[79A] །།རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་སརྦ་བུདྡྷ་མ་ཧཱ་ར་ཧ་སྱོ་པཱ་ཡ་ཀཽ་ཤ་ལྱ་ཛྙཱ་ནོད་ཏ་ར་བོ་དཧི་སཏ་པ་རི་པྲྀ་ཙྪཱ་པ་རི་བརྟ་ནཱ་མ་མ་ཧཱ་
ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསང་ཆེན་ཐབས་ལ་མཁས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་ཞུས་པས་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་

[79B] བམ་པོ་དང་པོ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་
བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་དགེ་སློང་བརྒྱད་སྟོང་གི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མངོན་པར་ཤེས་པས་མངོན་པར་ཤེས་པ། གཟུངས་ཐོབ་པ། སྤོབས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ། མངོན་པར་ཤེས་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པ། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་
ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ། ཡོན་ཏན་འབུམ་ཕྲག་དུ་མ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤ་སྟག་དང་ཐབས་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་ཏེ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱེམ་རེད་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ཚེ། ནང་དུ་
ཡང་དག་འཇོག་ལས་བཞེངས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པར་འཁོར་འབུམ་ཕྲག་དུ་མས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་མདུན་གྱིས་བལྟས་ནས་ཆོས་སྟོན་ཏེ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ། ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་
དགེ་བ། ཐ་མར་དགེ་བ། དོན་བཟང་པོ། ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ། མ་འདྲེས་པ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། ཡོངས་སུ་དག་པ། ཡོངས་སུ་བྱང་པ་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འཁོར་དེ་ཉིད་དུ་འདུས་ཏེ་འདུག་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་སྟན་ལས་

[80A]༄༅། །ལངས་ཏེ། བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས་པུས་མོ་གཡས་བའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་
ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཞུས་ནས་ཞུ་བ་ལུང་བསྟན་པའི་སླད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་སྐབས་དབྱེ་བར་གནང་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་བདག་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ཞུ་ལགས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཅི་དང་ཅི་འདོད་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དྲིས་ཤིག་དང། ངས་དྲིས་པ་དེ་
དང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ལུང་བསྟན་པས་ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་རངས་པར་བྱའོ་།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་དམ་
པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བགྱི་ན་
ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེ་གང་ལགས། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཅི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལགས་དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་

[80B]ཡེ་ཤེས་དམ་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་
ཕན་པ་དང། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་བདེ་བ་དང། འཇིག་རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང། ལྷ་རྣམས་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེའི་དོན་དང། ཕན་པ་དང། བདེ་བ་དང། ད་ལྟར་དང། མ་འོངས་པའི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་རྗེས་སུ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང། འདས་པ་དང། མ་བྱོན་པ་དང། ད་ལྟར་
བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་ལ་
མཁས་པ་ཡོངས་སུ་འདྲི་བར་སེམས་པ་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ། ཡང་ཁྱོད་ལེགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་གཟུང་ཞིག་དང། ངས་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཁྱོད་ལ་བཤད་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་དམ་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་
བཞིན་ནོ་ཞེས་གསོལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟར་མཉན་པ་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་

[81A]༄༅། །ཆེན་པོ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་ཟན་ཁམ་གཅིག་ཙམ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ༑ ༑དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་གྱུར་པ་ལ་ཟན་ཁམ་གཅིག་ཙམ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ན་ཡང། དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་
ཀྱིས་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅིང། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་དེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དང། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་གཞན་གྱིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་མངོན་པར་འདུས་
བྱས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱེད་ཅིང། རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ནས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ཞིང་བཏང་སྟེ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་ཡང་བྱེད་དོ། །དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་
ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་བྲལ་བའི་སྦྱིན་པ་པོ་དང། སྦྱིན་བདག་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་ལ། ལེན་པ་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་

[81B] རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ་།རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་དག་ན་མེ་ཏོག་གི་ཤིང་ལྗོན་པ་དང། སྤོས་ཀྱི་ཤིང་ལྗོན་པ་དང། མེ་ཏོག་ཕྲེང་དང་སྤོས་དང། ཕྱེ་མ་དང། བྱུག་པ་བདག་གིར་མ་བྱས་ཤིང་ཡོངས་སུ་མ་
བཟུང་བ་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསམ་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ཞིང་ཡོངས་སུ་བསྡུས་ནས། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་འབུལ་བར་བྱེད་ཅིང། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་
གཏོང་བར་བྱེད་དེ། ཡོངས་སུ་བཏང་ནས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་དོ། །ཕྱོགས་བཅུ་དག་ན་མེ་ཏོག་གི་ཤིང་ལྗོན་པ་དང། སྤོས་ཀྱི་ཤིང་ལྗོན་པ་དང། མེ་ཏོག་དང། མེ་
ཏོག་ཕྲེང་དང། སྤོས་དང། ཕྱེ་མ་དང། བྱུག་པ་བདག་གི་དང་བཅས་ཤིང་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་བཅས་པ་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲི་རླུང་གིས་བཏབ་པའི་ངད་དེ་དག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ཐབས་མཁས་པས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་འབུལ་བར་བྱེད་ཅིང་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཡང་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་
ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་

[82A]༄༅། །བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཕུང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་
བུ༑ གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དག་ན། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་གང་ཇི་སྙེད་པ་
དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཏེ་འཆགས་པར་བྱེད་ཅིང། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་སྡུག་
བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བདག་གིས་ལུས་ལ་འབབ་པར་འགྱུར་ཞིང། སེམས་ཅན་དེ་དག་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་གོ་ཆ་གྱོན་པར་ཡང་བྱེད་དོ། །ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་གྱི་
ཁམས་དག་ན། སེམས་ཅན་བདེ་བའི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་མཁས་པས་དེ་དག་ཡང་དག་པར་བསྡུས་ཏེ། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་
བྱེད་ཅིང་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ནས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་

[82B]།རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་ལ་
ཕྱག་བྱས། བཀུར་སྟིར་བྱས། བླ་མར་བྱས། མཆོད་པར་བྱས། བསྙེན་བཀུར་བྱས་ནས། འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཅིག་ལས་ངེས་
པར་བྱུང་བ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་གཅིག་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གཅིག་པ་དང། ཤེས་རབ་གཅིག་པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གཅིག་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་གཅིག་པ་དང། ཡེ་
ཤེས་གཅིག་པ་དང། རིག་པ་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །དེས་དེ་ལྟར་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱེད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་ལ་ཕྱག་བྱས། བཀུར་སྟིར་
བྱས༑ བླ་མར་བྱས། རི་མོར་བྱས། མཆོད་པ་བྱས། བསྙེན་བཀུར་བྱས་པས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་བྱས་པ་དང། བཀུར་སྟིར་བྱས་པ་དང། བླ་མར་བྱས་པ་དང། རི་མོར་
བྱས་པ་དང། མཆོད་པ་བྱས་པ་དང། བསྙེན་བཀུར་བྱས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་དེ་དག་གི་མཆོད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསམ་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་དེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་

[83A]༄༅། །སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ་།རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐབས་ལ་མཁས་
པ་ནི་གང་གི་ཚེ་བློ་རྟུལ་བར་གྱུར་ན་ཡང་དེ་བདག་ཉིད་ཁྱད་དུ་གསོད་པར་མི་བྱེད་ཅིང། ཞུམ་པར་མི་བྱེད་པར། དེ་ཐ་ན་ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་ཙམ་ལ་ཡང་མི་འཇུག་
པར་མི་བྱེད་ཅིང། དེ་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་པོ་འདིའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གསུང་རབ་ཏུ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ཡིན་
ནོ་ཞེས་སོ་སོར་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེས་དེ་ལྟར་ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་ཁ་ཏོན་དུ་བསླབས་ནས། ཞུམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་དེ། རྙེད་པ་དང་
བཀུར་སྟི་དང། གྲགས་པ་འདོད་པ་མེད་པས་གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང། གྲོང་རྡལ་དང། ཡུལ་འཁོར་དང། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་དག་ཏུ་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་
པ་དེ་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང། འདི་ལྟར་སྨོན་ལམ་འདེབས་པར་ཡང་བྱེད་དེ། སེམས་ཅན་གང་སུ་དག་གིས་བདག་ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ཐོས་པར་གྱུར་པ་
དེ་དག་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་པར་ཡང་བྱེད་དོ་།དེའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་

[83B]འགྱུར་ཞིང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤོབས་པ་ཉིད་ཀྱང་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་གལ་ཏེ་བརྒྱ་ལ་བརྒྱ་ལམ་ན་
དབུལ་པོར་གྱུར་ན་ཡང། དེས་ཐ་ན་གཞན་གྱི་ལས་ཀྱང་བྱས་ཏེ་ཁ་ཟས་ནལ་ཟེ་གང་ཙམ་ཡང་བླངས་ནས་ཞུམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་དགེ་འདུན་ནམ། གང་ཟག་ལ་འབུལ་བར་ཡང་བྱེད་
དོ༑ ༑ཕུལ་ནས་ཀྱང་དེ་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་རྒྱ་ཆེན་པོས་བྱིན་ན་སྦྱིན་པ་ཡང་རྒྱ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པས་ན། འདི་ལྟར་བདག་གི་
སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་འདི་ནི་ཆུང་མོད་ཀྱི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་བྱིན་པས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་
ཀྱི་སེམས་ཚད་མེད་པར་གྱུར་པ་དེས་ཁ་ཟས་ནལ་ཟེ་གང་ཙམ་པོ་དེ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅིང། བདག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིས་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། བཅོམ་
ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་རོ་བྲོ་བའི་མཆོག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞིང། ལག་

[84A]༄༅། །ན་རིན་པོ་ཆེ་འགྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་དེས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་
དང་འབྲལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་ལ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་རོ་བྲོ་བའི་མཆོག་ཀྱང་འགྲུབ་པར་
འགྱུར། ལག་ན་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་བ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་
གྱུར་ཀྱང་དེ་དག་ལ་དགའ་བར་མི་བྱེད་ཅིང། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་ལྷག་པ་དག་ཡོད་ལ། བདག་
ལ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་མཐོང་ན་ཡང་དེ་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་བདག་ལ་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བ་ནི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
རྣམས་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཡིན་ནོ། །སྙམ་དུ་བདག་ཉིད་ལ་རྟོག་པར་བྱེད་ཅིང། དེ་འདི་ལྟར་སོ་

[84B] འདི་དག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བ་ལྷག་པ་དག་ཡོད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདིར་ནི་བདག་ཉིད་ཤིན་ཏུ་མཆོག་དང། ཤིན་ཏུ་གཙོ་བོ་ཡིན་གྱི་འདི་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ནི་
བདག་གི་ཕའི་ནོར་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས། བདག་གིས་འདི་དག་ལ་དགའ་བར་ཡང་མི་བྱ་ལ། འདི་དག་ལ་ཕྲག་དོག་ཀྱང་མི་བྱའོ་སྙམ་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ།།
དེས་ལྷག་པའི་བསམ་པས་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེས། གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཀྱང་ཁེངས་པར་མི་འགྱུར་ལ་བསྙེན་བཀུར་མ་བྱས་ཀྱང་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་ཞིང། སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུགས་མཉམ་པ་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པར་མཛད་པ་ལྟ་བུའི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤངས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་སྦྱིན་པ་བྱིན་པས་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ཐམས་ཅད་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་སློང་མོ་བ་མཐོང་ན་དེ་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་ཏེ། སེར་སྣའི་སེམས་ཚར་གཅོད་པར་བྱེད་ཅིང། གཏོང་བ་ཆེན་པོ་ཡང་སྤེལ་བར་བྱེད་ལ། སྦྱིན་ནོ་སྙམ་པའི་སེམས་ཀྱང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་སྦྱིན་

[85A]༄༅། །པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཤིང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་
པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་འགོད་པར་བྱེད་ཅིང་སྦྱིན་པ་བྱིན་ནས། འདི་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་
ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱམས་པའི་སེམས་དང། ཕན་པའི་སེམས་དང། མ་འདྲེས་པའི་སེམས་དང། མི་འཁྲུགས་པའི་སེམས་དང། ལེ་ལོ་མེད་པའི་སེམས་དང། རྙོག་
པ་མེད་པའི་སེམས་དང། སྙོམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །བཟའ་བ་དང། བཏུང་བ་དང། བལྡག་པ་དང་
མྱང་བ་དག་ལ་མངོན་པར་གུས་པ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་རྩོལ་བར་བྱེད་པ་དང། ལུས་ཀྱིས་ཞལ་ཏ་བྱེད་པ་དང། སེམས་ཀྱིས་ཞལ་ཏ་བྱེད་པ་དང། ལྡང་བ་དང། འགྲོ་བ་དང། འོང་བར་
བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་དང། དགའ་བ་དང། ཡིད་བདེ་བ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་
བསམ་པ་དང། རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱིན་པ་སྦྱིན་ནས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བར་བྱེད་དེ། སུས་བྱིན་

[85B] ཅི་ཞིག་བྱིན། འདིའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སུས་མྱོང་བར་འགྱུར་ཞེས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བར་བྱེད་ཅིང། དེས་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བཙལ་ནས་ཀྱང་གང་གིས་བྱིན་པ་དང་
གང་ལ་བྱིན་པ་དང། ཅི་ཞིག་བྱིན་པ་དང། དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་འགའ་ཡང་མི་དམིགས་པ་གང་ཡང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་
དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པས་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་དམ་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
ཐབས་ལ་མཁས་པས། སྦྱིན་པ་གང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་འཁོར་བ་ལས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བགྱིད་ལ། སྦྱིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་འཛིན་
པར་བགྱིད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་དེ་
བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི། ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་སྦྱིན་པ་

[86A]༄༅། །ཆུང་ངུ་ཡང་ཆེན་པོར་བྱེད་ལ། ཆེན་པོ་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང། གྲངས་མེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་གལ་ཏེ་བརྒྱ་ལ་བརྒྱ་ལམ་
ན༑ སྡིག་པའི་གྲོགས་པོའི་དབང་ངམ། སེམས་ཀུན་དུ་རྨོངས་པས་ཉེས་པ་བྱུང་ན་ཡང། འདི་ལྟར་སོ་སོར་སློབ་སྟེ། གལ་ཏེ་བདག་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་འདི་དག་
ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་ན་ནི་ད་ལྟར་བདག་གིས་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་བྱ་དགོས་པར་འགྱུར་བས། བདག་གིས་འདི་ལྟར་གོ་ཆ་བགོ་བར་བྱ་སྟེ། བདག་སེམས་
ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཕྱི་མའི་མཐའི་མུའི་བར་དུ་འཁོར་བར་འཁོར་བར་བྱ་བ་ལ་བདག་གིས་སེམས་ཞུམ་པར་མི་བྱ། འཇིགས་པར་མི་བྱ། སེམས་སྐྲག་པར་
མི་བྱ༑ ཡོངས་སུ་གདུང་བར་མི་བྱ་ཞིང། ཅི་ལྟ་ཅི་ལྟར་འཁོར་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་ཉེས་པ་འདི་ཡང་ཆོས་བཞིན་དུ་ཕྱིར་བྱ་ཞིང་
ཕྱིན་ཆད་ཀྱང་ཉེས་པ་མི་འབྱུང་བར་བྱ་བ་དང། བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཉེས་པ་ལས་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་གོ་ཆ་གྱོན་པར་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། ཡོངས་

[86B] བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་གལ་ཏེ་རྩ་བའི་ཉེས་པ་བཞི་པོ་ཐམས་ཅད་བྱུང་བར་གྱུར་ན་ཡང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེས་སེལ་བར་བྱེད་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་
ང་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཉེས་པ་མེད་ཅེས་སྨྲའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་དམ་པས་འདི་སྐད་ཅེས་
གསོལ་ཏོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནོངས་པ་དང་བཅས་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སོ་སོར་ཐར་པའི་བསླབ་པ་ལ་སློབ་པར་བྱེད་པ་ན། བསྐལ་པ་འབུམ་གྱི་བར་དུ་རྩ་བ་དང་འབྲས་བུ་ཟ་བར་བྱེད་ཅིང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་དང། ཉེས་པར་
སྨྲས་སོ་ཅོག་བཟོད་པར་བྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དག་གིས་གནས་པར་གྱུར་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྩ་བའི་ཉེས་
པ་ལྕི་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའི་གང་ཟག་རྩ་བའི་ཉེས་པ་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ནི་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་
སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དག་མ་བཤགས། མ་སྤངས་ཀྱི་བར་

[87A]༄༅། །དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་མེད་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་
སྐལ་པ་མེད་དེ། དེ་ནི་གནས་མེད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོན་པ་ལགས་ཏེ། མི་མཁྱེན་པའམ། མ་གཟིགས་པའམ། ཐུགས་སུ་མ་ཆུད་པའམ། མངོན་སུམ་དུ་མ་མཛད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་མངའ་ལགས་མོད་ཀྱི། འོན་
ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་སྐད་ཅེས་དགེ་སློང་གི་ཉེས་པ་བྱུང་བ་མཐོང་ན། བཅབ་པར་མི་བྱ་བར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་གཞན་དག་གམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱན་སྔར་སྨོས་
ཤིག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ལགས་པས། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་མཉན་ཡོད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་འདིར་མཐར་ཆགས་སུ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་སླད་དུ་མཆི་བ་ན། གྲོང་ཁྱེར་
གཞན་ཞིག་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚོགས་ཅན་རབ་མཆོག་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བགྱི་བ་ཁྲིའི་སྟེང་ན་བུད་མེད་ཅིག་དང་ལྷན་ཅིག་མཆིས་པ་མཐོང་བ་དེ་དག་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པ་དང། ནོངས་
པ་མ་མཆིས་པའི་སེམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་ལགས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་ཚིག་དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་ནས། རིང་པོ་མ་ལོན་པར་དེ་ནས་དེའི་མོད་ལས་ཆེན་པོ་

[87B] །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚོགས་ཅན་རབ་མཆོག་རྒྱལ་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་ཏ་ལ་བདུན་སྲིད་ཙམ་
དུ་འཕགས་ཏེ་འདུག་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཉེས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་བར་སྣང་ལ་འདུག་པར་
ནུས་སྙམ་མམ། ཀུན་དགའ་བོས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནི་མི་ནུས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚོགས་ཅན་རབ་མཆོག་རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ། འོན་ཀྱང་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་འདི་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉེས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་དྲིས་ཤིག་དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ། ཡུལ་ཡུལ་པོར་གྱུར་ནས། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་གཙོ་བོ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་ནོངས་པ་ཡོངས་སུ་གླེངས་པ་གང་
ལགས་པའི་ནོངས་པ་ལ་ནོངས་པར་འཆགས་ཤིང་མཆིས་ན། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་གི་ནོངས་པ་ལ་ནོངས་པར་བཤགས་པ་གང་ལགས་པ་དེ། ནོངས་པ་ལ་ནོངས་པར་ཡོངས་སུ་
གཟུང་དུ་གསོལ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ་ཁྱོད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་

[88A]༄༅། །པ་དག་ལ་ཉེས་པའི་འདུ་ཤེས་མ་བསྐྱེད་ཅིང། ཀུན་དགའ་བོ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའི་གང་ཟག་གཅིག་པུ་ཟླ་མེད་པར་ཞི་གནས་ཀྱིས་
གནས་པས་གནས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཟག་པ་ཟད་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ལ་བར་ཆད་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཀུན་དགའ་བོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐབས་ལ་མཁས་
པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དང་ལྡན་པ་བུད་མེད་ཀྱི་འཁོར་དམ་པའི་ནང་ན་འདུག་ཅིང་དགའ་བ་དང། རྩེ་བ་དང། དགའ་མགུར་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་
བར་དུ་གཅོད་པ་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོའོ། །གསུམ་གང་
ཞེ་ན༑ སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དང། ཆོས་དཀོན་མཆོག་དང། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་དང། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་མ་བཀོད་པའི་གཡོག་འཁོར་གང་ཡིན་
པ་དེ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་དགའ་བོ། གང་གི་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དང་མ་བྲལ་བ་
འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་དག་གིས་རྩེ་བ་དང། དགའ་བ་དང་དགའ་མགུར་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་མཐོང་ན། ཀུན་དགའ་བོ། ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྟ་བུའི་དབང་

[88B] །ཀུན་དགའ་བོ། གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚོགས་ཅན་རབ་མཆོག་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་གཅིག་གི་སྟེང་ན་བུད་མེད་དང་ལྷན་ཅིག་འདུག་
པར་གྱུར་པ་ཡང་ཉོན་ཅིག་ཀུན་དགའ་བོ། བུད་མེད་དེ་ནི་འདས་པའི་དུས་ན་ཚེ་རབས་ལྔ་བརྒྱར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚོགས་ཅན་རབ་མཆོག་རྒྱལ་པོའི་ཆུང་མར་གྱུར་ཏེ། དེ་སྔོན་གྱི་ཚུལ་
བཞིན་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་ལྷག་པར་སེམས་ཀྱིས་འབྲེལ་པར་གྱུར་ཀྱང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚོགས་ཅན་རབ་མཆོག་རྒྱལ་པོ་དེའི་དཔལ་དང། གཟི་བརྗིད་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་
ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་མཐོང་ནས། གནས་ངན་ལེན་གྱི་ཚིག་བརྗོད་པར་མ་ནུས་ནས་དེ་གཅིག་པུ་དབེན་པར་འདུག་པ་ན་འདི་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་གྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚོགས་
ཅན་རབ་མཆོག་རྒྱལ་པོ་བདག་དང་ལྷན་ཅིག་ཁྲི་གཅིག་གི་སྟེང་ན་འདུག་པར་གྱུར་ན་བདག་གིས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚོགས་ཅན་རབ་མཆོག་རྒྱལ་པོས་སྲིང་མོ་དེའི་སེམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ནས། དེ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མོ་འདས་པ་དང་སྔ་དྲོའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ཤམ་ཐབས་དང་
ཆོས་གོས་བགོས་ཏེ། ལྷུང་བཟེད་ཐོགས་ནས་མཉན་ཡོད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོར་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་ཞུགས་སོ། །དེ་མཉན་ཡོད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོར་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱུ་བ་ན། སྲིང་མོ་

[89A]༄༅། །དེའི་ཁྱིམ་ག་ལ་བ་དེར་ཞུགས་ནས། ནང་གི་སའི་ཁམས་གང་ཡིན་པ་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་སའི་ཁམས་གང་ཡིན་པའི་སའི་ཁམས་དེ་དག་ནི་གཅིག་པ་ཡིན་པའི་
ཆོས་ཀྱི་སྒོ་འདིས། དེས་ས་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཀྱིས་ལག་པ་གཡས་པས་སྲིང་མོ་དེ་བཟུང་སྟེ་ཁྲི་གཅིག་ལ་འཁོད་དོ། །འཁོད་མ་ཐག་ཏུ་དེས་དེའི་ཚི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ཡང་སྨྲས་
སོ༑ ༑སངས་རྒྱས་འདོད་པ་བསྔགས་མི་མཛད། །དེ་ནི་བྱིས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན། །འདོད་ལ་སྲེད་པ་སྤངས་བྱས་ན། །མི་མཆོག་སངས་རྒྱས་རྣམས་སུ་འགྱུར། །ཀུན་དགའ་བོ། དེ་ནས་སྲིང་མོ་
དེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་ཐོས་ནས་དགའ་བ་དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེས་ཏེ། ཁྲི་དེ་ལས་བབས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚོགས་ཅན་རབ་མཆོག་རྒྱལ་པོའི་རྐང་པ་ལ་གཏུགས་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་
བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །འདོད་གང་སངས་རྒྱས་སྨད་པ་དག་།སླན་ཆད་དོན་དུ་གཉེར་མི་བགྱིད། །འདོད་ལ་སྲེད་པ་སྤངས་བགྱིས་ནས། །མི་མཆོག་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་གྱུར་ཅིག་
བདག་གི་སེམས་ཀྱིས་གང་བསམས་པའི། །ནོངས་པ་དེ་ནི་ཁྱོད་ལ་འཆགས། །སྲོག་ཆགས་ཀུན་ལ་སྨན་སླད་དུ། །བདག་ནི་བྱང་ཆུབ་འདུན་པ་བསྐྱེད། །ཀུན་དགའ་བོ། དེ་ལྟར་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚོགས་ཅན་རབ་མཆོག་རྒྱལ་པོས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེས། སྲིང་མོ་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་བསྟན། ཡང་དག་པར་གཟེངས་

