[289A] །།རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་ཨརྠ་བི་སྟ་ར་ནཱ་མ་དྷརྨ་པརྱཱ་ཡ། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་
པ་དོན་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས། སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ནི། བཅོམ་
ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་ཤཱ་རིའི་བུས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་སྨྲས་པ་
ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཁྱེད་ལ་ཆོས་ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། ཐ་མར་དགེ་བ། དོན་བཟང་པོ། ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ། མ་འདྲེས་པ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་
པ༑ ཡོངས་སུ་དག་པ། ཡོངས་སུ་བྱད་པ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དོན་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རབ་ཏུ་བཤད་ཀྱི་དེ་ལེགས་པར་
རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག་དང་བཤད་དོ། །དོན་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གང་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དལ་བ་ཚོགས་པ་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི་འཕགས་
པའི་ཆོས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་གི་འབྱོར་བ་དང། གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་དང། མི་ཉིད་དང། ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་པ་དང། དབང་པོ་རྣམས་མཚང་བ་མེད་

[289B] ལས་ཀྱི་མཐའ་མ་བཏང་བ་ཉིད་དང། གནས་ལ་དད་པར་འགྱུར་བ་དང། སངས་རྒྱས་རྣམས་བྱུང་བ་དང། དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་དང། ཆོས་བསྟན་པ་རྣམས་གནས་པ་
དང༑ གནས་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང། ཞན་ལ་སོ་སོར་སྙིང་བརྩེ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དལ་བ་ཚོགས་པ་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་
འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། སྨྲ་བའི་དགེ་སློང་གཏམ་སྨྲ་བས་གཞན་དག་ལ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུས་གཏམ་བྱ་སྟེ་འདི་ལྟ་སྟེ། དུས་སུ་དང། གུས་པ་དང། འཚམ་
པ་མཚམས་འབྱོར་པ་དང། རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་དང། རི་མོ་དང། འདོད་པ་དང། མགུ་བ་དང། སྤྲོ་བ་དང། མི་སྨོད་པ་དང། རིགས་པ་དང། འབྲེལ་བ་དང། མ་འཆོལ་བ་དང། ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་སེམས་དང། ཕན་པ་དང། ཕན་པའི་སེམས་དང་སྙིང་བརྩེ་བའི་སེམས་དང། རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟི་དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལ་མི་བརྟེན་པར་བྱའོ། །གཏམ་དེ་
དག་སྨྲ་བ་ན་བདག་ལ་བསྟོད་པར་མི་བྱ། གཞན་ལ་སྨོད་པར་མི་བྱ་བར་གཏམ་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཆོས་ཉན་པར་འདོད་པས་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གིས་མཉམ་པ་བྱ་སྟེ། འདི་
ལྟ་སྟེ། དུས་སུ་ཆོས་མཉན་པར་བྱ་བ་དང། བཀུར་སྟིར་བྱ་བ་དང། གུས་པར་ཉན་པ་དང། མ་རངས་པ་མེད་པ་དང། བསྒོ་བ་བཞིན་ཉན་པ་དང། ཀླ་ན་ཀ་མི་ཚོལ་བ་དང། ཆོས་

