།།དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཕྱོགས་བཅུ་ནས་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་མང་པོ་ལྷགས་པར་གྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་འཁོར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་གི་རྡུལ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་སྙེད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འོངས་ཏེ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་རྡུལ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་སྙེད་དང་ལྷན་གཅིག་ཏུ་ཕྱིན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་

[63A]༄༅། །ཀྱང་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་དག་སྟེ། འདི་ལྟར་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང། བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་དང། དཔལ་དང་ལྡན་པ་དང། དགའ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་
ཁྲེལ་དང་ལྡན་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་དང། སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དང། རིག་པ་དང་ལྡན་པ་དང། བློ་དང་ལྡན་པ་དང། ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་དག་གོ། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་དག་ནས་འོངས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་གཉེན་དང་ལྡན་པ་དང། མེ་ཏོག་དང་ལྡན་པ་དང། ནོར་
དང་ལྡན་པ་དང། དཔལ་དང་ལྡན་པ་དང། སྒྲོན་མ་དང་ལྡན་པ་དང། རྡོ་རྗེ་དང་ལྡན་པ་དང། བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་དང། ཉི་མ་དང་ལྡན་པ་དང། དགེ་བ་དང་ལྡན་པ་དང། ཚངས་
པ་དང་ལྡན་པ་དག་གོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་འདི་ཞེས་བྱ་བ་དག་གི་ཞམ་འབྲིང་ན་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དག་སྟེ་
འདི་ལྟར་ཉམས་པ་མེད་པའི་སྤྱན་དང། གཞན་མ་ཡིན་པའི་སྤྱན་དང། མི་གཡོ་བའི་སྤྱན་དང། མི་བསྐྱོད་པའི་སྤྱན་དང། ཆུའི་སྤྱན་དང། བཅིངས་པ་མེད་པའི་སྤྱན་དང་
ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་སྤྱན་དང། འོད་ཀྱི་སྤྱན་དང། དམ་པའི་སྤྱན་དང། མཐོན་མཐིང་གི་སྤྱན་དག་གོ་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་

[63B] གང་ནས་འོངས་པའི་ཕྱོགས་སུ་བརྟེན་ནས་སེངྒེའི་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེའི་སྙིང་པོ་ཅན་དག་བཤམས་ཏེ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ནས་
འཁོད་དོ། །ཇི་ལྟར་གླིང་བཞི་པ་འདིར་རབ་མཚེ་མའི་གནས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོངས་པར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གླིང་བཞི་པ་ཀུན་ཏུ་
ཡང་རབ་མཚེ་མའི་གནས་ཀྱི་ཁང་པ་ནོར་བུ་སྣ་ཚོགས་སུའང་ལྷགས་པར་གྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་ཡང་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ཤ་སྟག། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་
ཀྱང་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བའི་ཞམ་འབྲིང་ན་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཤ་སྟག་གོ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ཀྱི་བོལ་གཉིས་ནས་འོད་ཟེར་བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་བཀྱེ་སྟེ། ཕྱོགས་བཅུ་ཐམས་
ཅད་སྣང་བར་བྱས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་བསྟན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གླིང་བཞི་པ་ཀུན་གྱི་རབ་མཚེ་མའི་
གནས་ཐམས་ཅད་ན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ཡོད་པ་མཐོང་ངོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཕྱོགས་
བཅུར་རྣམ་པར་བལྟས་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །སངས་རྒྱས་འོད་ཟེར་འོད་སྣང་བས། །ཕྱོགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྣང། །དེས་ནི་རབ་ཏུ་གསལ་

