས་བྱུང་བ་རྟོག་པའོ། །ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཟག་པ་མེད་པ་རྟོག་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་
ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྟོག་པ་ཅན་ཉིད་ནི་ཟག་པ་ཅན་ནོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་རྟོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གཙང་བ་ཡིན་པར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཅིང་མ་ནོར་བ་ཁོ་ནར་རྟོག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལུས་མི་གཙང་བ་དང་རྣམ་པར་འཇིག་པ་བསྒོམ་པ་མདོ་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ཉིད་རྒྱས་པར་
བཤད་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ལུས་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །མཐར་གྱིས་ཀུན་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་འདི་དང་པོ་ནུར་ནུར་པོ་འབྱུང་ངོ། །དེ་ནས་མེར་མེར་པོ་འབྱུང་ངོ། །དེ་ནས་ལྟར་ལྟར་པོ་འབྱུང་བས་ན་གཞོན་ནུ་དང་དར་ལ་བབ་པ་དང་རྒས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ངོ། །མཐར་
གྱིས་འཇིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་འཇིག་པ་སྟེ། ནུར་ནུར་པོ་ཞིག་ནས་མེར་མེར་པོ་འཇིག་གོ། །མེར་མེར་པོ་ཞིག་ནས་དར་ལ་བབ་པ་འཇིག་པ་དང། རྒ་བ་འཇིག་པའི་བར་དུའོ། །རྡུལ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་མོ་བསགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་གི་རྡུལ་ཕྲན་འདུས་པ་
ལས་གྱུར་པའོ། །ཡ་མ་བརླ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཟས་ཀྱིས་གསོ་དགོས་ཤིང་སྒྱུ་མའི་གཟུགས་དང་འདྲ་བར་གྱི་ན་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་པའོ། །མཐོན་དམན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུགས་ཕྱིར་འབྱིན་པ་ནི་ལུས་དེ་ཐོབ་པའོ། །དབུགས་རྔུབ་པས་ལུས་ཞུམ་པས་དམའ་བའོ། །ཡང་ན་ཁ་ཟས་ཀྱིས་གསོ་དགོས་

[131A]༄༅། །པས་མཐོན་དམན་ཅན་ཏེ་ཁ་ཟས་དང་ལྡན་ན་ནི་བརྟས་པར་གྱུར་པས་མཐོ་བ། ཁ་ཟས་དང་བྲལ་ན་ཉམ་ཆུང་བར་གྱུར་པས་དམའ་བའོ། །རྨའི་སྒོ་དགུ་དང་སྤུའི་ཁུང་བུ་འཛག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྨའི་སྒོ་དགུ་ནི་མིག་དང་རྣ་བ་དང་སྣའི་བུ་ག་གཉིས་ཏེ་དྲུག་དང། ཁ་དང་བཤང་ཁུང་དང་གཅིན་
ཁུང་གིས་བསྣན་ནས་དགུའོ། །དེ་དག་ནས་རྟག་ཏུ་སྣབས་དང་མཆིལ་མ་དང་ངར་སྣབས་ལ་སོགས་པ་འཛག་ཅིང་བ་སྤུའི་བུ་ག་རེ་རེ་ནས་རྟག་ཏུ་རྡུལ་འཛག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བྲུན་ལྟར་སྦྲུལ་གདུག་པའི་གནས་ཤེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་གྲོག་མཁར་གྱིས་བྲུན་གྱི་གནས་ན་སྦྲུལ་གདུག་པ་གནས་པ་བཞིན་དུ་
ལྔ་ཕུང་གིས་བྲུན་གྱི་གནས་འདི་ན་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་སྦྲུལ་གདུག་པ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྲུལ་གདུག་པ་ལྟར་དྲིན་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་སྦྲུལ་གདུག་པ་ཆུང་དུ་ནས་ཁ་ཟས་ཀྱིས་གསོས་ནས་སྐྱེད་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་ཉེས་པའམ། མ་ཉེས་ཀྱང་སླར་གསོད་པ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་འདི་
ཡང་བཀྲུ་བ་དང་མཉེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་བྱས་ནས་བར་འགའ་བཀྲུ་བ་དང་མཉེ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་བྱས་ན། སླར་གནོད་པར་བྱེད་པས་ན་དྲིན་མི་ཤེས་པའོ། །མ་སྐྱེས་དགྲ་དང་སྤྲེའུ་གྲོགས་ལ་འཁུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲ་དྲིན་རྟག་པའི་མཆོག་ཕ་གསོད་
པར་བྱེད་པ་དང། ཇི་ལྟར་སྤྲེའུ་སྟེན་ཅིང་རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་རྒྱགས་ཤིང་གནོད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཕུང་པོ་འདི་ཕ་མས་བསྐྱེད་ན་ཕ་མ་ལ་སྙིང་རིང་བ་དང། ལེགས་པས་རིམ་གྲོ་བྱས་ནས། ཉོན་མོངས་པ་བདོ་སྟེ་སླར་གནོད་པར་བྱེད་པས་ན་འཁུ་བའོ། །གྲོགས་པོ་ངན་པ་ལྟ་བུར་སླུ་
བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གྲོགས་པོ་ངན་པའི་ཕྱིའི་ཚུལ་དང། ཚིག་ཏུ་འཇར་བ་དང་འཇམ་པ་སྐད་སྨྲ་བ་ཡང་ཁོང་དུ་གནོད་པར་སེམས་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཕུང་པོ་འདི་ཡང་ཐང་ཅིག་འགྲོགས་པ་ན་ཕན་པ་འདྲ་ཡང། འདི་བསྟེན་པ་ལ་ཡུན་རིངས་ན་ཕྱིར་གནོད་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སླུ་བར་བྱེད་
པའོ༑ །དབུ་བའི་ཕུང་པོ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་མཐུ་ཆུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དབུ་བའི་གོང་བུ་རང་བཞིན་གྱིས་མཐུ་ཆུང་སྟེ། བཟུང་ཞིང་བཅང་དུ་མི་བཟོད་པ་བཞིན་དུ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་ན་སྙིང་པོར་བཟུང་ཞིང་བཅང་དུ་མི་བཟོད་པས། རང་

[131B] །ཆུའི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུར་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔེར་ན་ཆུའི་ཆུ་བུར་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་སྐྱེས་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཕུང་པོ་འདི་དག་ཀྱང་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པས་ན་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པ་ཅན་ནོ། །སྨིག་རྒྱུ་བ་ལྟ་བུར་སྟོད་
པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔེར་ན་སྨིག་རྒྱུ་བ་ཆུ་མ་ཡིན་ཡང་ཆུ་འདྲ་བར་སྣང་བས་ཆུ་འདོད་པའི་མི་དག་དེའི་དྲུང་དུ་འོངས་ནས་ཆུ་མེད་པར་འགྱུར་བས་གཞན་སླུ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། ཕུང་པོ་འདི་དག་ཀྱང་བདེ་བ་དང། གཙང་བ་མ་ཡིན་ཡང་བདེ་བ་དང། གཙང་བ་ལྟ་བུར་སྣང་བས་
སེམས་ཅན་སླུ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྟོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆུ་སྐྱེས་ཀྱི་ཤིང་ལྟར་བཤིག་ན་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཞེས་པ་ནི། དཔེར་ན་ཆུ་ཤིང་གི་ཟླུམ་པོ་པགས་པ་ཕྱི་ཤུན་རེ་རེ་ནས་བཤིག་ན་ཕྱི་ཤུན་ཙམ་ལས་གཞན་སྙིང་པོ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཕུང་པོ་འདི་དག་ཀྱང་རེ་རེ་ནས་བཤིག་སྟེ་བསལ་ན་
དམ་པའམ་སྙིང་པོ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སླུ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔེར་ན་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་དང། མིའི་གླང་པོ་དང། མི་མ་ཡིན་པའི་གླང་པོ་དང། མི་འདྲ་བར་སྣང་བས་སེམས་ཅན་སླུ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ལ་ཡང་བདག་གམ་སེམས་
ཅན་ཞེས་བྱ་བ་མེད་ན། བདག་དང་སེམས་ཅན་ལྟ་བུར་སྣང་བས་སེམས་ཅན་སླུ་བར་བྱེད་དོ། །རྒྱལ་པོ་ལྟར་བཀའ་མང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་བཀའ་མང་བས་དེའི་བྱ་བ་མང་དུ་བསྒྲུབ་དགོས་པ་དེ་བཞིན་དུ། ལུས་འདི་ཡང་དེའི་ཕྱིར་བྱ་བ་མང་པོ་བསྒྲུབ་དགོས་ན། རྒྱལ་པོ་
བཀའ་མང་པོ་བཞིན་ནོ། །དགྲ་ལྟར་གླགས་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔེར་ན་དགྲ་བདག་བསད་པ་དང། མ་རུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གླགས་ཚོལ་བ་བཞིན་དུ་ལུས་འདི་ཡང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ། དགེ་བའི་རྩ་བ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གླགས་ཚོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྐུན་པོ་ལྟར་
ཡིད་མི་བརྟན་པ་ཞེས་པ་ནི་དཔེར་ན་རྐུན་པོ་འདི་མི་རྐུ་ཞེས་དེ་ལ་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བ་བཞིན་དུ། ལུས་འདི་ཡང་འདི་དང་རྟག་པར་འགྲོགས་སོ་ཞེས་ཡིད་བརྟེན་དུ་མི་རུང་སྟེ། གདོན་མི་ཟ་བར་སྐབས་སུ་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཛའ་བ་ལྟར་གནོད་པར་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་

[132A]༄༅། །མི་མཛའ་བ་ནི་གྲོགས་པོ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གང་ཡིད་ཀྱི་སེམས་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པའོ། །ཇི་ལྟར་མི་མཛའ་བར་བདག་ལ་ཕན་པར་བྱ་བར་མི་སེམས་པ་དེ་བཞིན་དུ། ལུས་འདི་ཡང་བདག་ལ་ཕན་པར་བྱ་བར་མི་སེམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཤེད་མ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་
འཚོ་བའི་བར་ཆད་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་གསོད་པའི་གཤེད་པོ་དག་སེམས་ཅན་གྱི་སྲོག་གི་བར་ཆད་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་ལུས་འདིས་ཀྱང་མཉན་པ་དང་བསམ་པ་དང། བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྲོག་གི་བར་ཆད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲོང་སྟོང་པ་ལྟར་བཅུད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
དཔེར་ན་གྲོང་སྟོང་པ་ན་མི་དང་ཕྱུགས་དང་རྫས་ཀྱི་བཅུད་མེད་པ་བཞིན་དུ། ཕུང་པོ་ལྔའི་ནང་ན་ཡང་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བཅུད་ཕུང་པོ་གང་ལ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྫ་མཁན་གྱི་སྣོད་ལྟར་འཇིག་པ་ལ་ཐུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔེར་ན་རྫ་མཁན་གྱི་སྣོད་ཁམ་ཕོར་དང་
བུམ་པ་མཐར་ཆག་པ་དང། འཇིག་པ་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་སྐྱེས་པ་འདི་མཐའ་ཡང་མཇུག་ཏུ་གནས་པ་མེད་ཀྱི་འཇིག་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བང་བ་ལྟར་མི་གཙང་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གང་བ་ཞེས་པ་ནི། དཔེར་ན་མི་གཙང་བའི་སྣོད་དང་གནས་གཅིན་སྐྱུགས་ལ་སོགས་པ་མི་གཙང་བ་མང་པོས་
གང་བ་བཞིན་དུ་ལུས་འདི་ལ་ཡང་མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གླུམ་སྣོད་ལྟར་མི་གཙང་བ་འཛག་པ་དང་ཞེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་གླུམ་སྣོད་ལས་གླུམ་གྱི་ཁུ་བ་འཛག་པ་བཞིན་དུ་ལུས་འདི་ལས་ཀྱང་སྣབས་དང། མཆིལ་མ་ལ་སོགས་པའི་མི་གཙང་བ་འཛག་པའི་ཕྱིར་རོ། །
སྦྲུལ་དང་མི་དང་ཁྱི་དང་རོ་ལྟར་དྲི་མི་ཞིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔེར་ན་སྦྲུལ་གྱི་རོ་དང་མི་རོ་དང་ཁྱི་རོ་རུལ་པ་དྲི་མི་ཞིམ་པ་བཞིན་དུ་ལུས་འདི་ལས་ཀྱང་དྲི་མི་ཞིམ་པ་རྒྱུན་དུ་ལྡང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་ས་ཁུང་ལྟར་མི་གཙང་བའི་འབྱུང་ཁུང་ཞེས་པ་ནི། དཔེར་ན་སྣབས་ཕྱིས་ལ་སོགས་པ་མི་གཙང་བ་རྣམ་
པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ། ལུས་འདི་ལས་ཀྱང་མི་གཙང་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བའི་འབྱུང་ཁུང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྨ་ལྟར་བསྐྱོད་པ་མི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔེར་ན་རྨ་ཁ་འབྱེ་བ་ཡང་གཟུང་བ་དང་མཉེ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྐྱོད་ན་ན་བ་བཞིན་དུ་ལུས་འདི་ཡང་དབྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་ཅུང་

[132B] །ཟུག་རྔུ་ལྟར་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔེར་ན་ཟུག་རྔུ་ཟུག་ན་ཇི་སྲིད་དུ་ཟུག་རྔུ་དེ་མ་ཕྱུང་སྟེ། འགྲོགས་ཀྱི་བར་དུ་རྟག་ཏུ་གནོད་པ་བཞིན་དུ། ལུས་འདི་དང་ཇི་སྲིད་འགྲོགས་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་གནོད་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེ་བོ་མི་སྲུན་པ་ལྟར་
རིམ་གྲོ་བྱ་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔེར་ན་རྗེ་བོ་མི་བགྲུངས་པ་ཇི་ལྟར་རིམ་གྲོ་བྱས་ཀྱང་མགུ་བར་དཀའ་བ་བཞིན་དུ། ཕུང་པོ་འདི་ཡང་དངོས་པོ་གང་གིས་སྟེན་ཅིང་རིམ་གྲོ་བྱས་ཀྱང་མགུ་ཞིང་ཆོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱིམ་ཞིག་པ་ལྟར་བཅོས་དཀའ་བ་དང་ཞེས་པ་ནི། དཔེར་ན་
ཁྱིམ་རྙིང་པ་ཞིག་ན་སླར་གསོ་ཞིང་བཅོས་དཀའ་ལ་ཕྱོགས་གར་བཅོས་ཀྱང། ཕྱོགས་གཞན་དུ་ཞིག་པ་བཞིན་དུ། ལུས་འདི་ཡང་རྟག་ཏུ་ཁ་ཟས་དང་སྐོམ་གྱིས་གསོ་དཀའ་ཞིང་བར་འགའ་གསོས་ཀྱང་མི་མཐུན་པའི་ཁ་ཟས་དང་ཕྲད་ན་དུས་གཞན་དུ་འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྫ་མ་
བཅོས་པ་ལྟར་དཀའ་བ་ཞེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་རྫ་མཁན་གྱིས་སྣོད་སོ་མ་བཏང་བ་བསྲུང་དཀའ་སྟེ་ཅུང་ཟད་ཅིག་བསྐྱོད་ན་འཆག་པ་དེ་བཞིན་དུ། ལུས་འདི་ཡང་ཅུང་ཟད་ཅིག་གི་རྐྱེན་གྱིས་འཇིག་པས་ན་བསྲུང་དཀའ་བའོ། །གྲོགས་པོ་མི་སྲུན་པ་ལྟར་རྟག་པར་བསྲུང་དགོས་པ་ཞེས་པ་ནི་
གྲོགས་པོ་མི་བགྲུངས་པ་རྟག་ཏུ་བསྲུང་དགོས་ཏེ། རྟག་ཏུ་ཡིད་མ་བསྲུངས་ན་ཅུང་ཟད་ཅིག་གིས་ཀྱང་མི་དགའ་བར་འགྱུར་ཞིང་རིང་དུ་འཕངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་འདི་ཡང་རྟག་ཏུ་མ་བསྲུངས་ན་འཚོ་བའི་བར་ཆད་དུ་གྱུར་པའམ། ལུས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །
ཆུ་འགྲམ་གྱི་ཤིང་ལྟར་གཡོ་ཞིང་འགུལ་བ་ཞེས་པ་ནི། དཔེར་ན་ཆུ་འགྲམ་གྱི་ཤིང་གཡོ་ཞིང་མི་བརྟན་པ་སྟེ། ནམ་ཞིག་ལྟུང་བར་འགྱུར་ཞིང། ཆུས་ཁྱེར་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ། ཕུང་པོ་འདི་ཡང་འཇིག་པ་ལ་གནས་པས་མི་བརྟན་པ་སྟེ། མཐར་མི་རྟག་པའི་ཆུ་བོས་ཁྱེར་བར་འགྱུར་བའི་
ཕྱིར་རོ། །འབབ་ཆུ་ཆེན་པོའི་རྒྱུན་ལྟར་འཆི་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལ་ཐུག་པ་ཞེས་པ་ནི། དཔེར་ན་འབབ་ཆུའི་རྒྱུན་མཇུག་ཏུ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཐུག་པ་བཞིན་དུ། ཕུང་པོའི་སྐད་ཅིག་མའི་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་འདི་ལ་ཡང་མཐར་འཆི་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལ་ཐུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བླ་ཐབས་སུ་འོངས་པའི་ཁྱིམ་

[133A]༄༅། །ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཤེས་པ་ནི། དཔེར་ན་གློ་བུར་བའི་ཁྱིམ་དུ་བྱས་པ་དེ་ན་མལ་སྟན་དང་ཁ་ཟས་མེད་པས། སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། ཕུང་པོ་འདི་དག་ཀྱང་བདེ་བ་མེད་ཀྱི། སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་དང་ལྡན་པས་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་གྱི་
གནས་སོ། །སྐྱབས་མེད་པའི་གནས་ལྟར་ཀུན་མ་བཟུང་བ་ཞེས་པ་ནི། དཔེར་ན་བདག་པོས་མ་བཟུང་བའི་ལམ་སྲང་ངམ་བཞི་མདོ་དག་ཏུ་འདྲོན་པོའི་དོན་དུ་བརྩིགས་པའི་ཁང་ཁྱིམ་འཆོས་པའི་བདག་པོ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ལུས་འདི་ལ་ཡང་ཕན་པར་བྱེད་པའི་གྲོགས་པོ་དང་སྐྱབས་བྱེད་པའི་བདག་པོ་
མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཙོན་བསྲུང་ལྟར་གསུག་ཆུད་པ་ཞེས་པ་ནི། དཔེར་ན་བཙོན་བསྲུང་གསུག་གིས་མགུ་ན་བཙོན་གཏོང་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ལུས་འདི་ཡང་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། མགུ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཏོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་བརྩོན་བསྲུང་གསུག་ཅུང་ཟད་
ཀྱིས་མགུ་བར་དཀའ་བ་བཞིན་དུ། ལུས་འདི་ཡང་བདེ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་མགུ་བར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐའ་ཁོབ་ཀྱི་གྲོང་ལྟར་རྟག་པར་གཙེས་པ་ཞེས་པ་ནི། དཔེར་ན་ཡུལ་མཐའ་ཁོབ་ཀྱི་གྲོང་འཇོམས་པ་དང་འཕྲོག་པའི་དགྲ་མང་བ་བཞིན་དུ། ལུས་འདི་ཡང་ནང་གི་གནོད་པ་
ནད་ལ་སོགས་པ་དང། ཕྱིའི་གནོད་པ་གྲང་བ་དང། ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཚེ་བ་མང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེ་མའི་གྲོང་ཁྱེར་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔེར་ན་བྱེ་མའི་ཁྱིམ་མི་བརྟན་ཅིན་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་འདི་ཡང་སྐད་ཅིག་མས་འཇིག་ཅིང་མི་བརྟན་པའི་རང་
བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེ་ལྟར་ཆོག་མི་ཤེས་པ་ཞེས་པ་ནི། དཔེར་ན་མེ་བསྲེག་པའི་དངོས་པོར་ཅི་བཅུག་ཀྱང་ཆོག་པ་མེད་དེ་ཀུན་སྲེག་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ལུས་འདི་ལ་ཡང་ཚྭ་ཆུ་འཐུང་བ་བཞིན་དུ། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་སྤྱད་པ་ལ་ཆོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱ་མཚོ་
ལྟར་རྒལ་དཀའ་བ་ཞེས་པ་ནི། དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཆུ་སྲིན་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་མང་བས་མཐར་ཕྱིན་པར་དཀའ་བ་བཞིན་དུ། ལུས་འདི་ལ་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་གདུག་པ་མང་པོ་དང་ལྡན་པས་སྤང་བར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྲུལ་གྱི་སྣོད་ལྟར་ནན་ཏན་དུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཞེས་

[133B] དཔེར་ན་སྦྲུལ་གདུག་པའི་འཇིགས་པ་ལས་འཛེམ་པ་རྣམས་ཀྱིས། དེའི་གནོད་པ་དང་མི་ཕྲད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྲུལ་གདུག་པའི་སྣོད་རིང་དུ་སྤང་བར་བྱ་བ་བཞིན་དུ། སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་རིང་དུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱིས་པ་
གཞོན་ནུ་ལྟར་རྟག་པར་བསྲུང་དགོས་པ་ཞེས་པ་ནི། དཔེར་ན་བྱིས་པ་ཆུང་དུ་རྟག་པར་མ་བསྲུངས་ན་མེར་འཇུག་པའམ། གཡང་དུ་ལྷུང་བའམ། མཚོན་གྱིས་ཟུག་པར་གྱུར་པས། རྟག་ཏུ་བསྲུང་དགོས་པ་བཞིན་དུ། ལུས་འདི་ཡང་དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་ཡུལ་ལ་མི་འཇུག་པའི་
ཚུལ་དུ་མ་བསྲུངས་ན་ཉོན་མོངས་པའི་མཚོན་ལ་སོགས་པ་ཟུག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྣོད་ཆག་པ་ལྟར་རྟག་པར་སྤངས་པ་ཞེས་པ་ནི། དཔེར་ན་སྣོད་ཆག་པའི་ནང་དུ་རྟག་ཏུ་ཆུ་མི་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ། ལྔ་ཕུང་འདིར་ཡང་རྟག་ཏུ་དགེ་བ་མི་གནས་ཤིང་འཛག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
ཡང་ན་དཔེར་ན་སྣོད་ཆག་པ་ཡང་རྟག་ཏུ་ཡང་ཕྱིར་འདོར་བ་བཞིན་དུ། ཕུང་པོ་ལྔ་དག་ཀྱང་འཕགས་པ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་འདོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ངན་པ་ལྟར་རྟག་པར་གཙེས་པ་ཞེས་པ་ནི། དཔེར་ན་ཡུལ་ངན་པས་དཔོན་པོ་དང་བདག་པོ་མེད་པ་ལ་འཚེ་
བར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། ལུས་འདི་ལ་ནད་ཀྱི་དགྲས་འཚེ་བ་མང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཡུལ་ངན་པ་བཟའ་བ་དང་བགོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོ་བྱད་དུ་མི་ལྡན་པས་རྟག་ཏུ་ཡང་གནོད་པ་དང། ཕོངས་པས་གཙེས་པ་བཞིན་དུ་ལུས་འདི་ལ་ཡང་འདོད་པ་མི་རྙེད་པ་དང། མི་མཛའ་བ་
དང་ཕྲད་པ་དང་མཛའ་བ་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་རྟག་ཏུ་གཙེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཟས་དུག་ཅན་ལྟར་སྤང་བར་བྱ་བ་ཞེས་པ་ནི། དཔེར་ན་དུག་དང་བཅས་པའི་ཁ་ཟས་ཟོས་ན་ལུས་ལ་གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་བཞིན་དུ། ལུས་འདི་ཡང་མཁས་པ་
རྣམས་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣོད་བརྙེས་པ་ལྟར་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔེར་ན་སྣོད་གཞན་ལས་བརྙེས་པར་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཡོད་པར་ཟད་ཀྱི། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཕན་པ་མེད་པ་བཞིན་དུ། ལུས་འདི་ཆོས་བྱེད་པ་ན་དགོས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་

[134A]༄༅། །ཀྱི༑ དེ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དགོས་པ་མེད་བྱའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མོད་ཀྱི་ལུས་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སྤངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཤིང་ལས་ཤིང་རྟ་བྱས་ཤིང་སོ་སོར་དགོས་པ་མེད་ཀྱང་ཤིང་རྟར་བྱས་ན། ཁལ་དགལ་བར་
དགོས་པ་བཞིན་དུ་ལུས་འདི་ལ་གོང་དུ་བརྟག་པའི་ཚུལ་དུ་སོ་སོར་བཤིག་ན་དགོས་པ་མེད་ཀྱང། ཆོས་སྤྱད་པའི་ཁལ་དགལ་བའི་ཕྱིར། །དེའི་དོན་དུ་གཏང་བར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཀྱི་སེམས་འབའ་ཞིག་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་བས་ན་ལུས་
འདི་ཆོས་སྤྱད་པར་དགོས་པའི་སེམས་ཀྱིས་དེ་ཙམ་གྱི་དོན་འབའ་ཞིག་ཏུ་བཟུང་བར་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་སྤང་བར་བསྒོམ་པ་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་བསྟན་པར་བཞེད་ནས། གཞན་ཡང་དགེ་སློང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེའི་
དོན་ནི་ལུས་དང་པོའི་རྒྱུ་དང་ཐ་མའི་རྒྱུ་བརྟག་པའི་སྒོ་ནས་ནན་ཏན་གྱིས་བཤིག་ནས། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལུས་ཙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལུས་འདི་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀྱང་མི་གཙང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཙམ་མམ། མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་
ཙམ་དུ་རྟག་པར་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་རྟག་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་རྟག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ལུས་འདི་རྒྱུ་སྔ་མ་གང་ཡིན་པ་དང། ཕྱི་མའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་མི་གཙང་བ་ཉིད་ལས་གྱུར་པས་རྟག་པའི་དོན་ཏོ། །ལུས་ཀྱི་སྔ་མའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་
ཕྱིར༑ ཕ་མའི་ཁུ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལུས་འདི་སྔ་མའི་རྒྱུ་ནི་ཕའི་ཁུ་བ་དང་མའི་ཁྲག་ཡིན་ཏེ། དང་པོར་ཡང་མི་གཙང་བའི་རྒྱུ་ལས་གྱུར་པ་རྟག་གོ། །ཕྱི་མའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཁ་ཟས་འཇུ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་
ལུས་འདི་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཕྱི་མའི་ཁ་ཟས་ཟོས་པས་ཞུ་བ་སྟེ། སྩོགས་པའི་སྒྲ་ནི་ཁ་ཟས་རྣམས་ཞུ་ནས་གནས་གཅིག་ན་གཅིག་ཏུ་ཇི་ལྟར་རྒྱུ་བ། མདོ་ལས་གསུངས་པ་རྣམས་བསྡུའོ། །བསྡུ་བའི་དོན་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཟས་ཁམ་གྱིས་ཟ་བ་ཟོས་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་

[134B] ཁ་ཟས་ཁམ་གྱིས་ཟོས་པ་སྟེ། ཟོས་མ་ཐག་ཏུ་དེ་དང་པོར་ཇེ་བད་ཀན་གྱི་གནས་སུ་འགྲོའོ། །བད་ཀན་གྱི་གནས་སུ་སོང་བ་དང་བད་ཀན་གྱིས་སླ་བར་བྱས་ནས། གཞན་དུ་ན་བད་ཀན་དང་འདྲེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཁུ་བར་གྱུར་པ་མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་
ཏེ༑ བད་ཀན་གྱི་གནས་སུ་ཞུ་བ་དང་དེ་ནས་མཁྲིས་པའི་གནས་སུ་འགྲོའོ། །དེ་ནས་མཁྲིས་པའི་གནས་སུ་ཕྱིན་པ་དང། དེ་དག་སྨིན་ཅིང་ཆོས་ནས་འཇུ་ཞིང་སྐྱུར་པོར་འགྱུར་རོ། །སྐྱུར་པོར་གྱུར་བ་དང། རླུང་གི་གནས་སུ་འགྲོའོ། །བད་ཀན་གྱི་གནས་ནས་ཞུ་ནས་རླུང་གི་གནས་སུ་ཕྱིན་པ་
དང༑ རླུང་གིས་དེ་རྣམས་ཐ་དད་པར་འབྱེད་དེ། སྙིགས་མ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཁུ་བ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་འབྱེད་དོ། །དེ་ལ་སྙིགས་མ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཕྱེ་བ་ལས་ནི་གཅིན་རྐྱག་ལ་སོགས་པ་དྲི་མར་འགྱུར། ཁུ་བ་དང་སྙིང་པོ་ལས་ནི་ཁྲག་ཏུ་འགྱུར། ཁྲག་ལས་ཤར་འགྱུར། ཤ་ལས་ཚིལ་དུ་འགྱུར། ཚིལ་
ལས་རུས་པར་འགྱུར། རུས་པ་ལས་རྐང་དུ་འགྱུར། རྐང་ལས་སླར་ཁུ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་མི་གཙང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ལུས་འདི་དང་པོ་དང་མཇུག་ཏུ་ཡང་རྒྱུ་མི་གཙང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ན། ལུས་འདི་མི་གཙང་བར་ལྟ་ཞིང་བསམ་མོ་ཞེས་དགེ་སློང་དག་ལ་བཀའ་
སྩལ་ཏོ། །གཞན་ཡང་མི་གཙང་བའི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཅམ་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལུས་འདི་ནི་རུས་པ་དགུ་བརྒྱ་རྩ་དྲུག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཁང་པ་ཀ་བས་བརྟེན་ཞིང་བཏེག་པ་དེ་བཞིན་དུ། ལུས་འདི་ཡང་རུས་པ་དགུ་བརྒྱ་རྩ་དྲུག་གིས་
བརྟེན་ཞིང་བཏེག་པའོ། །ཤིང་ངན་པའི་ཁྱིམ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། དཔེར་ན་ཤིང་ངན་པ་ལས་བྱས་པའི་ཁང་པ་མཐུད་མ་འབྲེལ་བའི་མཚམས་མང་བ་བཞིན་དུ། ལུས་འདི་ཡང་རུས་པ་མང་པོ་སྦྲེལ་བའི་མཚམས་མང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྩ་མང་པོས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་
དཔེར་ན་ཁང་པ་ལ་དྲལ་བུ་མང་པོ་བྲེས་པ་དང་ལྡན་པ་བཞིན་ཧེས་བཞིན་དུ། ལུས་འདི་ལ་རྩ་མང་པོ་བཞི་བརྒྱས་སོ་སོར་དྲལ་བུ་བཞིན་དུ་བྲེས་པའི་དོན་ཏོ། །ཤའི་ཉ་ལྔ་བརྒྱས་རབ་ཏུ་གཡོགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། དཔེར་ན་ཁང་པ་འཇིམ་པས་གཡོགས་པ་བཞིན་དུ་

[135A]༄༅། །ཤའི་ཉ་ལྔ་བརྒྱའི་གོང་བུས་ཐོག་ཐག་ཏུ་བསྐུར་ཤིང་གཡོགས་པའོ། །སྡོམ་རྩ་དྲུག་གིས་དཀྲིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔེར་ན་ཁང་པའི་དྲལ་བུ་ལ་སོགས་པ་གདུང་མ་ལ་བརྟེན་པ་བཞིན་དུ་རྩ་ཆེན་པོ་དྲུག་ལ་རྩ་ཕྲན་གཞན་རྣམས་བརྟེན་པའོ། །རྩ་ཕྲན་
བདུན་བརྒྱས་བྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གོང་དུ་བསྟན་པ་དང་དོན་གཅིག་སྟེ། རྩ་ཕྲན་བདུན་བརྒྱས་དྲལ་བུ་ལྟར་བྲེས་པའོ། །ཆུ་བ་དགུ་བརྒྱས་བྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆུ་བ་དགུ་བརྒྱས་ཚིགས་དང་རུས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འགྱེས་པའི་གཟུངས་བྱས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྩ་
སྐར་ཁུང་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁང་པའི་སྐར་ཁུང་བཞིན་དུ། རྩའི་སུལ་རྣམས་ལུས་ལ་སྐར་ཁུང་ལྟར་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྣོད་རྡོལ་བ་ལྟར་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། དཔེར་ན་སྣོད་རྡོལ་བ་བུ་ག་སང་སེང་གི་གསེངས་པ་བཞིན་དུ། ལུས་འདི་ལ་ཡང་གནད་
བདུན་བརྒྱས་གནོད་པར་གྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་རྟག་ཏུ་གསེངས་པའོ། །སྤུ་བྱེ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི། ཁྱིམ་ངན་པའི་ཕྱི་རོལ་རྩས་གཡོགས་པ་བཞིན་དུ། ལུས་འདི་ལ་ཡང་སྤུ་བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞིས་ཕྱི་རོལ་ནས་གཡོགས་པའི་དོན་ཏོ། །དབང་པོ་ལྔའི་བུ་
ག་དང་བཙོག་པ་མི་གཙང་བས་གང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མིག་དང་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ནས་མི་གཙང་བ་འཛག་ལ། ལུས་ཀྱི་གནས་ཐོག་ཐག་ཀྱང་མི་གཙང་བས་གང་བའི་ཕྱིར། གླད་པ་སྙིམ་པ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བང་བ་ལྟར་དེ་རྣམས་ཀྱིས་
མཉམ་པ་སོ་སོར་བཀང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔེར་ན་བང་བ་རྣམས་སོ་སོར་འབྲུས་བཀང་བ་བཞིན་དུ། མི་གཏང་བའི་སྣོད་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོར་མི་གཙང་བས་བཀང་བའོ། །རོ་དྲུག་གིས་སོས་པ་ནི། མངར་བ་དང། སྐྱུར་བ་དང། ཁ་བ་དང། ཚ་བ་དང། ལན་ཚྭ་དང། སྐ་
བ་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་གསོས་ཤིང་བརྟས་པའོ། །ལུས་ཀྱི་མེས་མི་གཙང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྩོགས་པའི་དོན་ཏོ། །དཔེར་ན་སྦྱིན་སྲེག་གི་མེས་སྦྱིན་སྲེག་གི་རྫས་སྲེག་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལ་ཡོད་པའི་མེའི་ཁམས་ཀྱིས་ཀྱང། མི་གཙང་བ་རྣམས་རྟག་ཏུ་སྦྱིན་སྲེག་

[135B] །རིད་པ་དང་ཉམ་ཆུང་བ་དང་རྒ་བ་དང་འཁོགས་པར་གྱུར་པས། རྟག་ཏུ་མྱགས་པ་ལ་ཐུག་པའོ། །ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་སོ་སོར་བརྟགས་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བརྟག་མི་བཟོད་པས། ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ལྟ་ན་མི་སྡུག་པའོ། །ཁ་སྣ་དང་མི་གཙང་
བའི་ཁུང་ནས་དྲི་བ་རྟག་ཏུ་ལྡང་ལ། ལུས་ཀྱི་ནང་ན་ཡང་མི་གཙང་བ་གནས་པས་དྲི་མི་ཞིམ་པ་རུལ་བའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་ལུས་ངན་པ་འདི་ལ་གྱ་ནོམ་པ་དང་བཟང་བར་ང་རྒྱལ་བྱ་བའི་གནས་མེད་པའི་ཕྱིར། ང་རྒྱལ་མི་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གོང་དུ་བཤད་པའི་
དོན་བསྡུས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ། །དེ་ལྟར་ལུས་ལ་མི་གཙང་ཕུང་པོར་བརྟག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ཏེ། གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ན། ལུས་འདི་མི་གཙང་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གང་བའི་ཕུང་པོར་
བརྟགས་ཏེ། དེ་ལྟར་མི་གཙང་བའི་ཕུང་པོ་ཡིན་པས་ན། འདི་ལ་རུང་བ་དང། བཟང་པོར་ང་རྒྱལ་པ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་གཟུགས་ལ་ང་རྒྱལ་རློམ་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ལྟར་མི་གཙང་བ་ཡིན་པར་ཤེས་བཞིན་དུ། མི་གཙང་བའི་
ལུས་འདི་ལ་བཟང་ངོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་ཅིང་ལུས་འདི་ལ་ཆགས་ཤིང་མི་གཏོང་བའི་བྱིས་པ་རྣམས་ནི། དཔེར་ན་བླུན་པོ་མི་གཙང་བའི་སྣོད་ཁུང་དུ་ཁྱེར་ལ། དེ་ལ་བཟང་པོར་འཛིན་ཅིང་ཆགས་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲའོ། །སྣ་ནས་རྣག་ལྟ་བུ་གང་ཟག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། ལུས་
འདི་ལ་རྟག་ཏུ་སྣ་ནས་སྣབས་རྣག་ལྟ་བུ་འཛག་པ་དང། རྟག་པར་ཁ་ནས་མི་རོ་རུལ་པའི་དྲི་དང་འདྲ་བའི་དྲི་མི་ཞིམ་པ་འབྱུང་བ་དང། མིག་ནས་ཀྱང་མིག་གི་རྡུལ་རྣག་སྲིན་བུ་ལྟ་བུ་འབྱུང་བས་ན། དེ་ལ་འདོད་ཆགས་བྱ་ཞིང་ང་རྒྱལ་བྱ་བ་ག་ལ་ཡོད་དེ། མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་
ཏོ༑ །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་གཙང་བའི་ཚུལ་དུ་གོང་དུ་བཤད་པ་བརྟག་པ་ཙམ་དུ་ཡང་མ་ཟད་ཀྱི། རང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གཞན་ཡང་མི་གཙང་བ་ཅི་ཡོད་པར་བརྟག་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་དགོངས་ནས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ལ་སོགས་པར་བརྟག་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་