[290A]༄༅། །ལ་གུས་པར་བྱ་བ་དང། ཆོས་སྨྲ་བའི་གང་ཟག་ལ་གུས་པར་བྱ་བ་དང། ཆོས་ལ་མི་བརྙས་པ་དང། ཆོས་སྨྲ་བའི་གང་ཟག་ལ་མི་བརྙས་པ་དང། བདག་ལ་མི་བརྙས་པ་དང། རྩེ་
གཅིག་པའི་སེམས་དང། ཀུན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་སེམས་དང། རྣ་བ་བླགས་ཏེ་མཉན་པ་དང། སེམས་བསྡུས་ཏེ་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བསམས་ཏེ་ཆོས་མཉན་པར་བྱའོ། །དེ་དེ་ལྟར་
ཆོས་ཡང་དག་པར་ཉན་པ་ན་མྱ་ངན་འདས་པ་གཙོར་བྱ་བ་ལ་དད་ཅིང་སེམས་དང་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཙོར་བྱ་བ་ལ་སེམས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་
ཡི་རངས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཙོར་བྱ་བ་ལ་ཟང་ཟིང་མེད་པར་དགའ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཙོར་བྱ་བ་ལ་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་
པ་རྣམས་སྤོང་ཞིང་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པ་དང། སོམ་ཉི་རྣམས་སེལ་བ་དང། ལྟ་བ་དྲང་པོར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཙོར་བྱ་བ་ལ་སེམས་རྣལ་འབྱོར་
དུ་འགྱུར་བ་དང་རྟུན་པ་དང། རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་དང། སྤོང་བ་དང། ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་དང། དོན་གྱི་མཆོག་པར་འགྱུར་རོ་།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཙོར་བྱ་བ་ལ་འདུ་བྱེད་
ཐམས་ཅད་ཞི་བ་དང། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་དང། སྲིད་པ་ཟད་པ་དང། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང། འགོག་པ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སེམས་རབ་ཏུ་འཇུག་

[290B] ཡང་དག་པར་གནས་པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །མྱ་ངན་ལ་འདས་པ་གཙོར་བྱ་བ་ལ་ཕུང་པོ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང། ཕུང་པོ་གསོག་ཉིད་དང། ཕུང་པོ་གསོབ་
ཉིད་དང། ཕུང་པོ་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཉིད་དང། ཕུང་པོ་འཇིག་པ་ཉིད་ལ་སེམས་རབ་ཏུ་འཇུག་ཅིང་དད་པ་དང། ཡང་དག་པར་གནས་པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་
འདས་པ་གཙོར་བྱ་བ་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་གཞི་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་མིག་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཙོར་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་
པར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དེ་ལྟར་ཆོས་ཡང་དག་པར་ཉན་ན་སྒྲོགས་པ་ལའང་མཐོ་མི་འཚམ། ཆོས་ཀྱི་གཏམ་གྱི་རོའང་མྱོང་བར་འགྱུར། སྟོན་པ་
ལའང་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་རིམ་གྲོ་བྱེད། བདག་གི་དོན་ཡང་རྗེས་སུ་འཐོབ། མྱ་ངན་ལྡས་འདས་པའང་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་འདི་དག་ནི་དེའི་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་
འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སྟེན་པ་དང་དགེ་བའི་དང་ཚུལ་ཅན་ཉིད་དང། སེམས་ཤེས་རབ་ཅན་ཉིད་དང་བཀའ་བློ་བདེ་བ་ཉིད་དང། གུས་པར་ཉན་
པ་དང། ཡོངས་སུ་འདྲི་བ་དང། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང། དམ་པའི་ཆོས་རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་དང། སྐྱོ་བར་བྱ་བའི་ཆོས་ཨྲྣམྶ་ལ་སྐྱོ་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་ཏུ་སྐྱོ་བ་ལའང་ཚུལ་བཞིན་

[291A]༄༅། །བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་འཇོག་པ་དང། དེ་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང། ཏིང་
ངེ་འཛིན་ལ་དབང་ཐོབ་ཅིང་ཚུལ་བཞིན་དུའང་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ་།ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་
འདུ་ཤེས་བཅུ་པོ། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་སྡུག་པའི་འདུ་ཤེས་དང། མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་དང། མི་རྟག་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་བདག་མེད་པའི་འདུ་
ཤེས་དང། ཟས་ལ་མི་འཕྲོད་པའི་འདུ་ཤེས་དང། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་དང། སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་དང། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་
འདུ་ཤེས་དང། འགོག་པའི་འདུ་ཤེས་དང། འཆི་བའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་མི་སྡུག་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ནི་བཅུ་བཞི་
སྟེ༑ འདི་ལྟ་སྟེ། བུད་མེད་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང། དྲན་པ་གཡེངས་པས་བུད་མེད་ལ་ལྟ་བ་དང། བག་མེད་པ་དང། འདོད་ཆགས་ཤས་ཆེ་བ་ཉིད་དང། སྡུག་པའི་མཚན་མའི་
རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་དང། མི་གཙང་བ་ལ་སོ་སོར་མི་རྟོག་པ་དང་ལས་ཀྱི་མཐའ་ལ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱོར་བ་དང་དེ་དག་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པ་དང། གུས་པར་