[89B] ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བཞག་ནས་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་སོང་ངོ། །ཀུན་དགའ་བོ། དེའི་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས། ཀུན་དགའ་བོ། ང་ནི་སྲིང་མོ་
དེ་འདི་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་བསྒྱུར་ཏེ། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་འབུམ་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་དགུ་འདས་པའི་འོག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང། དེས་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་ཡང་སེམས་ཅན་མི་དགེ་པའི་
ཀུན་ནས་ལྡང་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་འགའ་ཡང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བར་ལུང་སྟོན་ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ། རྣམ་གྲངས་དེས་ཀྱང་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འཁོར་གང་བཟུང་ན་
ལོག་པར་ལྟུང་བའི་ཆོས་སུ་འགྱུར་བ་དེ་འཛིན་པར་མི་བྱེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚོགས་ཅན་རབ་མཆོག་རྒྱལ་པོ་བར་སྣང་དེ་ལས་བབས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱི་ཞབས་གཉིས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་
ཆེན་པོ་ལ་གནས་པར་བགྱི་ལགས་ཏེ། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལ་བདག་ནི་འདི་སྙམ་དུ། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་སེམས་ཅན་གཅིག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡང་དག་པར་

[90A]༄༅། །བསྐྱེད་པའི་སླད་དུ་འདི་ལྟ་བུའི་ནོངས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང། ནོངས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་བྱུང་བས་བསྐལ་པ་འབུམ་གྱི་བར་དུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་
པོར་བསྲེག་པར་འགྱུར་ཡང། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་ནོངས་པ་འབྱུང་བ་དེ་དང། སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ལ་སྤྲོ་བར་བགྱི་ལགས་ཀྱི་
སེམས་ཅན་གཅིག་པོ་དེའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་ལ་ནི་མ་ལགས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ལགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚོགས་ཅན་རབ་མཆོག་
རྒྱལ་པོ་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ། ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཉེས་པའི་ཆོས་དང་ཡང་ལྡན་པར་མི་
འགྱུར་ལ། ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་ཡང་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། ངས་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་སྔོན་འདས་པའི་དུས་ན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་ཡང་ཆེས་
གྲངས་མེད་པ། རྒྱ་ཆེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་སྐར་མ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་བར་གྱུར་ཏེ་དེས་
ལོ་བཞི་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་གི་བར་དུ་ནགས་འདབ་དག་ཏུ་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱད་ནས་དེ་ལོ་བཞི་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་པོ་དེ་དག་འདས་པ་དང་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ལེགས་འབྱོར་ཅེས་བྱ་བར་ཞུགས་སོ། །དེ་

[90B]ཞིག་གིས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་གཟུགས་བཟང་བ་མཛེས་པ་བལྟ་ན་སྡུག་པ་དེ་མཐོང་ནས། དེ་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་
པའི་སེམས་ཀྱིས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དེའི་མདུན་དུ་རབ་ཏུ་བརྒྱུགས་ཏེ་རྐང་པ་ལ་གཏུགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་སྐར་མ་དེས་བུ་མོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །སྲིང་མོ་ཁྱོད་ཅི་འདོད་
དེས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ། ཁོ་མོ་ནི་ཁྱོད་འཚལ་ལོ། །དེས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །སྲིང་མོ་ཁོ་བོ་ནི་འདོད་པ་རྣམས་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན་གྱི། ཁོ་བོ་ནི་ཚངས་
པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་གལ་ཏེ་ཁྱོད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགྲོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ལྟ་ན་བདག་འགུམ་པར་འགྱུར་ལགས་སོ། །དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་
སྐར་མ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་ཏེ། བདག་གིས་ལོ་བཞི་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་གི་བར་དུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་ནས། དེང་བརྟུལ་ཞུགས་གཞིག་པ་འདི་ནི་བདག་གི་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་
ནོ་སྙམ་ནས། དེས་བུ་མོ་དེ་མཐུས་སྤངས་ཏེ་བོར་ནས་གོམ་པ་བདུན་བོར་བ་དང། དེ་གོམ་པ་བདུན་པ་ལ་གནས་པའི་ཚེ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ནས། འདི་ལྟར་བདག་གི་བརྟུལ་ཞུགས་བཤིག་
སྟེ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་འགྲོ་བར་གྱུར་ཀྱང། བདག་གིས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་དེ་བཟོད་པར་བྱ་ཞིང་བུ་མོ་འདི་བདེ་བར་འགྱུར་བ་དང་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་

[91A]༄༅། །པར་མི་འགྱུར་བར་བྱ་གོར་མ་ཆགས་སྙམ་མོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་སྐར་མ་དེ་དེ་ནས་ཕྱིར་ལོག་སྟེ་ལག་པ་གཡས་པས་བུ་མོ་དེ་བཟུང་ནས། དེ་ལ་འདི་
སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཟང་མོ། ལོངས་ཤིག་དང། ཁོ་བོས་ཁྱོད་ཅི་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བྱའོ། །དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་སྐར་མ་དེ་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་དེའི་ཁྱིམ་ན་གནས་ནས། ཡང་མངོན་
པར་བྱུང་སྟེ། ཚངས་པའི་གནས་པ་བཞི་བསྐྱེད་ནས། དེ་ནས་ཤི་འཕོས་མ་ཐག་ཏུ་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ་།རིགས་ཀྱི་བུ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་སྐར་
མ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་བ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་སྙམ་དུ་ཁྱོད་ཡིད་གཉིས་དང། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་གྱུར་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་ཉིད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྲམ་ཟེའི་
ཁྱེའུ་སྐར་མ་ཞེས་བྱ་བ་དེར་གྱུར་ཏོ། །ཤཱཀྱའི་བུ་མོ་ས་འཚོ་མ་ནི་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་མོར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། ངས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་
དེས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་འདོད་པ་དང་ལྡན་པར་བྱས་པས་ཀྱང་བསྐལ་པ་ཁྲིར་འཁོར་བ་བསྙིལ་ཞིང་སྤངས་པར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་གཞན་དག་གི་སེམས་ཅན་དམྱལ་
པར་འགྲོ་བར་འགྱུར་བའི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ལ་ལྟོས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡང་

[91B]སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གལ་ཏེ་དགེ་སློང་ཤཱ་རིའི་བུ་དང། མོའུ་འགལ་གྱི་བུ་དག་ཐབས་ལ་མཁས་
པ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི། དགེ་སློང་ཀོ་ཀ་ལི་ཀ་ཡང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔོན་འདས་པའི་
དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཁོར་བ་འཇིག་གི་གསུང་རབ་ལ་དགེ་སློང་དྲི་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཆོས་སྨྲ་བ་ཞིག་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་དགོན་པའི་
ཕུག་ཅིག་ལ་གནས་སོ། །དེ་དང་ཧ་ཅང་ཡང་མི་རིང་བ་ན་དྲང་སྲོང་ལྔ་བརྒྱ་ཞིག་ཀྱང་གནས་ཏེ། དེའི་ཚེ་ན་དུས་མ་ཡིན་པར་སྤྲིན་ཆེན་པོ་འདུས་ཤིང་ཆར་ཆེན་པོ་བབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བུད་མེད་
གཉིས་ཤིག་གྲོང་བར་གྱི་ལམ་ན་འདུག་པ་དེ་གཉིས་ཆར་པ་དེ་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་དྲི་མེད་གནས་པའི་ཕུག་ཏུ་ཞུགས་ཏེ་ཕུག་དེ་ནས་ཕྱིར་བྱུང་བ་དང། དྲང་སྲོང་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་པོ་དེ་དག་གིས་
བུད་མེད་གཉིས་དགེ་སློང་དྲི་མེད་ཀྱི་ཕུག་ནས་ཕྱིར་བྱུང་བ་མཐོང་ངོ། །མཐོང་ནས་ཀྱང་དྲང་སྲོང་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་པོ་དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ། ཨེ་མའོ་དགེ་སློང་དྲི་མེད་འདི་ནི་སྡིག་པ་འདོད་པ། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་
པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་ཐ་བ་དང་ཞེ་སྡང་གི་འདུ་ཤེས་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དགེ་སློང་དྲི་མེད་ཀྱིས་དྲང་སྲོང་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་པོ་དེ་དག་གི་སེམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་སེམས་ཀྱིས་ཤེས་ནས་དེའི་ཚེ་སྟེང་གི་

[92A]༄༅། །བར་སྣང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་ཏ་ལ་བདུན་སྲིད་ཙམ་དུ་མངོན་པར་འཕགས་ཏེ་འདུག་པ་དྲང་སྲོང་དེ་དག་གིས་མཐོང་ནས། དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་ཅག་
གི་བསྟན་བཅོས་དག་ལས་ནི་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པས་ནི་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་མངོན་པར་འཕགས་ཏེ་འདུག་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་སྙམ་ནས། དེ་དག་གིས་དེའི་མོད་ལ་དགེ་སློང་དྲི་
མེད་ཀྱི་རྐང་པ་ལ་ཡན་ལག་ལྔས་གཏུགས་ཏེ་ཉེས་པ་ལ་ཉེས་པར་བཤགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གལ་ཏེ་དགེ་སློང་དྲི་མེད་དེའི་ཚེ་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་མངོན་པར་འཕགས་ཏེ་འདུག་པར་མ་
གྱུར་ན་ནི། དྲང་སྲོང་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་པོ་དེ་དག་རང་རང་གི་ལུས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་ལྷུང་བར་འགྱུར་རོ་།རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དགེ་སློང་
དྲི་མེད་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་སྙམ་དུ་ཁྱོད་ཡིད་གཉིས་དང། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་གྱུར་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་
འདི་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དགེ་སློང་དྲི་མེད་ཅེས་བྱ་བར་དེར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། རྣམ་གྲངས་དེས་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་དགེ་སློང་ཤཱ་རིའི་བུ་དང། མོའུ་འགལ་གྱི་བུ་གཉིས་དེའི་ཚེ་སྟེང་
གི་བར་སྣང་ལ་མངོན་པར་འཕགས་ཏེ་འདུག་པར་གྱུར་ན་ནི། དགེ་སློང་ཀོ་ཀ་ལི་ཀ་ཡང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། རྣམ་གྲངས་དེས་ཀྱང་

[92B]མཁས་པའི་ཡེ་ཤེས་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་
ཀྱི་བུ༑ འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྨད་འཚོང་མ་སྒྱུ་རྩལ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིའི་བྱ་བ་ཤེས་ཤིང་ལེགས་པར་ལོབས་པ་ནི་དེའི་འོག་ཏུ་ནོར་འདོད་པའི་ཕྱིར། སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱི་དྲུང་དུ་ཅི་ནས་ཀྱང་བདག་
ཉིད་ཡོངས་སུ་བཏང་ཞིང་དགའ་བ་སྟོན་པ་དང། ཇི་སྲིད་དུ་སྐྱེས་བུ་དེས་ལས་འདོད་པ་དོན་ཐམས་ཅད་མ་བསྒྲུབས་ཀྱི་བར་དུ་དེ་ལ་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་སྲི་བར་མི་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དེ་གནས་པར་བྱེད་
དོ༑ ༑དེ་ནས་དོན་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་འོག་ཏུ་དེ་ལ་མི་ལྟ། མི་སེམས་པར་སྤོང་བར་བྱེད་ཅིང། དེ་གཞི་དེ་ལས་འགྱོད་པའི་སེམས་གཅིག་ཙམ་ཡང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། རིགས་ཀྱི་
བུ༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེས་སེམས་ཅན་འདི་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་ཏེ། རྣམ་གྲངས་དེས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་
བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དྲུང་དུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅིང་དེ་དག་ལ་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་སྲི་བར་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བ་ལ་དགའ་བས་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་
བྱེད་ཀྱི། ཡོ་བྱད་ལ་དགའ་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བྱས་པར་གྱུར་བ་དག་སྟེ་འདི་དག་གིས་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་བྱེད་མི་ནུས་པར་ཤེས་

[93A]༄༅། །ནས་ནི་དེའི་འོག་ཏུ་འདོད་པའི་དགའ་བ་དང་རྩེད་མོ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ལྟ་བར་སྤངས་ཏེ། འགྲོ་ཞིང་དེ་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་སེམས་ལ་གནས་པར་མི་བྱེད་
དོ༑ ༑རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། མེས་ཡོངས་སུ་གདུངས་པའི་ས་བོན་རྣམས་ནི་ཁ་དོག་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མེད་ཀྱང། མྱུ་གུ་འབྱུང་བའི་སྐལ་བ་ནི་མེད་པ་དེ་བཞིན་
དུ༑ རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་བདག་མེད་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་གདུངས་ན་དེ་འདོད་པའི་དགའ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཀྱང། ལོག་པར་ལྟུང་བར་འགྲོ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་མི་
བྱེད་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཁ་དོག་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སོང་བའི་སྲོག་ཆགས་བུང་བ་ནི་མེ་ཏོག་
ཐམས་ཅད་ལས་དྲི་སྣོམ་ཞིང་རོ་མྱང་བར་བྱེད་ཀྱང། གང་ལ་ཡང་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་སྒོམ་པར་མི་བྱེད། གནས་ཀྱི་སྲེད་པ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ཅིང། དེ་དག་ལས་དྲི་དང། འདབ་མ་དང་
སྡོང་བུ་དང། མེ་ཏོག་འཕྲོག་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདོད་པའི་

[93B]བྱེད་ཀྱང། དེ་དག་ལ་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་སྒོམ་པར་ཡང་མི་བྱེད་གནས་ཀྱི་སྲེད་པ་སྐྱེད་པར་ཡང་མི་བྱེད་ལ། བདག་ཀྱང་སྨས་པར་
མི་འགྱུར། གཞན་ཡང་སྨས་པར་མི་འགྱུར་བར་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཉ་པ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་བསླབས་པ་ནི་སྲད་བུ་གཅིག་ལ་གཟན་མ་བཏགས་ཏེ། མཆིལ་པ་
བྱས་ནས་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་འདོར་རོ། །དེ་སྲད་བུ་ལེགས་པར་བསྲུངས་པ་གཅིག་པོ་དེས་གང་གི་ཚེ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ན་མ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནས་མཆིལ་པ་དེ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། རིགས་
ཀྱི་བུ༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་དང། བདག་མེད་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་
པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་བརྟན་པར་གཏད་པས་འདོད་པའི་འདམ་ཆེན་པོར་འཇུག་པར་བྱེད་ཀྱང། དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ལེགས་པར་བསྲུངས་པ་
དེས༑ གང་གི་ཚེ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ན་འདོད་པའི་ཁམས་སྤངས་ཏེ་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་རིག་སྔགས་དང། གསང་སྔགས་
འཆང་པ་ནི། རྒྱལ་པོའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང་སྟེ་ཞགས་པ་ལྔའི་ཆིངས་མས་བཅིངས་པར་གྱུར་ཀྱང་དེ་ནི་གང་གི་ཚེ་འགྲོ་བར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་རིག་སྔགས་དང་གསང་སྔགས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་

[94A]༄༅། །གཅིག་གིས་ཆིངས་མ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བཅད་ནས། གང་དུ་འགྲོ་བར་འདོད་པ་དེར་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་
ལ་མཁས་པ་ཡང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གང་གི་ཚེ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་དེ་དག་གིས་དགའ་བ་མྱོང་བར་བྱེད་ཅིང་དེ་དག་དང་འདྲེ་བར་གནས་པར་བྱེད་ཅིང། དེ་
གང་གི་ཚེ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ཤེས་རབ་རིག་སྔགས་དང་གསང་སྔགས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ལེགས་པར་བསྲུངས་པ་གཅིག་གིས་འདོད་པའི་ཡོན་
ཏན་ལྔའི་ཆིངས་མ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བཅད་དེ། དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། འཕོང་གི་སློབ་དཔོན་
ལེགས་པར་བསླབས་པ་ཞིག་རལ་གྲི་རྣོན་པོ་རས་བཅོས་བུས་དཀྲིས་པ་གཅིག་ཐོགས་ཏེ། མགྲོན་པོ་མང་པོ་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ན་སེམས་ཅན་མི་མཁས་པ་འཕོང་གི་ཤེས་པའི་བྱ་བ་མི་ཤེས་
པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། འཕོང་གི་སློབ་དཔོན་དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེ་བ་དང། བརྙས་པའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང། ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་གཞུ་ཡང་མེད། རལ་གྲི་ཡང་མེད། དོང་པ་ཡང་
མེད༑ འཁོར་ཡང་མེད་པ་འདིས་ནི་འགྲོན་པོ་འདི་དག་བསྒྲལ་བར་མི་ནུས་ཏེ། འདིས་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཐར་བར་བྱེད་མི་ནུས་ན། འགྲོན་པོ་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བ་དང། ཆོམ་རྐུན་པའི་སྡེ་ཕམ་

[94B] དེ་ནི་གནས་མེད་པས་འདི་ནི་ཚུལ་མ་ཡིན་པས་འཆི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་བར་གྱུར་ལ། དེ་ནས་འཕོང་གི་སློབ་དཔོན་དེ་འབྲོག་དགོན་པར་སོང་སྟེ། ཆོམ་རྐུན་པའི་
ཚོགས་ལྷགས་པར་གྱུར་པ་ན། མདའ་གཞུ་ཐོགས་ཏེ། གོ་ཆ་སྲབ་བགོས་ནས་མཚོན་ཆ་དེ་གཟས་ཏེ། ཆོམ་རྐུན་པ་རྣམས་ལ་འདེབས་པར་བྱེད་ཅིང། དེས་ཆོམ་རྐུན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྲོག་དང་
ཕྲལ་ནས་ཡང་མཚོན་ཆ་ལག་ཏུ་ལེན་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པའི་མཚོན་ཆ་ལེགས་པར་ཐོགས་ཏེ། ཐབས་ལ་མཁས་པས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་དག་གིས་དགའ་བ་དང་རྩེ་བ་དང་དགའ་མགུར་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་གང་
དག་དེའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་དེ་དག་གིས་དེ་མཐོང་བའི་ཚེ་དེ་དག་དེ་ལ་མ་དག་པ་དང་སྙིང་རྗེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང། ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་འདི་ལྟར་བག་མེད་པའི་
གནས་པས་གནས་པ་འདིས་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཐར་པར་བྱེད་མི་ནུས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཤིང། བདུད་ཀྱི་སྡེ་ཕམ་པར་བྱེད་པ་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་གནས་མེད་
པས་དེ་ནི་ཚུལ་མ་ཡིན་པས་འཆི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་མོད་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་འདོད་པ་དེའི་

[95A]༄༅། །ཚེ་ན༑ ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚོན་དེས་ཉོན་མོངས་པའི་དྲ་བ་ཐམས་ཅད་བྲལ་ཞིང་རབ་ཏུ་གཏུབས་ནས། ཤེས་རབ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བུད་མེད་དང་
བྲལ་བ་དང། འཁྲིག་པ་དང་བྲལ་བ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དག་ཏུ་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ། །གཏམ་འདི་བརྗོད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དགའ་བར་བྱེད་
ཅེས་བྱ་བ་མཉན་ཡོད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོར་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་མཉན་ཡོད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོར་བསོད་སྙོམས་སྤྱོད་པ་ན། ཚོང་དཔོན་ཞིག་གིས་ཁྱིམ་དུ་ཕྱིན་པ་
དང༑ ཚོང་དཔོན་དེ་ལ་བུ་མོ་དཔལ་ཡོན་ཅན་གྱི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ཕྱུག་ཆུང་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ཁང་བཟང་གི་སྟེང་ན་འདུག་པ་དེས། དགེ་སློང་དེའི་སྐད་ཐོས་ནས་བསོད་སྙོམས་ཐོགས་ཏེ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགའ་བྱེད་ག་ལ་བ་དེར་སོང་ངོ། །དེ་ནས་བུ་མོ་དཔལ་ཡོན་ཅན་གྱི་མཆོག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགའ་བྱེད་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་
དཀྲིས་པའི་སེམས་ཀྱིས་དཔེ་བྱད་ལས་བྱད་བཞིན་དང། སྒྲ་སྐད་དང། ཁ་དོག་གི་མཚན་མ་བཟུང་བ་དང། དེ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་སེམས་དང། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་
བསླངས་པའི་སེམས་དང། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པའི་སེམས་དང། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གདུངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་བསྲེགས་པས་ལུས་རྡུལ་བར་གྱུར་ནས། འགྲེང་

[95B] །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགའ་བྱེད་ཀྱང་བུ་མོ་དཔལ་ཡོན་ཅན་གྱི་མཆོག་མཐོང་ནས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་
ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་སྐྱེས་པར་གྱུར་ནས། ཡུད་ཙམ་ཞིག་ན་དེ་ལ་དྲན་པ་འདི་ལྟ་བུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏེ། ཆོས་གང་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དེ་གང་ཡིན། ཅི་མིག་མིག་ལ་ཆགས་
སམ། མིག་ནི་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཡོ་བ་མེད་པ། བྱེད་པ་མེད་པ་སེམས་པ་མེད་པ། འདུས་བྱས་པ། རིམ་པ་བདུན་པ། ཤའི་རི་ལུ་ཡིན་ཏེ་མིག་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་
པར་མི་བྱེད། ཚོར་བར་མི་བྱེད་དོ། །རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་དང། པགས་པ་དང། མདོག་དང། ཤ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དེས་རྐང་མཐིལ་ཡན་ཆད་ཀླད་པ་མན་ཆད་ཀྱི་
བར་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་ན་ནང་དང། ཕྱི་རོལ་ན་གང་ཆགས་པར་འགྱུར་བའམ། སྡང་བར་འགྱུར་བའམ། རྨོངས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་འགའ་ཡང་མ་དམིགས་སོ། །དེས་མ་དམིགས་ནས་འདོད་
ཆགས་ཀྱི་སེམས་དེ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཅིང། དེས་སེམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་བརྟགས་པས། ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པར་རིག་ནས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་
གྱུར་ཏོ། །དེ་དགའ་བ་དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་ཏ་ལ་བདུན་སྲིད་ཙམ་དུ་མངོན་པར་འཕགས་ཏེ། མཉན་ཡོད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ལ་ལན་བདུན་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་ནམ་