[136A]༄༅། །གསུངས་ཏེ། སྩོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གཞན་ཡང་བརྟག་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེའི་དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པའོ། །འདི་ལྟར་དགེ་སློང་དག་པར་བང་བ་སྒོ་གཉིས་གཏོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །
བང་བ་སྒོ་གཉིས་པ་ནི་འབྲུ་ཡོད་པའི་སྒོ་གཏོད་པ་དང། རིན་པོ་ཆེ་ཡོད་པའི་སྒོ་གཏོད་པ་སྟེ། སྒོ་གཉིས་སོ་སོར་གཏོད་པའོ། །ཡང་ན་སྒོ་གཉིས་གཏོད་པ་ནི། མཚོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། བང་བ་སོ་སོར་སྒོ་མང་པོར་གཏོད་པར་བལྟ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་མིག་དང་ལྡན་པ་ལ་
ལ་ཞིག་བང་བ་སོ་སོར་སྒོ་མང་པོར་གཏོད་པའི་ནང་དུ་ཕྱིན་ན་བང་བ་འདི་ནི་འབྲུ་གྲ་མ་ཅན་གྱིས་གང་བ། བང་བ་འདི་ནི་འབྲས་བུའི་འབྲུས་གང་བའོ་ཞེས་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་ཀྱང་ལུས་འདི་ཉིད་ལ་ད་ལྟར་ཡང་ལུས་འདི་མི་གཙང་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གང་བར་
གནས། སྔོན་ཡང་མི་གཙང་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་ངོ་ཞེས་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་པོ་བསྟན་ནས་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་འདིར་ནི་དགེ་སློང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བརྒལ་བ་འདི་ལྟར་མདོ་གཞན་དག་ལ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པས་བསྡུས་པ་རྡོ་རྗེ་
ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཟག་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་བྱེད་པས་ཞེས་བཤད་ལ། འདིར་ནི་མི་གཙང་བ་བསྒོམ་ཞིང་ལུས་སུན་འབྱིན་པས། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་སྤོང་བར་བཤད་ན། གཞན་དང་ཇི་ལྟར་མི་འགལ། སྨྲས་པ། མདོ་གཞན་ལས་ཟག་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་
བཤད་པ་ཡང་ལུས་སུན་འབྱིན་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། བསམ་གཏན་བཞི་པས་བསྡུས་པའི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས། འདིར་ནི་འདོད་ཆགས་བདོ་བ་རྣམས་འདོད་ཆགས་སྤོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་གཙང་བ་བསྒོམ་ཞིང་སུན་འབྱིན་པ་འདོད་པའི་
འདོད་ཆགས་སྤོང་བའི་གཉེན་པོར་འགྱུར་བར་གསུངས་ཏེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་ལུས་ལ་བཟང་བར་འཛིན་པའི་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་བཤད་པས་ན་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གཉིས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དགེ་སློང་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་དང། རྟེན་པ་ཞེས་བྱ་

[136B] །དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀྱང་དབེན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་འགྲུབ་སྟེ། ལུས་དབེན་པ་དང་སེམས་དབེན་པའོ། །དེ་བས་ན་ལུས་དབེན་པར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་དགེ་སློང་དག་དགོན་པ་པའམ། ཤིང་དྲུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་
དགོན་པ་དང་ཤིང་དྲུང་ལ་སོགས་པའི་གནས་ན་ནི། བྱིས་པ་དང་བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་འདུ་འཛིན་མེད་པ་ཡིན་པས་ལུས་དབེན་པའི་གནས་སོ། །སེམས་དབེན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །རང་གི་ལུས་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རང་གི་ནང་གི་ལུས་ནི་ཡིད་ཀྱི་
ལུས་ལ་བྱའོ། །དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་དོན་ཏེ། འདོད་པ་དང་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པ་ལས་སྐྱེས་པའོ། །ཅི་ཞིག་སྐྱེ་ཞེ་ན། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དགའ་བ་ནི་ཡིད་བདེ་
བའོ༑ །བདེ་བ་ནི་བག་ཡངས་ཀྱི་བདེ་བ་སྟེ། རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །བརླན་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡིད་བདེ་བ་དང། བག་ཡངས་ཀྱི་བདེ་བ་གཉིས་ཀྱིས་ལུས་དང་སེམས་ལ་འཁྲུག་པ་མེད་ཅིང་ཞི་བར་བྱས་པའོ། །བདེ་བ་དེས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ཞི་བར་བྱས་པ་མ་
ཡིན་གྱི། དེས་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་ཞི་བར་བྱས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་པ་དང་ཀུན་ཚིམ་པ་དང། ཀུན་ཁྱབ་པར་བྱེད་ཅེས་གསུངས་སོ། །ཚིག་དེ་དག་ནི་དོན་གཅིག་གོ། །དེ་ལ་རང་གི་ནང་གི་ལུས་འདི་ལ་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་
བདེ་བས་བརླན་ཞེས་བྱ་བས། བསམ་གཏན་དང་པོ་དང། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང། བདེ་བས་ཁྱབ་པར་སྟོན་པའོ། །ཡང་ན་དགའ་བས་ནི་བརླན་པར་བྱེད་པའོ། །བདེ་བས་ནི་ཀུན་རྫོགས་པར་
བྱེད་པའོ། །སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནི། ཀུན་ཚིམ་པར་བྱེད་པའོ། སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནི། ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པས་ནའོ། །དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་ཡིད་

[137A]༄༅། །ལ་བྱེད་པའི་ཚེ། བསམ་གཏན་གྱི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཏེ། དེ་བས་ན་སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ན་མ་ཁྱབ་པ་མེད་དོ། །སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནི། ཀུན་ཏུ་མ་ཁྱབ་པར་གྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །
དོན་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དཔེ་བཀའ་སྩལ་བ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་དགེ་སློང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་ཆུ་ལས་སྐྱེས་པའི་མེ་ཏོག་རྣམས་ཆུའི་བསིལ་བ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པ་བཞིན་དུ། དེ་དག་ཀྱང་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བས་ལུས་དང་སེམས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པ་ཞེས་
བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བརྒལ་བ་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང། གཉིས་པ་དང། གསུམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་ལས། མ་འོངས་པ་ན་བདེ་བ་ལ་གནས་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱ། སྨྲས་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དག་ལས་ཉམས་ན་ནི། འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པ་དང། དེའི་བདེ་བ་མྱོང་བ་མེད་
ལ༑ ས་གོང་མ་གོང་མར་འཕར་ན་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གཞན་ལས་བདེ་བ་ཐོབ་པས་དེའི་བདེ་བ་མེད་པ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་ན་ཡང་དེར་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདེ་བ་མྱོང་བ་མེད་པས། ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་བདེ་བ་ཞེས་མི་བྱའི། ལྟ་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱའོ། །
བསྒོམ་པ་གཉིས་པ་བསྟན་པའི་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། འདི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་གསུམ་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་ལ་དགེ་སློང་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་དང། བསྟེན་པ་དང་བསྙེན་པ་ཞེས་བྱ་
བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པ་ནི། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མིག་གིས་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། མུན་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་དང། ལུས་
ཀྱི་སྣང་བའོ། །དེ་ལ་མུན་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ནི། མཚན་མོའི་དུས་ན་ཟླ་བ་དང་སྐར་མ་ལ་སོགས་པའི་འོད་དོ། །ཉིན་པར་གྱི་དུས་ན་ནི་ཉི་མའི་འོད་དོ། །དེ་གཉི་གའི་དུས་ན་མེ་དང། ནོར་བུ་ལ་སོགས་པའི་འོད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡང་གང་ཟག་གང་གིས་

[137B] །ལུས་ཀྱི་སྣང་བ་ནི་གང་ལྷ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ལུས་ཀྱི་འོད་དང་ལྡན་པའོ། །སྣང་བ་དང་པོའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མུན་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཕྱོགས་ཀྱི་མུན་པ་དང། སྤྲིན་
གྱི་མུན་པ་དང། གཡོགས་པའི་མུན་པའོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་མུན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་སྟེ་མཚན་མོའོ། །སྤྲིན་གྱི་མུན་པ་ནི་ཉིན་པར་ལ་སོགས་པ་ན་ཡང་སྤྲིན་སྟུག་པོས་ཁྱབ་པས་ཡང་ཕྱོགས་གནག་པར་གྱུར་པའོ། །གཡོགས་པའི་མུན་པ་ནི་ཁང་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོག་
གཡོགས་ཤིང་སྐར་ཁུང་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་མི་གསལ་བར་གྱུར་པའོ། །སྣང་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས། འདིར་མུན་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་སྣང་བ་ཡིད་ལ་བྱས་ན། འཕྲུལ་གྱི་མིག་ཐོབ་པར་དགོངས་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་ཇི་སྲིད་དུ་གཞན་ལས་བསྒོམ་པའི་མན་ངག་མ་
མནོས་པ་དེ་སྲིད་དུ་བསྒོམ་པ་འགྲུབ་པ་མེད་དེ། །དེའི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཤེས་པ་བསྒོམ་པ་ནི་མན་ངག་མནོས་ཤིང་བ་ཟུང་བ་རྣམས་ཇི་ལྟར་མི་བརྗེད་པར་གྱུར་པ་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
པའོ༑ །སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་ནི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་མུན་པ་མེད་ཅིང་སྣང་བས་ཁྱབ་པར་བསམས་ཏེ། དེ་བསྒོམ་པའི་མན་ངག་བཟུང་བ་དེ་མ་ཉམས་མ་བརྗེད་པ་ནི། ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་བཟུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ནི། ཤིན་ཏུ་ཡིད་ལ་བྱས་པ་དང་
ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་ལྔར་བསྒོམས་པ་ལས་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་སྐྱེས་པར་གྱུར་བ་དང་ལྡན་པས་ན། ཤིན་ཏུ་ཡིད་ལ་བྱས་པ་དང་ཤིན་ཏུ་བསྙེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྲུབ་པ་དང་ལྡན་པས་ན་རབ་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཕྲུལ་གྱི་མིག་མངོན་དུ་
གྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་བཟུང་བ་ནི་མན་ངག་བསྙེན་པའི་དུས་ན་བཟུང་བའོ། །ཤིན་ཏུ་ཡིད་ལ་བྱས་པ་ནི་བསམ་པའི་དུས་ན་ལེགས་པར་བསམ་པའོ། །ཤིན་ཏུ་ཉེས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་དུས་ན་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱས་པའོ། །རབ་ཏུ་ཁོང་དུ་

[138A]༄༅། །ཆུད་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱས་པའོ། །ཡང་ན་ཤིན་ཏུ་བསྙེན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་འཕྲུལ་གྱི་མིག་གྲུབ་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ལ་ཕྱིས་ཉམས་པ་ཡོད་པས་སོ། །རབ་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་འཕྲུལ་
གྱི་མིག་ཐོབ་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིས་ཉམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅི་ཞིག་མངོན་དུ་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཉིན་པར་དུ་འདུ་ཤེས་བཞག་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཉིན་པར་གྱི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྣང་བ་དང་བཅས་པའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱ་བའི་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་
དོན་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་འོད་དང་བཅས་པའི་སེམས་སུ་བསྒོམ་མོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་འཕྲུལ་གྱི་མིག་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེའིོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་ཉིན་པར་གྱི་དུས་ན་ཡང་ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱིས་གང་ཞིང་མུན་པ་མེད་པར་བསྒོམ་མོ། །སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་དེ་ཉིན་
མཚན་མཚུངས་པར་བསྒོམ་པར་བྱ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཉིན་པར་དེ་བཞིན་མཚན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཉིན་པར་སྣང་བས་ཁྱབ་པར་བསྒོམ་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཚན་མོ་ཡང་སྣང་བས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་བསྒོམས་ཏེ། སྣང་བས་ཁྱབ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཉིན་
མཚན་འདྲ་བར་བསྒོམ་པར་སྟོན་ཏེ། ཚིག་དེས་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྣང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པར་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བསྒོམ་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཁྱབ་པར་བསྒོམ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་སྡུན་པ་དེ་
བཞིན་རྒྱབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མདུན་ན་སྣང་བས་ཁྱབ་པར་མངོན་པར་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ཡང་སྣང་བས་ཁྱབ་པར་བསྒོམ་སྟེ། མདུན་གྱི་ཕྱོགས་དང་སྣང་བས་ཁྱབ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཉམས་པར་བསྒོམ་པ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་སྔུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རི་ལ་
སོགས་པས་ཆོད་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཀུན་སྣང་བས་ཁྱབ་པར་བསྒོམ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རི་ལ་སོགས་པས་ཆོད་པའི་གནས་སུ་ཡང་རི་དང་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པས་ཆོད་པ་མེད་པར་ཐོག་ཐག་ཏུ་སྣང་བས་གསལ་བར་བསྒོམ་པའོ། །སྟེང་ནི་ནམ་མཁའི་ཉི་མ་

[138B] །འོག་ནི་ས་ཆེན་པོའི་འོག་ཐོག་ཐག་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྟེང་གི་ཕྱོགས་ཉི་མས་གསལ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་རྒྱས་པར་བྱས་པ་བཞིན་དུ་འོག་གི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བསྒོམ་པར་སྟོན་ཏོ། །སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་
པའི་དོན་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་སེམས་གསལ་བ་ཀུན་ཏུ་ཐོགས་པ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་གྲུབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སེམས་གསལ་བ་སྟེ། སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་
སེམས་གསལ་བ་དེས་ཕྱོགས་དང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཐོགས་པ་མེད། ཉིན་པར་ཉི་མ་ཤར་བ་དང་འདྲ་བའི་འདུ་ཤེས་བཞག་ནས་འོད་དང་བཅས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཐོག་ཐག་ཏུ་སྣང་བས་ཁྱབ་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བསྒོམ་པར་
བྱ་བའི་དོན་དཔེས་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དཔྱིད་ཀྱི་ཟླ་བ་ཐ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དུས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཞག་སྟེ། དཔྱིད་དང་དབྱར་དང་དགུན་ནོ། །དེ་ལ་དཔྱིད་ཀྱང་ཟླ་བ་བཞི། དབྱར་ཡང་ཟླ་བ་བཞི། དགུན་ཡང་ཟླ་བ་
བཞིའོ། །དེ་ནས་དབྱར་ཟླ་ར་བ་ཉ་ནས་འབྲིང་པོའི་ཉའི་བར་དུ་ནི་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་ཟླ་བ་ཐ་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དུས་དེ་དག་གི་ཚེ་ཉི་མའི་འོད་ལྷག་པར་གསལ་བའོ། །དཔེ་བསྟན་པ་ཡང་དོན་དུ་སྦྱར་ཏེ། བཤད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་
དོན་དེ་དག་ནི་གོང་དུ་བཤད་པར་ཟད་དོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་གསུམ་པོ་བསྟན་པའི་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། འདི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །མདོར་ན་མདོ་འདིར་འཕྲུལ་གྱི་མིག་གི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྣང་བའི་
འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་བསྒོམ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྒོམས་ན། འཕྲུལ་གྱི་མིག་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་བཞི་པ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་ལ་དགེ་སློང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་

[139A]༄༅། །གསུངས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱང་བསམ་གཏན་བཞི་པ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་ལ། བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཡང་ལུས་དབེན་པ་དང། སེམས་དབེན་པ་ལས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་ལུས་དབེན་པར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དགོན་པའམ་ཤིང་དྲུང་ངམ་ཞེས་
བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སེམས་དབེན་པར་བྱ་དགོས་པས། བདེ་བ་ཡང་སྤངས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་སྤངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་གི་དོན་ནི་གོང་དུ་བཤད་པར་ཟད་དོ། །མདོར་ན་དྲི་མ་རྣམ་པ་བརྒྱད་པ་དང་བྲལ་བའི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་བསྒོམས་པ་ལས་
ནི་དགེ་བ་ཟག་པ་ཅན་དང། ཟག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་དེ་བསྒོམས་པ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱང་རབ་ཏུ་བསྒོམ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་བཞི་བསྒོམ་པ་ནི། ཤེས་རབ་སོ་སོར་རབ་ཏུ་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དྲན་པ་ཉེ་
བར་གཞག་པ་བཞི་ལས་བརྩམས་ཏེ། ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་རིམ་གྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་དག་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བདུན་བསྟན་
པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པའི་ལམ་དང། འབད་པ་དང་བཅས་པའི་ལམ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སུ་རུང་བར་བྱས་པའི་ལམ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ལམ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་འདྲེས་པའི་ལམ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་
ལམ་དང། རྣམ་པར་དག་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ལམ་མོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པའི་ལམ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་རྣམས་ཏེ། དང་པོ་ཉིད་དུ་དེ་དག་གི་ལུས་དང། ཚོར་བ་དང། ཆོས་དང། སེམས་ལ་མི་གཙང་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། མི་རྟག་པ་
དང། བདག་མེད་པའི་དངོས་པོར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབད་པ་དང་བཅས་པའི་ལམ་ནི། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་རྣམས་ཏེ། དེས་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བརྟགས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །

[139B] རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་རྣམས་ཏེ། དེས་སྒྲིབ་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ནས། མོས་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་སེམས་དང། དཔྱོད་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སུ་རུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་
རྟོགས་པ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ལམ་ནི་དབང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཏེ། དེས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སུ་རུང་བར་བྱས་ནས་དེས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་རྟེན་དུ་འགྱུར་ལ་དྲོད་དང་སྤྱི་བོ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་འདྲེན་པའི་ལམ་ནི་
སྟོབས་ལྔ་རྣམས་ཏེ། དེ་ལྟར་དབང་པོའི་དུས་ན། བདེན་པ་མཐོང་བའི་དབང་པོ་ཐོབ་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་བདེན་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་བ་མ་དད་པ་དང། ལེ་ལོ་དང། དྲན་པ་ཉམས་པ་དང། ཡེངས་པ་དང། ཤེས་རབ་འཆལ་བ་རྣམས་
ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ། བཟོད་པ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་མཆོག་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ཏེ། དེའི་དུས་ན་དང་པོ་ཉིད་དུ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་དག་པ་ངེས་
པར་འབྱུང་བའི་ལམ་ནི། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་རྣམས་ཏེ། དེའི་འོག་ཏུ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ཏེ་དག་པར་བྱས་ནས། འཁོར་བ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དོན་དེ་དག་གི་ཕྱིར་
ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་རིམ་པ་ཡང་དེ་ལྟར་བཀོད་དོ། །ཡང་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དུས་ན་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ལ་བསྒོམ་མོ། །དྲོད་ཀྱི་དུས་ན་ནི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་ལ་བསྒོམ་མོ། །སྤྱི་བོའི་དུས་ན་ནི། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་ལ་
བསྒོམ་མོ། །བཟོད་པའི་དུས་ན་ནི་དབང་པོ་ལྔ་ལ་བསྒོམ་མོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་དུས་ན་ནི་སྟོབས་ལྔ་ལ་བསྒོམ་མོ། །མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་དུས་ན་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ལ་བསྒོམ་མོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དུས་ན་ནི། འཕགས་

[140A]༄༅། །པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལ་བསྒོམས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ན་ཡང་རིམ་པ་དེ་ལྟར་བཀོད་དོ། །དགེ་སློང་དག་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲིས་པའོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདོད་པའི་ཁམས་འདིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དགེ་སློང་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་བསྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་དགེ་སློང་ངོ། །དེ་ཡང་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་པོར་བཤད་དེ། དེ་ལ་ལུས་ནི་གང། ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ནི་ཅི་ཞིག། །དྲན་པ་ནི་གང། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་དོན་ཡང་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། ལུས་
གང་ཡིན་པ་ཇེ་སྨྲ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ལུས་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། ནང་གི་དང། ཕྱིའི་དང། དབང་པོས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང། དབང་པོས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བ་དང། སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་དང། སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་མ་གཏོགས་པ་དང། གནས་
ངན་ལེན་པ་དང་བཅས་པ་དང། བག་ཡངས་དང་བཅས་པ་དང། འབྱུང་བའི་ལུས་དང། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་ལུས་དང། མིང་གི་ལུས་དང། གཟུགས་ཀྱི་ལུས་དང། དམྱལ་བའི་ལུས་དང། བྱོལ་སོང་གི་དང། ཡིད་དགས་ཀྱི་དང། མིའི་དང། ལྷ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་
པ་དང་བཅས་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པ་དང། ནང་གི་ལུས་དང། ཕྱིའི་ལུས་དང། རྣམ་པར་གྱུར་པ་དང། རྣམ་པར་མ་གྱུར་པ་དང། བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་དང། སྐྱེས་པའི་ལུས་དང། མ་ནིང་གི་ལུས་དང། གྲོགས་ཀྱི་ལུས་དང། གྲོགས་མ་ཡིན་པའི་
ལུས་དང། ཐ་མལ་བའི་ལུས་དང། ལུས་ངན་པ་དང། ལུས་འབྲིང་དང། ལུས་དམ་པ་དང། གྲོགས་པོའི་ལུས་དང། ལང་ཚོའི་ལུས་དང། རྒས་པའི་ལུས་ཏེ། འདི་དག་ནི་ཐང་ཅིག་ལུས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །དེ་ལ་ནང་གི་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་སོ། །ཕྱིའི་ནི་གཞན་གྱི་ལུས་སོ། །དབང་པོས་ཡོངས་
སུ་བཟུང་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལུས་སོ། །དབང་པོས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བ་ནི། གང་མིག་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་མེད་པ་སྟེ། ཀ་བ་དང་རྩིགས་ལ་སོགས་པའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་ནི། གང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བས་

[140B] །སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་མ་གཏོགས་པ་ནི། གང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་ལས་བྱུང་བས་ཡོངས་སུ་མ་ཟིན་པའོ། །གནས་ངན་ལེན་པ་དང་བཅས་པ་ནི། གང་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིའོ། །བག་ཡངས་དང་བཅས་པ་ནི། གང་
ཉོན་མོངས་པ་སྤོངས་པ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །འབྱུང་བའི་ལུས་ནི་གང་ས་དང། ཆུ་དང། མེ་དང། རླུང་རྣམས་སོ། །འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་ལུས་ནི་གང་དབང་པོ་ལྔ་དང་ཡུལ་ལྔ་སྟེ་བཅུའོ། །མིང་གི་ལུས་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་སམ། ཚོར་བ་
དང༑ འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གཟུགས་རྣམས་སོ། །གཟུགས་ཀྱི་ལུས་ནི་གང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཉིད་དོ། །དམྱལ་བའི་ལུས་ནི་གང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་སོ། །བྱོལ་སོང་གི་ལུས་ནི་གང་རྟ་དང་བ་ལང་ལ་སོགས་པའིོ། །
ཡི་དགས་ཀྱི་ལུས་ནི་གང་ཡི་དགས་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་སོ། །མིའི་ནི་གང་གླིང་བཞི་ན་གནས་པའི་མི་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་སོ། །ལྷའི་ནི་གང་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པ་ནི། གང་མིག་ལ་སོགས་པའི་
རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་གཟུགས་དག་གོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པ་ནི་གང་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་སྟེ། འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སོ། །ནང་གི་ནི་གང་ཤ་དང་ཁྲག་ལ་སོགས་པས་ཟིན་པའི་
གཟུགས་སོ། །ཕྱིའི་ནི་གང་ཤ་དང་ཁྲག་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་མ་ཟིན་པའི་གཟུགས་སོ། །རྣམ་པར་གྱུར་པ་ནི་གང་ཤི་ནས་བསྔོས་པ་དང། བམ་པར་གྱུར་པའི་གཟུགས་སོ། །རྣམ་པར་མ་གྱུར་བ་ནི་གང་མ་ཤི་ལ་བསྔོས་པ་དང་བམ་པར་མ་གྱུར་བའི་གཟུགས་སོ། །བུད་མེད་
ཀྱི་ལུས་ནི་གང་བུད་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པའི་གཟུགས་སོ། །སྐྱེས་པའི་ལུས་ནི་གང་སྐྱེས་པའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པའི་གཟུགས་སོ། །མ་ནིང་གི་ལུས་ནི་གང་མ་ནིང་གི་ལུས་མཚན་མ་ལྡན་པའི་གཟུགས་སོ། །གྲོགས་ཀྱི་ལུས་ནི་གང་བདག་དང་མཛའ་ཞིང་བཤེས་པར་

[141A]༄༅། །གྱུར་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་སོ། །དེ་ལས་བཟློག་ན་གྲོགས་མ་ཡིན་པའི་ལུས་ཏེ། དགྲ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་སོ། །ཐ་མལ་པའི་ལུས་ནི། གང་བདག་དང་བཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་དགྲ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་སོ། །ལུས་
ངན་པ་ནི་གང་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་མི་མཛེས་པའི་གཟུགས་སོ། །ལུས་བར་མ་ནི་གང་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་མཛེས་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་མཛེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་སོ། །ལུས་དམ་པ་ནི་གང་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་མཛེས་པའོ། །གྲོགས་པོའི་ལུས་ནི་གང་
བྱིས་པའི་དུས་ཀྱི་ལུས་སོ། །ལང་ཚོའི་ལུས་ནི་དར་ལ་བབས་པའི་གཟུགས་སོ། །རྒས་པའི་གཟུགས་ནི་གང་དབང་པོ་དང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལུས་ཞུམ་ཞིང་རྙིངས་པར་གྱུར་པའི་ལུས་སོ། །ལུས་དེ་དག་ཀྱང་བསྡུས་པ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། ནང་གི་ལུས་དང་ཕྱིའི་ལུས་
དང་ཕྱི་ནང་གཉི་གའི་ལུས་སོ། དེ་ལ་ནང་གི་ལུས་ནི་བདག་རང་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པའོ། །ཕྱིའི་ལུས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་མ་གཏོགས་པའོ། །ཕྱི་ནང་གཉི་གའི་ལུས་ནི་སེམས་ཅན་གཞན་དག་གི་
ལུས་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་སྟེ། བདག་ལ་ལྟོས་ནས་གཞན་དུ་གྱུར་པས་ཕྱི་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པས་ན་ནང་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་དབང་པོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་གཟུགས་ནི་ནང་གི་ལུས་སོ། །དབང་པོས་ཡོངས་སུ་མ་ཟིན་པའི་གཟུགས་
ནི་ཕྱིའི་ལུས་སོ། །གཞན་དག་གི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པར་དབང་པོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་གཟུགས་ནི་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་ལུས་སོ། །ཡང་ན་གང་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པ་བག་ཡངས་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་ནི་ནང་གི་ལུས་སོ། །གང་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་མཉམ་པར་མ་གཞག་
པའི་ས་པ་གནས་ངན་ལེན་དང་བཅས་པ་ནི་ཕྱིའི་ལུས་སོ། །གཞན་གྱི་ལུས་གནས་ངན་ལེན་དང་བཅས་པའམ། བག་ཡངས་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་ནི་ཕྱི་ནང་གཉི་གའི་ལུས་སོ། །ཡང་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ནི་ནང་གི་ལུས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པའི་

[141B] རྣམ་པར་བམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་ན་ནི་ཕྱིའི་ལུས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པའི་གཟུགས་སོ། །འདས་པའི་དུས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། བཅས་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་
ཀྱང་མ་འོངས་པའི་དུས་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་ནང་དང་ཕྱིའི་ལུས་སོ། །ཡང་ན་སྐྲ་དང་སྤུ་དང་སེན་མོ་དང་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ནང་གི་ལུས་སོ། །གཞན་གྱི་སྐྲ་དང་སྤུ་དང་སེན་མོ་དང་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་ཕྱིའི་ལུས་སོ། །བདག་ཉིད་ཀྱི་
ལུས་རྣམ་པར་བམ་པ་དང། རྣམ་པར་བསྔོས་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་ན་ནི་ཕྱིའི་ལུས་ཏེ། འདི་ནི་ལུས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་དོན་བསྡུས་པའོ། །དེ་ལ་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། མཉན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་དང། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་
རབ་དང། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་སྟེ། ཤེས་རབ་གང་གི་ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གི་ལུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉེ་བར་བཟུང་ཞིང་ཆོས་གང་ཉེ་བར་བཟུང་བའི་དོན་རྣམས་
སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་དང། བསྒོམས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་ཡི་གེ་དང་དོན་རྣམས་ལ་མ་བརྗེད་པའོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་དོན་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དྲན་པ་སྲུང་བར་བྱེད་པ་དང། ཡུལ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་དང། དམིགས་
པ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་སྲུང་བར་བྱེད་པ་ནི་དང་པོ་ནས་དབང་པོ་དང། སེམས་རྣམས་ཡུལ་ལ་མི་འཇུག་པར་སྡོམ་པ་དང། ཡུལ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡུལ་ལ་ཞུགས་ནས་ཡང། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མཚན་
མར་མི་འཛིན་བཟང་པོར་མི་འཛིན་པའོ། །དམིགས་པ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ནི། སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་ཡུལ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པའོ། །ནང་གི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནམ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་གཏོགས་

[142A]༄༅། །པའི་གཟུགས་ལ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐོང་བར་བྱེད་པ་ནི། ནང་གི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི། རྡུལ་ཕྲ་མོ་དུ་མ་བསགས་པ་ལས་གྱུར་པ་སྣབས་དང། མཆིལ་མ་དང། ཁྲག་དང་
ཆུ་སེར་ལ་སོགས་པ་མི་གཙང་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གང་བའོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམ་པ་ན་ཡང་གཉེན་པོས་གསལ་བར་མཐོང་བར་བྱ་བ་དང། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་ནས་གནས་པར་བྱ་བ་སྟེ། རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་གཉེན་པོ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་
ཉིད་མཐོང་བ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མཐོང་བ་དང། དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ཆོས་དེ་ལ་ཞི་གནས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་གཉིས་ཏེ། ལུས་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་ཆགས་པ་དང། དེ་
དག་ཉིད་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བའི་ལུས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་བ་ནི་གསལ་བའོ། །ལུས་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་རང་
དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མ་བརྗེད་ཅིང་དེ་ལ་རྟག་ཏུ་ཞི་གནས་ཀྱི་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ་ནི་དྲན་པ་དང་ལྡན་པའི། །ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ལུས་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་སྤངས་པ་
ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །དེའི་བར་དུ་གཅོད་པ་ཞེ་སྡང་སྤངས་པ་ནི། ཡིད་མི་བདེ་བ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གནས་པའི་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་བསྒོམ་པའོ། །ནམ་ཕྱིའི་ལུས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་དང་སྤྱིའི་
མཚན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། ཕྱིའི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པའི་ངོ་བོའོ། །ཕྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པ་སྟེ། གསལ་བ་ཡང་དག་པར་

[142B] དེ་དག་གི་དོན་ཡང་སླར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བལྟའོ། །སེམས་ཅན་གཞན་དག་གི་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་གྲང་སུ་གཏོགས་པའི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། ནང་དང་ཕྱིའི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་
དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བལྟའོ། །ནང་གི་ཚོར་བ་དང་ཕྱིའི་ཚོར་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ཚོར་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་བདེ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བའོ། །བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་
དང༑ བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ལ་ཡང་ལུས་དང་ལྡན་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དང་ལྡན་པའོ། །ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་བདེ་བ་ཡང་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པ་དང། ཟང་ཟིང་མེད་པ་དང། ཆགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང། འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ་
འདི་དག་ནི་ཚོར་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །དེ་ལ་ལུས་དང་སེམས་ལ་སིམ་པ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ནི་བདེ་བའི་ཚོར་བའོ། །ལུས་དང་སེམས་ལ་གནོད་པ་ལས་གདུང་བར་བྱེད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བའོ། །ལུས་དང་སེམས་ལ་ཕན་པར་ཡང་མི་བྱེད། གདུང་བར་ཡང་མི་བྱེད་པ་
ནི༑ བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བའོ། །ཚོར་བ་དེ་གསུམ་ཡང་ནམ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་འབྲེལ་བའི་དུས་ན་ནི་ལུས་དང་ལྡན་པའོ། །ཚོར་བ་དེ་གསུམ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་དུས་
ན་ནི་སེམས་དང་ལྡན་པའོ། །ཚོར་བ་གསུམ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གྱུར་ན་ནི། ཟང་ཟིང་མེད་པའོ། །ཁམས་གསུམ་དུ་གཏོགས་པའི་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པའོ། །ནམ་འཕགས་པའི་ལམ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ནི་
འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་པའོ། །འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་ཞེན་པ་ནི་ཞེན་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང་དྲན་པ་དང། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གང་ཡིན་པའི་དོན་རྣམས་ནི་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བལྟའོ། །དེ་ལ་

[143A]༄༅། །བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་ལ་དམིགས་པ་ལས། ཚོར་བ་བདེ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་དང། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་སྐྱེས་པ་ནི་ནང་གི་ཚོར་བའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་མ་གཏོགས་
པ་ལས་ཚོར་བ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་པ་ནི་ཕྱིའི་ཚོར་བའོ། །སེམས་ཅན་གཞན་དག་གི་ལུས་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་ལ་དམིགས་པ་ལས། ཚོར་བ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་པ་ནི་ནང་དང་ཕྱིའི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲེལ་པར་མཐོང་བ་ནི། ཚོར་བ་
ལ་ཚོར་བའི་རྗེས་སུ་བལྟ་ཞིང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲེལ། བདེ་བའི་ཚོར་བ་ནི་ཐང་ཅིག་བདེར་ཟིན་
ཀྱང་ཕྱིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བས་ན་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲེལ། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ནི་མི་རྟག་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པས་ན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲེལ་ཏེ། གསལ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བལྟའོ། །ནང་གི་སེམས་
དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་དབྱེ་ན་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་དང། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་དང། ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པའི་སེམས་དང། ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བའི་སེམས་དང། གཏི་མུག་དང་བཅས་པའི་སེམས་དང། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བའི་སེམས་
དང༑ འདུས་པའི་སེམས་དང། རྣམ་པར་གཡེང་བའི་སེམས་དང། ཞུམ་པའི་སེམས་དང། གཟེངས་མཐོ་བའི་སེམས་དང། རྒོད་པའི་སེམས་དང། རྒོད་པ་མེད་པའི་སེམས་དང། ཞི་བའི་སེམས་དང། མ་ཞི་བའི་སེམས་དང། ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་དང། ཤིན་
ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་དང། ལམ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམ་པའི་སེམས་དང། ལམ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམ་པ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་དང། ཤིན་ཏུ་བསྒོམ་པ་ལས་གྲོལ་བའི་སེམས་དང། ཤིན་ཏུ་བསྒོམ་པ་ལས་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་སོ། །དེ་ལ་གང་ཆགས་པར་

[143B] འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་བག་ལ་ཉལ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། དངོས་སུ་སྤྱོད་པ་མེད་པ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཞེས་བྱའོ། །
ཞེ་སྡང་གི་དངོས་པོ་ལ་ཞེ་སྡང་གི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་མངོན་སུམ་དུ་སྤྱོད་པ་ནི། ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེ་སྡང་བག་ལ་ཉལ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། དངོས་སུ་བྱུང་བ་མེད་པ་ནི། ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་ཏུ་གཏི་མུག་པར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་
ལ་རྨོངས་པ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་ནི། གཏི་མུག་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཞེས་བྱའོ། །གཏི་མུག་བག་ལ་ཉལ་ཙམ་དུ་གནས་པ་ནི། །གཏི་མུག་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་དྲུག་པོ་དེ་དག་ནི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་དུས་ན་འབྱུང་བ་ལས་གཞག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གསུམ་ནི་ཀུན་
ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་སོ། །གསུམ་ནི་དེ་དག་གི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་ལ་ཞི་གནས་ཀྱི་རྣམ་པར་སེམས་ནང་དུ་གནས་པར་གྱུར་པ་འདུས་པའི་སེམས་སོ། །འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་གཡེངས་པའི་སེམས་སོ། །གཉིད་དང་རྨུགས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཞུམ་པའི་སེམས་སོ་
གཉིད་དང་རྨུགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་དང་བར་བྱེད་པ་འགའ་ཞིག་ལ་དམིགས་ནས་སེམས་དགའ་བར་བྱས་པ་ནི་གཟེངས་མཐོས་པའི་སེམས་སོ། །སེམས་གཟེངས་བསྟོད་པ་ལས་སླར་གཡེངས་བར་གྱུར་པ་ནི་རྒོད་པའི་སེམས་སོ། །ཞུམ་རྒོད་སྤངས་ནས་སེམས་བཏང་
སྙོམས་སུ་གྱུར་པ་ནི་རྒོད་པ་མེད་པའི་སེམས་སོ། །གཉིད་དང་རྨུགས་པ་དང་འགྱོད་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཞི་བའི་སེམས་སོ། །སྒྲིབ་པ་དེ་དག་དང་མ་བྲལ་བ་ནི་མ་ཞི་བའི་སེམས་སོ། །རྩ་བའི་བསམ་གཏན་བཞི་ལ་ཞུགས་པ་ནི་
ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་སོ། །རྩ་བའི་བསམ་གཏན་བཞི་ལ་མ་ཞུགས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་མ་གཞག་པའི་སེམས་སོ། །རྩ་བའི་བསམ་གཏན་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་དང། དུས་རིང་དུ་བསྒོམས་པས་ཅི་དགར་དབང་དུ་

[144A]༄༅། །གྱུར་པ་ནི་ལམ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམ་པའི་སེམས་སོ། །རྩ་བའི་བསམ་གཏན་ཐོབ་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མ་བསྒོམས་ལ། དུས་རིང་དུ་མ་བསྒོམས་པས་ཅི་དགར་དབང་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་པ་ནི། ལམ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམ་པ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་སོ། །ལམ་
ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་བྱང་བ་དང། ཤིན་ཏུ་བྱང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པས་གྲོལ་བའི་སེམས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཤིན་ཏུ་བྱང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཁ་ཅིག་བྱང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་
པས་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཏེ། སེམས་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ནི་གནས་པའི་དུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་ཉི་ཤུ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ནང་གི་སེམས་དང། ཕྱིའི་སེམས་དང། ཕྱི་ནང་གི་སེམས་སོ། །དེ་ལ་བདག་གི་
ལུས་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་ལས་དམིགས་པ་ལས་སེམས་ཉི་ཤུ་པོ་བྱུང་བ་ནི་ནང་གི་སེམས་ཞེས་བྱའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་མ་གཏོགས་པ་ལ་དམིགས་པ་ལས་སེམས་ཉི་ཤུ་པོ་དེ་དག་བྱུང་བ་ནི་ཕྱིའི་སེམས་ཞེས་བའོ། །སེམས་
ཅན་གཞན་གྱི་གཟུགས་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་ལ་སེམས་དམིགས་པ་ལས་སེམས་ཉི་ཤུ་པོ་དེ་དག་བྱུང་བ་ནི་ནང་དང་ཕྱིའི་སེམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ལ་ཡང་སྐད་ཅིག་ཏུ་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་དང། སྐད་ཅིག་ཏུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་ཏེ་
སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་གནས་པ་རང་བཞིན་གཞན་དང་དུ་འགྱུར་བར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། སེམས་ལ་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གསལ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གཞན་ནི་གོང་དུ་བཤད་པར་ཟད་དོ། །ནང་གི་ཆོས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆོས་ནི་ནག་
པོའི་ཕྱོགས་དང། དཀར་པོའི་ཕྱོགས་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་དབྱེ་ན། རྣམ་པ་ཉི་ཤུར་རིག་པར་བྱའོ། །ཉི་ཤུ་པོ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་དང་འདོད་ཆགས་འདུལ་བ་དང། ཞེ་སྡང་དང་ཞེ་སྡང་འདུལ་བ་དང། གཏི་མུག་དང་གཏི་མུག་འདུལ་བ་དང་