[291B] ཡོངས་སུ་མི་འདྲི་བ་དང། དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་མ་བསྲུངས་པ་དང། ཟས་ཀྱི་ཚོད་མི་རིག་པ་དང། དབེན་པ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་དང། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ལ་སོ་སོར་
མི་རྟོག་པའོ། །མི་རྟོག་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པ་ནི་འདུ་བྱེད་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པའོ། །མི་རྟག་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ནི་དྲུག་སྟེ། འདི་
ལྟ་སྟེ། ལེ་ལོ་དང། འགྱོད་པ་དང། ཡལ་བ་དང། བག་མེད་པ་དང་མི་བརྩོན་པ་དང། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སོ་སོར་མི་རྟོག་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་བདག་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་བར་དུ་
གཅོད་པ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བའོ། །ཟས་ལ་མི་འཕྲོད་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པ་ནི་རོ་ལ་སྲེད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་
པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྣ་ཚོགས་དག་ལ་འདུན་པ་དང། འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཆགས་པའོ། །སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ནི་བཅུ་གཅིག་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཐེ་ཚོམ་དང་
ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང། ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་དང། གཉིད་དང་རྨུགས་པ་དང། ཧ་ཅང་བརྩོན་འགྲུས་དྲག་པ་དང། ཧ་ཅང་བརྩོན་འགྲུས་ཞན་པ་དང། དགའ་བ་དང། སྤོབས་པ་
མེད་པ་དང། འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་དང། ཧ་ཅང་སྨྲ་བ་མང་བ་དང། གཟུགས་རྣམས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པ་ཉིད་དོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་

[292A]༄༅། །འདོད་ཆགས་པའོ། །འགོག་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པ་ནི་ཆོས་ལ་མཚན་མའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའོ། །འཆི་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པ་ནི་
གསོན་པ་ལ་འཆུམས་པའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཆོས་གསུམ་པོ་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པ་དང། འདུན་པ་སྤོང་བ་དང། དེ་ལ་མང་དུ་གནས་པ་ནི་བར་དུ་གཅོད་པ་མ་བཅོམ་པ་དེ་
དག་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཆོས་བཅུ་བཞི་ནི་མི་སྡུག་པའི་འདུ་ཤེས་ལ་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་བུད་མེད་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་
དང༑ དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་པས་བུད་མེད་ལ་ལྟ་བ་དང། བག་ཡོད་པ་དང། འདོད་ཆགས་ཤས་ཆུང་བ་དང། སྡུག་པའི་མཚན་མའི་རྗེས་སུ་མི་བརྩོན་པ་དང། མི་སྡུག་པ་ལ་
སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། ལས་ཀྱི་མཐའ་ལ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་དང་ལྷན་ཅིག་མི་སྦྱོར་བ་དང། དེ་དག་དང་མཐུན་པར་མི་བྱེད་པ་དང་གུས་པར་ཉན་པ་དང། ཡོངས་སུ་འདྲི་བ་དང་
དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་བསྡམས་པ་ཉིད་དང། ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་ཉིད་དང། དབེན་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་མི་
སྡུག་པའི་འདུ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་བསྒོམས་ལན་མང་དུ་བྱས་ན་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་སྤོང་པར་འགྱུར་རོ། །མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་བསྒོམས་ལན་མང་དུ་བྱས་