[96A]༄༅། །མཁའ་དེ་ཉིད་ནས་རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་ག་ལ་བ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་ངོ།། །།བམ་པོ་གཉིས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དགའ་བྱེད་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལས་ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་ལྟར་ཆགས་པ་མེད་པར་འོང་བ་གཟིགས་སོ། །གཟིགས་ནས་ཀྱང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་
ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ། ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དགའ་བྱེད་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལས་ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་ལྟར་ཆགས་པ་མེད་པར་འོང་བར་མཐོང་ངམ་
ཀུན་དགའ་བོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མཐོང་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དགའ་བྱེད་
འདིས་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་ལ་བརྟེན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཙལ་པས། བདུད་ཀྱི་སྡེ་བཏུལ་ཅིང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཏོ། །དེ་ནས་བུ་མོ་དཔལ་ཡོན་ཅན་གྱི་མཆོག་འཆི་
བའི་དུས་བྱས་ན་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་སྤངས་ཏེ། མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་པའི་ལུས་ཐོབ་ཅིང། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེས་སོ། །སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ལ་
རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ལས་བྱས་པའི་གཞལ་མེད་ཁང་དཔག་ཚད་བཅུ་གཉིས་པ་ཡང་བྱུང་བར་གྱུར། དེའི་རིམ་གྲོ་བྱེད་པའི་བསྙེན་བཀུར་མ་ལྷའི་བུ་མོ་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཡང་ཉེ་བར་གནས་པར་

[96B] །དེའི་མོད་ལ་དེས་བདག་གིས་ལས་ཅི་ཞིག་བྱས་ཤིང་བསགས་པས་འདིར་སྐྱེས་པར་གྱུར་སྙམ་དུ་བསམས་པ་དང། དེ་འདི་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏེ། བདག་ནི་མཉན་ཡོད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོར་ཚོང་
དཔོན་གྱི་བུ་མོར་གྱུར་པ་ལས། དེ་ན་བདག་གིས་ཀུན་ཏུ་ཆགས་པའི་སེམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དགའ་བྱེད་ལ་བལྟས་པ་དང། བདག་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་
ནས་དཀྲིས་པའི་སེམས་ཀྱིས་འཆི་བའི་དུས་བྱས་ནས་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་བརྗེས་ཏེ། བདག་གིས་འདིར་སྐྱེས་པའི་ལུས་ཐོབ་ཅིང། བདག་ལ་འབྱོར་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འདི་ལྟ་བུ་དག་ཀྱང་བྱུང་བར་
གྱུར་ཏོ་སྙམ་ནས། སྔོན་གྱི་ལས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་ཡང་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ལྷའི་བུ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འདི་ལྟ་བུ་འབྱུང་
བར་འགྱུར་ན། བདག་གིས་དད་པའི་སེམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དགའ་བྱེད་ལ་ཕྱག་བྱས་ཤིང་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ན་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། བདག་འདོད་
པས་དགའ་བ་དང། རྩེ་བ་དང། དགའ་མགུར་སྤྱོད་ཅིང། བག་མེད་པའི་གནས་པས་གནས་པ་ནི་བདག་གི་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ཞིང་མི་རིགས་ཀྱི། བདག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་
དང༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དགའ་བྱེད་ག་ལ་བ་དེར་འགྲོ་བར་བྱ་གོར་མ་ཆག་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་ལྷའི་བུ་དེས་འཁོར་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ལྷའི་མེ་ཏོག་དང། སྤོས་

[97A]༄༅། །དང༑ མེ་ཏོག་ཕྲེང་དང། བྱུག་པ་དག་ཐོགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དགའ་བྱེད་ག་ལ་བ་དེར་སོང་ནས། ཁ་
དོག་ཤིན་ཏུ་འཕགས་པ་ཤིན་ཏུ་འཕགས་པའི་སྣང་བ་ཆེན་པོས་རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་སྣང་བར་བྱས་ཏེ། ལྷའི་མེ་ཏོག་དང། སྤོས་དང། མེ་ཏོག་ཕྲེང་དང། བྱུག་པ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ལ་མཆོད་པ་བྱས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དགའ་བྱེད་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་
དང། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་གྱི་རྐང་པ་ལ་ཡང་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་བདུན་བསྐོར་བ་བྱས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཐལ་མོ་པུག་པུག་པོར་སྦྱར་
ནས༑ དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསོལ་ཏོ། །སངས་རྒྱས་མི་མཆོག་རྣམས་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་ལ་ཞུགས་རྣམས་བསམ་མི་ཁྱབ། །བདེ་གཤེགས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་
ཀྱང་བསམ་མི་ཁྱབ། །གྲགས་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པའང་བསམ་མི་ཁྱབ། །མཉན་ཡོད་དུ་ནི་བདག་སྔོན་བུ་མོར་གྱུར། །ཚོང་དཔོན་བུ་མོ་དཔལ་ཡོན་མཆོག་ཅེས་བགྱི། །མཛེས་ཤིང་ཐོག་མར་ཕྱུག་
ཆུང་གྱུར་པ་ལགས། །ཕ་མའི་གློ་བར་མཆི་ཞིང་རབ་ཏུ་བྱམས་།སངས་རྒྱས་སྲས་པོ་སྨད་པར་མ་གྱུར་པ། །མཐུ་ཆེན་དགའ་བྱེད་ཅེས་བགྱི་གང་ལགས་པ། །བསོད་ནམས་སྤྱོད་ཅིང་མཉན་ཡོད་

[97B] །དེ་ནི་བདག་གི་ཕ་ཡི་ཁྱིམ་དུ་མཆིས། །སྐད་སྙན་ཡིད་དུ་མཆི་བ་ཐོས་གྱུར་ནས། །བདག་ཆགས་སེམས་ཀྱིས་བསོད་སྙོམས་ཐོགས་ནས་ནི། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྲས་པོ་གང་ལགས་
པ༑ ༑དགའ་བྱེད་མཐུ་ཆེན་ག་ལ་མཆིས་པར་མཆིས། །མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་བདག་ནི་འདོད་ཆགས་དང། །ལྡན་པ་ཚུལ་བཞིན་མ་ལགས་སེམས་སྐྱེས་ཏེ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་བསམ་བཞིན་མ་མཇལ་ན། །སྲོག་
ལ་མི་ལྟ་དགུམ་པའི་དུས་བགྱི་སྙམ། །ཚུལ་བཞིན་མ་ལགས་འདོད་པས་རབ་གདུངས་ནས། །དེ་ལ་བཀའ་མཆིད་བརྗོད་པར་བགྱི་བ་དང། །བསོད་སྙོམས་སྩོལ་བའི་རྔོ་ཡང་མ་ཐོགས་ནས། །རྡུལ་
བྱུང་དེར་ནི་འགྲེང་བཞིན་གུམ་པར་གྱུར། །བཅོམ་ལྡན་བདག་ནི་འཆི་འཕོར་གྱུར་པའི་ཚེ། །སྐད་ཅིག་དེ་ལ་བུད་མེད་ལུས་སྤངས་ཏེ། །ཤི་འཕོས་མཐོ་རིས་འཇིག་རྟེན་སྐྱེས་གྱུར་ནས། །
བདག་གིས་འོད་གསལ་སྐྱེས་པ་འདི་ཉིད་ཐོབ། །རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་བལྟ་ན་སྡུག་པ་ཡི། །གཞལ་མེད་ཁང་མཆོག་མཛེས་པ་གྲུབ་གྱུར་ཅིང། །བདག་གི་གཡོག་འཁོར་ལྷ་ཡི་བུ་མོ་ནི། །
ཁྲི་དང་བཞི་སྟོང་ཚང་བའང་བྱུང་བར་གྱུར། །བདག་ལ་སེམས་བཟང་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ནི། །སུག་ལས་གང་གི་རྣམ་སྨིན་འདི་འདྲ་བ། །རྗེས་སུ་དྲན་ནས་ངན་བུ་འདི་སྙམ་བགྱིད། །ཆགས་
བཅས་སེམས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་འདི་འདྲ་སྟེ། །དགའ་བྱེད་ཡིད་དགའ་འོད་གསལ་མཁས་པ་ལ། །ཆགས་བཅས་སེམས་ཀྱིས་བདག་གིས་བལྟས་གྱུར་པས་།སུག་ལས་དེ་ཡི་རྣམ་སྨིན་བཟང་པོ་

[98A]༄༅། །དེས༑ ༑ངན་བུ་གཟི་བརྗིད་མཐུ་སྟོབས་འདི་འདྲ་བས། །ཆགས་བཅས་སེམས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་འདི་འདྲ་ན། །གང་གིས་དེ་ལ་མཆོད་བགྱིས་ཅི་སྨོས་ཏེ། །གང་ལ་
བདེར་གཤེགས་མཁྱེན་པ་འཇུག་གྱུར་པ། །དེ་ནི་ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་ས་མ་ལགས། །ངན་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱན་སྔར་ནི། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་མཆོག་རབ་བསྒྲུབ་པ་དང། །བསྐལ་
པ་གངྒཱའི་བྱེ་སྙེད་སྤྱད་པར་བགྱི། །བདག་གི་དམ་བཅས་འདི་ནི་སྤང་མི་བགྱི། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དགའ་བྱེད་དམ་པ་ལ། །ཆོས་ཀྱི་མཆོད་པ་མཆོག་གིས་མཆོད་པར་བགྱི། །གང་དག་བྱང་
ཆུབ་འཚལ་བ་མ་གཏོགས་པར། །གཞན་གྱི་འདི་ལ་འདྲེན་རྣམས་མཆོད་མི་འགྱུར། །བུད་མེད་གང་དག་འདོད་ཆགས་སེམས་ཀྱིས་ནི། །བདག་ལ་རྟོག་པ་བུད་མེད་ལུས་བསྒྱུར་ནས། །དེ་
ཀུན་འཇིགས་མེད་སྐྱེས་པ་ཐོབ་འགྱུར་བར། །བྱང་ཆུབ་སྤྱད་མཆོག་དམ་པ་སྤྱད་པར་བགྱི། །ལུས་རྔུལ་ཤི་བར་གྱུར་པ་མཐོང་ནས་ནི་།བུ་མོའི་ཕ་མ་ཆོ་ངེས་འདེབས་བྱེད་ཅིང། །དགེ་སྦྱོང་
དེ་ཡིས་བྱད་སྟེམས་བྱས་སྙམ་སྟེ། །ངུ་ཞིང་དགེ་སྦྱོང་རྣམས་ལ་མི་སྙན་བརྗོད། །སངས་རྒྱས་མཐུ་ཡིས་ལྷ་ཡི་བུ་དེ་ནི། །སོང་ནས་ཕ་མ་དག་ལ་ཚིག་སྨྲས་པ། །དགེ་སྦྱོང་ལ་ནི་ཞེ་སྡང་ཁྲོ་མ་བྱེད། །
ཡུན་རིང་སྡུག་བསྔལ་འགྲུབ་པར་མ་བྱེད་ཅིག་བུ་མོ་དཔལ་ཡོན་ཤི་འཕོས་གང་ཡིན་དེ། །སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་སྐལ་བ་མཉམ་གྱུར་ཅིང་།དེས་ནི་བུད་མེད་ལུས་ཀྱང་སྤངས་བྱས་ཏེ། །དེ་

[98B] །བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྤྱན་སྔར་ཁྱེད་དེང་ལ། །ཁྲོ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཉེས་པ་འདི་ཤོགས་ཤིག་།སངས་རྒྱས་མི་མཆོག་རྣམས་ནི་མ་གཏོགས་པར། །སེམས་ཅན་
རྣམས་ཀྱི་དཔུང་གཉེན་གནས་གཞན་མེད། །འཇིགས་མེད་དེ་ཡིས་ལེགས་པར་བསྐུལ་བྱས་པས། །ཕ་མ་གཉིས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་སྒྲ་ཐོས་ནས་།ཉེ་དུའི་ཚོགས་དང་ལྷན་ཅིག་འགྲོགས་གྱུར་ཏེ། །
ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་སྤྱན་སྔར་དོང་བར་གྱུར། །མི་མཆོག་ཞབས་ལ་སྤྱི་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །ཁྲོ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཉེས་པ་བཤགས་བྱས་ནས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ལ་གུས་དང་བཅས་བྱས་ཏེ། །བདེ་
གཤེགས་རང་འབྱུང་ལ་ནི་ཞུ་ཞུས་པས། །ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་འདྲེན་པ་མཆོད་པར་འགྱུར། །ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ཇི་ལྟར་མཆོད་པ་ལགས། །ཞུས་པ་དེ་ཡི་ལན་ནི་སྩལ་དུ་གསོལ། །ཐོས་ནས་དེ་བཞིན་
གནས་བགྱི་གཞན་མ་ལགས། །རྒྱལ་བས་དེ་དག་བསམ་པ་དག་མཁྱེན་ནས། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོས་འདི་སྐད་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཆོད་འདོད་པ། །དེ་ཡིས་བརྟེན་
པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་སྐྱེད་ཅིག་བུ་མོའི་ཕ་དང་མ་དང་ཉེ་དུ་ནི། །ལྔ་བརྒྱ་ཚང་བ་ཉུང་བ་མ་ཡིན་པས། །སྐྱེས་བུ་ཁྱུ་མཆོག་དེ་ཡི་གསུང་ཐོས་ནས། །བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་ནི་སེམས་ཀྱང་བརྟན་པར་བསྐྱེད།།
རྒྱལ་བས་ཀུན་དགའ་བཟང་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། །ཀུན་དགའ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་འདི་ཉོན་ཅིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་བསམ་ཡས་ཏེ། །ཤེས་རབ་ཐབས་ལ་མཁས་པའང་དེ་བཞིན་ནོ། །

[99A]༄༅། །དགའ་བྱེད་སྨོན་ལམ་ཡང་དང་ཡང་འདེབས་པ། །བུད་མེད་གང་དག་ཆགས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ནི། །བདག་ལ་རྟོག་པ་བུད་མེད་ལུས་སྤངས་ནས། །དེ་དག་མྱུར་དུ་
སྐྱེས་བུ་འཇིགས་མེད་ཤོག་བུད་མེད་གཅིག་མིན་གཉིས་དང་གསུམ་མིན་ཏེ་།བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་རྣམས། །གང་དག་དགའ་བྱེད་ལ་ནི་ཆགས་གྱུར་པ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཤི་
འཕོས་སྐྱེས་པར་གྱུར། །ཀུན་དགའ་འདོད་ཆགས་བསྐྱེད་པ་གང་གིས་ནི་།སེམས་ཅན་གཞན་དག་སེམས་དམྱལ་འགྲོ་འགྱུར་བ། །དེ་ཡིས་དཔའ་རྣམས་མཐོ་རིས་འགྲོ་འགྱུར་ཞིང། །སེམས་པར་
གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་འདྲ་ལྟོས། །ལྷའི་བུ་གང་གིས་ང་ལ་མཆོད་བྱས་ཏེ། །གུས་དང་བཅས་པས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཞུགས་པ། །དེས་ནི་སངས་རྒྱས་བྱེ་མང་མཆོད་བྱས་ནས། །རྒྱལ་བ་བལྟ་ན་
མཛེས་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར། །ལྔ་བརྒྱ་གང་དག་བྱང་ཆུབ་ཞུགས་གྱུར་པ། །དེ་དག་མི་མཆོག་རྣམས་སུ་འབྱུང་འགྱུར་བས། །གང་ལ་དད་བྱས་བདེ་བ་བསམ་ཡས་པའི། །འཇིག་རྟེན་མགོན་
ལ་སུ་ཞིག་གུས་མི་བྱེད། །གང་དག་ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱང་བདེ་བྱིན་ན། །གང་དག་གུས་བྱེད་དེ་ལ་ཅི་སྨོས་པ། །གྲགས་ཆེན་སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་ཡིས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སུ་སྡང་
བསྐྱེད། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་བགྱི་ན། སེམས་ཅན་རབ་ཏུ་སྡང་བའི་སེམས་

[99B] དང་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པའམ། ཆགས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པའམ། ཆོས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་གང་ལ་ལ་དག་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཀྱི་དྲུང་དུ་མཆིས་ན་
དེ་དག་ཐམས་ཅད་འདི་ལྟ་སྟེ། གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ཏུ་ཁ་དོག་གཅིག་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་ཅན་རབ་ཏུ་སྡང་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པའམ། དང་བའི་སེམས་
དང་ལྡན་པའམ། ཆགས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པའམ། ཆོས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་གང་ལ་ལ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དྲུང་དུ་མཆིས་ནས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་
འདི་ལྟ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཁ་དོག་ཏུ་སེམས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ལགས་པས། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི་དེང་སླན་ཆད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་
རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་དང་འདྲ་བར་འཛིན་ལགས་སོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་བགྱི་ན། སྨན་གྱི་རིགས་ཆེན་པོ་བལྟ་མཛེས་ཞེས་བགྱི་བ་མཆིས་ཏེ། སེམས་ཅན་རབ་ཏུ་སྡང་
བའི་སེམས་དང་ལྡན་པའམ། དང་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་བྲོ་ནད་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཐིབས་པ་གང་ལ་ལ་དག་གིས་དེ་མཐོང་ན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྲོ་ནད་རྣམས་རབ་ཏུ་ཞི་བར་
འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་ཅན་གང་དག་རབ་ཏུ་སྡང་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པའམ། དང་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དྲུང་དུ་

[100A]༄༅། །མཆིས་ན། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་དང། ཉོན་མོངས་པའི་བྲོ་ནད་རྣམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར་ལགས་སོ། །དེ་
ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་ཏེ་ལེགས་སོ་།ལེགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་གི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དེ་ལྟར་
ཞི་བའི་ཏིང་འཛིན་གྱི་གནས་དག་གིས་ཀྱང་གནས་པར་བགྱིད་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་སླད་དུ་འདོད་པའི་ཁམས་ན་ཡང་ཀུན་དུ་གདའ་བ་དང། སྟོང་པ་ཉིད་དང་
མཚན་མ་མ་མཆིས་པ་དང། སྨོན་པ་མ་མཆིས་པ་དང། མངོན་པར་འདུ་བགྱི་བ་མ་མཆིས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གནས་པར་བགྱིད་ལ། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་
རྣམས་ལ་ཡང་རེག་པར་མི་བགྱིད་པ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡང་ཀུན་དུ་བསྐྱེད་པར་བགྱིད་ལ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ལ་ཡང་འཇུག་པར་བགྱིད་པ་དེ་ནི། བཙུན་པ་བཅོམ་
ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་མཚར་ལགས་ཏེ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་དེ་ནི་མཆོག་ཏུ་ངོ་མཚར་ལགས་སོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་

[100B]ཐམས་ཅད་བསྲུང་བར་བགྱིད་ཅིང། འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་དང། སྒྲ་དང། དྲི་དང། རོ་དང། རེག་བྱའི་ཆགས་པ་དག་ལ་སྤྱད་
པར་བགྱིད་ཀྱང། དེ་དག་ལ་ཆགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་གནས་པ་ལགས་ཏེ། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལས་བརྩམས་ཏེ། དཔེ་འགའ་ཞིག་བརྗོད་པར་སྤོབས་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ། སྤོབས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་
འོད་སྲུང་ཆེན་པོ། ཁྱོད་སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག་འོད་སྲུང་ཆེན་པོས་གསོལ་པ། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་བགྱི་ན་འབྲོག་དགོན་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་མཆིས་པར་གྱུར་ལ་
འབྲོག་དགོན་པ་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་དང་མཉམ་པའི་ར་བ་མཆིས་པར་གྱུར་ཅིང། འབྲོག་དགོན་པ་ཆེན་པོ་དེར་ཡང་སྲོག་ཆགས་འབུམ་ཕྲག་དུ་མ་ཞིག་ཞུགས་པར་གྱུར་ལ། འབྲོག་
དགོན་པ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ཡང་ཆབ་སྒོ་ནི་གཅིག་ཅིག་མཆིས་པར་གྱུར་ཅིང། འབྲོག་དགོན་པ་ཆེན་པོ་དེ་དང་ཧ་ཅང་ཡང་མི་རིང་བ་ཞིག་ན་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་འབྱོར་པ་རྒྱས་པ། གཙང་བ། ལོ་ལེགས་
པ༑ སྐྱེ་བོ་དང་མི་མང་པོས་ཀུན་དུ་གཏམས་པ། ཉམས་དགའ་བ་ཞིག་ཀྱང་མཆིས་པར་གྱུར་ལ། གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ཡང་ཆབ་སྒོ་ནི་གཅིག་ཅིག་མཆིས་པར་གྱུར་ཅིང། གང་དག་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་

[101A]༄༅། །པོ་དར་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་དགའ་བ་དང་མགུ་བ་མ་མཆིས་པར་གྱུར་ལ། གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དེ་ན་ཡང་མཐོ་གང་ཙམ་གྱི་ཚད་ཀྱི་ཤུལ་ཤིན་ཏུ་དོག་ཅིང་
ཉམ་ང་བ་ཞིག་ཀྱང་མཆིས་ཤིང། དེའི་གཡས་གཡོན་ན། ཁྲུ་འབུམ་ཙམ་མཆིས་པའི་གཡང་ས་ཆེན་པོ་དག་ཀྱང་མཆིས་པར་གྱུར་ལ། དེ་ནས་འབྲོག་དགོན་པ་ཆེན་པོ་དེའི་དབུས་ནས་སེམས་
ཅན་མཁས་པ། ཞི་བ། གློ་བ་གཞུངས་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དོན་དུ་གྱུར་པར་འཚལ་བ། བདེ་བར་འཚལ་བ། གྲུབ་པ་དང་བདེ་བར་འཚལ་བ། སྨན་པར་འཚལ་བ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་
པོ་དང་ལྡན་པ་གཅིག་ཅིག་བྱུང་བར་གྱུར་ནས། དེ་འབྲོག་དགོན་པ་ཆེན་པོ་དེར་འདི་སྐད་ཅེས། ཀྱེ་གྲོགས་པོ་དག་ཁོ་བོ་ནི་ཁྱེད་ཅག་གི་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་ཡིན་ཏེ། འབྲོག་དགོན་པ་ཆེན་པོ་
འདི་ནས་ཧ་ཅང་མི་རིང་བ་ན་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་འབྱོར་པ་རྒྱས་པ། བདེ་བ་ལོ་ལེགས་པ། ཉམས་དགའ་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། གང་དག་དེར་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་རྒ་བ་མེད་པ་དང། འཆི་བ་
མེད་པར་འགྱུར་ཞིང། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྐྱེ་བོ་དང་རྒ་བ་དང། ན་བ་དང། འཆི་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་པར་ཡང་འགྱུར་བས། སེམས་
ཅན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་དག་ཚུར་ཤོག་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དེར་འདོང་ངོ་ཞེས་སྒྲ་བསྒྲགས་ཤིང་སྐད་ཀྱིས་གོ་བར་བགྱིས་པར་གྱུར་ན། དེ་ན་སེམས་ཅན་དམན་པ་ལ་མོས་ཤིང་ངེས་པར་འབྱུང་