[144B] རྣམ་པར་གཡེངས་པ་དང། ཞུམ་པ་དང། གཟེངས་མཐོས་པ་དང། རྒོད་པ་དང། རྒོད་པ་མེད་པ་དང། ཞི་བ་དང། མ་ཞི་བ་དང། ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང། ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་པ་དང། ལམ་ཤིན་ཏུ་
བསྒོམས་པ་དང། ལམ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་མ་ཡིན་པ་དང། ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པས་གྲོལ་བ་དང། ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པས་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་དང། གཡེངས་པ་དང། ཞུམ་པ་དང། རྒོད་པ་དང། མ་ཞི་བ་དང། མཉམ་པར་མ་
བཞག་པ་དང། ལམ་ལེགས་པར་མ་བསྒོམས་པ་དང། ལེགས་པར་བསྒོམས་པས་གྲོལ་བ་མེད་པ་སྟེ། བཅུ་ནི་ནག་པོའི་ཕྱོགས་སོ། །འདོད་ཆགས་འདུལ་བ་དང། ཞེ་སྡང་འདུལ་བ་དང། གཏི་མུག་འདུལ་བ་དང། འདུས་པ་དང། གཟེངས་མཐོས་པ་དང། མི་རྒོད་པ་
དང༑ ཞི་བ་དང། མཉམ་པར་གཞག་པ་དང། ལམ་ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་དང། ལེགས་པར་བསྒོམས་པས་གྲོལ་བ་སྟེ་བཅུ་ནི་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་ལ་གཟུགས་དང་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཆགས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་སོ། །མི་གཙང་བ་བསྒོམ་པ་ནི་འདོད་ཆགས་
འདུལ་བའོ། །དགྲ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་ངོ། །བྱམས་པ་ནི་ཞེ་སྡང་འདུལ་བའོ། །ལས་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མི་ཤེས་པ་ནི་གཏི་མུག་གོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་གཏི་མུག་འདུལ་བའོ། །སེམས་ནང་དུ་རྩེ་
གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ནི་འདུས་པའོ། །སེམས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཞུགས་པ་ནི་གཡེངས་པའོ། །སེམས་གཉིད་དང་རྨུགས་པས་ནོན་པ་ནི་ཞུམ་པའོ། །བསམ་གཏན་གྱི་འབྲས་བུའམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་བསམས་ནས་གཉིད་དང་རྨུགས་
པ་བསལ་བ་ནི་གཟེངས་མཐོས་པའོ། །སེམས་གཟེངས་བསྟོད་པ་ལས་སླར་སེམས་འཕྲོས་པར་གྱུར་པ་ནི་རྒོད་པའོ། །ཞུམ་རྒོད་གཉིས་སྤངས་ཏེ་སེམས་མཉམ་པར་གྱུར་པ་ནི་རྒོད་པ་མེད་པའོ། །གཉིད་དང་རྨུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་

[145A]༄༅། །བྲལ་བ་ནི་ཞི་བའོ། །སྒྲིབ་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ནི་ཞི་བའོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་སྟེ། རྩ་བའི་བསམ་གཏན་ལ་ཞུགས་པ་ནི། ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པའོ། །རྩ་བའི་བསམ་གཏན་ལམ་
ཞུགས་པ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་འཕགས་པའི་ལམ་བསྒོམ་པ་ཐོབ་པ་ནི། ལམ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པའོ། །འཕགས་པའི་ལམ་བསྒོམ་པ་མ་ཐོབ་པ་ནི། ལམ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་
སྤངས་ནས་ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པས་གྲོལ་བའོ། །ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པས་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཞག་སྟེ། ནང་གི་ཆོས་དང། ཕྱིའི་ཆོས་དང། ནང་དང་ཕྱིའི་ཆོས་སོ། །དེ་ལ་བདག་
རང་ཉིད་ཀྱི་ལུས་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་ལས་ནག་པོ་འམ་དཀར་པོའི་ཆོས་བྱུང་བ་ནི་ནང་གི་ཆོས་སོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་མ་གཏོགས་པ་ལ་དམིགས་པ་ལས། དཀར་པོའམ། ནག་པོའི་ཆོས་བྱུང་བ་ནི། ཕྱིའི་ཆོས་སོ། །སེམས་ཅན་གཞན་
གྱི་ལུས་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་ལ་དམིགས་པ་ལས་དཀར་པོ་འམ་ནག་པོའི་ཆོས་བྱུང་བ་ནི། ནང་དང་ཕྱིའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནག་པོའི་ཆོས་ཀྱིས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར། དཀར་པོའི་ཆོས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། འདི་ན་ཀུན་
ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པའི་བདག་གམ། རྣམ་པར་བྱང་བར་བྱེད་པའི་བདག་མེད་དོ་ཞེས་ལྟ་བ་ནི་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གསལ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ཡང་རྣམ་པར་ལྔར་རྣམ་པར་གཞག་
སྟེ། རྣམ་པ་ལྔ་ནི་དམིགས་པ་དང། རང་བཞིན་དང། གྲོགས་དང། བསྒོམ་པ་དང། བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ལ་རྣམ་པ་ལྔར་རྣམ་པར་གཞག་པ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་རྣམ་པ་

[145B] །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཡང་བཞི་སྟེ། ལུས་དང། སེམས་དང། ཚོར་བ་དང། ཆོས་སོ། །ཡང་ན་བདག་གི་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་དང། བདག་ཀུན་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པའི་དངོས་པོ་དང། བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་
བདག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་སྟེ། དེ་བཞི་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་དམིགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བདག་གི་དངོས་པོ་ནི་ལུས་སོ། །བདག་ཀུན་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཚོར་བའོ། །བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་
སེམས་སོ། །བདག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཆོས་སོ། །དེ་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་ཞེ་ན། བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་བྱིས་པ་དག་ཕལ་ཆེར་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ལ་བདག་བརྟེན་ཅིང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་ལོངས་སྤྱོད་
པར་བྱེད་ལ། དེ་ལྟར་ཀུན་ཏུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའི་བདག་དེ་ཡང་སེམས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བདག་དེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་ལ། དད་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལུས་ལ་སོགས་པ་
བསྒོམ་ཞིང་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །རང་བཞིན་གང་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་དང་ཞི་གནས་ཏེ། ལུས་ལ་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ཞེས་སྨྲ་བས་ཤེས་རས་སྨྲ་བ་ཡིན། །དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་དང། གནས་པ་ཞེས་སྨྲས་པས་ཞི་གནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གྲོགས་པོ་ནི་དེ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དང་
སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཏེ། ཤེས་རབ་དང་ཞི་གནས་གཉིས་ཀྱང་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གཞན་དང་མི་ལྡན་པ་འབའ་ཞིག་འབྱུང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒོམ་པ་ནི་ནང་དང་ཕྱི་དང་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གོམས་པར་བྱའོ། །
བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་སྤངས་པ་དང། བདེན་པ་ཞི་ལ་འཇུག་པ་དང། ལུས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་ནི་མི་གཙང་བ་དང། བདེ་བ་དང། རྟག་པ་དང་བདག་ཏུ་འཛིན་པའོ། །མི་གཙང་བ་ལ་གཙང་བར་ཕྱིན་ཅི་

[146A]༄༅། །ལོག་ཏུ་འཛིན་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམས་ཏེ། ལུས་ལ་ནི་གཙོ་བོར་མི་གཙང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་བདེ་བར་འཛིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་
ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམས་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་འབྲེལ་ཏོ་ཞེས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཉེན་པོར། སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་
པ་བསྒོམས་ཏེ། སེམས་འདི་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་དང། འདོད་ཆགས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤོང་བའི་ཕྱིར། ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམས་
ཏེ༑ འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར། དད་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བར་ཟད་ཀྱི། འདི་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བར་བྱེད་པའི་བྱེད་པ་པོ་དང། བདག་མེད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་ན། བདག་ཏུ་འཛིན་
པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །བདེན་པ་བཞི་ལ་འཇུག་པ་ནི་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམས་པས། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་སྟེ། ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་ན་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པར་
འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམས་པས་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་སྟེ། ཚོར་བ་བདེ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་སྲེད་པ་སྐྱེ། ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བའི་རྒྱུས་ནི་ཞེ་སྡང་སྐྱེ་ལ། ཚོར་བ་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུས་ནི་གཏི་
མུག་སྐྱེ། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གི་རྒྱུས་ཚེ་རབས་གཞན་གྱི་ཕུང་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམས་པས་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་སྟེ། སེམས་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་འཇིག་པའི་

[146B] ཞེས་འཇིག་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམས་པས་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བའི་
ཕྱོགས་གཉིས་མཐོང་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ལ་རྟེན་པར་བྱེད་པས་སོ། །བྲལ་བ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་བསྒོམས་པས། གནས་ངན་ལེན་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ན་འཇིག་རྟེན་པ་
དག་ནི་ཕལ་ཆེར་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཕུང་པོ་ཙམ་མམ་ཆོས་ཙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པས་འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་དེ་ལུས་ལ་གནས་ཤིང་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པ་དང། ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་
ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འཛིན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ལུས་ནི་བདག་གི་རྟེན་གྱི་དངོས་པོའོ་ཞེས་རྨོངས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྟན་ཏེ། ལུས་འདི་མི་གཙང་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནས་ཀྱི་དངོས་པོ་
ཡིན་གྱི། བདག་གི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚོར་བ་ནི་བདག་དེས་ཀུན་ཏུ་མྱོང་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྨོངས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཤད་དེ། །ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་གྱིས། བདག་དེས་ཀུན་ཏུ་
མྱོང་བར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བདག་གི་དངོས་པོར་འཛིན་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་པ་བསྟན་ཏེ། སེམས་ནི་སྐད་ཅིག་མའི་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི། བདག་གི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་
བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་ཀྱིས་ནི་བདག་དེ་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་པ་བཤད་དེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་ཅིང། དད་པ་ལ་སོགས་པས་སེམས་རྣམ་པར་

[147A]༄༅། །བྱང་བར་བྱེད་པར་ཟད་ཀྱི། བདག་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས། དེ་ལ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྟན་པའི་འོག་ཏུ་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་བསྟན་པས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་
བཤད་པར་བཞེད་ནས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ལ་དགེ་སློང་དག་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་ནི་སྡིག་པའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེད་པ་དང། སྡིག་པའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་སྤོང་བ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེད་པ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་
གནས་པར་བྱའོ། །བརྒལ་བ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེད་པ་དང། སྐྱེས་པ་སྤོང་བ་ནི་དེ་གཉིས་དོར་བར་བྱ་བའི་ཆོས་ཡིན་པས། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་བར་འོས་ན། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེད་པ་དང། སྐྱེས་པ་གནས་པར་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་
ཡིན་ན། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་ཞེས་གདགས། ལན་དུ་གཉིས་ལ་གདགས་པ་མི་རིགས་པ་འདྲ་མོད་ཀྱིས། དགེ་བ་སྐྱེད་པ་དང་གནས་པར་བྱ་བ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེ་ཞིང་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བ་ལ་ཡང་དག་པའི་
སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་བས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དགེ་སློང་དག་དགེ་སློང་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལུས་དང་
ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ངན་པར་སྤྱོད་པ། ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྲོག་གཅོད་པ་དང། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང། ངག་གི་སྒོ་ནས་བརྫུན་དང་ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་ཕྲ་མ་དང། ཚིག་ཀྱལ་པར་སྨྲ་བ་དང། ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཆགས་སེམས་དང། གནོད་སེམས་དང། ལོག་
པར་ལྟ་བ་དང། མི་དགེ་བ་བཅུ་དང། དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ནི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཏེ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པ་ཡིན་པས་སྡིག་པའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་བདེ་བར་མྱོང་བར་འགྱུར་བས་ན་མི་དགེ་

[147B] །ཡང་ན་བདག་དང་གཞན་ལ་གནོད་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་ནི་སྡིག་པའོ། །དགེ་བའི་ཆོས་དང་འགལ་བ་ཡིན་པས་ན་མི་དགེ་བ་སྟེ། མི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་མངོན་དུ་མ་གྱུར་ཅིང། དེ་དག་དང་ཕྲད་ཅིང་སྤྱོད་པར་མ་གྱུར་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བག་ཆགས་སུ་གནས་པའོ། །ཡང་
ན་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང། ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ཉམས་ཤིང། བསླབ་པ་གསུམ་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་ཆོས་ལ་ནི། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཉམས་པ་ནི་
ཡན་ལག་དྲུག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡང་བཅུ་སྟེ། དང་པོ་ནས་ལེགས་པར་མ་བླངས་པ་དང། ལྷོད་པར་བྱེད་པ་དང། ལོག་པར་འཛིན་པ་དང། བག་མེད་པ་དང། ལེ་ལོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དང། ལོག་པར་སྨོན་པ་དང། སྤྱོད་ལམ་ཉམས་
པར་གྱུར་པ་དང། འཚོ་བ་ཉམས་པར་གྱུར་པ་དང། མཐའ་གཉིས་སུ་ལྷུང་བ་དང། འབྱུང་བར་མི་བྱེད་པ་དང། ཡི་དམ་བླངས་པ་ཉམས་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་དང་པོ་ནས་ལེགས་པར་མ་བླངས་ཤེ་ན། འདི་ལྟར་རྒྱལ་པོས་འཇིགས་པས་སམ། རྐུན་པོས་འཇིགས་པས་སམ། འཚོ་བ་མེད་
པས་སམ། དེ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གཞན་གྱི་ཕྱིར་བླངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་ཕྱིས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ལྷོད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་ཁ་ཅིག་ཚུལ་ཁྲིམས་བླངས་ནས། ངོ་ཚ་མེད་པ་དང། ཁྲེལ་མེད་པ་དང། འགྱོད་པ་ཆུང་བས་བསླབ་པའི་གནས་རྣམས་ལ་དམ་དུ་མི་སྲུང་གི་ཉམས་
བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་སྟེ། ལྷོད་པར་བྱེད་པས་ངེས་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པར་འགྱུར་བས་སོ། །ཇི་ལྟར་ལོག་པར་འཛིན་ཞེ་ན། ཁ་ཅིག་ལོག་པར་འཛིན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་འགྱོད་པར་འགྱུར་ཞིང། འགྱོད་པ་དེས་དགེ་བའི་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཚུལ་
ཁྲིམས་ཉམས་པར་འགྱུར་བས་སོ། །ཇི་ལྟར་བག་མེད་པ་དང་ལེ་ལོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ལ་ལ་དག་དང་པོ་ནས་ཉེས་པ་མི་འབྱུང་བར་དམ་བཅས་པ་མེད་ཅིང་ཉེས་པ་བྱུང་ན་ཡང་སླར་ཆོས་བཞིན་དུ་གསོ་བར་མི་བྱེད་ལ། ཉལ་བ་དང་འཕྲེས་པ་དང་གཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་རྣམས་ལྷུར་

[148A]༄༅། །ལེན་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པར་འགྱུར་བའོ། །ཇི་ལྟར་ལོག་པར་སྨོན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཁ་ཅིག་ཚུལ་ཁྲིམས་སམ། བརྟུལ་ཞུགས་སམ། དཀའ་ཐུབ་འདིས་ལྷའམ་ལྷ་ལས་གཞན་པའམ། རྙེད་པའམ། བཀུར་སྟིར་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ལོག་
པར་སྨོན་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྒྱུར་མ་གྱུར་པས་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྤྱོད་ལམ་ཉམས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་འཆགས་པ་དང་འདུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ལམ་དང། གྲོང་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་བབ་བབ་ཏུ་འདུག་ཅིང་འཕྲལ་གྱི་
བྱ་བ་དང། དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་དང་མི་མཐུན་ཞིང་འཇིག་རྟེན་དང་འགལ་བ་དང། འདུལ་བ་དང་མི་མཐུན་ཞིང་འདུལ་བ་དང་འགལ་བས་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་འཚོ་བ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ཆོག་མི་ཤེས་པ་
འདོད་པ་མང་པོ། གསོ་དཀའ་བ། དགང་དཀའ་བ་སྟེ། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་ཚོལ་བས་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་མཐའ་གཉིས་སུ་ལྷུང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཁ་ཅིག་འདོད་པའི་བདེ་བ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་ནས། འདོད་
པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བག་མེད་པར་སྤྱོད་པ་དང། ལ་ལ་ཚེར་མ་ལ་གནས་འཆའ་བའམ། ཐལ་པའི་ནང་ན་གནས་འཆའ་བ་ལ་སོགས་པ་དཀའ་ཐུབ་མི་བཟད་པ་དང། ཆོས་འདུལ་བ་ལས་བྱེད་དུ་མ་གནང་བ་རྣམས་སྤྱད་པས་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པར་
འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་མི་བྱེད་པ་ཞེ་ན། ལ་ལ་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་སམ། བརྟུལ་ཞུགས་སམ། ལྟ་བ་བསྙེམས་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཉིད་དམ། བརྟུལ་ཞུགས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཐར་པ་དང་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ལོག་པར་བཟུང་བས་ཐར་པ་དང། གྲོལ་བའི་རྒྱུར་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་
ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཡི་དམ་བླངས་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ལ་ལ་དག་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་ངོ་ཚ་མེད་ཅིང་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་བྱེད་པ་ལ་མི་འཛེམས་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པས་སྡིག་པའི་ཆོས་ཅན། ཁོང་རུལ་བ། བོང་བུའི་རྗེས་སུ་

[148B] དགེ་སྦྱོང་མ་ཡིན་པ་ལ་དགེ་སྦྱོང་དུ་དམ་འཆའ་བའོ། །དེ་ལ་ལྷག་པའི་སེམས་ཉམས་པ་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང། གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་པའོ། །དེ་ཉམས་པའི་རྒྱུ་ནི་ཆོས་གོས་དང། ལྷུང་བཟེད་ལ་སོགས་པ་ཡོ་བྱད་ལ་ཆགས་པ་མང་བ་དང། ལུས་ལ་ནད་
མང་བ་དང། ཁ་ཟས་ལ་བརྐམ་པ་དང། འདུ་འཛིན་མང་པོའི་ནང་ན་གནས་པར་དགའ་བ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ལས་ཀྱི་བྱ་བ་མང་པོ་ལ་དགའ་བ་དང། སྨྲ་བ་མང་པོ་ལ་མོས་པ་དང། ཉལ་བ་དང་འཕྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དགའ་བའོ། །ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཉམས་པ་ནི་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་
ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཉམས་པའི་རྒྱུ་ནི། མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་དང། དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང། བདག་དང་བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་ཚུལ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ་
ཆོས་དེ་དག་མངོན་དུ་མ་སྤྱོད་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པའོ། །མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ལ་སྐྱེ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་དམ་འཆའ་ཞིང་ཐོག་མ་ནས་སྒྲིམས་པ་ནི་མོས་པ་སྐྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འབད་ཅིང་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི། ཡང་དག་པའི་
སྤོང་བ་གཉིས་པོ་དོན་དང་སྦར་དགོས་པས་ཕྱིས་བཤད་པར་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་གཉིས་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ནི་གང་གོང་དུ་བཤད་པའི་འདོད་པའི་
ཁམས་ཀྱི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་དང་མི་དགེ་བ་བྕུའམ། བསླབ་པ་གསུམ་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་སོ། །ཆོས་དེ་དག་སེམས་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་ཅིང། སེམས་ལ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པར་གྱུར་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པའོ། །གང་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སེམས་ལ་སྐྱེས་པ་དེ་དག་ཀྱང་
ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ལ་གནས་པར་མི་བྱ་སེམས་ལ་གཞག་པར་མི་བྱ་ཞིང། རྣམ་པར་ཐམས་ཅད་དུ་དོར་བར་བྱའོ། །ཞེས་འདོད་པ་བསྐྱེད་པ་ནི་སྨོས་པ་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་འདས་པའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པ་དང་

[149A]༄༅། །མ་འོངས་པའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པ་དང། ད་ལྟར་གྱི་ཡུལ་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེས། དེ་བས་ན་དེ་དག་མདོར་ན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེ་བ་དང། མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེ་བ་སྟེ། རྣམ་
པ་གཉིས་སུ་གཞག་གོ། །དེ་ལ་གང་འདས་པའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པ་དང། འདས་པའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེ་བ་ནི། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེ་བའོ། །གང་ད་ལྟར་གྱི་ཡུལ་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེ་བ་ནི་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ལ་
དམིགས་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་གཉིས་བསྡོམས་ནས་དོན་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ། གང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེད་པ་དང། བསྐྱེད་པ་རྣམས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པ་ནི་
འབད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེ་བའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེད་པ་དང། བསྐྱེད་པ་རྣམས་སྤང་བའི་ཕྱིར་འབད་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཁ་ཅིག་
རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྐབས་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ། ཡུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡོད། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཁ་ཅིག་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ནི། གནས་པའི་ཚེ་ན་སྟེ། ཡུལ་
དང་མ་ཕྲད་ཀྱང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྟོབས་དང་ཡུལ་གྱི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པ་ནི། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་དུས་ན་སྟེ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་ཤིང་དེ་ན་ཡང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་
ལ་བྱེད་པ་འབྱུང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ནི། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་བ་རྣམས་ནི་མི་སྐྱེད་པ་དང། སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒྲིམས་པ་ནི་འབད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་

[149B] ཡུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ནི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེད་པ་དང། སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤང་བའི་ཕྱིར་འབད་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོ་དང་
འབྲིང་པོའོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་པོ་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེད་པ་དང། སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤོང་བ་ནི་འབད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེད་པ་དང། སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤོང་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་
རྩོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེད་པ་དང། སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤང་བར་བྱ་བར་ཞུགས་པ་ནི་སེམས་གཡེངས་པར་གྱུར་པར་མཐོང་སྟེ། དེའི་ཚེ་ཞི་གནས་བསྒོམ་ཞིང་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི། སེམས་
རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་ནི་མི་སྐྱེད་པ་དང། སྐྱེས་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པའི་ཚེ། སེམས་གཉིས་དང་རྨུགས་པས་ནོན་ཅིང་ནང་དུ་འདུས་པར་མཐོང་བའམ། ཞུམ་པ་སྐྱེ་བར་དོགས་པ་སྐྱེ་བའི་ཚེ་
སེམས་གཟེངས་མཐོས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནམ། བསམ་གཏན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའམ། ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་ཞིང་གཉིད་དང་རྨུགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་སྨོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་
སྤོང་བ་གསུམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་བྕུའམ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་མམ། བསླབ་
པ་གསུམ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །བསླབ་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་ནི་བསླབ་པ་གསུམ་ཉམ་པར་གྱུ་པའི་གྱུ་ལས་སླར་ལྡོག་ན། །དེ་དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུར་རིག་པར་བྱའོ། །མ་སྐྱེས་པ་ནི་ཆོས་དེ་དག་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པའམ། སེམས་མ་བྱུང་བའོ། །

[150A]༄༅། །སྐྱེས་པ་ནི་ཆོས་དེ་དག་མངོན་དུ་སེམས་ལ་འབྱུང་བའི་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་དགེ་བའི་ཆོས་མ་ཐོབ་པ་དང་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པ་དེ་དག་མྱུར་དུ་བདག་གིས་ཐོབ་པ་དང། མངོན་དུ་གྱུར་པར་བྱའོ་ཞེས་འདོད་པ་ཆེར་སྐྱེས་པ་ནི་མོས་པ་སྐྱེད་ཅེས་བྱའོ། །འབད་ཅིང་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་
སྤོང་བ་བཞི་པོའི་དོན་དང་སྦྱར་ཞིང་བསྟན་དགོས་པའི་ཕྱིར་བཤད་པར་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་བཞི་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་ནི་གང་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་གསུམ་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་རྣམས་སོ། །དགེ་བའི་ཆོས་
ཐོབ་པ་རྣམས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མངོན་དུ་བྱ་བ་རྣམ་པར་རྨོངས་པར་མ་གྱུར་ཅིང་སེམས་ལ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་མི་བརྗེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །མི་བརྗེད་པ་རྣམས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་མ་ཕྲོགས་པ་ནི་མི་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དགེ་བའི་ཆོས་ཐོབ་པ་རྣམས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་བསྒོམ་
པ་དང། བསྟེན་པ་དང་མང་དུ་བྱས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་བསྒོམ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་དང། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པའི་འདི་དག་གནས་ནས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་འདོད་པ་ཆེར་སྐྱེས་པ་ནི་མོས་པ་སྐྱེད་པའོ། །དེ་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་རྙེད་པ་རྣམས་མངོན་
སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ནི་འབད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་བའི་ཆོས་མ་རྙེད་པ་རྣམས་རྙེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམ་གནས་པ་དང། མི་བརྗེད་པ་དང་མི་མཉམ་པར་བྱེད་པ་ནི་འབད་པའོ། །དགེ་བའི་ཆོས་དེ་ཉིད་བསྒོམ་པ་དང། རྒྱ་
ཆེར་བྱེད་པ་དང། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའོ། །ཡང་ན་དགེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཆུང་ངུ་དང། འབྲིང་པོ་དང་ཆེན་པོའོ། །དེ་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་པོ་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྐྱེས་པ་དང། སྐྱེས་པ་རྣམས་གནས་པ་དང། མི་བརྗེད་པ་དང་མི་མཉམ་པར་བྱེད་པས་ནི་འབད་པ་ཞེས་བྱའོ། །
དགེ་བའི་ཆོས་ཆེན་པོ་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ། སྐྱེས་པ་རྣམས་བསྒོམ་པ་དང། རྒྱས་པ་དང། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་བའི་ཆོས་དེ་དག་བསྒོམ་པའི་ཚེ་སེམས་གཡེངས་པར་གྱུར་པ་ན་ཞི་གནས་བསྒོམ་ཞིང་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་རབ་ཏུ་

[150B] །དེའི་ཚེ་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་ནོན་ཏེ། སེམས་ཞུམ་པར་གྱུར་པ་དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནམ་བསམ་གཏན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་སེམས་གཟེངས་བསྟོད་པའམ། ལྷག་མཐོང་བསྒོམས་པ་ལས་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་སེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །
དེ་ལ་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞིས་མདོར་ན་ཆོས་ཉིད་བསྟན་ཏེ། ནག་པའི་ཕྱོགས་དང་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་སོ། དེ་ལ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེད་པ་དང། སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤོང་བ་ནི་ནག་པོའི་ཕྱོགས་སོ། །དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེད་པ་དང། སྐྱེ་པ་རྣམས་གནས་པར་བྱེད་པ་ནི་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་སོ།།
དེ་ལྟ་ཡིན་པ་ལས་སྤོང་བ་རྣམ་པ་བཞིའི་ཚུལ་གྱིས་ནི། བཞི་ཆར་ཡང་དག་པར་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ། སྤོང་བ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཡང་དག་པར་བསྡམས་པས་རབ་ཏུ་སྤོང་བ་དང། སྤངས་པས་རབ་ཏུ་སྤོང་བ་དང། བསྒོམས་པས་རབ་ཏུ་སྤོང་བ་དང། རྗེས་སུ་བསྲུངས་པས་རབ་ཏུ་སྤོང་བའོ། །དེ་ལ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་
སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེད་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྤོངས་པས་རབ་ཏུ་སྤངས་བ་བསྟན་ཏེ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སེམས་ལ་མངོན་དུ་བྱུང་བ་དེ་མེད་པ་ཡིན་པ་སྤང་བ་སྟེ། དེ་མངོན་དུ་མི་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འབད་པ་བྱེད་པ་ནི་ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བས་སྤངས་པས་རབ་ཏུ་སྤོང་བའོ། །སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་
སྤང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། ཡང་དག་པར་བསྡམས་པས་རབ་ཏུ་སྤོང་བ་སྟེ། གང་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་དེ་དག་ཕྱིས་ཅི་ནས་ཀྱང་རྒྱུད་ལས་མི་འབྱུང་བར་བསྡམ་པའི་སྒོ་ནས་སྤོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྐྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམས་པས་རབ་ཏུ་སྤོང་
པ་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་རྟེན་པའི་སྒོ་ནས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང། སྐྱེས་པ་རྣམས་བསྒོམ་པའི་སྒོ་ནས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང། ཐོབ་པ་རྣམས་མངོན་དུ་བྱས་ནས། དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་རྣམས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྗེས་
སུ་བསྲུངས་པས་སྤང་བ་བསྟན་ཏོ། །གང་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་བག་མེད་པས་སྤང་བ་དང། དེའི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པ་བག་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་པ་དང། རྫོགས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ན། དེ་ལ་སྒྲིབ་པ་རྣམས་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མདོར་ན་གཏང་

[151A]༄༅། །པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང། བླང་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གཏང་བ་དང། བླང་བའི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་སྔ་མ་གཉིས་ནི་གཏང་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོའོ། །ཡང་དག་པའི་སྤང་བ་ཕྱི་མ་རྣམས་ནི་བླང་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོའོ། །མོས་པ་བསྐྱེད་
ཅེས་བྱ་བས་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། འབད་ཅིང་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་སྟེ། སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ཅིང་ཡང་དག་པར་སྨོན་པར་བྱེད་ཅེས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་བཞི་ལ་ཡང་དམིགས་པ་དང། རང་བཞིན་དང། གྲོགས་དང། བསྒོམ་པ་དང། བསྒོམས་པའི་
འབྲས་བུའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་དང་པོ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་སྐྱེས་པ་ལ་དམིགས་སོ། །ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་གཉིས་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྐྱེས་པ་ལ་དམིགས་སོ། །ཡང་དག་
པའི་སྤོང་བ་གསུམ་པ་ནི་གཉེན་པོ་མ་སྐྱེས་པ་ལ་དམིགས་སོ། །ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་བཞི་པ་ནི་གཉེན་པོ་སྐྱེས་པ་ལ་དམིགས་སོ། །ཡང་དག་པའི་སྤོང་བའི་རང་བཞིན་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་རིགས་པར་བྱའོ། །གྲོགས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྷན་ཅིག་ལྡན་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་མོས་པ་དང་དད་པ་དང་
ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་བསྒོམ་པ་ནི་མོས་པ་བསྐྱེད་པ་འབད་ཅིང་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་སྟེ། སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ཅིང་ཡང་དག་པར་སྨོན་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཚིག་དེ་དག་གི་རྟེན་དང་བཅས་པ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་སྟེ། བསྒོམ་པ་བསྟན་ཏེ་དེ་ལ་མོས་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རྟེན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་
འདོད་པ་དང་མོས་པ་ཡོད་ན། དེའི་རྒྱུ་ལས་བརྩོན་འགྲུས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་མས་སེམས་རྒོད་པར་གྱུར་ན་འཁོར་བའི་སྐྱོན་ཡིད་ལ་བྱས་ཤིང་སེམས་གདུལ་བ་དང། སེམས་རྨུགས་པར་གྱུར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིད་ལ་བྱ་སྟེ། སེམས་གཟེངས་བསྟོད་པར་བྱ་བའི་
མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱ་བ་མེད་པར་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་འབའ་ཞིག་བསྒོམ་པ་ནི་འབད་པའོ། །ནམ་སེམས་རྒོད་པ་དང་རྨུགས་པར་གྱུར་པ་ན་དེ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒོད་པ་དང་ཞུམ་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མ་དང། ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་

[151B] ཞི་གནས་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་འཇིལ་བར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པའོ། །སེམས་ཞུམ་པར་གྱུར་པའི་ཚེ་ལྷག་མཐོང་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་སེམས་གཟེངས་སྟོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་སྨོན་པའོ། །བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་
ཉམས་པར་བྱ་བ་དང། གཉེན་པོའི་ཆོས་ཐོབ་པར་བྱ་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་གོང་མ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉམས་པར་བྱེད་པ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་གསུམ་པས་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་དག་པའི་སྤོང་བ་བཞི་པས་ནི་
གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་བསྟན་པའི་འོག་ཏུ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་བསྟན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་བཤད་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་
སོགས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ལ་བྱ་བ་སྟེ། མོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཞི་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་སྐྱེས་བུ་གང་ལ་རྐང་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་འགྲོ་བ་དང་འོངས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཐུ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་གང་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་
བཞི་ཡོད་པ་དེས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འབྱོར་བ་ཐོབ་པ་དང། མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་མཐུ་ཡོད་པས་ན་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་དག་མོས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་
གི་སྡུག་བསྔལ་དང་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མོས་ཤིང་ཡིད་ཆེས་པ་གཙོར་བྱས་ནས་བརྩོན་འགྲུས་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པ་དེ་བསྒྲིམས་ནས་ཞུགས་པ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ལ་རེག་པར་གྱུར་པ་ནི། མོས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེད་པ་དང། མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་
སྤོང་བ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་བསྐྱེད་པ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མོས་པ་དང་དད་པ་ཆེར་སྐྱེས་པ་ལས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་མོས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱའོ། །མོས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་དེ་ལ་ཉེས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་དེ། ཉེས་པ་ལྔ་སྤང་བའི་ཕྱིར་

[152A]༄༅། །གཉེན་པོ་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཉེས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ནི་ལེ་ལོ་དང། གདམས་ངག་ཉམས་པ་དང། ཞུམ་རྒོད་དང། འདུ་མི་བྱེད་པ་དང། འདུ་བྱེད་པ་དང་ལྔའོ། །དེ་ལ་ཞུམ་རྒོད་གཉིས་ནི་ཉེས་པ་གཅིག་ཏུ་བསྡུའོ། །དེ་ལ་ལེ་ལོ་ནི་མི་དགེ་བ་སྤོང་བ་དང། དགེ་བ་བསྒྲུབ་པ་ལ་མི་འཇུག་
པ་ནི་ལེ་ལོ་སྟེ། དེས་དང་པོ་ཉིད་དུ་དགེ་བ་ལ་མི་སྦྱོར་བའི་དུས་ལ་སྒྲིབ་པ་ནི་ཉེས་པའོ། །གདམས་ངག་མི་བརྗེད་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་མན་ངག་ཚིག་དང་དོན་དུ་བརྗེད་པར་གྱུར་པ་སྟེ། དེའི་བསམ་གཏན་སྦྱོར་བ་ལ་ཞུགས་པ་ན་བསམ་གཏན་གྱི་དོན་བརྗེད་པས་ནི་སྒྲིབ་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པའོ། །
སེམས་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་ཞུགས་ནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཚེ་ན་སེམས་ཞུམ་པ་དང། རྒོད་པ་རབ་ཏུ་གཅོད་པ་ན་ཉེས་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་བྱུང་ན་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞུམ་པ་དང་རྒོད་པ་བྱུང་བའི་དུས་ན་དེ་སེལ་བར་འགྱུར་བའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ནི་ཉེས་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་
མ་གསལ་ན་སེམས་མ་ཞི་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་ཞུམ་པ་དང། རྒོད་པ་དང་བྲལ་ནས་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཚེ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཉེས་པ་སྟེ། མཉམ་པ་ཉིད་ལས་བསྐྱོད་ན། སེམས་གཡེངས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་སྤོང་བའི་ཕྱིར། སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་ནི་མོས་པ་དང་
བརྩོན་འགྲུས་དང། དད་པ་དང། བག་ཡངས་དང། དྲན་པ་དང། ཤེས་བཞིན་དང། སེམས་པ་དང། བཏང་སྙོམས་སོ། །དེ་ལ་མོས་པ་ནི་བདག་གིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་གི་དུས་ན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ། བག་ལ་ཉལ་བ་རྣམས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་སྤོང་བར་བྱ། །སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་དོར་བར་བྱ་ཞེས་
འདོད་པ་སྐྱེ་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་ལ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ། །དད་པ་ནི་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་ཞུགས་ཤིང་གནས་པ་ལས་ཡོན་ཏན་གོང་མ་རྣམས་ཐོབ་པར་བྱ་བར་དད་པ་སྐྱེ་ཞིང་ཡིད་ཆེས་པར་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལ་བག་ཡངས་ནི་གང་དད་པ་མངོན་དུ་བྱུང་བས་རྒྱུ་བྱས་ནས་
སེམས་དགའ་བ་སྐྱེའོ། །སེམས་དགའ་བ་ལས་ལུས་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལུས་བདེ་བ་ལས་ཡིད་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡིད་བདེ་བར་གྱུར་ན་སེམས་ལས་སུ་རུང་བར་འགྱུར་ལ། སེམས་ལས་སུ་རུང་བར་གྱུར་པ་དེ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་གནས་ངན་ལེན་གྱི་ཕྱོགས་བསལ་བ་ནི་བག་ཡངས་སོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་ནི་ཞི་

[152B] རྣམ་པ་དགུ་ནི་ནང་དུ་སེམས་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང། ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་དང། ཀུན་ཏུ་འཇོག་པ་དང། ཉེ་བར་འཇོག་པ་དང། དུལ་བར་བྱེད་པ་དང། ཞི་བར་བྱེད་པ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང། གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་མཉམ་པར་འཇོག་པའོ། །དེ་ལ་ཕྱིའི་
དམིགས་པ་ལས་སེམས་བསྡུས་ནས་ནང་དུ་མི་ཡེངས་པའི་ཚུལ་དུ་སེམས་དང་པོ་ཉིད་དུ་བསྡུས་པ་ནི་འཇོག་པའོ། །སེམས་དང་པོ་ཉིད་དུ་བསྡུས་པ་ལས་ཕྱིའི་དམིགས་པ་རྣམས་ལ་སེམས་གཡོ་ལ། རགས་པ་འབྱུང་སྟེ། རགས་པའི་སེམས་དེ་ཕྲར་ནང་དུ་སྡུད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་འཇོག་པའོ། །དེ་ལྟར་གཞག་པ་ལས་དྲན་
པ་ཉམས་པའི་ཕྱིར། སེམས་གཡེངས་པར་གྱུར་པ་སླར་ཡང་སྡུད་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་འཇོག་པའོ། །དེ་ནས་དང་པོ་ཉིད་དུ་སེམས་ཕྱི་རོལ་དུ་མི་གཡེངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པ་ནི་ཉེ་བར་འཇོག་པའོ། །ཐོག་མ་ཉིད་ནས་གཡེངས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་སྐྱོན་དང་བཅས་པར་མཐོང་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་དབང་དུ་
བྱས་ནས་སེམས་འཕྲོ་བས་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་དུལ་བར་བྱེད་པའོ། །སེམས་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སྐྱོན་དང་བཅས་པར་མཐོང་ནས་སེམས་འཕྲོར་མི་སྟེར་བ་ནི་ཞི་བར་བྱའོ། །དྲན་པ་ཉམས་པ་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་ཏུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་ཡང་དེ་གནས་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་ཉེ་བར་
ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །འབད་པ་དང་བཅས་པ་ནི་སྐབས་དང་བར་ཆད་མེད་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུན་ལ་རྟག་ཏུ་གནས་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལེགས་པར་བསྒོམས་པས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་ཅིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུན་ལ་རྒྱུན་དུ་གནས་པ་ནི་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པའོ། །
དེ་ལ་ཤེས་བཞིན་ནི་གང་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། དེ་ཡང་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་འཇིག་པ་དང། རབ་ཏུ་འཇོག་པ་དང། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དང། ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་སྟེ། རྣམ་པ་བཞིའོ། །ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་ཡོད་པ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་འཇིག་པའོ། །ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་མི་
རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ནི་རབ་ཏུ་འཇོག་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དང་པོ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཚོལ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཞིབ་ཏུ་རྟོག་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་པ་ནི་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་སྟེ་

