[267A] ཨཱརྱ་སྠི་ར་ཨ་དྷྱ་ཤ་ཡི་བ་རི་བརྟ་ནཱ་མ་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་
པ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟན་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་

[267B] བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་ལ་དགེ་སློང་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་དང་
ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟན་པ་ནང་པར་སྔར་ཤམ་ཐབས་དང། ཆོས་གོས་བགོས་ལྷུང་བཟེད་ཐོགས་ཏེ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་བསོད་
སྙོམས་ལ་སོང་ངོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟན་པ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོར་མཐར་ཆགས་སུ་རྒྱུ་བ་ན་ཚོང་དཔོན་
ཞིག་གི་ཁྱིམ་ན་བུ་མོ་གཟུགས་བཟང་བ། མཛེས་པ། བལྟ་ན་སྡུག་པ་ཁ་དོག་བཟང་པོ་རྒྱས་པ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་མཐོང་ངོ། །དེས་བུ་མོ་དེ་མཐོང་ནས་འདོད་ཆགས་
ཀྱི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་སྐྱེས་ཏེ། དེས་མི་སྡུག་པ་ཡིད་ལ་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམས་ཀྱང་དེའི་སེམས་སྡུག་པའི་མཚན་མ་འབའ་ཞིག་གིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་ཏེ་འདུག་པར་འགྱུར་ཏོ། །དེ་
ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟན་པ་དགའ་བར་འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཁྱིམ་དེ་ནས་བསོད་སྙོམས་མ་བླངས་པར་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ནས་ལྷུང་
བཟེད་སྟོང་བཞིན་དུ་ཕྱིར་སོང་སྟེ། འདོད་པའི་རྟོག་པ་དེ་ཡིད་ལ་མི་བྱ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་ན། སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཀྱང་འདོད་པའི་རྟོག་པ་བསལ་མ་ནུས་ནས་བཅོམ་

[268A]༄༅། །ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷའི་སྤྱན་རྣམ་པར་དག་པ་མིའི་ལས་འདས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟན་པའི་འདོད་པའི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་སོ་སོར་
རྟོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཀྱང་འདོད་པའི་རྟོག་པ་བསལ་མ་ནུས་པ་གཟིགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟན་པ་གདུལ་བར་
བྱ་བའི་དབང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟན་པ་ལམ་གང་ནས་འགྲོ་བའི་ལམ་དེར་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་མོ་དེ་ཅི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བའི་བུ་མོ་ཞིག་སྤྲུལ་ནས་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟན་པས་སྤྲུལ་པའི་བུ་མོ་དེ་མཐོང་ངོ། །མཐོང་ནས་ཀྱང་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཁྱོད་གར་འགྲོ་སྤྲུལ་པའི་བུ་མོས་སྨྲས་པ། ཁྱོད་
གར་བཞུད་པ་དེར་བདག་མཆིའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟན་པ་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་ནས་བྲོས་སོ། །བྲོས་ནས་རི་བགྲོད་དཀའ་བ་ཞིག་ཏུ་སོང་ངོ། །སྤྲུལ་
པའི་བུ་མོ་དེ་ཡང་རི་བགྲོད་དཀའ་བ་དེ་ཉིད་དུ་སོང་ངོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟན་པ་ལུས་ངལ་ཆད་དེ་འདུག་གོ་སྤྲུལ་པའི་བུ་མོ་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟན་པའི་མདུན་དུ་འདུག་གོ་འདུག་ནས་ཀྱང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བདག་ནི་སེམས་ཀྱིས་སྤང་བར་བགྱི། །ལུས་ནི་བྲོས་པས་ཅི་

[268B] ༑བརྟན་པོ་ལུས་ནི་བྲོས་པ་ཡིས། །འདོད་ཆགས་སྤོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་སྤྲུལ་པའི་བུ་མོ་དེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་ནས་རི་བགྲོད་དཀའ་བ་དེ་ལས་ལྷུང་ངོ། །
ལྷུང་ནས་དེའི་མགོ་ཡང་ལོགས་ཤིག་ཏུ་སོང་ངོ། །ལག་པ་ཡང་ལོགས་ཤིག་རྐང་པ་ཡང་ལོགས་ཤིག་ཡན་ལག་དང། ཉིད་ལག་རྣམས་ཀྱང་ལོགས་ཤིག་ཏུ་སོང་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་
དཔེར་ན། ཁབ་བཅངས་པ་ལས་རབ་ཏུ་དྲོས་ཤིང་རབ་ཏུ་ཞུ་ནས་ས་ལ་ཐིམ་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྤྲུལ་པའི་བུ་མོ་དེ་དེ་ཉིད་དུ་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་པའི་བསམ་
པ་བརྟན་པས་སྤྲུལ་པའི་བུ་མོ་དེ་མཐོང་ནས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་དེ་ཉིད་ཞི་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་སྐྱོ་བ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་སོ། །དེས་སྐྱོ་བ་ཆེན་པོ་ཐོབ་སྟེ་སྤྲུལ་པས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨྲས་པ་
དེ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ནས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། རང་བཞིན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བདག་གིས་གསོལ་ཏོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱིས་སེམས་
མཁྱེན་ནས་ཅི་ནས་བདག་གིས་ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟན་པ་རི་བགྲོད་དཀའ་བ་དེ་
ནས་བྱུང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་