[64A]༄༅། །བྱས་པས། །མིག་ལ་རབ་རིབ་གང་ཡང་མེད། །མཚེ་མ་རབ་ཀྱི་གནས་འདི་ན། །གང་ཟག་དམ་པ་སངས་རྒྱས་བཞུགས། །དེ་བཞིན་ཀུན་ནའང་གསལ་
བར་སྣང། །དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ངོ་མཚར་ཏོ། །སེམས་ཅན་གཙོ་བོ་བཅུ་ཡི་རྣམས། །གཤེགས་པར་གྱུར་པ་མངོན་པར་སྟོན། །དེ་དག་འཁོར་ཀྱང་ཅི་འདྲ་བ། །དེ་བཞིན་ཀུན་ན་རབ་
ཏུ་སྣང། །ཕྱོགས་རྣམས་བཅུ་པོ་ཐམས་ཅད་ན། །ཆོས་ཀྱི་དམ་པ་རབ་ཏུ་སྟོན། །དེ་ཀུན་མིང་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། །བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་བཞིན། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་
མིང་དག་ཀྱང། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ཀུན་ནས་འོངས། །གང་ཟག་དམ་པ་དེ་དག་ནི། །ཚངས་པའི་སྤྱོད་པའང་དེ་ན་སྤྱོད། །བདག་ཅག་རྣམས་ལ་གང་བཏགས་པ། །ཀུན་གྱི་མིང་
ཡང་དེ་དང་མཐུན། །སངས་རྒྱས་ཞིང་རྣམས་མཐུན་ལྡན་པ། །དེ་དག་སངས་རྒྱས་རྣམ་འཕྲུལ་པའོ། །མི་ཡི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ན་ཡང་།འདི་ན་རྒྱལ་བ་བཞུགས་པར་ཤེས། །
གཞན་གྱིས་དེ་ཡི་རྒྱལ་པོ་ཡི། །གནས་ན་དེ་བཞིན་བཞུགས་པ་མཐོང་།འཇིག་རྟེན་ཁམས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ན། །གང་ཟག་དམ་པ་དེ་བཞུགས་ཀྱང། །རྒྱལ་བ་མཚེ་མ་རབ་
གནས་ན། །བཞུགས་པར་བདག་ཅག་ཀུན་ཀྱང་སེམས། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ན། །སངས་རྒྱས་གཟི་བརྗིད་བསམ་མི་ཁྱབ། །དེ་དག་སྨོན་ལམ་བསྐུལ་བའི་

[64B] ༑འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་སུ་རབ་ཏུ་བཀྱེ། །སེམས་ཅན་གཙོ་བོའི་རྣམ་འཕྲུལ་བ། །འདི་དག་དེ་རྣམས་ཀུན་གྱིས་མཐོང། །སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་ཏེ། །འཇིག་རྟེན་ཟང་
ཟིང་ཐུབ་པས་སྤངས། །ཕྱོགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་བྱུང་།ཆགས་པ་མེད་པ་ནམ་མཁའ་བཞིན། །དེ་ནི་གཅིག་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་།མང་པོ་དག་ཏུའང་མི་དམིགས་སོ། །
མཐའ་ཡས་ལེགས་མངའ་སངས་རྒྱས་རྣམས། །དེ་དག་ཤེས་པར་ཇི་ལྟར་རུང། །གནས་པ་མེད་ཅིང་ལེན་པ་མེད། །ཆོས་དབྱིངས་རྟོགས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བཅུར་རྣམ་པར་བལྟས་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་
པོ་འཕྲུལ་ཆེན་རྣམས། །རྡུལ་མེད་གང་ཟག་དམ་པ་དག། འདུས་ཤིང་ཚོགས་པ་བསམ་ཡས་པའི། །བསྐལ་པ་དག་ཏུ་ཤིན་ཏུ་དཀོན། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀུན་གཟིགས་པ། །སེམས་
ཅན་གཙོ་བོ་འོད་མཛད་དེ། །སྲོག་ཆགས་ཀུན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་།སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་མུན་ནག་འདི་དག་ཏུ་།འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་བྱུང་གྱུར་པ། །
འཇིག་རྟེན་སྒྲོན་མ་དེ་དག་ནི། །བལྟ་བར་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཡིན་།སྦྱིན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་པའི་རབ། །བརྩོན་འགྲུས་བསམ་གཏན་སྒོམ་པ་དང། །ཤེས་རབ་སྔོན་ཆད་སྤྱད་

