[114B] ༑༑རྒྱ་ལས་འགྱུར་བ་སྐད་གསར་བཅད་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ་།༄༅། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མོ། །སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
སེམས་ཀྱི་གནས་བཤད་པ་ལེའུ་བཅུ་སྟེ། བམ་པོ་དང་པོ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་ཐམས་ཅད་ཐལ་མོ་སྦྱོར་བ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཆེན་པོ་བཤད་པ་སེམས་

[115A]༄༅། །ཐག་པ་ནས་ཉོན་ཅིག། མང་པོ་ཚོགས་པ་ཡིད་བསྡུས་ཏེ་ཉོན་ཅིག། བདག་ལ་ཀུན་ཏུ་ལྟུང་བ་ཡོད་པར་ཤེས་མ་མཐོལ་ཚངས་བྱོས་ཤིག་མཐོལ་ཚངས་བྱས་ན་བདེ་བར་འགྱུར་རོ།།
མཐོལ་ཚངས་མ་བྱས་ན་སྡིག་ཕྱིར་ཞིང་ཐབ་ཏུ་སྐྱེའོ། །ཀུན་ཏུ་ལྟུང་བ་མེད་ན་མ་སྨ་བར་འཁོད་ཅིག་དང། ཀུན་ཀྱང་གཙང་མར་མངོན་ནོ། །ལེགས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་
རྣམས་དང། དགེ་བསྙེན་དང། དགེ་བསྙེན་མ་ལ་སོགས་པ་བརྟག་པར་ཉོན་ཅིག་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ན་མཆོད་རྟེན་ལས་ཆོས་བྱེད་པའི་ཚེ་སོ་
སོར་ཐར་པ་ལ་བཙུད་ཅིང་ལྕི་བ་དང། གུས་ཤིང་རིན་ཆེར་བྱོས་ཤིག་སོ་སོར་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི། འདི་ཡིན་ནོ་།ཚུལ་ཁྲིམས་འདི་བཟུང་ན་མུན་
པ་ལས་སྣང་བར་ཕྲད་པ་དང་མཚུངས་སོ། །མི་དབུལ་པོ་ལས་ནོར་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་དང་མཚུངས་སོ། །ནད་པ་སྨན་རྙེད་པ་དང་མཚུངས་སོ། །བཙོན་ཁྲི་མུན་ནས་
ཕྱུང་བ་དང་མཚུངས་སོ། །ལམ་རིང་པོར་སོང་བ་ལས་སླར་འཁོར་བ་དང་མཚུངས་ཏེ། འདི་ནི། ཀུན་གྱི་མཁན་པོ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་མངོན་པས་སངས་རྒྱས་འཇིག་
རྟེན་ན་བཞུགས་པ་དང་མི་མཚུངས་པ་མེད་དོ། །འཇིགས་པའི་སེམས་ནི་།སྐྱེ་དཀའ། དགེ་བའི་སེམས་ནི། གཡོ་དཀའ་བས་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ལས་བརྙས་ཏེ་མེད་

[115B] རྒྱུན་གྱིས་ན་སྣོད་ཆེན་པོ་འགང་ངོ། །ཡུད་ཙམ་གྱི་བར་དུ་སྡིག་བྱས་པས་ན་བསྟིར་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་ངོ། །རེ་
ཞིག་མི་ལུས་ཚོར་ན་བསྐལ་པ་ཁྲིའི་བར་དུའང་སླར་མི་ལུས་མི་ཐོབ་བོ། །དར་བའི་ཚེ་མི་སྡོད་དོ། །དཔེར་ན་ནི། རྟ་རྒྱུགས་པ་དང་འདྲ། མིའི་ཚེའང་རྟག་པ་མེད་དེ། དཔའ་
རྒལ་གྱི་ཆུ་འབབ་པ་བས་ཀྱང་མྱུར་ཏེ། དེ་རིང་གསོན་མོད་ཀྱི་སང་གི་གཉའ་ཡང་དཀའོ། །ད་དུས་ཁོ་ན་ལ་བབ་ཀྱི། མང་པོའི་རྣམས་སོ་སོ་ནས་སེམས་གཅིག་ཏུ་འགྲུས་
ཤིང་འབོགས་པ་བཙལ་བའི་རིགས་སོ། །པག་བྱས་ལ་ལེ་ལོ་བླ་ཁྱད་དང། ཉལ་བ་དང། གཉིད་ཀྱིས་ལོག་ཅིང་རང་ཉམས་ཀྱི་ཡིད་མི་བྱའོ། །མཚན་ཞིང་ནི། སེམས་
བསྡུས་ལ་རྟག་པར་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གཟུངས་སུ་བཟུང་ལ་ཕྱལ་བ་དོན་མེད་པ་ལ་ཉོན་མོངས་ངལ་ཆད་ཅིང་ཚེ་ཕྱི་མ་ལའང་རབ་ཏུ་འགྱོད་པ་མཐར་ཅིའང་ཐོབ་པ་
མེད་པར་མི་བྱའོ། །མང་པོའི་རྣམས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་ཚུལ་ཁྲིམས་འདི་བཞིན་ལེགས་པར་བྱོས་ཤིག་དེའི་ཚེ་ན་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱིས་མང་པོའི་
ཕྱིར་ཆུ་བོ་གངྒཱའི་བརྒྱ་སྟོང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱིས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མོའི་མདོ་ཕྱེ་སྟེ། དེའི་ནང་ནས་སེམས་ཀྱི་གནས་སྤུ་ཉག་མའི་མགོ་རྙེད་དོ། །སྔ་མ་འདས་པའི་

[116A]༄༅། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལའང་བཤད་དོ། །ད་ལྟར་གྱི་སངས་རྒྱས་ལའང་དེ་བཞིན་འཆད་དོ། །མ་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་
ལའང་དེ་བཞིན་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དུས་གསུམ་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སློབས་པ་དང། སློབ་པ་དང། སློབ་པར་འགྱུར་རོ། །ངས་བསྐལ་པ་བརྒྱའི་བར་དུ་
སེམས་ཀྱི་གནས་འདི་བྱས་པས་ན། ངའི་མཁན་པོ་རྫོགས་ལོངས་སྤྱོད་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱའོ། །ཁྱེད་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ངས་བཤད་དོ་ཅོག་གཅིག་ནས་གཅིག་
ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་ཀྱི་གནས་ལམ་ཕྱེ་ཞིག་དེ་ནས་པདྨོའི་སྙིང་པོའི་སྣོད་ཀྱི་ཁམས་ན་གནམ་གྱི་འོད་ལྷམ་མེ་ལྷང་དེ་བའི་སེངྒེའི་གདན་གྱི་སྟེང་
ནས་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱིས་འོད་བཏང་སྟེ། འོག་གི་མེ་ཏོག་སྟོང་གི་ཐོག་གི་སངས་རྒྱས་ལ་སྦྲན་ཏེ་ངའི་སེམས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མོའི་ལེའུ་
གཟུངས་སུ་ཟུངས་ལ་དེངས་ཤིག་ཡང་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱའི་ཡང་ཕྲག་སྟོང་གི་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཐར་གྱིས་ངའི་ཡན་
ཆད་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མོའི་ལེའུ་ཤོད་དེ་ཁྱོད་ལ་སོགས་པ་སེམས་གཅིག་ཏུ་གཟུངས་སུ་ཟུངས་ལ་བྱོས་ཤིག་དེ་ནས་མེ་ཏོག་སྟོང་གི་ཐོག་གི་སངས་

[116B]པ་པདྨོའི་སྣོད་ཀྱི་ཁེམས་ན་ལྷམ་མེ་ལྷང་དེ་བའི་སེངྒེའི་ཁྲི་ལས་འདས་ཏེ། སོ་སོ་ནས་མཆི་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱིར་ནུར་ནས་
ལུས་ཀུན་གྱིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་འོད་བཏང་སྟེ། ཀུན་འོད་ཀྱི་ནང་ནས་གྲངས་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་བྱུང་སྟེ་གཅིག་ཅར་གྲངས་མེད་པའི་མེ་ཏོག་སྔོན་པོ། སེར་པོ་
དམར་པོ། དཀར་པོས་རྫོགས་ལོངས་སྤྱོད་པའི་སྐུ་སངས་རྒྱས་ལ་ཡོན་དུ་གསོལ་ནས་ཡན་ཆད་སེམས་ཀྱི་ཕྱི་མོའི་ལེའུ་བཤད་པའང་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་སོ་སོར་པདྨོའི་
སྣོད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ནང་དུ་ནུབ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱི་བསྐལ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་ནུབ་ནས་མེ་ཏོག་འོད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོག་མར་བྱུང་བའི་གནས་སུ་སླར་སོང་སྟེ་ཛམྦུའི་
གླིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་ཕྱིན་ནས་རང་བཞིན་གྱི་བསྐལ་པ་མེ་ཏོག་འོད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བྱུང་སྟེ། གདོད་རྡོ་རྗེའི་རྒྱལ་པོའི་གདན་དང། འོད་ཤིན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཁང་
པར་འདུག་ནས་ཕྱོགས་བཅུའི་ཆོས་རྒྱ་མཚོ་དང་མཚུངས་པ་བཤད་དོ། །དེ་ནས་ཡང་སེངྒེའི་ཁྲི་ལས་ལངས་ཏེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གནམ་གྱི་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིན་ནས་གྲལ་བཅུའི་
ཆོས་བཤད་དོ། །དེ་ནས་ཟུང་མའི་གནམ་དུ་ཕྱིན་ཏེ་ལས་སུ་བྱ་བ་བཅུ་བཤད་དོ། །དེ་ནས་ཡང་ཁྲི་ལས་ལངས་ཏེ་རྒྱལ་ཆེན་རིས་བཞིའི་གནམ་དུ་ཕྱིན་ནས་ཕྱོགས་ཤིང་ལྟ་

[117A]༄༅། །བ་བཅུ་བཤད་དོ། །དེ་ནས་ཡང་འདུག་པའི་ས་ནས་ལངས་ཏེ་འཕྲུལ་དགའི་གནམ་དུ་ཕྱིན་ནས་བསམ་གཏན་མི་འགྱུར་བ་བཅུ་བཤད་
དེ་ནས་ཡང་འདུག་པའི་ས་ནས་ལངས་ཏེ་གནམ་བདེན་གནམ་དུ་ཕྱིན་ནས་ས་བཅུའི་ཆོས་བཤད། དེ་ནས་ཡང་བསམ་གཏན་གཅིག་གི་ནང་དུ་ཕྱིན་ནས་རྡོ་རྗེ་
བཅུ་བཤད། དེ་ནས་ཡང་བསམ་གཏན་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་ཕྱིན་ནས་བཟོད་པ་བཅུའི་ཆོས་བཤད། དེ་ནས་ཡང་བསམ་གཏན་གསུམ་གྱི་ནང་དུ་ཕྱིན་ནས་སྨོན་
ལམ་བཅུ་བཤད། དེ་ནས་ཡང་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་ནང་ཆེན་པོ་ཆེ་བ་དབང་མཆོག་འདུ་མཆེད་གནམ་གྱི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིན་ཏེ་ངའི་ཐོག་མའི་ཕྱི་མོའི་པདྨོ་མེ་
ཏོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཁམས་རྫོགས་ལོངས་སྤྱོད་པའི་སྐུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱི་མོའི་ལེའུ་བཤད་པ་བཤད་དོ་།གཞན་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱའི་
ཡང་ཕྲག་སྟོང་གི་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའང་དེ་བཞིན་ཏེ། གཉིས་སུ་མེད་དོ། །ཐ་དད་པའང་མེད་དོ། །བསམ་གཏན་བསྐལ་པའི་ལེའུ་ནང་ནས་ཀྱང་ཞིབ་ཏུ་བཤད་དོ། །དེའི་ཚེ་
ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་པདྨོའི་མེ་ཏོག་སྣོད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་ནས་བྱུང་ནས་ལྡིང་པའི་ཁང་བུའི་ནང་དུ་ཞུགས་ནས་བདུད་ཀྱིས་ཆོས་མནོས་པ་བཞིན་དུ་བཤད་ཟིན་ནས་ཡས་

[117B]ནི། ལྷ་མཛེས་ཆེན་མོ། ཡབ་ཀྱི་མཚན་ནི། ཟས་གཙང་མ། ང་བདག་གི་མིང་ནི། སིདྡྷཱ་ཐ་ཞེས་བྱ་སྟེ་
ལོ་བདུན་ན་རབ་ཏུ་བྱུང། ལོ་སུམ་ཅུ་ནས་སངས་རྒྱས་སུ་ཕྱིན་ནས་ངའི་མཚན་ནི། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མི་འགྱུར་བའི་གཙང་མའི་སར་རྡོ་རྗེའི་མེ་ཏོག་གི་ཁྲི་
ལ་འདུག་ནས་དབང་པོ་ཆེན་པོའི་གནམ་གྱི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིན་ཏེ། དེའི་ནང་གི་འདུག་པ་བཅུའི་གནས་མཐར་གྱིས་བཤད། དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རུས་
གཙང་མ་ཆེན་པོའི་གནམ་གྱི་རྒྱལ་པོ་དྲ་བའི་རྒྱལ་མཚན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་གངས་མེད་པའི་ཁམས་དཔེར་ན་དྲ་བའི་བུ་གུ་དང་མཚུངས་པར་བཤད་ན་ཁམས་གཅིག་
ནས་གཅིག་སོ་སོ་མི་མཐུན་ཏེ། ཐ་དད་པའི་གྲངས་མེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མོ་བཤད་པའང་དེ་དང་འདྲའོ། །ང་ཁམས་འདིར་ལན་བརྒྱད་སྟོང་ཕྱིན་
ཏེ༑ ཁམས་ཛམྦུའི་གླིང་འདིའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེའི་ཁྲི་སྟེང་དུ་འདུག་སྟེ་དབང་པོ་ཆེན་པོའི་གནམ་གྱི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིན་ནས་དེའི་ནང་གི་མང་པོ་ཐམས་ཅད་སེམས་
ཀྱི་གནས་ཀྱི་མདོ་ཆེའོ། །དེ་ནས་གནམ་གྱི་ཕོ་བྲང་ནས་མར་བབས་ཏེ་ཛམྦུའི་གླིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་ཕྱིན་ནས་དེའི་སའི་སྟེང་གི་སེམས་ཅན་བླུན་པོ་མ་རབས་

[118A]༄༅། །རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་ཐོག་མ་ཕྱི་མི་རྫོགས་ལོངས་སྤྱོད་པའི་སྐུ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་ནང་བཤད་དོ། །སེམས་ཐོག་པ་གཡོས་པ་
ནི༑ རྟག་པར་འོད་སྣང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་གཅིག་ཁ་ཏོན་དུ་ཀློག་གོ་།རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོག་མའི་ཕྱི་མོ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནི། ཐོག་མའི་ཕྱི་མོ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ས་བོན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལའང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་
སྐལ་བ་ཡོད་དོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་པ་དང། ཁ་དོག་དང། སེམས་དང། ཡིད་དང། སེམས་སོ་ཅོག་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་
འདུས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ནང་ན་རྟག་པ་ཡུན་དུ་རྟག་པར་བསོད་ནམས་ཡོད་དོ། །རྟག་པ་ཡུན་དུ་རྟག་པར་ཆོས་ཀྱི་ལུས་ཡོད་དོ། །སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་རྣམས་
བཅུ་ནི༑ སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབྱིངས་ནས་བྱུང་ནས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་བྱས་ཏེ་དུས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཟུངས་སུ་འཛིན་ཏོ། །ངས་དེ་མང་པོ་འདིའི་
ཕྱིར་ཟད་པའི་མཐའ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལེའུ་བཅུ་བསླབས་ཏེ་བཤད་དོ། །རྫོགས་ལོངས་སྤྱོད་པ་ང་བདག་སྟེ། །པདྨོའི་དབུས་སུ་གདོད་བཞུགས་ནས། །མཐའ་