[153A]༄༅། །སྒྲིབ་པ་སྐྱེས་སམ་མ་སྐྱེས་པ་དང། སྤངས་སམ་མ་སྤངས་པ་བརྟགས་ནས་དེ་སྤོང་བ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སེམས་ཀྱི་ལས་སོ། །བཏང་སྙོམས་ནི་སེམས་མཉམ་པར་གྱུར་པ་ལས་མི་གཡོ་བ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་གནས་པའོ། །དེ་ལ་ལེ་ལོ་སྤང་བའི་ཕྱིར་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམ་པ་
བཞི་བསྒོམས་ཏེ། མོས་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། དད་པ་དང། བག་ཡངས་སོ། །དེ་ལ་མོས་པ་ནི་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་འབད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དད་པ་ནི་ཡིད་ཆེས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བག་ཡངས་ནི་ལས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བཞི་པོ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ན་ལེ་ལོའི་གཉེན་པོར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེས་བརྩོན་འགྲུས་
ཀྱི་གནས་དང། རྟེན་དང། མཚན་མ་དང། འབྲས་བུ་བསྟེན་པའི་སྒོ་ནས་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་གནས་ནི་མོས་པའོ། །དེ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཉིད་དོ། །འདོད་པ་ཡོད་ན་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པའི་མཚན་མ་དང་རྒྱུ་ནི་དད་པ་དང། ཡིད་ཆེས་པ་ཡོད་ན་འདོད་པ་དང་མོས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་
ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་བག་ཡངས་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ནས་ལུས་ལས་སུ་རུང་བས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་བག་ཡངས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །བག་ཡངས་སྐྱེས་ནས་ལེ་ལོ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ཉེས་པ་བཞིའི་གཉེན་པོར་ནི་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བཞི་རྣམས་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། གདམས་ངག་བརྗོད་པའི་གཉེན་
པོ་ནི་དྲན་པའོ། །ཞུམ་པ་དང་རྒོད་པའི་གཉེན་པོ་ནི་ཤེས་བཞིན་ཏེ། ནམ་སེམས་ཞུམ་པ་དང་རྒོད་པ་བྱུང་ན། ཤེས་བཞིན་གྱིས་དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ། །མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་ནི་སེམས་པ་སྟེ། གང་གི་ཞུམ་པ་དང་རྒོད་པ་སེལ་བར་བྱེད་པའོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་ནི་བཏང་སྙོམས་སོ། །ནམ་གཡོ་བར་འདོད་པ་ན་
མི་གཡོ་བར་གཞག་པའོ། །དེ་ལྟར་ཉེས་པ་ལྔ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་དང་བཅས་པར་བསྒོམ་པ་ནི་མོས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ཞེས་བྱའོ། །མོས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཡང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་དང་ལྡན་པར་བསྒོམ་པ་ཡིན་པར་བསྟེན་པའི་ཕྱིར། དབེན་པ་ལ་
གནས་པ་དང། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་གནས་པ་དང། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཡུལ་མཐོང་ན་དེ་དང་འབྲལ་བར་འདོད་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་གནས་པའི་དུས་ན་ནི་དབེན་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ནི་འདོད་ཆགས་

[153B] དེ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས། དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཚེ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འགོག་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ཡིན་པས་ན་བདེ་བ་སྟེ། དེ་ལ་དམིགས་པའི་དུས་ན་ནི་འགོག་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ།།
ལམ་གྱི་བདེན་པ་ནི། འགོག་པའི་བདེན་པ་མངོན་དུ་བྱེད་ལ། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དམིགས་པ་ན་ནི་རྣམ་པར་སྤོང་བར་བསྔོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསྒོམ་པ་དེ་ཡང་མོས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་སེམས་འདུས་པ་དང་གཡེངས་
པའི་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བདག་གི་མོས་པ་རབ་ཏུ་ཞེན་པ་དང། རབ་ཏུ་འཛིན་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་སེམས་ནང་དུ་འདུ་བའི་རྒྱུ་ནི་ལྷག་མཐོང་དང་བྲལ་བས་གཉིད་དང་རྨུགས་པ་
དང་ལེ་ལོའི་དབང་དུ་སེམས་ནང་དུ་འདུས་ཤིང་ཞུམ་པར་གྱུར་པའོ། །དེ་ཡང་སྤང་དགོས་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་མོས་པ་རབ་ཏུ་ཞན་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །སེམས་གཡེངས་པའི་རྒྱུ་ནི་མི་གཙང་བའི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བས་གཙང་བ་ལ་སོགས་པར་མཚན་མར་འཛིན་པའི་སྒོ་ནས་
ཡུལ་ལ་སེམས་འཕྲོས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སྤང་དགོས་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་འཛིན་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡང་སེམས་ཞུམ་པ་དང་ཞན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པའོ། །སེམས་གཡེངས་པ་དང་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ནི་ཞི་གནས་སམ་
ལུས་ལ་མི་གཙང་བར་བརྟག་པ་བསྒོམ་མོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་གཉིས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེད་པ་དང། སྐྱེས་པ་སྤོང་བ་དང། དགེ་བའི་
ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེད་པ་དང། སྐྱེས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། བརྩོན་འགྲུས་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང། རྟག་ཏུ་བརྩམ་པ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ལ་རེག་པར་གྱུར་པ་ནི། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ་

[154A]༄༅། །འཛིན་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་གསུམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པའི་ས་བོན་ལ་བརྟེན་ནས་ཚེ་འདིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་དང་
འདིར་བསྒོམ་པ་ལས་ཡང་སྔ་མ་སྔ་མའི་མཐུས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་མཐུ་ཆེ་ཞིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ས་བོན་བརྟས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབད་མི་དགོས་པར་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ལ་རེག་པར་གྱུར་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞན་ཡང་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བལྟའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་
རྐང་པ་བཞི་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གཞན་དག་གི་ཆོས་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་ནས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི། དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་
ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་གྱི་དོན་བཤིག་ཅིང་བཙལ་བ་ལས་རྙེད་པར་གྱུར་ནས་དེ་ཉིད་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ནི་དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བལྟའོ། །འདིར་ཡང་རྣམ་པ་ལྔར་གཞག་སྟེ། དམིགས་པ་
དང༑ རང་བཞིན་དང། གྲོགས་དང། བསྒོམ་པ་དང། བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡུལ་ལམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་གང་ལས་སུ་བྱ་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མིག་དང་རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཕྲུལ་
ལོ༑ །རང་བཞིན་གང་ཞེ་ན། མོས་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང་སེམས་དང། དཔྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གྲོགས་གང་ཞེ་ན། དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འདོད་པ་དང་འདོད་མི་ཆགས་པ་དང། ཞེ་མི་སྡང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བསྒོམ་
པ་གང་ཞེ་ན། སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པའོ། །བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་གང་ཞེ་ན། གང་འདོད་པ་དེ་ཐོབ་པའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་བསྟན་པའི་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞིའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །རྫུ་འཕྲུལ་

[154B] དབང་པོ་ལྔ་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་བཤད་པར་བཞེད་ནས། དེ་ལ་དགེ་སློང་དག་དབང་པོ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དབང་པོ་ལྔ་ཞེས་གྲངས་སྨོས་པའི་མིང་སོ་སོར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དད་པའི་དབང་པོ་
ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཡོད་པ་དང་ཡོན་ཏན་ཅན་དང་ནུས་པའི་དབང་པོ་ལ་རིམ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཆེས་པ་དང། རབ་ཏུ་དང་བ་དང། མངོན་པར་འདོད་པ་ནི། དད་པའི་དབང་པོའོ། །མཚན་ཉིད་དེ་ཡོད་པ་ལ་ནི་ཡིད་ཆེས་
སོ༑ །ཡོན་ཏན་ལ་ནི་སེམས་དད་པའོ། །ནུབ་པ་ལ་འདོད་པ་སྐྱེ་བ་སྟེ། དེ་བས་ན་འདོད་པ་དང་མོས་པ་གཉིས་དོན་གཅིག་པས་དད་པའི་དབང་པོ་ནི་མོས་པའི་དབང་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་བྱེད་པའོ། །དགེ་བ་སྒྲུབ་པ་དང་མི་དགེ་བ་སྤོང་པ་ལ་བརྩོན་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་
པོ་སྟེ། དེ་བས་ན་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་ལ་དབང་བྱེད་དོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་སེམས་ཀྱི་གསལ་བར་མཐོང་ཞིང་མ་བརྗེད་པ་ནི་དྲན་པའི་དབང་པོ་སྟེ། དེ་བས་ན་དྲན་པའི་དབང་པོས་ནི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་
བྱེད་དོ། །སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་ཤིང། ཕྱི་རོལ་དུ་མ་གཡེངས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་སྟེ། དེས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིད་ལ་དབང་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོས་ནི་དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་
ལ་དབང་བྱེད་པའོ། །ཡང་ན་འཁོར་བ་ཉེས་པ་དང་བཅས་པ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོན་ཏན་དང་བཅས་པར་དད་པར་ཡིད་ཆེས་ན། འཁོར་བ་ལས་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་སྟེ་གང་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་དད་པའི་དབང་པོའོ། །བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ནི་བརྩོན་
འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོའོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ནས་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་རྣམས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་བྱ་བ་དང་མི་བྱ་བ་མཚན་ཉིད་དྲན་པ་ནི་དྲན་པའི་དབང་པོའོ། །ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོའོ། །ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་

[155A]༄༅། །བསླབ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའོ། །ཡང་ན་མདོ་འདི་ཉིད་ཀྱི་གནས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ཡན་ལག་བཞི་བཤད་དེ། ཀུན་ཏུ་རིག་པའི་དད་པ་བཞི་ལ་གནས་པ་ཉིད་དད་པའི་དབང་པོའོ། །ཡང་དག་པར་སྤོང་པ་བཞི་ལ་གནས་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོའོ། །
དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ལ་གནས་པ་ནི་དྲན་པའི་དབང་པོའོ། །བསམ་གཏན་བཞི་ལ་གནས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོའོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའོ། །དབང་པོའི་དོན་ནི་དབང་བྱེད་པའི་དོན་ཏེ། ཅི་ལ་དབང་བྱེད་ཅེ་ན། དད་པ་ནི་
འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་དྲན་པ་དང་ཤེས་རབ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་བྱེད་དེ་དད་པའི་དབང་གིས་ཆོས་དེ་རྣམས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་གསུམ་ལ་
དབང་བྱེད་དེ། དྲན་པ་ཡང་ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཉིས་ལ་དབང་བྱེད་དོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀྱང་ཤེས་རབ་ལ་དབང་བྱེད་དོ། །ཤེས་རབ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་མངོན་དུ་བྱ་བ་ལ་དབང་བྱེད་དེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོའི་མཐུས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་བཞིན་
དུ༑ ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་གཅིག་གིས་གཅིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ན་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ་ཡང་ན་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་བློ་གཉིས་མེད་པར་མོས་ཤིང་དད་པའོ། །ཡང་ན་ཡོན་ཏན་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་གནས་ལ་དགའ་བ་མངོན་དུ་བྱས་པ་ལས་སེམས་དང་བ་སྐྱེ་བ་ནི་དད་པའོ། །
ཡང་ན་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་དད་པའོ། །ལུས་དང་སེམས་ལས་ཕོངས་པ་མེད་པར་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྤངས་བ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་མངོན་དུ་བྱ་བར་སེམས་སྤྲོ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །ཡན་ན་ལས་དམ་པ་ལ་
བརྩོན་པའི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་བྱེད་པ་ལ་བརྩོན་པ་ནི་ལེ་ལོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྩོན་འགྲུས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་མྱོང་བའི་དངོས་པོ་བརྗེད་པ་ནི་དྲན་པའོ། །ཡང་ན་དམིགས་པའི་དངོས་པོ་སེམས་ལ་གསལ་བ་ནི་དྲན་པའོ། །

[155B] ཉམས་ན་ཡང་སླར་མངོན་གསུམ་དུ་བྱེད་པ་ནི་དྲན་པའོ། །ཡང་ན་དྲན་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཡི་གེ་མི་བརྗེད་པར་འཛིན་པའི་དྲན་པ་དང། ཡི་གེ་གཟུང་བ་ལས་དོན་མི་བྱེད་པར་འཛིན་པའི་དྲན་པ་དང། དོན་གཟུང་བ་
ལས་རྒྱུན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མི་གཏོང་བའི་དྲན་པ་དང། རྒྱུན་དུ་ཡིད་ལ་བྱས་པ་ལས་དོན་མངོན་སུམ་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་མཐོང་བར་བྱེད་པ་ནི་དྲན་པའོ། །སེམས་གནས་པའི་རྣམ་པ་དགུ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །ཡང་ན་ཁང་པ་རླུང་མེད་པའི་མར་མེ་གཡོ་བ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་
རླུང་རྣམས་ཀྱིས་མ་བསྐྱོད་པར་སེམས་ཀྱི་ངང་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །བདེན་པ་བཞི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །ཡང་ན་ཤེས་རབ་ལ་རྒྱ་གར་སྐད་དུ་པྲཛྙཱ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། པྲ་ནི་རབ་ཀྱི་དོན་ལ། ཛྙཱ་ནི་ཤེས་པའི་དོན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་རབ་
ཏུ་ཤེས་པ་དང། ཀུན་འབྱུང་རབ་ཏུ་སྤངས་པ་དང། འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱས་པ་དང། ལམ་རབ་ཏུ་བསྒོམས་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཏེ། དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་འབྱུང་བས་དྲན་པའི་དབང་པོ་ནི་དེའི་རྒྱུའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་
དབང་པོ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་རྒྱུན་དུ་བརྩམས་པ་རྣམས་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བས། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་ནི་དེའི་རྒྱུའོ། །དད་པའི་རྒྱུ་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དད་པ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གཉི་གའི་རྒྱུའོ། །ཡང་ན་དད་པས་ཚུལ་
ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། དད་པ་དང་ལྡ་པ་རྣམས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་བྱེད་པས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་
དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་དང་བཅས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་དྲན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དབང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་ལྔ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་དང་སྤྱོད་པ་དང་ཐོས་པའི་ཆོས་དང། ཞི་གནས་དང། ལྷག་མཐོང་དང། དད་པའི་དབང་པོའི་ཡུལ་ནི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། དད་

[156A]༄༅། །པས་ཟད་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གཙོ་ཆེར་དང་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོའི་ཡུལ་ནི་སྤྱོད་པ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་བསླབ་པ་གསུམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པའི་དབང་པོས་ནི་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དམིགས་ཏེ། དྲན་པས་ཆོས་ཀྱི་
དོན་དང་མི་བརྗེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོས་ནི་ཞི་གནས་ལ་དམིགས་ཏེ། རྟག་ཏུ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོས་ནི་ལྷག་མཐོང་ལ་དམིགས་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ལ་གཙོ་
ཆེར་ལྷུར་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་རིམ་པ་དེ་ལྟར་བཀོད་ཅེ་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་དད་པ་སྐྱེས་ནས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས་དད་པའི་འོག་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་རྣམས་ནི་དྲན་པ་ཉམས་མི་སྲིད་པས། བརྩོན་
འགྲུས་ཀྱི་འོག་ཏུ་དྲན་པའོ། །དྲན་པ་མ་ཉམས་ན་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བས། དྲན་པའི་འོག་ཏུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོའོ། །སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་འོག་ཏུ་ཤེས་རབ་བཤད་དོ། །དབང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་
དོན་ནི་རིམ་པ་གཉིས་མདོ་ལས་གསལ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལ་དད་པའི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཆོས་བཞི་ལ་དད་ཅིང་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་དད་པ་སྟེ། ཆོས་བཞི་པོ་གང་ཞེ་ན། འཁོར་བ་ན་སྤྱོད་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་དད་པ་ནི་
དང་བའོ། །དེ་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་བརྟེན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའོ། །ལས་གང་དག་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ལས་དེ་དང་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སོ་སོར་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ནི་གསུམ་པའོ། །དེ་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་སྡིག་པའི་ལས་མི་བྱེད་པ་ནི་བཞི་པའོ། །འཁོར་བ་ན་སྤྱོད་པའི་
འཁོར་བ་ན་ཡོད་པའམ། འཁོར་བར་གཏོགས་པའི་ཆོས་དེ་འཇིག་རྟེན་འདི་ཡོད་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་ཅེས་ལྟ་བ་ནི། འཁོར་བ་ན་སྤྱོད་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་འདི་ཡོད་ཚེ་ཕྱི་མ་ཡོད་པར་ལྟ་བའི་འཁོར་བ་ན་སྤྱོད་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྟ་བ་དད་པ་ཞེས་

[156B] །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་དེའིོ། །ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་བརྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོད་པར་འདོད་པའོ། །ལས་གང་དག་གང་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཟག་གང་དང་གང་གིས་ལས་དགེ་བ་དང་མི་
དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་དང་གང་བྱས་པའོ། །ལས་དེ་དང་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སོ་སོར་མྱོང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཟག་གང་གིས་ལས་དགེ་བ་བྱས་ན། དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང། གང་ཟག་གང་གིས་ལས་མི་དགེ་བ་བྱས་ན་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་
བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང། ལས་གང་གིས་བྱས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མྱོང་བར་འགྱུར་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཞན་གྱིས་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་བར་ཡིད་ཆེས་པའོ། །དེ་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་སྡིག་པའི་ལས་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་ཡོད་པར་མཐོང་བ་དང། ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་
ཡོད་པར་མཐོང་བ་དང། ལས་གང་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་དེས་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་གང་ཟག་དེ་ལ་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་བྱས་ན་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བར་ཡིད་ཆེས་པས་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡིག་པ་མི་བྱེད་པ་ནི། དད་
པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཆོས་གང་ལ་དད་པའི་དབང་པོར་གྱུར་བའི་ཆོས་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པའི་དབང་པོས་གང་དད་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་བཞི་པོ་ལའོ་ཞེས་བྱ་
བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི། དད་པའི་དབང་པོས་དད་པར་གྱུར་བའི་ཆོས་དེ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོས་མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ནི་སྤོང་བར་བྱེད། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ནི་གྲུབ་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོའོ། །དྲན་པའི་དབང་
པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དྲན་པའི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཆོས་གང་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོས་ནི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྤངས་ནས། དགེ་བའི་ཆོས་སྒྲུབ་སྟེ། གཞག་

[157A]༄༅། །པའི་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་ལ་དྲན་པའི་དབང་པོས་ནི། དགེ་བའི་ཆོས་དེ་སེམས་ལ་མི་གསལ་བ་དང་བརྗེད་པར་མ་གྱུར་པ་བྱེད་པ་ནི། དྲན་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་
པ་གསུངས་སོ། །ཆོས་གང་དྲན་པའི་དབང་པོས་ཆུང་མི་གཟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་གང་དྲན་པའི་དབང་པོས་མ་བརྗེད་པར་བྱས་པའོ། །ཆོས་དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པའི་དབང་པོས་མ་བརྗེད་པར་བྱས་པའི་ཆོས་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་
དབང་པོས་གཡེང་བ་སྤངས་ནས་རྒྱུན་དུ་རྩེ་གཅིག་པར་དམིགས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཆོས་གང་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་དྲན་པའི་དབང་པོས་མི་བརྗེད་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོས་རྒྱུན་དུ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཞག་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོས་ཆོས་དེ་དག་གི་སོ་སོར་རང་གི་མཚན་ཉིད་མཐོང་བ་ནི་སོ་སོར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མཐོང་བ་ནི། ཆོས་དེ་དང་དེ་རྣམས་ལ་མངོན་
སུམ་དུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དབང་པོ་ལྔ་ཡང་དམིགས་པ་དང། རང་བཞིན་དང། གྲོགས་དང། བསྒོམ་པ་དང། བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་སྟེ། རྣམ་པ་ལྔར་གཞག་གོ། །དབང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་སྟེ། དབང་པོའི་དུས་ན་ཡང་དེ་བཞི་ལ་དམིགས་
པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་ནི་དད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། དྲན་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོའོ། །གྲོགས་ནི་ཆོས་དེ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གཞན་རྣམས་སོ། །བསྒོམ་པ་ནི་དད་པའི་དབང་པོས་བདེན་པ་བཞི་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་རྣམ་པར་
བསྒོམ་མོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོས་ནི་བདེན་པ་ལ་བཟློག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་རྣམ་པར་བསྒོམ་མོ། །དྲན་པས་ནི་བདེན་པ་ལ་མི་བརྗེད་པར་རྣམ་པར་བསྒོམ་མོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ནི་བདེན་པ་ལ་མི་གཡེང་བའི་རྣམ་པར་བསྒོམ་མོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་

[157B] །འབྲས་བུ་ནི་བདེན་པ་བཞི་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ། །སྟོབས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་བདེན་པ་ཡང་གཅིག་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ་ཙམ་གྱིས་བྱེ་བྲག་ཏུ་དབྱེ་བར་ཟད་དོ། །དབང་པོ་ལྔ་བསྟན་པའི་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། འདི་
ནི་དགེ་སློང་དག་དབང་པོ་རྣམས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དབང་པོ་ལྔའི་འོག་ཏུ་སྟོབས་ལྔ་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བཞེད་ནས། དེ་ལ་དགེ་སློང་དག་སྟོབས་ལྔ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དབང་པོ་ལྔ་པོ་ཉིད་མི་བརྫི་བ་དང། མི་ཚུགས་པར་གྱུར་
པས་ན་སྟོབས་ལྔར་གཞག་སྟེ། དད་པའི་སྟོབས་ཀྱང་དད་པ་མི་བརྫི་བར་གྱུར་བ་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིར་ལྷའི་བདུད་དམ། ཚངས་པ་འམ་གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ན་ཆོས་དང་མཐུན་པར་གྱུར་པ་འམ། ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དད་པ་ཟློག་པར་མི་ནུས་པས་ན་དད་པའི་
སྟོབས་སོ། །དད་པའི་སྟོབས་མངོན་དུ་བྱས་པའི་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བཞི་ཡང་སྟོབས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་བདུད་ཀྱི་གྲོགས་སུ་གྱུར་བའི་བདུད་རྣམ་པ་བཞིའི་སྟོབས་བཅོམ་ནས། ཟག་པ་ཟད་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པས་ན་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་
ན་དབང་པོའི་དུས་ན་ནི་དབང་པོ་ལྔའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་དད་པ་དང། ལེ་ལོ་དང་དྲན་པ་ཉམས་པ་དང། གཡེངས་པ་དང། ཤེས་བཞིན་མེད་པ་རྣམས་སྐབས་སུ་འདྲེ་ཞིང་འབྱུང་བ་ལས། ནམ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་སྐབས་སུ་འབྱུང་བར་མི་བྱེད་དེ། གཉེན་པོ་འགའ་
ཞིག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེས་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་བསམ་པ་མི་ཕྱེད་པར་གྱུར་པ་ནི་དད་པའི་སྟོབས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་རྒྱུན་དུ་བསྒོམ་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་སོ། །གང་མཉན་ཅིང་བསམ་པའི་ཆོས་ནམ་དུ་ཡང་མི་བརྗེད་པ་ནི་དྲན་པའི་སྟོབས་
སོ༑ །ཞུམ་པ་དང་རྒོད་པའི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་སོ། །ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་སོ། །དེ་ལ་དད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་བདག་གི་ལུས་ལ་ཆགས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་

[158A]༄༅། །སྟོབས་ཀྱིས་ནི་བདག་གི་ཡོ་བྱད་ལ་ཆགས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །དྲན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་སྔོན་བྱས་པ་དང་སྨད་པའི་ལམ་ལ་རྟོགས་པའི་སེམས་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་ཞུམ་པ་དང་རྒོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཆེ་ལོང་དུ་བྱུང་བའི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །
ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་རྩད་ནས་འདོད་ཏོ། །སྟོབས་ལྔ་བསྟན་པའི་འོག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བཞེད་ནས། དེ་ལ་དགེ་སློང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་གང་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །
དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་བ་ནི་བདེན་པ་བཞི་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་ཟད་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་དེ་ཡང་གང་ཟག་གི་ཁྱད་པར་གྱིས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གཞག་གོ། །བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པའམ། དེའི་
རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ། དཔེར་ན་ལུས་ཀྱི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པའམ། རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དང་རྐང་པ་དང། ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །འདིར་ཡན་ལག་གི་གཙོ་བོ་གང་ཡིན་ན་བདུན་པོ་འདི་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གཞག་གོ། །
སྨྲས་པ་ཆོས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་ཡན་ལག་གཙོ་བོ་དང་ཡན་ལག་གཉི་གཉི་གར་གཞག་གོ། །དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་ནི་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད་པའི་གྲོགས་ཡིན་པས་ཡན་ལག་བདུན་དུ་གཞག་གོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་ཆོས་
བསྒོམ་ཞིང་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་རྣམས་ཆུད་མི་གཟོན་ཅིང་མི་བརྗེད་པར་བྱེད་པ་ནི། དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱ་སྟེ། དབེན་པ་ལ་གནས་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བལྟའོ། །ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ཚོགས་དང་
ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་སྟེ། གང་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་དང། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་འདྲེས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བརྩོན་འགྲུས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི། ཡོན་ཏན་གོང་མ་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ལེན་པར་བྱེད་ཅིང་ཡོན་ཏན་ལ་བསྒྲིབས་པའི་ཉེས་པ་

[158B] །དགའ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང་པོ་མཐོང་ནས་ལུས་དང་སེམས་ལ་སིམ་པ་ཐོབ་པའོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་ལུས་ལས་སུ་རུང་བ་དང། སེམས་ལས་སུ་རུང་བར་གྱུར་ལ་
སྟེ༑ གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ལུས་དང་སེམས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པས་རང་གི་བྱ་བ་ལ་སྤྱོད་པ་སྤང་བ་དང། སེམས་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་པས་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་
སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་རྟག་ཏུ་མ་ཉམས་པ་གནས་པའོ། །བཏང་སྙོམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི། ཞུམ་རྒོད་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་རྟག་ཏུ་བྱ་བ་མེད་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་གནས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་རྣམས་ཡན་ལག་སྔར་བཞག་སྟེ་
རྟེན་གྱི་ཡན་ལག་དང། རང་བཞིན་གྱི་ཡན་ལག་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་དང། རྗེས་སུ་བསྔགས་པའི་ཡན་ལག་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཡན་ལག་གོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི། རྟེན་གྱི་ཡན་ལག་སྟེ། དྲན་པའི་དབང་གིས་གང་ལ་
དམིགས་པའི་དམིགས་པ་དེ་ནས་གཞན་དུ་མི་གཡེང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི། རང་བཞིན་གྱི་ཡན་ལག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མཐུས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་རྗེས་སུ་བསྔགས་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། དེས་ལུས་དང་སེམས་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་
ཕྱིར་རོ། །བག་ཡངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། བཏང་སྙོམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གསུམ་ནི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། དེ་གསུམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་འཇོམས་པའི་གཉེན་པོ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་གླེང་གཞི་དང་རྟེན་དང་རང་

[159A]༄༅། །བཞིན་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གཞག་གོ། །དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་གླེང་གཞི་ནི་ཤིན་ཏུ་བྱང་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ། ཤིན་ཏུ་བྱང་བས་ནི་གནས་ངན་ལེན་པ་དང། དེའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་
ཡང་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདི་ལར་ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ནི་གནས་ངན་ལེན་ཏེ། དེ་ཡོད་ན་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་མི་འབྱུང་བས་སེམས་གཡེངས་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་གཡེངས་ནས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་བས་ན་གནས་ངན་ལེན་ནི། ཀུན་ནས་ཉོན་
མོངས་པའི་རྒྱུའོ། །ཤིན་ཏུ་བྱང་བ་ནི་ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཡིན་པས། དེས་གནས་ངན་ལེན་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་གླེང་གཞིར་གཞག་གོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་རྟེན་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ། དེ་ལྟར་
ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་ན་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་མཉམ་པར་གཞག་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་སྐྱེས་ན། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ཏེ། དེ་བས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་གཞིའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་
མོངས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་བཏང་སྙོམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་ལ། རྟག་ཏུའང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག་བདུན་པོ་འདི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཏེ། ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་
དང། ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་དང་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་ལ་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། དགའ་བ་གསུམ་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་ལ་གང་ཤིན་ཏུ་བྱང་བ་དང། གང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། བཏང་སྙོམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གསུམ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་
ཕྱོགས་སོ། །དྲན་པ་ནི་གཉི་གའི་ཕྱོགས་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱང་དམིགས་པ་དང། རང་བཞིན་དང། གྲོགས་དང། བསྒོམ་པ་དང། བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་སྟེ། རྣམ་པ་ལྔར་གཞག་གོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་

[159B] མཐོང་བའི་ལམ་ན་བདེན་པ་བཞི་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་ནི་དྲན་པ་དང། ཆོས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། དགའ་བ་དང། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་
བཏང་སྙོམས་སོ། །གྲོགས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལ་བྱུང་བ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་རྣམས་སོ། །བསྒོམ་པ་ནི་དྲན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བསྒོམ་པ་སྟེ། དབེན་པ་ལ་གནས་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་གནས་པ། འགོག་
པ་ལ་གནས་པ། རྣམ་པར་སྤོང་བར་བསྔོས་པ། སྒོམ་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བདེན་པ་བཞི་ཉིད་བསྒོམ་པར་གསུངས་སོ། །བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་མཐོང་བས་སྤངས་པར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་བསྟན་པའི་འོག་ཏུ་
ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་བསྟན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བཞེད་ནས། དགེ་སློང་དག་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་འཕགས་པ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་སློབ་པའི་
གང་ཟག་རྣམས་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་དག་བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པ་སྤང་པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་ཞིང། ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་
བརྒྱད་པའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་གྱི་སྐབས་སུ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཐོབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ནི། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དེ་ཉིད་གཙོར་བྱས་ནས་
འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་རྟོག་ཅིན་འདོད་པ་དང་གནོད་སེམས་དང་འཚེ་བའི་རྟོག་པ་སྤངས་ནས་འདོད་པ་མེད་པ་དང། གནོད་སེམས་མེད་པ་དང། འཚེ་བ་མེད་པ་ལ་རྟོག་པ་ནི། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་རྟོག་པ་ཞིག་ནི་སེམས་

[160A]༄༅། །འཇུག་པར་འདོད་ན་ཡང་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ལ་རྟོག་གོ། །བརྒྱ་ལ་སྨྲ་བ་ཞིག་ལ་སེམས་འཇུག་པར་འདོད་ན་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་ནས། དགེ་བའི་ཆོས་ལ་རྣམ་པར་བརྟག་པའི་ཆོས་དེ་ཉིད་གཞན་ལ་གཏམ་དུ་སྨྲ་སྟེ། དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་ངག་
ཅེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་གོས་དང་བསོད་སྙོམས་དང་མལ་ཆ་དང་སྟན་དང་ན་བའི་རྐྱེན་སྨན་ལ་སོགས་པའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་དགོས་པར་གྱུར་ན། དེ་ཡང་འཚོལ་བའི་དུས་ན་འགྲོ་བ་དང་སླར་འོང་བའི་ཚེ་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་དང། ལྟ་བ་དང། རྣམ་པར་ལྟ་བ་དང། བརྐྱང་བ་དང་
བསྐུམ་པ་དང། ཆོས་གོས་དང། ལྷུང་བཟེད་འཛིན་པ་དང། བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་དང། འཆགས་པ་དང་འདུག་པ་དང། ཉལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚེ་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་དེ། དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཆོས་གོས་དང་ན་བའི་རྐྱེན་སྨན་ལ་
སོགས་པ་ཚོལ་བ་ཡང་གཡོ་དང་སྒྱུས་ཚོལ་བ་སྤངས་ནས། ཆོས་བཞིན་དུ་ཚོལ་ཏེ། དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང། ཡང་དག་པའི་ངག་དང། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་ལ་
བརྟེན་ནས་བསྒོམ་པ་ལ་ཞུགས་པ་ན་མོས་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་འབད་པ་ལ་སོགས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱུན་མི་གཅོད་ཅིང་བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བ་ལ་འཇུག་པ་ནི། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བའོ། །དྲན་པ་ཉེར་བར་གཞག་པ་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱིན་ཅི་མ་
ལོག་པར་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་གསལ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་གནས་པ་རྣམ་པ་དགུ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱའོ། །འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ཀྱང་མདོར་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གཞག་སྟེ། སྤྱོད་པའི་ཚེ་གང་བྱ་བ་
དང༑ གནས་པའི་ཚེ་གང་བྱ་བའོ། །སྤྱོད་པའི་ཚེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་ལ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་འཆགས་པ་དང་འདུག་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་ལམ་ལ་གནས་པའི་དུས་ན་སྟེ། དེའི་ཚེ་ན་ནི་ཡང་དག་པའི་ངག་དང། ལས་ཀྱི་མཐའ་དང། འཚོ་བ་ལ་གནས་པར་བྱའོ། །གནས་

[160B] ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་དུས་ན་སྟེ། དེ་ན་ཡང་ཞི་གནས་བསྒོམ་པ་དང། ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་གསུམ་ནི་ལྷག་
མཐོང་གི་ཕྱོགས་འཁོར་དང་བཅས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཉིད་དོ། །ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང། རྟོག་པ་གཉིས་ནི་དེའི་ཕྱོགས་སོ། །ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་འཁོར་དང་བཅས་པ་སྟེ། ཡང་
དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་སྒོ་ཉིད་དོ། །དྲན་པ་ནི་དེའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་བག་ལ་ཉལ་མ་ལུས་པར་སྤང་བར་བྱ་བ་དང། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་དམ་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་ལས་
ཀྱི་མཐའ་དང། འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སློབ་པའི་གང་ཟག་དག་དུས་དུས་སུ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་མི་ཤེས་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཤེས་པ་དང། ལོག་པའི་ཤེས་པ་མེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །དེ་ལ་མི་ཤེས་པ་ནི་
འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མཚན་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པའོ། །ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཤེས་པ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའོ། །ལོག་པའི་ཤེས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པའོ། །ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་
བ་ལ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ་སམྱག་སཾ་ཀལྤ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། །སམྱ་ཀ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་ཏོ། །སཾ་ནི་མཉམ་པའི་དོན་ནོ། །ཀལྤ་ནི་རྗེས་སུ་རྟོག་པའི་དོན་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བས་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་བ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་
སོགས་པར་མཐུན་པར་རྗེས་སུ་རྟོག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པའོ། །བརྫུན་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་བཞི་སྤངས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ངག་གོ། །སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཀྱི་ལས་ངན་པ་གསུམ་ལས་ལོག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའོ། །སྡིག་པ་མི་དགེ་བས་འཚོ་བ་མེད་པ་

[161A]༄༅། །ནི་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་སྟེ། དགེ་བསྙེན་ལ་སོགས་པའི་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་ཡང་དུག་དང་མཚོན་ཆ་ལ་སོགས་པ་འཚོང་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་སླར་ལོག་པའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་ཡང་ཁ་གསག་དང་ཚུལ་འཆོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སླར་ལོག་པའོ། །སྡིག་
པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྤང་བ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཧ་ཅང་དྲག་པ་ཡང་མ་ཡིན། དལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མཉམ་དུ་རྩོལ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བའོ། །ཡིད་གསལ་བར་གྱུར་པས་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་མ་རྨོངས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་སྟེ་
རྒྱུ་དྲུག་གི་དྲན་པ་སྐྱེ་བའོ། །རྒྱུ་དྲུག་ནི་དྲན་པ་མཐོང་བ་དང། མི་འདྲ་བ་དང། གོམས་པ་དང། གཅིག་གི་དོན་དུ་རྟོགས་པ་དང། ཞི་གནས་ཀྱི་སྟོབས་དང། རྒྱུའི་སྟོབས་སོ། །དེ་ལ་འདྲ་བ་མཐོང་བ་ལས་དྲན་པ་སྐྱེ་སྟེ། བུ་དང་འདྲ་བ་ལ་ལ་མཐོང་བ་ན་བུ་དྲན་པ་ལྟ་བུའོ། །མི་
མཐུན་པ་ལས་ཀྱང་དྲན་པ་སྐྱེ་སྟེ། ཚ་བ་དང་གྲང་བ་དྲན་པ་ལྟ་བུའོ། །གོམས་པ་ལས་ཀྱང་དྲན་པ་སྐྱེ་སྟེ། བཀླག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་གང་གོམས་པ་དེ་ཉིད་ཕྱིས་ཀྱང་དྲན་པ་སྐྱེ་སྟེ། གཅིག་གི་དོན་དུ་རྟོགས་པ་ལས་དྲན་པ་འབྱུང་སྟེ། ཨ་མྲའི་འབྲས་བུ་
མཐོང་བ་ལས་སྐྱུར་བ་དྲན་པའོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱང་དྲན་པ་འབྱུང་སྟེ། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། འཆི་འཕོ་ཤེས་པ་དང། ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཚེ་རབས་སྔ་མའི་གནས་རྣམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྐྱེ་བའོ། །རྒྱུའི་སྟོབས་ལས་ཀྱང་དྲན་པ་སྐྱེ་
སྟེ༑ བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཚེ་རབས་གཞན་དྲན་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཡེང་རྒོད་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས། སེམས་དྲང་པོའམ་མཉམ་པར་གནས་ན་ནི་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་རིམ་པ་དེ་ལྟར་བཤད་ཅེ་ན་
མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་བ་རྣམས་ཐོག་མར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་ལྟོས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དང་པོ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། ཕྱིས་དེ་ཉིད་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་རྟོག་པ་འབྱུང་སྟེ། དེ་བས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པའོ།།

[161B] དེ་བས་ན་དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་དག་པའི་ངག་གོ། །ཇི་ལྟར་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་ལས་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་ཡང་དག་པའི་ངག་གི་འོག་ཏུ་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའོ། །ཡང་དག་པའི་ལས་བྱས་པ་རྣམས་འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་ཏེ་
དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའི་འོག་ཏུ་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ཞིང་བརྩོན་འགྲུས་འཕེལ་ཏེ། དེ་བས་ན་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བའི་འོག་ཏུ་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་
རྣམས་ལ་དྲན་པ་ཉམས་པ་འབྱུང་མི་སྲིད་པས། དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་དག་པའི་དྲན་པའོ། །དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བས་མཇུག་ཏུ་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཤད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དུ་བཤད། འཇིག་རྟེན་པའི་
ལོག་པའི་ལྟ་བ་ནས་ལོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་ཡང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནས་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་དུ་བརྒྱད་བཤད་དོ། །ཡང་ན་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་དྲན་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཡིན་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་ནི་མ་རིག་པ་
དང་བྲལ་ན་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །ཡན་ལག་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ནས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །ཡང་ན་ཡང་དག་པའི་ངག་དང་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང། འཚོ་བ་གསུམ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ་
དེས་ནི་གཙོར་ཞེ་སྡང་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཅོད་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། དེས་ནི་གཙོར་འདོད་ཆགས་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཅོད་དོ། །ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང། རྩོལ་བ་དང་ལྟ་བ་གསུམ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ། དེས་ནི་གཏི་
མུག་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཅོད་དོ། །དེ་ལ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཡན་ལག་དྲུག་ཏུ་གཞག་སྟེ། ཡན་ལག་དྲུག་ནི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཡན་ལག་དང། གཞན་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་དང། གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་དང། ཉོན་