[65A]༄༅། །པས་ན༑ ༑འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་མཛད། །སངས་རྒྱས་འདྲ་བ་གང་ཡང་མེད། །དེ་ཕྱིར་དེ་དང་མཉམ་པ་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། །
སྐྱེས་བུའི་དམ་པ་མཐོང་བ་མེད། །སངས་རྒྱས་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་རྣམས། །མཚན་གྱི་ཚོགས་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ། །སྐུ་ཡི་ཚོགས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་འཕགས། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་
གྱིས་ཡང་དག་བྱུང། །འཇིག་རྟེན་གྲགས་ཆེན་དམ་པའི་རྣམས། །དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་དེ་དག་སྣང། །དེ་དག་མཚན་ཙམ་ཐོས་པས་ཀྱང། །ངན་སོང་ཐམས་ཅད་སྤངས་པར་འགྱུར།།
བསྐལ་པ་རྣམས་ནི་བརྗོད་མེད་པར། །བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་འཁོར་བྱས་ཀྱང། །འདི་ཡི་ཚུལ་ནི་མ་ཤེས་ན། །བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་བཞུགས་པ་མིན། །སངས་རྒྱས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། །
བསྐལ་པ་བྱེ་བར་བཀུར་བ་དང། །གང་གིས་ཚུལ་འདི་བསམ་པ་གཉིས་།འདི་ནི་དེ་ལས་ཁྱད་དུ་འཕགས། །གང་གིས་བརྗོད་ཡས་ཞིང་གི་རྣམས། །རིན་ཆེན་གང་སྟེ་ཐུབ་
གསོལ་ཀྱང། །འདི་ཡི་ཚུལ་ནི་མ་ཤེས་ན། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་དེ་ལ་རིང། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔལ་དང་ལྡན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཕྱོགས་
བཅུར་རྣམ་པར་བལྟས་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །ནམ་མཁའ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ། །ཉི་མའི་འོད་ཟེར་མཐའ་ཡས་པས་།དཔྱིད་ཀྱི་ཟླ་བ་ཐ་མ་ལ། །ཕྱོགས་

[65B] །དེ་ཚེ་སྨིག་རྒྱུ་ཅི་འདྲ་བ། །དེ་དག་བགྲང་བར་མི་ནུས་ཏེ། །མིག་ཅན་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་རྨོངས་།ལོང་བ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་གཙོ་
པོ་ཡི༑ ༑ཡོན་ཏན་མཐའ་དང་དབུས་མེད་པ། །བསྐལ་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར། །སུས་ཀྱང་ཤེས་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་དག་གང་ནས་བླངས་པ་མེད། །དེ་བཞིན་སུས་ཀྱང་
བྱས་པ་མེད། །དེ་ནི་ཅི་ལས་སྐྱེས་པ་མེད། །རྣམ་པར་བསྒོམས་ན་ཡོད་པ་མིན། །འོང་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །འགྲོ་བ་དེ་བཞིན་མི་དམིགས་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་
དེ་དག་རྒྱུ་ཡང་མེད། །དེ་བཞིན་འཇིག་པའང་ཡོད་པ་མིན། །འཇིག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །རང་བཞིན་གང་གིས་ཤེས་པ་ནི། །གང་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡི། །ཡང་དག་སངས་རྒྱས་
མཐོང་བ་ཡིན། །སྐྱེས་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །རང་བཞིན་དངོས་པོ་མི་དམིགས་ཏེ། །དེ་འདྲའི་དོན་དུ་ཤེས་པས་ནི། །དམིགས་པ་མེད་པ་ཤེས་པ་ཡིན། །འདི་ལ་ཤེས་བྱེད་
གང་ཡང་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད། །ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་ཤེས་གྱུར་ན། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གང་ཡང་མེད། །སྐྱེ་བ་དག་ནི་བརྗོད་པ་སྟེ། །དེ་ཕྱིར་ཞིང་རྣམས་རབ་
ཏུ་བརྗོད། །ཞིང་གི་རང་བཞིན་ཤེས་གྱུར་ན། །འཁྲུག་པ་མེད་པ་རབ་ཏུ་ཤེས། །གང་ཚེ་འཇིག་རྟེན་ཞིང་ཡིན་པར། །ཚུལ་བཞིན་དུ་ནི་རྟོགས་བྱེད་ན། །དེ་ཚེ་ཐམས་ཅད་དོན་བསྟན་པ།།