[118B] །ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་སྟོང་དུ་བཞུགས། །མེ་ཏོག་གཅིག་ཁམས་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱ། །ཁམས་དེ་གཅིག་ཀྱང་སྤྲུལ་པ་གཅིག་ཀུན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་
ཤིང་དྲུང་བཞུགས། །མཉམ་པར་སངས་རྒྱས་གནས་སུ་སོན། །དེ་ཡང་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱ་པ་སྟོང། །རྫོགས་ལོངས་སྤྱོད་པ་རང་བཞིན་ལུས་།སྤྲུལ་པ་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱ་
སྟོང་པོ༑ ༑ཀུན་ཀྱང་རྫུ་ཕྲན་མང་པོར་འདྲེན། །གཅིག་ཅར་ང་ཡི་གནས་སུ་འོངས། །སངས་རྒྱས་ང་ཡི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉོན། །ཟིལ་དངར་སྒོ་མོ་དེ་ནས་བྱེ། །འུང་ནས་འབུམ་
ཕྲག་བརྒྱ་སྟོང་པོ། །སླད་དུ་གཙང་མའི་གནས་སུ་ཕྱིན། །ཀུན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཤིང་དྲུང་བཞུགས། །ང་ཡི་མཁན་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཁ་ཏོན་ལྷོགས། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཆེན་པོ་རྟོགས་
པར་ལྔ་བཅུ་བརྒྱད། །ཚུལ་ཁྲིམས་སྣང་ཁྱད་ཉི་ཟླ་བཞིན་།གཅིག་ཏུ་ནོར་བུ་ཡང་ཉོ་འདྲ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡུལ་ཕྲན་བཞིན། །འདི་ཡི་ཡོན་གྱིས་ཡང་དག་
འགྲུབ༑ ༑གདོད་མ་རྫོགས་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བླགས། །ངས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཁ་ཏོན་བླགས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསར་སློབ་པ་།ཀླད་ལ་ཁྱེར་ཞིང་ཁྲིམས་
བཟུང་བཞིན། །ཐུབ་བཞིན་གཅིག་ཏུ་སེམས་ཅན་སྟོན། །ང་ཡི་བདེ་བླག་རྟག་པར་ཉོན། །སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་ཚུལ་ཁྲིམས་སྣོད། །སོ་སོར་ཐར་པ་ཤེས་རབ་བཞིན། །

[119A]༄༅། །མང་པོ་ཡིད་ཀུན་བརྟགས་པར་ཆེས། །ཁྱེད་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཕྱིན་པར་འོང། །ང་ཡི་སངས་རྒྱས་ཕྱིན་ཟིན་ཀྱང། །རྟག་པར་འདི་བཞིན་ཡིད་ཆེས་
བྱེད༑ ༑ཚུལ་ཁྲིམས་ལེའུ་ཀུན་ཆོག་གཙང་ཟིན། །ཡིད་སེམས་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི། །ཀུན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཁྲིམས་ཀྱིས་བསྡུ། །སེམས་ཅན་སངས་རྒྱས་ཁྲིམས་
མནོད་པ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ས་རུ་ཕྱིན། །ཚོར་ཆེན་ས་དང་མཚུངས་ཟིན་ཏེ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་བུ་ཡང་དག་མང་པོ་ཀུན་གྱིས་གུས་པར་བྱས། །སེམས་གཅིག་
བརྟུལ་ཏེ་ང་ཀློག་ཉོན། །དེའི་ཚེ་ན་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོག་མ་བྱང་ཆུབ་ཤིང་དྲུང་བཞུགས་བླ་ན་མེད་པའི་གཡུང་དྲུང་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་ཐོག་མ་སོ་སོར་ཐར་པའི་འདུད་པ་ནི། ཕ་མ་དང། དགེ་འདུན་དང། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྲི་ཞུ་དང། ཡིད་དང་མི་འགལ་བར་བྱའོ། །སྲི་ཞུ་བྱས་ཏེ་བླ་མའི་
ཡིད་དང་མ་འགལ་བ་ནི། ཆོས་ཟབ་མོར་ཐོབ་པའི་གཞུང་སྟེ། སྲི་ཞུའི་མིང་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །མིང་གཅིག་ཏུ་ནི། སྡོམ་པ་དང་གཏོང་བའོ། །དེ་ནས་འོད་
སྣང་བ་གྲངས་མེད་པ་འབྱུང་ངོ། །དེའི་ཚེ་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་ཚོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང། གཟུགས་ཡོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་གནམ་བཅོ་བརྒྱད་

[119B] འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་གནམ་རིམ་པ་དྲུག་གི་ལྷ་དང་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། སེམས་གཅིག་ཏུ་མཉན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཆེན་པོ་
བླགས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ང་ད་ལྟར་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཅིང་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཁ་ཏོན་དུ་ཀློག་གོ་ཁྱེད་
ལ་སོགས་པ་ཐོག་མ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཁ་ཏོན་དུ་ལྷོགས་ཤིག་སེམས་གཡོས་ཏེ་ཕྱོགས་བཅུ་དང། གཡོ་ཞིང་བསྐྱེད་
པ་བཅུ་དང། རྡོ་རྗེ་བཅུ་དང། ས་བཅུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཁ་ཏོན་དུ་ལྷོགས་ཤིག་འུང་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འོད་ཁ་ནས་བྱུང་སྟེ་རྒྱུ་ཡོད། རྐྱེན་
མེད་པའི་འོད་མ་ཡིན་ཏེ། འོད་སྔོན་པོ་དང། དམར་པོ་དང། སེར་པོ་དཀར་པོ། ནག་པོའང་མ་ཡིན། ཁ་དོག་ཀྱང་མ་ཡིན། སེམས་ཀྱང་མ་ཡིན། ཡོད་པའང་
མ་ཡིན༑ མེད་པའང་མ་ཡིན། རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་ཆོས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནི། གདོད་མ་ཕྱི་མོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནི། ལམ་གྱི་རྩ་
བ་བས་ན། མང་པོ་ཐམས་ཅད་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་རྣམས་ཀྱི་རྩ་བའི་ཕྱི་མོ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གཟུངས་སུ་བཟུང་བའི་རིགས་

[120A]༄༅། །སོ༑ ༑ལེགས་པར་བསླབ་པའི་རིགས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་རྣམས་བརྟག་པར་ཉོན་ཅིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནོད་ན་ནི་རྒྱལ་པོ་
དང། རྒྱལ་བུ་དང། བློན་པོ་ཆེ་ཕྲ་དང། དགེ་སློང་ཕོ་མོ་དང། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་གནམ་བཅོ་བརྒྱད་དང། འདོད་པའི་ཁམས་གནམ་དྲུག་དང། གདོལ་པ་
དང། ཉིང་གྲུམ་དང། ཕོ་གཡེམ་དང། མོ་གཡེམ་དང། བྲན་ཕོ་མོ་དང། ལྷ་མ་སྲིན་སྡེ་བརྒྱད་དང། ཕྱག་བརྙན་དང། བྱོལ་སོང་དང། འཕྲུལ་ཞིང་འགྱུར་
བའི་མི་ལ་སོགས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་མཁན་པོའི་ཚིག་བརྡ་ཕྲད་པའི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཚུལ་ཁྲིམས་མནོད་དུ་རུང་སྟེ། ཀུན་ཀྱང་མིང་རབ་ཏུ་གཙང་མ་ཞེས་བྱའོ། །སངས་
རྒྱས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། སོ་སོར་ཐར་པ་ལ་ཕས་ཕམ་པ་བཅུ་ཡོད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་མནོས་པ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་
འདི་ཁ་ཏོན་དུ་མ་བླགས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་མ་ཡིན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་བོན་ཡང་མ་ཡིན། ངའང་འདི་བཞིན་དུ་ཁ་ཏོན་དུ་ཀློག་གོ་ལོབས་ཟིན་
པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དང། ཕྱིས་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དང། ད་ལྟར་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ངས་

[120B] བསླབ་ཅིང་གཟུངས་སུ་གཟུང་བའི་རིགས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། བདག་
གིས་བསད་པ་དང། མི་གཞན་གསོད་དུ་བཅུག་པ་དང། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསོད་པ་གསོད་པ་ལ་སྡོད་པ་གསོད་པ་མཐོང་ན་དགའ་བར་སེམས་པ་སྔགས་དང། རྡད་
མོ་བྱས་ཏེ་བསད་པ། གསད་པའི་རྒྱུ། གསད་པའི་རྐྱེན། གསད་པའི་ཆོས་བྱེད་པ། གསོད་པའི་ལས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་ཏེ་སེམས་ཡོད་དོ་ཅོག་ལ་ཆེད་ཀར་གསད་དུ་
མི་རུང། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི། རྟག་པར་སྙིང་རྗེ་བ་དང། སྲི་ཞུ་ཆེ་ཞིང་མི་འགལ་བའི་སེམས་རྟག་པར་གཡོས་ཏེ་བགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ཀྱིར་མདའ་དང། འོར་བ་བྱ་བའི་རིགས་སོ། །བདག་གིས་རང་ཉམས་སམ་ཏེ་སྙིང་ཚིམ་པར་སེམས་ཅན་བསད་ན། དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕས་
ཕམ་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་བདག་གིས་མ་བྱིན་པར་བླངས་སམ་ཕ་ལོག་པོ་མ་བྱིན་པར་ལེན་དུ་བཅུག་གམ། ཐབས་ཀྱིས་མ་བྱིན་པར་བླངས་སམ། མ་བྱིན་
པར་ལེན་པའི་རྒྱུ། མ་བྱིན་པར་ལེན་པའི་རྐྱེན། མ་བྱིན་པར་ལེན་པའི་ལས་བྱེད་པ། སྔགས་སྒྱུ་མ་བྱས་ཏེ་ནོར་ཁྱེར་བ་ལ་སོགས་ཏེ་ལྷ་མ་སྲིན་དང། བདག་པོ་

[121A]༄༅། །ཡོད་པ་དང། ཡང་བློའི་ནོར་རྫས་དང། ནོར་རྫས་སོ་ཅོག་ལ་ཁབ་དང། རྩྭ་ཉག་མ་གཅིག་ལངས་ཆེད་ཀར་མ་བྱིན་པར་བླང་དུ་མི་
རུང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྐྱེད་ལ། སྲི་ཞུའི་ཡིད་དང་མི་འགའ་ཞིང། བྱམས་ཤིང་སྙིང་རྗེ་བར་བྱས་ཏེ་རྟག་པར་སེམས་
ཅན་ནོ་ཅོག་གི་ཡོན་ཏན་དང་བསོད་ནམས་བསྐྱེད་པའི་རིགས་སོ། །དེ་ལ་སླར་ལོག་པར་མིའི་ནོར་རྫས་མ་བྱིན་པར་བླངས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕས་ཕམ་
པའོ༑ ༑སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་བདག་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་དམ། གཞན་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པར་བསྟན་ནམ། བུད་མེད་དོ་ཅོག་ལ་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་
དང། གཞན་ལ་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་དང། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་རྐྱེན་དང། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཆོས་བྱེད་པ་དང་
མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ལས་བྱེད་པ་དང། བྱོལ་སོང་དང། ལྷ་དང། ལྷ་མ་སྲིན་གྱི་བུ་མོ་ལ་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང། ཆོས་དང་འགལ་བའི་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་
ན༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། སྲི་ཞུ་དང་མི་འགལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐར་པའི་ར་མདའ་བྱ་ཞིང་ཆོས་གཙང་མ་གཞན་ལ་སྦྱིན་པའི་རིགས་

[121B] ༑དེ་ལ་སླར་མིའོ་ཅོག་ལ་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བསྐྱེད་དེ་བྱོལ་སོང་དང། མ་དང། བུ་མོ་དང། སྲིང་མོ་ལ་སོགས་ཏེ་གཉེན་པ་དྲུག་ལ་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བྱས་
ཏེ་བྱམས་ཤིང་སྙིང་རྗེ་བ་མེད་ན། དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕས་ཕམ་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་བདག་གིས་རྫུན་བྱས་སམ། ཕ་རོལ་པོ་རྫུན་ཟེར་བར་བསྟན་
ཏམ༑ ཐབས་ཀྱིས་རྫུན་བྱས་པ་དང། རྫུན་གྱི་རྒྱུ་བྱས་པ་དང་རྫུན་གྱི་རྐྱེན་བྱས་པ་དང། རྫུན་གྱི་ཆོས་བྱེད་པ་དང། རྫུན་གྱི་ལས་བྱེད་པ་དང། མཐོང་བ་ལ་མ་
མཐོང་ཞེས་ཟེར་བ་དང། མ་མཐོང་བ་ལ་མཐོང་ཞེས་ཟེར་བ་དང་ལུས་དང་སེམས་ཀྱིས་རྫུན་བྱས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རྟག་པར་ཚིག་དྲང་པོ་སྐྱེ་ཞིང་
གཅིག་ཏུ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་ཚིག་དྲང་པོ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལ་སླར་ལོག་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་མི་དྲང་བ་དང། ཡོན་པོ་ལ་ལྟ་བ་དང། ཡོན་པོའི་
ལས་བྱེད་པར་བསྐྱོད་ན། དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕས་ཕམ་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་སྨྱོ་བའི་ཁུ་བ་བདག་ཚོང་ངམ། ཕ་ལོག་པོ་སྨྱོ་བའི་ཁུ་བ་ཚོང་བར་བསྟན་
ཏམ༑ ཐབས་ཀྱིས་སྨྱོ་བའི་ཁུ་བ་ཚོང་ངམ། སྨྱོ་བའི་ཁུ་བ་ཚོང་བའི་རྒྱུ་བྱེད་དམ། སྨྱོ་བའི་ཁུ་བ་ཚོང་བའི་རྐྱེན་བྱེད་དམ། སྨྱོ་བའི་ཁུ་བ་ཚོང་བའི་ཆོས་བྱེད་དམ། སྨྱོ་བའི་

[122A]༄༅། །ཁུ་བ་ཚོད་བའི་ལས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་ཏེ་སྨྱོ་བའི་ཁུ་བ་འོ་ཅོག་ཚོང་དུ་མི་རུང། སྨྱོ་བའི་ཁུ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྐྱེའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྣང་ཞིང་ཐར་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པའི་རིགས་སོ། །སླར་ལོག་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སེམས་བསྐྱེད་ན་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་ཕས་ཕམ་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང། མ་བྱུང་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་དགེ་སློང་དང་དགེ་སློང་མའི་ཉེས་པ་བདག་
གིས་འཕྱས་སུ་བྱས་སམ། གཞན་འཕྱས་བྱེད་པར་བསྟན་ཏམ། འཕྱ་བའི་རྒྱུ་བྱས་སམ། འཕྱ་བའི་རྐྱེན་བྱས་སམ། འཕྱ་བའི་ཆོས་དང། འཕྱ་བའི་ལས་བྱེད་ན་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། མུར་འདུག་དང། ཐེག་པ་ཆུང་དུ་རྣམ་གཉིས་བྱེད་པའི་མི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ནང་ན་ཆོས་མ་ཡིན་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་ན་
རྟག་པར་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་དེ་ངན་པའི་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡིད་དགའ། ཡིད་ཆེས་པར་བསྟན་ཅིང་བསླབ་པའི་རིགས་ན། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སླར་
ལོག་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ངེས་ཤེས་བཤད་ན། དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕས་ཕམ་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་ལ་ལ་ཞིག་བདག་གིས་བདག་བསྟོད་