[162A]༄༅། །མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ཡན་ལག་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ཡན་ལག་དང། ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་འཐོབ་པ་ལ་སྒྲིབ་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཡན་ལག་གོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་
ཡན་ལག་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་ན་བདག་དང་སེམས་ཅན་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་ཉིད་ལ་བདག་གི་དེ་དག་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུར་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ་ཞེས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ནི་གཞན་ལ་ཐོབ་པར་
བྱེད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པས་ཚིག་མི་འབྱིན་པས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བས་ཇི་ལྟར་མཐོང་བའི་ཆོས་རྣམ་པར་བརྟགས་ནས་དེ་ཉིད་གཞན་ལ་འཆད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ངག་དང། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང། འཚོ་བ་གསུམ་ནི་
གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། རིམ་བཞིན་དུ་ལྟ་བ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། འཚོ་བ་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ངག་གི་ནི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པར་འབྱུང་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་ངག་གིས་ཇི་ལྟར་ཆུད་པའི་
ཆོས་རྣམས་གཞན་ལ་ལུང་སྟོན་པ་ན། གཞན་གྱིས་བརྒལ་བའི་ལན་གདབ་པ་དང། བཤད་པ་ལ་གསལ་ཞིང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་པ་པས། གཞན་དག་འདིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དོན་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང། འགལ་བ་མེད་པ་དང། གསལ་བར་སྟོན་པ་དང་སྦྱར་ན་དེ་ཁོ་ན་ཁོང་དུ་ཆུད་
དོ་ཞེས་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པར་འབྱུང་སྟེ། འདིར་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ངན་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་མི་བྱེད་པ་དང་སྦྱར་ན་འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་ཡིད་ཆེས་པར་
འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཆོས་བཞིན་དུ་ཚོལ་གྱི་གཡོ་དང་སྒྱུས་མི་ཚོལ་ལ། ཡོ་བྱད་མང་པོ་འཛིན་པ་སྤངས་པས་འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་གོ་ཞེས་གཞན་དག་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་

[162B] མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཆོ་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་རྟོག་པས་ནི་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཐོགས་པ་མེད་པར་གཞན་ལ་
འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ངག་དང་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་འཚོ་བ་གསུམ་ནི། རང་གི་རྟོགས་པ་དང་དམ་བཅས་པ་གསལ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྤྱད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་
མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དེས་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ཡན་ལག་སྟེ། ཞུམ་པ་དང་རྒོད་པ་རྣམས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཚོར་ནས་ཕྱིས་དེ་དག་སྐྱེས་པའི་སྐབས་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་
ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པ་ལ་སྒྲིབ་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཡན་ལག་སྟེ། འཕྲུལ་གྱི་མིག་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སྦྱངས་ནས། ཡོན་ཏན་དེ་དག་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་
བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པ་ལྔར་གཞག་སྟེ། དམིགས་པ་དང། རང་བཞིན་དང། གྲོགས་དང། བསྒོམ་པ་དང། བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལ་ལམ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་སྐྱེ་བའི་འོག་ཏུ་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཚེ། བདེན་པ་མཐོང་བ་དེ་འདི་ཉིད་ཡང་དག་
པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དམིགས་སོ། །རང་བཞིན་ཡན་ལག་བརྒྱད་དེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་དུ་བརྒྱད་དོ། །གྲོགས་ནི་གང་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དད་པ་དང། འདོད་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བསྒོམ་པ་ནི་ཡང་དག་
པའི་ལྟ་བ་བསྒོམ་སྟེ། དབེན་པ་ལ་གནས་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་གནས་པ་འགོག་པ་ལ་གནས་པ་རྣམ་པར་སྤོང་བར་བསྔོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་དང། གཞན་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང། གཞན་ཡིད་ཆེས་པ་དང་

[163A]༄༅། །ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་དང། ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའོ། །འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་འདི་ཉན་ཐོས་རྣམ་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། མཐོང་
བའི་ལམ་དུ་བསྒོམ་པར་འདོད་དེ། དེ་ཉན་ཐོས་མདོ་སྡེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ན་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་པར་འདོད་པས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་གཟུང་ངོ། །འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་བསྟན་པའི་འོག་ཏུ། དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དྲན་པ་བཅུ་དྲུག་བསྟན་
པས༑ ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བཞེད་ནས། དེ་ལ་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དྲན་པ་བཅུ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་རླུང་ཕྱིར་རྒྱུ་བ་ནི་དབུགས་དབྱུང་བའོ། །ནང་དུ་རྒྱུ་བ་ནི་རྔུབ་པ་སྟེ། དབུགས་ཕྱིར་འབྱུང་བ་དང་
ནང་དུ་རྔུབ་པ་ལ་དམིགས་པའི་དྲན་པ་ནི་དབུགས་འབྱུང་བ་དང། རྔུབ་པ་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་དྲན་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །དྲན་པ་ཡང་འདིར་དྲན་པ་མཐུ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དྲན་པའི་སྟོབས་ལ་བྱ་སྟེ། དྲན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཤེས་
རབ་ཀྱིས་རླུང་ཕྱིར་འབྱུང་བ་དང་ནང་དུ་འཇུག་པ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་དབུགས་འབྱུང་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཉིས་པོ་གང་ཞེ་ན། དབུགས་འབྱུང་བ་དང་བར་གྱི་དབུགས་སོ། །དབུགས་རྔུབ་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དབུགས་རྔུབ་པ་དང་བར་གྱི་དབུགས་
སོ༑ །རྔུབ་པ་ནི་གང་དབུགས་ཕྱིར་བྱུང་མ་ཐག་ཏུ། ལྟེ་བའི་བར་དུ་རླུང་ནང་དུ་འཇུག་པའོ། །བར་གྱི་དབུགས་ནི་དབུགས་རྔུབ་པ་སྟེ། ལྟེ་བའི་བར་དུ་ཞུགས་ནས་ཆད་པ་ལས་དུས་ཅུང་ཞིག་གི་བར་དུ་དབུགས་མི་འབྱུང་ཞིང་ངལ་གསོ་བ་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་དབུགས་ཤིན་ཏུ་ཡང་ཕྲ་བ་ཞིག་སྐྱེ་བར་
གྱུར་བའོ། །དབུགས་འབྱུང་བ་དང་བར་གྱི་དབུགས་འབྱུང་བ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཁྱད་པར་ནི་འདི་ཡོད་དེ། དབུགས་འབྱུང་བ་ནི་རླུང་ཕྱིར་འབྱུང་བ་སྟེ། ལྟེ་བའི་ཕྱོགས་ནས་བརྩམས་ནས། ཁ་སྣའི་བར་དུ་འབྱུང་བ་དང། དེ་ལས་ཀྱང་ཕྱིར་མཐོ་གང་

[163B] ཁྲུ་གང་ལ་སོགས་པར་འབྱུང་བའོ། །བར་གྱི་དབུགས་ནི་དབུགས་ཕྱིར་འབྱུང་བ་དེ་ཆད་ནས། དུས་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་དབུགས་དྲག་ཏུ་འབྱུང་བ་མེད་ཅིང། ངལ་གསོ་བའི་དུས་དུ་སྐད་ཅིག་གཅིག་རླུང་ཕྲེའུ་ཞིག་འབྱུང་བའོ། །དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པའི་གླེང་གཞི་ཡང་
རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་ལས་དང། ལྟེ་བའི་ཕྱོགས་ན་སུ་ལ་ལ་གནས་པའོ། །དེ་ལ་གོང་དུ་ཡང་ལུས་ཀྱི་སུལ་ལ་ཡོད་པའོ། །དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པའི་རྟེན་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལུས་དང་སེམས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དབུགས་འབྱུང་བ་དང་
རྔུབ་པ་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་དང། སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ལུས་འབའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ཅིང་འབྱུང་ན་ནི། འདུ་ཤེས་མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དང། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་པ་དག་ལ་ཡང་
དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ཡོད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ལ་མི་འབྱུང་བས་ན། ལུས་འབའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སེམས་འབའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ཅིང་འབྱུང་བ་ནི། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དང། གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེས་པའི་སེམས་
ཅན་རྣམས་ལ་ཡང། དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་འབྱུང་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ལ་དབུགས་འབྱུང་བ་དང། རྔུབ་པ་མེད་པས་སེམས་འབའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐབས་ཁ་ཅིག་ཏུ་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་དང། སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པར་ཡང་མི་རུང་སྟེ་
ལུས་ལ་བརྟེན་པ་དང། སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པར་ངེས་ན་ནི། བསམ་གཏན་བཞི་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང། ནུར་ནུར་པོའི་དུས་ན་མེར་མེར་པོའི་དུས་ཀྱི་ཚེའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་དབུགས་འབྱུང་བ་དང། རྔུབ་པ་ཡོད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་
དག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་བས་ན་དབུགས་འབྱུང་བ་དང། རྔུབ་པ་ནི་དུས་དེ་དག་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཚེ། ལུས་ལ་བརྟེན་པ་དང། སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་གོ་ཞེས་ཅི་རིགས་པར་གཞག་གོ། །དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པའི་འགྲོ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་

[164A]༄༅། །གཉིས་པོ་གང་ཞེ་ན། འབྱུང་བ་ནི་གྱེན་དུ་འགྲོ་བའོ། །དབུགས་རྔུབ་པ་ནི་ཐུར་དུ་འགྲོ་བའོ། །འབྱུང་བ་དང། རྔུབ་པའི་ས་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སུལ་དང་བུ་ག་རགས་པ་དང། སུལ་དང་བུ་ག་ཕྲ་བའོ། །དེ་ལ་སུལ་དང་བུ་ག་རགས་པ་ནི་ལྟེ་
བའི་ཕྱོགས་ནས་བརྩམས་ནས། གྱེན་དུ་ཁ་དང་སྣ་ལ་སོགས་པའི་སྒོར་འབྱུང་བ་དང། ཁ་སྣའི་སྒོ་ནས་བརྩམས་ནས། ཐུར་དུ་ལྟེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བར་དུ་སུལ་གྱི་ཕྱོགས་སུ་རྒྱུ་བའོ། །སུལ་དང་བུ་ག་ཕྲ་བ་ནི་ལུས་སུ་གཏོགས་པའི་བ་སྤུའི་བུ་ག་ཐམས་ཅད་དོ། །དབུགས་འབྱུང་
བ་དང། རྔུབ་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཀྱང་བཞི་སྟེ། རླུང་དང། ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དང། དབུགས་ཕྱིར་རྒྱུ་བ་དང་ནང་དུ་རྒྱུ་བའོ། །དེ་ལ་རླུང་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་མུ་སྟེགས་དང། འཇིག་རྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དང་ཐུན་མོང་ངོ། །
ལྷག་མ་གསུམ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། བསྟན་པ་འདི་འབའ་ཞིག་ལ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དེ་དག་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ལ་ཞུགས་པའི་དྲི་མ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཧ་ཅང་ལྷོད་པར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང། ཧ་ཅང་བསྒྲིམས་ཏེ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །
དེ་ལ་ཧ་ཅང་ལྷོད་པར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི། ལེ་ལོ་སྐྱེས་པ་གཉིད་དང། རྨུགས་པས་སེམས་ནོན་པར་འབྱུང་བའམ། སེམས་ཕྱིས་གཡེངས་པར་འགྱུར་བའོ། །ཧ་ཅང་བསྒྲིམས་ཏེ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་ཀྱང་ལུས་མི་མཉམ་པ་དང། སེམས་མི་མཉམ་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་
ལུས་མི་མཉམ་པ་སྐྱེ་ཞེ་ན། སྟོབས་ཀྱིས་བསྒྲིམས་ནས་དབུགས་འབྱུང་བ་དང། རྔུབ་པ་ལ་དམ་དུ་དམིགས་པ་ན། ལུས་ལ་རླུང་མི་བཟད་པ་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། རླུང་གིས་ཤས་ཆེར་གཡོ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་རླུང་གིས་ཤས་ཆེར་གཡོ་བར་གྱུར་པས་
ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་རྣམས་གཡེངས་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ལུས་རྒོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལྟར་ལུས་གཡེངས་པར་གྱུར་པའི་རླུང་དེ་འཕེལ་ན། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་དེ་དག་ཏུ་ལུས་ཀྱི་ནང་དུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་ལུས་མི་མཉམ་པའོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་མི་མཉམ་པ་སྐྱེ་ཞེ་ན་

[164B] །སེམས་གཡེངས་པ་འཕེལ་བ་ལས། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་འཁྲུགས་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་སེམས་མི་མཉམ་པར་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་འདི་ལ་འདྲིས་པར་བྱ་
བ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བགྲང་བས་རབ་ཏུ་འདྲིས་པར་བྱ་བ་དང། ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པས་རབ་ཏུ་འདྲིས་པར་བྱ་བ་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་ལ་འཇུག་པས་རབ་ཏུ་འདྲིས་པར་བྱ་བ་དང། བདེན་པ་ལ་འཇུག་པས་རབ་ཏུ་འདྲིས་པར་བྱ་བ་དང། རྣམ་པ་བཅུ་
དྲུག་ཏུ་རབ་ཏུ་འདྲིས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བགྲང་བས་རབ་ཏུ་འདྲིས་པར་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། དེ་མདོར་ན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རེ་རེ་ནས་བགྲང་བ་དང། གཉིས་གཅིག་ཏུ་བགྲང་བ་དང། ལུགས་བཞིན་དུ་བགྲང་པ་དང། ལུགས་ལས་བཟློག་སྟེ་བགྲང་བའོ། །དེ་ལ་རེ་རེ་ནས་བགྲང་
བ་གང་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་དབུགས་ནང་དུ་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་དེ་ན། དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ལ་དམིགས་པའི་དྲན་པས་གཅིག་ཅེས་བགྲང་བར་བྱེད་དོ། །གང་གི་ཚེ་དབུགས་རྔུབ་པ་འགགས་ནས། དབུགས་འབྱུང་བ་སྐྱེ་སྟེ་མེད་པར་གྱུར་པ་ན། དེའི་ཚེ་གཉིས་ཞེས་བགྲང་
བར་བྱེད་དོ། །བགྲང་བའི་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུས་རྣམ་པ་བཅུའི་བར་དུ་བགྲངས་ཏེ། འདི་ནི་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བགྲང་བའོ། །ལུགས་བཞིན་དུ་བགྲང་བ་གང་ཞེ་ན། གང་གོང་དུ་བཤད་པའི་རེ་རེ་ནས་བགྲང་བ་དང། གཉིས་གཅིག་ཏུ་བགྲང་བར་ཡང་རུང། རྗེས་བཞིན་དུ་བགྲང་བའི་
བར་དུ་བགྲང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ནི་ལུགས་བཞིན་དུ་བགྲང་བའོ། །ལུགས་ལས་བཟློག་སྟེ། བགྲང་བ་གང་ཞེ་ན། བཅུར་ཕྱིན་པ་དང། གཅིག་ཅེས་བགྲང་ངོ། །དགུ་ལ་གཉིས་ཞེས་བགྲང་ངོ། །བརྒྱད་ལ་གསུམ་ཞེས་བགྲང་བ་ནས། གཅིག་ལ་བཅུ་ཞེས་བྱ་བའི་
བར་དུ་བགྲངས་ཏེ། འདི་ནི་ལུགས་ལས་བཟློག་སྟེ། བགྲང་བའོ། །གང་གི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་རེ་རེ་ནས་བགྲང་བའམ། གཉིས་གཅིག་ཏུ་བགྲང་བའམ། ལུགས་ལས་བཟློག་སྟེ། བགྲང་བ་ལ་རབ་ཏུ་གོམས་པར་བྱས་པས་

[165A]༄༅། །དེའི་སྐབས་སུ་སེམས་མི་གཡེང་ཞིང། མི་གཡེང་པ་ཁོ་ནར་བགྲང་ནུས་ན། དེའི་གོང་དུ་བགྲང་བའི་ཁྱད་པར་གཞན་བགྲང་བར་བྱ་སྟེ། བགྲང་བའི་ཁྱད་པར་གཞན་གང་ཞེ་ན། རེ་རེ་ནས་བགྲང་བའམ། གཉིས་གཅིག་ཏུ་བགྲང་བ་བསྡོམས་ནས་གཅིག་གོ་
ཞེས་བགྲང་བར་བྱེད་དེ། དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བགྲང་བས་ནི་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་གཉིས་བཞི་ལས་གཅིག་ཏུ་བགྲོད་དོ། །རེ་རེ་ནས་བགྲངས་པས་ནི་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་རེ་རེ་ནས་བགྲང་བར་བྱེད་དེ། དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་ཏེ། བགྲང་བའི་ཚུལ་བཅུའི་
བར་དུ་བགྲང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཡང་གོམས་པར་བྱེད་ན་བཅུ་ཡང་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་བགྲང་བ་སྤེལ་ཏེ། བཅུའི་བར་དུ་བགྲང་བ་ནས། བརྒྱ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ། བཅུའི་བར་དུ་བགྲང་བར་བྱེད་དོ། །གང་གི་ཚེ་བགྲང་བ་ལ་ཞུགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་བཅུ་གཅིག་ཏུ་བྱས་
ནས༑ བགྲང་བའི་ཚུལ་བཅུའི་བར་དུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ནུས་ལ། བར་དུ་སེམས་མི་གཡེང་ན། དེ་ཙམ་གྱིས་བགྲང་པའི་ཚུལ་ལ་གོམས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བགྲང་བ་ལ་ཞུགས་པ་ལས་གལ་ཏེ་སེམས་འཁྲུགས་སམ་གཡེངས་པར་གྱུར་ན། སླར་མགོ་ནས་བཟློག་སྟེ་
བགྲང་བ་བརྩམ་པར་བྱའོ། །ཕུང་པོ་ལ་འཇུག་པའི་བར་དུ་གོམས་པར་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་སྦྱོར་བ་དེ་ལ་བརྟེན་པ་མང་བ་དང། བསྒོམ་པ་མང་བ་དང། མང་དུ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པས་ལུས་ཤིན་ཏུ་བྱང་བ་དང། སེམས་ཤིན་ཏུ་བྱང་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། དེ་ལུས་
ཤིན་ཏུ་བྱང་བ་དང། སེམས་ཤིན་ཏུ་བྱང་བ་སྐྱེས་པས། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ལ་རེག་ཅིང་དམིགས་པ་ལ་རྟག་ཏུ་སེམས་གནས་པ་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱ་བ་དེ་དབང་པོ་དང་ཡུལ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས། ཕུང་པོ་ལ་འཇུག་
སྟེ༑ ཇི་ལྟར་འཇུག་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་དབུགས་འབྱུང་བ་དང། རྔུབ་པ་འདིའི་རྟེན་ནི་ལུས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལུས་ལ་བརྟེན་ཏོ་ཞེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ན། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་ཞུགས་ཤིང་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དེ་དག་ལ་དམིགས་པའི་དྲན་པས། དེ་ཉིད་ཀྱི་

[165B] །དེ་ན་གང་ཀུན་ཏུ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ་ཞེས་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་འཇུག་གོ། །གང་དེའི་ཚེ་དྲན་པ་ཡོད་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོད་པ་དང། སེམས་པ་ཡོད་པ་དང་
ཤེས་རབ་ཡོད་པ་ནི། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །ཞེས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་འཇུག་གོ། །གང་དེའི་ཚེ་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ་ཞེས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་འཇུག་སྟེ། དེ་ལྟར་ཞུགས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་རབ་ཏུ་གོམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །
གང་གི་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་ཕུང་པོ་ཙམ་དུ་མཐོང་ཞིང་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང། འདུ་བྱེད་ཙམ་དང། དངོས་པོ་ཙམ་དུ་མཐོང་ཞིང་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ་ན། ཕུང་པོ་དེ་དག་ཉིད་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ། ཇི་ལྟར་འཇུག་ཅེ་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་འདི་
ལྟར་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟར་དབུགས་དབྱུང་བ་དང། རྔུབ་པ་འདི་ཅི་ལ་བརྟེན། ཅིའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་ཞེས་བརྟགས་ན། དེས་འདི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་ཏེ། དབུགས་འབྱུང་བ་དང། རྔུབ་པ་འདི་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་པ། ལུས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་
སེམས་ལ་བརྟེན་པ། སེམས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་ཞེས་རྟོགས་སོ། །ལུས་དང་སེམས་ཀྱང་ཅིའི་རྐྱེན་གྱིས་གནས་ཞེས་བརྟགས་ན། དེ་ཡང་ད་ལྟར་འཚོ་བའི་དབང་པོའི་རྟེན་གྱི་གནས་སོ་ཞེས་རྟོགས་སོ། །འཚོ་བའི་དབང་པོ་དེ་ཡང་ཅིའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་ཞེས་བརྟགས་ན། དེ་ཡང་ཚེ་
རབས་གཞན་གྱི་ལས་དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བར་རྟོགས་སོ། །སྔོན་གྱི་འདུ་བྱེད་ཀྱང་ཅིའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་ཞེས་བརྟགས་ན། དེ་ཡང་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བར་རྟོགས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ནི། སྔོན་དུ་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྤྱོད་དོ། །
སྔོན་གྱི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ནི་ཚེའི་དབང་པོ། །ཚེའི་དབང་པོའི་རྐྱེན་ལས་ནི་ལུས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་ནི་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་མ་རིགས་པ་འགགས་ན་འདུ་བྱེད་འགག་གོ། །འདུ་བྱེད་འགགས་ན་ཚེའི་དབང་པོ་འགག་གོ། །

[166A]༄༅། །ཚེའི་དབང་པོ་འགགས་ན་ལུས་དང་སེམས་འགག་གོ། །ལུས་དང་སེམས་འགགས་ན་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་འགག་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་ཞུགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་བདེན་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཀུན་ཏུ་འདྲིས་པར་
བྱེད་ཅེ་ན། དེས་དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་ལ་འདྲིས་པ་མང་དུ་བྱས་པས། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་སྟེ་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ། །འདི་དག་མི་རྟག་པ་ཡིན་པས་ན། མེད་པ་ལ་སྐྱེ་ལ་སྐྱེས་ནས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་
གྱུར་པ་དེ་ནི། སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དང། རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་དང། ན་བའི་ཆོས་ཅན་དང། །གང་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་ན་བ་དང་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །གང་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་ནི་བདག་མེད་པ། རབ་དབང་མེད་པ། བདག་པོ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་དེས་མི་རྟག་པ་
དང༑ སྡུག་བསྔལ་བ་དང། སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ཞུགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་འདུ་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་དང། ནད་དུ་གྱུར་པ་དང། འབྲས་བུར་གྱུར་པ་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ནི་
སྲིད་པའོ་ཞེས་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་གོ། །གང་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་སྲེད་པ་དེ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ནི། ཞི་བ་གྱ་ནོམ་པ་སྟེ་ཞེས་འགོག་པའི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་གོ། །གང་དེ་ལྟར་ཤེས་དེ་ལྟར་མཐོང། དེ་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི། ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ་
ཞེས་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ཡང་འཇུག་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་བདེན་པ་བཞི་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ལ་བདེན་པ་བཞི་ལ་འདྲིས་པར་བྱས་པས། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པར་སྤངས་ནས། དེ་བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བར་བྱ་
བའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ལ་རབ་ཏུ་འདྲིས་པར་བྱེད་དེ། རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། དྲན་བཞིན་དུ་དབུགས་འབྱུང་བ་ལ་དྲན་བཞིན་དུ་དབུགས་འབྱུང་བའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། སོ་སོར་སྤོང་བར་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དབུགས་རྔུབ་པ་

[166B] སོ་སོར་སྤོང་བར་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། དབུགས་རྔུབ་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་འདི་ནི། དགེ་སློང་དག་དབུགས་བ་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དྲན་པ་བཅུ་དྲུག་གོ་ཞེས་གང་མདོ་ལས་གསུངས་སོ། །ཚིག་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་དབྱེ་ཞེ་ན། གོང་དུ་
བདེན་པ་བཞི་ལ་གོམས་པར་བྱ་བའི་སྐབས་སུ་བདེན་པ་བཞི་མཐོང་བའི་སློབ་པའི་གང་ཟག་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ལ་དམིགས་པ་ཐོབ་པ་དེས། བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་སྦྱོར་བ་ལྷག་མ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྩོལ་བར་བྱེད་དེ། ནམ་
དབུགས་འབྱུང་བའི་དུས་ན། སེམས་མ་རྨོངས་པས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དྲན་པ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བར་ཤེས་པ་ནི། དྲན་བཞིན་དུ་དབུགས་འབྱུང་བ་ལ། དྲན་བཞིན་དུ་དབུགས་འབྱུང་བའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དབུགས་ནང་དུ་རྔུབ་པའི་
དུས་ལ་གཡེང་བ་མེད་པར་དྲན་པས་དེ་ཉིད་ལ་དྲན་བཞིན་དུ་དམིགས་སོ་ཞེས་ཤེས་པ་ན་ནི། དྲན་པ་བཞིན་དུ་དབུགས་རྔུབ་པ་ལ་ཡང། དྲན་བཞིན་དུ་དབུགས་རྔུབ་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བཅུ་དྲུག་ལས་འདི་ནི་དང་པོའོ། །གང་གི་ཚེ་དབུགས་
འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི། དབུགས་འབྱུང་བ་རིང་པོ་ལ་དབུགས་འབྱུང་བ་རིང་པོའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང། དབུགས་རིང་དུ་ཤེས་པ་དང། དབུགས་རིང་དུ་རྔུབ་པ་ལ་ཡང་དབུགས་རིང་དུ་རྔུབ་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་
རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་གཉིས་པའོ། །གང་གི་ཚེ་དབུགས་འབྱུང་བའི་བར་དང་རྔུབ་པའི་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་ནི། དབུགས་འབྱུང་བ་ཐུང་ངུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དབུགས་རྔུབ་པ་ཐུང་ངུ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་གསུམ་པའོ། །ཡང་
ན་རྣལ་འབྱོར་པ་དབུགས་འབྱུང་བ་ལ་དམིགས་པ་ན། ལྟེ་བའི་ཕྱོགས་ནས་བརྩམས་ཏེ་དབུགས་བྱུང་ནས་ཁ་སྣའི་སྒོ་ནས། ཕྱི་མཐོ་གང་དང་ཁྲུ་གང་དང་འདོམ་གང་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྲིད་དུ་འབྱུང་བ་ལ་དམིགས་པ་ནི། དབུགས་འབྱུང་བ་རིང་པོ་ལ་དབུགས་འབྱུང་བ་རིང་པོའོ་ཞེས་ཡང་

[167A]༄༅། །དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ནམ་རྣལ་འབྱོར་པས་དབུགས་རྔུབ་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཚེ། ཁ་སྣའི་སྒོ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ལྟེ་བའི་བར་དུ་དབུགས་ཇི་ལྟར་ཐུང་དུ་སོང་བ་དམིགས་པ་ན་ནི། དབུགས་རིང་དུ་རྔུབ་པ་ཡང་དབུགས་རིང་དུ་
རྔུབ་པའོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ནམ་རྣལ་འབྱོར་པས་དབུགས་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ལྟེ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། བྲང་གི་བར་དུ་བྱུང་ནས་ཆད་པ་ལ་དམིགས་པ་ན་ནི། དབུགས་འབྱུང་བ་ཐུང་ངུ་ལ་དབུགས་འབྱུང་བ་ཐུང་ངུ་ཞེས་ཡང་དག་པ་
ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ནམ་རྣལ་འབྱོར་པས་དབུགས་རྔུབ་པ་ན་ཡང་ཁ་སྣའི་སྒོ་ནས་མགྲིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་ཆད་པ་ལ་དམིགས་ན་ནི་དབུགས་འབྱུང་བ་ཐུང་ངུ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ནམ་རྣལ་འབྱོར་པས་སུལ་དང་བུ་ག་རགས་པའི་དབུགས་འབྱུང་
བ་ལ་དམིགས་པའི་ཚེ་ན་ནི། ལུས་སོ་སོར་ཤེས་བཞིན་དུ་དབུགས་འབྱུང་བ་ལ། ལུས་སོ་སོར་ཤེས་བཞིན་དུ་དབུགས་འབྱུང་བའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ནམ་རྣལ་འབྱོར་པས་དབུགས་རྔུབ་པའི་སུལ་དང་བུ་ག་རགས་པ་ལས་དབུགས་
རྔུབ་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཚེ་ན་ནི། ལུས་སོ་སོར་ཤེས་བཞིན་དུ་དབུགས་རྔུབ་པ་ལས་ལུས་སོ་སོར་ཤེས་བཞིན་དུ་དབུགས་རྔུབ་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་དུ་ན་ལྟེ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རྒྱུ་མ་དང་ལོང་ཀ་དང། ཕོ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་
དབུགས་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་ལ་དམིགས་པ་ནི། ལུས་སོ་སོར་ཤེས་བཞིན་དུ་དབུགས་འབྱུང་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ནམ་ཁ་སྣའི་སྒོ་ནས་གྲེ་བ་ལ་སོགས་པར་ཐུར་དུ་རྒྱུ་ཞིང་རྒྱུ་མ་དང། ལོང་ཀ་ལ་སོགས་པར་ཇི་ལྟར་ཞུགས་པ་ལ་དམིགས་པ་ན་
ནི༑ ལུས་སོ་སོར་ཤེས་བཞིན་དུ་དབུགས་རྔུབ་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ནི་བཞི་པ་ཞེས་བྱའོ། །ནམ་རྣལ་འབྱོར་པས་དབུགས་འབྱུང་བ་འདི་ཡང་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་དེ་ལུས་ལ་བརྟེན། ལུས་ལ་གནས་པར་ཤེས་ནས་དབུགས་འབྱུང་བ་ལུས་ལ་

[167B] ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་ལ་དམིགས་པའི་དུས་ན་ནི། ལུས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སོ་སོར་ཤེས་བཞིན་དབུགས་འབྱུང་བ་ལ། ལུས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སོ་སོར་ཤེས་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ནམ་རྣལ་འབྱོར་པས་དབུགས་རྔུབ་པ་འདི་ཡང། ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་
ལུས་ལ་བརྟེན། ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་རྔུབ་པར་ཤེས་ཏེ། ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་དབུགས་ཇི་ལྟར་རྔུབ་པ་ལས། དམིགས་པའི་དུས་ན་ནི་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་སོ་སོར་ཤེས་བཞིན་དབུགས་རྔུབ་པ་ལ། ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་སོ་སོར་ཤེས་བཞིན་དབུགས་རྔུབ་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་
རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ནི་ལྔ་པའོ། །ནམ་རྣལ་འབྱོར་པས་སྤུ་དང་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་ལ་སོགས་པ་སུལ་དང་བུ་ག་ཕྲ་མོ་ནས་དབུགས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་ལ་དམིགས་པའི་དུས་ན་ནི། ལུས་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་ཤེས་བཞིན་དུ་དབུགས་འབྱུང་བ་ལ། ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་སོ་སོར་ཤེས་
བཞིན་དུ་དབུགས་འབྱུང་བའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པའོ། །ནམ་རྣལ་འབྱོར་པས་བ་སྤུ་ལ་སོགས་པའི་བུ་ག་དང་སུལ་ཕྲ་མོ་ནས་དབུགས་ཇི་ལྟར་ནང་དུ་འཇུག་པ་ལ་དམིགས་པའི་དུས་ན་ནི། ལུས་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་ཤེས་བཞིན་དུ་དབུགས་རྔུབ་པ་ལ། ལུས་
ཐམས་ཅད་ལ་སོ་སོར་ཤེས་བཞིན་དུ་དབུགས་རྔུབ་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ནི་དྲུག་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་པས་དབུགས་འབྱུང་བ་ཡང་འགགས། བར་གྱི་དབུགས་ཀྱང་འགགས་ཏེ། དབུགས་དབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་གཞན་མ་སྐྱེས་པའི་གནས་
སྟོང་པ་ལ་དམིགས་ཤིང། དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་པའི་དུས་ན་ནི། བདག་གི་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་བྱང་བར་དབུགས་འབྱུང་བ་ལ། བདག་གི་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་བྱང་བར་དབུགས་འབྱུང་བའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་བྱང་བ་ནི་དབུགས་
འབྱུང་བ་དང་བྲལ་བའི་གནས་དང་དུས་ལ་བྱའོ། །ནམ་རྣལ་འབྱོར་བ་དབུགས་རྔུབ་པ་ཡང་འགགས། བར་གྱི་དབུགས་ཀྱང་འགགས་ནས། དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་གཞན་མ་སྐྱེས་པའི་དུས་སྟོང་པར་གྱུར་བ་ལ་དམིགས་པ་ནི། བདག་གི་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་བྱང་བར་

[168A]༄༅། །དབུགས་རྔུབ་པ་ལ་བདག་གི་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་བྱང་བའོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཞེས་ཏེ། འདི་ནི་བདུན་པའོ། །ཡང་ན་ཤིན་ཏུ་བྱང་བའི་དོན་ནི་དབུགས་འབྱིན་པ་དང། རྔུབ་པ་ལ་དམིགས་པས་ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་
བྱས་པས་ཤེས་པའོ། །ཡང་ན་དེས་གོང་དུ་བཤད་པས་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དེ་དག་ལ་དམིགས་པ་བརྟེན་པ་མང་བ་དང། བསྒོམ་པ་མང་བ་དང། མང་དུ་བྱས་པ་དང་ལྡན་པས། སྔོན་འདྲིས་པར་མ་བྱས་པའི་ཚེ། དབུགས་འབྱུང་བ་དང། རྔུབ་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཚེ་
སེམས་ཤ་ཐང་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་དང། དབུགས་འབྱུང་བ་དང། རྔུབ་པ་ཡང་རགས་པ་དང། སྦོམ་པོར་བྱུང་བ་འགགས་ནས། དེ་དང་བྲལ་ཏེ་དེ་གོམས་པར་བྱ་བའི་མཐུས། དབུགས་ཀྱང་ཕྲར་རྒྱུ་ཞིང། དེ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ཀྱང་ཤ་ཐང་བ་
མེད་པར་བདེ་བའི་རེག་པ་དང་ལྡན་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་འབྱུང་སྟེ། དེ་བས་ན་བདག་གི་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་བྱང་བར་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་དེ་ལྟར་དབུགས་འབྱུང་བ་དང། རྔུབ་པའི་དྲན་པའི་སྦྱོར་བ་རབ་ཏུ་སྦྱར་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་
གལ་ཏེ་བསམ་གཏན་དང་པོའམ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་དེ་ན། དབུགས་འབྱུང་བ་དང། རྔུབ་པ་ལ་དམིགས་པའི་རྒྱུས་ཇི་ལྟར་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་ཐོབ་པར་ཤེས་པ་ནི། དགའ་བ་སོ་སོར་ཤེས་བཞིན་དུ་དབུགས་འབྱུང་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དགའ་བ་
སོ་སོར་ཤེས་བཞིན་དུ་དབུགས་རྔུབ་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་བརྒྱད་པའོ། །གལ་ཏེ་དེས་དགའ་བ་དང་བྲལ་བ་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་བདེ་བ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི། བདེ་བ་སོ་སོར་ཤེས་བཞིན་དབུགས་འབྱུང་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་
བདེ་བ་སོ་སོར་ཤེས་བཞིན་དུ་དབུགས་རྔུབ་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་དགུ་པའོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཡན་ཆད་ཉེས་པ་བརྒྱད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པས། བསམ་གཏན་བཞི་ཡན་ཆད་ནི་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དྲན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་

[168B] །གལ་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་རྩ་བའི་བསམ་གཏན་དང་པོའམ་གཉིས་པའམ་གསུམ་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ན། དེས་གདོན་མི་ཟ་བར་མི་ཐོབ་ཏུ་མི་རུང་བ་དང། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས། རང་
གི་སེམས་ཅི་དང་ཅི་བྱུང་བ་དང། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་པ་ལ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའམ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའམ། ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པའམ། ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བའམ། གཏི་མུག་དང་བཅས་པའམ། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བའམ། བསྡུས་
པའམ། གཡེངས་པའམ། ཞུམ་པའམ། གཟེངས་མ་ཐོས་པའམ། རྒོད་པའམ། མི་རྒོད་པའམ། ཞི་བའམ། མ་ཞི་བའམ། མཉམ་པར་གཞག་པའམ། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའམ། ལེགས་པར་བསྒོམ་པའམ། ལེགས་པར་མ་བསྒོམ་པའམ། རྣམ་པར་
གྲོལ་བའམ། རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་ཤེས་པ་བྱུང་སྟེ། དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཚེ། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཅི་འདྲ་བར་འབྱུང་བར་ཤེས་པ་ནི། སེམས་སོ་སོར་ཤེས་བཞིན་དུ་དབུགས་འབྱུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་
ནས༑ སེམས་སོ་སོར་ཤེས་བཞིན་དུ་དབུགས་རྔུབ་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་བཅུ་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་དབུགས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལས་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས། དབུགས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་ལ་དམིགས་པའི་ཚེ་ན་
ནི༑ སེམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་སོ་སོར་ཤེས་བཞིན་དབུགས་འབྱུང་བ་ལ། སེམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་སོ་སོར་ཤེས་བཞིན་དུ་དབུགས་འབྱུང་བའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དབུགས་རྔུབ་པ་ཡང་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་དབུགས་རྔུབ་པ་སྟེ། སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་དབུགས་ཇི་
ལྟར་རྔུབ་པ་ལ་དམིགས་པའི་དུས་ན་ནི། སེམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་ཤེས་བཞིན་དུ་དབུགས་རྔུབ་པ་ལ། སེམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་ཤེས་བཞིན་དབུགས་རྔུབ་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་བཅུ་གཅིག་པའོ། །དེ་ལྟར་