[66A]༄༅། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རབ་ཏུ་ཤེས། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགའ་བ་དང་ལྡན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཕྱོགས་བཅུར་རྣམ་པར་བལྟས་
ཏེ༑ དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །གནས་འདི་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་སྟེ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཀླས་པ་ཡིན། །རྟག་ཏུ་ཀུན་ཏུ་སོང་བ་སྟེ། །ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་གནས་ཀྱང་
མེད༑ ༑དེ་ལ་ཡང་དག་བརྟགས་བྱས་ཤིང། །རིམ་གྲོ་ཡོད་པར་དད་བྱེད་ན། །སྡུག་བསྔལ་ནམ་ཡང་མི་མཐོང་སྟེ། །ངན་སོང་རྣམས་ཀྱང་མི་མཐོང་ངོ། །ཚད་མེད་དེ་བཞིན་
གྲངས་མེད་པའི། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་སུ་སུ་འགྲོ་བས། །གང་རྣམས་འདི་ན་སྣང་བ་ཡི། །སངས་རྒྱས་བྱིན་རླབས་ཐོས་པར་འགྱུར། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོའི་བྱིན་གྱི་རླབས། །
གང་གིས་ཐོས་པར་གྱུར་ནས་ཀྱང། །འདི་འདྲ་སངས་རྒྱས་ཆོས་སོ་ཞེས། །རྟོག་མེད་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་བོ། །གང་རྣམས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །ཆོས་ཉིད་ལ་ནི་ཡིད་
ཆེས་པ༑ ༑དེ་ཀུན་འཇིག་རྟེན་སྒྲོན་མ་སྟེ། །རྐང་གཉིས་ལྡན་པའི་དམ་པར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་བ་འདི། །ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཐོས་གྱུར་ཅིང། །ཐོས་ནས་
དད་པར་བྱེད་གྱུར་ན། །དེ་དག་མི་ཡི་དམ་པར་འགྱུར། །བརྟན་པ་གང་རྣམས་ད་ལྟར་ཡང། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ལ་དད་བྱེད་པ། །དེ་དག་དོན་གཟིགས་མི་འཇིགས་པའི། །དེ་

[66B] །བསྐལ་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར། །འདི་འདྲ་ཐོས་པ་ཤིན་ཏུ་དཀོན། །སྨོན་ལམ་དབང་ནི་མ་གཏོགས་པར། །བློ་གྲོས་འདི་འདྲར་འགྱུར་
བ་མིན༑ ༑སངས་རྒྱས་དམ་ཆོས་འདི་ལས་ཀྱང། །ལེགས་པར་བཤད་པ་བཟུང་བྱས་ཤིང། །གཞན་ལ་སྟོན་པར་སུ་བྱེད་པ། །དེ་དག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་འགྱུར། །དེ་ལ་བརྩོན་
འགྲུས་བསྐྱེད་བྱས་ཤིང། །ཡིད་ལ་གོ་ཆ་བགོ་བྱས་ཏེ། །གང་ལས་སངས་རྒྱས་བརྗོད་པ་ཡི། །ཤེས་པ་འདི་འདྲ་མཉན་པར་བྱ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྲེལ་དང་ལྡན་
པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བཅུར་རྣམ་པར་བལྟས་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །གང་ཞིག་ཐོས་ནས་འདི་འདྲ་བའི། །དགའ་བ་ཡངས་
པ་སྐྱེ་བ་དང། །ཐེ་ཚོམ་རྣམ་པར་གཅད་པ་ནི། །འཇིག་རྟེན་ན་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ། །འདི་ལྟར་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པའི་རྣམས། །ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་ལ་བཀའ་སྩལ་ན། །སངས་རྒྱས་མི་
མཁྱེན་གང་ཡང་མེད། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་བསམ་མི་ཁྱབ། །མི་ཤེས་པ་ཡི་རྒྱུ་ལས་ནི། །ཡེ་ཤེས་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །མུན་པའི་མཐུ་དང་སྣང་བ་གཉིས། །ལྷན་ཅིག་
འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བསྟན། །ཇི་ལྟར་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་།སྐལ་པ་མཉམ་པ་མེད་པར་བཤད། །དེ་ལྟར་ཤེས་དང་མི་ཤེས་པ་།འགྲོགས་པར་ཤིན་ཏུ་མི་འགྱུར་