[122B] གཞན་ལ་བདག་བསྟོད། ཕར་སྨོད་པར་སྟོན་པ། སྨོད་པའི་རྒྱུ། སྨོད་པའི་རྐྱེན་བྱེད་པ། སྨོད་པའི་ཆོས་དང། སྨོད་པའི་ལས་བྱེད་ན། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱིན་པར་རྨད་བབ་ཅིང་ངན་སེམས་པ་ནི། བདག་གིས་བླངས་ཏེ་དགེ་ཞིང་ལེགས་པ་ནི། གཞན་ལ་སྦྱིན་པའི་རིགས་ན། ལ་
ལ་ཞིག་གིས་བདག་གི་ལེགས་པ་ནི། བསྙད། གཞན་གྱི་ལེགས་པ་ནི་བཅབས་ཏེ་གཞན་ལ་རྨད་བབ་པར་བྱས་ན། དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕས་ཕམ་པའོ། །
སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་བདག་སེར་སྣ་ཆེའམ། གཞན་སེར་སྣ་ཆེ་བར་སྟོན་ཏམ། སེར་སྣ་ཆེ་བའི་རྒྱུ་བྱེད་དམ། སེར་སྣའི་ཆོས་བྱེད་དམ། སེར་སྣའི་ལས་བྱེད་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ནི། དབུལ་པོ་འོངས་སོ་ཅོག་དང། གཞན་ཇི་འདོད་པ་བཞིན་དགོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ལ་ངན་དུ་སེམས་ཤིང་སེམས་ལ་གཤེ་བ་དང། དོང་
ཚེ་གཅིག་གམ། ཁབ་གཅིག་གམ། རྩྭ་ཉག་མ་གཅིག་མི་སྟེར་རམ། ཆོས་འདོད་པ་ཞིག་འོངས་ན་ཚིག་གཅིག་ལེའུ་གཅིག་རྡུལ་ཙམ་གྱི་ཆོས་ཀྱང་མ་བཤད་ལ་
སླར་ངག་ངན་པས་སྦྱོས་ཏེ་རྨ་ཕབ་ན། དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕས་ཕམ་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་བདག་ཁྲོའམ། མི་ཕ་ལོག་པོ་ཁྲོ་བར་སྟོན་ཏམ། ཁྲོ་བའི་རྒྱུ་

[123A]༄༅། །བྱེད་དམ། ཁྲོ་བའི་རྐྱེན་བྱེད་དམ། ཁྲོ་བའི་ཆོས་བྱེད་དམ། ཁྲོ་བའི་ལས་བྱེད་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་
དགེ་བའི་རྩ་བསྐྱེད་ཅིང་འཐབ་ཅིང་རྩོད་པ་མེད་པར་བྱས་ལ་རྟག་པར་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་ཅིང་བྱ་བའི་རིགས་ཀྱི། ཕྱིར་ལོག་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་
སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་ཁ་ངན་པས་གཤེ་ཞིང་ལག་པས་འཚོག་པ་དང། རལ་གྲི་དང། དབྱུག་པས་གདབ་ཅིང་བརྡེགས་ཀྱང་སྙིང་བརྩེ་མ་བྲི་སྟེ་ཕ་ལོག་
པོ་འགྱོད་ཅིང་ཚིག་འཇམ་པོས་འཆགས་ཤིང་གནོང་བ་བསྐུར་ཀྱང་ཁྲོ་བའི་མདུད་པ་མ་བཀྲོལ་ན། དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕས་ཕམ་པའོ། །སངས་
རྒྱས་ཀྱི་བུ་ལ་ལ་ཞིག་གིས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལམ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རམ་གཞན་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལམ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་བར་བསྟན་ནམ། མ་ཡིན་
ཞེས་ཟེར་བའི་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་བྱེད་དམ། མ་ཡིན་པའི་ཆོས་བྱེད་དམ། མ་ཡིན་པའི་ལས་བྱེད་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། མུར་འདུག་དང། མ་རབས་
ཀྱི་ངན་ཚིག་གཅིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་སྐད་མ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་བ་ཞིག་མཐོང་ངམ་ཐོས་ན་མདུང་རྩེ་ཁ་གསུམ་པ་སུམ་བརྒྱས་སྙིང་ལ་ཟུག་པ་དང་མཚུངས་ན་

[123B]ཏེ། ཡིད་ཆེས་པའི་སེམས་སྲི་ཞུ་དང་མི་འགལ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རིགས་ན། སླར་ལོག་པར་མ་རབས་
ལོག་པ་ལ་ལྟ་ཞིང་མ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་བའི་གྲོགས་བྱེད་ན། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕས་ཕམ་པའོ། །དགེ་ཞུགས་སྤྱོད་པའི་རྣམས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་བསླབ་པའི་རིགས་སོ། །འདིའི་ནང་ནས་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་གཞིག་ཏུ་མི་རུང་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་བཅུ་ཚང་བར་བཤིག་པ་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་
དགོས༑ ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་བཤིག་པ་ཞིག་ན། ད་ལྟར་གྱི་ལུས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ལས་མ་ནུས་ཏེ་རྒྱལ་པོའི་གྲལ་
ཡང་སྟོར། འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་རྒྱལ་པོའི་གྲལ་ཡང་སྟོར། དགེ་སློང་དང། དགེ་སློང་མའི་གྲལ་ཡང་སྟོར། གཡོས་ཤིང་ཕྱོགས་པ་བཅུ་དང། བསྐྱེད་ཅིང་གསོད་
བ་བཅུ་དང། ཆོས་རྡོ་རྗེ་དང་མཚུངས་པ་བཅུ་དང། ས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟག་པའོ། །ཡོན་ཏན་ཟབ་མོ་ལ་སོགས་པ་ཟད་པར་སྟོར་ནས་ངན་སོང་གསུམ་དུ་
ལྷུང་སྟེ་བསྐལ་པ་གཉིས་གསུམ་གྱི་བར་དུ་ཕ་མ་དང། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་མིང་མཁན་ཀྱང་མི་ཐོས་ཏེ། དེ་བས་ན་གཅིག་ཀྱང་གཞིག་ཏུ་མི་རུང་ངོ། །ཁྱེད་ལ་སོགས་

[124A]༄༅། །པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལོབས་པ་དང། སློབས་པ་དང་སློབ་པར་འགྱུར་བའི་རྣམས་ཚུལ་ཁྲིམས་འདི་བཅུ་བསླབས་ལ་གུས་
པར་བྱོས་ཏེ་རྟག་པར་གཟུངས་སུ་གཟུང་བའི་རིགས་སོ། །གསལ་བར་ནི་ལེའུ་བརྒྱད་ཁྲི་བའི་ནང་ནས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཕས་ཕམ་པ་བཅུ་ནི། བཤད་ཟིན་ཏོ་།ལྟུང་བ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་རྒྱལ་པོའི་གྲལ་ཐོབ་པའི་ཚེ་དང་
འཁོར་ལོས་བསྐོར་བའི་རྒྱལ་པོའི་གྲལ་ཐོབ་པའི་ཚེ་དང། བློན་པོའི་གྲལ་ཐོབ་པའི་ཚེ་དང། སྔར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་མནོད་པའི་རིགས་སོ།།
འུང་ཏང་ལྷ་མ་སྲིན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྒྱལ་པོའི་ལུས་དང། བློན་པོའི་ལུས་ཀྱི་རིམ་གྲོ་དང། སྐྱབས་བྱེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དགྱེས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་
ཐོབ་ཟིན་ན་སྲི་ཞུ་དང་མི་འགལ་བའི་སེམས་དང། སེམས་ལ་གུས་པར་བྱས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་གྲལ་མཐོན་པོ་ན་འདུག་པའི་མཁན་པོ་དང། སློབ་དཔོན་
དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཚངས་པར་སྤྱོད་དུ་མཚུངས་པ་དང་མཚུངས་པར་མཐོང་བ་དང། ལས་མཐུན་པར་བྱེད་པ་མཐོང་ན་ལངས་ཏེ་བསུ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ནད་དྲི་

[124B] །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སླར་དྲེགས་པའི་སེམས་དང། ལེ་ལོའི་སེམས་དང། གླེན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་མ་ལངས། མ་བསུ། ཕྱག་མ་བྱས་ཏེ། ཅི་ལའང་
ཆོས་བཞིན་དུ་ཞེ་ས་དང། རི་མོ་དང། བདག་གི་ལུས་དང། ཡུལ་མཁར་དང། པོ་མོ་དང། ནོར་རིན་པོ་ཆེ་བདུན་ལ་སོགས་ཏེ་ནོར་རོ་ཅོག་བཙོངས་ལ་དགོས་སོ་ཅོག་མ་
སྦྱར་ཏེ༑ དེ་ལྟར་མ་ནུས་ན་ལྟུང་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་ལ་ལ་ཆེད་ཀར་ཆང་འཐུང་ན་ཆད་གི་ཉེས་པ་སྐྱེས་ཏེ། དགེ་བའི་བསོད་ནམས་གྲངས་མེད་པ་སྟོར་ཏོ། །ལ་ལ་ཞིག་
གིས་བདག་གི་ལུས་དང་ལག་གིས་ཆང་སྣོད་བླངས་ཏེ་མི་ཕ་རོལ་པོ་ལ་བྱིན་ཏེ་བླུད་ན་ཚེ་རབས་ལྔ་བརྒྱའི་བར་དུ་ལག་པ་མེད་པར་འོང་ན། བདག་འཐུང་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་
དགོས༑ འདི་ལྟ་སྟེ། མི་འོ་ཅོག་ཐམས་ཅད་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཆང་འཐུང་བར་བསྟན་དུ་མི་རུང་ངོ། །བདག་རང་འཐུང་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། བདག་
ཆེད་ཀར་འཐུང་བ་དང། ཕ་རོལ་པོ་ལ་བདར་བ་ནི། ལྟུང་བའོ་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་ཤ་ཆེད་ཀར་ཟོས་པ་དང། ཤ་འོ་ཅོག་བཟར་མི་རུང་སྟེ། ཟོས་ན་སྙིང་རྗེ་ཞིང་བྱམས་
པའི་རང་བཞིན་གྱི་ས་བོན་ཆད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཐོང་ནས་འཇིགས་ནས་སྤོང་ངོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གྱི་ཤ་བཟར་

[125A]༄༅། །མི་རུང་ངོ། །ཤ་ཟོས་པ་ནི། སྡིག་གྲངས་མེད་དེ། ཤ་ཟོས་ན་ལྟུང་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་དཀུ་བ་རྣམ་ལྔ་བཟར་མི་རུང་ངོ། །སྒོག་པ་
དང། ཙོང་དང། རྒྱ་སྒོག་དང། རི་སྒོག་རྣམས་དང། ཤིང་ཀུན་དང་འདི་རྣམས་ལྔ་ཁ་ཟས་སོ་ཅོག་གི་ནང་དུ་བཟར་མི་རུང་ངོ་།ལ་ལ་ཞིག་ཆེད་ཀར་ཟོས་ན་ལྟུང་
བའོ༑ ༑སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་བརྒྱད་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ལྔ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་བཅུ་དང། རྩ་བ་རྣམ་པ་བཞི་བཤིག་པ་
དང། ལོག་པ་བདུན་དང། གནོད་པ་བརྒྱད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་བཤིག་པའི་སྡིག་བྱེད་པ་མཐོང་ན་མཐོལ་ཚངས་བྱེད་དུ་གཞུག་པའི་རིགས་སོ་།དེ་ལས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་བསྟན་ཏེ་མཐོལ་ཚངས་བྱེད་དུ་མ་བཅུག་ན་ལྷན་ཅིག་འདུག་འདུག་ཅིང་ཚངས་པར་སྤྱོད་དུ་མཚུངས་པའི་དགེ་འདུན་རྣམས་གཅིག་
ཏུ་ཚོགས་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་བཤད་པའི་ཚེ་སྡིག་དངོས་སུ་བྱུང་གི་ཉེས་པ་མཐོལ་ཚངས་བྱེད་དུ་ཆུག་ཅིག་མ་བཅུག་ན་ལྟུང་བའོ་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་མཁན་པོ་
ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ལྟ་བ། ལྷན་ཅིག་ཏུ་ལས་བྱེད་པ་དགེ་འདུན་གྱི་ཁང་ཁྱིམ་དང། མཁར་དུ་འོངས་པ་མཐོང་ན་རྒྱང་གྲགས་སྟོང་གི་ལམ་ན་

[125B] བསུ། འགྲོ་བ་ནི། བསྐྱལ་ཅིང་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་བཀུར་སྟི་དང། རི་མོ་དང། ཉིན་གཅིག་ཅིང་དུས་གསུམ་དུ་རི་མོ་དང་ཉི་མ་གཅིག་གི་ཟན་དུ་གསེར་སྲང་
གསུམ་གྱི་ཁ་ཟས་དང། ཁྲི་སྟན་དང། ཆོས་ཀྱི་མཁན་པོ་ཅི་འདོད་དོ་ཅོག་དགོས་ཀྱང་ཀུན་སྦྱོར་ཏེ་བྱིན་ལ་རྟག་པར་ཆོས་ཀྱི་མཁན་པོ་གཉེར་ཏེ་དུས་གསུམ་དུ་ཆོས་བཤད་
དེ་ཉིན་གཅིག་ཅིང་དུས་གསུམ་དུ་ཕྱག་གསུམ་པར་འཚལ་ལ་ཁྲོ་བའི་སེམས་དང། མྱ་ངན་གྱི་སེམས་མི་སྐྱེ་བར་བགྱིས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་ལུས་དང་བསྡོས་ཏེ་ཆོས་
གསོལ་ལོ། །དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན་ལྟུང་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་གང་ལའང་རུང་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། མདོ་སྡེ་འཆང་བའི་ཁང་ཁྱིམ་ཆེན་པོའི་ནང་ན་ཆོས་འཆད་པ་
ཡོད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསར་དུ་སློབ་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་གྱི་གླེགས་བམ་ཁྱེར་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་མཁན་པོའི་གནས་སུ་སོང་ལ་གསོལ་ཏེ་དྲི་ཞིང་མནོད་པའི་རིགས་
སོ༑ ༑ལ་ལ་ཞིག་རི་དང། ཚལ་དང། ཤིང་གི་དྲུང་དང། དགེ་འདུན་གྱིས་དང། ཁྱིམ་གྱི་ནང་དང། ཆོས་འཆད་དོ་ཅོག་གི་སར་ཕྱིན་པར་བྱས་ཏེ་མཉན་ཅིང་འདོད་
པའི་ཤན་གནས་སུ་སོང་སྟེ་མ་མཉན། མ་མནོས་ན་ལྟུང་བའོ་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་སེམས་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་འགལ་ཞིང་རྟག་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡི་གེ་དང། ཚུལ་

[126A]༄༅། །ཁྲིམས་ལ་འདུག་ཀྱང་ཁར་སྨྲ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཤད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་ན། རྟག་པར་ཐེག་པ་ཆུང་དུ་རྣམ་གཉིས་དང་མུར་
འདུག་གི་ཆོས་ལ་ལྟ་ཞིང་ལོག་པར་ལྟའོ་ཅོག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཆོས་ཀྱི་ཡི་གེ་གཟུངས་སུ་བཟུང་ན་ལྟུང་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་མི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་བོ་ཅོག་
རྟག་པར་རིམ་གྲོ་བྱས་ཏེ་གསོས་ལ་སངས་རྒྱས་དང་མཚུངས་པར་བྱས་ན་དགེ་བའི་བསོད་ནམས་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ན་ནད་པ་ལ་ལྟ་ཞིང་གསོས་པའི་དགེ་བའི་
བསོད་ནམས་ནི། བསོད་ནམས་ཀྱི་དམ་པའོ། །ཕ་མ་དང། མཁན་པོ་དང། དགེ་འདུན་དང། སློབ་མའམ། དབང་པོ་མ་ཚང་བ་ནད་དོ་ཅོག་གིས་བཏབ་ཅིང་ཉོན་
མོངས་ན་ཀུན་ཀྱང་གསོས་ཏེ་སོས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་གཤེ་ཞིང་ངན་སེམས་ཀྱིས་དགེ་འདུན་གྱི་ཁྱིམ་དང། ཡུལ་མཁར་
དུ་མ་ཕྱིན་པ། དབྱེ་དང། རི་ལུང་དང། མཁར་དང། ཚལ་ན་ནད་པ་འདུག་པ་མཐོང་སྟེ་ར་མདའ་དང། རིམ་གྲོ་མ་བྱས་ན་ལྟུང་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་
རལ་གྲི་དང། མདའ་གཞུ་དང། མདུང་དང། སྟ་རེ་ལ་སོགས་ཏེ་འཐབ་མོའི་སྤྱད་མཚོན་ཆ་དང། སེམས་ཅན་གསོད་པའི་སྤྱད་དང་འདྲ་བ་རྒྱ་རྒྱ་མོ་ལ་སོགས་པ་འཆད་