[169A]༄༅། །དེས་དགའ་བ་སོ་སོར་མྱོང་བར་གྱུར་པའམ། བདེ་བ་སོ་སོར་མྱོང་བར་གྱུར་པས། གལ་ཏེ་བརྒྱ་ལ་ཞིག་དྲན་པ་རྨོངས་པའི་རྒྱུས་བདག་ཅེའམ། བདག་ནི་བདག་གི་ཞེའམ། བདག་གི་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེའམ། འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞེའམ། གཟུགས་
ཅན་དུ་འགྱུར་ཞེའམ། གཟུགས་མེད་པར་འགྱུར་ཞེའམ། འདུ་ཤེས་ཅན་ནམ། འདུ་ཤེས་མེད་པའམ། འདུ་ཤེས་མེད་མིན་དུ་འགྱུར་ཞེས་རྨོངས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སེམས་གཡོ་བ་བྱུང་ན། མྱུར་དུ་མྱུར་བར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱས་ནས། དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་
གཉིས་ལ་དམིགས་ཏེ། རྟོགས་པ་དེ་དག་གནས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་རབ་ཏུ་སྤོང་བ་ལ་སེལ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་བདག་གི་སེམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་བྱང་བར་དབུགས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བདག་གི་སེམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཤིན་ཏུ་བྱང་བར་དབུགས་རྔུབ་པ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་བཅུ་གཉིས་པའོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་པ་ལས། གལ་ཏེ་གཉིད་དང་རྨོངས་པའི་སྒྲིབ་པས་སེམས་ནོན་པར་གྱུར་ཏེ། སེམས་མི་གསལ་བར་གྱུར་པ་ན། སེམས་དགའ་བ་དང། གསལ་བར་གྱུར་པའི་དམིགས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་དམིགས་
ནས༑ སེམས་གཟེངས་བསྟོད་པ་དང། དགའ་བར་བྱ་སྟེ། ཡང་དམིགས་པའི་ཕྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་དམིགས་པའི་ཚེ་ན་ནི། བདག་གི་སེམས་མངོན་པར་དགའ་སྟེ། དབུགས་རྔུབ་པའོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་བཅུ་གསུམ་པའོ། །དེ་ལྟར་
དམིགས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་པ་མང་བ་དང། སྒོམ་པ་དང། དབུགས་ཕྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ལ་མང་དུ་བྱ་བ་མང་བས། རྨུགས་པ་དང་རྒོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་མངོན་དུ་རྒྱུ་བ་རྣམས་རིང་དུ་བྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་གི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་བསལ་ཞེས་པ་ན་ནི། བདག་གི་
སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཏེ་དབུགས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བདག་གི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཏེ་དབུགས་རྔུབ་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ནི་བཅུ་བཞི་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བསྒོམ་པའི་ཚེ་རྒོད་སྒྲིབ་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་གྱི་སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས་པར་གྱུར་པ་

[169B] སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པའི་དུས་ན་ནི། བདག་གི་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་སྟེ། དབུགས་འབྱུང་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བདག་གི་སེམས་
མཉམ་པར་གཞག་སྟེ། དབུགས་རྔུབ་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ནི་བཅོ་ལྔ་པའོ། །དེ་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་གྱུར་པ་དང། ལྷག་མ་ལས་བསྒོམ་པའི་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་བག་ལ་ཉལ་ལྷག་མ་ལུས་པར་
གྱུར་ཏེ། དེ་དག་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བདེན་པ་བཞི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་བྱེད་དེ། འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་པའི་ཆོས་སོ་ཞེས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་དང་པོར་རྟོགས་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པར་ལྟ་བ་དང། ཞེས་གསུངས་སོ། །
རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་སྔར་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང། མི་ཐོས་སུ་མི་རུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞི་གནས་ལ་གོམས་པར་བྱས་སོ། །ད་ནི་མི་རྟག་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐོང་བས་ན། ལྷག་མཐོང་གོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དེའི་སེམས་ནི། ཞི་
གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་གོམས་པར་བྱས་པས། དེའི་འོག་ཏུ་ཁམས་གསུམ་ལ་མོས་པར་བྱེད་དེ། ཁམས་གསུམ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཁམས་དང། འགོག་པའི་ཁམས་དང། སོ་སོར་སྤོང་བའི་ཁམས་སོ། །དེ་ལ་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྤང་
བ་ལ་མོས་པ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་ལྟའོ། །ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་སྤང་བ་ལ་མོས་པ་ནི་འགོག་པ་ལ་ལྟ་སྟེ། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྤང་བ་ལ་མོས་པ་ནི། སོ་སོར་སྤོང་བར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པའི་ཚེ་དེ་ལྟར་རྨོངས་པ་སྐྱེས་པ་ནི་
དབུགས་འབྱུང་བའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱས་ནས། སོ་སོར་སྤོང་བར་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དབུགས་རྔུབ་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ནས། སོ་སོར་སྤོང་བར་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དབུགས་རྔུབ་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་

[170A]༄༅། །ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་ནི་མི་རྟག་པར་ལྟ་བའོ། །ཀུན་འབྱུང་ལ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་ལྟ་བའོ། །འགོག་པ་ལ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་ནི། འགོག་པར་ལྟ་བའོ། ལམ་གྱི་བདེན་
པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་ལྟ་བ་ནི། སོ་སོར་སྤོང་བར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དབུགས་ཕྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་བཅུ་དྲུག་བསྒོམ་པ་བསྟན་པའི་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་དག་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དྲན་པ་བཅུ་དྲུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །དབུགས་ཕྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་བཅུ་
དྲུག་བསྟན་པའི་འོག་ཏུ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ཡན་ལག་བཞི་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བཞེད་ནས། དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ཡན་ལག་བཞི་གང་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། དེ་ལ་རྒྱུན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་བྱ་སྟེ། ཆུ་བོའི་
རྒྱུན་རྒྱ་མཚོར་འཇུག་པ་བཞིན་དུ། ལམ་དེས་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པས་ན། ལམ་ནི་རྒྱུན་ཏོ། །ལམ་དེར་ཞུགས་པའམ། ལམ་དེ་ཐོབ་པ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་སྟེ། ལམ་གྱི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པའི་ཆོས་བཞི་ལ་ནི། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ཡན་ལག་བཞི་ཞེས་བྱ་སྟེ་
འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་རིག་པའི་དད་པ་བཞི་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །དེ་ལ་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་ནས། དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ཡན་ལག་དང་པོའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
དམ་པའི་ཆོས་ལེགས་པར་གསུངས་པ། ཞེས་བྱ་བ་ནས། དམ་པའི་ཆོས་ལ་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ནི། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ཡན་ལག་གཉིས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེས་འདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་བརྒྱད་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱ་
བ་ཡན་ཆད་ཡན་ལག་གསུམ་པའོ། །དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མཁས་པ་མ་སྨད་པའི་འཕགས་པ་འདོད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཡན་ལག་བཞི་པའོ། །འཕགས་པ་ཉན་

[170B] ཞེ་སྡང་སྤང་བ་དང། གཏི་མུག་སྤང་བ་ལ་ཞུགས་པའི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སློབ་པའི་གང་ཟག་རྣམས་དང། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་སྤང་བ་དང། དགྲ་བཅོམ་པ་མ་སློབ་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་
པ་དེ་དག་ནི། འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དོན་ནི་བདེན་པ་མཐོང་བར་བྱ་བ་གཞན་གྱི་ལུང་དང་མན་ངག་མཉན་པ་ལ་རག་ལུས་པས་ཉན་ཐོས་སོ། །དེ་དག་ཆོས་བཞི་ལ་དད་པ་མི་ཕྱེད་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ཡན་ལག་དང་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་
ལྡན་འདས་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡན་ལག་དང་པོས་མདོར་བསྡུ་ན། རྣམ་པ་དྲུག་བསྟན་ཏེ་བགེགས་བཅོམ་པ་དང། སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། གང་གིས་དེ་ཐོབ་པ་དང། ཇི་ལྟར་གཤེགས་པ་དང། སྟོན་པའི་ལས་དང། གང་དག་གིས་ཡོངས་སུ་
གཟུང་བ་བསྟན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བགེགས་བཅོམ་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་བགེགས་ནི། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་བར་ཆད་བྱེད་པའི་བདུད་སྡིག་ཅན་དང། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་དུས་ན་བདུད་སྡིག་ཅན་དང། འདིའི་འཁོར་དུ་
གཏོགས་པའི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷའི་བུ་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་བཅོམ་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྨྲ་བ་དང། ཡང་
དག་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བས། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྨྲས་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ནོར་བའོ། །གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པའམ། སྨྲ་བ་འམ། གསུང་བ་སྟེ་
དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཇི་ལྟར་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གསུང་ཞིང་འཆད་པས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྤོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྒྲུབ་པ་དང། ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་ལ་དགྲ་

[171A]༄༅། །བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བས་སྤོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྒྲུབ་པ་བསྟན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་མཐོང་བ་དང། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྤངས་པས་ན་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བས་ཡེ་
ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྒྲུབ་པ་བསྟན་ཏེ། ཡང་དག་པར་ནི་མ་ནོར་བར་རམ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རོ། །རྫོགས་པར་ནི་མ་ལུས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ནི་མཁྱེན་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་སངས་རྒྱས་པ་དང། རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཞེས་སྦྱར་རོ། །དོན་དུ་བསྡུ་ན་ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པར་
བྱ་བའི་ཡུལ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པ་མ་ལུས་པར་མཁྱེན་ཅིང། དེ་ཡང་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་རྣམ་པ་གསུམ་
གྱིས་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྟོན་ཏེ། རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྨྲ་བ་དང། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང། ཤེས་བྱ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྨྲ་བ་བསྟན་ཏེ། ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་
ཇི་ལྟར་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་བསྟན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དགྲ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བས། ཤེས་
བྱ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་བསྟན་ཏེ། ཇི་སྙེད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པ་དང། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་པ་དང་རྐང་པར་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བས་གང་གིས་གཤེགས་པ་བསྟན་ཏེ། དོན་དུ་ཡང་དག་
པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་སུ་གཤེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཡང་དག་པ་

[171B] །ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་ལྷག་མ་བདུན་རྣམས་ལ་ནི་རྐང་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་དུ་ན་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་སུ་སོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཕགས་པའི་
ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་རིག་པར་བཤད་ལ། ཡན་ལག་ལྷག་མ་རྣམས་ཅིའི་ཕྱིར་རྐང་པར་བཤད་ཅེ་ན། དཔེར་ན་མིག་མེད་དེ་མ་མཐོང་བ་དང། རྐང་པ་མེད་དེ་འགྲོ་མ་ནུས་པས་གང་ཡང་མི་ཕྱིན་གྱི་མིག་གིས་མཐོང་ལ་རྐང་པ་ཡོད་ན། གདོད་འགྲོ་ནུས་
པ་བཞིན་དུ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བས་བདེན་པ་བཞི་མཐོང་ལ། ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། ཡན་ལག་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་ན། གདོད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་བསླབ་པ་གསུམ་སྟེ། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང། ལྷག་
པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པའོ། །དེ་ལ་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་ནི། རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་དང། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་ནི། རྐང་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་བསླབ་པ་གསུམ་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་སོང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བརྒལ་བ་དང། གསུང་རབ་གཞན་ལས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ནས། ཏིང་ངེ་འཛིན་འགྲུབ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་རབ་འགྲུབ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་པོར་སྨོས། དེའི་འོག་ཏུ་ཏིང་ངེ་འཛིན། དེའི་འོག་ཏུ་
ཤེས་རབ་བརྟེན་ན། འདིར་ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་དང་པོར་སྨོས། སྨྲས་པ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་ན་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་གྱི། ཤེས་རབ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དག་པར་མི་འགྱུར་པས་ཤེས་རབ་སྔར་སྨོས་སོ།།
དཔེར་ན་མིག་གིས་བལྟས་ནས་རྐང་པས་འགྲོ་བ་བཞིན་དུ། ཤེས་རབ་མིག་དང་འདྲ་བས་བརྟགས་ནས། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྐང་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པས་འགྲོ་བར་བྱེད་པས་ན། བསླབ་པ་གསུམ་ལ་རིག་པ་དང་རྐང་པར་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་མི་སློབ་པའི་རིག་པ་གསུམ་

[172A]༄༅། །ལ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རིག་པ་གསུམ་ནི་སྔོན་གྱི་གནས་ཤེས་པའི་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང། འཆི་འཕོ་བ་ཤེས་པའི་རིག་པ་དང། ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པའི་རིག་པའོ། །ཞབས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷག་
མ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པ་དང། འཕྲུལ་གྱི་མིག་དང། འཕྲུལ་གྱི་རྣ་བ་སྟེ། ཆོས་ལྔ་ལ་ཞབས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རིག་པ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བརྙེས་སོ། །ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་ཆད་དུ་བཅོམ་ལྡན་
འདས་བདག་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བས་བདག་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །རིག་པ་དང་རྐང་པར་ལྡན་པས་དེའི་རྒྱུ་བསྟན་ཏོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་
བས་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་རིམས་ནད་ཤིན་ཏུ་བྱང་བ་སླར་མི་ལྡོག་པ་བཞིན་དུ། སླར་འཁོར་བར་ལྡོག་པ་མེད་པར་ཤིན་ཏུ་གཤེགས་པས་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པའོ། །ཡང་ན་མར་གྱིས་གང་བའི་བུམ་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་ཐུགས་སུ་ཆུད་ལ། སྒྲིབ་པ་
ཇི་སྙེད་སྤང་བར་བྱ་བ་ཀུན་མ་ལུས་པར་སྤངས་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་ཕྱིན་པར་བྱ་བ་ལེགས་པར་གཤེགས་པས་ན། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཤད་པ་གཉིས་ཀྱི་མདོར་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱི་རོལ་པའི་དོན་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་དང། དེ་ལས་གཞན་
དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་རིམས་ནད་བྱང་བ་བཞིན་དུ་སླར་མི་ལྡོག་པར་གཤེགས་པས་ནི། ཕྱི་རོལ་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པར་སྟོན་ཏེ། མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་
རྣམས་འདོད་ཆགས་དང་ཐང་ཅིག་བྲལ་ཡང་སླར་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་པས་མི་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བུམ་པ་གང་བ་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་གཤེགས་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པར་སྟོན་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་ཡང། ཤེས་

[172B] བག་ཆགས་ཀུན་ཀྱང་མ་ལུས་པར་མ་སྤངས་པས་ལེགས་པར་གཤེགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པའི་ལས་བསྟན་ཏེ། སྟོན་པའི་ལས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ནི་སྐལ་བ་ཡོད་པ་དང་
སྐལ་བ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་གཟིགས་པ་དང། འདུལ་བར་བྱ་བ་ལ་འདུལ་བར་བྱེད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བས། སྐལ་བ་ཡོད་པ་དང་སྐལ་བ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་གཟིགས་པ་བསྟན་ཏེ། ཉིན་ལན་གསུམ་མཚན་ལན་གསུམ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ཡེ་
ཤེས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ལ་བརྟགས་ནས། སེམས་ཅན་འདི་ནི་གྲོལ་བའི་སྐལ་བ་ཡོད་པ། འདི་ནི་གྲོལ་བའི་སྐལ་བ་མེད་པའོ་ཞེས་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །བླ་ན་མེད་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ། ཞེས་བྱ་བས། སྐལ་བ་ཡོད་པར་
འདུལ་བར་བྱེད་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་མཁྱེན་ནས་སེམས་ཅན་སྐལ་པ་ཡོད་པ་རྣམས་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་བཀོད་དེ། འདུལ་བར་བྱེད་པས་ན། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའོ། །དེ་ལ་འདུལ་བར་འོས་པའམ། འདུལ་བར་ནུས་པ་ནི་གདུལ་བའོ། །ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་དང་འདྲ་བས་ཁ་ལོ་
སྒྱུར་བ་སྟེ། དཔེར་ན་རྟ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ། རྟའི་གཡོ་སྐྱོན་རྣམས་མེད་པར་བྱས་ནས་བཏུལ་ཏེ། ལམ་བདེ་བ་ལ་འཛུད་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། འདིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་བཏུལ་ནས། ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་བཀོད་པས་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བའོ། །དེ་ལ་
ཡང་གདུལ་དཀའ་བ་ལྟེང་རྒྱས་འོད་སྲུངས་ལ་སོགས་པ་དང། དགའ་བོ་དང་སོར་ཕྲེང་ལ་སོགས་པ་གཏི་མུག་དང་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གི་ཤས་ཆེ་སྟེ། གདུལ་དཀའ་བ་རྣམས་བཏུལ་ནས་གནས་ཀྱི་མཆོག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པས་ན། བླ་ན་མེད་པ་སྐྱེས་
བུ་འདུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ལྟེང་རྒྱས་འོད་སྲུངས་ལ་སོགས་པ་ནི་གཏི་མུག་གི་ཤས་ཆེ་བའོ། །དགའ་བོ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཤས་ཆེ་བའོ། །སོར་ཕྲེང་ནི་ཞེ་སྡང་གི་ཤས་ཆེ་བའོ། །ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་གིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་བསྟན་ཏེ། དེ་

[173A]༄༅། །བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་གང་གིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་ཞེ་ན། ལྷ་དང་མིས་གཟུང་སྟེ། བྱོལ་སོང་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཆོས་འཆད་པའི་སྒྲ་ཐོས་པས་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པར་འཇོག་མོད་ཀྱི། འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། དགེ་སྦྱོང་
གི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་སྣོད་དུ་ནི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་གྱུར་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གོང་དུ་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་དེ་དངོས་སུ་སུ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་གསུངས་ཏེ། གོང་དུ་དེ་
ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདིར་སྦྱར་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་སྨོས་པ་དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པའི་གཉིད་ལས་སད་ཅིང། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་
པས་ན་སངས་རྒྱས་སོ། །ཡོན་ཏན་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། ཡོན་ཏན་དྲུག་ནི་ཇི་སྐད་དུ། ཕྱུག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། གཟུགས་བཟང་བ་དང། གྲགས་པ་དང། དཔལ་དང་ཡེ་ཤེས་དང་ནི་འབད་པ་སྟེ། དྲུག་པོ་རྣམས་ལ་ལྡན་ཞེས་
བཤད་ཅེས་གསུངས་སོ། །སངས་རྒྱས་སུ་ཤེས་ནས་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གོང་དུ་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་ཤེས་ནས། དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལ་དང་བ་དང་ཡིད་ཆེས་པ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་
ཡན་ལག་གཉིས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་
བསྔལ་བའི་མཐའ་དང་བདེ་བ་ལ་ཀུན་ཏུ་ཆགས་པའི་མཐའ་སྤངས་པ་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་སྟོན་པ་དང། མི་སླུ་བ་དང། མི་འཁྲུལ་བ་དང། ཐོག་མ་དང། བར་དང། ཐ་མར་དགེ་བའི་ཆོས་ཤ་སྟག་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ལེགས་པར་གསུངས་

[173B] །ཡང་ན་རྣམ་པ་བཅུས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པ་བཞི་ནི་ཡང་དག་པས་བསྐྱེད་པ་དང། དབང་དུ་བྱས་པ་དང། རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དང། རབ་ཏུ་བསྒྲགས་པ་དང། རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དང། བརྟེན་པ་དང་
རྣམ་པར་རིག་པ་དང། རབ་ཏུ་བཏགས་པ་དང། དུས་དང་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པས་བསྐྱེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་སྤངས་ནས། ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་
དུ་བྱས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ནི་བར་འགའ་བར་འགའ་ཙམ་བཤད་པ་མ་ཡིན་གྱི། རྒྱུན་མ་ཆད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་བསྒྲགས་པ་ནི་ཁ་ཅིག་མི་འཆད་པ་དང། ཁ་ཅིག་ལ་འཆད་ཁ་ཅིག་ལ་མི་
འཆད་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་གྱི། སློབ་དཔོན་འཆབ་པ་མེད་པར་ཀུན་ལ་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་སེམས་ཅན་སོ་སོའི་བསམ་པ་དང་སྦྱར་ནས། དེ་དང་མཐུན་མཐུན་དུ་ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདོད་ཆགས་ཅན་ལ་མི་གཙང་བ། ཞེ་སྡང་ཅན་ལ་བྱམས་པ་སྟོན་པ་ལ་
སོགས་པའོ། །བརྟེན་པ་ནི་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་གསུང་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་ནས་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་གསུང་གཅིག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་པར་གོ་ཞིང་རིག་པར་མཛད་པ་དང། ཉེ་རིང་མེད་པར་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཇི་སྙེད་རྣམས་ལ་
ཤེས་ཤིང་རྣམ་པར་རིག་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཏགས་པ་ནི་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ལམ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཐའ་གཉིས་ནི་མུ་སྟེགས་ཀྱི་དཀའ་ཐུབ་པ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་དང། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་ཞེན་པ་ལ་སོགས་པ་བདེ་བའི་མཐའ་ལ་ཞེན་
པ་སྤངས་པའོ། །དུས་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་འབུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་དུས་དང་སྦྱར་ནས་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་ཆོས་འཆད་པའི་གསུང་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་དང་ལྡན་པའི་གསུང་གིས་འཆད་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བའི་ཆོས་ལ་འབྱུང་བ་ཞེས་

[174A]༄༅། །བྱ་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་ཆོས་འདི་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ཏེ། ཚད་མས་ཐོག་ཏུ་བབ་པ་ཡིན་གྱི། མུ་སྟེགས་ཀྱི་ཆོས་བཞིན་དུ་རུང་ཡང་རུང་མ་རུང་ཡང་མ་རུང་དད་པ་ཙམ་གྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་ལྟ་བའི་ཆོས་
ལ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བག་ཆགས་དེ་སྤང་བའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པས་ན་ནད་མེད་པའོ། །སྤངས་ནས་ཉམས་པའི་དུས་མེད་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པས་ནི་དུས་ཕྱིས་ཇི་སྲིད་ཅིག་ལོན་ནས་ཉམས་པར་
འགྱུར་གྱི། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པས་ནི། ལན་ཅིག་སྤངས་ནས་ཕྱིས་ནམས་ཀྱང་ཉམས་པའི་དུས་མེད་པའི་ཕྱིར་དུས་མེད་པའོ། །ཡང་ན་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་དུས་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་ཁྱད་པར་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་
འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དུས་མེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་མདོ་གཞན་དག་ལས་དགེ་སློང་དག་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི། འདོད་པའི་ཟག་པ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེ། སྐྱེས་པ་རྣམས་མྱུར་དུ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཉེ་བར་འདྲེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་མ་
ལུས་པ་ལས་འབྱུང་བ་འཐོབ་པའམ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པར་བྱེད་ཅིང་གནས་དེར་འདྲེན་པར་བྱེད་པས་ན། ཉེ་བར་འདྲེན་པ་སྟེ། དེ་ལ་གོམས་པར་བྱས་ནས་རིམ་གྱིས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་སུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།
འདི་ལ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་འདི་ལྟ་བུ་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་མུ་སྟེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མེད་དེ། གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པས་ན། འདི་ལས་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི་འབའ་ཞིག་ལ་ཡོད་པར་མཐོང་གི་མུ་སྟེགས་ལ་
སོགས་པའི་ལྟ་བ་གཞན་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཁས་པ་རང་གིས་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དེ་རྟོག་གེ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཞིང། རྟོག་གེ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང། མཁས་པ་རྣམས་ནང་གི་རང་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་ཞིང་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་ན་

[174B] །ཡོན་ཏན་གཞན་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒྱགས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རིགས་མཐོ་བ་དང། གཟུགས་བཟང་བ་དང། ནད་མེད་པ་དང། ཚེ་རིང་བ་ལ་ཆགས་ཤིང་སྙེམས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པས་
ན༑ རྒྱགས་པ་མེད་པར་བྱེད་པའོ། །འདོད་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཆགས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་ཀུན་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་རྟེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་འདོར་བའི་ཐབས་སུ་གྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཉོན་མོངས་པའི་
བག་ལ་ཉལ་བ་ཀུན་སྤོང་བར་བྱེད་པས་ན་གནས་ཀུན་འཇོམས་པར་བྱེད་པའོ། །ལམ་རྒྱུད་ལྔར་སྐྱེ་བའམ། ཚེ་རབས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྐྱེ་བའི་ཚེའི་རྒྱུན་གཅོད་པར་བྱེད་པས་ན། ལམ་གཅོད་པའོ། །བདག་གི་དངོས་པོ་མེད་པར་སྟོན་པས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། བདག་
ཅེས་བྱ་བ་ཡང་མི་འགྲུབ་པར་སྟོན་པས་ན་མི་དམིགས་པའོ། །ཚེ་རབས་གཞན་གྱི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་པ་སྤོང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་བས་ན་སྲིད་པ་ཟད་པའོ། །ཚེ་འདིའི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་པ་ཡང་སྤོང་བར་བྱེད་པས་ན། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་
སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ལམ་ཡིན་པས་ན། འགོག་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བཤད་པའི་ཆོས་དང། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང། འབྲས་བུའི་ཆོས་སོ། །དེ་ལ་དམ་པའི་
ཆོས་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། མཁས་པ་རང་གིས་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་བཤད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསྟན་ཏོ། །འདི་ལྟར་རྒྱགས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བས་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསྟན་
ཏོ༑ །འགོག་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བས་འབྲས་བུའི་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་ཡོན་ཏན་དེ་དག་དང་ལྡན་པར་དད་པ་བརྟེན་ཞིང་ཡིད་ཆེས་པར་གྱུར་པ་ནི། དམ་པའི་ཆོས་ལ་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་མུ་སྟེགས་ལ་སོགས་པའི་

[175A]༄༅། །ཆོས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་སྟོན་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། དེ་དག་གི་ཆོས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཤད་པས་ན། ལེགས་པར་བཤད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། ཚད་མས་བརྟག་ཏུ་མི་བཟོད་པས་ན། ལྟ་བའི་ཆོས་ལ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའོ་
ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་པས་ན་ནད་མེད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཕྱིས་ཉམས་པར་འགྱུར་བས་ན་དུས་མེད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་པས་ན་ཉེ་བར་འདྲེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ནི་ཕན་ཚུན་ཐུན་
མོང་དུ་གྱུར་པས་ན་འདི་ལ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་ཆོས་རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས། མཁས་པ་རང་གིས་རིག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །རིགས་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་མི་སེལ་བས་ན་རྒྱགས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཆགས་པ་སེལ་
བར་མི་བྱེད་པས་ན་འདོད་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་སྤོང་བར་མི་བྱེད་པས་ན་གནས་འཇོམས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལམ་རྒྱུད་ལྔ་དང་ཚེའི་རྒྱུན་གཅོད་པར་མི་བྱེད་པས་ན། ལམ་གཅོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་གི་ཡོད་པར་སྟོན་པས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཡོད་
པར་སྟོན་པས་ན་མི་དམིགས་པར་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མ་འོངས་པའི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོ་མི་བྱེད་པས་ན། སྲེད་པ་ཟད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་ཡོ་བྱད་ལ་ཆགས་པ་སྤོང་བར་མི་བྱེད་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་
པ་ཐོབ་པའི་ལམ་མ་ཡིན་པས་འགོག་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་མི་བྱའོ། །ཡང་ན་གཞན་སྔར་བཤད་པར་ཟད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་དུས་གང་གིས་བསྒྲུབས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་རུང་སྟེ། བསྒྲུབ་པའི་དུས་མེད་པས་ན་དུས་མེད་པའོ། །བསྒྲུབ་སླ་ཞིང་བསྒྲུབ་ཏུ་རུང་བར་ཡང་ཇི་ལྟར་དགེ་
བསྙེན་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱིས་བཤད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་འགྲོ་བ་ན་ཡང་བླ། འདུག་པ་ན་ཡང་བླ། ཉལ་བ་ན་ཡང་བླ། འཆག་པ་ན་ཡང་བསྒྲུབ་བླའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་མུ་སྟེགས་ཀྱིས་བཤད་པའི་ཆོས་ནི་རྒྱལ་རིགས་དང། བྲམ་ཟེ་ལ་བཤད་ཀྱི་དམངས་རིགས་ལ་

[175B] དམ་པའི་ཆོས་ནི་རིགས་བཞི་ཅར་ལ་ཡང་འཆབ་པ་མེད་པར་སྐབས་སུ་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པས་འདི་ལ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདེ་རེ་ལྟོས་ཞེས་སློབ་དཔོན་འཆབ་པ་མེད་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་
ཡན་ལག་གསུམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་དག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དགེ་འདུན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མདོ་ཙམ་དུ་བསྟན་
པའོ༑ །རིགས་པ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་བཤད་པའོ། །དེ་ཡང་དོན་རྣམ་པ་བཞིར་བལྟ་སྟེ། དགེ་སྦྱོང་གི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དང། དགེ་སྦྱོང་ལ་ཞུགས་པ་དང། དགེ་སྦྱོང་ལ་དགེ་སྦྱོང་གི་དངོས་པོར་ཞུགས་པ་དང། དགེ་སྦྱོང་གི་ཉེ་བར་
བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་པ་ལ་བརྩམས་ནས་བཤད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རིགས་པ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་དགེ་སྦྱོང་གི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་བསྟན་ཏེ། དགེ་སྦྱོང་གི་ཕྱིར་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་དོན་དུ་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཞུགས་པས་ན་
རིགས་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རིགས་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་སྤོང་བ་དང་སྦྱོར་བའི་གཉེན་པོར་ཆོས་ནི་བླ་ན་མེད་ཀྱི། ཀྱེ་དེས་མཉེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲང་པོ་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་དགེ་སྦྱོང་ལ་ཞུགས་པ་བསྟན་ཏེ་
དེ་ལ་དགེ་སྦྱོང་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལ་བྱ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་སྤོང་བ་དང་སྦྱོར་བའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་དྲང་པོ་ལ་ཞུགས་པའོ། །འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ཡང་དྲང་པོ་ཞེས་བྱ་བར་ཅིས་མངོན་ཞེ་ན། མདོ་གཞན་
ལས། བདུད་རྩིའི་སྒོ་ནི་རྣམ་པར་ཕྱེ། །དྲང་པོའི་ལམ་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྒྲགས། །ཞེས་གསུངས་པ་དང། ཡང་གཞན་དག་ལས། དྲང་པོ་གང་ཡིན་པ་འཕགས་པའི་ལམ་མོ། །ཡོན་པོ་གང་ཡིན་པ་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མཚུངས་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་

[176A]༄༅། །སྦྱོང་གི་དངོས་པོར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། ཅི་ཞིག་མཚུངས་ཤེ་ན་བྱམས་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་ལྡན་པ་དང། བྱམས་པའི་ངག་གི་ལས་དང་ལྡན་པ་དང། བྱམས་པའི་ཡིད་ཀྱི་ལས་དང་ལྡན་པས་མཚུངས་པ་དང། ལོངས་སྤྱོད་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྟ་བ་
མཐུན་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་པར་ཞུགས་པའོ། །ཆོས་དང་གཉེར་བའི་ཆོས་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་གཉེར་བའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བས་དགེ་སྦྱོང་གིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་པ་བསྟན་ཏེ། དགེ་སྦྱོང་གིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་དོན་དུ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཏེ། དེ་ཡང་འདུལ་བ་
དང༑ མདོ་སྡེ་དང། མངོན་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་བའི་གསུང་རབ་རྣམས་ནི་ཆོས་སོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་གསུང་རབ་རྣམས་གཉེར་བའི་ཆོས་ཏེ། བཤད་པར་བྱ་བའི་གསུང་རབ་ཀྱི་ནང་ནས། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པས་ན་
ཆོས་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ན། གཉེར་བའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་འདུན་དུ་འདུ་ཤེས་ནས་དད་པ་དང་ལྡན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྟོགས་པའི་མཐུས་འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་ལ་ཡོན་
ཏན་གོང་དུ་བཤད་པ་དང་ལྡན་པར་ཡིད་ཆེས་ཤིང་དང་བ་ནི་དགེ་འདུན་དུ་ཤེས་ནས་དད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ཡང་ན་དོན་གྱི་མཆོག་སྒྲུབ་པ་དང། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་དང། ཐ་དད་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་དང། ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབས་པ་ལ་བརྩམས་ནས། རིགས་པ་
ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་རིགས་པ་ལ་ཞུགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བས་དོན་གྱི་མཆོག་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་ཏེ། དོན་གྱི་མཆོག་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རིགས་པ་ལ་ཞུགས་པའོ། །དྲང་པོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྒྲུབ་
པ་བསྟན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ལམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ན་དྲང་པོ་ལ་ཞུགས་པའོ། །མཚུངས་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཐ་དད་པ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་ཏེ། འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་གཞན་དག་སྒྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབས་པས་མཚུངས་པར་ཞུགས་པའོ། །ཆོས་དང་གཉེར་

[176B] །ཞེས་བྱ་བས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པ་བསྟན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལུང་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ན་ཆོས་དང་གཉེར་བའི་ཆོས་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་དང། གཉེར་བའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་
པ་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཟག་དངོས་གང་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་དགེ་འདུན་ཡང་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་རྒྱུན་དུ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་མོ། །དེ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའོ། །རྒྱུན་
དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ལ་གནས་པའོ། །མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ནི་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་ལ་གནས་པའོ། །རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་དགེ་འདུན་ཡང་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་
ནི༑ སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་པ་ཉིད་དེ། དེས་ཁམས་གསུམ་གྱི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པར་སྤངས་སོ། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ནི། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་
བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་དང། ཆེན་པོའི་འབྲིང་པོ་དང། ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ་དང། འབྲིང་པོའི་ཆེན་པོ་དང། འབྲིང་པོའི་འབྲིང་པོ་དང། འབྲིང་པོའི་ཆུང་ངུ་དང། ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་དང། ཆུང་ངུའི་འབྲིང་པོ་དང། ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་སྟེ། དགུ་ལས་
ཉོན་མོངས་པ་འབྲིང་པོའི་བར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་སྤང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པའོ། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་དགེ་འདུན་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་དང། ཆུང་ངུའི་འབྲིང་པོ་སྟེ། རྣམ་པ་བརྒྱད་སྤང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པའོ།།
ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ནི། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་དང། ཆུང་ངུའི་འབྲིང་པོ་གཉིས་སྤང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པའོ། །ཕྱིར་མི་འོང་བའི་དགེ་འདུན་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་བསྒོམས་

[177A]༄༅། །པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་སྟེ། རྣམ་པ་དགུ་སྤང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པའོ། །དེ་ལྟར་འདོད་པའི་ཁམས་འདིར་འོང་བ་མེད་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་བས་ན། ལན་ཅིག་ཕྱིར་མི་འོང་བའོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་
རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་རེ་རེ་ཞིང་ཉོན་མོངས་པ་དགུ་དགུར་ཕྱེ། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་ལ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་དགུ་དགུར་ཕྱེ་བ་ལས། སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་པོ་སྟེ། རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་སྤང་བའི་ལམ་
ལ་གནས་པའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་ཉོན་མོངས་པ་དགུ་སྤང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དགྲ་དང་འདྲ་བ་རྣམས་དེར་མ་ལུས་པར་བཅོམ་པ་སྟེ། མེད་པས་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་ཅིང་བཀུར་བར་འོས་
པའི་ཕྱིར་རོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་མདོ་གཞན་ལས་ཀྱང་དབང་པོ་དང་ཉེ་དབང་པོས་མཆོད་པ་དང། བཀུར་སྟིར་བྱ་བར་འོས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་གསུངས་སོ། །སྐྱེས་བུ་ཟུང་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པ་བཞི་དང། འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་བཞི་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་གང་ཟག་བརྒྱད་
དོ༑ །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལས་དང་འབྲས་བུ་དང། བདེན་པ་རྣམས་ལ་བཟློག་པ་མེད་པའི་ཡིད་ཆེས་པ་དང་ལྡན་པས་ན། དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཡང་ན་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ཡན་ལག་བཞི་དང་
ལྡན་པའི་ཕྱིར་དད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཡན་ལག་དྲུག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སམ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཐོག་མར་ཡང་དགེ་བར་དུ་ཡང་དགེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོ་ཕལ་ཆེར་ཐོས་ཤིང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་
པར་ཐོས་པས་ན། ཐོས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཟག་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པས་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མ་ནོར་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པས་ན་

[177B] །མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང། བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བ་དང་ལྡན་པས་ན། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བར་ཤེས་པ་དང། བྱ་བ་བྱས་པར་ཤེས་པ་དང། ཕྱིས་
སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མི་འབྱུང་བར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་ན། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དང་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་མིའི་རྒྱལ་པོ་དང་བློན་པོ་ལ་སོགས་པས་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞིང་མཆོད་པར་བྱ་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པས་
ན༑ སྦྱིན་པར་འོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དངོས་པོ་དམ་པ་དང་བཟང་པོ་དང་མང་པོས་མཆོད་པར་འོས་པས་ན། རབ་ཏུ་སྦྱིན་པར་འོས་པའོ། །སྐབས་སྐབས་སུ་ལུས་ཀྱིས་བཏུད་ཅིང་ཐལ་མོ་སྦྱར་བའི་གནས་ཡིན་པས་ན། ཐལ་མོ་སྦྱར་བར་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །ལུས་སྨད་ལྔ་
ས་ལ་གཏུགས་ཏེ་སྲི་ཞུའི་གནས་ཡིན་པས་ན། ཕྱག་བྱ་བར་འོས་པའོ། །བླ་ན་མེད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་དུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱུངས་ནས། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དང། རྣམ་པར་ཐར་བའི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པར་
བྱེད་པའི་ཞིང་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལས་ཞིང་དམ་པར་གྱུར་པ་གཞན་མེད་པས་ན། བླ་ན་མེད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ངོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཕུལ་ལམ། འཚོ་བ་སྦྱར་ཏམ། ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པའི་ཡོ་བྱད་སྦྱར་ན། སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ཉིན་རེ་བཞིན་རྒྱུན་དུ་འཕེལ་བར་
འགྱུར་བས་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྦྱིན་གནས་སུ་རུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །འཕགས་པ་བཞེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། གང་ཡང་དེ་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཞིག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་དགེ་
འདུན་དེ་དག་ཡོན་ཏན་གོང་དུ་བཤད་པ་དང་ལྡན་པར་མ་ཟད་ཀྱི། ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཞིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་འོག་ནས་འབྱུང་བ་རྣམས་དང་ཡང་ལྡན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང། བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་