[67A]༄༅། །རོ༑ ༑འཁོར་དང་མྱ་ངན་འདས་པ་དག་ཇི་ལྟར་མེད་ལས་བརྟགས་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཤེས་དང་མི་ཤེས་པ། །མཚན་ཉིད་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་མེད། །ཇི་ལྟར་
འཇིག་རྟེན་འཇིག་པ་དང། །འདུ་བར་འགྱུར་བ་རིང་བ་སྟེ། །ཕན་ཚུན་འགྲོགས་པར་མི་འགྱུར་བ། །ཤེས་དང་མི་ཤེས་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། །ཐོག་
མའི་སེམས་དང་ཐ་མའི་སེམས། །ལྷན་ཅིག་མི་གནས་བྱུང་བ་ལྟར་།ཤེས་དང་མི་ཤེས་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ལུས་དང་རྣམ་ཤེས་པ་།གཞན་དང་གཞན་ལས་འབྱུང་
འགྱུར་བ། །དེ་བཞིན་ཤེས་དང་མི་ཤེས་གཉིས། །འགྲོགས་པར་འགྱུར་བ་ནམ་ཡང་མེད། །ཇི་ལྟར་དུག་ལ་ཕན་པའི་རྩི། །འཕྲལ་དུ་དུག་ནི་དུག་མིན་བྱེད། །དེ་ལྟར་ཤེས་
པ་མི་ཤེས་པས། །ཤིན་ཏུ་སེལ་བ་བྱེད་པར་བརྗོད། །སངས་རྒྱས་བླ་ན་གང་ཡང་མེད། །དེ་དང་འདྲ་བའང་ཡོད་པ་མིན། །དེ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད། །དེ་བས་རྒྱལ་བ་
ཤིན་ཏུ་དཀོན། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཕྱོགས་བཅུར་རྣམ་པར་བལྟས་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ་
ཆོས་རྣམས་འདི་དག་འགལ་མེད་པར། །མཁྱེན་ནས་སངས་རྒྱས་ཐུགས་སུ་ཆུད། །དེས་ནི་མི་མཁྱེན་གང་ཡང་མེད། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡང་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །ཇི་ལྟར་གསེར་དང་ས་

[67B] ༑ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འགལ་བ་མེད། །དེ་ལྟར་ཆོས་མིན་དེ་བཞིན་ཆོས། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་གཅིག་སེམས་ཅན་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་
མེད༑ ༑གདགས་སུ་མེད་ལས་བྱུང་བ་ལྟར། །ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་དེ་བཞིན་ནོ། །མ་འོངས་དུས་ནི་ཇི་ལྟ་བུར། །འདས་པས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་མིན། །དེ་
བཞིན་ཆོས་ལ་མཚན་ཉིད་མེད། །འབྲེལ་བར་སྐྱེ་དང་འགག་པ་དང་།རང་བཞིན་མེད་དང་རང་བཞིན་དག་རྣམ་པ་ཐ་དད་གྱུར་པ་ལྟར། །སངས་རྒྱས་རང་བཞིན་དེ་བཞིན་ནོ། །མྱ་
ངན་འདས་པ་གཟུང་མེད་པ། །གཉིས་ཀྱི་དུས་ན་བརྗོད་པར་བྱས། །དེ་ལ་བྱེ་བྲག་གང་ཡང་མེད། །དེ་བཞིན་གཟུགས་ལ་རྣམ་རྟོག་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཅི་ཞིག་བགྲང་བྱས་ཤིང། །བགྲང་
བར་བྱེད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡང། །དེ་ལ་ཐ་དད་གང་ཡང་མེད། །དེ་བཞིན་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གཅིག་ནས་གཅིག་གི་བླར་།མང་པོའི་ཚུལ་དུ་བགྲང་བ་ཡིས། །དངོས་
པོ་གྲངས་མེད་འགྱུར་བ་ཡང། །བློ་ཡི་རྣམ་པ་ཐ་དད་བསྟན། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་རྣམས་ལ་ལ་དག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཚིག་གྱུར་ཀྱང་།ནམ་མཁའ་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་མེད། །
རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཕྱོགས་བཅུ་ཡི་།ནམ་མཁའ་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་རྣམས་མཐོང་སྟེ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་རྟོག་མི་