[126B] །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ཕ་མ་གཞན་གྱིས་བསད་ཀྱང་ཤ་མི་གླན་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསད་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། མཚོན་ཆ་ཆེད་ཀར་
འཆང་བ་ན། ལྟུང་བའོ། །འདི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་བཅུ་ནི་བསླབས་ཏེ་རྟག་པར་གཟུངས་སུ་གཟུང་བའི་རིགས་སོ། །འོག་མ་ལེའུ་དྲུག་གི་ནང་ན་རྒྱ་ཆེར་བཤད་
དོ༑ ༑སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་ཁེ་འདོད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ངན་པ་བསམ་སྟེ་ཉི་འོག་གི་ཡུལ་དུ་ཕོ་ཉར་འདྲུལ་
བ་དམག་གི་གཡུལ་བཤམས་ཏེ། དམག་བསྐྱོད་ནས་འཐབས་ཏེ་སེམས་ཅན་མང་པོ་བསད་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམག་གི་ནང་དུ་སོང་ཞིང་ཕན་ཚུན་དུ་འདུལ་
ཡང་མི་རུང་ན་ཆེད་ཀར་ཡུལ་གྱི་དགྲ་བྱེད་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེ་ལ་ཆེད་ཀར་བྱེད་པ་ནི། ལྟུང་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་བླ་འབངས་དང། བྲན་ཕོ་མོ་དང། ཕྱུགས་
བདག་སྣ་དྲུག་དང། གཤིན་སྒྲོམ་རོ་གཞུག་པའི་སྣོད་ལ་སོགས་པ་ཁེ་དང་ཚོང་སྤོགས་བདག་གིས་ཀྱང་བགྱི་བའི་མི་རིགས་ན། གཞན་ལ་བྱེད་པར་བསྟན་པ་ལྟ་སྨོས་
ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། དེ་ལ་ཆེད་ཀར་བྱེད་པ་ནི། ལྟུང་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུས་ངན་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ཕ་ལོག་པ་དགེ་བ། དེས་པ། ཆོས་ཀྱི་མཁན་པོ། དགེ་འདུན་རྒྱལ་

[127A]༄༅། །པོ༑ ཡ་རབས་བཙུན་པ་ལ་མ་ཉེས་པར་ལོག་པ་བདུན་དང་ཕམ་པ་བཅུ་དང། ཕ་མ་དང། ཕུ་བོ་ནུ་བོ་དང། གཉེན་པ་རྣམ་དྲུག་གི་
ཚུལ་ཁྲིམས་བཤིག་གོ་ཞེས་སྐུར་ན། སྲི་ཞུ་དང་མི་འགལ་ཞིང་བྱམས་ཤིང་སྙིང་རྗེ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རིགས་ཀྱི། དེ་ལ་སླར་ལོག་པའི་གནོད་པ་བསྐྱེད་
ན་མི་བདེ་བའི་གནས་སུ་ལྷུང་ན་ལྟུང་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་ངན་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ཆེད་ཀར་མེ་ཆེན་པོ་བཏང་ལ་རི་དང། ཚལ་དབྱེ་དང། རི་ལུང་དབྱར་ཟླ་ར་
བ་མན་ཆད། སྟོན་ཟླ་ཐ་ཆུང་ཡན་ཆད། བསྲེགས་སམ། ལ་ལ་ཞིག་གིས་མེ་བཏང་སྟེ་གཞན་གྱི་ཁང་ཁྱིམ་དང། མཁར་དང། གྲོང་དང། དགེ་འདུན་
གྱི་ཁྱིམ་དང། ཞིང་དང། སྐྱེད་ཤིང་དང། ལྷ་མ་སྲིན་དང་བླའི་དཀོར་ལ་སོགས་ཏེ་བདག་པོ་ཡོད་དོ་ཅོག་གི་རྫས་སྲེག་ཏུ་མི་རུང་ངོ། །ལ་ལ་ཞིག་གིས་
ཆེད་ཀར་བསྲེགས་ན་ལྟུང་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སློབ་མ་བདག་དང། མུར་འདུག་དང། གཉེན་རྣམ་དྲུག་ལ་སོགས་ཏེ་དགེ་བའི་བཤེས་
གཉེན་ནོ་ཅོག་ཀུན་ཀྱང་ཅིའང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཡི་གེ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ནོད་ཅིང་གཟུངས་སུ་འཛིན་བར་བསྟན་པའི་རིགས་སོ། །གཞུང་དང་ལུགས་ཤེས་ཤིང་

[127B] བསྐྱེད་ཅིང་གསོལ་བའི་སེམས་བཅུ་དང། རྡོ་རྗེའི་ཆོས་ཀྱི་སེམས་གཡོ་བར་བསྟན་ཏེ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་གོ་
རིམ་དང། ཆོས་ཀྱིས་ཆོ་ག་ཤེས་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ངན་སེམས་དང། ཞེ་སྡང་བསྐྱེད་དོ་།གཞན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་
པ་ཆུང་དུ་རྣམ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ཡི་གེ་དང། མུར་འདུག་དང། ལོག་པར་ལྟ་བའི་བཤད་པ་བསྟན་པ་ན་ལྟུང་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་ལེགས་པའི་
སེམས་ཀྱིས་སྔར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གོ་ཆ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཡི་གེ་བསླབས་ནས་རྒྱ་ཆེར་ཕྱེ་ནས་གཞུང་གི་རོ་ཅི་བྲོ་བ་ཤེས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
གསར་དུ་སློབ་པ་རྒྱད་གྲགས་བརྒྱ་སྟོང་གི་ལམ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཡི་གེ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་འདོད་ཅིང་འོང་བ་མཐོང་ན་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་ཆོས་བཞིན་
བཤད་པའི་རིགས་སོ། །དཀའ་ཐུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ལུས་བསྲེགས་པ། ལག་ངར་བསྲེགས་པ། སོར་མོ་བསྲེགས་པའོ། །དེ་ལ་ལུས་དང། ལག་ངར་དང། སོར་
མོ་བསྲེགས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོན་དུ་མ་གསོལ་ན། དེའི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ཡིན་ནོ། །སྟག་དང། སྤྱང་ཀི་དང། སེངྒེ་ལྟོགས་པ་

[128A]༄༅། །ལ་སོགས་པ་དང། འདྲེ་ལྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ལུས་ཀྱི་ཤ་དང། རྐང་ལག་གཏོང་ཕོད་པར་བྱས་ཏེ་བྱིན་ལ། དེ་ནས་
གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་མཐར་གྱིས་ཡང་དག་པའི་ཆོས་བཤད་དེ། སེམས་ནི་ཕྱེ། ཡིད་ནི། གོལ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་གསོ་བའི་
ཁེ་འདོད་པའི་ཕྱིར་ལན་གླན་པའི་རིགས་པ་ནི། མ་གླན་གྱི། ཡི་གེ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་རི་མོ་དང། འབྲུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཤད་ནས་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་དཀོན་
མཆོག་གསུམ་ལ་འཕྱ་ཞིང་འཆད་པ་ནི། ལྟུང་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་བདག་ཁ་ཟས་དང། ནོར་རྫས་དང། གསོ་བའི་ཁེ་དང། མིང་སྙན་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་
དང། རྒྱལ་བུ་དང། བློན་པོ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཉེན་ཞེས་ཟེར་ཏེ། སྙེམས་ཤིང་ནན་གྱིས་ནོར་སློང་ལ། བཙན་ངག་གིས་བསྡིགས་ཏེ་ནན་གྱིས་ནོར་དང་
ཁེ་ཚོལ་ལོ་ཅོག་གི་མིང་ནི། ངན་པ་མང་པོ་ཚོལ་ཞེས་བྱའོ་།གཞན་ལའང་སྙིང་རྗེ་མེད་ཅིང་སྲི་ཞུ་དང་མི་འགལ་བའི་སེམས་ཡོང་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། ལྟུང་
བའོ༑ ༑སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཁ་ཏོན་དུ་ཀློག་པ་སློབ་པ་ན་ཉིན་གཅིག་ཅིང་དུས་དྲུག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟུང་ལ་དེའི་གཞུང་དང། དོན་

[128B] །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཚིག་གཅིག་ལེའུ་གཅིག་ཀྱང་མི་ཤེས་པར་སྒྱུ་མའི་ཚིག་ཏུ་ནུས་ཞེས་ཟེར་བ་
ནི༑ བདག་ལ་བརྙས་ཤིང་བསླུས། གཞན་ལའང་བརྙས་ཏེ་ཆོས་སོ་ཅོག་རྣམ་པ་གཅིག་ཀྱང་མི་ཤེས་པར་གཞན་ལ་མཁན་པོ་བྱེད་ཅིང་ཚུལ་ཁྲིམས་སྟོན་པ་ནི། ལྟུང་
བའོ༑ ༑སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་ངན་སེམས་བསྐྱེད་དེ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཛིན་པའི་དགེ་བའི་ལག་ན་པོག་སྣོད་ཁྱེར་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལས་བྱེད་པ་ལ་མཐོང་ནས་
ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀྱིས་བར་དུ་བར་བཅུག་སྟེ། འཕགས་པའི་མི་ལ་བརྙས་མ་ཤིན་བྱེད་ཅིང་ངན་མི་བྱེད་པ་མེད་དོ། །ཞེས་སྐུར་ཏེ་དེ་ལྟ་བུ་ཆེད་ཀར་བྱས་ན་ལྟུང་
བའོ༑ ༑སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་སྙིང་རྗེ་སྤྱད་དེ་ཅིའང་མི་གསད་པར་བཏང་བའི་ལས་བྱེད་ཅིང་ཕོའོ་ཅོག་ནི། བདག་གི་ཕ་ཡིན། མོའོ་ཅོག་ནི། བདག་གི་མ་ཡིན། བདག་
སྔོན་ཆད་ཀྱི་ཚེ་རབས་ལ་གར་སྐྱེས་སོ་ཅོག་ནའང་དེ་དག་ལས་མ་སྐྱེས་པ་མེད་པས་ན། འགྲོ་བ་དྲུག་གི་སེམས་ཅན་བདག་གི་ཕ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བསད་ཅིང་ཟོས་ན་
བདག་གི་ཕ་མ་བསད་དོ། །གཅིག་ཏུ་ན་བདག་གི་ལུས་རྙིང་པ་བསད་དོ། །ས་དང་ཆུ་ཐམས་ཅད་ནི། བདག་གི་ལུས་སྔ་མ་ཡིན་ནོ། །མེ་དང་རླུང་ངོ་ཅོག་ནི། བདག་གི་

[129A]༄༅། །གཟུགས་ཀྱི་ཕྱི་མོ་ཡིན་པས་རྟག་པར་གསོན་པོར་བཏང་བའི་ལས་བྱེད། གར་སྐྱེས་གར་སྐྱེས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གསོད་པ་མཐོང་ན་
ཐབས་སྤྱད་དེ་བདག་གིས་འོར་བ་དང་ར་མདའ་བྱས་ཏེ་ཉོན་མོངས་ཤིང་ཕོངས་པ་ཐར་པར་བྱའོ། །རྟག་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བཤད་དེ་བསྟན་
བསླབས་ནས་སེམས་ཅན་ཐར་པའི་ར་མདའ་བྱའོ། །ཕ་མ་དང། བུ་ཕོ་དང་ནུ་བོ་ཞིག་ཤི་ན་དེ་ཉིན་པར་ཆོས་ཀྱི་མཁན་པོ་གཉེར་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་
བཤད་ན་དེའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཤི་བ་དེ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་ཕྲད་དེ་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེའོ། །དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན་ལྟུང་བའོ།།།།ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མོ། བམ་པོ་
གཉིས་པ་སྟེ། ཐ་མ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་འདི་བཅུ་བསླབས་ན་སེམས་གུས་པར་གཟུངས་སུ་གཟུང་བའི་རིགས་སོ། །སྡིག་བཀྲུ་བའི་ལེའུ་ནང་ནས་ཀྱང་
ཚུལ་ཁྲིམས་གཅིག་པུ་གཅིག་ནས་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་གསལ་བར་བཤད་དོ་།སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཁྲོས་པའི་ལན་ཁྲོས་པས་མི་གླན། བརྡེག་
པའི་ལན་བརྡེག་པས་མི་གླན། ཕ་མ་དང། ཕུ་ནུ་བོ་དང་གཉེན་རྣམ་དྲུག་བསད་ཀྱང་ཤ་གླན་དུ་མི་རུང་ངོ། །གཞན་ཞིག་གིས་བདག་གི་རྒྱལ་པོ་བསད་ཀྱང་ཤ་གླན་དུ་མི་རུང་ངོ། །སྲོག་གཅོད་ཀྱང་ཤ་

[129B] །བྲན་ཕོ་མོ་ལ་ངག་ངན་པས་སྤྱོས་ཤིང་བརྡེགས་ལ་ཉིན་གཅིག་ཅིང་ལས་ངན་པ་རྣམ་གསུམ་བསྐྱོད་པ་ལའང་སྡིག་གྲངས་མེད་ན་
ཆེད་ཀར་ལོག་པ་སྣ་བདུན་གྱི་སྡིག་བྱས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སྙིང་རྗེ་མེད་གཉེན་རྣམ་དྲུག་ལ་སོགས་པའི་ཤ་
གླན་པ་ཆེད་ཀར་བྱེད་ན་ལྟུང་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་གདོད་མ་དང་པོ་རབ་ཏུ་བྱུང་ཏེ་ཅིའང་མི་ཤེས་པར་བདག་དབང་པོ་རྣོ་ལ་མཛངས་པར་རློམ་ཞིང་ལ་ལ་ནི། ལོ་
གྲངས་རྒན་ཞིང་ཕྱུག་བཙན་སྙེམས་ཏེ། ལ་ལ་རུས་ཆེ་ཞིང་ཐབས་མཐོ་བ་དང། མང་དུ་ཤེས་པ་དང། དབང་ཆེ་བ་དང། ནོར་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་མང་དུ་འདོག་
པས་རྒྱགས་དྲེགས་སྔོན་ཆད་ཆོས་ཤེས་པའི་མཁན་པོ་ལ་ཡི་གེ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་མི་གསོལ། མི་ནོད། ཆོས་ཀྱི་མཁན་པོ་ལ་ལ་ནི་རུང་ཆད། ལ་ལ་ནི་
ནས་གཞོན། ལ་ལ་ནི། ཐབས་ཆུང། ལ་ལ་ནི། དབུལ། ལ་ལ་ནི། དབང་པོ་མ་ཚང་ཡང་ལེགས་པའི་ཆོས་དབེན་པ་ཡོད་དེ། ཆོས་ཀྱི་ཡི་གེ་དང། ཚུལ་
ཁྲིམས་སོ་ཅོག་ཟད་པར་ཤེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསར་དུ་སློབ་བོ། །ཆོས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་མ་རིག་པ་དང། ཐབས་ལ་འཕྲལ་གང་དུ་བལྟས་ཤིང་ཆོས་ཀྱི་