[269A]༄༅། །འབུམ་ཕྲག་དུ་མས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་མདུན་གྱིས་བལྟས་ནས་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟན་པས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱི་བཀའ་རྫོགས་པར་རིག་ནས་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ཏེ་པུས་མོའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་དེ་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། གང་ལམ་གྱིས་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དེ་ནི། དེ་བཞིན་ཏེ་
རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི། ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་སྤངས་པས་འདོད་ཆགས་སྤོང་བར་མ་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་བར་འགྱུར་བ་དང། གཏི་
མུག་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་སྤངས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཏི་མུག་སྤོང་བར་མ་གསུངས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། ཆོས་
གང་ཡང་དོར་བར་བྱ་བའམ། ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་མི་སྟོན་ཏོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང། ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་དང། བསྒོམ་པར་བྱ་བ་དང། མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་
དང། མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང། འཁོར་བ་ལས་བསྐྱོད་པར་བྱ་བ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བར་བྱ་བ་དང། བསལ་བར་བྱ་བ་དང། གཞག་པར་བྱ་བ་དང། དབྱེ་

[269B] །རིགས་ཀྱི་བུ། གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་།གཉིས་སུ་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། ཡང་དག་པ་ལ་ཞུགས་
པ་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། བདག་གིས་འདོད་ཆགས་སྤང་བར་བྱའོ་སྙམ་པ་འདི་ནི། གཉིས་སོ། །བདག་གིས་ཞེ་སྡང་སྤང་བར་བྱའོ། །བདག་གིས་གཏི་མུག་སྤང་པ་
བྱའོ་སྙམ་པ་འདི་ནི། གཉིས་སོ། །དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། ཡང་དག་པ་ལ་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི། ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ་
དཔེར་ན། མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་རོལ་མོ་བྱུང་བའི་ཚེ་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་བུང་མེད་མཐོང་ན་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་དེ། དེ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་སེམས་དཀྲིས་
ནས་འཁོར་གྱིས་འཇིགས་ཤིང་བག་ཚ་སྟེ་སྟན་ལས་ལངས་ནས་སོང་སྟེ། དེ་སོང་ནས་བུད་མེད་དེ་ཉིད་ལ་མི་སྡུག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། སྟོང་པ་དང་
བདག་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཅི་མི་དེ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
གང་བུད་མེད་མ་མཆིས་པ་ལ་མི་སྡུག་པར་ཡིད་ལ་བགྱིད་ཅིད་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། སྟོང་པ་དང། བདག་མེད་པར་ཡིད་ལ་བགྱིད་པའི་མི་དེའི་མངོན་པར་བརྩོན་པ་དེ་ནི་

[270A]༄༅། །ལོག་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ན་དགེ་སློང་དང། དགེ་སློང་མ་དང། དགེ་བསྙེན་དང། དགེ་བསྙེན་མ་ཁ་
ཅིག་མ་སྐྱེས་མ་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་སྡུག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། སྟོང་པ་དང། བདག་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་
འདྲ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ང་ནི། མི་བླུན་པོ་དེ་དག་ལ་ལམ་སྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་མི་སྨྲ་སྟེ། དེ་དག་ནི། ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། མི་
ལ་ལ་གཉིད་ལོག་པའི་རྨི་ལམ་དུ་བདག་གི་ཁྱིམ་དུ་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་མཐོང་ནས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཉལ་བར་བྱེད་དེ། དྲན་པ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་བདག་ནི། གསད་དོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་སེམས་
ནས་རྒྱལ་པོས་མཚོར་གྲང། དེས་བདག་གསད་དུ་འོང་ངོ་སྙམ་ནས་དེ་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་སྟེ་བྲོས་ན། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཅི་མི་དེ་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་སྟེ་བྲོས་པས་རྒྱལ་པོའི་
བཙུན་མོའི་ཕྱིར་འཇིགས་པ་དེ་ལས་ཐར་པར་འགྱུར་རམ། གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ནི། མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟར་མི་དེས་བུད་མེད་མ་
མཆིས་པར་བུད་མེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་དེ་ཡང་དག་པ་མ་ལགས་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ན་དགེ་སློང་དང། དགེ་སློང་