[101B]བདག་ཅག་འདི་ནས་ཀྱང་མི་གཡོ་བར་གདམས་ཤིང་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་ཡང་འཚལ་ལ། བདག་ཅག་འདི་ན་གནས་བཞིན་དུ་གྲོང་
ཁྱེར་དེ་ན་མཆིས་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ཀྱང་འབྱུང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་མཆིས་ལགས་སོ། །སེམས་ཅན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་གང་དག་ལགས་པ་དེ་དག་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་བདག་ཅག་ནི་ཁྱོད་ཇི་
ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་གྲོང་ཁྱེར་དེར་མཆིའོ། །ཞེས་མཆི་ལགས་སོ་།སེམས་ཅན་བསོད་ནམས་ཆུང་བ་གང་དག་ལགས་པ་དེ་དག་ནི་སྒྲ་དེ་ཉན་ཅིང་ཐོས་ནས་ཀྱང་དད་པར་མི་བགྱིད་ཅིང། སྐྱེས་བུ་
མཁས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དེའི་སླད་བཞིན་དུ་མཆི་བར་མི་བགྱི་ལགས་ཏེ། དེ་ནས་སྐྱེས་བུ་མཁས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དེ་འབྲོག་དགོན་པ་ཆེན་པོ་དེ་ནས་སླར་བྱུང་བ་དང། དེས་ཤུལ་དེ་ཡང་
མཐོང་བར་གྱུར། དེས་མཐོ་གང་ཙམ་གྱི་ཤུལ་ཤིན་ཏུ་དོག་ཅིང་ཉམ་ང་བ་དེ་ཡང་མཐོང་བར་གྱུར། ཤུལ་དེའི་གཡས་གཡོན་ན་ཁྲུ་འབུམ་ཙམ་མཆིས་པ་གཡང་ས་ཆེན་པོ་དེ་དག་ཀྱང་མཐོང་
བར་གྱུར་ནས། དེས་གཡས་གཡོན་གྱི་གཡང་ས་ཆེན་པོ་དེ་དག་རྩིག་པ་དང། སྤང་ལེབ་ཀྱིས་བཀུམ་སྟེ། རྐང་ལག་བཞིས་འཕྱེ་ཞིང་ཤུལ་དེ་ལས་འདའ་བར་བགྱིད་ལ། གཡས་གཡོན་དུ་ཡང་
མི་བལྟ་བར་སླང་བཞིན་དུ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་སྒྲ་འབྱིན་ཅིང་འཇིགས་པ་སྟོན་པ་དག་མཆི་ཡང་སླར་ཡང་མི་བལྟ་ལ། སྐྱོ་ཞིང་ཡིད་བྱུང་བ་ཡང་མ་མཆིས་པར་ཤུལ་དེར་མཆི་བར་འགྱུར་བ་དང། ཇི་ལྟ་

[102A]༄༅། །ཇི་ལྟར་མཆི་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་གྲོང་ཁྱེར་དེ་མཐོང་བར་ཡང་འགྱུར་ལ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དེའི་འཇིགས་པ་དང། འཇིགས་སུ་རུང་བ་ཐམས་
ཅད་ཀྱང་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་ཞིང། གྲོང་ཁྱེར་དེར་ཞུགས་ན་རྒ་བ་དང། འགུམ་པ་དང། བྲོ་ནད་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་ལ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བགྱིད་ཅིང། སྐྱེ་
བ་དང། རྒ་བ་དང། བྲོ་འཚལ་བ་དང། འགུམ་པ་ལས་ཡང་དག་པར་བཟླ་བའི་སླད་དུ་ཆོས་སྟོན་པར་བགྱིད་པ་ཞིག་མཆིས་ན། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལ་འབྲོག་དགོན་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་
བགྱི་བ་དེ་ནི་འཁོར་བའི་དགོན་པའི་ཚིག་བླ་དྭགས་ལགས་སོ། །སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་དང་མཉམ་པའི་ར་བ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ནི་མ་རིག་པ་དང། སྲིད་པའི་ཚིག་བླ་དྭགས་ལགས་སོ། །འབྲོག་དགོན་པ་
ཆེན་པོ་དེར་ཡང་སྲོག་ཆགས་འབུམ་ཕྲག་དུ་མ་ཞུགས་པར་གྱུར་ལ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་ལགས་སོ། །འབྲོག་དགོན་པ་ཆན་པོ་དེ་ལ་ཡང་ཆབ་སྒོ་ནི་
གཅིག་ཅིག་མཆིས་པར་གྱུར་ཅིང་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ནི་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ཤུལ་བལྟ་བར་བགྱི་ལགས་སོ། །སྐྱེས་བུ་མཁས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞེས་བགྱི་བ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་
དུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་བལྟ་བར་བགྱི་ལགས་སོ། །སེམས་ཅན་དམན་པ་ལ་མོས་ཤིང་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བསམ་པ་ཅན་གནས་དེ་ལས་ཀྱང་མི་གཡོ་ལ། གྲོང་ཁྱེར་

[102B]ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་བལྟ་བར་བགྱི་ལགས་སོ་།སེམས་ཅན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་བདག་ཅག་ནི་
ཁྱོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གྲོང་ཁྱེར་དེར་མཆི་ལགས་སོ། །ཞེས་མཆི་བ་དེ་དག་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞན་དག་བལྟ་བར་བགྱི་ལགས་སོ། །སེམས་ཅན་
བསོད་ནམས་ཆུང་ངུ་སྒྲ་དེ་ཉན་ཅིང་ཐོས་ནས་ཀྱང་དད་པར་མི་བགྱིད་པ་གང་ལགས་པ་དེ་དག་ནི་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་སྤྱོད་པ་པ་དང། ཀུན་དུ་རྒྱུ་དེ་དག་གི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །འབྲོག་དགོན་པ་ཆེན་
པོ་དེ་ནས་སླར་བྱུང་བ་ཞེས་བགྱི་བ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བསྔོས་པའི་སེམས་ཀྱིས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་བལྟ་བར་བགྱི་ལགས་སོ། །མཐོ་གང་ཙམ་གྱི་
ཚད་ཀྱི་ཤུལ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བལྟ་བར་བགྱི་ལགས་སོ། །དེའི་གཡས་གཡོན་ན་ཁྲུ་འབུམ་ཙམ་མཆིས་པའི་གཡང་ས་ཆེན་པོ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་
དུ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་རྣམས་བལྟ་བར་བགྱི་ལགས་སོ། །གཡས་གཡོན་གྱི་གཡང་ས་དེ་དག་རྩིག་པ་དང་སྤང་ལེབ་ཀྱིས་བཀུམ་སྟེ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་
དུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་བལྟ་བར་བགྱི་ལགས་སོ། །རྐང་ལག་བཞིས་འཕྱེ་ཞིང་ཤུལ་དེ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་བགྱིད་ལ། ཞེས་བགྱི་བ་དེ་བཞིན་དུ་

[103A]༄༅། །ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་པ་རྣམས་སྡུད་ཅིང་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་བགྱིད་པ་དག་བལྟ་བར་བགྱི་ལགས་
སོ༑ ༑སླད་བཞིན་དུ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་སྒྲ་འབྱིན་ཅིང་འཇིགས་པ་སྟོན་པ་དག་མཆི་ཡང་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ནི་བདུད་དང་བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱི་ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱང་བལྟ་བར་བགྱི་ལ། དེ་བཞིན་
དུ་སེམས་ཅན་སྡིག་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོངས་སུ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ལས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པར་བགྱིད་པ་གང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་འཕྱ་བ་དང་སྨོད་པར་བགྱིད་པ་དེ་
དག་ཀྱང་བལྟ་བར་བགྱི་ལགས་སོ། །སླར་ཡང་མི་ལྟ་ལ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ནི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། ལྷག་པའི་བསམ་པས་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །གཡས་གཡོན་
དུ་ཡང་མི་བལྟ་བར་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་མི་དགའ་བ་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་ལགས་སོ། །གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ཞེས་བགྱི་
བ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་ལགས་སོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་མཆི་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་གྲོང་ཁྱེར་དེ་མཐོང་བར་ཡང་འགྱུར་ལ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་བསྙེན་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཚིག་བླ་དྭགས་དང་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང། ཡེ་ཤེས་ངེས་

[103B] ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། ཐབས་མཁས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་སློབ་པའི་ཚིག་བླ་དྭགས་ལགས་སོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དེའི་འཇིགས་
པ་དང། འཇིགས་སུ་རུང་བ་ཐམས་ཅད་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་ཞིང་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཇིགས་པ་མ་མཆིས་ཤིང་ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བའི་ཚིག་བླ་དྭགས་ལགས་
སོ༑ ༑གྲོང་ཁྱེར་དེར་ཞུགས་ན། རྒ་བ་དང། འགུམ་པ་དང། བྲོ་ནད་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་ཞིང། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བགྱི་ལ། སྐྱེ་བ་དང། རྒ་བ་དང། བྲོ་ནད་དང་
འགུམ་པ་ལས་ཡང་དག་པར་བཟླ་བའི་སླད་དུ་ཆོས་སྟོན་པར་ཡང་བགྱིད་ཅེས་བགྱི་བ་དེ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་ལགས་སོ། །བཙུན་
པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་ལགས་ཏེ། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐམས་
ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། འོད་སྲུང། ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །འོད་སྲུང་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་
ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པ་ནི་ཡང་ཁྱོད་ལེགས་ཏེ། འོད་སྲུང་ཁྱོད་ཀྱིས་དཔེ་བརྗོད་པ་དེས་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་རྒུ་ལས་སྲོག་ཆགས་ཁྲི་ཉིས་

[104A]༄༅། །སྟོང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །འོད་སྲུང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་ཐབས་ལ་
མཁས་པ་ལེགས་པར་བསླབས་པ། ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། འོད་སྲུང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་གང་གིས་བདག་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བའམ་
གཞན་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ལས་མི་བྱེད་ཅིང། ཚིག་གང་གིས་བདག་དང་གཞན་ལ་གདུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚིག་ཀྱང་མི་སྨྲའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་དམ་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཚིག་གང་
གིས་བདག་དང་གཞན་ལ་གདུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚིག་མི་སྨྲའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། འོ་ན་ཅིའི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་
པ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འོད་ཟེར་ཕྲེང་ཞེས་བགྱི་བར་གྱུར་པ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མར་མེ་མཛད་ཀྱི་གསུང་རབ་ལ་
འདི་སྐད་ཅེས། དགེ་སྦྱོང་མགོ་རེག་མཐོང་བས་ཁོ་བོ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། བྱང་ཆུབ་ནི་མཆོག་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་པས། དགེ་སྦྱོང་མགོ་རེག་ལ་བྱང་ཆུབ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་

[104B] དེ་སྐད་གསུངས་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་
བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཚད་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་ཁྱོད་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། ཐོང་ཞིག་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་
ཀྱི་བུ༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་དག་ནི་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་
འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་གཟུང་ཞིག་དང། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཕ་རོལ་
ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བཤད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་སངས་རྒྱས་མར་མེ་མཛད་ཚུན་ཆད་དུ། ཐབས་ལ་མཁས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལས་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། གང་གི་ཚེ་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མར་མེ་མཛད་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་བར་དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་

[105A]༄༅། །དཔའ་ནི་འཁྲུག་པ་མེད་པ་དང། ཅ་ཅོ་མེད་པ་དང། བརྗེད་པ་མེད་པ་དང། སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པ་དང། ཤེས་རབ་ཉམས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་
བུ༑ མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འདོད་ན་ཞག་བདུན་གྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་ཡང་འགྱུར། འདོད་ན་བསྐལ་པས་ཀྱང་བྱས་
ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར། འདོད་ན་བསྐལ་པ་བརྒྱས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར། འདོད་ན་བསྐལ་པ་སྟོང་གིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་
མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར། འདོད་ན་བསྐལ་པ་འབུམ་གྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་
རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདོད་ན་བསམ་བཞིན་དུ་སྲིད་པ་ལ་ལེན་ཅིང་འགྲོ་བར་ཡང་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་གང་གི་ཚེ་
འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ན། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱེད་ཅིང། འདོད་ན་ཕྱི་མའི་མཐའི་མུར་ཐུག་པའི་བསྐལ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་
པོར་ཡང་ཡིད་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་མེད་པར་གནས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱང་ཞི་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་

[105B] བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཞི་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་ལྡང་བར་བྱེད་མོད་ཀྱི། དེའི་ལུས་གཡོ་བར་ཡང་མི་འགྱུར། སེམས་གཡོ་བར་
ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །ཉན་ཐོས་ནི་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཁོ་ནར་ཤེས་པར་བྱེད་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཞི་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་
བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་སེམས་ཅན་རྣམས་བསྡུ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱུན་མི་གཅོད་ཅིང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་
སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེད་པར་ཡང་བྱེད་དེ་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འདོད་ན་དགའ་
ལྡན་གྱི་གནས་ན་འདུག་བཞིན་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྐོར་བ་ཡང་བྱེད་ནུས་མོད་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འཛམ་བུའི་གླིང་པའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་སུ་འཛེག་པར་མི་ནུས་ལ། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་
འབབ་པར་ནུས་སོ་སྙམ་ནས། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་

[106A]༄༅། །ནོ༑ ༑རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འདོད་ན་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་མའི་མངལ་དུ་མ་ཞུགས་ཤིང། མངལ་གྱི་དྲི་མས་
མ་རེག་པ་ཁོ་ནར་དེའི་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྐོར་བར་ནུས་མོད་ཀྱི། དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་འདི་སྙམ་དུ་འདི་ལྷའམ། ཀླུའམ་
གནོད་སྦྱིན་ནམ། དྲི་ཟའམ། སྤྲུལ་པ་ཞིག་གམ། འདི་ག་ལས་འོངས་པ་ཞིག་སྙམ་དུ་ནེམ་ནུར་དང། ཡིད་གཉིས་དང། ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏ། དེ་དག་ནེམ་ནུར་དང། ཡིད་གཉིས་དང་
ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉན་པར་མི་བྱེད། ཤེས་པར་མི་བྱེད། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་མི་བྱེད་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མངལ་ན་
གནས་པ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་དེ་ཡིན། རྐྱེན་དེ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་འདི་སྙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མངལ་གྱི་གནས་སུ་ཞུགས་སྙམ་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ན་གནས་བཞིན་དུ་དེ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཤིང་ཡོངས་སུ་བསྟན་ནས་
ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་མ་ལངས་བཞིན་དུ་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ཉིད་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་མོད་ཀྱི། དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ན་དེ་མ་མཐོང་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་

[106B] །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ནས་མི་གཡོ་བཞིན་དུ་སྤྲུལ་པ་དག་གིས་འཕོ་བ་དང། སྐྱེ་བ་དང། མངོན་པར་འབྱུང་བ་དང་
དཀའ་བ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྤྲུལ་པ་དག་གིས་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ནི་ཀུན་སྤྱོད་པ་གཙང་བ་ཡིན་པས། ཕྱིར་མངལ་གྱི་གནས་སུ་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གླང་པོ་
ཆེ་ཐལ་ཀར་དུ་བསྒྱུར་ཏེ་མའི་མངལ་དུ་འཇུག་པ་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ནི་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་པས་ན། དེས་ནི་ཅི་ནས་ཀྱང་ལྷའམ། མི་གཞན་གང་ལ་ཡང་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ནས་མངལ་དུ་འཇུག་པར་བསྟན་པར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཟླ་བ་བཅུར་མའི་མངལ་ན་གནས་ཤིང་དགུར་མ་ཡིན་ཞེ་ན་སེམས་ཅན་གང་དག་འདི་སྙམ་དུ། ཀྱེ་མ་གཞོན་ནུ་
འདི་མངལ་ན་གནས་པའི་དུས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པས་དབང་པོ་མ་ཚང་བར་གྱུར་ཏོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ཐེ་ཚོམ་གཅད་པ་དང། མངལ་གྱི་དུས་དང། དབང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་

[107A]༄༅། །པ་ཀུན་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཟླ་བ་བཅུར་མའི་མངལ་ན་གནས་ཀྱི། དགུར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཟླ་བ་བཅུར་མའི་
མངལ་ན་གནས་པ་ན་ཡང་ལྷ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བལྟ་བ་དང། ཕྱག་བྱ་བ་དང། བསྙེན་བཀུར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འོང་བར་འགྱུར་ཞིང། དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
མའི་མངལ་ན་གནས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལོངས་སྤྱོད་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ལྷའི་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་མཐོང་ནས། ལྷའི་
བུ་ས་ཡ་ཕྲག་གཉིས་དང། བཞི་འབུམ་གྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །
ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མའི་མཆན་བརྟོལ་ཏེ། མངལ་གྱི་གནས་ནས་འབྱུང་བ་ཀུན་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སེམས་ཅན་གང་དག་འདི་སྙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཕ་དང་མའི་
མེར་མེར་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་གྱི། བརྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐེ་ཚོམ་གཅད་པའི་ཕྱིར་མའི་མཆན་བརྟོལ་ཏེ་མངལ་གྱི་གནས་ན་འབྱུང་བ་ཀུན་
དུ་བསྟན་ཏོ། །བྱུང་མ་ཐག་ཏུ་ཡུམ་ལྷ་མོ་སྒྱུ་འཕྲུལ་གྱི་ལུས་ལ་ཡང་རྨ་མེད་ཅིང་སྒྲོས་མེད་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མངལ་ན་གནས་པའི་ཚེ། ཡུམ་ལྷ་མོ་སྒྱུ་འཕྲུལ་གྱིས་བདེ་བ་མྱོང་བར་

[107B]རེག་ཅིང། སྔོན་ནམ་ཡང་མ་མྱོང་བ་སྟེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
དགོན་པར་བཙས་ཤིང་གྲོང་དུ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་དགོན་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང། དབེན་པ་ལ་དགའ་བ་དང། ཀུན་སྤྱོད་པ་གཙང་བ་གྲོང་དུ་
བཙས་ན་ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ཀྱང་ལྷའི་ཕྱེ་མ་དང། སྤོས་དང། མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ་དང། བྱུག་པ་དང། མེ་ཏོག་དག་གིས་ཤིན་ཏུ་འཕགས་པའི་མཆོད་པ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བ་
དང༑ སེར་སྐྱའི་གནས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ན་གནས་པའི་མི་རྣམས་ཀྱང་རྒྱགས་པ་དང་བག་མེད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགོན་པར་བཙས་ཤིང་གྲོང་དུ་
མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ནི་དེ་ཡིན། རྐྱེན་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡུམ་གྱིས་ཤིང་བླག་ཤའི་ཡལ་ག་ལ་བཟུང་སྟེ་བང་མལ་མ་བྱེད་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཙས་པར་བྱས་
ཤེ་ན། སེམས་ཅན་གང་དག་འདི་སྙམ་དུ་ཡུམ་ལྷ་མོ་སྒྱུ་འཕྲུལ་ནི་ཅི་ལྟ་བུར་བུད་མེད་གཞན་དག་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བས་རེག་ཅིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཙས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་
པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐེ་ཚོམ་གཅད་པ་དང་བདེ་བར་བཙས་པ་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཡུམ་ལྷ་མོ་སྒྱུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཤིང་བླག་ཤའི་ཡལ་ག་ལ་བཟུང་སྟེ། བང་མལ་མ་བཅས་པར་

[108A]༄༅། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཙས་པར་བྱས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མའི་མཆན་གཡས་པ་བརྟོལ་ཏེ། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་གྱིས་མངལ་གྱི་གནས་
ནས་བྱུང་ཞིང་སྐྱེ་གནས་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན། ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཞན་དག་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཀུན་སྤྱོད་པ་གཙང་བ་དང། འཇིག་རྟེན་གསུམ་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་
དུ་འཕགས་པ་དང། འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་གདུལ་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་དམན་པ་གཞན་དག་བཞིན་དུ་མའི་མངལ་དུ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་དང། བཙས་
པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་བསྟན་པར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མའི་མཆན་གཡས་པ་བརྟོལ་ཏེ། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་གྱིས་མངལ་གྱི་གནས་ནས་བྱུང་ཞིང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཙས་མ་ཐག་ཏུ་ཡུམ་ལྷ་མོ་སྒྱུ་འཕྲུལ་གྱི་མཆན་ཡང་རྨ་མེད་ཅིང་སྒྲོས་མེད་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཙས་མ་ཐག་ཏུ་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བཟུང་ལ། མིར་གྱུར་པ་གཞན་དག་གིས་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འབར་བས་ལྷ་རྣམས་
འདུན་པར་བྱས་པས། ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཙས་མ་ཐག་ཏུ་གོས་རིན་པོ་ཆེས་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་སྔོན་སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ན་བྱང་ཆུབ་

[108B]པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཙས་མ་ཐག་ཏུ་ཡོངས་
སུ་མ་བཟུང་བར་གོམ་པ་བདུན་འདོར་པར་བྱེད་ལ། དྲུག་ཀྱང་མ་ཡིན་བརྒྱད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཇི་ལྟར་གཞན་སུས་ཀྱང་སྔོན་མ་བསྟན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་
སྟོབས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་དང། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་རྩལ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཀུན་དུ་བསྟན་པར་བྱ་དགོས་པ་དང། གོམ་པ་བདུན་བོར་བས་སེམས་ཅན་གང་དག་གི་དོན་གོམ་པ་དྲུག་གིས་ཀྱང་མི་
ཆོག་ལ། བརྒྱད་ནི་ལྷག་པར་འགྱུར་བས་ན། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཙས་མ་ཐག་ཏུ་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བར་གོམ་པ་བདུན་འདོར་བར་བྱེད་ལ། དྲུག་ཀྱང་མ་ཡིན། བརྒྱད་ཀྱང་མ་ཡིན་
ཏེ༑ དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གོམ་པ་བདུན་འདོར་བ་ནི། ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་ང་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཐུ་བོ་ཡིན་ནོ། །ང་ནི་འཇིག་
རྟེན་ན་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང། རྒ་བ་དང། ན་བ་དང་འཆི་བ་མཐར་དབྱུང་བར་བྱའོ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། འཁོར་དེ་ན་བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་པ་དང། ལྷའི་བུ་དབང་ཆེ་
པར་གྲགས་པ་དག་འདུས་པར་གྱུར་ཏེ་འཁོད་ལ། ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་པ་དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ། བདག་ཅག་ནི་ཆེས་བླ་མ་ཡིན་གྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་

[109A]༄༅། །འདུད་པར་མི་བྱེད། རབ་ཏུ་འདུད་པར་མི་བྱེད། ཕྱག་འཚལ་བར་མི་བྱེད། རབ་ཏུ་ཕྱག་འཚལ་བར་མི་བྱེད་པས་ན། དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་
དུ་སེམས་ཏེ། བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་པ་དང། ལྷའི་བུ་འདི་དག་ཡུན་རིང་པོར་དོན་མེད་པ་དང། གནོད་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་དང། ལོག་པར་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་ང་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཐུ་བོ་ཡིན་ནོ་།ང་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང། རྒ་བ་དང་ན་བ་དང། འཆི་བ་མཐར་འབྱུང་བར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། ཚིག་
གི་སྒྲ་དེས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་གོ་བར་གྱུར་ནས། ལྷའི་བུ་གང་དག་དེར་མ་ལྷགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྒྲ་དེ་ཐོས་ནས་ལྷགས་པར་གྱུར་ཅིང། དེ་ནས་ལྷའི་བུ་
དེ་དག་དང། བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་པ་དག་ཡིད་བྱུང་བ་སྐྱེས་ཤིང་ངོ་མཚར་དུ་འཛིན་པར་གྱུར་ནས། གུས་པ་དང་བཅས་པས་ཐལ་མོ་པུག་པུག་པོར་སྦྱར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་
མངོན་པར་འདུད་ཅིང་ཕྱག་འཚལ་བར་བྱེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་ང་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང། རྒ་བ་དང། ན་བ་དང། འཆི་བ་མཐར་
འབྱུང་བར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་པའི་རྒྱུ་ནི་དེ་ཡིན། རྐྱེན་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚིག་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་