[130A]༄༅། །མཁན་པོ་ལ་ཡང་དག་པའི་བདེན་པ་གཞུང་ངོ་ཅོག་གསོལ་ཞིང་ནོད་དུ་མ་འོངས་ན་ལྟུང་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་འདས་
པའི་ཕྱིན་སེམས་དགེ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་འདོད་ཅིང་ནོད་ན་སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཟུགས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་བདག་གི་སེམས་
ལ་ཡི་དམ་བཅས་ཏེ་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་མཐོལ་ཚངས་བྱས་ལ་ལྟས་བཟང་པོ་མཐོང་བ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོབ་བོ། །ལྟས་
བཟང་པོ་མ་མཐོང་བ་ནི། ཞག་བདུན་གཉིས། བདུན་གསུམ། ལོ་གཅིག་གི་བར་དུ་ལྟས་བཟང་པོ་མཐོང་བའི་དྲོད་ཀྱིས་གཟུང་ངོ། །ལྟས་བཟང་པོ་མཐོང་
ནས་སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཟུགས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཚུལ་ཁྲིམས་མནོད་དོ། །ལྟས་བཟང་པོ་མ་མཐོང་ན་སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་གཟུགས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ནོས་ཀྱང་མིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོབ་པ་ཞེས་མི་བྱའོ། །ལ་ལ་ཞིག་གིས་སྔོན་ཆད་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་མནོད་པའི་མདུན་དུ་ནོད་ན་ལྟས་བཟང་པོ་མི་དགོས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་མཁན་པོ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པས་ན་

[130B] ཆོས་ཀྱི་མཁན་པོ་དེའི་མདུན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་མནོས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་ཐོབ་སྟེ་གུས་པའི་སེམས་སྐྱེའོ། །རྒྱང་གྲགས་སྟོང་ལ་ཚུན་
ཚུན་ཆད་ཚུལ་ཁྲིམས་སྦྱིན་ནུས་པའི་མཁན་པོ་མེད་ལ་སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཟུགས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཚུལ་ཁྲིམས་ནོད་ན། ལྟས་བཟང་པོ་མཐོང་
བ་དགོས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་མཁན་པོ་ལ་ལ་ཞིག་བདག་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཡི་གེ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཤེས་པ་དང། རྒྱལ་པོ་དང། རྒྱལ་བུ་དང། བློན་པོ་རྣམས་བྱམས་
ཤིང་མཛའ་བ་སྙེམས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསར་དུ་སློབ་པ་ཆོས་ཀྱི་ཡི་གེའི་ལུགས་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཞུང་འདིར་འོངས་པ་ལ་བརྙས་པའི་སེམས་
དང། ངན་སེམས་དང། ལེ་ལོའི་སེམས་ཀྱིས་གཅིག་པུ་གཅིག་པུ་ནས་འདྲི་བའི་ལན་མ་གླན་ན་ལྟུང་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང། ཚུལ་
ཁྲིམས་ཀྱི་ཡི་གེ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དྲང་པོའི་ཆོས། དྲང་པོར་མཐོང་བ། དྲང་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད། དྲང་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ལུས་ཀྱིས་འགྲུས་པར་སློབ་ཅིང་སྤྱོད་སྒོམ་
མི་ནུས་པ་རྣམས་ནི། དཀོན་མཆོག་བདུན་བདུན་བཏང་སྟེ། སླར་ལོག་པར་བལྟས་སྟེ་ཐེག་པ་ཆུང་དུ་རྣམ་གཉིས་དང། མུར་འདུག་གི་ཆོས་དང། མ་རབས་ཀྱི་

[131A]༄༅། །གཞུང་ལ་བརྟེན་པ་དང། ཨ་བཧི་དྷརྨ་བཤད་པ་སློབ་པ་དང། ཐེག་པ་ཆུང་ངུའི་ཡི་གེ་དང། འདུག་པར་སློབ་ན། དེ་ནི་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ས་བོན་ཆད་པས་ལམ་འགོག་པས་བསྒྲིབས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཆེད་ཀར་བྱས་པ་ནི་
ལྟུང་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་འདས་པའི་ཕྱིན་ཆོས་འཆང་བ་བདག་པོ་བྱེད་པ་དང། དགེ་འདུན་གྱི་ཁྱིམ་བདག་པོ་དང་སྟོན་ཅིང་འཕྲུལ་པའི་
བདག་པོ་དང། བསམ་གཏན་དུ་འཇུག་པའི་བདག་པོ་དང། འགྲོ་ཞིང་འོངས་པའི་བདག་པོ་དང། དེ་ལྟ་བུ་བྱེད་ན་བྱམས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་མི་
མཛའ་སྟེ། འཐབ་ཅིང་རྩོད་པའང་དགེ་བར་བསྡུམ་པའི་རིགས་སོ་།དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ནོར་ཡང་དགེ་བའི་བསྲུངས་ཏེ་མ་འོས་པར་མི་སྤྱད། བདག་
གིས་བདག་གི་སྒོར་བབ་པ་དང་མཚུངས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ལས་ལོག་པར་མང་པོ་འགྲུབ་ཅིང་འབད་པ་དང། རང་ཉམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་དཀོན་མཆོག་
གསུམ་གྱི་ནོར་སྤྱད་ན་ལྟུང་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་སྔོན་ཆད་དགེ་འདུན་གྱི་ཁྱིམ་གྱི་ནང་དུ་འདུག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་དགེ་སློང་མགྲོན་པ་ཞིག་

[131B] མཁར་དང། གྲོང་དང། རྒྱལ་པོའི་ཁྱིམ་དང། དབྱར་ཚུལ་དུ་ཞུགས་པའི་ཚེ་དང་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་འོངས་པ་མཐོང་ན་སྔ་ན་
འདུག་པའི་དགེ་འདུན་གྱིས་འོང་ན་ནི། བསུ། འགྲོ་ན་ནི། བསྐྱལ་ཏེ་ཟས་བསྟི་སྟང་དང། ཁང་ཁྱིམ་ཉལ་བའི་མལ་ཆ་དང། ཁྲི་དང། སྣ་སྣ་ནས་སྦྱར་ཏེ་སྦྱིན་
ནོ༑ ༑ལ་ལ་ཞིག་བདག་ལ་ནོར་མེད་ན། བདག་གི་ལུས་དང། བུ་ཕོ་དང། བུ་མོ་དག་བཙོངས་ཏེ་ཅི་འདོད་པ་ཀུན་སྦྱར་ཏེ་སྦྱིན་དགོས་སོ་།སྦྱིན་པ་བདག་ལ་ལ་
ཞིག་འོངས་ཏེ་དགེ་འདུན་ཕལ་དང། དགེ་འདུན་གྱི་མགྲོན་པ་ཞིག་གཉེར་ཏེ་ཡོན་གྱི་ནོར་སྐལ་པ་ཡོད་པའི་སར་དགེ་འདུན་ཁྱིམ་བདག་པོས་དགེ་འདུན་མགྲོན་
པའི་རྣམས་རིམ་གྱིས་གཉེར་བ་བཏང་སྟེ། དེ་ལས་དགེ་འདུན་སྔ་ནས་འདུག་པས་བདག་འབའ་ཞིག་གཉེར་བར་སོང་སྟེ། དགེ་འདུན་མགྲོན་པ་མ་བཏང་ན་དགེ་
འདུན་གྱི་ཁྱིམ་གྱི་བདག་པོ་སྡིག་གྲངས་མེད་པར་ཐོབ་སྟེ་བྱོལ་སོང་དང་མཚུངས་སོ། །དགེ་སྦྱོང་མ་ཡིན། ཤཱཀྱའི་རིགས་ཀྱི་ས་བོན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་
བྱས་པ་ནི། ལྟུང་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་ཅིའང་གོ་རིམས་སུ་མ་བབ་པར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཡོན་བླངས་ཤིང་བདག་གིར་བཀུར་དུ་མི་རུང་ངོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་གྱི་ནོར་

[132A]༄༅། །རྫས་ནི༑ ཕྱོགས་བཅུའི་དགེ་འདུན་དབང་སྟེ། དེ་ལ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མནོས་ཤིང་ཁྱེར་ན། ཕྱོགས་བཅུའི་དགེ་འདུན་གྱི་ནོར་བདག་གི་
སྒོར་ཁྱེར་ན་བསོད་ནམས་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང། སངས་རྒྱས་དང་འཕགས་པ་རྣམས་དང། མཁན་པོ་དང། དགེ་འདུན་དང། ཕ་མ་དང་ནད་པའི་རྫས་
བདག་གིས་སྤྱད་ཀྱིས་ལྟུང་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང། རབ་ཏུ་མ་བྱུང་བའི་སྦྱིན་བདག་གིས་དགེ་འདུན་གཉེར་ཏེ་
བསོད་ནམས་བསྐྱེད་ཅིང་སྨོན་ལམ་གསོལ་ན། དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་སོང་ན་དགེ་བསྐོས་ལ་དྲིས་ཏེ། དེ་རིང་གོ་རིམ་གང་ལ་བབ་པ་གཉེར་ན་ཕྱོགས་བཅུའི་
འཕྲུལ་གྱི་དགེ་འདུན་ཐོབ་བོ། །གུད་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང། དགེ་འདུན་ལྔ་བཅུ་གཉེར་བ་བས་གོ་རིམས་སུ་བབ་པའི་
དགེ་འདུན་ཐ་མལ་པ་གཅིག་གཉེར་བ་བསོད་ནམས་ཆེའོ། །དེ་ལས་དགེ་འདུན་གཞན་གཉེར་བ་ནི། མུར་འདུག་ངན་པའི་ཆོས་སོ། །སངས་རྒྱས་བདུན་
ལ་ནི༑ གུད་ནས་གཉེར་བའི་ཆོས་མེད་དོ། །སྲི་ཞུའི་ལམ་དང་འགལ་བས་གུད་ནས་དགེ་འདུན་གཉེར་བ་ནི། ལྟུང་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་ངན་སེམས་

[132B]བདག་དར་ཅིང་ཟན་བྱེད་པ་དང། བདག་རྡུང་པ། བདག་འདུ་བ་ཕོ་མོའི་མཚན་ལྟ་རྨི་ལམ་བཟང་ངན་
འགྲོ་ལ་པོ་ཞེས་ཟེར། མོ་ཞེས་ཟེར། ལོག་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྔགས་སྒྱུ་མ་རང་བཟོར་ཟེར། དགྲ་བསླབ་པའི་ཆོས་བྱེད། དུག་གོ་ཅོག་སྦྱོར་ཞིང་བྱེད་ལ་དུག་རྩི་རྣམ་
པ་བརྒྱ་སྟོང་བྱེད་དེ། སྦྲུལ་དུག། གསེར་དངུལ་མ་བཏུལ་བའི་དུག་དང། བྱད་སྟེ་མ་ལ་སོགས་པ་སྙིང་རྗེ་ཡོང་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཆེད་ཀར་བྱས་ན་ལྟུང་བའོ། །
སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་ངན་སེམས་བསྐྱེད་དེ་བདག་གི་ལུས་ཀྱིས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐུར་པ་བྱས་ཏེ་གཞན་ལ་གཉན་སྒྱུ་མ་སྨོས་ཏེ། ཁ་ནི། སྟོང་པ་འཆད་
ལས་ནི༑ ཡོད་པའི་ལས་བྱེད་ལ། ཐ་མལ་པའི་བུད་མེད་དང། སྐྱེས་པའི་སྨྱན་བྱེད་ཅིང་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པར་སྦྱོར་ཏེ། ཅི་ལའང་མི་འཇིགས་ཤིང་ཆགས་པ་
མེད༑ དུས་དྲུག་ཏུ་མཆོད་སྟོན་བྱེད་པའི་ཉི་མ་དང། ལོ་གཅིག་ལ་ཟླ་བ་གསུམ་གསུམ་མཆོད་སྟོན་རྟག་ཏུ་བྱེད་པའི་ཚེ་སེམས་ཅན་གསོད། རྐུན་པོ་དང། ཆོམ་
པོ་བྱེད་ཅིང་མཆོད་སྟོན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་བཤིག་པ་ནི། ལྟུང་བའོ་།ཚུལ་ཁྲིམས་འདི་བཅུ་བསླབས་ལ་རྟག་པར་གཟུངས་སུ་གཟུང་བའི་རིགས་སོ། །ཁྲིམས་གཟུང་

[133A]༄༅། །བའི་ལེའུ་ནང་ནས་ཀྱང་རྒྱ་ཆེར་མངོན་པར་བཤད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་འདས་
པའི་ཕྱི་ན་ངན་པའི་དུས་ལ་མུར་འདུག་དང། མི་ངན་པའོ་ཅོག་དང། རྐུན་པོ་ཆེན་པོས་སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕ་མ་དང་མཚུངས་པའི་
གཟུགས་ཚོང་བ་མཐོང་ངམ། ཆོས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཚོང་བ་མཐོང་ངམ། དགེ་སློང་དང། དགེ་སློང་མ་ཚོང་ངམ། གཅིག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚོང་བ་དང། ལ་ལ་ཞིག་སྙིང་རྗེའི་ལས་ལ་མངགས་པའི་འབྲང་ནས་བྲན་ཕོ་བྲན་མོར་བྱས་པ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་ལྟ་བུ་
མཐོང་ན་བྱམས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ཐབས་ཀྱིས་ར་མདའ་དང་སྐྱབས་བྱས་ཏེ་གནས་གནས་ན་འཁོད་དོ་ཅོག་ཀྱང་སླར་སློབ་ཅིང་སྟོན་ཅིག། སངས་རྒྱས་
དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཟུགས་དང། དགེ་སློང་དང། དགེ་སློང་མ་དང། ཆོས་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ནོར་ཡོད་ན་ནོར་གྱིས་བླུས་
ཤིག་དེ་ལྟར་མ་བླུས་ན་ལྟུང་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་འཆང་དུ་མི་གནང་བ་ལ་མཚོན་ཆ་དང། མདའ་གཞུ་འཆང་བ་དང། ཚོང་སྤོབས་བྱེད་པ་དང། སྲང་

[133B] རྩ་ལག་སྙེམས་ཤིང་མི་གཞན་ལ་ནོར་ལེན་པ་དང། སེམས་ཅན་ལ་ཕྲག་དོག་བྱེད་དེ། ཕ་ལོག་པོ་བཅིངས་དྲགས་བྱས་པ་དང་
ངོ་སོ་དོན་དུ་ཡོད་པ་ཞིག་བཏང་བྱི་ལ་དང། སེལ་ཕྱི་དང། ཁྱི་དང། ཕག་དང། ཕྱ་འཆང་ཞིང་གསོར་མི་རུང་ངོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཆེད་དཀར་གསོས་ན་ལྟུང་བའོ། །སངས་
རྒྱས་ཀྱི་བུ་ངན་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ཕོ་མོ་ལ་སོགས་པ་འཐབ་བོ་ཅོག་ལ་ལྟ་བ་དམག་གི་གཡུལ་དང། དགྲ་ཆོམ་པོ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བལྟར་མི་རུང་ངོ། །ཡང་
གཅིག་ཏུ་དུང་འབུད་པ་དང། རྔ་གླིང་དང། གྱིམ་ཤིང་དང་ཛེང་དང། གླིང་བུ་དང། ཀོར་ཧིའུ་དང། གླུ་ལེན་པ་དང། རོལ་མོའི་སྒྲ་ལ་མཉན་དུ་མི་རུང་ངོ། །
ཆོ་ལོ་དང། མིག་མང་དང། པར་སིག་གི་རྩེད་མོ་དང། ར་འབྲི་ལུག་གི་དམག་གི་རྩེད་མོ་དང། ཕོ་ལོང་རྡོ་བ་དང། རྡོ་འཕེན་གྱིས་རྩེ་བ་དང། བུམ་བུ་ལ་རྡེའུ་
འཕེན་པ་དང། ཁྲས་བྱེད་པ་དང། མེ་ལོང་བྲུད་པ་བྱར་མི་རུང་ངོ། །རྩ་ཚི་ཚའུ་དང། རྒྱ་ལྕང་དང། ཕེར་ཁ་རུ་བ་དང་མིའི་ཐོད་པ་དང། དེ་རྣམས་ལ་མོ་གདབ་ཏུ་
མི་རུང་ངོ། །རྐུན་པོའི་ཐན་གྱི་ཕོ་ཉ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ཀྱང་བྱར་མི་རུང་ངོ། །དེ་ལྟར་ཆེད་ཀར་བྱས་ན་ལྟུང་བའི། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐུབ་པར་བཟུང་