[292B] །མི་རྟག་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་བསྒོམས་ལན་མང་དུ་བྱས་ན་ལེ་ལོ་དང་འགྱོད་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་
བདག་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་བསྒོམས་ལན་མང་དུ་བྱས་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཟས་ལ་མི་འཕྲོད་པའི་འདུ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་བསྒོམས་ལན་མང་དུ་བྱས་ན་
རོལ་སྲེད་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལམ་མངོན་པར་མི་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་བསྒོམས་ལན་མང་དུ་བྱས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྣ་ཚོགས་དག་ལ་
འདུན་པ་དང། འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་།སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་བསྒོམས་ལན་མང་དུ་བྱས་ན་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །འདོད་ཆགས་
དང་བྲལ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་བསྒོམས་ལན་མང་དུ་བྱས་ན་ཀུན་ཏུ་འདོད་ཆགས་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །འགོག་པའི་འདུ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་བསྒོམས་ལན་མང་དུ་བྱས་
ན་ཕུང་པོ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །འཆི་བའི་འདུ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་བསྒོམས་ལན་མང་དུ་བྱས་ན་གསོན་པ་ལ་འཚུམས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་འཕགས་པ་
ཉན་ཐོས་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་ཚུལ་བཞིན་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་ཉི་ཤུ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་བརྩོན་པ་དང། མི་བརྩོན་པ་དང་འགྲོགས་པ་དང། ཡོངས་སུ་མི་

[293A]༄༅། །འདྲི་བ་དང། མི་མཐུན་པའི་ལུང་དང། ལུག་ལྟར་ལྐུགས་པ་ཉིད་དང། སྲེད་པ་ཅན་ཉིད་དང། བྱ་བ་མང་པ་ཉིད་དང་ལས་ཀྱི་མཐའ་ཉེས་པར་བྱས་པ་
ཉིད་དང། བརྩོན་པ་བཏང་བ་ཉིད་དང། བར་དུ་གཅོད་པ་རྣམས་ཐོས་ན་ཉམ་ང་བ་དང། ཁེངས་པ་དང། མི་མཐུན་པར་འཛིན་པ་ཉིད་དང། བརྗེད་ངས་པ་ཉིད་དང། བག་མེད་པ་
དང༑ ཡུལ་དུ་མི་གནས་པ་དང། དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་མ་བསྲུངས་པ་ཉིད་དང། ཟས་ཀྱི་ཚོད་མི་རིག་པ་ཉིད་དང། ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང། ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་
པའི་རྗེས་སུ་མི་བརྩོན་པ་ཉིད་དང། དབེན་པ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་དང། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ལ་སོ་སོར་མི་རྟོག་པའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་བར་དུ་གཅོད་པ་མ་བཅོམ་པ་དེ་
དག་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པར་འགྱུར་བའི་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་ནི་བཅུ་གཅིག་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདུན་པ་འཐོབ་པ་དང། ཕན་ཡོན་མཐོང་བ་ཉིད་དང། མངོན་པར་སྤྲོ་བ་
ཉིད་དང། རྣམ་པར་འགྱེད་པ་དང། རྒྱལ་བ་དང། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་མའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང། བདག་ལ་མི་བརྙས་པ་དང། གུས་པར་ཉན་པ་དང། ཡོངས་སུ་འདྲི་
བ་དང་དབེན་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་

[293B]སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བརྩོན་པ་དང། བརྩོན་པ་དང་འགྲོགས་པ་དང་ཡོངས་སུ་འདྲི་བ་དང། མཐུན་པའི་ལུང་དང། ལུག་
ལྟར་ལྐུགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང། སྲེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང། བྱ་བ་མི་མང་བ་ཉིད་དང། ལས་ཀྱི་མཐའ་ལེགས་པར་བྱས་པ་ཉིད་དང། བརྩོན་པ་མ་བཏང་བ་ཉིད་དང། བར་དུ་
གཅོད་པ་རྣམས་ཐོས་ན་ཉམ་མི་ང་བ་དང། མ་ཁེངས་པ་དང་མཐུན་པར་འཛིན་པ་ཉིད་དང། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཉིད་དང་བག་ཡོད་པ་དང། ཡུལ་དུ་གནས་པ་དང། དབང་
པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་བསྲུངས་པ་ཉིད་དང། ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་ཉིད་དང། ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང། ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་ཉིད་དང། དབེན་པ་ལ་མངོན་
པར་དགའ་བ་དང། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་གནས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་ཡང་དང་ཡང་དུ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱ་བ་
སྟེ༑ བདག་ནི་ཁྱིམ་པའི་རྟགས་སྤངས་པ་སྟེ་མི་སྡུག་པའོ་ཞེས་གནས་འདི་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་ཡང་དང་ཡང་དུ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ། །བདག་ནི་མི་འདྲ་བ་ཁས་བླངས་པ་སྟེ་
བདག་གི་ཆ་བྱད་དང། བྱ་བ་གཞན་ཡིན་ནོ། །བདག་གི་འཚོ་བ་ནི་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་སྟེ། ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་བདག་གི། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་གོས་དང། བསོད་སྙོམས་དང་