[109B]བྱེད་ཅེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའམ། ཞེ་སྡང་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའམ་གཏི་
མུག་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་རྒོད་པའི་གད་མོ་ཡང་མེད། རྟ་གད་དུ་རྒོད་པ་ཡང་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་དག་གིས་ནི་བདག་དང་
ལྷན་ཅིག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལས་བདག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་གྱུར་གྱི། སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ལེ་ལོའི་དབང་གིས་འཁོར་བའི་ཐིབས་པོར་གནས་པར་གྱུར་པས། ཀྱེ་མ་སེམས་
ཅན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་བགྲོད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་
པ་ན༑ སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་པར་རིག་ལ། བདག་ཅག་ནི་དམན་པ་དང་བག་མེད་པ་ཡིན་པར་རིག་ནས། དེ་དག་ད་བདག་ལ་ཕྱག་
འཚལ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས། དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གད་མོ་ཆེར་རྒོད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་དྲི་མེད་པར་བཙས་མ་ཐག་ཏུ་བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་པ་དག་གིས་འཁྲུ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་དང་ཚངས་པ་དག་མཆོད་པའི་ལས་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ། འཇིག་རྟེན་ན་

[110A]༄༅། །ཡང་ཁྱེའུ་དག་བཙས་མ་ཐག་ཏུ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁྲུས་བྱེད་པ་དག་ཡོད་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པའི་རྗེས་སུ་གདོན་མི་ཟ་བར་འཇུག་
པར་བྱ་དགོས་པས་ན་དོན་གྱི་དབང་དེ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཙས་མ་ཐག་ཏུ་བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་པ་དག་གིས་འཁྲུ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་
ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགོན་པར་བཙས་མ་ཐག་ཁོ་ནར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་མི་འགྲོ་བར་ཅིའི་ཕྱིར་གྲོང་དུ་འཇུག་ཅེ་ན། དབང་པོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་
པ་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པ་དང། བཙུན་མོའི་འཁོར་གྱི་བྱ་བ་ཀུན་དུ་བསྟན་པ་དང། དགའ་བ་དང་རྩེ་མོ་དག་ཀུན་ཏུ་བསྟན་ནས་ཀྱང། གླིང་ཆེན་པོ་བཞི་ལ་མི་བལྟ་བར་སྤངས་ཏེ་མངོན་པར་འབྱུང་
བ་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་གཞན་དག་ཀྱང་བདག་གི་རྗེས་སུ་སློབ་པ་ན། འདོད་པའི་དགའ་བ་དང། རྩེད་མོ་དང། ལོངས་སྤྱོད་དང། འཁོར་རྒྱ་ཆེན་པོ་དག་
སྤངས་ཏེ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། མངོན་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགོན་པར་བཙས་མ་ཐག་ཁོ་ནར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་མི་
འགྲོ་བར། གྲོང་དུ་ཞུགས་ནས་མངོན་པར་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་དེ་ཡིན། རྐྱེན་ནི་དེ་ཡིན་ཏེ། ད་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་

[110B]འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་གྱུར་ཅེ་ན། དེ་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཙས་པའི་ཉེས་པ་མེད་དེ། ཡུམ་ལྷ་མོ་སྒྱུ་འཕྲུལ་ཉིད་ཚེ་
ཟད་ནས་དུས་ལས་འདས་པ་ཡིན་གྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་མཆོག་ན་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ན་ལྷའི་མིག་རྣམ་པར་
དག་པས་ཡུམ་ལྷ་མོ་སྒྱུ་འཕྲུལ་གྱི་ཚེ་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡུམ་ལྷ་མོ་སྒྱུ་འཕྲུལ་གྱི་ཚེའི་ལྷག་མ་ནི་ཟླ་བ་བཅུ་དང་ཞག་བདུན་ལས་མ་ལས་པར་ཤེས་ནས། དེའི་འོག་
ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་མཆོག་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་མའི་མངལ་དུ་ཞུགས་པ་ཡིན་པས། རིགས་ཀྱི་བུ། རྣམ་གྲངས་དེས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་ཡུམ་ལྷ་མོ་སྒྱུ་འཕྲུལ་ཉིད་
ཚེ་ཟད་ནས་འཆི་བའི་དུས་བྱས་པར་ཟད་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཙས་པའི་ཉེས་པ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡི་གེ་དང། ལག་རྩིས་དང། བསྟན་བཅོས་དང་གྲངས་དང། རྩིས་དང། རལ་གྲིའི་ཐབས་དང། མདའ་གཞུའི་ཐབས་དང། འགྱེད་སྟོབས་དང། གྱད་ཀྱི་འཛིན་
སྟངས་དང། སྐར་མའི་དཔྱད་དང། དགའ་བ་དང། རྩེད་མོ་དག་ལེགས་པར་བསླབ་ཅེ་ན། འཇིག་རྟེན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དང་པོ་ཉིད་ནས་

[111A]༄༅། །གང་ལ་ལེགས་པར་བསླབ་པར་མ་བྱས་པའི་བྯོའམ། གསང་སྔགས་སམ། རིག་སྔགས་སམ། བསྟན་བཅོས་སམ། བྲོ་གར་རམ། གླུའམ་རོལ་མོའི་སྒྲའམ་
བཞད་གད་དམ། འཇོ་སྒེག་གམ། དགའ་བའམ། རྩེད་མོ་ཀུན་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་འགའ་ཡང་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ལ་ནི་བཙས་མ་ཐག་ཁོ་ནར་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བཟོ་དང་ལས་ཀྱི་གནས་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྔོན་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་
བསླབས་པ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དབང་གི་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སྲིད་པ་ཐ་མ་ལ་བཙུན་མོ་དང་སྲས་དང་གཡོག་འཁོར་ལེན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འདོད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་གནས་
སྐབས་ན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་འོན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲིད་པ་ཐ་མ་པས་བཙུན་མོ་དང་སྲས་དང། བུའི་འཁོར་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྟན་པར་བྱ་
དགོས་ཏེ། སེམས་ཅན་གང་དག་འདི་སྙམ་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཟ་མའི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་ན། དེ་དག་ཡུན་རིང་པོར་དོན་

[111B] གནོད་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ལོག་པར་ལྟུང་བར་འགྱུར་བས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ཐེ་ཚོམ་གཅད་པ་དང། འདི་ལྟ་སྟེ། སྲས་སྒྲ་གཅན་ཟིན་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཤཱཀྱའི་བུ་མོ་ས་འཚོ་མ་བླངས་སོ། །གང་དག་འདི་སྙམ་དུ་སྲས་སྒྲ་གཅན་ཟིན་ནི་ཡབ་དང་ཡུམ་གྱི་མེར་མེར་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟའོ། །
དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲ་གཅན་ཟིན་འདིས་ནི་སྔོན་འདི་སྐད་དུ་བདག་སྲིད་པ་ཐ་མ་པའི་བུར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པས་ན་སྒྲ་གཅན་ཟིན་ནི་ལྷ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་འདིར་བརྫུས་ཏེ་སྐྱེས་
པ་ཡིན་གྱི། ཕ་དང་མའི་མེར་མེར་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤཱཀྱའི་བུ་མོས་འཚོ་མ་ཡང་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མར་
མེ་མཛད་ཀྱི་སྤྱན་སྔར། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཁྱོད་སྲིད་པ་ཐ་མ་པར་གྱུར་པ་ན་བདག་གི་ཁྱིམ་ཐབ་ཏུ་གྱུར་ལ། བདག་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱི་བཙུན་མོར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །
དེའི་ཚེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་འདི་སྐད་ཅེས། བཟང་མོ་ང་ནི་འདོད་པ་རྣམས་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ང་ཁྱོད་ཀྱི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གྱུར་ཅེས་ཨུཏྤ་ལའི་
ཕྱིར་ཁས་བླངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་དེ་ནི་མི་སླུ་བ་ཡིན་པས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཤཱཀྱའི་བུ་མོས་འཚོ་མ་བླངས་སོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་

[112A]༄༅། །དཔའ་སྲིད་པ་ཐ་མ་པས་ནི་བཙུན་མོའི་འཁོར་དང། གཡོག་འཁོར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་དགོས་ཏེ་འདི་ལྟར་ཤཱཀྱའི་བུ་མོ་ས་འཚོ་མས་ཀྱང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཟུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། ལྷའི་མཆོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། མངོན་པར་འབྱུང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཐོང་ནས་འདི་སྐད་དུ། ཀྱེ་མ་བདག་ཀྱང་
ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ལྷག་པའི་བསམ་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཤཱཀྱའི་
བུ་མོ་ས་འཚོ་མ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྟན་པར་བསྐྱེད་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཤཱཀྱའི་བུ་མོ་ས་འཚོ་མ་བླངས་སོ། །གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་གང་དག་འདོད་
པ་དང། བྲན་དང། ཆུང་མ་དང། ལས་ཀྱི་མཐའ་དང། ཁང་ཁྱིམ་དང། ནོར་རྫས་ཀྱི་འདུ་འཛིས་སྤངས་ནས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་སྤངས་ཏེ། རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་མི་ནུས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་
དག་ལ་འདོད་པའི་སྲེད་པ་དང། ལོངས་སྤྱོད་དང། ནོར་རྫས་དང་ཆུང་མ་ལ་མི་ལྟ་བར་ཀུན་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཤཱཀྱའི་བུ་མོ་ས་འཚོ་མ་བླངས་ནས་
ཁང་ཁྱིམ་དང། ནོར་རྫས་དང། ཆུང་མ་དང། འཁོར་རྣམས་ལ་མི་ལྟ་བར་སྤངས་ཏེ་མངོན་པར་བྱུང་ན། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་འདི་སྙམ་དུ་གཞོན་ནུ་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་འདི་ཡང་དེ་

[112B] ནོར་རྫས་དང། འཁོར་དང། ལོངས་སྤྱོད་རྒྱ་ཆེན་པོ་དག་ལ་མི་ལྟ་བར་སྤངས་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ན་དེའི་ཕྱིར། བདག་ཅག་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་མི་བྱ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་
བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།། །།བམ་པོ་གསུམ་པ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། བུད་མེད་གཞོན་ནུ་བསྙེན་བཀུར་མ་གང་དག་དགེ་བའི་
ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་ཤིང། ཡིད་གཅུགས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་བདག་ཅག་ཁྱོད་སྲིད་པ་ཐ་མ་པར་གྱུར་པའི་བར་ཚུན་ཆད་ཀྱི་བཙུན་མོར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་
ལམ་བཏབ་པས་ན། དེ་དག་གིས་དཀར་པོའི་ཆོས་རྒྱ་ཆེར་སྨན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འཁོར་རྣམས་བླངས་ཏེ། དེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཙུན་མོའི་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་
གནས་པས། བུད་མེད་བཞི་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་སོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ལོག་པར་མི་ལྟུང་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་བྱས་ཏེ་
རྣམ་གྲངས་དེས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འཁོར་རྣམས་བླངས་སོ་།གཞན་ཡང་བུད་མེད་གང་དག་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་གྱུར་པ་དེ་དག་གིས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་བདག་ཉིད་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་ཀུན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆུ་ཞེང་དང། ཁ་དོག་དང་

[113A]༄༅། །དབྱིབས་ཅི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བའི་སྤྲུལ་པ་མངོན་པར་སྤྲུལ་ནས། སྤྲུལ་པ་དེ་དང་བུད་མེད་དེ་དག་ལྷན་ཅིག་དགའ་བ་དང་རྩེ་བ་དང་དགའ་མགུར་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ན། དེ་
དག་སོ་སོ་ནས་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ལྷན་ཅིག་དགའ་བ་དང་རྩེ་བ་དང་དགའ་མགུར་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་ཟད་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བསམ་
གཏན་གྱི་དགའ་བའི་གནས་པས་གནས་པར་བྱེད་དོ། །སྤྲུལ་པའི་འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་
མར་མེ་མཛད་ཚུན་ཆད་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཤཱཀྱའི་བུ་འདུན་པ་དང། རྟ་བསྔགས་ལྡན་གཉིས་ཀྱང་དེ་གཉིས་ཀྱི་
སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་ཉིད་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤིང་འཛམ་བུའི་གྲིབ་
མ་ལ་བསམ་གཏན་བྱེད་ཅེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ན་གནས་པས་ལྷ་བྱེ་བ་ཕྲག་བདུན་ཅུ་བརྟུལ་བ་དང། ཡབ་དང་ཡུམ་དག་ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
བདག་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་མངོན་པར་འབྱུང་བ་དང། ཤེས་རབ་ཆེ་བ་ཉིད་གདོན་མི་ཟ་བར་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་དགོས་པ་དང་ཤིང་འཛམ་བུའི་གྲིབ་མས་མ་བཏང་བ་ཉིད་ཀྱང་ཀུན་དུ་

[113B] གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤིང་འཛམ་བུའི་གྲིབ་མ་ལ་བསམ་གཏན་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་དེ་ཡིན། རྐྱེན་ནི་དེ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་
མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགའ་བ་དང་རྩེད་མོ་ཐམས་ཅད་དོན་དུ་མི་གཉེར་བར་ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེད་མོས་ཚལ་གྱི་སར་བྱུང་ཞེ་ན། རྒན་པོ་དང། ནད་པ་དང། ཤི་བ་ཀུན་ཏུ་བསྟན་
པར་བྱ་བ་དང། ཉེ་དུ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཉེ་དུ་རྣམས་མི་འདོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། རྒ་བ་དང། ན་བ་དང་འཆི་བས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པ་དང། ཁྱིམ་ན་གནས་པ་
ནི་ཉེས་པ་མང་པོའི་སྐྱོན་ཆགས་པས་གནས་པ་མ་ཡིན་པར་རིག་ནས་མངོན་པར་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཀུན་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྒ་བ་
དང༑ ན་བ་དང། འཆི་བས་འཇིགས་པ་ཀུན་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགའ་བ་དང་རྩེད་མོ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བར་ཡང་སྐྱེད་མོས་ཚལ་གྱི་སར་བྱུང་
སྟེ༑ དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ་།ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་ཕྱེད་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ཚེ་མངོན་པར་བྱུང་ལ་ཉིན་མོ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་
གང་ལ་གནས་ན། དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཀུན་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དཀར་པོའི་ཆོས་དོན་དུ་གཉེར་བའི་རིགས་ཀྱི་བུས་ནི་བདེ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཇི་སྙེད་

[114A]༄༅། །པ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཏེ། ནམ་ཕྱེད་ཀྱི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ན་མ་དྲིས། མི་ལྟོས་པར་མངོན་པར་འབྱུང་བ་བྱ་བ་དང། བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཇི་སྙེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྤང་
བར་བྱ་བ་དང། དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ་།ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་
ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་གཉིད་ལོག་པར་བྱས་ཏེ་མངོན་པར་བྱུང་ཞེ་ན་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་གཉིད་ལོག་པར་བྱས་པས་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེས་པར་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ལ་ཉེ་དུ་རྣམས་དང། སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཐ་བ་དང་ཞེ་སྡང་གི་སེམས་བསྐྱེད་པར་གྱུར་ན། དེ་དག་ལ་ཡུན་རིང་བོར་དོན་མེད་པ་དང། གནོད་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ལོག་
པར་ལྟུང་བར་འགྱུར་གྱི། དེ་དག་གིས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་གཉིད་ལོག་པར་བྱས་ཤིང། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་སྒོ་ཕྱེ་སྟེ་བར་སྣང་ལ་ཁྱེར་བས། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མ་ཉེས་སོ་ཞེས་ཤེས་
པར་གྱུར་ན། དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་དད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་དོན་གྱི་དབང་དེ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བོ་རྣམས་གཉིད་ལོག་པར་བྱས་ནས་མངོན་པར་བྱུང་སྟེ། དེ་
ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྟ་དང་རྒྱན་རྣམས་ཤཱཀྱའི་བུ་འདུན་པ་ལ་ཕྱིར་བསྐུར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོག་ཤེས་པ་

[114B] གཞན་དག་འདི་སྐད་ཅེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ལྟ་བར་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་ན་གསེར་དང་དངུལ་དག་དོན་དུ་གཉེར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་
བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཕྱི་མའི་སྐྱེ་བོ་དག་རྗེས་སུ་སློབ་ཏུ་གཞུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་དག་བསྟན་པ་འདི་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་
གིས་ནི་ངའི་རྗེས་སུ་བསླབས་ཤིང། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ལྟ་བར་འཕགས་པའི་རིགས་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་བྱ་སྟེ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བས་ནི་དང་པོ་ཁོ་ན་ནས་འཚོ་བ་ལ་
ལྟོས་ཤིང་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ་།ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རལ་
གྲིས་སྐྲ་བྲེགས་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟར་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དཔལ་དང་གཟི་བརྗིད་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ་སྐྲ་འབྲེག་པར་བཟོད་པའི་ལྷའམ། ཀླུའམ་
གནོད་སྦྱིན་ནམ། དྲི་ཟའམ། མིའམ། མི་མ་ཡིན་པ་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་འགའ་ཡང་མེད་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དོན་
དུ་གཉེར་བས་ན། དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པ་དང། བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྐྲ་བྲེགས་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ན་རྒྱལ་པོ་ཟས་གཙང་ཡང་སུས་ང་ཡི་བུའི་སྐྲ་བྲེགས་པ་དེ་ཆད་པས་གཅད་དོ་

[115A]༄༅། །ཞེས་མི་དགའ་བར་མི་འགྱུར་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་རལ་གྲིས་སྐྲ་བྲེགས་སོ་ཞེས་རྒྱལ་པོ་ཟས་གཙང་གིས་ཐོས་ནས། ཅང་མི་ཟེར་
བར་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་
རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལོ་དྲུག་ཏུ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པ་ཡང་ཉོན་ཅིག་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་སེམས་ཅན་
རྣམས་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་བྱ་བ་དག་ལ་ངེས་པར་སྐྱོ་བར་བྱ་ཞིང་འདུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་གི་གསུང་རབ་ལ་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས། དགེ་སྦྱོང་མགོ་རེག་མཐོང་བས་ཁོ་བོ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། བྱང་ཆུབ་ནི་མཆོག་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་པས་
དགེ་སྦྱོང་མགོ་རེག་ལ་བྱང་ཆུབ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང། ལྡེམ་པོའི་ངག་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དེའི་རྒྱུས་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔས་ལོ་དྲུག་ཏུ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་སྤྱད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཅི་ལས་བསམས་ཏེ་ཚིག་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་ཤེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་

[115B]གི་གསུང་རབ་ལ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འོད་ཟེར་ཕྲེང་དེ་ལ། ནེའུ་ལྡངས་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ལྔ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དག་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོའི་དབང་དང། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་དང་ཕྲད་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་དག་བརྗེད་པར་གྱུར་ནས། དེའི་ཚེ་ན་
རིགས་ཀྱི་བུ་ལྔ་པོ་དེ་དག་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་བརྟུལ་ཞུགས་སྤྱོད་པར་གྱུར་ཅིང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བརྟུལ་ཞུགས་མི་སྤྱོད་པ་དང། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་གསང་སྔགས་ལ་བརྩོན་ཅིང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསང་
སྔགས་ལ་མི་བརྩོན་པ་དང། མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་མོས་ཤིང། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་དབང་གིས་བྱང་ཆུབ་ནི་བདག་ཅག་ལ་ཡོད་དེ། བདག་ཅག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བདག་ཉིད་སྟོན་པ་ཡིན་པར་
ཁས་འཆེ་བར་བྱེད་དོ། །བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འོད་ཟེར་ཕྲེང་གིས་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དག་སྣོད་ཡིན་པར་རིག་ནས་དེ་ཐབས་ལ་མཁས་པས། བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའི་བུ་ལྔ་པོ་དེ་དག་རིམ་
གྱིས་མུ་སྟེགས་ཅན་དེ་དག་གི་དྲུང་ནས་ཕྱིར་བཟློག་པར་འདོད་པས་དེས་ཐབས་ལ་མཁས་པས་རྫ་མཁན་བུམ་བྱེད་ལ་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་དགེ་སྦྱོང་མགོ་རེག་མཐོང་བས་ཁོ་བོ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། བྱང་
ཆུབ་ནི་མཆོག་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་པས། དགེ་སྦྱོང་མགོ་རེག་ལ་བྱང་ཆུབ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་སྨྲས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེའི་ཚེ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འོད་ཟེར་ཕྲེང་དེས་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ཏུ་བྲམ་ཟེའི་

[116A]༄༅། །རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའི་བུ་ལྔ་པོ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །དེ་ནས་རྫ་མཁན་བུམ་བྱེད་དེས་ཕྱོགས་དེ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་གི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཅིང་བསྔགས་པ་བརྗོད་ནས། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འོད་ཟེར་ཕྲེང་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཀྱེ་འོད་ཟེར་
ཕྲེང། ཚུར་ཤོག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་གི་སྤྱན་སྔར་འདོང་ངོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འོད་ཟེར་ཕྲེང་
འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཀྱེ་མ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འདི་དག་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་ཡིན་པས། གལ་ཏེ་བདག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཅིང། མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་པར་གྱུར་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་དག་ཡོངས་སུ་དོགས་པར་
གྱུར་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་གི་སྤྱན་སྔར་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་བའི་གནས་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་དོ་སྙམ་ནས། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འོད་
ཟེར་ཕྲེང་དེ་སྔར་དམ་བཅས་པ་དེ་ཉིད་རྗེས་སུ་བསྲུང་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྒྱུ་མཐུན་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས། དགེ་སྦྱོང་མགོ་རེག་མཐོང་བས་

[116B] བྱང་ཆུབ་ནི་མཆོག་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་པས། དགེ་སྦྱོང་མགོ་རེག་ལ་བྱང་ཆུབ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་
ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་མེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་མེད། སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་
ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང། བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ནི་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང། བྱང་ཆུབ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་
མི་མཐོང། བྱང་ཆུབ་ནི་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་ནི་གཏན་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་
པས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འོད་ཟེར་ཕྲེང་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེས་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས། དགེ་སྦྱོང་མགོ་རེག་མཐོང་བས་ཁོ་བོ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། བྱང་
ཆུབ་ནི་མཆོག་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་པས། དགེ་སྦྱོང་མགོ་རེག་ལ་བྱང་ཆུབ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་དུས་གཞན་ཞིག་གི་ཚེ་ན་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འོད་ཟེར་ཕྲེང་དེ་ནེའུ་ལྡངས་
ལྔ་པོ་དེ་དག་དང་ཆུ་འགྲམ་ཞིག་ན་འཁོད་པར་གྱུར་པ་དང། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དག་གདུལ་བའི་དབང་གི་ཕྱིར། རྫ་མཁན་བུམ་བྱེད་ཆུ་འགྲམ་དེ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་