[134A]༄༅། །བའི་རིམ་གྲོ་བྱས་ན་འགྲོ་ཉལ་འདུག་ལངས། ཉིན་མཚན་དུས་དྲུག་ཏུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཁ་ཏོན་བཀླགས་ན་རྡོ་རྗེ་དང་མཚུངས་
སོ༑ ༑རྐྱལ་པ་ཐོགས་པ་མཚོ་ཆེན་པོ་རྒལ་བ་དང་མཚུངས་སོ་།གཅིག་ཏུ་ན་དགེ་སློང་རྩྭས་བཅིངས་བ་དང་མཚུངས་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དགེ་ཞིང་ཡིད་
ཆེས་པའི་སེམས་རྟག་པར་བསྐྱེད་ལ་བདག་གིས་ཤེས་པར་བསམ་པ་ང་ནི། ད་དུང་སངས་རྒྱས་སུ་མ་ཕྱིན་པའི་སངས་རྒྱས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་རྣམས་
ནི༑ སངས་རྒྱས་སུ་ཕྱིན་པའི་སངས་རྒྱས་སོ་སྙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ་བར་མི་ཆད་པར་སེམས་ལ་བསམ་ལ་དེ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཐེག་པ་ཆུང་
དུ་གཉིས་དང། མུར་འདུག་ལ་སེམས་ཀྱིས་བསམ་ན་ལྟུང་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་རྟག་པར་སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་གསོལ་ལ། ཕ་མ་དང་མཁན་
པོ་དང། དགེ་འདུན་དང། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྲི་ཞུ་ཆེ་ཞིང་ཡིད་དང་མི་འགལ་བར་སྨོན། རྟག་པར་མཁན་པོ་མཁས་པ་དང། ཚངས་པར་སྤྱོད་དུ་
མཚུངས་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཕྲད་དེ་རྟག་པར་བདག་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཡི་གེ་དང། ཁྲིམས་དང། གཡོ་ཞིང་ཕྱོགས་པ་བཅུ་དང། བསྐྱེད་ཅིང་

[134B] ཆོས་རྡོ་རྗེ་དང་མཚུངས་པ་བཅུ་དང་ས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་བདག་བྱེད་ཅིང་ཤེས་ལ་ཆོས་བཞིན་དུ་ལས་བྱེད་པར་སྨོན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་
ཀྱི་བུ་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟུང་ལ་སྲན་ཐུབ་པར་བྱ་བ་ནི། ལུས་དང་སྲོག་ཀྱང་བོར་ཏེ་སེམས་ལ་སེམས་པའི་བར་མི་གཙང་པར་སེམས་བསམ་མོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་འདི་ལྟ་བུའི་སྨོན་ལམ་མ་བསྐྱེད་ན་ལྟུང་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུ་སྨོན་པའི་འོག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་
གཟུངས་སུ་བཟུང་སྟེ་སྨོན་ལམ་འདི་བཞིན་དུ་གདབ་བོ། །བདག་གི་ལུས་འདི་མེ་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་ཚིག་ཀྱང་རུང། ཁུང་ཟབ་མོ་དང། རལ་གྲིའི་རི་ལ་སོང་ཡང་
རུང་སྟེ་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཡི་གེ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་མཐར་མི་ཞིག་པ་དང། ནམ་དུའང་མི་ཞིག་པ་བུད་མེད་ཐམས་ཅད་གསོག་པ་
མི་བྱེད་པར་སྨོན་ཏོ། །གཅིག་ཏུ་སྨོན་ལམ་འདི་ལྟར་སྨོན་ཏོ། །ལྕགས་བསྲེགས་པའི་དྲ་བ་དང། དེ་ལྟ་བུ་རྒྱ་མོ་རིམ་པ་སྟོང་གིས་བསྐོར་ཏེ་ལུས་དཀྲིས་ཀྱང་མཐར་
ཡུན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་བྲལ་བའི་ལུས་ཀྱིས་དད་པའི་སྤྱིན་བདག་གི་གོས་ཐམས་ཅད་མི་བགོ་བར་སྨོན་ཏོ། །ཡང་གཅིག་ཏུ་སྨོན་ལམ་འདི་ལྟར་སྨོན་ཏོ། །ཁ་འདིའི་

[135A]༄༅། །ནང་དུ་ལྕགས་ཀྱི་ཐུ་ལུམ་བསྲེགས་པ་དང། མེ་ཆུ་བཞིན་དུ་བབ་སྟེ་འོངས་པ་ལ་བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་གི་བར་དུ་ལོན་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་
བཤིག་པའི་ཁས་དད་པའི་སྦྱིན་བདག་གི་ཟས་ཐམས་ཅད་མི་ཟ་བར་སྨོན་ཏོ། །ཡང་གཅིག་ཏུ་སྨོན་ལམ་འདི་ལྟར་སྨོན་ཏོ། །ལུས་འདི་མེ་ཆེན་པོས་བསྲེགས་
པའི་ལྕགས་ཀྱི་དྲ་བ་དང། ལྕགས་བསྲེགས་པའི་ཚ་བའི་སྟེང་དུ་བསྙལ་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་དྲལ་བའི་ལུས་ཀྱིས་དད་པའི་སྦྱིན་བདག་གི་ཁྲི་བོ་ཅོག་གི་སྟེང་
དུ་མི་འདུག་པར་སྨོན་ཏོ། །ཡང་གཅིག་ཏུ་སྨོན་ལམ་འདི་ལྟར་སྨོན་ཏོ་།ལུས་འདི་བསྐལ་པ་གཅིག་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་མདུད་རྩེ་ཁ་གསུམ་པ་སུམ་བརྒྱས་
གཙགས་ཀྱང་རུང་སྟེ། མཐར་ཚུལ་ཁྲིམས་བཤིག་པའི་ལུས་ཀྱིས་དད་པའི་སྦྱིན་བདག་གི་རྩི་སྨན་ཐམས་ཅད་མི་ཟ་བར་སྨོན་ཏོ། །ཡང་གཅིག་ཏུ་སྨོན་ལམ་
འདི་ལྟར་སྨོན་ཏོ། །ལུས་འདིས་བསྐལ་པ་སྟོང་གི་བར་དུ་ལྕགས་ཀྱི་ཟངས་པོ་ཆེ་ཚ་བའི་ནང་དུ་བཅུག་ཀྱང་རུང་སྟེ། མཐར་ཚུལ་ཁྲིམས་དྲལ་བའི་ལུས་ཀྱིས་
དད་པའི་སྦྱིན་བདག་གི་ཁང་ཁྱིམ་མོ་ཅོག་དང། ལྡུམ་ར་དང་སྐྱེད་ཤིང་དང། ཞིང་གི་སྟེང་དུ་མི་འདུག་པར་སྨོན་ཏོ། །ཡང་གཅིག་ཏུ་སྨོན་ལམ་འདི་ལྟར་སྨོན་

[135B] ༑ལུས་འདི་མགོ་ནས་རྐང་པའི་བར་དུ་ལྕགས་ཀྱི་གཏུན་བུས་བརྡུངས་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་མོ་བཞིན་དུ་སོང་ཡང་ཁྲིམས་དྲལ་བའི་ལུས་སེམས་ཡིད་ཆེས་པའི་སྦྱིན་བདག་
གིས་འགྲུས་ཤིང་གུས་པར་ཕྱག་མི་འཚལ་བར་སྨོན་ཏོ། །ཡང་གཅིག་ཏུ་སྨོན་ལམ་འདི་ལྟར་སྨོན་ཏོ། །སྟོང་ཕྲག་བརྒྱའི་ལྕགས་བསྲེགས་པའི་རལ་གྲི་དང། མདུང་
རྩེས་མིག་གཉིས་བྲུས་ཤིང་གཙགས་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཤིག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཕ་ལོགས་ཁ་དོག་བཟང་པོ་ལ་མི་ལྟ་བར་སྨོན་ཏོ། །ཡང་གཅིག་ཏུ་སྨོན་ལམ་
འདི་ལྟར་སྨོན་ཏོ། །ལྕགས་ཀྱི་སྨྱུང་བུ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱས་བསྐལ་པ་གཅིག་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ལུས་ཀྱི་ཆུ་བ་དང། རྣ་བའི་རྩ་བར་བཙུགས་ཀྱང་ཐ་མར་ཁྲིམས་དྲལ་
བའི་སེམས་ཀྱིས་རོལ་མོ་སྙན་པ་ལ་མི་མཉན་པར་སྨོན་ཏོ། །ཡང་གཅིག་ཏུ་སྨོན་ལམ་འདི་ལྟ་བུར་སྨོན་ཏོ། །བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱའི་བར་དུ་རལ་གྲིས་སྣ་བཅད་
ཅིང་གཞོགས་ཀྱང་ཁྲིམས་དྲལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་སྤོས་སོ་ཅོག་ལ་མི་སྣོམ་པར་སྨོན་ཏོ། །ཡང་གཅིག་ཏུ་སྨོན་ལམ་འདི་ལྟར་སྨོན་ཏོ། །བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་གི་བར་
དུ་ལྕེ་རལ་གྲིས་བཅད་གཏུབས་ཀྱང་ཁྲིམས་དྲལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་མིའི་ཅོག་གི་ཁ་ཟས་གཙང་མའོ་ཅོག་ལ་མི་བཟའ་བར་སྨོན་ཏོ། །ཡང་གཅིག་ཏུ་སྨོན་ལམ་འདི་

[136A]༄༅། །ལྟར་སྨོན་ཏོ། །སྟ་རེ་རྣོན་པོས་ལུས་བཅད་གཏུབས་ཀྱང་མཐར་ཁྲིམས་དྲལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་རེག་པའི་བཟང་པོ་ལ་མི་བརྐམ་
མི་ཆགས་པར་སྨོན་ཏོ། །ཡང་གཅིག་ཏུ་སྨོན་ལམ་འདི་ལྟར་སྨོན་ཏོ་།སེམས་ཅན་ནོ་ཅོག་སངས་རྒྱས་སུ་ཡོད་པར་སྨོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
འདི་ལྟ་བུའི་སྨོན་ལམ་མ་བསྐྱེད་ན་ལྟུང་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་རྟག་པར་དུས་གཉིས་སུ་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་པ་དགུན་དང། དབྱར་བསམ་གཏན་དུ་
འཇུག་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་སུ་འཇུག་པ་སོ་ཤིང་དང། སྲན་ཕྱེ་དང། ཆོས་གོས་གསུམ་དང། རིལ་བ་དང༑ ལྷུང་བཟེད་དང། གདིང་བ་དང། གསིལ་
བྱེད་དང། པོག་ཕོར་དང། ཆུ་ཚགས་དང། ལག་ཕྱིས་དང། གྲི་དང། གཙུབ་ཤིང་དང། གཙུབ་སྟན་དང། སྨེད་ཚེར་དང། ཐ་གུའི་ཁྲི་དང། དར་མ་
དང། ཁྲིམས་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་སྤྱད་པའི་ཆ་གྲོང་རྒྱུ་བའི་ཚེ་འགྲོ་ཞིང་འོངས་ན་རྒྱང་གྲགས་བརྒྱ་སྟོང་དུ་འགྲོན་ཡོ་བྱད་བཅོ་བརྒྱད་
རྟག་པར་ལུས་དང་མི་འབྲལ་ཏེ། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་པ་ནི། དཔྱིད་ཟླ་ར་བ་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ནས་དཔྱིད་ཟླ་ཐ་ཆུང་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་བར་དུའོ། །སྟོན་ཟླ་འབྲིང་པོ་ཚེས་

[136B]བྱད་བཅོ་བརྒྱད་ལུས་དང་མི་འབྲལ། དཔེར་ན། བྱའི་འདབ་མ་དང་འདྲའོ། །དེ་སྟེ་གསོ་སྦྱིན་གྱི་ཉི་མ་
ལ་གསར་དུ་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཅིང་ཁ་ཏོན་དུ་ཕས་ཕམ་པ་བཅུ་དང། ལྟུང་བ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་ཁྲིམས་ཁ་ཏོན་དུ་ལྷོགས་
ཤིག་དེ་སྟེ་ཁྲིམས་ཀློག་པའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་གཟུགས་དང། གཟུགས་བརྙན་
གྱི་སྤྱན་སྔར་མི་གཅིག་གིས་ཁ་ཏོན་བཀླགས་ལ་གཅིག་གིས་མཐོལ་ཚངས་བྱ་སྟེ། གཅིག་གམ། གཉིས་སམ། གང་ཡང་རུང་སྟེ། སྟོང་བརྒྱ་དེའང་མི་གཅིག་
གིས་ཁ་ཏོན་ཀློག་གོ་ཁ་སྟོན་ཀློག་པ་ནི། ས་མཐོན་པོ་ལ་འདུག་ལ་ཉན་པ་ནི། དམའ་བ་ལ་འདུག་གོ་སོ་སོ་ནས་ཆོས་གོས་ཚལ་བུ་དགུ་པ་དང། ལྔ་པ་དང་
བདུན་པ་བགོས་ཏེ་ཚུལ་དུ་འཇུག་པ་ནི། གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་ཆོས་བཞིན་དུའོ། །སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་སྤྱོད་པའི་ཚེ་བགེགས་ཡོད་ཅིང་མི་བདེ་བའི་ནང་དུ་མ་འགྲོ་
ཞིག་ཡུལ་གྱི་བགེགས་དང། རྒྱལ་པོ་མི་སྲུན་པ་དང། ས་མཐོ་དམའ་དང། རྩི་ཤིང་ཟབ་མོ་དང། དབྱར་སེངྒེ་དང། སྟག་དང་སྤྱང་ཀི་དང། ཆུ་སྟེ་རླུང་གི་

[137A]༄༅། །བགེགས་དང། རྐུན་པོ་ཆོམ་པོ་དང། སྦྲུལ་གདུག་པའི་ལམ་ལ་སོགས་ཏེ། བགེགས་ཡོད་དོ་ཅོག་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱངས་པའི་
ཡོན་ཏན་པ་འགྲོར་མི་རུང་ངོ། །དེ་ལ་ཆེད་ཀར་སོང་ན་ནི། ལྟུང་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་ཆོས་འདི་བཞིན་དུ་རིམ་པས་འཁོད་ཅིག་།ཚུལ་ཁྲིམས་སྔར་ནོས་པ་
ནི༑ སྔར་འདུག་ཅིག་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕྱིས་ནོས་པ་ནི། ཕྱི་ནས་འདུག་ཅིག་རྒན་གཞོན་མི་ལྟ། དགེ་སློང་ཕོ་དང། དགེ་སློང་མོ་དང། ཡ་རབས་དང་
བཙུན་པ་དང། རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་བུ་དང། ཉུང་རུམ་དང། བྲན་ཕོ་མོ་ལ་སོགས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྔར་ནོས་པ་ནི། སྔར་འདུག་ཅིག་ཕྱིས་ནོས་པ་ནི། ཕྱིས་
གོ་རིམ་བཞིན་དུ་འདུག་ཅིག་མུར་འདུག་ངན་པ་དང། མི་གླེན་པོ་བཞིན་དུ་རྒན་ཡང་རུང། གཞོན་ཡང་རུང། སྔ་མེད་ཕྱི་མེད་པའི་གོ་རིམ་མེད་པ་ནི་གཡུང་
པོ་བྲན་གྱི་ཆོས་སོ། །ང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ནང་ན་ནི་སྔ་མ་ནི། སྟེང་དུ་འདུག་ཕྱི་མ་ནི། འོག་ཏུ་འདུག་གོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ཆོས་བཞིན་དུ་གོ་རིམས་
སུ་མ་འཁོད་ན་ལྟུང་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་རྟག་པར་སེམས་ཅན་ནོ་ཅོག་བསྟན་ཅིང་བཅོས་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱི་ཁང་ཁྱིམ་བྱེད་ཅིང་རི་དང། ཚལ་དང། ར་བ་དང་