[294A]༄༅། །མལ་སྟན་དང། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང། ཡོ་བྱད་ཕ་རོལ་ལས་བཙལ་དགོས་པའོ། །བདག་ནི་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་མི་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ་དག་ལས་
ལྡོག་པ་བྱས་པའོ། །བདག་ནི་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་མི་རྣམས་ཀྱི་རྩེད་མོའི་དགའ་བ་དག་ལས་ལྡོག་པ་བྱས་པའོ། །ཅི་ག་བདག་གིས་བདག་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་གིས་མ་སྨད་
དམ། ཅི་ག་བདག་ལ་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྨད་དམ། ཅི་ག་བདག་ཉིད་མ་སྨྲས་པ་དང། མ་ཉམས་པར་སྤྱོད་དམ། ཅི་
གཡུལ་འཁོར་གྱི་བསོད་སྙོམས་དོན་ཡོད་པར་ཟའམ། ཅི་ག་གཅིག་པུ་ཀུན་དགའ་ར་བར་སྟོང་པར་མངོན་པར་དགའ་བའམ། བདག་ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པས་ཉིན་མཚན་
འདའ། ཅི་ག་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཞི་བ། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་སྲེད་པ་ཟད་པ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བདག་གི་སེམས་རབ་ཏུ་འཇུག་
བ་དང། དང་བ་དང། ཡང་དག་པར་གནས་པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་གྱུར་ཏམ། ཅི་ག་ཕུང་པོ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང། ཕུང་པོ་གསོབ་ཉིད་དང། ཕུང་པོ་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཉིད་
ལ་བདག་གི་སེམས་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དང། དད་པ་དང། ཡང་དག་པར་གནས་པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་གྱུར་ཏམ། ཅི་ག་བདག་འཆི་བའི་ཚེ་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་

[294B]ཞིང་བག་ཚ་བ་མེད་པ་དང། འཇིགས་པ་མེད་པར་ཡང་དག་པར་ལུང་སྟོན་པར་ལུང་བསྟན་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་
པ་དགེ་སློང་གི་འབྲས་བུ་བཞི་ལས་འབྲས་བུ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་འཐོབ་བམ། བདག་ནི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ལས་མ་འདས་པ། རྒ་བའི་ཆོས་ཅན། ན་བའི་
ཆོས་ཅན། འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། བདག་ནི་འདོད་པ་དང། སྡུག་པ་དང། ཕངས་པ་དང། ཡིད་དུ་འོང་བ་ཐམས་ཅད་དང། འབྱེ་བ་དང། མེད་པ་དང། བྲལ་བ་དང། མི་ལྡན་པར་འགྱུར་
བའོ༑ ༑བདག་ནི་ལས་བདག་གིར་བྱ་བ། ལས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་དང། ལས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ། ལས་བརྟན་པར་བྱ་བ་སྟེ། ལས་དགེ་བའམ། མི་དགེ་བ་གང་དང། གང་བྱེད་པ་
ལས་དེ་དང། དེ་ཉིད་ཀྱི་སྐལ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་གནས་འདི་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་ཡང་དང་ཡང་དུ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱའོ་།གནས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ལ་ཡང་
དང༑ ཡང་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དེའི་དགེ་སྦྱོང་གི་འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སྦྱོང་གི་འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ན་འདུ་ཤེས་བདུན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་
འགྱུར་ཏེ༑ རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པ་དང། རྒྱུན་དུ་འཇུག་པ་དང་བརྣབ་སེམས་དང། གནོད་སེམས་མེད་པ་དང། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང། ང་རྒྱལ་མེད་པ་དང། འཚོ་