[178A]༄༅། །ཡན་ལག་དང། བག་ཡོད་པའི་ཡན་ལག་གོ། །དེ་གསུམ་ཅར་ལས་ཉམས་པར་མ་གྱུར་པས་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཞིག་པའོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱི་སྡིག་པ་ཕས་ཕམ་པ་རྣམས་མི་བྱེད་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ། །སྐྲ་འབྲེག་པ་དང་
གོས་ངུར་སྨྲིག་གྱོན་པ་ནི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ། །ཆང་མི་བཏུང་བ་ནི་བག་ཡོད་པའི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱའོ། །སྐབས་སྐབས་སུ་སྲུང། སྐབས་སྐབས་སུ་འབུལ་ཞིང་གཏོང་བ་མེད་པས་མ་བྲལ་བའོ། །ངང་ཚུལ་ངན་པའི་དྲི་མ་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་མ་ཉམས་
པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་འདོད་པ་ལ་རྟོགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་ལ་རྟོགས་པ་མི་འབྱུང་བས་ན་མ་འདྲེས་པའོ། །གཅིག་ཏུ་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་འབའ་ཞིག་འབྱུང་ཞིང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པས་ན། དྲི་མ་མེད་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་
པར་འགྱུར་བའི་གཉེན་པོར་ལྡན་ཞིང། ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་ན་རང་དབང་ཡོད་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པའི་གཉེན་པོ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་མཐུ་སྒོམ་པའི་མཐུ་སྟེ། དེ་གཉིས་ལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱས་པས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་མི་
འགྱུར་ཞིང་མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དུ་བཀྲི་བར་མི་ནུས་པས་ན། རང་དབང་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལྟ་བ་ངན་པ་དང་སྨོན་ལམ་ངན་པའི་དྲི་མ་དང་མ་འདྲེས་པས་ན་མ་གོད་པ་སྟེ་མངོན་པར་འབྱུང་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་བསྔོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བ་ངན་པ་དང་
མ་འདྲེས་པ་ནི། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨོན་ལམ་ངན་པ་དང་མ་འདྲེས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འདི་ལྟར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་སྨོན་ལམ་དང་མ་འདྲེས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་རྫོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་རྫོགས། མཐར་
ཕྱིན་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མཐར་ཕྱིན་ཞེ་ན། མ་ཞིག་པ་དང་མ་རལ་བ་དང་མ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་མཐར་ཕྱིན་ཏོ། །ཤིན་ཏུ་བརྩམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལེགས་པར་བསྒྲུབས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་ཤེ་ན། མ་འདྲེས་པ་དང། དྲི་མ་མེད་པ་དང། རང་

[178B] མ་གོད་པའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་པའོ། །མཁས་པས་རབ་ཏུ་བསྔགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང། འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་སོགས་པས་ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་བསྒྲགས་པའི་ཕྱིར། མཁས་པས་མ་སྨད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ལ་ཉེས་པ་དང། སྐྱོན་ཡོད་པར་མཁས་པས་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཟག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པ་འདོད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཕགས་པ་རྣམས་བཞེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་པས་ན་འདོད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་
དེ་དགེ་བ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དོན་དུ་དེ་ལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་བཞེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །དོན་དུ་ན་འདི་དག་གིས་སྨན་པ་དང། སྨན་དང། ཉེ་གཡོག་དང། ཡོ་བྱད་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་བསྟན་
པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སེལ་བའི་སྨན་པའོ། །ཆོས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སེལ་བའི་སྨན་ཏོ། །དགེ་འདུན་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སེལ་བའི་ཉེ་གཡོག་གོ། །འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཡོ་བྱད་དུ་གྱུར་པའོ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་
པའི་ཡན་ལག་བཞི་བསྟན་པའི་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། འདི་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ཡན་ལག་བཞི་རྣམས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ཡན་ལག་བཞི་བསྟན་པའི་འོག་ཏུ། སྟོབས་བཅུ་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་གསུངས་པ། དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་སྟོབས་བཅུ་གང་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གང་ཅུང་ཟད་འདིས་བཤད་ཅིང་གསུངས་པ་རྣམས་དེ་བཞིན་དུ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ཅིང་མ་ནོར་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་བདུད་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སྟོབས་སོ།།
སྟོབས་དང་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གནས་ལ་གནས། གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་གནས་མ་ཡིན་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་གནས་ནི་རྒྱུ་ལ་བྱའོ། །གནས་མ་ཡིན་པ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ལ་བྱའོ། །དེ་ལ་ལས་དགེ་བ་དང་

[179A]༄༅། །མི་དགེ་བ་ནི་འབྲས་བུ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཁྱེན་པ་ནི་གནས་ལ་གནས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱེད་པ་པོ་དང་བདག་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མཁྱེན་པ་ནི་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་གནས་མ་ཡིན་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་ལ་བྱ་ལ། གནས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྲིད་པ་ལ་བྱ་སྟེ། སྦྱིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་ནི་སྲིད་ལ། སྦྱིན་པས་དབུལ་བར་གྱུར་པ་མི་སྲིད་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བ་ནི་སྲིད་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ངན་
སོང་དུ་སྐྱེ་བ་ནི་མི་སྲིད་པ་དང། སླར་བཟློག་སྟེ་སྡིག་པ་བྱས་པས་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་ལ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བ་བྱས་པས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་ནི་སྲིད་པ་དང། དགེ་བ་བྱས་པས་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བ་ནི་སྲིད་ལ། དགེ་བས་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་མི་སྲིད་པ་དང། སྐྱེས་པས་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ཤིང་འཁོར་ལོ་བསྐོར་
བའི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་བ་དང། རང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བ་ནི་སྲིད་ལ། བུད་མེད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་བར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ནི། གནས་ལ་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་དང་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་དང། དག་པར་ཤེས་པ་
ནི༑ ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྟོབས་གཉིས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ལས་བྱས་ཤིང་བསགས་ནས་འགགས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་འདས་པའི་ལས་སོ། །ལས་གང་བྱས་པ་ཡང་མ་ཡིན། འགགས་
པ་ཡང་མ་ཡིན། བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། མ་འོངས་པ་ན་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་ལས་སོ། །ལས་གང་བྱས་ཟིན་པ་དང། འགགས་པ་ཡང་མ་ཡིན། ད་ལྟར་བྱེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ནི། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ལས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་ངག་གི་ལས་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་
པ་གསུམ་དུ་བསྡུ་བ་ནས་ལས་ཡང་དག་པར་གསུངས་སོ། །ལས་དེ་དག་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྨིན་པ་ནི། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་ལྟ་བུར་མཁྱེན་པ་ནི། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལས་ཁ་ཅིག་ད་ལྟར་བདེ་ལ། མ་འོངས་

[179B] ལས་ཁ་ཅིག་ད་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ལ། མ་འོངས་པ་ན་བདེ་བར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང། ལས་ཁ་ཅིག་ད་ལྟར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལ། མ་འོངས་པ་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང། ལས་ཁ་ཅིག་ད་ལྟར་ཡང་བདེ་ལ། མ་འོངས་པ་ན་ཡང་
བདེ་བར་སྨིན་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའོ། །དེ་ལ་ཚེ་རབས་གཞན་ན་ཡང་ལས་མི་དགེ་བ་སྤྱད་པ་ལ་གོམས་པས་ཚེ་འདིར་ཡང་མི་དགེ་བའི་ལས་ལ་དགའ་བ་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་དེ་དག་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་མ་འོངས་པ་ན་ངན་སོང་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བས་དེ་ནི་ལས་ད་ལྟར་བདེ་ལ་
མ་འོངས་པར་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལ་ལ་དག་ཚེ་རབས་སྔ་མ་ན་དགེ་བ་ལ་གོམས་པ་ཆེན་པོར་མ་བྱས་པས་ཚེ་འདིར་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་ལ་མི་བདེ་བཞིན་དུ་འཇུག་པ། དེའི་རྒྱུས་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་བདེ་འགྲོར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་འདིར་མི་བདེ་ལ་ཚེ་རབས་གཞན་
དུ་བདེ་བར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་སྡིག་པའི་ལས་ལ་གོམས་པར་མ་བྱས་པས་ཚེ་འདིར་མི་འདོད་བཞིན་དུ་མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་སྡིག་པའི་ལས་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་དེ་དག་ནི་མ་འོངས་པ་ན་ངན་སོང་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བས། དེ་དག་ནི་ཚེ་འདི་ལ་ཡང་
མི་བདེ་ལ། མ་འོངས་པ་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལ་ལ་དག་ཚེ་རབས་སྔ་མ་ན་དགེ་བ་ལ་གོམས་པ་ཆེན་པོར་མ་བྱས་པས་ཚེ་འདིར་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་ལ་མི་བདེ་བཞིན་དུ་འཇུག་པ། དེའི་རྒྱུས་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་བདེ་འགྲོར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་འདིར་མི་བདེ་ལ་
ཚེ་རབས་གཞན་དུ་བདེ་བར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་སྡིག་པའི་ལས་ལ་གོམས་པར་མ་བྱས་པས་ཚེ་འདིར་མི་འདོད་བཞིན་དུ་མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་སྡིག་པའི་ལས་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་དེ་དག་ནི་མ་འོངས་པ་ན་ངན་སོང་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བས། དེ་དག་
ནི་ཚེ་འདི་ལ་ཡང་མི་བདེ་ལ། མ་འོངས་པ་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཁ་ཅིག་ཚེ་རབས་སྔ་མ་ལ་དགེ་བའི་ལས་བྱེད་པ་ལ་གོམས་པས་ཚེ་འདིར་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་ལས་བྱེད་པ་དང། ཚེ་འདིར་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་བཞི་ཐོབ་པ་དག་མ་འོངས་པ་ན་ཡང་མཐོ་རིས་སུ་རྣམ་

[180A]༄༅། །པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་ཚེ་འདིར་ཡང་བདེ་ལ། ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བདེ་བ་ཞེས་བྱའོ། སྟོབས་གསུམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ཕ་རོལ་བོ་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་དུ་མ་དང་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་
བ་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་དུ་མ་ནི་མོས་པ་ཆུང་བ་དང། མོས་པ་འབྲིང་པོ་དང། མོས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། གང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་མོས་པ་ནི་མོས་པ་ཆུང་ངུའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་མོས་པ་ནི་མོས་པ་འབྲིང་ངོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་ནི་མོས་པ་ཆེན་པོའོ། །སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་
གཟུགས་ལ་མོས་པ་ཡོད་ལ། སྒྲ་ལ་མ་ཡིན། ཁ་ཅིག་སྒྲ་ལ་མོས་ལ། གཟུགས་ལ་མ་ཡིན། ཁ་ཅིག་སྒྲ་ལ་མོས་ལ། གཟུགས་ལ་མ་ཡིན། ཁ་ཅིག་དྲི་ལ་མོས་ལ་གཟུགས་ལ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་མོས་པའི་རྣམ་པ་ཚད་མེད་པར་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་གང་ཅི་ལ་མོས་པ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཁྱེན་པས་ན་
མོས་པ་དུ་མ་དང་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པའོ། །སྟོབས་བཞི་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དུ་མ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཁམས་ཀྱི་དོན་ནི་འདིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རིགས་
སམ་རང་བཞིན་ནམ་ས་བོན་ལ་བྱ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དུ་མ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་རིགས་དང་ལྡན་པ་དང། སེམས་ཅན་གང་
སྤྱོད་པ་གང་དང་ལྡན་པ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ན། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྟོབས་ལྔ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དབང་པོ་རྣོན་པོ་
དང༑ རྟུལ་པོ་དང། འབྲིང་པོ་སྟེ། རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །འདི་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་རྣོ་བ་དང་ལྡན། འདི་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྟུལ་བ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་ནི་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྟོབས་

[180B] ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རིགས་དང་སྤྱོད་པ་དང་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་མཁྱེན་ནས་སེམས་ཅན་གང་ལ་ལམ་དང་ཆོས་གང་བསྟན་པར་འོས་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཁྱེན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་འདོད་ཆགས་ཅན་ལ་མི་གཙང་བ་བསྟན་པ་དང། ཞེ་སྡང་ཅན་ལ་བྱམས་པ་བསྟན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མཁྱེན་པའོ། །ཡང་ན་ལམ་རྒྱུད་ལྔ་གཟིགས་ཤིང་མཁྱེན་པ་ནི། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་
ན་སོ་སོའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པའི་ལམ་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་ལྟ་བ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཆགས་ཤིང་ལམ་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་པ་ལས་གང་ཚེ་འདི་དང་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ཡང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཕྱིན་ཅི་མ་
ལོག་པར་མཁྱེན་པས་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྟོབས་བདུན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དབང་པོ་ནི་དད་པའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔའོ། །སྟོབས་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ལྔའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
ཡན་ལག་ནི་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ནོ། །བསམ་གཏན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་བཞིའོ། །རྣམ་པར་ཐར་པ་ནི་གཟུགས་ཅན་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་དོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གསུམ་མོ། །སྙོམས་
པར་འཇུག་པ་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་དང། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ། །ཡང་ན་སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་པ་རྣམས་གང་འདོད་པའི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཞུགས་པ་ནི་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་
ལ༑ མདོར་ན་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་ཏེ། མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཐབས་མ་ཡིན་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་འཇུག་པ་དང། རྨུགས་པ་དང། རྒོད་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བ་དང། ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་ནི་དེའི་སའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མངོན་དུ་སྤྱོད་པའམ་

[181A]༄༅། །བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་ལ་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་རྣམ་པར་བྱང་བའོ། །བསམ་གཏན་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ལ་བསམ་གཏན་གང་གི་མིང་གང་ཡིན་པ་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་
ཆོས་རྣམས་དང། དེ་དག་གི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང། མིང་གང་ཡིན་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ནི། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྟོབས་བརྒྱད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་དུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་
གནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དེ་དང་དེ་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤར་དང་ནུབ་དང་བྱང་དང་ལྷོ་ལ་སོགས་པ། གནས་སྣ་ཚོགས་དང་མིང་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དངོས་པོ་བརྒྱད་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་བདག་དང་གཞན་གྱི་ལུས་འབྲངས་པ་རྣམས་ལ་མདོར་ན་སྤྱོད་པ་དྲུག་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི། སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་དུ་མ་རྣམ་པ་དང་
བཅས༑ ཡུལ་དང་བཅས། མཚན་མ་དང་བཅས་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐ་སྙད་ཀྱི་དངོས་པོ་བརྒྱད་ནི་མིང་གང་ཡིན་པ་དང། རིགས་གང་ཡིན་པ་དང། རུས་གང་ཡིན་པ་དང། ཐ་སྙད་ཅི་དག་སྤྱོད་པ་དང། བདེ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཅི་མྱོང་བ་དང། ཚེ་རིང་ཐུང་ཇི་ཙམ་པ་དང། དུས་ཇི་སྲིད་ཅིག་གནས་པ་དང་
ཚེའི་མཐའ་ཇི་ཙམ་པའོ། །སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ནི། འབོད་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་དང། རྒྱལ་རིགས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་དང། ཕ་མ་གང་ཡིན་པ་དག་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བའི་ཡོ་བྱད་དང། དར་བ་དང། རྒུད་པ་དང། ཚེའི་འདུ་བྱེད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སོ། །འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་དག་ཐ་སྙད་ཀྱི་དངོས་པོ་བརྒྱད་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྱོད་པ་
རྣམ་པ་དྲུག་གིས་བདག་དང་ཕ་རོལ་དག་ལ་སྨྲ་ཞིང་གླེང་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་མི་གང་ཡིན་པ་ནི་བདག་ཚེ་རབས་དེ་དང། དེ་དག་ནས་མི་གང་དང་གང་ཡིན་པའོ། །རིགས་ནི་རྒྱལ་རིགས་སམ། བྲམ་ཟེ་འམ། རྗེའུ་རིགས་སམ། དམངས་རིགས་ལ་སོགས་པ་གང་དང་གང་དུ་སྐྱེས་པའོ། །ཕ་དང་མ་ནི་སེམས་ཅན་སོ་སོའི་ཚེ་
རབས་དེ་དང་དེ་དག་ན་མ་གང་ཡིན་པ་དང། ཕ་གང་ཡིན་པའོ། །བཟའ་བ་དང་བཏུང་བའི་ཡོ་བྱད་ནི། ཚེ་རབས་དེ་དང་དེ་དག་ན་ཁྲེ་དང་འབྲས་ལ་སོགས་པའི་ཁ་ཟས་ཅི་དང་ཅི་ཟོས་པའོ། །དར་བ་དང་རྒུད་པ་ནི་ཚེ་རབས་དེ་དང་དེ་དག་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཅི་མྱོང་བ་དང་བདེ་བ་ཅི་མྱོང་བའོ། །ཚེའི་འདུ་བྱེད་སྣ་ཚོགས་ནི་ཚེ་

[181B] བཅུ་ལ་སོགས་པའི་ཚེ་ཚད་ཇི་ཙམ་དང། དེ་དག་ན་བྱིས་པའི་དུས་དང། དར་ལ་བབ་པའི་དུས་དང། རྒས་པའི་དུས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང། ཚེའི་འདུ་བྱེད་ཅི་ཙམ་ལོན་ནས་ཇི་ཙམ་ན་ཤི་བར་གྱུར་པ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་ཐ་སྙད་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་མ་
ལོག་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ན། སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་དུ་མ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ། ཡུལ་དང་བཅས་པ། མཚན་མ་དང་བཅས་པ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པ་ནི་རྣམ་པ་དྲན་པ་དང། དན་རྟགས་དྲན་པ་དང། མཚན་མ་དྲན་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་
པ་དྲན་པ་ནི། བདག་དང་གཞན་གྱི་ཚེ་གཅིག་ནས་བརྩམས་ནས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མའི་ཕ་རོལ་ན་ཅི་དང་ཅི་བྱེད་པ་དྲན་པའོ། །དན་རྟགས་དྲན་པ་ནི་ཚེ་རབས་དེ་དང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ན་ཚེ་རེ་རེ་འམ་སོ་སོའི་མིང་རྣམས་ཀྱང་དྲན་པ་སྟེ། ཚེ་འདིའི་ཚེ་ན་ནི་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ། འདིའི་ཚེ་ན་ནི་
མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་དྲན་པའོ། །མཚན་མ་དྲན་པ་ནི་ཚེ་རབས་དེ་དང་དེ་དག་ན་དུས་དང་རིགས་གང་ཡིན་པ་དང། དར་བ་དང་རྒུད་པ་ཅི་མྱོང་བ་རྣམས་དྲན་པའོ། །ཡུལ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་རབས་དེ་དང་དེ་དག་ན་རུས་དང་རིགས་གང་ཡིན་པ་དང། ཡུལ་གང་དང་གང་ན་གནས་པ་དང། དེ་
དག་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་གང་དུ་སྐྱེས་པ་དྲན་པའོ། །མཚན་མ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་རབས་དེ་དང་དེ་དག་ན་ཕ་མ་གང་ཡིན་པ་དྲན་པ་དང། ཚེའི་འདུ་བྱེད་དུས་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་གནས་པ་དྲན་པའོ། །ཡང་ན་ཚེ་རབས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་སྐྱེས་པ་ན། ཕ་མའི་དུས་གང་ཡིན་པ་དང། ཕ་མ་གང་ཡིན་པ་
དང༑ བདེ་སྡུག་ཅི་མྱོང་བ་དང། ཁ་ཟས་ཅི་ཟོས་པ་དང། དུས་རིང་ཐུང་ཇི་སྲིད་དུ་གནས་པ་དྲན་པ་ནི། རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་དྲན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚེ་རབས་དེ་དང་དེ་དག་ན། ཡུལ་གང་དང་གང་དུ་སྐྱེས་པ་དང། ཚེ་རབས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་པ་དྲན་པ་ནི་ཡུལ་དང་བཅས་
པའོ༑ །ཚེ་རབས་དེ་དང་དེ་དག་ན་མིང་ཅི་དང་ཅི་བཏགས་པ་དྲན་པ་ནི་མཚན་མ་དང་བཅས་པ་ཡང་དག་པར་དྲན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟོན་ཏེ། གང་གིས་དྲན་པ་དང། གང་དྲན་པ་དང། ཇི་ལྟར་དྲན་པའོ། །དེ་ལ་གང་གིས་དྲན་པ་ནི་སྔོན་གནས་པའི་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཡེ་

[182A]༄༅། །ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །གང་དྲན་པ་ནི་ཚེ་རབས་གཅིག་ཀྱང་དྲན་པ་ནས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མའི་བར་དུ་དྲན་པའོ། །ཇི་ལྟར་དྲན་པ་ནི་རྣམ་པ་དང་བཅས། ཡུལ་དང་བཅས། མཚན་མ་དང་བཅས་པར་དྲན་པའོ། །སྟོབས་དགུ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་མི་ལས་ཤིན་ཏུ་
འདས་པའི་འཕྲུལ་གྱི་མིག་རྣམ་པར་དག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་འཕྲུལ་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འཕྲུལ་གྱི་མིག་དེ་ཡང་བསམ་གཏན་དེ་དེ་ཙམ་དག་ལ་བརྟེན་པ་དང། དེའི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་དང། དེས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་འཕྲུལ་གྱི་མིག་ཅེས་
བྱའོ༑ །བསམ་གཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང། རྣམ་པར་ཐར་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཕྲུལ་གྱི་མིག་དེའི་མིང་ཙམ་ཡང་མི་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར། མི་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པའི་ལྷ་རྣམས་ལ་ནི། སྐྱེ་གནས་ཐོབ་པའི་འཕྲུལ་གྱི་མིག་
ཡོད་པས་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འཕྲུལ་གྱི་མིག་ཅེས་བྱ་ཡང། མི་རྣམས་ལ་དེ་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། མི་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་དགེ་བ་སྤྱད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྲོག་གཅོད་པ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་བཅུའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་གསུམ་གྱིས་སྤྱད་
པར་བྱའོ། །མི་དགེ་བ་སྤྱད་པ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བ་བཅུ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་སྤྱོད་པའོ། །དགེ་བ་བཅུ་སྤྱད་པས་ལྷ་དང་མིའི་ནང་དུ་སྐྱེ་བ་ནི་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བའོ། །མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤྱད་པས་ངན་སོང་གསུམ་དུ་ལྟུང་བ་ནི་ངན་པར་འགྲོ་བར་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གང་
སྲོག་གི་དབང་པོ་བོར་བ་ནི་འཆི་བའོ། །སྲིད་པ་བར་མར་སྐྱེ་བ་ནི་འཕོ་བའོ། །ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པའི་རིགས་སུ་བྱུང་བ་ནི་སྐྱེ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཕྲུལ་གྱི་མིག་གིས་སེམས་ཅན་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་གང་ནས་གང་དུ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བར་མཐོང་བ་ནི། ཚེ་རབས་གཞན་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། །སྟོབས་བཅུ་པ་
བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཟག་པ་ཟད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། བསྒོམ་པ་དང་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་བག་ལ་ཉལ་མ་ལུས་པར་སྤངས་ནས། ཟག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་

[182B] །དེ་ནས་ཟག་པ་ཟད་ནས་བདག་གི་རྒྱུད་ལ་ཟག་པ་ཟད། ཉོན་མོངས་པ་ནི་སྤངས། སྲིད་པ་གཞན་དུ་མི་སྐྱེ་ཞེས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་བདག་གི་རྒྱུད་ལ་ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་
བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཟག་པ་རྣམས་ཀྱང་ཟད་པར་བྱ་བར་མཁྱེན་པ་ནི་ཟག་པ་ཟད་པའི་སྟོབས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སྟོབས་བཅུ་འདི་དག་གི་རང་བཞིན་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། མ་འདྲེས་པ་དང། མཉམ་པ་དང། ལས་བྱེད་པ་དང། གོ་རིམས་དང། ཁྱད་པར་རྣམས་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྟོབས་བཅུ་རྣམས་
ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ཞེ་ན། འདི་དག་གི་རང་བཞིན་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་དེ་དག་གི་ནང་ན་ཤེས་རབ་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་སྟོབས་བཅུ་འདི་དག་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས་
ཚད་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པ་གསུམ་ནི་དུས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། རྣམ་པར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། རྒྱུད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །དེ་ལ་དུས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་གཏོགས་པའི་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་
ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ཡང་ངང་གི་མཚན་ཉིད་དང། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང། གཟུགས་ཅན་དང། གཟུགས་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་པ་ན་འདུག་པའི་སེམས་ཅན་སོ་སོའི་རྒྱུད་ཅི་འདྲ་བ་མ་
ལུས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་གསུམ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་སྟོབས་བཅུ་འདི་དག་ཚད་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་མ་འདྲེས་པའི་སྟོབས་བཅུ་པོ་འདི་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉག་གཅིག་ལ་མངའ་བར་ཟད་གྱི། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་
གཞན་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་སྟོབས་བཅུ་པོ་འདི་དག་བརྙེས་པར་འདྲ་སྟེ། ཆེ་ཆུང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དང་སྦྱར་ནས་སྐབས་ཁ་ཅིག་ཏུ་ལ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་

[183A]༄༅། །སྐབས་ཁ་ཅིག་ཏུ་ལ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པ་ཙམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ། །ལས་ནི་སྟོབས་བཅུ་པོ་འདི་དག་སྟོབས་གང་གིས་ལས་གང་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ལ་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་རྒྱུ་ལ་ཡང་རྒྱུ་དང། འབྲས་བུ་ལ་ཡང་འབྲས་བུར་གནས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་
ཏུ་མཁྱེན་ཅིང་རྒྱུ་མེད་པ་དང་མི་མཐུན་པ་རྒྱུར་སྨྲ་བའི་དགེ་སྦྱོང་དང། བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཚར་གཅོད་དོ། །རང་གི་ལས་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་རང་གི་ལས་བྱས་པ་རྣམས་རང་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་མྱོང་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་ཅིང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་དང། འཕོ་བར་སྨྲ་བའི་
དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཚར་གཅོད་དོ། །བསམ་གཏན་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དང། གདམས་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་བཏུལ་ནས། ཡང་དག་པའི་གདམས་ངག་སྟོན་པར་
མཛད་ཅིང་ལྟ་བ་སོ་སོར་མི་མཐུན་པ་དང་འགལ་བར་སྨྲ་ཞིང། ཕྱིར་རྒོལ་བའི་བྲམ་ཟེ་དང། དགེ་སྦྱོང་རྣམས་ཚར་གཅོད་དོ། །དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་རྣོན་པོ་དང། འབྲིང་དང་ཐ་མ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ཤིང་དེ་དག་ལ་ཅི་
རིགས་པར་སོ་སོར་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །མོས་པ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་མོས་པ་ཆེན་པོ་དང། འབྲིང་དང། མོས་པ་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་ཅིང་དགེ་བ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བ་འཕེལ་བར་མཛད་པ་དང། མི་དགེ་བ་ལ་མོས་
པ་རྣམས་ཀྱི་མི་དགེ་བ་སྤོང་དུ་འཛུད་པ་མཛད་དོ། །ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་རིགས་ཆུང་ངུ་དང། འབྲིང་དང། རིགས་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་ཅིང་དབང་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་པ་དང་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་པ་དང། བག་ལ་ཉལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒྲལ་བར་བྱ་བའི་སྒོ་དེ་དང་དེ་
དག་ལ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱོང་བར་མཛད་དོ། །ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་ལམ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་འབྱུང་བར་མི་བྱེད་པའི་ལམ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐུགས་སུ་

[183B] འབྱུང་བར་མི་བྱེད་པའི་ལམ་སྤངས་ཏེ། འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་ལམ་ལ་ཡང་དག་པར་འགོད་པར་མཛད་དོ། །སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྔོན་གྱི་མཐར་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་པ་དང། འབྱུང་བ་རྣམས་དྲན་པ་དང། ཤེས་པར་མཛད་ནས་སྐྱོབ་དང། དད་པ་བསྐྱེད་དེ་ཆོས་འཆད་
པར་མཛད་ཅིང་ཐེར་ཟུག་ཏུ་སྨྲ་བའི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཚར་གཅོད་དོ། །འཆི་འཕོ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི། ། བཞིན་གཤེགས་པས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་ཉེན་ཐོས་ཇི་ལྟར་དུས་འདས་པ་དང། ཕྱིས་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་ལུང་སྟོན་པར་འགྱུར་ཞིང་འཆད་པར་སྨྲ་བའི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཚར་གཅོད་དོ། །ཟག་
པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མི་མངའ། ཡིད་གཉིས་མི་མངའ་ཞིང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པར་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་གྱི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཚར་གཅོད་དོ། །འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་རྣམས་ཀྱི་ལས་སོ། །དེ་ལ་སྟོབས་བཅུ་པོ་དེ་དག་གི་རིམ་
པ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པ་ན། སྟོབས་བཅུ་པོ་འདི་དག་དུས་གཅིག་ཏུ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་སྟེ། དུས་གཅིག་ཏུ་ཐོབ་ནས་རིམ་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་དོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་མ་ཐག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དང་པོ་ཉིད་དུ་གནས་པ་དང། གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཟིགས་པར་མཛད་དོ། །དེ་ལྟར་གཟིགས་ནས་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བ། ཐོབ་པར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་རང་གི་ལས་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་
ཀྱིས་མི་དགེ་བའི་ལས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང། དགེ་བའི་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཡང་གང་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་འདོད་ཆགས་སྤང་བར་འདོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བསམ་གཏན་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་
འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་གྱི་ལམ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ། གདམས་ངག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་སྟོབས་ལྷག་མ་བདུན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་བྱ་

[184A]༄༅། །བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན་དང་པོར་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་གཟིགས་པར་མཛད་དོ། །དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་དབང་པོ་བརྟགས་ནས། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་མཁྱེན་
པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསམ་པ་ལ་རྣམ་པར་གཟིགས་པར་མཛད་དོ། །དེ་ནས་ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེའི་འོག་ཏུ་བག་ལ་ཉལ་རྣམ་པར་གཟིགས་པར་མཛད་དོ། །དེ་ལྟར་དབང་པོ་དང་བསམ་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་བ་མཁྱེན་ནས། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཅི་རིགས་པར་དམིགས་པ་
དང༑ བསྒྲལ་བར་བྱ་བའི་སྒོ་ལ་སྒྲོལ་བར་མཛད་དོ། །དེ་ནས་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྟོབས་དང་འཆི་འཕོ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེའི་འོག་ཏུ་དམིགས་པ་དང་བསྒྲལ་བའི་སྒོ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱར་བས་སེམས་གནས་པར་བྱས་པ་དང། སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱས་ནས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བ་དང་
ཐར་ཟུག་དང་ཆད་པར་ལྟ་བའི་མཐའ་གཉིས་སྤང་བ་དབུ་མའི་ལམ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་ཤིང་ཞི་གནས་ཀྱིས་བརྟན་པར་འགྱུར་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་མ་སྤངས་ཏེ། མངོན་དུ་རྒྱུ་བ་ཙམ་དང་བྲལ་བ་ལ་བྱ་བ་མ་བྱས་ཀྱང་བྱ་བ་
བྱས་པས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་སྐྱེ་བ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་སྤོང་བར་མཛད་དེ། །འདི་ཡང་ཐང་ཅིག་སྟོབས་ཀྱིས་རིམ་པ་རྣམ་པ་གཅིག་གོ། །དེ་ལ་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང། རང་གི་ལས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད། སྨྲས་པ། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་ལས་
དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བ་རྣམས་ལས་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་འབྱུང་བར་ཐུགས་སུ་ཆུད་ལ། རང་གི་ལས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། གང་གི་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་བྱས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་འབྱུང་བར་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ་ཁྱད་པར་ནི་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་རང་གི་ལས་མཁྱེན་
པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་འཐོབ་བོ་ཞེས་ཐུགས་སུ་ཆུད་ལ། བསམ་གཏན་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པའི་དེ་དག་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས། འདུལ་བ་

[184B] །དེ་ལ་བསམ་གཏན་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་སྤྱི་ཙམ་དུ་མཁྱེན་ལ། དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ཆུང་
ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་སོ་སོར་འབྱེད་པར་མཛད་དོ། །དེ་ལ་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱང་ཚེ་རབས་སྔ་མ་ན་ཆོས་གང་དང་གང་དག་ལ་བསམ་པ་ཇི་ལྟར་ཞུགས་པའི་བསམ་པ་མཁྱེན་ལ། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་བསམ་
པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཡང། འདི་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བསམ་པ་དང་བཅས་པ། འདི་ནི་ཞེ་སྡང་གི་བསམ་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བསམ་པ་དེ་ཉིད་ལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འབྱེད་པ་མཁྱེན་ཏོ། །བསམ་པ་དེ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དྲུག་སྟེ། དབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་བསམ་པ་དང། འབྱུང་བའི་བསམ་པ་དང། རྣམ་པར་དག་པ་
ཐག་རིང་བའི་བསམ་པ་དང། རྣམ་པར་དག་པ་དང་ཉེ་བའི་བསམ་པ་དང། མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་བསམ་པ་དང། མ་འོངས་པ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པར་འདོད་པའི་བསམ་པའོ། །དེ་ལ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་བསམ་པ་ནི། མཐུ་ཆེ་བ་དང་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་པ་
ལ་མོས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པའོ། །འབྱུང་བའི་བསམ་པ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པའོ། །རྣམ་པར་དག་པ་ཐག་རིང་བའི་བསམ་པ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དུ་སྦྱིན་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་སོ། །རྣམ་པར་དག་པ་ཐག་ཉེ་བའི་བསམ་པ་ནི་གང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་རྣམས་སོ། །མཐོང་བའི་
ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་བསམ་པ་ནི་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །མ་འོངས་པ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་བསམ་པ་ནི། གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་མོས་པའི་རྒྱུ་ལ་འབྱུང་བའི་ས་བོན་ཙམ་དུ་
ཐུགས་སུ་ཆུད་དོ། །ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་ས་བོན་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་རྣམ་པ་དུ་མར་མཁྱེན་ཏོ། །ཁམས་དེ་ཕྱེ་ན་མདོར་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རང་བཞིན་ལ་གནས་པའི་ས་བོན་དང། གོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ས་བོན་དང། དག་པར་འགྱུར་བའི་ས་བོན་དང། དག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ས་བོན་ནོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་

[185A]༄༅། །ལ་གནས་པའི་ས་བོན་ནི། འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པའོ། །གོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ས་བོན་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་རིགས་སུ་སྨིན་པའི་ས་བོན་བརྟས་པར་བསགས་པའོ། །རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བའི་ས་བོན་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་སོ། །རྣམ་པར་དག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ས་བོན་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་ས་བོན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལམ་ལ་འཛུད་པས་མཁྱེན་ཏོ། །ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་ལམ་འདི་ཀུན་ནས་ཉོན་
མོངས་པ་ཅན། འདི་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་ལྡན་པ། འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བ། འདི་ནི་ཐང་ཅིག་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་ཇི་སྙེད་དུ་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་སྔོན་གྱི་མཐའི་
ལམ་རྒྱུད་ལྔའི་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་མཁྱེན་ལ། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། སྔོན་གྱི་མཐའ་ཡང་ཐ་སྙད་རྣམ་པར་བརྒྱད་དང་འབྲེལ་བའི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་དྲུག་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ནས་དེ་ལ་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལས་བརྩམས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཆི་འཕོ་བ་མཁྱེན་ལ། འཆི་འཕོ་ཤེས་པའི་
སྟོབས་ཀྱིས་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང། འཆི་བ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་ལ་འཆི་འཕོ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་རང་གི་དོན་མཐར་ཐུག་པར་མ་བྱས་པ་རྣམས་མ་འོངས་པ་ན་ཡང་སྐྱེ་བའི་མཚམས་སྦྱོར་རོ་ཞེས་མཁྱེན་ཏོ། །ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། གང་རང་གི་བྱ་བ་མཐར་ཐུག་ཅིང། སེམས་
རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམས་མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་སྟོབས་བཅུ་པོ་དེ་དག་ཕན་ཚུན་ཁྱད་མེད་པ་དང་ཁྱད་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྟོབས་བཅུ་བསྟན་པའི་འོག་ཏུ་མི་འཇིགས་པ་བཞི་བསྟན་པས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བཞེད་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མི་
འཇིགས་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་མི་འཇིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བག་ཚ་བ་མེད་པ་འམ། སྤ་གོང་བ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་ཐུན་མོང་དུ་མ་གྱུར་བའི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པར་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་དམ་

[185B] ཉན་ཐོས་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་དམ་བཅས་པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འདོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་འདའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འབྱུང་བའི་ལམ་བསྟན་པར་དམ་བཅས་པ་དང། ལམ་དེ་ཉིད་འཐོབ་པའི་གེགས་སུ་གྱུར་པ་རྣམས་
སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་རྣམ་པ་བཞི་དམ་བཅས་པ་ལ་དམ་པ་དང་དམ་པར་མ་གྱུར་པའི་ལྷ་དང། མི་ལ་སོགས་པས་བརྒལ་ཀྱང་ཚུགས་པར་འགྱུར་བའི་སྐབས་དང་མཚན་མ་མ་མཐོང་ནས་བག་ཚ་བ་མེད་པར་གནས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མི་འཇིགས་པ་བཞི་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དག་པར་མངོན་པར་རྫོགས་
པར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འཇིག་རྟེན་དུ་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཆོས་མཐུན་པ་སུས་ཀྱང་མ་བསྐོར་བའི་ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་དང། ཐུན་མོང་དུ་མ་གྱུར་བའི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པར་དམ་བཅས་པ་ལ་མི་
འཇིགས་པ་བསྟན་ཏེ། འདི་ནི་མི་འཇིགས་པ་དང་པོའོ། །གང་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་སུ་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་པ་འདི་ལ་དེ་གང་གིས་ཞེས་སྔ་མ་བཞིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ལམ་དེ་ཉིད་འཐོབ་པའི་གེགས་སུ་འགྱུར་བ་སྤང་བར་དམ་བཅས་པ་སྟེ། འདི་ནི་མི་འཇིགས་
པ་གཉིས་པའོ། །གང་ཡང་དེས་འཕགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྔ་མ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཆད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཐར་པ་འདོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལམ་བསྟན་པར་དམ་བཅས་པར་བསྟན་པ་སྟེ། འདི་ནི་མི་འཇིགས་པ་གསུམ་པའོ། །ཟག་
པ་ཟད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་དམ་བཅས་པ་སྟེ། འདི་ནི་མི་འཇིགས་པ་བཞི་པའོ། །འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དག་པར་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བདག་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་རྣམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བདག་རུབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་འདི་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་འདི་

[186A]༄༅། །ལ་དེ་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་དང་བདུད་དུ་བཅས་པའི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཆོས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེས་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་དམ་པ་དང་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱིས་བརྒལ་ཀྱང། སངས་མ་རྒྱས་པའི་མཚན་མ་མཐོང་ཞིང་ཚུགས་པར་
མི་འགྱུར་བ་མཐོང་ནས། འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཏེ། དོགས་པ་མེད་པར་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དམ་པ་དང་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ལྷ་དང་མི་སྤྱི་ལ་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ། །ལྷ་དམ་པ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷའི་དབང་
ཕྱུག་བདུད་དང། རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཚངས་པའོ། །མི་དམ་པ་ནི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ཤེས་པ་དང་ལྡན་ལ་རྒྱལ་པོས་ཀྱང་མཆོད་པར་བྱ་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷ་དང་མི་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་གིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་
སངས་མ་རྒྱས་པར་བརྩད་ཅིང་བརྒལ་ཀྱང་ཆོས་རྣམས་མཐའ་མཐོང་བའི་མཚན་མ་ཡོད་པར་མ་གཟིགས་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཚུགས་པར་མ་གཟིགས་པས་ན། རྩོད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་མ་མ་མཐོང་སྟེ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་མ་མཐོང་བས་ཞེས་བྱ་བས་ནི། གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཚུགས་པའི་རྒྱུ་མ་མཐོང་བས་
ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལུས་ཀྱི་སྤུ་ལྡང་བ་དང་ཚིག་འདར་བ་མི་མངའ་བ་བརྙེས་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདེ་བ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་སྤ་གོང་བ་མེད་པ་རྙེད་པས། འཇིགས་པ་མེད་པ་རྙེད་པ་ལ་གནས་ཏེ་ཞེས་བྱའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་གནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་འཕགས་པའི་
ལམ་བསྒོམས་པས་ཐོབ་ཅིང་དེ་ཐོབ་ནས་ཀྱང་འཚེ་བ་དང་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཁྱུ་མཆོག་གི་གནས་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པས་ན། ཁྱུ་མཆོག་གི་གནས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་པར་དམ་བཅས་པ་ཕུན་སུམ་
ཚོགས་པར་བདག་ཉིད་ཁས་ལེན་ཅིང་བསྟན་པ་ན། དེ་ལས་གཞན་པའི་སྟོན་པ་རྣམས་ཚར་གཅོད་པ་དང། ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་སྐྲག་པར་མཛད་ཅིང་འཁོར་གྱི་སྤ་གོང་བ་མེད་པར་གསུང་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྒྲོགས་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་གཤེགས་ནས་ཡང་དག་པའི་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཉིད་