[117A]༄༅། །སྟེ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འོད་ཟེར་ཕྲེང་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཀྱེ་འོད་ཟེར་ཕྲེང། ཚུར་ཤོག་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བ་ནི་
ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་གྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་ལ་བལྟ་བ་དང། ཕྱག་བྱ་བ་དང། བསྙེན་བཀུར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདོང་
ངོ༑ ༑བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འོད་ཟེར་ཕྲེང་གིས་སྨྲས་པ། དགེ་སྦྱོང་སྒྲེ་བོ་མཐོང་བས་ཁོ་བོ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། བྱང་ཆུབ་ནི་མཆོག་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་པས། དགེ་སྦྱོང་མགོ་རེག་ལ་བྱང་ཆུབ་ག་
ལ་ཡོད་ཅེས་སྨྲས་ཏེ། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འོད་ཟེར་ཕྲེང་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བ་དང། ཕྱག་བྱ་བ་དང། བསྙེན་བཀུར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འགྲོར་མ་བཏུབ་པ་དང། དེ་ནས་རྫ་མཁན་བུམ་
བྱེད་དེས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འོད་ཟེར་ཕྲེང་གི་ཐོར་ཏོ་ནས་བཟུང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་ག་ལ་བ་དེར་ཁྲིད་དེ་སོང་ངོ། །བྲམ་ཟེའི་
ཁྱེའུ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འོད་ཟེར་ཕྲེང་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཏེ་ཡིད་འདུན་པར་བྱས་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་
ག་བ་ལ་དེར་དོང་ངོ། །དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའི་བུ་ལོག་པར་ལྟ་བའི་ཁྱིམ་དུ་སྐྱེས་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཆེར་འདུན་པར་གྱུར་ནས། འདི་སྙམ་དུ་འདི་ལྟར་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་

[117B] དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་ལ་བལྟ་བ་དང། ཕྱག་བྱ་བ་དང། བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་དང། དྲུང་དུ་འགྲོ་བ་དང། དགེ་
བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྫ་མཁན་བུམ་བྱེད་འདིས་ཐོར་ཏོ་ནས་བཟུང་བཞིན་དུ་ཡང་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྲོག་ཡོངས་སུ་བཏང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་གི་སྤྱན་སྔར་འགྲོ་བར་འགྱུར་བའི་སངས་རྒྱས་དེ་ནི་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་ནི་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་སྙམ་ནས། དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་རིགས་
ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའི་བུ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གིས་འདུན་པར་བྱས་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་ལ་བལྟ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་འོད་སྲུང་གི་ཐད་དུ་དོང་ངོ། །དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བས་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་
བས་དད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་དག་གིས་དད་པ་ཐོབ་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འོད་ཟེར་ཕྲེང་ལ་སྨྲས་པ། སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་འདི་ལྟ་བུ་དག་ཁྱོད་ཀྱིས་སྔོན་ཆད་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་མ་སྨྲས་སོ་ཞེས་སྤྱོས་སོ།།
རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནས་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གིས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་གི་དཔལ་དང་གཟི་བརྗིད་

[118A]༄༅། །ཀྱང་མཐོང། སྤོབས་པ་ཡང་ཐོས། ཚངས་པའི་སྒྲ་དབྱངས་བསྒྲགས་པ་ཡང་ཐོས་ནས་ལྷག་པའི་བསམ་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་
སེམས་བསྐྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་གིས་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དག་གི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཐུགས་སུ་
ཆུད་ནས། དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་འཁོར་ལོའི་གཟུངས་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་བསྟན་
པར་མཛད་དེ། དེས་རིགས་ཀྱི་བུ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་ན་ང་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བས། ཁྱེད་ཅག་
ལ་གལ་ཏེ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འོད་ཟེར་ཕྲེང་དེས། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དག་གི་མདུན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་གི་བསྔགས་པ་བརྗོད་
ཅིང༑ མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་པར་གྱུར་ན་ནི། དེས་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་
འོད་སྲུང་གི་སྤྱན་སྔར་འགྲོ་བའི་ནས་དང་སྐབས་ཀྱང་མེད་ན་དད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་གནས་མེད་དོ། །ཞེས་ལུང་སྟོན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་

[118B]ལྔ་པོ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འོད་ཟེར་ཕྲེང་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྒྱུ་མཐུན་
པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས། དགེ་སྦྱོང་མགོ་རེག་མཐོང་བས་ཁོ་བོ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། བྱང་ཆུབ་ནི་མཆོག་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་པས། དགེ་སྦྱོང་མགོ་རེག་ལ་བྱང་ཆུབ་ག་ལ་
ཡོད་ཅེས་སྨྲས་པར་ཟད་ཀྱི། རིགས་ཀྱི་བུ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་ནེམ་ནུར་མེད་ཅིང། བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་སོམ་ཉི་མེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་
སོམ་ཉི་མེད་དེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་ཤིང། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བསྟན་
པ་གང་ཡིན་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེས་ཀྱང། ངས་ལོ་དྲུག་ཏུ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པར་གྱུར་པས། སེམས་ཅན་མི་ཤེས་པར་སྤྱོད་པ་གཞན་དག་གིས་ནི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཚུལ་
ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དག་ལ། ལྐོག་ནས་ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲས་ལ། དེ་དག་གིས་ཤེས་ཀྱང་རུང། མི་ཤེས་ཀྱང་རུང། ཤེས་པ་དང་ལྡན་ཡང་རུང། ཤེས་པ་དང་མི་ལྡན་ཡང་རུང་སྟེ། བརྗོད་པར་
གྱུར་ན་དེ་དག་ཡུན་རིང་པོར་དོན་མེད་པ་དང། གནོད་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ལོག་པར་ལྟུང་བར་འགྱུར་བས་ན། སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་ལས་ཀྱི་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་

[119A]༄༅། །གཤེགས་པས་དེ་ལ་དེའི་ལས་ཀུན་དུ་སྟོན་པར་ཟད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ནི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་གང་དག་
དགེ་སྦྱོང་དང། བྲམ་ཟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་ཚིག་རྩུབ་པོ་སྨྲས་ནས། བདག་ལ་ནི་ཐར་པའི་སྐལ་བ་མེད་དོ་སྙམ་ནས། འགྱོད་པ་ལ་གནས་ཤིང་ཕྱིན་ཆད་རྩོལ་བར་མི་བྱེད་པའི་
སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་འགྱོད་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་ལས་དེ་ཀུན་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་གི་གསུང་རབ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས། བྱང་ཆུབ་ནི་མཆོག་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་པས། དགེ་སྦྱོང་མགོ་རེག་ལ་བྱང་ཆུབ་ག་ལ་
ཡོད་ཅེས་སྨྲས་ཀྱང། དེ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐལ་བ་ཡོད་པར་གྱུར་ན། བདག་ཅག་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང། དེ་དག་སྡིག་པའི་ལས་ཀྱི་ཉེས་པ་དེ་
ཡང་འཆགས་ལ། གཞན་དག་ཀྱང་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པར་གྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་མུ་སྟེགས་ཅན་དག་གདུལ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལོ་དྲུག་ཏུ་
དཀའ་བ་སྤྱད་པ་ཀུན་ཏུ་བསྟན་གྱི། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའི་རྒྱུས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སྦྱོང་དང། བྲམ་ཟེ་རྒྱ་ཤུག་དང། ཏིལ་དང། འབྲས་འབྲུ་གཅིག་ཙམ་ཟ་ཞིང་ཟས་

[119B]པས་དེ་དག་ཚར་གཅད་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འཕགས་པའི་ལམ་ལམ་བརྟེན་པར་རྒྱ་ཤུག་དང། ཏིལ་དང་
འབྲས་འབྲུ་གཅིག་ཙམ་གྱི་ཟས་ངན་པ་ཟ་བས་རྣམ་པར་དག་པར་མི་ནུས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་བྱང་ཆུབ་ནི་མཆོག་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་
བ་ཡིན་པས། དགེ་སྦྱོང་མགོ་རེག་ལ་བྱང་ཆུབ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་སྨྲས་པའི་རྒྱུ་ནི་དེ་ཡིན། རྐྱེན་ནི་དེ་ཡིན་ཏེ། ལས་ཀྱི་བྱ་བ་དེ་ལ་དམིགས་ནས་ལོ་དྲུག་ཏུ་དཀའ་བ་སྤྱད་པ་བསྟན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔས་ལོ་དྲུག་ཏུ་དཀའ་བ་སྤྱད་པ་བསྟན་པས། ལྷ་དང་ཕྱི་རོལ་པའི་དྲང་སྲོང་ངན་པ་ལ་མོས་པ་ས་ཡ་ཕྲག་བཞི་དང། ཉིས་འབུམ་ཡང་ཁ་ཟས་ངན་པ་དེས་བཏུལ་ནས། དེ་དག་གིས་ཡེ་ཤེས་
མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཟས་ལ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱད་དེ། ལུས་ཀྱི་སྟོབས་དང། ཤུགས་
དང༑ མཐུ་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་ནས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་སོང་གི། ལུས་ཉམས་པ་དང། ལུས་ཉམ་ཆུང་བཞིན་དུ་མ་སོང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་ཟས་མ་ཟོས་ཤིང། ལུས་
ཉམས་པ་དང། ལུས་ཉམ་ཆུང་བས་ཀྱང། བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་ནུས་ན། ཟས་ངན་པ་ཟོས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། འོན་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་ཕྱི་མ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་

[120A]༄༅། །པ་ཟས་མི་ཟ་བས་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བར་སེམས་པ་དེ་དག་བཀྲེས་པའི་ཡོངས་སུ་གདུངས་པས་ཡེ་ཤེས་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པ་དེ་དག་ལ་སྙིང་བརྩེ་
བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཟས་ལ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱད་དོ་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདེ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་རྣམས་མངོན་པར་བརྗོད་པར་ནུས་ཀྱི། སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་
པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མི་ནུས་པས། ངས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་བདེ་བས་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པར་ཀུན་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཀྱང་གྲོང་མིའི་བུ་
མོའི་ཟས་ལ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱད་ནས། ཟས་ཀྱི་བདེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་བོ་ཞེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ངའི་རྗེས་སུ་སློབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གྲོང་
མིའི་བུ་མོའི་ལེགས་སྐྱེས་མའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང། སྐྱེ་བོ་ཕྱི་མ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེའི་ཁ་ཟས་
ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་ནས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པར་ཟད་ཀྱི། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་བསམ་གཏན་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དགའ་བ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་
བ་གཅིག་གིས་ཀྱང་བསྐལ་པ་འབུམ་ཕྲག་མང་པོར་ཁ་ཟས་མེད་པར་གནས་པར་ནུས་ཏེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་

[120B] སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་རྩྭ་གདིང་བ་ལ་མོས་ཤིང། གདན་ལ་གདུ་བ་མ་ཡིན་པས། ཆོག་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང། རྩྭ་འཚོང་བཀྲ་ཤིས་པའི་
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རྩྭ་དག་ཕུལ་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་
པས་ན། དེ་ཡང་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྡུལ་བྲལ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ངས་ལུང་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་འདུག་ནས། བདུད་སྡིག་ཅན་མ་འོངས་པར་མྱུར་བ་མྱུར་བར་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་
རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྐབས་མ་ཕྱེ་བར་བདུད་སྡིག་ཅན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་འོང་བ་ནི་གནས་མེད་ཅིང་སྐབས་མེད་དེ། དེ་ནི་
གནས་མེད་མོད་ཀྱི། རིགས་ཀྱི་བུ། འོན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་འདུག་པ་ན་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་གླིང་ཆེན་པོ་བཞི་པའི་འདོད་པའི་ཁམས་འདི་ན་དབང་ཕྱུག་ནི་སུ་
ཡིན༑ སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་སུའི་དབང་དུ་སོང་སྙམ་པ་དང། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ནི་བདུད་སྡིག་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེའི་དབང་དུ་སོང་ངོ་སྙམ་ནས། དེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་

[121A]༄༅། །ཏེ༑ བདག་གིས་བདུད་སྡིག་ཅན་དང་གཡུལ་སྤྲད་དེ། དེ་ལས་རྒྱལ་བར་བྱས་ན་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱང་རྒྱལ་བར་གྱུར་ལ། བདུད་ཀྱི་འཁོར་མང་པོ་ཡང་འདུ་བར་
འགྱུར། གནོད་སྦྱིན་གྱི་འཁོར་དང། སྲིན་པོའི་འཁོར་དང། དྲི་ཟའི་འཁོར་དང། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་འཁོར་ཀྱང་འདུ་བར་འགྱུར་ཞིང། འཁོར་མང་པོ་འདུས་པ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
སེང་གེ་རྣམ་པར་རྩེ་བ་མཐོང་ན། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང་སྨོན་ལམ་འདེབས་པར་ཡང་འགྱུར་ལ། གཞན་གང་དག་གིས་མཐོང་བ་དེ་དག་ལ་ཡང་
ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ་སྙམ་སྟེ་རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་ན་འདུག་པས་མཛོད་སྤུ་ནས་འོད་རབ་ཏུ་བཀྱེའོ། །འོད་དེས་
སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་སྣང་བར་བྱས་ཤིང། ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་འོད་དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཏུགས་ཏེ་བདུད་ཀྱི་གནས་ཐམས་ཅད་སྤ་བཀོང་ནས་འོད་དེ་ལས་
སྒྲ་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་ངོ། །ཤཱཀྱའི་སྲས་པོ་དེ་ཤཱཀྱའི་ཁབ་ནས་མངོན་པར་བྱུང་སྟེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བས། བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་
ཞིང༑ སེམས་ཅན་བརྒྱ་སྟོང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གཞན་དག་ཀྱང་བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་བས། བདུད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཉུང་བ་དང། བདུད་ཀྱི་འཁོར་ཉུང་བར་

[121B] ཁྱོད་སོང་ལ་དེ་དང་གཡུལ་སྤྲོད་ཅིག་རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནས་འོད་དེས་བདུད་སྡིག་ཅན་ལ་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བ་ན་དེ་མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུ་ཆེན་པོས་གཟིར་བར་གྱུར་ཏེ། ཁྲོ་ཞིང་རྔམ་
བཞིན་དུ་དེའི་མོད་ལ་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་པ། བཤམས་ཤིང་བསྡུས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བགེགས་བྱ་བའི་ཕྱིར། དཔག་ཚད་
སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ཏུ་བདུད་ཀྱི་དམག་གིས་གང་བར་བྱས་སོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་དང། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་ནས་ཤེས་
རབ་རིན་པོ་ཆེ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱག་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུས་ས་གཞི་ཆེན་པོ་ལ་བརྡབས་ཏེ། བྱམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བདུད་ཀྱི་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཕམ་པར་མཛད་དོ། །བདུད་ཀྱི་སྡེ་ཕམ་
པར་མཛད་མ་ཐག་ཏུ། ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་དང། མིའམ་ཅི་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང། གྲུལ་བུམ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དཔལ་དང་
གཟི་བརྗིད་དང། སྐུ་མདོག་དང། གཟུགས་དང། དབྱིབས་ཀྱང་མཐོང་སྟོབས་དང། ཤུགས་དང། མཐུ་དང། སེང་གེ་རྣམ་པར་རྩེ་བ་ཡང་མཐོང་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་ནས་ཞག་བདུན་དུ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་

[122A]༄༅། །མི་འཇིག་པར་ཤིང་གི་རྒྱལ་པོ་ལ་སྤྱན་མི་འཛུམ་པར་གཟིགས་ཤེ་ན། དེ་ན་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་སྤྱོད་པ་དག་ཀྱང་འཁོད་ལ། དེ་དག་གིས་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་གིས་བཞུགས་པ་མཐོང་ནས་དགའ་བ་དང། དང་བ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་ཤིང། དགའ་བ་དང། དང་བ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་
སྐྱེས་པ་དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་ཅག་གིས་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མའི་སེམས་ཅི་ལ་བརྟེན་པ་ངེས་པར་བརྟག་པར་བྱའོ་སྙམ་ནས་དེ་དག་གིས་ཞག་བདུན་དུ་སེམས་གཅིག་ཏུ་
བསྡུས་ཏེ་བརྟགས་ཀྱང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ཅི་ལ་བརྟེན་པ་མ་རྟོགས་ནས་དེ་དག་དགའ་བ་དང། དང་བ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་ནས། ལྷའི་བུ་སུམ་ཁྲི་ཉིས་
སྟོང་གིས་བདག་ཅག་ཀྱང་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་སྤྱོད་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་ལ་རྟོག་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་
སེམས་བསྐྱེད་པར་གྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་ནས་ཞག་བདུན་དུ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་མི་འཇིག་པར་ཤིང་གི་རྒྱལ་པོ་ལ་སྤྱན་མི་འཛུམ་པར་གཟིགས་པའི་རྒྱུ་ནི་དེ་
ཡིན༑ རྐྱེན་ནི་དེ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་ནས་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོས་སེམས་ཅན་

[122B] ཚངས་པས་གསོལ་བ་མ་བཏབ་པར་ཆོས་སྟོན་པར་མི་མཛད་ཅེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདི་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ། ལྷ་དང་
མིར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ནི་ཕལ་ཆེར་ཚངས་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཚངས་པ་གཙོ་བོར་འཛིན་པ་ཡིན་པས། དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ཅག་ནི་ཚངས་པས་སྤྲུལ་ཏོ། །བདག་ཅག་ནི་ཚངས་པ་ལས་སྐྱེས་
ཏེ༑ ཚངས་པ་མ་གཏོགས་པར་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱེད་པ་པོ་གཞན་ཡང་མེད་ལ། སྟོན་པ་ཡང་གཞན་མེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པས། དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདི་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ། བདག་གིས་ཚངས་
པ་འོང་བར་བྱས་ཤིང་ཚངས་པ་ལ་བསྡད་དེ། ཚངས་པས་ཕྱག་བྱས་ན་ཚངས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བར་འགྱུར་ལ། ཚངས་
པས་གསོལ་བ་བཏབ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་ཀྱི་མ་གསོལ་བར་བསྟན་ན། དེ་དག་ངའི་ཆོས་ཀྱང་འཛིན་དུ་མ་ངེས་སོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚངས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐུས། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་གསོལ་བ་གདབ་པའི་ཕྱིར་འོངས་པར་ཟད་ཀྱི། ཚངས་པ་ཉིད་ལ་ནི་བདག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གསོལ་བ་
གདབ་པར་བྱའོ་ཞེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་གཅིག་ཙམ་ཡང་མེད་དོ་།དེ་ལྟར་ན་ཚངས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཚངས་པ་ལ་ངེས་པར་སྤང་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་

[123A]༄༅། །ཚངས་པ་འོང་བར་མཛད་ཅིང། ཚངས་པ་ལ་བཞེས་ཏེ་གང་གི་ཚེ་ཚངས་པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བསྐུལ་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གསོལ་
བ་བཏབ་པ་དེའི་ཚེ་ན་ཚངས་པ་དྲུག་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་གིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་རབ་མཆོག་ཡིན་
ཏེ༑ བདག་ཅག་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་འདི་ལྟ་བུ་དང། ཡོན་ཏན་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལས་ཀྱི་རྒྱུད་བཅུ་པོ་འདི་དག་བསྟན་པ་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་པར་ཡང་བལྟ་
བར་བྱ༑ ལྡེམ་པོའི་ངག་ཡིན་པར་ཡང་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མི་དགེ་བ་ཐ་ན་སྐྲའི་རྩེ་མོའི་ཆ་ཤས་ཙམ་དུ་ཕྲ་བ་འགའ་དང་ལྡན་ན་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་
པོར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་འདུག་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བའི་གནས་མེད། སྐབས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གནས་མེད་

[123B] ༑དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་ཞིང། མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྤང་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ལ་ནི་སྡིག་པའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བའི་ལྷག་མ་མ་སྤངས་པ་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཙམ་འདི་མི་མངའ་ན། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། དེ་ནི་གནས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །
འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་གང་དག་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆུད་གཟོན་ཅིང། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མ་དད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོན་པར་ཡང་མཛད་དེ། ཆོས་ཀྱི་བདག་པོ་ང་ལ་ཡང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་ན། ཁྱེད་ཅག་ལ་ལྟ་ཅིའི་ཕྱིར་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་དེ་དག་
ལ་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོན་པར་མཛད་ཀྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ནི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་མངའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་
འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཡི་གེ་དང། གྲངས་དང། ལག་རྩིས་ལེགས་པར་བསླབས་པའི་སློབ་དཔོན་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་བསླབས་པའི་དོན་དུ་བྱིས་པ་རྣམས་བོད་པའི་ཚུལ་གྱིས། ཡི་གེའི་ཕྱི་མོ་དག་ཀློག་
ཏུ་འཇུག་པར་ཟད་དེ། དེ་ནི་དེ་ལ་མི་ཤེས་པ་དང། སྒྲིབ་པ་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ལ་ཐོས་ནས་ཅི་ནས་ཀྱང་ཡི་གེ་དང། གྲངས་དང། ལག་རྩིས་དང། བགྲང་བ་དག་གི་

[124A]༄༅། །རྗེས་སུ་སློབ་ཅིང། བྱང་བར་བྱ་བ་དེའི་ཆེད་དུ་ཡི་གེའི་ཕྱི་མོ་དག་ཀློག་ཏུ་འཇུག་པ་དེ་བཞིན་དུ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ལེགས་པར་
བསླབས་པ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་གཞན་དག་གི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་གསུང་ཞིང། དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ལས་ཉེ་བར་སྟོན་པར་ཡང་མཛད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟ་
སྟེ༑ དཔེར་ན། སྨན་པ་ནད་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་པར་བྱ་བ་ལ་ལེགས་པར་བསླབས་པ་ནི། ནད་མེད་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ནད་པ་རྣམས་ཀྱི་མདུན་དུ་སྨན་ཚ་བ་དག་གི་རོ་མྱང་བར་བྱེད་ཅིང་བསྔགས་
བརྗོད་པར་ཡང་བྱེད། རབ་ཏུ་བསྔགས་པ་རྗོད་པར་ཡང་བྱེད་དེ། ནད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་མཐོང་ནས་སྨན་ཚ་བ་དེ་དག་འཐུང་བར་བྱེད་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཅིང། དེ་དག་ནད་དེ་དག་
ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲིབ་
པ་མི་མངའ་བ་བརྙེས་པ་ཡང་ལས་དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བ་འདིའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལས་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པར་མཛད་ཅིང། ཇི་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་
པས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པ་དང། ལུས་ཀྱི་ལས་དང། ངག་གི་ལས་དང། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་སྙམ་ནས། བསམ་བཞིན་དུ་ལས་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པར་ཡང་མཛད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་

[124B] དཔེར་ན། ཚོང་དཔོན་གྱི་བུའམ། ཁྱིམ་བདག་གི་བུ་བཙས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པ་ཞིག་ལ་ཕ་དང་མ་དག་གིས་མ་མ་ཞིག་བྱིན་པར་གྱུར་ན། མ་མ་དེ་ནད་མེད་པར་གྱུར་བཞིན་དུ་འདི་ལྟ་
སྟེ༑ ཁྱེའུ་དེའི་འོ་མ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱའོ་སྙམ་ནས། སྨན་ཁ་བ་དང་བསྐ་བ་དག་སོ་སོར་བརྟགས་ཤིང་འཐུང་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་ཡབ་ཀྱང་སྙུན་མི་མངའ་བ་བརྙེས་བཞིན་དུ། ལས་ཀྱི་བྱ་བ་ཆུད་གསོན་པའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལས་ཀུན་དུ་སྟོན་པར་མཛད་དེ། ལས་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་གི་རྣམ་པར་
སྨིན་པ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐོས་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཡིད་བྱུང་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང། དེ་དག་ཡིད་བྱུང་ན་སྡིག་པའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མར་མེ་མཛད་ཀྱི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན། ཚོང་པ་ནོར་འདོད་པ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་ཞིག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཞུགས་པ་དང། དེའི་ཚེ་ན་མགྲོན་པ་དེ་
དག་ཉིད་ཀྱི་ནང་ན་མི་ལས་ནག་པོ་བྱེད་པའི་སྡིག་པའི་ལས་བྱེད་པ། འཕོང་རྩལ་གྱི་རིག་པ་ལེགས་པར་བསླབས་པ། ཆོམ་རྐུན་བྱེད་པ། ཚོང་པའི་ཆ་ལུགས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་ནོར་འཕྲོག་པ་ཞིག་ཀྱང་