[68A]༄༅། །མངའ༑ ༑དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཕྱོགས་བཅུ་རྣམ་པར་བལྟས་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་
དུས་རྣམས་གསུམ་པོ་ཡིས། །སེམས་ཅན་ཁམས་རྣམས་བརྗོད་པར་འགྱུར་།སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང། །ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་ཤིན་ཏུ་བརྗོད། །དེ་རྣམས་ལས་ཀྱི་ཕུང་ཆེན་
ཡིན༑ ༑ལས་ཀྱི་རྩ་བའང་སེམས་ཡིན་ཏེ། །སེམས་ནི་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་བཤད། །སྒྱུ་མར་གྱུར་པ་འགྲོ་འདིའོ། །གང་ན་འཇིག་རྟེན་འདི་འབྱུང་ཞིང། །ཡང་ན་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་ཡི། །
འཇིག་རྟེན་འཇིག་རྟེན་མི་བྱེད་དེ། །གཞན་གྱི་རྒྱུས་ཀྱང་བྱས་པ་མིན། །འཇིག་རྟེན་འདི་ན་འབྱུང་བ་འབྱུང། །འཇིག་རྟེན་འདིར་ཡང་ལྡོག་པར་འགྱུར། །འབྱུང་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་
བྱ་སྟེ༑ ༑དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་པ་ཡིན། །གང་ལ་འཇིག་རྟེན་སྣང་བ་ཞེས། །འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ཡི། །འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་གང་ཞིག་ཡིན། །སྣང་བ་ཞེས་བྱའང་ཅི་
ཞིག་ཡིན། །དུས་གསུམ་དག་ཏུ་རྒྱུ་བ་ཡི། །ཕུང་པོ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ཡིན། །དེ་དག་འགོག་པ་སྣང་བ་ཞེས། །འགྲོ་བ་དག་ཏུ་འདུ་ཤེས་འགྱུར། །ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་འདི་ནི་ཅི་
ཕུང་པོའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་མི་འཇིག་ཕྱིར། །དངོས་པོ་མེད་ཅེས་རབ་ཏུ་བརྗོད། །ཕུང་པོ་འདི་དག་རྣམ་བརྟགས་དོན། །དེ་དག་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཡིན་

[68B] །དངོས་པོ་མེད་ཅེས་བྱ་བའོ་།འཇིག་རྟེན་ཇི་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཏེ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་རྣམས། །ངོ་
བོ་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་མེད། །མ་ནོར་ཡང་དག་ཇི་བཞིན་པའི་།ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་རྟོགས་གྱུར་ནས། །ཀུན་གཟིགས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡི། །སངས་རྒྱས་ཀུན་ནས་རབ་ཏུ་སྣང། །
དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིག་པ་དང་ལྡན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཕྱོགས་བཅུར་རྣམ་པར་བལྟས་ནས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། རང་བཞིན་དངོས་པོ་མེད་པ་
ཡི༑ ༑འཇིག་རྟེན་ཁམས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ས་ཡི་ཁམས་རྣམས་ཇི་བཞིན་ཏེ། །སངས་རྒྱས་རྣམ་འཕྲུལ་ངོ་མཚར་ཆེ། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་འདི་ཡིན་ལ། །བརྗོད་ཅིང་བསྔགས་
པ་མཐའ་ཡས་ཏེ། །འདས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་རྣམས་སུ། །སུས་ཀྱང་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་སེམས་ཅན་ལས་ཀྱིས་ན། །ཤིན་ཏུ་བསྟན་པར་བརྗོད་པ་སྟེ། །སེམས་
ཅན་རྣམས་ནི་མ་གཏོགས་པར། །ལས་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་མི་དམིགས། །དེ་བཞིན་སྟོང་པའི་ལས་ཀྱིས་ཀྱང། །བརྗོད་པ་རྣམས་ནི་ཚད་མེད་པར་།སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ལས་སུ་གྱུར་
དེ་ལ་འོངས་པ་གང་ཡང་མེད། །ཇི་ལྟར་ཁ་དོག་དབྱིབས་ཀྱི་རྣམས་།ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ། །སྣང་ཡང་དེ་དག་དེ་ན་མེད་།རྣམ་པར་རིག་པའི་དངོས་ཉིད་འདྲ། །དེ་བཞིན་