[295A]༄༅། །བའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་དེའི་ཆེད་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་ཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། སེམས་དང་།ཡིད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་
ཡུན་རིང་པོར་གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་དང། སྒྲ་ལ་ཆགས་པ་དང། དྲི་ལ་ཆགས་པ་དང། རོ་ལ་ཆགས་པ་དང། རེག་བྱ་ལ་ཆགས་པ་དང་གཟུགས་དང། སྒྲ་དང། དྲི་དང་
རོ་དང། རེག་བྱ་དག་གིས་ཀུན་ཏུ་བསགས་པ། ཉེ་བར་བསགས་པ་དེ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པས། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་འཆི་བའི་དཔྱིངས་ལ་ཉེ་བར་རྣམ་པར་བཞག་པ་མ་ཡིན་པར་
འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་རྣམ་པ་ཉི་ཤུས་སེམས་སྐྱོ་བར་བྱ་སྟེ། བདག་ནི་རྟོགས་པས་གསོག་ཡིན་ནོ། །མ་དུལ་བར་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །གཡང་
སར་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ། །འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །འཇིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་མི་ཤེས་པའོ། །ལས་མི་ཤེས་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་
མ་ཐོབ་པའོ། །ཡང་སྲིད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །དལ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་རྙེད་དཀའ་བའོ། །འདོད་པ་གསོད་པར་བྱེད་པས་རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་བཅིངས་པའོ། །བདག་ནི་
འགྲོ་བ་ལས་མ་འདས་པའོ། །བདག་ནི་ངན་སོང་དག་ལས་ཡོངས་སུ་མ་གྲོལ་བའོ། །བདག་ནི་ལྟ་བར་གྱུར་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའོ། །བདག་ནི་

[295B]པའོ། །བདག་ནི་སྐྱེ་བའི་འཁོར་བ་ཐོག་མ་དང། ཐ་མ་མེད་པའི་མཐར་མ་བྱས་པའོ། །མཐར་མ་བྱས་ན་བྱེད་པ་གཞན་མེད་
དོ༑ ༑མ་བྱས་ན་བདེ་བའི་ངོ་བོ་མེད་དོ། །ལས་བྱས་པ་རྣམས་ནི་ཆུད་ཟ་བ་མེད་དོ། །བདག་ནི་མ་རིག་པར་གྱུར་ཅིང་མི་མཁས་ལ་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་
སེམས་སྐྱོ་བར་བྱའོ། །དེ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་སྐྱོ། ཤིན་ཏུ་སྐྱོ། སྐྲག། ཤིན་ཏུ་སྐྲག། བཀག་ཤིན་ཏུ་བཀག་ན་རྣམ་པ་གཞན་ཉི་ཤུས་སེམས་མྱུར་བ་མྱུར་བར་
ཡང་དག་པར་གནས་ཏེ། དེས་སེམས་ཀྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་མྱུར་བ་མྱུར་བར་ཡང་དག་པར་གནས་སོ། །དེ་སེམས་བླ་ན་མེད་པའམ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའམ་
ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཚན་མའམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པའི་མཚན་མའམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལྡང་བའི་མཚན་མའམ། ཞི་གནས་ཀྱི་མཚན་མའམ། རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་མཚན་
མའམ། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མའམ། སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་སྤོང་བའམ། སྤྱོད་ཡུ་ལ་གུས་པའམ། མདོར་བསྟན་པའམ། དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བའམ། ཀུན་ཏུ་སྐྱོ་བ་མང་
བའམ། བླ་མ་ལ་བརྟེན་པའམ། ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སེམས་མྱུར་བ་མྱུར་བར་ཡང་དག་པར་གནས་སོ། །དེ་དབུགས་རྡུབ་པ་དང། འབྱུང་བ་དྲན་པ་སྒོམ་པའི་སེམས་