[125A]༄༅། །གྲུ་བོ་ཆེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དེ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་གིས་གང་གི་ཚེ་ཚོང་པ་འདི་དག་དོན་གྲུབ་ཅིང། བྱ་བ་བྱས་པ་དེའི་ཚེ་ན་ཚོང་པ་འདི་
དག་ཐམས་ཅད་སྲོག་དང་ཕྲལ་ལ་ནོར་རྫས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཁྱེར་ཏེ། འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་འགྲོའོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནས་ཚོང་དཔོན་དེ་དག་དོན་གྲུབ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་
འགྲོ་འདོད་པར་གྱུར་པ་དང། དེ་ནས་མི་གཡོ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ད་ནི་བདག་གིས་ཚོང་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་སྲོག་དང་ཕྲལ་ལ་ནོར་རྫས་ཀྱི་རྣམ་པ་འདི་
དག་ཁྱེར་ཏེ། འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་འགྲོ་བའི་དུས་ལ་བབ་བོ་སྙམ་པ་དང། དེའི་ཚེ་ན་དེད་དཔོན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཀྱང་གྲུ་བོ་ཆེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་
ནས་དེད་དཔོན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཉིད་ལོག་སྟེ། རྨི་ལམ་རྨི་བ་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ན་གནས་པའི་ལྷ་གང་ཡིན་པ་དེས་དེའི་རྨི་ལམ་དུ་བསྟན་པ། མགྲོན་པ་དེ་ཉིད་
ཀྱི་ནང་ནས་མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། གཟུགས་ནི་འདི་འདྲ། ཆ་བྱད་དང། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ནི་འདི་འདྲ་བ། ཆོམ་རྐུན་པ། འཁུ་བ་གཞན་གྱི་ནོར་འཕྲོག་པ་ཞིག་འདུག་པ་དེས་འདི་ལྟར་
སེམས་བསྐྱེད་དེ། བདག་གིས་ཚོང་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་སྲོག་དང་ཕྲལ་ལ། ནོར་རྫས་ཀྱི་རྣམ་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཁྱེར་ཏེ། འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་འགྲོའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པས་གལ་ཏེ་མི་

[125B] དེའི་ཚེ་སྡིག་པའི་ལས་དམ་པོ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཚོང་པ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་པོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བླ་ན་མེད་པ་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་ཤིང་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་འདིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་དག་བསད་པར་གྱུར་
ན༑ དེ་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའི་ཉེས་པ་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རེ་རེའི་ཕྱིར་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་གིས་ཡུན་རིང་པོ་ཇི་སྲིད་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡང་
དག་པར་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཡུན་རིང་པོ་དེ་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་བསྲེག་པར་འགྱུར་བས། དེ་ལ་དེད་དཔོན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུ་ལས་བརྟེན་ཏེ། ཅི་ནས་ཀྱང་མི་འདིས་ཚོང་
པ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་པོ་འདི་དག་གསད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། འདི་ཡང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་བསམ་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བསྟན་
ཏོ༑ ༑རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནས་དེད་དཔོན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་དེ་སོད་ནས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། མི་འདིས་ཚོང་པ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་གསད་པར་མི་འགྱུར་ལ། འདི་ཡང་སེམས་ཅན་
དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཐབས་ཅི་ཡོད་སྙམ་ནས་དེ་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་འགྲོ་བ་དང། མི་མཐུན་པའི་རླུང་ལངས་ཏེ་སྡོད་པའི་ཚེ། ཞག་བདུན་དུ་སུ་ལ་

[126A]༄༅། །ཡང་མི་སྨྲ་བར་སེམས་པ་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་ན་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ལ་ཚོང་པ་འདི་དག་ཀྱང་གསད་པར་མི་འགྱུར་ལ། མི་འདི་ཡང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་
ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཐབས་ནི་མི་འདི་ཉིད་སྲོག་དབྲལ་བར་བྱ་བ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་མེད་དོ་སྙམ་ནས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གལ་ཏེ་བདག་གིས་དོན་འདི་ཚོང་པ་
ཐམས་ཅད་ལ་བསྒྲགས་པར་གྱུར་ན་ནི་འདི་དག་གིས་རབ་ཏུ་སྡང་བའི་སེམས་ཀྱིས་མི་འདི་ཡང་སྲོག་དང་ཕྲལ་ཞིང་བསད་པར་གྱུར་ལ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་
སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས། དེ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ལྟར་བདག་གིས་མི་འདི་སྲོག་དང་ཕྲལ་ན་གཞི་དེས་བདག་བསྐལ་པ་འབུམ་དུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་
བསྲེགས་པར་འགྱུར་ཡང་བདག་གིས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་སྤྲོ་བར་བྱའི། ཚོང་པ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་པོ་འདི་དག་སྲོག་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ན་ཡང་མི་རུང་
མི་འདི་ལ་སྡིག་པའི་ལས་དེ་སྙེད་ཅིག་རབ་ཏུ་འཕེལ་བར་གྱུར་ན་ཡང་མི་རུང་བས། བདག་རང་གིས་མི་འདི་སྲོག་དང་དབྲལ་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་དེད་དཔོན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་
པོ་དང་ལྡན་པ་དེས། ཚོང་པ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་པོ་དེ་དག་ཀུན་ཏུ་བསྲུང་བ་དང། མི་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་འགྲོ་བ་ལས་ཀུན་དུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་དང་ཐབས་

[126B]ཐུང་གིས་བཏབ་སྟེ་སྲོག་དང་ཕྲལ་ནས། མགྲོན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་གྲུབ་ཅིང། རང་རང་གི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཕྱིན་པར་གྱུར་ཏོ་།རིགས་
ཀྱི་བུ༑ དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དེད་དཔོན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་སྙམ་དུ་ཁྱོད་ཡིད་གཉིས་དང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་གྱུར་ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་
ང་ཉིད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དེད་དཔོན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོང་པ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་པོ་གང་དག་གྲུ་བོ་ཆེ་དེ་ཉིད་དུ་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་གང་དག་བསྐལ་
པ་བཟང་པོ་འདི་ལ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བ། བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྔ་བརྒྱ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་
བུ༑ ངས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེས་བསྐལ་པ་འབུམ་དུ་འཁོར་བ་བསྙིལ་ཏེ་བོར་བར་གྱུར་ཏོ། །ཆོམ་རྐུན་པ་དེ་ཡང་དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས། མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་
སོ༑ ༑རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གང་གི་ཕྱིར་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེས་བསྐལ་པ་འབུམ་གྱི་བར་དུ་འཁོར་བ་བསྙིལ་ཏེ་བོར་བར་གྱུར་པའི་དོན་དེ། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པར་བལྟ་སྙམ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། འདི་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།། །།བམ་པོ་བཞི་པ་སྟེ་ཐ་མ། རིགས་

[127A]༄༅། །ཀྱི་བུ༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་ལས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་ཐབས་ལ་མཁས་པས། སེང་ལྡེང་གི་ཚལ་པ་ཞབས་ལ་ཟུག་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ལ་སེང་ལྡེང་ཚལ་པས་ཟུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་ཉིད་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ནི་རྡོ་རྗེ་མཁྲེགས་པ་ལྟར་མི་
ཤིགས་པའི་སྐུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། འོན་ཀྱང་མཉན་ཡོད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་ན་སྲིད་པ་ཐ་མ་པའི་མི་ཉི་ཤུ་དང། མི་ཉི་ཤུ་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་དགྲ་བོ་མི་ཉི་ཤུ་ཞིག་ཀྱང་
ཡོད་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ནས་མི་དགྲ་བོ་ཉི་ཤུ་པོ་དེ་དག་རང་རང་གི་སྒྱུ་དག་གིས་འདི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏེ་བདག་ཅག་གིས་མཛའ་བཤེས་ལྟར་བཅོས་ཏེ། རང་རང་གི་དགྲ་
བོ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱིམ་དུ་ཞུགས་ལ། དེ་དག་སྲོག་དང་དབྲལ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམས་ཏེ། གཅིག་ལ་གཅིག་ཚིག་ཏུ་ནི་མ་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས། སྲིད་པ་ཐ་མ་
པའི་མི་ཉི་ཤུ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་དང། མི་དེ་དག་གི་དགྲ་བོ་གསོད་པ་པོའི་མི་ཉི་ཤུ་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ག་
ལ་བ་དེར་དོང་ངོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མི་བཞི་བཅུ་པོ་དེ་དག་གདུལ་བའི་དབང་གི་ཕྱིར་དང། སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་

[127B] གནས་བརྟན་མོའུ་འགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། མོའུ་འགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ། དེང་ས་ཕྱོགས་འདི་ནས་སེང་ལྡེང་གི་ཚལ་པ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་
ཏེ༑ དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞབས་གཡས་པའི་མཐིལ་དུ་ཟུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པར་དེ་ནས་དེའི་མོད་ལས་ཕྱོགས་དེ་
ཉིད་ནས་སེང་ལྡེང་གི་ཚལ་པ་རྣོན་པོ་མཐོ་གང་ཙམ་གྱི་ཚད་གཅིག་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གནས་བརྟན་མོའུ་འགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས༑ བདག་གིས་སེང་ལྡེང་གི་ཚལ་པ་འདི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དུ་དོར་བར་བགྱི་ལགས་སོ། །ངས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །མོའུ་འགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་སེང་ལྡེང་གི་
ཚལ་པ་འདི་ས་ཕྱོགས་གཞན་དུ་འདོར་བར་མི་ནུས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནས་གནས་བརྟན་མོའུ་འགལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་སྟོབས་ཀྱི་ཤུགས་ཀྱིས་སེང་ལྡེང་གི་ཚལ་པ་དེ་བཟུང་བ་དང། འདི་ལྟར་སྟོང་
གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཁ་གྱེན་དུ་བལྟས་ཏེ་རབ་ཏུ་གཡོས་པར་གྱུར་ཀྱང། སེང་ལྡེང་གི་ཚལ་པ་དེ་ནི་ཐ་ན་སྐྲའི་རྩེ་མོའི་ཆ་ཤས་ཙམ་ཡང་མི་འགུལ་ལོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་
ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སུ་གཤེགས་པ་དང། སེང་ལྡེང་གི་ཚལ་པ་དེ་ཡང་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷའི་གནས་སུ་འོངས་

[128A]༄༅། །སོ༑ ༑དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སུ་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་དུ་གཤེགས་པ་དང། སེང་ལྡེང་གི་ཚལ་པ་དེ་ཡང་རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་དུ་
འོངས་སོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཐབ་བྲལ་དང། དགའ་ལྡན་དང། འཕྲུལ་དགའ་དང། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སུ་ཡང་གཤེགས། ཚངས་པའི་འཇིག་
རྟེན་གྱི་བར་དུ་ཡང་གཤེགས་པ་དང། སེང་ལྡེང་གི་ཚལ་པ་དེ་ཡང་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་དུ་འོངས་སོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་ནས་བབས་ཏེ། གདན་
ལ་བཞུགས་པ་དང། སེང་ལྡེང་གི་ཚལ་པ་དེ་ཡང་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་ནས་བབས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་འདུག་གོ་རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཕྱག་
གཡས་པས་ཞབས་གཡས་པ་བཟུང་སྟེ། སེང་ལྡེང་གི་ཚལ་པ་རྩེ་མོ་ཡ་གཅིག་ས་ལ་ཟུག་ལ། རྩེ་མོ་ཡ་གཅིག་ས་ལས་གྱེན་དུ་ལྟ་བ་དེའི་སྟེང་དུ་ཞབས་བཞག་གོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེང་
ལྡེང་གི་ཚལ་པའི་སྟེང་དུ་ཞབས་བཞག་མ་ཐག་ཏུ་དེའི་མོད་ལ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་རབ་ཏུ་གཡོས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ང་ལ་གནས་བརྟན་ཀུན་དགའ་བོས་
འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྔོན་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཅི་ཞིག་མཛད་ལགས་ན། དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་ལགས། ངས་དེ་

[128B] །ཀུན་དགའ་བོ། སྔོན་ང་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་སོང་བ་ན་ཚོང་པ་གཡོ་ཅན་གཅིག་མདུད་ཐུང་གིས་བཏབ་སྟེ། སྲོག་དང་ཕྲལ་བར་གྱུར་པས་འདི་ནི་ལས་དེའི་ལྷག་
མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནས་མི་ཉི་ཤུ་པོ་དེ་དག་གསོད་པར་འདོད་པའི་མི་མཛའ་བཤེས་ལྟར་བཅོས་པ་མི་ཉི་ཤུ་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་པོ་ལ་ཡང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་ན་བདག་ཅག་ལ་ལྟ་ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མི་འགྱུར་སྙམ་ནས་དེ་དག་དེའི་མོད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱན་སྔར་
བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་འགུམས་པ་དང་རྗེས་སུ་འགུམས་པར་འཚལ་བ་ལགས་ཏེ། བདག་ཅག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ནོངས་པ་དེ་དག་ནོངས་
པར་འཆགས་ཤིང་མཆིས་ན། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ཅག་གི་ནོངས་པ་ལ་ནོངས་པར་བཤགས་པ་དེ་དག་རྗེས་སུ་གཟུང་དུ་གསོལ་ཞེས་ཉེས་པ་ལ་ཉེས་པར་བཤགས་སོ། །
དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་དག་ལ་ལས་ཀྱི་བྱ་བ་དང། ལས་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ། དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཆོས་བསྟན་པས། མི་བཞི་བཅུ་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གིས་ནི་ཡེ་ཤེས་མངོན་
པར་རྟོགས་པར་གྱུར་ཏོ། །སྲོག་ཆགས་གཞན་བཞི་ཁྲིས་ནི་ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་

[129A]༄༅། །ཞབས་ལ་སེང་ལྡེང་གི་ཚལ་པ་ཟུག་པར་གྱུར་པའི་རྒྱུ་ནི་དེ་ཡིན། རྐྱེན་ནི་དེ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐབས་ལ་
མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྙུན་དང་བྲལ་བ་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་འཚོ་བྱེད་ལས་བཀྲུ་སྨན་ཨུད་པ་ལ་ཧ་སྟ་གན་དྷ་བསླངས་ཏེ་གསོལ་བར་མཛད་ཅེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་
དེའི་ཚེ་ན་སོ་སོར་ཐར་པའི་བསླབ་པ་བཅས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པ་ཞིག་ན། དགེ་སློང་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བའི་སྲིད་པ་ཐ་མ་པ་ལྔ་བརྒྱ་ཞིག་ནགས་ཁྲོད་ཅིག་ན་གནས་པ་དེ་དག་ལ་འདི་
ལྟར་སྨན་བཀུས་ཏེ་བོར་བས་འཚོ་བར་མི་ནུས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ནད་བྱུང་བར་གྱུར་ནས། དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གུས་པས་སྨན་གཞན་བསྟེན་པར་མི་བྱེད། ཚོལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །
རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདི་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ་ངས་དགེ་སློང་དེ་དག་སྨན་གཞན་ཚོལ་ཞིང་བསྟེན་པར་རྗེས་སུ་གནང་བར་བྱ་བའི་ཐབས་ནི་ཅི་ཡོད། རྣམ་གྲངས་ནི་ཅི་
ཡོད་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་སྨན་གཞན་དག་རྗེས་སུ་མ་གནང་ན། ཕྱི་མའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་དགེ་སློང་རྣམས་འཕགས་
པའི་རིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཞིང། འཕགས་པའི་རིགས་བྲལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐབས་མཁས་པས་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་འཚོ་བྱེད་

[129B]དང། དེ་ནས་གནས་གཙང་མའི་རིས་ཀྱི་ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱེད་ཅག་སྨན་
དག་གཞན་ཚོལ་ལ་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བར་གྱིས་ཤིག་།དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ལྷའི་བུ་དག། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསླབ་པ་ལས་ཡང་
དག་པར་འདའ་བའི་མཐུ་མེད་ཅིང་དབང་མེད་པ་ཡིན་པས། ཤི་བར་གྱུར་ཀྱང་ཁོ་བོ་ཅག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསླབ་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་གནས་གཙང་མའི་
རིས་ཀྱི་ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྨན་བཀུས་ཏེ་བོར་བ་སྤངས་ནས་སྨན་
གཞན་བཙལ་གྱི། ཁྱེད་ཅག་ཀྱང་སྨན་གཞན་ཚོལ་ཅིག་དེ་ནས་དགེ་སློང་དེ་དག་འགྱོད་པ་དང་བྲལ་ནས་སྨན་གཞན་བཙལ་ཏེ་བསྟན་པ་དང། དེ་དག་ནད་དེ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་ནས། ནད་དང་
བྲལ་བ་དེ་དག་གིས་ཞག་བདུན་གྱིས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྨན་གཞན་བཙལ་བ་མ་མཛད་དུ་ཟིན་ན། དགེ་སློང་དེ་དག་ཀྱང་སྨན་
གཞན་ཚོལ་བར་མི་བྱེད་པས། དེ་དག་ནད་དེ་ལས་ཐར་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་ལས་གྲོལ་ཞིང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་གནས་མེད་དེ། སྐབས་མ་ཡིན་ཞིང་དེ་ན་གནས་མེད་

[130A]༄༅། །དེ༑ དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་གྲོང་དུ་བསོད་སྙོམས་
ཀྱི་ཕྱིར༑ ཇི་ལྟར་ལྷུང་བཟེད་བཀྲུས་པས་ཞུགས་པ་བཞིན་དུ་ཕྱིར་ཡང་བྱུང་བར་གྱུར་ཅེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ནི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་མངའ་མོད་ཀྱི། འོན་
ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་སྐྱེ་བོ་ཕྱི་མ་རྣམས་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བ་དང། རྗེས་སུ་བསྲུང་བར་བྱ་དགོས་ཏེ། དགེ་སློང་བསོད་སྙོམས་པ་གང་ལ་ལ་དག་གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང། གྲོང་རྡལ་
དང༑ ཡུལ་འཁོར་དང། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་དག་ཏུ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ན། དེ་དག་བདག་ཉིད་བསོད་ནམས་ཆུང་བས་བསོད་སྙོམས་མི་རྙེད་པ་དེའི་ཚེ་ན། དེ་དག་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་མངོན་པར་འཕགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་གྲོང་དུ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་
ལྷུང་བཟེད་བཀྲུས་པས་ཞུགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསོད་སྙོམས་མ་རྙེད་པར་ཕྱིར་བྱུང་བར་གྱུར་ན། བདག་ཅག་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། དེ་བས་ན་
བདག་ཅག་བསོད་སྙོམས་མ་རྙེད་པས་ཡིད་ཆད་པ་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དོན་གྱི་དབང་དེ་གཟིགས་པས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་

[130B]ཕྱིར་ཡང་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། །གཞན་ཡང་གང་ལ་ལ་དག་འདི་སྐད་ཅེས་གང་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བསོད་སྙོམས་མ་ཕུལ་
བའི་བྲམ་ཟེ་དང། ཁྱིམ་བདག་དེ་དག་ནི་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་སོ་ཞེས་སྨྲ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་མི་བལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ལ་བར་ཆད་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་དུ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཀྱིས་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་དེ་དག་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་ཟད་ཀྱི་
རང་གི་བློས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ནི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་མངའ་མོད་ཀྱི། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཇི་ལྟར་
ལྷུང་བཟེད་བཀྲུས་པས་གྲོང་དུ་ཞུགས་པ་བཞིན་དུ་ཕྱིར་ཡང་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། །ཞལ་ཟས་བཅད་པ་དེའི་ཚེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་ཡིད་མི་བདེ་བ་མེད་ཅིང་
སྔོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། མཐོ་བ་ཡང་མེད། དམའ་བ་ཡང་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དེའི་མོད་ལ་ལྷའི་བུ་བདུན་ཁྲིས་དད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་
རབ་ཏུ་བཏུད་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་དེ་དག་ལ་ཅི་ནས་ཀྱང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་པ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་

[131A]༄༅། །ལྟར་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །བྲམ་ཟེ་དང། ཁྱིམ་བདག་དེ་དག་གིས་ཀྱང་དུས་གཞན་གྱི་ཚེ་ན་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང། ཆོག་ཤེས་པ་དག་ཐོས་ནས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ལྷགས་ཏེ། ཉེས་པ་ལ་ཉེས་པར་བཤགས་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་དེ་དག་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིས་གཏམ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་
མཛད་པས། དེ་ནས་ལྷ་དང། མི་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་དགུ་ལས་སྲོག་ཆགས་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་བྲམ་ཟེའི་གྲོང་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ཅན་དུ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ལྷུང་བཟེད་བཀྲུས་པས་ཞུགས་པ་བཞིན་དུ་ཕྱིར་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་དེ་ཡིན། རྐྱེན་ནི་དེ་ཡིན། དེ་ཡང་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྲམ་ཟེའི་བུ་མོ་དྲེགས་མས་ཤིང་གི་གཞོང་བུ་ལྟོ་བར་བཅིངས་ཏེ། དགེ་སྦྱོང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོ་མོ་སྦྲུམ་པར་བྱས་ཀྱི། ཁོ་མོ་ལ་
ཟས་དང་གོས་བྱིན་ཅིག་ཅེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པར་གྱུར་ཅེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ནི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་མངའ་སྟེ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་བྲམ་ཟེའི་བུ་མོ་དྲེགས་མ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་འཕང་བར་ཡང་སྤྱོད་མོད་ཀྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་མཁྱེན་བཞིན་དུ་བཏང་སྙོམས་མཛད་

[131B]མཛད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕྱི་མའི་དུས་ན་བསྟན་པ་འདི་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་དགེ་སློང་དག་བྱུང་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་དག་ལ་ཡང་
དག་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐུར་པ་བཏབ་པས་དེ་དག་འགྱོད་པ་དང་སེམས་ཞུམ་པར་འགྱུར་ཞིང། དེ་དག་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་དང། ཉམས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བས། དེ་དག་སྐུར་པ་བཏབ་
པའི་ཚེ་ན་འདི་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྐུར་པ་བརྙེས་པར་གྱུར་ན། བདག་ཅག་གིས་ལྟ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་རྙེད་ཅེས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་ཅིང། དེ་དག་དེའི་ཚེ་ན་སྐུར་པ་དེ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡོངས་སུ་བྱང་བ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་དང། ཉམས་པ་ལ་འཇུག་
པར་མི་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྲམ་ཟེའི་བུ་མོ་དྲེགས་མ་ནི་རེ་ཞིག་སྡིག་པའི་ལས་ཀུན་དུ་རྒྱས་པ་དང། རང་བཞིན་གྱི་མ་དད་པ་མང་བ་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས་
པ་དེས་ན་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་འདི་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་རྨ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྡིག་པའི་ལས་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པ་དེས། གལ་ཏེ་རྨི་ལམ་ན་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པར་གྱུར་ན་ཡང། དེ་གཉིད་ཀྱིས་སད་པའི་ཚེ་ན་དྲི་མར་ཡང་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐབས་འགའ་ཞིག་གིས་དེ་མི་