[137B]དགུན་དུ་ཚུལ་དང། བསམ་གཏན་དུ་འཇུག་པའི་གནས་དང། གཙང་མའི་འཆག་ས་འཛུགས་སུ་གཞུག་བའི་
རིགས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ནོ་ཅོག་གི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡི་གེ་བཀྲོལ་བཤད་ན་ནམ་ན་ཚ་བྱུང་བ་དང་
ཡུལ་གྱི་བགེགས་དང། དགྲའི་བགེགས་དང། ཕ་མ་དང། ཕུ་ནུ་བོ་དང། མཁན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐོག་མ་ཤི་བའི་དུས་དང། བདུན་གསུམ་གྱི་ཉི་མ་དང་
བདུན་བཞིའི་ཉི་མ་དང། བདུན་ལྔའི་ཉི་མ་དང། བདུན་བདུན་གྱི་ཉི་མ་ལ་དེའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཡི་གེ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་བཀྲོལ་བཤད་དེ། མཆོད་
སྟོན་བྱས་ཏེ་དགེ་པའི་བསོད་ནམས་ཐོབ་པར་གསོལ་ཅིག་འགྲོ་འོངས་ཀྱང་གསོན་པོའི་མཚོ་བསོད་ནམས་བྱེད་པ་ལ་མེ་ཆན་པོས་བསྲེགས། ཆུ་ཆེན་པོས་ཁྱེར་
རླུང་ནག་པོ་ཆེན་པོས་གྲུ་བུས་པ་དང། རྩད་པོ་དང་མཚོ་ཆེན་པོའི་དགྲའི་བགེགས་ལ་སོགས་ཏེ་སྡིག་གོ་ཅོག་བགེགས་དང་ལན་གྱིས་སྟན་མཚུངས་མེད་པ་བདུན་
བགེགས་བརྒྱད། ལག་སྒྲིལ། རྐང་སྒྲིལ་ལྟུང་དང། ལྕགས་དང་ལུས་བཅིངས་དྲགས་ཏེ་གཡེམ་ཞིང་ཁྲོ་བ་མང་པོ་དང། བླུན་ཞིང་གླེན་པ་མང་པོ་དང། ན་ཚའི་

[138A]༄༅། །མང་པོའི་དགྲ་ཟུས་ན་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ཡི་གེ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཁ་ཏོན་བཀླགས་ཏེ་དགྲོལ་བ་བཤད་དོ། །
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསར་དུ་སློབ་པ་འདི་བཞིན་མ་བྱས་ན་ལྟུང་བའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་འདི་དགུ་བསླབས་ལ་གུས་པར་རྟག་པར་གཟུངས་སུ་ཟུངས་ཤིག་
སྙོམས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་ཀྱང་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་མངོན་པར་བཤད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་མི་ལ་ཚུལ་
ཁྲིམས་ཤིག་སྦྱིན་ན་བྱེ་བྲག་དབྱེ་ཞིང་གདམ་དུ་མི་རུང། རྒྱལ་པོ་དང། རྒྱལ་བུ་དང། བློན་པོ་ཆེན་པོ་དང། བློན་པོ་ཕལ་དང་དགེ་སློང་དང། དགེ་སློང་མ་
དང། དགེ་བསྙེན་དང། དགེ་བསྙེན་མ་དང། ཕོ་གཡེམ་མོ་གཡེམ་དང། གཟུགས་ཀྱི་གནམ་བཅོ་བརྒྱད་དང། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་གནམ་དྲུག་དང། དབང་
པོ་མེད་པ་དང། དབང་པོ་རྣམ་གཉིས་ཡོད་པ་དང། ཉུང་རུམ་དང་བྲན་ཕོ་མོ་དང། ལྷ་མ་སྲིན་ལ་སོགས་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཁྲིམས་མནོད་དུ་རུང་ངོ། །ལུས་
ལ་ཆོས་ཀྱི་གོས་བགོ་བ་རྣམས་ནི། ཁ་དོག་བསྒྱུར་བར་སྟོན་ལ་ཆོས་དང་མཐུན་པར་གྱིས་ཤིག་ཁ་དོག་སེར་པོ། སྔོན་པོ། ནག་པོ། དམར་པོ། མལ་གོས་ཡན་

[138B] །ལུས་ལ་གོས་པ་གོའོ་ཅོག་ཚོས་ཏེ་ཁ་དོག་སྒྱུར་ཅིག་ཡུལ་ལོ་ཅོག་གི་ནང་ན་མིའི་གོས་སུ་བགོ་བ་ལ་དགེ་སློང་ངོ་ཅོག་གི་གོས་ནི། ཐ་མལ་
པའི་གོས་དང་མི་མཐུན་ནོ། །ཐོག་མ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྦྱིན་པའི་ཚེ་མཁན་པོས་དྲི་བ་ཁྱེད་ཚེ་འདི་ལ་ལོག་པ་བདུན་གྱི་སྡིག་བྱས་སམ་ཞེས་དྲིས་ཤིག་ཆོས་ཀྱི་མཁན་
པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ལོག་པ་བདུན་བྱས་པ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྦྱིན་དུ་མི་རུང་ངོ། །ལོག་པ་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལུས་ལ་ཁྲག་ཕྱུང་བ་
དང། ཕ་མ་དང་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་བསད་པ་དང། ལུས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་གཙང་མ་བཤིག་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་པའི་འཕགས་པ་བསོད་
པ་ཡིན་ཏེ། འདི་རྣམ་བདུན་ཚང་བར་བྱས་ཏེ་བསྒྲིབས་པའི་ཚུལ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྦྱིན་དུ་མི་རུང་ངོ། །གཞན་ནི། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་སྦྱིན་དུ་རུང་ངོ། །
རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ནི། རྒྱལ་པོ་ལའང་ཕྱག་མི་འཚལ། ཕ་མ་ལའང་ཕྱག་མི་འཚལ། གཉེན་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ལའང་ཞེ་ས་མི་བྱ། ལྷ་མ་སྲིན་ལའང་ཕྱག་
མི་འཚལ་ལོ། །ཆོས་ཀྱི་མཁན་པོ་སྐད་ཤེས་པ་ཞིག་རྒྱང་གྲགས་སྟོང་གི་ལམ་ནས་འོངས་ཏེ་ཁྲིམས་གསོལ་བ་ཞིག་ཡོད་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཀྱི་

[139A]༄༅། །མཁན་པོས་ངན་སེམས་དང་ཁྲོ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་སེམས་ཅན་ནོ་ཅོག་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་བྱིན་ན་ལྟུང་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་
བུ་ལ་བསྟན་བཅོས་ཏེ་ཡིད་ཆེས་པའི་སེམས་གཡོ་བར་བྱ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཞན་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཁན་པོ་བྱས་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་
མནོད་དུ་འོང་བའི་མི་ཞིག་མཐོང་ན་སྔར་མཁན་པོ་སློབ་དཔོན་གཉེར་དུ་ཐོང་ཞིག་མཁན་པོ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་ཁྱེད་ལ་བདུན་གྱིས་བསྒྲིབས་པའི་སྡིག་ཡོད་དམ་
དྲིས་ཤིག་དེ་ལའང་ཚེ་འདི་ལ་བདུན་གྱིས་བསྒྲིབས་པའི་སྡིག་ཡོད་ན། མཁན་པོས་ཚུལ་ཁྲིམས་སྦྱིན་པ་མི་རིགས་སོ། །བདུན་གྱིས་བསྒྲིབས་པའི་སྡིག་
མེད་ན༑ ཚུལ་ཁྲིམས་སྦྱིན་དུ་རུང་ངོ། །ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་བཅུ་བཤིག་པ་ཞིག་ཡོད་ན། མཐོལ་ཚངས་བྱེད་དུ་ཆུ་གཅིག་།སངས་རྒྱས་དང་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཞལ་སྔར་ཉིན་མཚན་དྲུག་ཏུ་ཕམ་པ་བཅུ་དང་ལྟུང་བ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཁ་ཏོན་དུ་བཀླགས་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་
རྒྱས་ལ་སེམས་ཐག་པ་ནས་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཚེ་ལྟས་བཟང་པོར་བྱ་དགོས་སོ། །དེ་ལ་ཉི་མ་བདུན་དང། བདུན་གཉིས་དང། བདུན་གསུམ་དང། ལོ་གཅིག་

[139B] །ལྟས་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་གཤེགས་ཏེ་སྦྱི་བོ་ལ་བྱུགས་ཏེ་འོད་མཐོང་བ་དང། མེ་ཏོག་མཐོང་བ་དང་
ལྟས་ཅིའང་རུང་བ་བཟང་པོ་མཐོང་ན་མོད་ལ་སྡིག་འབྱིན་ཏོ། །དེ་ལ་ལྟས་བཟང་པོ་མེད་ན། མཐོལ་ཚངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་མི་ཕན་ཏེ་དེའི་ཚེ་ལུས་ཀྱིས་ནི། ཚུལ་
ཁྲིམས་མི་ཐོབ་བོ། །ལོ་ངང་ཉི་མས་བསྟན་ཏེ་སྤོགས་ཏེ་བྱས་ལ་ལྟས་འོད་བྱུང་བ་དག་མཐོང་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་མནོད་དུ་རུང་ངོ། །ལ་ལ་ཞིག་གིས་ལྟུང་བ་བཞི་བཅུ་
རྩ་བརྒྱད་བཤིག་པ་ནི། མཐོལ་ཚངས་བྱས་པའི་མོད་ལ་འབྱུང་སྟེ། བདུན་གྱིས་བསྒྲིབས་པ་དང་མི་མཚུངས་སོ། །དེ་བས་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་སྟོན་པའི་མཁན་
པོས་ཆོས་འདིའི་ནང་ནས་ཀྱང་གཅིག་ནས་གཅིག་ནས་ཁྲེལ་ན་མཁན་པོ་བྱའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཡི་གེ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་པ་དང་ལྕི་བ་དང། ཡིན་
པ་དང། མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་དམ་པ་མི་ཤེས་ན། གཞུང་གི་མཆོག་བདེན་པ་དང། སྔ་མའི་རང་བཞིན་གྱི་ས་བོན་དང། ད་ལྟར་བསྐྱེད་ཅིང་གསོ་བའི་རང་
བཞིན་དང། གཏན་མི་རླག་པའི་རང་བཞིན་དང། ཆོས་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་རང་བཞིན་དང། དྲང་པོའི་རང་བཞིན་དང། དེའི་ནང་ནས་རྟོག་པ་དང། དཔྱོད་པའི་རང་

[140A]༄༅། །བཞིན་དང། ཕྱི་ནང་གི་བསམ་གཏན་བཅུའི་ཡལ་ག་ལ་སོགས་ཏེ་ཆོས་ཀྱིས་ལས་བྱའོ། །ཆོ་ག་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་
ཆོས་ཀྱི་ཡི་གེ་འདི་གཅིག་ནས་གཅིག་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསོ་བའི་ཁེ་དང། མིང་སྙན་པ་འདོད་པའི་ཕྱིར་སློབ་མ་ལ་ཁེ་བརྐམ་
པས་ངན་པ་བཙལ་ཏེ་མི་ཤེས་པ་ལ་སྒྱུ་མར་ཆོས་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཟེར་ཞིང་ཡོན་ལེན་པའི་བདག་ལའང་བསླུས་ཤིང་
བརྙས༑ གཅིག་ཏུ་ན་གཞན་ལའང་བསླུས་ཤིང་བརྙས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུས་མི་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་བྱིན་ན་ལྟུང་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་གསོ་བའི་ཁེ་འདོད་པའི་
ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་མནོས་པའི་མདུན་དུ་མུར་འདུག་དང། མ་རབས་ཀྱི་མདུན་དུ་སངས་རྒྱས་སྟོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཆེན་པོ་འདི་བཤད་
དུ་མི་རུང་ངོ། །ལོག་པར་ལྟ་བའི་མདུན་དུ་མི་རུང་ངོ། །རྒྱལ་པོ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་སུའི་མདུན་དུའང་བཤད་དུ་མི་རུང་ངོ། །མི་ངན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་མནོས་པ་ནི། མིད་བྱོལ་སོང་ཞེས་བྱའོ། །གར་སྐྱེས་གར་སྐྱེས་ཀྱང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་མི་མཐོང་ཞིང་རྡོ་ཤིང་དང་མཚུངས་སེམས་མེད་དེ་

[140B] །ལོག་པ་ལ་ལྟ་བའི་རྣམས་ནི་ཤིང་དུམ་པ་དང་མཚུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟ་བུ་ངན་པའི་མདུན་དུ་སངས་རྒྱས་རབས་
བདུན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་བཤད་དེ་བསྟན་ན་ལྟུང་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཡིད་ཆེས་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དམ་པ་མནོས་ལ་ཆེད་
ཀར་སེམས་བསྐྱེད་དེ་འཕགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བཤིག་ན། སྦྱིན་བདག་གོ་ཅོག་ཡོན་བླང་དུ་མི་རུང་ངོ། །གཅིག་ཏུ་ནི། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱིས་རིས་ལའང་འགྲོར་
མི་རུང། རྒྱལ་པོའི་ཆུ་ལའང་འཐུང་དུ་མི་རུང་སྟེ། འདྲེ་ཆེན་པོ་ལྔ་སྟོང་གིས་རྟག་པར་དེའི་མདུན་བཅད་ནས་འདྲེ་ན་རེ། དགྲ་ཆེན་པོ་ཁྱིམ་དང། མཁར་དང་
ཡུལ་གྱི་ནང་དུ་འོངས་སོ། །ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོར་མོར་མི་དེའི་རྗེས་ཕྱགས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ན་རེའང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ནང་དུ་འགྲོའོ། །ཞེས་ཟེར་ཏེ་མིག་གི་
མཐོང་དུ་འོང་མི་དགའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་བཤིག་པ་ནི། བྱོལ་སོང་དང་མཚུངས། ཤིང་དུམ་པ་དང་མཚུངས་ཏེ། དྲང་པོའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བཤིག་ན་ལྟུང་བའོ། །
སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་སེམས་གཅིག་ཏུ་བརྟུལ་ཏེ་རྟག་པར་གཟུངས་སུ་བཟུང་སྟེ་ཁ་ཏོན་དུའང་ཀློག་གོ་པགས་པ་བཤུས་ཏེ་ནི། ཤོག་ཤོག་བྱས་ཁྲག་ཕྱུང་བས་

[141A]༄༅། །ནི༑ སྣག་ཚར་བྱས། རུས་པ་བཅག་སྟེ་སྨྱུག་གུར་བྱས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡི་གེ་བྲིའོ། །ཤིང་གི་ཤུན་པ་དང། ཐོང་
ཀར་ལ་བྲིས་ཏེ་རྟག་པར་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང། རིན་མེད་པའི་སྤོས་དང། མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གཟེ་བ་དང་སྣོད་བྱས་ཏེ། ནང་དུ་
ཆོས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གླེགས་བམ་གཞུག་གོ་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བཞིན་དུ་རི་མོ་མ་བྱས་ན་ལྟུང་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་རྟག་པར་སེམས་རྒྱ་ཆེར་བསྐྱེད་
དེ་ཡུལ་མཁར་དང། ཁང་ཁྱིམ་མོ་ཅོག་ཏུ་ཕྱིན་ཏེ་སེམས་ཅན་ནོ་ཅོག་ནི། མཐོང་ན། ཁྱོད་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་ནོ་ཅོག་ཐམས་ཅད་དཀོན་མཆོག་
གསུམ་ལ་ཕྱོགས་ཤིང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཅུ་ནོས་ཤིག་ཅེས་བསྒོ་བའི་རིགས་སོ། །བྱོལ་སོང་གི་ཁམས་ཤིག་ནའང་སེམས་ལ་བསམ་ཁར་སྨྲས་ཏེ་ཁྱོད་
ནི༑ བྱོལ་སོང་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་སྐྱེད་ཅིག་ཅེས་བསམ་ཞིང་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། རི་ལུང་དབྱེ་ཐང་ག་ལ་གནས་ཀྱང་
རུང་སྟེ༑ སེམས་ཅན་ནོ་ཅོག་ཀུན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་སྐྱེ་བར་བྱོས་ཤིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་མ་བསྟན་མ་བཅོས་ན་ལྟུང་བའོ། །སངས་