[296A]༄༅། །མྱུར་བ་མྱུར་བར་ཡང་དག་པར་གནས་སོ། །དེ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་སྒོམ་པའི་སེམས་མྱུར་བ་མྱུར་བར་ཡང་དག་པར་གནས་སོ། །ཚེ་དང་
ལྡན་པ་དག་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པ་ནི་བཅུ་གཅིག་ཏུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་
དང། ཡང་དུ་ཚོགས་པར་འདུ་བ་དང། ཟས་ལ་གདུ་བ་ཉིད་དང། ལས་ལ་དགའ་བ་ཉིད་དང། སྨྲ་བ་ལ་དགའ་བ་ཉིད་དང། འདུ་འཛིའི་གཏམ་ལ་དགའ་བ་ཉིད་དང། འདུ་འཛི་ལ་
དགའ་བ་ཉིད་དང། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང། འཕྱར་བ་དང། བག་མེད་པ་དང། ཡུལ་དུ་མི་གནས་པའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་བར་དུ་གཅོད་པ་བཅོམ་པ་དེ་དག་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པ་
མཁས་པ་བཅུ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཁས་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པ་ལ་མཁས་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལྡང་བ་ལ་མཁས་པ་དང། རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་
མཁས་པ་དང། བཏང་སྙོམས་ལ་མཁས་པ་དང། སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པ་དང། ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང། མངོན་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པའོ་།ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་
དེ་ལྟར་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་དངོས་པོ་བཅུ་གསུམ་སྐྱེ་བ་ན་སྐྱེ་སྟེ། དད་པ་ཅན་དེ་སྟོན་པའམ་ཆོས་སམ། དགེ་འདུན་ནས། བདག་གི་

[296B] གཞན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་སམ། བདག་གི་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་སམ། བདག་གི་རྟོགས་པའམ། གཞན་གྱི་རྟོགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་མཆོག་ཏུ་
དགའ་བ་སྐྱེས་པ་འདི་ནི་དད་པ་ཅན་གྱི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆོས་མང་པོ་སེལ་བའོ་ཞེས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་
བ་འདི་ནི་དད་པ་ཅན་གྱི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བདག་གི་བདེ་བའི་ཆོས་མང་པོ་སྒྲུབ་པའོ་ཞེས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་འདི་ནི་དད་པ་ཅན་
གྱི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བདག་གི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་དུ་མ་སེལ་བའོ་ཞེས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་འདི་ནི་དད་པ་ཅན་གྱི་
མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བདག་གི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་དུ་མ་སྒྲུབ་པའོ་ཞེས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་འདི་ནི་དད་པ་ཅན་གྱི་མཆོག་ཏུ་དགའ་
བའི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཆོས་བཞི་ལ་བརྟེན་ན་ཆོས་ལྔ་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདུན་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་
དང༑ དབེན་པ་དང། ཕྱིར་མི་བཟློག་པའོ། །ཆོས་ལྔ་པོ་གང་དག་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་དགའ་བ་དང། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་

[297A]༄༅། །དང། བདེ་བ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག། དེ་ཆོས་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཀུན་ཏུ་བསགས་ཤིང་ཉེ་བར་བསགས་ན་ཟུག་རྔུ་བརྒྱད་མེད་པར་
འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཟུག་རྔུ་དང། ཞེ་སྡང་གི་ཟུག་རྔུ་དང། གཏི་མུག་གི་ཟུག་རྔུ་དང། ང་རྒྱལ་གྱི་ཟུག་རྔུ་དང། སྤྱོད་པའི་ཟུག་རྔུ་དང། ལྟ་བའི་ཟུག་རྔུ་དང་
ཐེ་ཚོམ་དང་སོམ་ཉིའི་ཟུག་རྔུའོ། །ཟུག་རྔུའི་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་མེད་པར་གྱུར་ན་མི་སློབ་པའི་ཆོས་བཅུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང། ཡང་དག་པའི་
རྟོག་པ་དང། ཡང་དག་པའི་ངག་དང། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང། ཡང་དག་
པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །མི་སློབ་པའི་ཆོས་བཅུ་པོ་དེ་དག་སྐྱེས་ཤིང་ཐོབ་སྟེ་ལྡན་ན་འཕགས་པ་ཡན་
ལག་ལྔ་སྤངས་པ། ཡན་ལག་དྲུག་དང་ལྡན་པ། བསྲུང་བ་གཅིག་པ་རྟོན་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ། སོ་སོའི་བདེན་པ་བསལ་བ། བསལ་བ་སྤངས་པ། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་
རྙོག་པ་མེད་པར་བརྙེད་དོ།།