[132A]༄༅། །དགེ་བའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དེ་ལས་བཟློག་པར་སྤྱོད་ན་ནི་བཟློག་པར་ཡང་མཛད་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྲུང་བར་སྤྱོད་ན་བསྲུང་བར་ཡང་མཛད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་འགའ་ཡང་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ་།ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པས། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་མཛེས་མ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དག་གིས་སྲེག་[*SROG?]དང་ཕྲལ་ཏེ་རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་གྱི་འོབས་ཀྱི་ནང་དུ་བོར་བ་བཏང་སྙོམས་སུ་མཛད་ཅེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བའི་ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་དེ་ལྟར་འགྱུར་བར་མཁྱེན་ཅིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་ལྟ་བུའི་
བྱིན་གྱིས་བརླབས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་ཡང་སྤྱོད་མོད་ཀྱི། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་མཛེས་མ་ཉིད་ཚེའི་ཚད་ཟད་ཅིང། གདོན་མི་ཟ་བར་གཞན་གྱི་གནོད་པས་ཚུལ་མ་ཡིན་པས་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་
འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་གྲངས་དེས་ན་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་དག་འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དང་
དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དང། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་གཞག་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དེ་ལ་འཇོག་པར་མཛད་དོ་།ཞེས་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ཉེས་པས་ཤིན་ཏུ་ཚར་གཅོད་

[132B] །དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་གྲོང་ཁྱེར་དུ་མ་ཞུགས་པར་ལྷ་བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་བཏུལ་ནས་ཞག་བདུན་པོ་དེ་འདས་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐད་དུ་འཁོར་
བཞི་པོ་དག་ལྷགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅི་ནས་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དག་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དེ་དག་ལ་ཆོས་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་
ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་ཉོན་མོངས་མེད་ཀྱི་ལྗོངས་སུ་དབྱར་གནས་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ན། ཟླ་བ་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བོ་
རྣམས་ལ་བག་ཕབ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་ཉོན་མོངས་མེད་ཀྱི་རྟ་ཆས་ཀྱི་ནས་དག་གསོལ་ཅེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཇི་ལྟར་ཁྱིམ་བདག་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགེ་སློང་གི་དགེ་
འདུན་དང་བཅས་པ་སྤྱན་དྲངས་ནས་རི་མོ་མི་བྱེད་པར་ཡང་མཁྱེན་མོད་ཀྱི། དེས་མཁྱེན་བཞིན་དུ་དང་དུ་བླངས་ཤིང་བཏང་སྙོམས་སུ་མཛད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པས། དབྱར་ཟླ་བ་གསུམ་དུ་གང་དག་གི་རྟ་ཆས་ཀྱི་ནས་དག་གསོལ་བའི་རྟ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་
ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ། སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་ལ་ལྷག་པར་བྱ་བ་བྱས་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོའི་དབང་གིས་སྡིག་པའི་ལས་དང། ལས་དམན་པ་བྱས་ཤིང་མངོན་

[133A]༄༅། །པར་འདུས་བྱས་པས། ལས་དེས་དེ་དག་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་ཏེ། རྟ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་གི་ནང་ན་རྟ་ཅང་ཤེས་གཅིག་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོན་ལམ་གྱིས་བསམ་བཞིན་དུ་དེར་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ། རྟ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྔོན་མིར་གྱུར་པ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉི་མའི་སྙིང་
པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་པ་ཡིན་པས་དེ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱ་བ་དང། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེར་སྐྱེས་ཏེ། རྟ་ཅང་ཤེས་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཐུས་
རྟ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་ཚེ་རབས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་གྱུར་ཅིང། དེ་དག་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཡང་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟར་གྱུར་པ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་པ་དེ་དག་གི་དོན་དུ་དབྱར་ཟླ་བ་གསུམ་
དེར་གནས་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་སོ། །དེ་ན་རྟ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དག་གི་རྟ་ཆས་ཀྱི་ནས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལས་ཕྱེད་ཕྱེད་ནི་དགེ་སློང་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དག་ལ་འབུལ་ལོ། །རྟ་ཅང་ཤེས་ཀྱི་ཆས་ཀྱི་
ནས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལས་ཕྱེད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འབུལ་ལོ། །ཕྱེད་ནི་རྟ་ཅང་ཤེས་དེ་ཉིད་ཟ་ཞིང། རྟ་ཅང་ཤེས་དེས་རྟའི་སྐད་ཀྱིས། རྟ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་

[133B] སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དེ་དག་ལ་ཕྱག་འཚལ་དུ་ཡང་བཅུག་གོ་རྟ་ཅང་ཤེས་དེས་རྟ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་ཁྱེད་ཀྱི་
ཆས་ཀྱི་ནས་དག་ལས་ཕྱེད་ཕྱེད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་གྱིས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་གོ་བར་ཡང་བྱས་སོ། །དེ་ལྟར་རྟ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་གིས་སྡིག་པ་བཤགས་ཤིང། སངས་
རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་དད་པ་བསྐྱེད་ནས། ཟླ་བ་གསུམ་པོ་དེ་དག་འདས་པའི་འོག་ཏུ་དུས་གཞན་གྱི་ཚེ་ན་རྟ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཤི་འཕོས་ཏེ། དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷ་
རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེས་ནས། ལྷར་གྱུར་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཞལ་ཟས་འཕུལ་ཞིང་བཀུར་སྟིར་བྱས་བླ་མར་བྱས། རི་མོར་བྱས། མཆོད་པ་བྱས་པ་
དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་དེ་དག་ལ་ཅི་ནས་ཀྱང། དེ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །རྟ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་
འདུལ་ཞིང་འཚོ་བར་བྱེད་པའི་རྟ་རྫི་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རང་སངས་རྒྱས་རབ་ཏུ་སེམས་དུལ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཞེས་ལུང་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྟ་ཅང་
ཤེས་དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱས་ཤིང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་

[134A]༄༅། །པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རབ་ཏུ་སེམས་དུལ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟ་
མོད་ཀྱི༑ མིའི་ཁ་ཟས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མི་བསོད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་ཉེ་བར་བཟུང་ན། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ཤིང་དང། བོང་བ་དང། གསེག་མ་དང། གྱོ་མོ་དག་ཞལ་ཟས་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱད་པར་གྱུར་ན་ཡང་ཤིང་དང། བོང་བ་དང། གསེག་མ་དང། གྱོ་མོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་
རོ་དེ་ལྟ་བུ་དང། རོ་བྲོ་བའི་མཆོག་གི་ཁྱད་པར་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ནི། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་ཡང་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་
ཀྱི་བུ༑ འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་རོ་བྲོ་བའི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་ཞལ་ཟས་མི་བསོད་པ་ཐམས་ཅད་གསོལ་མ་
ཐག་ཏུ་ཡང། ལྷའི་ཁ་ཟས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་རོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་དེས་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞལ་
ཟས་ཐམས་ཅད་ནི་བསོད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེའི་ཚེ་ན་དགེ་སློང་ཀུན་དགའ་བོ་འདི་སྙམ་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་སྤངས་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་

[134B] ད་རྟ་ཆས་ཀྱི་ནས་དག་གསོལ་བར་མཛད་པ་ལྟ་ཞེས་ཡིད་མི་བདེ་བར་གྱུར་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེའི་སེམས་ལ་རྣམ་པར་གཟིགས་ནས། ཀུན་དགའ་བོ། འདི་ཅིའི་རོ་ཡིན་ཤེས་
སམ་ཞེས་ནས་ཀྱི་འབྲུ་གཅིག་བྱིན་པ་དང། དེས་དེ་ཟོས་ནས་ངོ་མཚར་དུ་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ང་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཁྱིམ་དུ་སྐྱེས་ཤིང་རྒྱལ་པོའི་ཁྱིམ་དུ་ལེགས་
པར་རྒྱས་པ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་རོའི་མཆོག་འདི་ལྟ་བུ་ནི་སྔོན་ཆད་མ་འཚལ། མ་མྱོང་ལགས་སོ། ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེའི་བྱིན་གྱིས་དགེ་སློང་ཀུན་དགའ་བོ་ཟས་གཞན་མི་
ཟ་བར་དགེ་བ་དང་བདེ་བས་ཞག་བདུན་འདས་པར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། རྣམ་གྲངས་དེས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་གྱི། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་
པ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་གང་དག་དགེ་སྦྱོང་དང། བྲམ་ཟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དག་མགྲོན་དུ་གཉེར་ལ། སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་པས་རི་
མོ་མི་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པ་ཉིད་ཀུན་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལས་ཀྱི་རྒྱུད་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཏུ་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གང་གིས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་སྤྱན་དྲངས་ལ། རི་མོ་མ་བྱས་པ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལོག་པར་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་སུ་ལུང་བསྟན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་

[135A]༄༅། །པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟོས། རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་ཐབས་གཅིག་ཏུ་དབྱར་ཟླ་བ་གསུམ་གནས་པར་ཁས་བླངས་པའི་དགེ་སློང་
ལྔ་བརྒྱ་པོ་གང་དག་གིས། རྟ་ཆས་ཀྱི་ནས་ཟོས་པ་དེ་དག་ལས་དགེ་སློང་བཞི་བཅུ་ནི་འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པ་དང། སྡུག་པའི་མཚན་མ་སྤྱོད་པ་ཡིན་པས། གལ་ཏེ་དེའི་ཚེ་ན་དེ་དག་གིས་
ཟས་བསོད་པ་དག་ཟོས་པར་གྱུར་ན། དེ་དག་གི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤིན་ཏུ་ཤས་ཆེན་པོ་དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་དག་གིས་ཟས་ངན་པ་ཟོས་པ་དེས་
འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་དེ་དག་སྲབ་ཅིང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་གིས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་དག་རྣམ་པར་བསལ་ནས། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཟླ་བ་གསུམ་པོ་
དེ་དག་འདས་ནས་ཞག་བདུན་གྱིས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན་དགེ་སློང་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་གདུལ་བའི་དབང་གི་ཕྱིར་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་
ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེས། ཟླ་བ་གསུམ་དུ་རྟ་ཆས་ཀྱི་ནས་དག་གསོལ་བར་ཟད་ཀྱི། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའི་ཉེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གསོ་སྦྱོང་ལ་བཞུགས་པ་ན། འོད་སྲུང། ང་ནི་རོ་རྒྱབ་ན་བས་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དག་

[135B] རིགས་ཀྱི་བུ། དེའི་ཚེ་ན་ལྷའི་བུ་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་འདུལ་བ་གང་དག་སྔོན་དགེ་སློང་འོད་སྲུང་གིས་སངས་རྒྱས་དང། ཆོས་དང། དགེ་འདུན་དང། བག་ཡོད་པའི་བྱ་
བ་དག་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་དད་པ་བསྐྱེད་ཅིང། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་པ་བརྒྱད་སྟོང་འཁོར་དེ་ཉིད་དུ་འདུས་པར་གྱུར་ཏེ་འདུག་པས། ལྷའི་བུ་དེ་དག་གིས་སྔོན་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་
གཏམ་དག་ཐོས་ལ། ལྷའི་བུ་དེ་དག་ལ་དགེ་སློང་འོད་སྲུང་མ་གཏོགས་པར་གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་འབུམ་གྱིས་ཆོས་བསྟན་པར་གྱུར་ཀྱང་དེ་དག་གིས་ཆོས་བསྟན་པ་ཀུན་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་བས་ན། དེའི་
ཕྱིར་དགེ་སློང་འོད་སྲུང་གིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པས་ལྷའི་བུ་བརྒྱད་སྟོང་པོ་དེ་དག་གིས་ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་ཏོ། །གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་གང་ལ་ལ་
དག་ནད་ཀྱིས་གནོད་པར་གྱུར་ཅིང། ནད་པར་གྱུར་ནས། ཆོས་ཉན་དུ་མ་འོངས་ཤིང་ཆོས་མི་ཉན་པའི་སེམས་ཅན་ཆོས་མ་ཐོས་པ་དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་པོ་དེ་
ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་གཏམ་དག་གསན་ནས། སྙུན་ནད་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་གྱུར་ན། བདག་ཅག་གིས་ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་མཉན་པར་མི་བྱ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། རིགས་
ཀྱི་བུ༑ དེ་ལྟར་ན་ལྷའི་བུ་དེ་དག་གདུལ་བའི་དབང་གི་ཕྱིར་དང་སེམས་ཅན་ནད་པ་རྣམས་ཆོས་ལ་གུས་པ་ཀུན་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་

[136A]༄༅། །འོད་སྲུང། ང་ནི་རོ་རྒྱབ་ན་བས། ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དག་ཤོད་ཅིག་ཅེས་གསུངས་པར་ཟད་ཀྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་སྙུན་མངའ་
བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་འབྱུང་བའི་ལུས་
རགས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤཱཀྱ་རྣམས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འཇིག་པར་
གྱུར་པ་ན། ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས། ཀུན་དགའ་བོ། ང་ཀླད་པ་ན་ཞིང་མི་བདེའོ་ཞེས་གསུངས་ཤེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནི་སེམས་ཅན་གང་ལ་ལ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཉེ་དུ་རྣམས་ཀྱི་སྲིད་
པའི་རྩེ་མོའི་བར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་མཐར་མཛད་པ་མི་ཤེས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་
རྒྱལ་པོའི་གདུང་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཆུད་ཟོས་ཀྱང་དེས་ཉེ་དུ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མ་བསྐྱབས་པ་ལས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཉེ་དུ་རྣམས་ལ་ཕན་པར་བཞེད་པ་ཡང་མ་ཡིན། དོན་དུ་བཞེད་
པ་ཡང་མ་ཡིན། བདེ་བར་བཞེད་པར་ཡང་མ་ཡིན། གྲུབ་པ་དང་བདེ་བར་བཞེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །སྙམ་དུ་སེམས་པར་མི་འགྱུར་བར་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་སེམས་གཟུང་བའི་ཕྱིར། དེ་

[136B]ཅེས་ང་ཀླད་པ་ན་ཞིང་མི་བདེའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གང་གི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་བརྟན་ཀུན་དགའ་
བོ་ལ་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས། ཀུན་དགའ་བོ། ང་ཀླད་པ་ན་ཞིང་མི་བདེའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེའི་ཚེ་ན། ལྷའི་བུ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་སུམ་སྟོང་འདུས་པར་གྱུར་པ་དང། སེམས་ཅན་སྲོག་གཅོད་པར་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་
ཀྱང་འདུས་པར་གྱུར་པས། དེ་ན་སེམས་ཅན་ཆད་པར་སྨྲ་བ་དེ་དག་དང། སེམས་ཅན་སྲོག་གཅོད་པ་དེ་དག་ལས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྲོག་གཅོད་པའི་དབང་གིས་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབུ་སྙུང་ཞིང་མི་བདེའོ་ཞེས་ལས་ཀྱི་རྒྱུད་དེ་ཀུན་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུང་གི་འཕྲིན་ལས་བརྗོད་པ་དེ་བསྟན་པ་ན། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་དགུ་ལས་
སྲོག་ཆགས་ཁྲི་བཏུལ་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྲམ་ཟེ་བྷ་ར་དྭ་ཛས་སྤྱོ་བ་རྣམ་པ་བརྒྱས་སྤྱོས་པ་ན་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་སྤྱོ་བ་དེ་དག་དང་དུ་ལེན་པར་མཛད་ཅེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་བྲམ་ཟེ་བྷ་ར་དྭ་ཛ་སྤྱོ་བར་བྱེད་པ་ལ་ཕྱིར་སྤྱོ་བའམ། ཡང་ན་དེ་ཕྱོགས་གཞན་དུ་འཕང་བའམ་ཡང་
ན་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཚིག་གཅིག་ཙམ་གྱིས་སྤྱོ་བར་ཡང་མི་སྤོབས་པ་དེ་ལྟར་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་ཡང་སྤྱོད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འཁོར་དེར་ལྷ་དང་མི་མང་པོ་འདུས་པར་

[137A]༄༅། །གྱུར་པ་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མ་ཞུམ་པ་དང། མ་ཁེངས་པ་དང། ཐུགས་མཉམ་པ་དང། ཕན་པའི་དངོས་པོ་དང། མཉེན་པ་དང། དེས་[*NGES?]པ་དང་
སྔོན་གྱི་ཇི་ལྟ་བར་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་པས་བཟོད་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་མཐོང་ནས། སྲོག་ཆགས་བཞི་སྟོང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་གྱུར་ཏེ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དོན་གྱི་དབང་དེ་གཟིགས་པས་ན། བྲམ་ཟེ་བྷ་ར་དྭ་ཛས་སྤྱོས་པ་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་གོ་དེས་ཀྱང་སྤྱོ་བར་བྱེད་པ་བྲམ་ཟེ་བྷ་ར་དྭ་ཛ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་
སེམས་དད་པར་གྱུར་ནས། སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་ཞིང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་བར་གྱི་ས་བོན་བསྐྱེད་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་
ཡིན་ནོ༑ ༑རིགས་ཀྱི་བུ་གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དང། སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ལྷས་བྱིན་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་གྱུར་པ་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྷས་བྱིན་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་
ཀྱི་དོན་ཀྱང་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་གྲངས་གང་གིས་ཤེ་ན་རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལ་གང་གི་ཚེ་སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་གྱུར་ཅིང། གང་གི་ཚེ་སྦྱིན་པ་ཡང་མི་ཤེས། ལེན་པ་

[137B]དཔའི་དྲུང་དུ་འོངས་ཏེ། བུ་དག་ཀྱང་སློང་བར་བྱེད། ཆུང་མ་དག་ཀྱང་སློང་བར་བྱེད། རྒྱལ་སྲིད་དག་ཀྱང་སློང་བར་བྱེད་ལག་པ་དང། རྐང་
པ་དག་དང། མིག་དང། མགོ་ཡང་སློང་བར་བྱེད་ཅིང། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་དཀའ་བ་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་གཞན་གང་ཡང་རུང་བ་དག་ཀྱང་སློང་བར་བྱེད་དོ། །
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཞུམ་པ་མེད་པར་དེ་དག་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་གིས་མཐོང་ནས་དགའ་བ་དང། དད་པ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེས་ཏེ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་ནས། འདི་
ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བདག་ཅག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དེ་དག་སྦྱིན་པ་ལ་མོས་ཤིང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པར་ཡང་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང་ལྷས་བྱིན་དང་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་
གང་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་འདྲལ་བར་འདོད་པ་དེ་དག་གིས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་མི་འདྲལ་བ་མཐོང་ནས། དེ་དག་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ལེན་པར་བྱེད་པ་དང། སེམས་ཅན་
དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྗེས་སུ་སློབ་པ་ན་བཟོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་མཐོང་ནས། དེ་དག་ལ་སྤྱོས་སམ། བརྒྱད་བཀག་གམ་བརྡེགས་ན་ཡང་འཁྲུག་པར་མི་འགྱུར་ཞིང། བཟོད་པ་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་གྲངས་དེས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ལྷས་བྱིན་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བགྲོངས་པའི་ཕྱིར་བཤེད་མ་བའི་མི་དག་སྦད་

[138A]༄༅། །པ་དང༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བགྲོངས་པའི་ཕྱིར་གླང་པོ་ཆེ་གདུག་པ་ནོར་སྐྱོང་སྦད་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བགྲོངས་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་
རྡོ་འཕངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་པར་ལྟ་བར་བྱའི། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའི་ཉེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེ་ལ་
བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་གི་དོན་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རིགས་ཀྱི་བུ། མདོར་ན་ལྷས་བྱིན་དེ་ནི་ངའི་སྟོན་པ་ཕན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་ཀྱི་རྒྱུད་བཅུ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་པར་ལྟ་བར་བྱའི། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའི་ཉེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ལས་ཀྱི་བྱ་བ་དང། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཆུད་
གསོན་པ་རྣམས་ལས་ཀྱི་བྱ་བ་དང། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐབས་ལ་མཁས་པས། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ལས་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་གི་རྣམ་པར་
སྨིན་པ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། །ལས་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀུན་དུ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཐོས་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང། དགེ་བའི་ལས་
ལ་སྒྲིབ་པ་དང། དགེ་བའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་ལ་མི་གཡེལ་བར་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། ཐབས་ལ་མཁས་པ་བསྟན་པ་འདི་ནི་གསང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་དམན་

[138B]མི་བྱ། བསྟན་པར་མི་བྱ། བཤད་པར་མི་བྱ། བཀླག་པར་མི་བྱའོ་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསྟན་པ་འདི་ནི་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་
ཅད་ཀྱིས་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དམན་པ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་འདི་ལ་མ་བསླབས་པའི་
ཕྱིར་རོ༑ ༑དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་ལ་འདིས་དོན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་དེ། ཐབས་ལ་མཁས་པ་བསྟན་པ་འདིའི་སྣོད་དུ་འགྱུར་བ་དང་གང་དག་གིས་བསྟན་པ་འདི་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་ནི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་མ་གཏོགས་པར་གཞན་འགའ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། མཚན་མོ་མུན་པ་མུན་གནག་གི་ནང་དུ་འབྲུ་མར་
གྱི་མར་མེ་ཕྱུང་ན། ཁྱིམ་གྱི་སྣོད་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པར་མཐོང་ཞིང། བདག་གིས་ཀྱང་འདི་ལ་བསླབ་པར་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཐམས་
ཅད་ལ་འཇུག་ཅིང་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ལེགས་པར་ཡང་དག་པར་བརྩོན་པས་སླའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང། དེ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེ་དག་ལ་ལེགས་པར་བསླབས་པ་དང། སེམས་ཅན་

[139A]༄༅། །རྣམས་སྨས་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མིང་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་མོས་པར་བྱ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་
མོ་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བས་ནི་གང་ནས་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་འདི་རྣ་ལམ་དུ་གྲག་པར་འགྱུར་བའི་དཔག་ཚད་འབུམ་དུ་ཡང་འགྲོ་བར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་
འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ན་སྣང་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང། ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་བ་དང། ནེམ་ནུར་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་
ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་དང། འཁོར་བཞི་པོ་གང་དག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་འཁོར་དེར་འདུས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་གིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་
ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་པར་གྱུར་ཏོ། །གང་དག་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་ཅིང་མི་ཤེས་པ་འཁོར་དེར་འདུས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་རྣ་ལམ་དུ་གྲག་པར་ཡང་མ་གྱུར་ཏོ། །ཆོས་ཀྱི་
རྣམ་གྲངས་འདི་བཤད་པ་ན་སྲོག་ཆགས་བདུན་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་
འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིའི་མིང་ཅི་ལགས། འདི་ཇི་ལྟར་གཟུང་བར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ་དེའི་ཕྱིར་

[139B]ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བར་གཟུང་ཞིག་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་གཟུང་ཞིག་ཐབས་ལ་མཁས་པ་བསྟན་
པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་གཟུང་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསང་ཆེན་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་གཟུང་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས། ཚེ་དང་
ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་
དག་པར་ཞུགས་པའི་དགེ་བསྙེན་དང། དགེ་བསྙེན་མ་དང། ལྷ་དང་མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། དྲི་ཟར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡི་རངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་
བསྟོད་དོ། །འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལས། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསང་ཆེན་ཐབས་ལ་མཁས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ཡེ་ཤེས་དམ་པས་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ། འདུས་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང། སུ་རེནྡྲ་བོ་དཧི་དང། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོཙྪ་བ་ཞང་ཡེ་ཤེས་
སྡེ་ལ་སོགས་པས་བསྒྱུར་ཅིང་གཏན་ལ་ཕབ་པ།།