[69A]༄༅། །སེམས་ཅན་གཙོ་བོ་ཡི། །སྐུ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་།བརྗོད་པ་རྣམས་ཀྱང་ཚད་མེད་པར། །ཞིང་རྣམས་ཀུན་ན་རབ་ཏུ་སྣང། །སྐུས་ནི་རྫོགས་པའི་སངས་
རྒྱས་མིན། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་སྐུ་མི་མངའ། །དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་ཆོས་སྐུ་སྟེ། །ཆོས་ཀུན་རྟོགས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད། །གང་གིས་རང་བྱུང་རྣམས་ཀྱི་སྐུ། །ཡང་དག་ཇི་བཞིན་
མཐོང་བ་ནི། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ནི་རྣམ་ཀུན་དང། །ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་རྨོངས་པ་མེད། །འདས་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །མྱ་ངན་འདས་པར་ཤེས་གྱུར་ན། །དེ་དག་ཤིན་ཏུ་མི་
གནས་པའི། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་ཡིན། །ཡང་དག་སངས་རྒྱས་སུས་མཐོང་ཞིང། །དྲན་པ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་བྱས་ཏེ་།མཚན་མེད་ཐ་དད་མེད་པ་རྣམས། །དེ་དག་
ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་སྲས། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་དང་ལྡན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཕྱོགས་བཅུར་རྣམ་པར་བལྟས་ཏེ་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་
རི་མོའི་ལས་རྣམས་ལ། །ཚོན་རྣམས་སྣ་ཚོགས་ཀུན་འདུ་བ། །ཀུན་ཀྱང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོར་མཉམ། །སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཡིན། །ཁམས་ལ་ཚོན་རྩི་དེ་དག་
མེད་ཚོན་རྩི་ལ་ཡང་ཁམས་མེད་དེ། །ཁམས་རྣམས་མ་གཏོགས་གཞན་ན་ཡང། །ཚོན་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད། །སེམས་ལ་རི་མོ་དེ་མེད་དེ། །རི་མོ་ལའང་སེམས་མེད་

[69B] ༑སེམས་དེ་མ་གཏོགས་གཞན་དུ་ཡང། །རི་མོ་གང་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །སེམས་དེ་རྟག་པ་མ་ཡིན་པ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཚད་མེད་ཅིང། །ཕན་ཚུན་ཤེས་པ་མེད་པ་ཡི། །གཟུགས་
རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོན་པར་བྱེད། །ཇི་ལྟར་རི་མོ་མཁན་གྱི་རྣམས་།སེམས་ནི་གང་གིས་རི་མོ་དེ། །བྲིས་པའི་སེམས་ཀྱང་མི་ཤེས་པ། །དེ་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །སེམས་ནི་རི་མོ་
མཁན་དང་འདྲ། །སེམས་ནི་ཕུང་པོ་བྱེད་པ་སྟེ། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་ན་ཇི་སྙེད་པའི། །འཇིག་རྟེན་འདི་དག་སེམས་ཀྱིས་བྲིས། །སེམས་དང་འདྲ་བ་སངས་རྒྱས་ཏེ། །སངས་རྒྱས་ཇི་བཞིན་
འགྲོ་བའོ། །སེམས་དང་སངས་རྒྱས་དག་ལ་ཡང། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཟད་པ་མེད། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རྣམས་ཅི་འདྲ་བ། །དེ་དག་སངས་རྒྱས་རབ་ཏུ་མཁྱེན། །དེ་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རང་བཞིན་
གྱིས༑ ༑འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་གྱུར་པར་སྣང། །ལུས་ཀྱི་རྣམས་ལ་སེམས་མེད་དེ། །སེམས་ལའང་ལུས་རྣམས་ཡོད་པ་མིན། །སངས་རྒྱས་མཛད་པའང་རབ་ཏུ་བྱེད། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ངོ་མཚར་
ཆེ༑ ༑གང་ཞིག་དུས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་ཤེས་འདོད་ན། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་དངོས། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་བལྟ་བར་གྱིས། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཕྱོགས་བཅུར་རྣམ་པར་བལྟས་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། གཟུང་དུ་མེད་ལ་འཛིན་ཅེས་བྱ། །སྣང་བ་མེད་པ་སྣང་བ་