[141B]པོ་བསྐྱེད་ནས་ཆོས་བྱེད་པ་དང། ཡ་རབས་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་བདག་དང། འདུ་བ་མང་བོའི་ནང་དུ་འགྲེང་
ལ་གོས་སྐྱ་བོ་གྱོན་ཏེ་ཆོས་བཤད་དུ་མི་རུང་ངོ། །གོས་སྐྱ་བོ་གྱོན་པ་འདུ་བ་མང་པོའི་ནང་དུ་ཆོས་བཤད་ན། ཆོས་ཀྱི་མཁན་པོ་ནི། ས་མཐོན་པོར་འདུག་ལ་
སྤོས་དང་མེ་ཏོག་གིས་ཡོན་གསོལ་ཏེ་མཐའ་བཞིར་ཉན་པའི་རྣམས་དམའ་བ་ན་འཁོད་ལ་གུས་པར་མཉན་ཏོ། །ཕ་མ་ལ་སྲི་ཞུ་མི་འགལ་བར་བྱ་བ་དང་
སློབ་མས་མཁན་པོ་ལ་བྱ་བ་བཞིན་ཆོས་ལའང་དེ་བཞིན་གུས་པར་བྱའོ། །བྲམ་ཟེ་མེ་ལྷ་ཅན་ཆོས་བྱེད་པ་བཞིན་གུས་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་མ་བྱས་ཏེ་ཆོས་
འཆད་པ་བོ་ཆོས་བཞིན་དུ་མ་བཤད་ན་ལྟུང་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་ཀུན་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ཁྲིམས་ནོས་ཤིག་།རྒྱལ་པོ་དང། རྒྱལ་བུ་དང། སློབ་
མ་སྡེ་བཞི་དང། བདག་མཐོ་ཞིང་བཙན་སྙེམས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཤིག་པ་ནན་ཏུར་གྱིས་ཆོས་བྱས་ཏེ་ངའི་སློབ་མ་རྣམ་བཞི་རབ་
ཏུ་བྱུང་ཞིང་ཆོས་བྱེད་པར་མི་སྟེར་ཏེ། བགེགས་གཅིག་ཏུ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་དང། མཆོད་རྟེན་འཛུགས་ཤིང་ཆོས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡི་གེར་འབྲིར་མི་

[142A]༄༅། །སྟེར་ཏེ༑ དཀོན་མཆོག་འཇིག་ཅིང་དེ་ལྟ་བུར་ཆེད་ཀར་ཆོས་འཇིག་པ་ནི། ལྟུང་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་དགེ་བའི་སེམས་སྤྱོད་པ་ལ་
རབ་ཏུ་ཕྱུང་ཞིག། ལེགས་པའི་མིང་སྙན་པ་འདོད་པ་དང། གསོ་བའི་ཁེའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་དང། བློན་པོའི་མདུན་དུ་སངས་རྒྱས་བདུན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་བཤད་དེ་
དགེ་སློང་དང་དགེ་སློང་མ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཁྲིམས་མི་རིགས་པར་བྱིན་ཏེ་སློབ་མ་རྣམས་བཅིངས་བཏགས་ན། སེངྒེའི་ལུས་ལ་སྲིན་བུ་འདུག་པས་
སེངྒེ་བདག་གིས་ཤ་ཟོས་པ་དང་མཚུངས་ཏེ། ཕྱིའི་སྲིན་བུས་ཤ་ཟོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་མུར་འདུག་དང། བདུད་ཀྱིས་ཆོས་བཤིག་
པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་གིས་ཆོས་བཤིག་པ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་མནོས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རིམ་གྲོ་བྱ་བ་ནི། ཕ་མས་ཕ་མ་བུ་
གཅིག་པུ་ལ་བསམ་པ་དང་མཚུངས་སོ། །ཕ་མ་ལ་སྲི་ཞུ་བྱ་བ་དང་འདྲའོ། །མུར་འདུག་དང། མི་ངན་པ་ལ་ངག་ངན་པ་ཚིག་ངན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་
ཁྲིམས་ལ་སྐུར་པ་ཟེར་ན། མདུད་རྩེ་ཁ་གསུམ་པའི་མདུང་རྩེ་སུམ་བརྒྱས་སྙིང་ལ་བཙུགས་པ་དང། རལ་གྲི་སྟོང་དབྱུག་པ་སྟོང་ཁྲིས་ལུས་བརྡེགས་པ་དང་

[142B] བདག་གི་ལུས་བསྐལ་པ་བརྒྱའི་བར་དུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སོང་ཡང་སླའི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཚིག་གཅིག་ངན་དུ་ཟེར་
བའི་སྐད་ནི་མི་ཐོས་པར་སྨོན་ཏོ། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་བཤིག་པ་གཞན་ལ་ལན་ལོན་པ་དང། ཞར་གྱིས་ཞར་གྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་བཤིག་པར་བསྟན་
པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། སྲི་ཞུ་དང་མི་འགལ་བའི་སེམས་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་བུ་བྱས་ན་ལྟུང་བའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་འདི་དགུ་བསླབས་ལ་སེམས་གུས་པར་གཟུངས་
སུ་ཟུངས་ཤིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་རྣམས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་པ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཁྱེད་ལ་སོགས་པས་རྟག་པར་གཟུངས་སུ་ཟུངས་ཤིག་།སྔར་འདས་པའི་སངས་
རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི། ཁ་ཏོན་ཟིན་ཏོ། །ད་ལྟར་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། ད་ལྟར་ཁ་ཏོན་བྱས་སོ། །སངས་
རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིས་འོངས་པའི་རྣམས་སོ། །ད་དེའི་ཁར་ཁ་ཏོན་བྱེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བུ་ཉོན་ཅིག་ཕས་ཕམ་པ་བཅུ་དང། ལྟུང་བ་བཞི་བཅུ་རྩ་
བརྒྱད་ཅིག་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཁ་ཏོན་ཟིན། ད་ལྟར་གྱི་ཁ་ཏོན་བྱས། ཕྱིས་ཀྱང་ཁ་ཏོན་བྱེད་དེ། ངའང་དེ་བཞིན་ད་ལྟར་ཁ་ཏོན་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། ཁྱེད་

[143A]༄༅། །ལ་སོགས་པས་སེམས་ཅན་ཕལ་མང་པོ་རྒྱལ་པོ་དང། རྒྱལ་བུ་དང། བློན་པོ་དང། དགེ་སློང་དང། དགེ་སློང་མ་དང། དགེ་བསྙེན་དང་
དགེ་བསྙེན་མས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནོས་ན་འགྲུས་པར་ཁ་ཏོན་ཀློགས་ལ་བཀྲོལ་བཤད་དེ། ཡི་གེར་བྲིས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་
གྱིས་སྐལ་པ་རྟག་པར་འདུག་སྟེ་ཁྲིམས་ཀྱི་གླེགས་བམ་དུས་གསུམ་གྱི་བར་དུ་ཚུལ་བཞིན་འབབ་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པར་བྱས་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་བསྟན་ཅིང་བསླབ་པའི་རྒྱུན་མི་གཅོད་ཅིང་སངས་རྒྱས་མཐོང་ལ་སངས་རྒྱས་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་གཏད་དེ། ཚེ་ཚེ་རབས་སུ་ཡང་ངན་སོང་དང་
བགེགས་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་དུའང་མི་ལྟུང་ཞིང་རྟག་པར་མིའི་ལམ་དང་གནམ་གྱི་སྟེང་དུ་སྐྱེའོ། །ངས་ད་ལྟར་ཤིང་འདིའི་དྲུང་དུ་འདུག་སྟེ་སངས་རྒྱས་རབས་
བདུན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་ཁྲིམས་མདོ་ཙམ་ཞིག་ཕྱ་བ་ཁྱེད་ལ་སོགས་པ་སྙིང་གཅིག་ཏུ་བརྟུལ་ཏེ་སོ་སོར་ཐར་པ་ལ་བསླབས་ལ་དགའ་ཞིང་གུས་པར་གྱིས་
ཤིག་གཟུགས་མེད་པའི་གནམ་གྱི་རྒྱལ་པོའི་ལེའུ་སློབ་པའི་བློན་འདེབས་པའི་ནང་ནས་གཅིག་པུ་གཅིག་བུ་ནས་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་མངོན་བར་བཤད་དོ། །དེའི་སློབ་

[143B]ཁ་ཏོན་བཀླགས་པ་ཐོས་ནས་སེམས་ཐག་པ་ནས་སྤྱི་བོ་ལ་ཁྱེར་ཏེ་དགའ་གཞའ་ནས་རྟག་པར་
གཟུངས་སུ་བཟུང་ངོ། །དེ་ལྟར་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཡན་ཆད་པདྨོའི་མེ་ཏོག་གི་སྣོད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་རྫོགས་ལོངས་སྤྱོད་པའི་སྐུའི་སེམས་ཀྱི་གནས་ཆོས་
ཀྱི་སྒོ་མོ་ལེའུ་ནང་ན་ཟག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བཅུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་འབུམ་གྱི་ཐུབ་པའང་དེ་བཞིན་ནོ་།དབང་པོ་ཆེན་པོའི་གནམ་གྱི་རྒྱལ་
པོའི་ཕོ་བྲང་ནས་འདིའི་གཙང་མའི་ཤིང་དྲུང་ན་འདུག་པ་བཅུའི་གནས་ན་ཆོས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལེའུ་ཡང་བཤད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་
བསྒོ་བ་བཤད་ཀྱིས་མི་ལང་ངོ། །མང་པོ་ཕལ་ཏག་པར་གཟུངས་སུ་གཟུངས་ལ་ཁ་ཏོན་དུ་ལྷོགས་ཤིག་དེའི་གཞུང་བཀྲོལ་བཤད་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་ཕྲག་བྲྒྱའང་
འབུམ་གྱི་ཁམས་པདྨོའི་མེ་ཏོག་སྣོད་ཀྱི་ཁམས་རྡུལ་ཕྲ་མོ་སྙེད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྣོད། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྣོད་གྲངས་མེད་པའི་སྨོན་ལམ་
གྱི་སྣོད༑ ཡོན་ཏན་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་འདུག་པའི་སྣོད་དེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་གྲངས་མེད། ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མོའང་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སྟོང་ཕྲག་

[144A]༄༅། །བརྒྱའི་ཁམས་ཀྱི་ནང་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཟུངས་སུ་བཟུང་སྟེ་དགའ་ཞིང་གུས་པར་བྱེད་དོ། །སེམས་ཀྱི་གནས་རྒྱ་ཆེར་
ཕྱེ་བའི་གཟུངས་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མེ་ཏོག་འོད་ཀྱི་རྒྱལ་བའི་ལེའུ་ནང་ནས་བཤད་དོ། །སངས་རྒྱས་བདུན་གྱིས་ཚིག་གི་ལེའུ་བཤད་པ་གཅིག་སྟེ། སངས་རྒྱས་
རྣམ་པར་གཟིགས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བཤད་པ། བཟོད་པའི་དམ་པས་དཀའ་ཐུབ་ཞུགས། །བཟོད་པའི་དམ་པས་མྱ་ངན་འདའ། །གཞན་ལ་གནོད་
པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ཏེ་སྤྱི་ཏོར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པ། མིག་ཅན་མི་བདེ་ཡོད་ལས་བྱོལ་ཏེ་འགྲོ། །མཁས་པས་འཚོ་བའི་འཇིག་རྟེན་
ན༑ ༑སྡིག་པ་ཀུན་ཀྱང་རྣམ་པར་སྤོངས། །གསུམ་སྟེ་ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པ། གནོད་ལ་མི་སྨྲ་མི་སེམས་ཏེ། །སོ་སོར་ཐར་པ་བཞིན་དུ་
སྡོམ༑ ༑ཟས་ཀྱི་ཚོད་ཀྱང་རིག་པར་བྱ། །གནས་ཀྱང་དབེན་པར་འཇུག་པར་བྱ། །རབ་ཏུ་སེམས་དང་ལྡན་པ་ནི། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའོ། །བཞི་སྟེ་ལོག་
པར་དད་སེལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པ། ཇི་ལྟར་བུང་བ་མེ་ཏོག་གི་།ཁ་དོག་བསུང་ལ་མི་གནོད་པར། །ཁུ་བ་བླངས་ཏེ་འཕུར་བ་བཞིན་།དེ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་

[144B] །གཞན་གྱི་རྣམས་ལ་མི་བལྟ་བར། །གཞན་གྱིས་ལེགས་པ་བྱས་ལའོ། །བདག་རང་ཉིད་ལ་ལྟོས། ལེགས་ཉེས་ཅི་བྱས་པ། ལྔ་སྟེ་གསེར་ཐུབ་
སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པ། བསམ་གཏན་ལ་ནི་མ་བྱོལ་བར། །ཐུབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚུལ་ཐུབ་སློབས། །མི་བདེ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་མགོན་།མངོན་པར་ཞི་བས་
རྟག་ཏུ་དྲན་པའི་ཡིད། །དྲུག་སྟེ་བསོད་སྐྱབས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པ། ཐམས་ཅད་སྡིག་པ་མི་བྱའོ། །དགེ་འོ་ཅོག་ནི་རྫོགས་པར་བྱ། །བདག་གི་སེམས་ཀྱང་
ཤིན་ཏུ་གདུལ། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའོ། །བདུན་ཏེ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པ། ལུས་ཀྱིས་སུ་ནི་སྡོམ་པ་དགེ་།ངག་གི་སྡོམ་པ་ཡང་ནི་དགེ་
ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡང་ནི་དགེ་དགེ་འོ་ཐམས་ཅད་སྡོམ་པ་ནི། །བྱང་ཆུབ་ཀུན་ལ་མགོན་སྐྱབས་བྱེད། །ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ལས་སྐྱོབ། །བྱང་ཆུབ་དག་སྲུང་
ཡིད་ཀྱང་སྡོམ། །ལུས་ཀྱིས་མི་དགེ་མི་བྱ་ཞིང། །འདི་གསུམ་ལས་ལས་རྣམ་པར་སྐྱོངས། །འཐོབ་བོ་དྲང་སྲོང་གསུངས་པའི་ལམ། །མི་ཡིས་བརྡེགས་སྤྱོས་ཤ་
མི་གླན། །སྡིག་གི་མི་ལ་སེམས་མི་འཁོན། །གཤེ་བའི་མི་ལའང་རྟག་ཏུ་གཅང། །མི་ཡིས་ངན་བྱས་བདག་མི་བྱེད། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་རབས་བཙུན་བྱས། །འཇིག་

[145A]༄༅། །རྟེན་ར་མདའ་ཕ་སྐྱབས་ནུས། །སངས་རྒྱས་འདིས་ཚུལ་ཁྲིམས་བཤད་པ། །ངས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་དུ་ཀུན་རྫོགས། །སངས་རྒྱས་
ཀུན་དང་སློབ་མ་རྣམས། །ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་གུས་པར་འཛིན་།གཅིག་ལ་གཅིག་ཀྱང་གུས་པར་བྱོས། །ཆོས་ལ་དྲིན་གཟོ་ཆོ་ག་ཚང་ན། །བྱ་བ་མེད་པའི་
ཆོས་ཐོབ་ནུས། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཡི་གེ་བཤད་ཟིན་ནས། །སེམས་གཅིག་བརྟུལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མོ་རྫོགས་སོ།།