[186B] གཞན་འཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཆད་པས་ན། འཇིག་རྟེན་དུ་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་ཆོས་མཐུན་པས་སུས་ཀྱང་མ་བསྐོར་བའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །མདོར་ཚིག་དེ་དག་གིས་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་བསྟན་ཏེ་
བདག་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བརྙེས་པ་དང། གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་མཛད་པའོ། །དེ་ལ་ཁྱུ་མཆོག་གི་གནས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བས་བདག་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བརྙེས་པ་བསྟན་ཏེ། འཁོར་གྱི་ནང་དུ་གཤེགས་ནས་ཡང་དག་པའི་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་དང། ཚངས་
པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཞེས་བྱ་བས་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་མཛད་པ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་ཉོན་མོངས་པའི་ནང་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་ཕྱིར། ཁྱུ་མཆོག་གི་གནས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྨན་པ་ངན་པ་ནད་པ་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཀྱི་སྨན་མི་ཤེས་པར་ཡང་དག་པའི་སྨན་ཡིན་
པར་ཁས་ལེན་པར་ཚར་གཅོད་ཅིང་རང་ཉིད་ཡང་དག་པའི་སྨན་པར་ཁས་ལེན་པས་ན་ཡང་དག་པའི་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཐབས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་སུ་གསུངས་པ་ཞེས་
བྱ་བ་གང་འཕགས་པའི་ལམ་བསྒོམ་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དེ་འདོད་པ་ལྔའི་ཡོན་ཏན་ལ་བརྟེན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་སུ་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ལྔའི་ཡོན་ཏན་ལ་བརྟེན་ཀྱང། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བགེགས་སུ་མི་འགྱུར་བར་སྨྲ་བའོ། །འདི་ལ་གང་གིས་རྒྱས་པ་དང་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དེ་དག་བར་དུ་གཅོད་པ་ཡིན་པར་བཤད་པ་ལས་བར་ཆད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་རྒྱས་པར་སྦྱར་བའོ། །གང་ཡང་དེས་འཕགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ལམ་དུ་གསུངས་པ་དང་ཞེས་
བྱ་བ་ལ་དེས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སོ། །འཕགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ལམ་ནི། ལམ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་འཕགས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ཐོབ་ཅིང་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ལམ་སྟེ། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ལམ་དུ་

[187A]༄༅། །གསུངས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པའི་རྒྱུར་གསུངས་པའོ། །རྟེན་ཀྱང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་དེ་ལ་བསྒོམས་ཀྱང་ཁམས་གསུམ་ནས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ལ། སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་
འདི་ལྟར་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །ཟག་པ་ཟད་པའོ་ཞེས་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟག་པ་ནི་མཐོང་བ་དང། བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་ཏེ་དེ་དག་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་
དུ་བྱས་པར་མཁྱེན་པའོ། །བཤད་པ་གཞན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དོན་བལྟའོ། །དེ་ལ་མི་འཇིགས་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་མདོར་བསྡུ་ན་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་རྙེད་པར་བལྟ་སྟེ། དེ་ལ་བདག་གི་དོན་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ནི་ཡེ་
ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང། སྤོང་བའི་ཁྱད་པར་རོ། །གཞན་གྱི་དོན་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤང་བ་དང། གཉེན་པོ་ལ་བརྟེན་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པར་
སྟོན་ཏོ། །ཟག་པ་ཟད་པའོ་ཞེས་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་སྤང་བའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པར་སྟོན་ཏོ། །བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་གསུངས་པ་ནས་བྱ་བས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤང་བ་བསྟན་ཏོ། །འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ལམ་དུ་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བས་གཉེན་པོ་ལ་བརྟེན་པ་བསྟན་ཏོ། །འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ལམ་དུ་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བས་གཉེན་པོ་ལ་བརྟེན་པ་བསྟན་ཏོ། །མི་འཇིགས་པ་
བཞི་བསྟན་པའི་འོག་ཏུ། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་བསྟན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པར་མཁྱེན་པ་ནི། དོན་སོ་སོ་ཡང་
དག་པར་རིག་པའོ། །ཡང་ན་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། མི་རྟག་པ་དང་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པར་མཁྱེན་པ་ནི་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མཁྱེན་པ་ནི་ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང། ཁ་

[187B] འདུས་བྱས་དང། འདུས་མ་བྱས་དང། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང། ཟག་པ་མེད་པ་དང། འཇིག་རྟེན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང། བཟང་པོ་དང། ངན་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང། གཟུགས་ཅན་དང། གཟུགས་ཅན་མེད་པ་
ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཚད་མེད་པ་རྣམས་མཁྱེན་པ་ནི། ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དང། དེའི་གཉེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་རྣམས་མཁྱེན་པ་ནི་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །ལྷ་དང། ཀླུ་དང་
གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། མི་འམ་ཅི་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྙེད་སེམས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པའི་སྐད་ཇི་སྙེད་པ་རྣམས་མཁྱེན་པ་དང། སྐད་དང་སྒྲའི་གཙུག་ལག་ཏུ་བྱ་བ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་མཁྱེན་པ་ནི། ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་མཁྱེན་པའོ། །གསུང་གཅིག་
གིས་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ལ་གོ་བར་མཛད་ཅིང་དངོས་པོ་གཅིག་གིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྐལ་བའི་མཐར་བརྗོད་ཀྱང་ཐུག་པ་མེད་པར་མཁྱེན་པ་ནི་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །དོན་དུ་ན་གང་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང། གང་གིས་བསྟན་པར་བྱ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་མཐར་ཐུག་པ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་
མེད་པར་མཁྱེན་པ་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་གནས་དང་གནས་པའོ། །དེ་ལ་གནས་ནི་ཆོས་སོ། །གནས་པ་ནི་དོན་ཏོ། །གང་གིས་བསྟན་པར་བྱ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཚིག་ཐོགས་པ་མེད་པ་དང། ཡེ་ཤེས་ཐོགས་པ་མེད་པས་སོ། །
དེ་ལ་ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་ཡི་ཤེས་ཐོགས་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་བསྟན་པའི་འོག་ཏུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་བསྟན་ཏེ་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་བཤད་པར་བཞེད་ནས། སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བཅོ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་མངའི། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ་མེད་པས་ཐུན་མོང་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་བྱའོ། །

[188A]༄༅། །བཅོ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་གི་དོན་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དགྲ་བཅོམ་པའི་དགེ་སློང་ཟག་པ་ཟད་པ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་གྲོང་དུ་འཇུག་པ་ན། བར་འགའ་ནི་གླང་པོ་གཏུམ་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་འགྲོགས་ཤིང་འགྲོ་བ་དང། བར་འགའ་ནི་རྟ་དང་གླང་པོ་ཆེ་དང་བ་ལང་གཏུམ་པོ་དང་ཁྱི་
གཏུམ་པོ་དང་འགྲོགས་ཤིང་འགྲོ་བ་དང། བར་འགའ་ནི་ཚེར་མ་སྟུག་པོར་རྐང་པ་འདོར། བར་འགའ་སྦྲུལ་གདུག་པ་གནས་པར་རྐང་པ་འདོར་བ་དང། འཇུག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་གནས་བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་ཞུགས་ནས་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བས་བསྡུ་བར་བྱེད་པ་དང། དགོན་པའི་
གནས་སུ་སོང་བ་ལས་ལམ་པོར་ནས་ལམ་ལོག་བར་འགྲོ་བ་དང། རྐུན་པོའམ་སེང་གེའམ་སྟག་གམ་དོམ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འགྲོ་བ་སྟེ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ནི་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པའི་འཁྲུལ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་འདྲ་བ་མི་མངའ་
བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་དགོན་པའི་གནས་ཀྱི་ལམ་བཙལ་བ་ལས་ལམ་མ་མཐོང་བའམ། ཁང་པ་སྟོང་པར་ཞུགས་ནས་འདི་ཅི་ཞིག་ཅེས་སྒྲ་འབྱིན་ཅིང་སྐད་ཆེར་འབོད་ལ། དུད་མོ་ཆེར་འབེབས་པའམ། བག་
ཆགས་ཀྱི་ཉེས་པའི་རྒྱུས་གད་མོ་རྟ་གད་འབྱིན་པ་ནི། འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཅ་ཅོ་སྟེ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར། ཅ་ཅོ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དྲན་པ་རྨོངས་པ་མི་མངའ་སྟེ། བྱས་ཏེ་རིང་དུ་ལོན་པ་
དང༑ སྨྲས་ནས་རིང་དུ་ལོན་པ་རྣམས་ཀྱང་མི་བསྙེལ་བས་ན། དྲན་པ་ཉམས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་ཞུགས་པ་ན་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་མ་ཞུགས་པ་ན་ནི། མཉམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་
ནི་རྟག་ཏུ་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པས་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་མདོ་དག་ལས་གསུངས་པ། གླང་པོ་སྤྱོད་ནའམ་མཉམ་དུ་འཇོག་བཞེངས་ན་འང་གླང་པོ་མཉམ་འཇོག་ལ། །གླང་པོ་

[188B] །བཞུགས་པར་གྱུར་ཀྱང་མཉམ་དུ་འཇོག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་གཅིག་པུ་ཕུང་པོ་ལ་ཡིད་འབྱུང་བ་ནི་འདུ་ཤེས་སྐྱེ་བ་དང། ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཞི་བའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེ་སྟེ། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་ཕུང་པོ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་ལ་ཐ་དད་པའི་འདུ་ཤེས་མི་མངའ་བས་ན། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཆོག་ཏུ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་སེམས་ཅན་སྐལ་བ་ཡོད་དམ། མེད་
པར་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པར་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་འཇོག་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་སྐལ་བ་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་བརྟགས་ནས་སྐལ་པ་མེད་པ་རྣམས་བཏང་སྙོམས་སུ་འཇོག་གི་མ་བརྟགས་པར་བཏང་སྙོམས་སུ་འཇོག་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་མངའ་བས་ན། སོ་
སོར་མ་བརྟགས་པའི་བཏང་སྙོམས་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲིབ་པ་སྤང་བར་བྱ་བ་ལས་བརྩམས་ནས། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་ཐོབ་པར་ཡོངས་སུ་ཉམས་པས། མོས་པ་ཉམས་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཉམས་པ་དང། དྲན་པ་ཉམས་
པ་དང། ཤེས་རབ་ཉམས་པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉམས་པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཉམས་པ་སྟེ་དེར་དྲུག་ཅར་མེད་ལ། ཉམས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཉམས་པ་མི་མངའ་སྟེ། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤང་བར་བྱ་བ་ལ་མོས་པ་ཉམས་པ་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་
ཤེས་སྟོན་པའི་བར་དུ་མ་ཉམས་པས་ན། མོས་པ་བྲི་བ་མེད་པ་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སྟོན་པ་བྲི་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་དུས་གསུམ་གྱི་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལ་འབད་པ་ཙམ་གྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མེད་དེ་གང་གི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཆགས་པ་མེད་པ་ཞེས་
བྱའོ༑ །ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མེད་དེ་དེ་དག་གི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འབད་པ་མེད་པར་དུས་གསུམ་གྱི་དངོས་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མ་ཆགས་པ་དང། ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་མ་ཐོགས་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་འདས་པའི་དུས་ལ་མ་

[189A]༄༅། །ཆགས་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ལ་མ་ཆགས་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་འཇུག་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་མེད་པས་བར་འགའ་ནི་དགེ་བའི་
ལུས་ཀྱི་ལས་ལ་འཇུག་བར་འགའ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་འཇུག་དེ་བཞིན་དུ་ངག་གི་ལས་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ལ་ཡང་གོང་མ་ལྟར་འཇུག་སྟེ། ལས་འདྲེན་མ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་ཅར་ལ་ཡང། ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་
འབྲང་བས། དགེ་བའི་ལས་འབའ་ཞིག་འབྱུང་བར་ཟད་ཀྱི་ལུང་དུ་མི་སྟོན་པའི་ལས་ལ་མི་འབྱུང་བས་ན་ལུས་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་ཡེ་ཤེས་འགྲོ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་ཡེ་ཤེས་འགྲོ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྐྱོད་
པས་ན། སྔོན་དུ་ཡེ་ཤེས་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བས་ན། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱའོ། །མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་གི་དོན་དུ་ན་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་རྣམ་པར་དག་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་དབང་པོའི་རྟེན་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་མ་ཐོབ་པར་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མི་མངའ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལས་ལ་འཇུག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་ཅེས་
བྱ་བས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་བསྟན་ཏོ། །ཅ་ཅོ་མེད་ཅེས་བྱ་བས་ངག་གི་ལས་རྣམ་པར་དག་པ་བསྟན་ཏོ། །དྲན་པ་ཉམས་པ་མེད་པ་དང། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་མེད་པ་དང། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང། སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་བཏང་སྙོམས་མེད་པ་བཞིས་ཡིད་ཀྱི་ལས་
རྣམ་པར་དག་པ་བསྟན་ཏོ། །མོས་པ་འབྲི་བ་མེད་པ་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སྟོན་པའི་བར་དུ་བྲི་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དྲུག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་པོ་རྟེན་དང་འབྲས་བུར་བཅས་པ་ལ་མ་ཐོབ་པར་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་དབང་པོའི་རྟེན་ནི་མོས་པའོ། །འབྲས་བུ་

[189B] རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པའོ། །དབང་པོ་ཉིད་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དང། དྲན་པ་དང། ཤེས་རབ་སྟེ། རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །འདས་པའི་དུས་ལ་མ་ཆགས་མ་ཐོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ལ་མ་ཆགས་མ་ཐོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གསུམ་
གྱིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །ལུས་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་ཡེ་ཤེས་འགྲོ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གསུམ་གྱིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལས་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་
ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་བསྟན་པའི་འོག་ཏུ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སྨོས་པས་དེ་བཤད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་སོ། །མཚན་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་འདི་ནི་
སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བས་ན། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཏེ། དེ་ཡང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཡོད་ལ། དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུ་ནི་དེའི་འཁོར་དུ་གཏོགས་པའོ། །ཞབས་ཤིན་ཏུ་བརྟན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞབས་གཉིས་ཀྱི་མཐིལ་ཤས་གང་ལ་སའི་སྟེང་དུ་མཉམ་དུ་འདོར་ཞིང། འཁོར་བ་དང་འབུར་བ་
ལ་སོགས་པ་མེད་པའོ། །ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་གཉིས་ཀྱི་འོག་ན། འཁོར་ལོའི་མཚན་གྱི་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཞབས་གཉིས་ཀྱི་མཐིལ་ན་འཁོར་ལོ་རྩིབས་སྟོང་ཡོད་པ། ལྟེ་བ་དང་བཅས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟིང་པ་ཆེ་ཞིང་ཞབས་མཐོ་བ་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་རྟིང་པ་ཡངས་ཤིང་སྦོམ་ལ་ཞབས་ཀྱི་གོང་མཐོ་བའོ། །ཞབས་དང་ཕྱག་དྲ་བ་ཅན་ནི། ཞབས་གཉིས་དང་ཕྱག་གཉིས་ཀྱི་སོར་མོའི་བར་སྲབ་མོ་དྲ་བ་དང་འདྲ་བས་འབྲེལ་པའོ། །ཕྱག་དང་ཞབས་འཇམ་ཞིང་མཉེན་པ་ནི་ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་པགས་པ་འཇམ་ལ་ཐག་ཐུག་ཅན་དུ་མཁྲང་བ་ཡིན་ནོ། །སྐུ་
བདུན་མཐོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་གི་ཐལ་གོང་གཉིས་མཐོ་བ་དང། ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་དང་གོང་མཐོ་བ་དང། དཔུང་མགོ་གཉིས་མཐོ་བ་དང། མགུར་གྱི་ཐོན་གོར་ཤས་གང་བ་སྟེ་བདུན་ནོ། །རྗེ་ངར་རི་དྭགས་ཨེ་ནྱ་ཡ་ལྟ་བུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་བརླ་ནས་བརྩམས་ཏེ་མན་ཆད་ཁད་ཀྱིས་ཕྲ་བར་གནས་པའོ། །

[190A]༄༅། །མཚན་གསང་བ་ནང་དུ་ནུབ་པ་ནི་མཚན་གསང་བ་པགས་པའི་ནང་དུ་ནུབ་སྟེ་མི་སྣང་བར་གྱུར་པའོ། །སྐུ་རོ་སྟོད་སེང་གེའི་ལྟ་བུ་ནི་རོ་སྟོད་འཕེལ་ཀ་ཆེ་ལ་རྐེད་པ་ཕྲ་བའོ། །སྒྲོག་རུས་ཀྱི་བར་རྒྱས་པ་ནི། སྒྲོག་རུས་ཀྱི་བར་ཤས་གང་བའོ། །དཔུང་པ་བརྐྱང་བ་རབ་ཏུ་རིང་བ་ནི་ཕྱག་བརྐྱང་ན་པུས་མོ་
འདས་པའོ། །སྐུ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་སྐུ་ལ་དྲི་མ་མི་འཆགས་པའོ། །མིད་པ་དུང་ལྟ་བུ་ནི་མགུལ་ཁྲེམ་གཉེར་ཅན་དུ་གནས་པའོ། །འགྲམ་པ་སེང་གེ་ལྟ་བུ་ནི་འགྲམ་པའི་ལྷ་ང་ཆེ་བའོ། །སོ་བཞི་བཅུ་མཉམ་པ་ནི་ཡ་སོ་དང་མ་སོ་ཉི་ཤུ་ཉི་ཤུར་གྲངས་མཉམ་པའོ། །སོ་བར་མ་བྱེ་ཞིང་མཉམ་པ་ནི་ཚེམས་ཐགས་
འབྲེལ་ཞིང་ཚེམས་ཆེ་ཆུང་མེད་པའོ། །ལྕེ་ཆེ་བ་ནི་ལྗགས་བརྐྱང་ན་ཞལ་ཁྱབ་པར་འགྱུར་བའོ། །རོ་བྲོ་བའི་མཆོག་ནི་ལྗགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ནས་རུལ་པ་བབ་ཀྱང་ལྷའི་ཞལ་ཟས་རོ་མཆོག་ཏུ་མྱང་བར་འགྱུར་བའོ། །ཚངས་པའི་དབྱངས་ཀ་ལ་པིང་ཀའི་སྒྲ་སྐད་ནི་གསུང་འཇམ་ཞིང་མཉེན་པས་གདུལ་བྱ་རྣམས་
ཀྱི་སེམས་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའོ། །སྤྱན་ཀུན་སྔོ་བ་ནི་སྤྱན་གྱི་སྤྲིན་དཀར་པོའི་གོང་ན་ཁ་དོག་མཐོན་མཐིང་དུ་གནས་པའོ། །སྤྱན་པའི་རྫི་མ་འདྲ་བ་ནི་སྤྱན་གྱི་རྫི་མ་བའི་རྫི་མ་ལྟ་བུར་སྤུ་མཉམ་ཞིང་སྲབ་ལ་གནས་པའོ། །དབུའི་གཙུག་ཏོར་ནི་དབུའི་དབུས་ན་ཤའི་ཐོར་ཚུགས་ཚང་བའི་འཇིག་རྟེན་ནས་ཀྱང་བལྟར་
མི་སྣང་བ་མངའོ། །ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལྟར་ཟླུམ་ཞིང་མཛེས་པ་ནི་སྐུ་ཆུ་ཞེང་གབ་ལ་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱང་སྐུའི་རྐྱེན་དུ་བབ་ལ། ཆེ་ཆུང་མེད་པ་མངའ་བའོ། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ནས་གང་དག་མཚན་ཐོབ་པར་མོས་པས་དེའི་རྒྱུ་སྒྲུབ་པ་ལ་ལན་ཏན་བྱེད་པར་འདོད་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་
ཀྱི་དོན་དུ་མཚན་གྱི་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ཞབས་གཉིས་རབ་ཏུ་བརྟན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་འདི་ནི་སྔོན་ཡི་དམ་ལ་རབ་ཏུ་བསྟན་པས་གྲུབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་མཚན་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུ་མེད་མི་སྲིད་པས་དེའི་རྒྱུ་
སྟོན་པར་མཛད་དོ། །སྔོན་ཡི་དམ་ལ་རབ་ཏུ་བརྟན་པས་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བར་ཁས་བླངས་པའི་ཡི་དམ་མ་བྲལ་ཞིང་ནན་ཏན་དུ་གུས་པར་བྱ་བ་ལས་ཞབས་བརྟན་པ་གྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །སྔོན་སེམས་ཅན་ཕ་རོལ་རྣམས་སྦམ་བཀོང་བས་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་

[190B] འཇིགས་པ་མ་བྱས་པས་གྲུབ་པའོ། །ཆོས་ཀྱིས་བསྲུང་བ་དང་བསྐྱབ་པ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔོན་སྲོག་མ་བཅད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་མི་བྱེད་པར་སྲུང་བ་ལས་གྲུབ་པའོ། །ཡང་ན་ཆོས་ཀྱིས་བསྲུང་བ་དང། བསྐྱབ་པ་དང་སྦ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་ཆོས་སྤྱོད་པ་རྣམས་
ལ་འཇིགས་པ་དང། མི་བདེ་བའི་གྲོགས་མཉེན་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་ན་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པར་བྱེད་པ་ལས་གྲུབ་པའོ། །དེ་ལ་མཉན་པའི་དུས་ན་གྲོགས་བྱེད་པ་ནི་བསྲུང་བའོ། །བསམ་པའི་དུས་ན་གྲོགས་བྱེད་པ་ནི་བསྐྱབ་པའོ། །བསྒོམ་པའི་དུས་ན་གྲོགས་བྱས་པ་ནི་སྦ་བར་བྱས་པའོ། །སྔོན་
འཁོར་མ་ཕྱེད་པས་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞན་གྱི་གཡོག་འཁོར་ཁ་མ་དྲངས་པ་ལས་གྲུབ་པའོ། །སྔོན་བགོ་བ་སྣ་ཚོགས་བྱིན་པས་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་མལ་སྟན་ལ་སོགས་པ་བྱིན་པས་གྲུབ་པའོ། །སྔོན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་བཟུང་བས་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་དམ་པའི་ཆོས་རྣམས་མཉན་པ་དེ་ནས་
བསམས། དེ་ནས་བསྒོམས་པ་ལས་གྲུབ་པའོ། །སྔོན་གསང་ཐུབ་པར་བསྲུངས་པ་དང། འཁྲིག་པའི་ཆོས་སྤངས་པས་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྣོད་མ་ཡིན་པ་ལ་བསྟན་དུ་མི་རུང་བ་རྣམས་སྣོད་མ་ཡིན་པ་ལ་མ་བསྟན་ཏེ་བསྲུང་བ་དང། གཞན་གྱིས་གསང་བ་རྣམས་གཞན་དག་ལ་མ་བསྒྲགས་པར་བསྲུང་བ་དང། མི་ཚངས་པ་སྤྱོད་པའི་ཆོས་
རྣམས་སྤངས་པ་ལས་གྲུབ་པའོ། །སྔོན་དགེ་བའི་ཆོས་སྤྱད་པ་ལས་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་སྤྱད་པ་ལས་གྲུབ་པའོ། །ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་མི་འཇིགས་པར་དབུགས་ཕུང་བ་ཕྱིན་པས་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བས་ནི། རྒྱལ་པོ་དང། རྐུན་བུ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པས་ཉེན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་འཇིགས་པ་དེ་
ལས་བསྐྱབས་པ་ལས་གྲུབ་པའོ། །སྔོན་གཞན་གྱི་བྱ་བ་སྤྲོ་བར་བྱེད་པས་གྲུབ་པ་ལས་བྱེད་པ་པོ་ལ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་ཅིང་གྲོགས་བྱས་པ་ལས་གྲུབ་པའོ། །སྔོན་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་ཀུན་ཏུ་རྫོགས་པས་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་གང་བརྩམས་པ་རྣམས་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱས་པ་ལས་གྲུབ་པའོ། །སྔོན་སེམས་ཅན་དབུགས་དབྱུང་བ་
བྱ་བ་ལས་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ངན་སོང་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་བསྐྱབས་པ་ལས་གྲུབ་པའོ། །སྔོན་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་བསྲུངས་པ་ལས་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་གསུམ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་མི་འཇུག་པ་བསྲུངས་པ་ལས་གྲུབ་པའོ། །སྔོན་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཚད་མེད་པ་ལ་བདག་བརྟེན་པ་

[191A]༄༅། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་བསོད་ནམས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བསགས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །སྔོན་བསམ་པས་མ་བཅོས་པར་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ལ་གཡོ་མེད་པར་བྱས་པ་ལས་གྲུབ་པའོ། །ཆོས་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པ་ན་སེམས་ལས་སུ་རུང་བར་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་དང་
སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དཔྱོད་པ་ན་གཉིད་དང་རྨུགས་པ་དང་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་བསལ་ཏེ། སེམས་པ་ལས་གྲུབ་པའོ། །སྔོན་འདུ་འཛི་སྤངས་པ་ལས་གྲུབ་པ་ནི་སྔོན་འགྲོ་བ་མང་པོ་ནང་ན་གནས་པ་སྤངས་པ་ལས་གྲུབ་པའོ། །སྔོན་བསྒྲགས་པར་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གྲགས་པ་བརྗོད་པ་ལས་གྲུབ་པ་ནི་ཡོན་ཏན་བསྒྲགས་པར་འོས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་
ཏན་གྲགས་པར་བྱས་པ་ལས་གྲུབ་པའོ། །མཐུ་བོ་ཆེ་ཀུན་ཏུ་མཛེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཐུ་བོ་ཆེ་ནི་སྟོབས་ཀྱི་ཚད་དེ་དེའི་སྟོབས་ཀྱི་ཚད་ནི་ཇི་ཙམ་ཞེ་ན་ཐ་མལ་པའི་བན་གླང་བཅུའི་སྟོབས་སྤོས་ཀྱི་གླང་པོ་གཅིག་ལ་ཡོད་དོ། །སྤོས་ཀྱི་གླང་པོ་བཅུའི་སྟོབས་མ་ཧཱ་ནཱ་ག་ན་གཅིག་ལ་ཡོད་དོ། །དེ་བཅུའི་སྟོབས་སྲ་ཀན་ཏ་གཅིག་ལ་ཡོད་དོ། །སྲ་
ཀན་ཏ་བཅུའི་སྟོབས་པ་རང་ག་གཅིག་ལ་ཡོད་དོ། །པ་རང་ག་བཅུའི་སྟོབས་ཙ་ནུ་ར་ག་གཅིག་ལ་ཡོད་དོ། །ཙ་ནུ་ར་ག་བཅུའི་སྟོབས་མཐུ་བོ་ཆེ་གཅིག་ལ་ཡོད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུའི་ཚིགས་རེ་རེ་ལ་ཡང་མཐུ་བོ་ཆེའི་སྟོབས་ཡོད་པས་ན། མཐུ་བོ་ཆེ་ཀུན་ཏུ་མཛེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་ལྷ་སྦྱིན་གྱིས་བསད་པའི་གླང་པོ་ཆེ་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ཀྱི་མཐེ་བོས་ར་བ་བདུན་བསྒྲལ་ཏེ་བཏང་བའི་ཕྱིར་མཐུ་བོ་ཆེ་དང་འདྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། །མཚན་གྱི་འོག་ཏུ་དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུ་བསྟན་པས་དེ་བཤད་པར་བཞེད་ནས་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སེན་མོ་ཡིད་ཙམ་དམར་བ་ནི་ཟངས་ཀྱི་མདོག་ལྟ་བུའོ། །སེན་མོ་སྣུམ་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་འཚེར་
བའོ། །སེན་མོ་མཐོ་བ་ནི་སེན་མོའི་དབུས་ཐོག་ཐག་མཐོན་པོར་གནས་པའོ། །སེན་མོ་ཟླུམ་པ་ནི་ལེབ་ལེབ་པོ་མ་ཡིན་པའོ། །སེན་མོ་རྒྱས་པ་ནི་བར་སང་སིང་མེད་པའོ། །སེན་མོ་བགས་ཀྱིས་ཕྲ་བ་ནི་ལྷུན་གྱིས་མགོ་ཕྲ་བའོ། །ལོང་བུ་ནུབ་པ་ནི་ལོང་བུའི་ཤ་ནང་དུ་ནུབ་པའོ། །ཞབས་མཉམ་པ་ནི་ཞབས་གཉིས་ཆེ་ཆུང་ངུ་མ་གྱུར་བའོ། །སེང་གེའི་
སྟབས་ནི་འཇིགས་པ་དང་བག་ཚ་བ་མེད་པར་གཤེགས་པའོ། །ཁྱུ་མཆོག་གི་སྟབས་ནི་ས་ཆེན་པོ་གནོན་པ་ལྟ་བུར་གཤེགས་པའོ། །གླང་པོའི་སྟབས་ནི་བརྗིད་པར་གཤེགས་པའོ། །ངང་པའི་སྟབས་ནི་གོམ་པ་གཡས་གཡོན་འདོར་བའི་བར་རྟག་ཏུ་མཉམ་པའོ། །གཡས་ཀྱིས་གཤེགས་པ་ནི་ཞབས་གཡས་སྔར་འདོར་བའོ། །བཟང་པོར་

[191B] །མི་འཁྱོར་བར་གཤེགས་པ་ནི་སྐུ་འཁྱོར་བ་མེད་པར་ཞབས་འདོར་བའོ། །སྐུ་ཟླུམ་པ་ནི་མཛེས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །སྐུ་འཚེར་བ་ནི་སྐུའི་པགས་པ་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བའོ། །སྐུ་རིམས་སུ་ཕེབས་པ་ནི་གང་དུ་ཆེ་བའི་གནས་སུ་ཆེ་ལ་ཆུང་བའི་གནས་སུ་ཆུང་བའོ། །ཆུ་ཞེང་གབ་པ་ནི་ཆུ་ཞེང་དུ་ལྡན་
པའོ། །དཔེ་བྱད་ཀུན་མཛེས་པ་ནི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་དུ་བྱ་བ་རྣམས་དུམ་བུ་དང་མ་ཚང་བ་མེད་པ་མངའ་བའོ། །མཉམ་པར་གཤེགས་པ་ནི་མདུན་དུ་སྒུར་བ་དང་རྒྱབ་ཏུ་དགྱེས་པ་མེད་པའོ། །སྐུ་གཙང་བ་ནི་མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པ་མི་འབྱུང་བའོ། །སྐུ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་དྲི་མ་མི་མངའ་བའོ། །སྐུ་མ་ཞུམ་པ་ནི་ཞུམ་པོར་མི་གནས་པའོ། །བདུན་
མཐོ་བ་ནི་གཞན་ལས་འཕགས་པ་འམ་ནུ་འཇིང་ལ་སོགས་པ་མཐོ་བའོ། །ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ནི་ཕྱག་དང་ཞབས་སོ་སོར་མ་འདྲེས་ཤིང་འབྲེལ་བ་མེད་པར་མཛེས་པར་གནས་པའོ། །རབ་རིབ་མེད་ཅིང་དག་པར་སྣང་བ་ནི། སྤྱན་གྱི་ལོང་ཐོག་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་གསལ་བར་གཟིགས་པའོ། །ལྟོ་ཟླུམ་པ་
ནི་ཕྱལ་ཕྱང་ངེ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །ལྟོ་འཇམ་པ་ནི་པགས་པ་འཇམ་པའོ། །ལྟོ་མ་ཞོམ་པ་ནི་གོང་དུ་སྦོམ་ལ་བར་ན་ཕྲ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །ལྟོ་མ་བྲི་བ་ནི་ཁོང་དུ་མ་སོང་བའོ། །ལྟེ་བ་ཟབ་པ་ནི་སྐུའི་ནང་དུ་ནུབ་པའོ། །ཀུན་ཏུ་མཛེས་པ་ནི་འོད་འདོམ་གོང་གིས་ཀུན་ནས་བསྐོར་ཏེ་མཛེས་པར་བྱས་པའོ། །སྤྱོད་པ་གཙང་
བ་ནི་ཕྱག་གཡས་པ་མི་གཙང་བའི་གནས་སུ་ནམ་དུ་ཡང་མི་རེག་པའོ། །ཕྱག་གི་རི་མོ་ཟབ་པ་ནི་རི་མོ་ནང་དུ་སོང་བའོ། །ཕྱག་གི་རི་མོ་རིང་བ་ནི་རྒྱུན་མ་ཆད་པའོ། །ཞལ་རབ་ཏུ་མི་རིང་བ་ནི་ཞལ་ཆུ་རིངས་སུ་མི་འདུག་པའོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་དང། ཞལ་གྱི་ཡ་མཆུ་མ་མཆུ་ཆེ་ཆུང་དུ་མ་
གྱུར་པའམ། སྐུ་ལ་གཟུགས་བརྙན་དུ་སྣང་བའོ། །བན་གླང་དང་སྤྲིན་ལྟར་སྒྲོགས་པའི་དབྱངས་ནི་དབྱངས་རིང་དུ་འདུག་པའོ། །མཆེ་བ་མཉམ་པ་ནི་མཆེ་བ་བཞི་ཆེ་ཆུང་མེད་པའོ། །མཆེ་བ་བགས་ཀྱིས་ཕྲ་བ་ནི་རྩེ་ཕྲ་བའོ། །སྣ་གཙང་བ་ནི་སྣབས་མི་འཛག་པའོ། །སྤྱན་ཡངས་པ་ནི་ཞེང་དུ་ཡང་ཆེ་བའོ། །
སྤྱན་རིང་བ་ནི་དཀྱུས་སུ་ཡང་རིང་བའོ། །ཨུཏྤལའི་འདབ་མ་རངས་པ་ལྟ་བུ་ནི་བགས་ཀྱིས་སྔོ་ལ་ཐོག་ཐག་ཏུ་རིང་པོར་གནས་པའོ། །རིང་ལ་སྟུག་པ་ནི་སྲབ་མོ་མ་ཡིན་པའོ། །སྨིན་མ་རིང་བ་ནི་སྨིན་མའི་བར་མ་ཆད་པར་དཀྱུས་རིང་བའོ། །སྨིན་མའི་སྦུ་མཉམ་པ་ནི་སྤུ་རིང་ཐུང་མེད་པའོ། །རྣ་བ་གང་ཞིང་རིང་བ་ནི་སྙན་རྐང་རྐོང་མ་

[192A]༄༅། །ཡིན་པ་སྙན་ཆེ་བའོ། །རྣ་བ་མཉམ་པ་ནི་སྙན་གཡས་གཡོན་གཉིས་ལ་ཆེ་ཆུང་མེད་པའོ། །རྣ་བའི་དབང་པོ་མ་ཉམས་པ་ནི་རྐྱེན་གང་གིས་ཀྱང་འོན་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པའོ། །ཕྲ་ལ་རྒྱས་པ་ནི་རྐང་རྐོང་མེད་ཅིང་ཤས་རྒྱས་པའོ། །ཡན་ལག་གི་དམ་པ་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པ་ནི་སྐུ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཛེས་པའོ། །སྐྲ་མ་
འཛིངས་པ་ནི་ཕན་ཚུན་འདྲེས་ནས་ལོང་ལོང་པོར་མ་གྱུར་པའོ། །དོན་རྣམ་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་གོང་དུ་བཤད་པ་མ་ལུས་པར་བསྟན་ཟིན་ཏོ་ཞེས་དགོངས་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ངས་བསྟན་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་ཆོས་ལ་ཡང་ཚིག་ཙམ་དུ་གཟུང་བ་མ་ཡིན་གྱི། ནན་ཏན་གྱིས་
བསྒྲུབ་དགོས་སོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ། །དགེ་སློང་དག་དགོན་པའི་གནས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ངའི་བསྟན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པའོ། །དགེ་སློང་དག་བག་ཡོད་པར་བྱོས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འཇུག་པར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཞུགས་པར་གྱུར་ན་འཆི་ཀར་ཡང་སེམས་ལ་གདུང་བ་དང། ཕྱིས་
ཀྱང་གནོད་པར་གྱུར་ཏ་རེ་ཞེས་དགོངས་ནས་བཀའ་སྩལ་པ། འགྱོད་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱའོ། །འདི་ནི་ངའི་བསྟན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་གསུམ་སྟེ། ཀུན་བརྗོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དང། རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ལོ། །དེ་ལ་ཀུན་བརྗོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ནི་འདི་ལྟར་སྒོམས་
ཤིག་པའོ། །རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ནི། ཁྱོད་ཀྱི་བསམ་པ་ད་ལྟར་འདི་དང་འདིའི་སེམས་ཞེས་བཤད་པའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་འཕུར་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་ཏོ། །འདིར་ནི་བསྟན་པ་ཆོ་འཕྲུལ་བཤད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ངའི་བསྟན་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆོ་འཕྲུལ་དེ་ནི་ཆོ་འཕྲུལ་གཉིས་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆོ་འཕྲུལ་དེ་ནི་ཆོ་འཕྲུལ་གཉིས་ལས་དམ་པར་གྱུར་
པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་སྡེ་བཤད་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བཤད་པ་ན། དགེ་སློང་ལྔ་བརྒྱ་ལེན་པ་མེད་ཅིང་ཟག་པ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །མདོ་སྡེ་ཐོས་པའི་ཕུང་པོ་གཅིག་ཏུ་མཚམས་སྦྱར་བ་སྤང་བ་དང། མཐོང་བ་དང། བསྒོམས་པས་སྤང་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་
བྲལ་བ་ནི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལ་ཚེ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་སྦྱོར་བ་སྤངས་པས་ན་ལེན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཐོང་བ་དང་བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བས་ན་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་རྣམ་པར་གདོན་མི་ཟ་བའི་ཊཱི་ཀ་རྫོགས་སོ།། །།