[70A]༄༅། །སྟེ༑ ༑མཉན་དུ་མེད་པར་ཉན་པར་བྱེད། །སེམས་མེད་པ་ཡི་སེམས་དང་ལྡན། །ཚད་མེད་པ་ལ་ཚད་མ་ཡིས། །གང་ཞིག་འཛིན་པར་མི་འདོད་པ། །དེ་
ནི་ཚད་མེད་ཚད་མ་ཡིས། །ནམ་ཡང་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བརྗོད་དུ་མེད་པ་སྨྲ་བྱེད་པ། །བདག་ལ་ཤིན་ཏུ་སླུ་བ་སྟེ། །དེ་ཡི་དོན་ཀྱང་རྗོད་མི་བྱེད། །སྲོག་ཆགས་རྣམས་
ཀྱང་ཚིམ་མི་འགྱུར། །དེ་བཞིན་མཐའ་ཡས་བརྗོད་ལྡན་པའི། །བརྗོད་པ་གང་ཞིག་སྨྲ་འདོད་པ། །བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་ཟད་བྱས་ཀྱང་།རང་བྱུང་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་མི་ཟད། །ཡིད་
བཞིན་ནོར་བུ་དག་པ་ནི། །ཁ་དོག་ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་སྣང། །དེ་ལ་ཁ་དོག་ཡོད་པ་མིན། །སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་དྲི་མེད་ཅིང། །གཟུགས་མེད་བསྟན་
དུ་མེད་ཡིན་ཡང། །གཟུགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྟོན་པར་བྱེད། །ནམ་མཁའ་སྣང་བ་གང་ཡང་མེད། །དེ་བཞིན་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་རྣམས། །ཡོན་ཏན་ཀུན་དང་ལྡན་སྟོན་ཀྱང། །
དེ་ནི་སུས་ཀྱང་མཐོང་བ་མེད། །སེམས་ལའང་དེ་ནི་མི་གནས་སོ་།སངས་རྒྱས་སྒྲ་ནི་གྲགས་མོད་ཀྱི། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྒྲ་མ་ཡིན། །སྒྲ་ནི་མ་གཏོགས་གཞན་དུ་ཡང། །སངས་
རྒྱས་ཤེས་པར་མི་རུང་ངོ། །ཇི་ལྟར་བདག་གིས་མཐོང་ཚུལ་དུ་།འདི་ནི་ཤེས་བྱའི་གནས་མ་ཡིན། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་བླང་དུ་མེད། །དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད། །སངས་རྒྱས་ཆོས་

[70B] །སུ་ལའང་སངས་རྒྱས་གསུངས་པ་མེད་།སེམས་ཅན་བསམ་པ་ཇི་བཞིན་དུ། །དེ་ལ་དེ་འདྲ་སྟོན་པ་མཛད་།ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། སངས་རྒྱས་ཕལ་པོ་ཆེ་
ཞེས་བྱ་བ་ལས། རབ་མཚེ་མའི་གནས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུས་པས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཉི་ཤུ་ལྔ་པའོ།།