[270B] དགེ་བསྙེན་དང། དགེ་བསྙེན་མ་ཁ་ཅིག་འདོད་ཆགས་མེད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ནས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་འཇིགས་པས་སྐྲག་སྟེ། འདོད་ཆགས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་
བ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་མེད་པར་ཞེ་སྡང་གི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད། གཏི་མུག་མེད་པར་གཏི་མུག་གི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ནས་གཏི་མུག་གིས་འཇིགས་པས་སྐྲག་སྟེ། གཏི་
མུག་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་གང་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ང་ནི། མི་བླུན་པོ་དེ་དག་ལ་ལམ་སྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་མི་སྨྲ་སྟེ། དེ་དག་ནི། ལོག་
པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། མི་དེས་མེད་བཞིན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པས་འཇིགས་པ་མེད་པ་ལ་འཇིགས་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱི་
བུ༑ བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རྣམས་ནི། འདོད་ཆགས་ཀྱི་མཐའ་མ་ཤེས་ནས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་མཐའི་འཇིགས་པས་སྐྲག་སྟེ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་མཐའ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་
ཚོལ་ལོ༑ ༑ཞེ་སྡང་གི་མཐའ་ཅིའང་མེད་པའི་མཐར་མ་ཤེས་ནས་ཞེ་སྡང་གི་མཐའི་འཇིགས་པས་སྐྲག་ཅིང་ཅི་ཡང་མེད་པའི་མཐའ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ལོ། །གཏི་མུག་གི་
མཐའ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐར་མ་ཤེས་ནས་གཏི་མུག་གི་མཐའི་འཇིགས་པས་སྐྲག་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐའ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ང་ནི། མི་བླུན་པོ་དེ་

[271A]༄༅། །དག་ལ་ལམ་སྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་མི་སྨྲ་སྟེ། དེ་དག་ནི། ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། མི་ལ་ལ་ཞིག་སོས་ཀའི་
ཟླ་བ་ཐ་མའི་ཉི་མ་གུང་ལ་ལམ་དུ་ཞུགས་ནས་ཚ་བས་ཉེན་ཏེ་ངལ་ཆད་ནས་སྐོམ་ཞིང་གདུངས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ནས་དེས་འབྲོག་དགོན་པར་སྨིག་
རྒྱུའི་ཆུ་འདལ་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུན་འབབ་པ་མཐོང་ལ། དེ་དེར་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། བདག་ཁྱིམ་དུ་མ་ཕྱིན་གྱི་བར་དུ་རེ་ཞིག་ཆུ་འདི་བཏུང་བར་མི་བྱའོ། །སྙམ་ནས་དེས་
སྨིག་རྒྱུ་དེ་པོར་ཏེ་རང་གི་ཁྱིམ་དུ་སོང་ངོ། །རང་གི་ཁྱིམ་དུ་སོང་ནས་བདག་སྐོམ་ལ་ཆུ་མཐོང་བཞིན་དུ་མ་འཐུངས་པར་བོར་བ་ནི། བདག་གིས་ངོ་མཚར་བ་ཞིག་བྱས་སོ། །བདག་གིས་
མཆོག་ཏུ་ངོ་མཚར་བ་ཞིག་བྱས་སོ། །ཞེས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཆེད་དུ་བརྗོད་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། མི་དེས་ཆུ་མེད་ཅིང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་མ་འཐུངས་ཏེ་བོར་བ་
ལ་ངོ་མཚར་ཞིག་བྱས་པ་ཡོད་དམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ནི། མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ན་ཆབ་ཀྱང་མ་མཆིས། ཆབ་ཏུ་གདགས་
པ་ཡང་མ་མཆིས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མི་དེ་ཆབ་མ་མཆིས་པར་འདུ་ཤེས་འཁྲུལ་ཏེ། དེ་ཆབ་དོར་བར་སོ་སོར་རྟོག་པར་བགྱིད་ཅིང་མི་བདེན་པའི་དགའ་བ་དང། མཆོག་ཏུ་

[271B]།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ན་དགེ་སློང་དང། དགེ་སློང་མ་དང། དགེ་བསྙེན་དང། དགེ་
བསྙེན་མ་ཁ་ཅིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པའི་ཚིག་མ་ཤེས་ནས་སེར་སྣའི་སེམས་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་མེད་པར་སྦྱིན་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་དེ་མེད་བཞིན་དུ་
སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་ལ། མི་བདེན་པའི་དགའ་བ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེད་ཅིང་བདག་ཅག་གིས་ནི། སེར་སྣའི་སེམས་བསལ་ཏོ་སྙམ་སྟེ་དགའ་བ་དེས་མགུ་པར་འཛིན་པ་
དང། འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་སྤང་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་མེད་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་དེ་མེད་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་ལ། མི་བདེན་པའི་
དགའ་བ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེད་ཅིང་བདག་ཅག་གིས་ནི། འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སེམས་བསལ་ཏོ་སྙམ་སྟེ། དགའ་བ་དེས་མགུ་བར་འཛིན་པ་དང། གནོད་སེམས་ཀྱི་སེམས་
ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བཟོད་པ་མེད་པར་བཟོད་པའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་དེ་མེད་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་ལ། མི་བདེན་པ་དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེད་ཅིང་བདག་ཅག་གིས་ནི་
གནོད་པའི་སེམས་ཀྱིས་སེམས་བསལ་ཏོ་སྙམ་སྟེ། དགའ་བ་དེས་མགུ་བར་འཛིན་པ་དང། ལེ་ལོའི་སེམས་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་མེད་པར་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་

[272A]༄༅། །བསྐྱེད་དེ། མེད་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་ལ། མི་བདེན་པའི་དགའ་བ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེད་ཅིང་བདག་ཅག་གིས་ནི། ལེ་ལོའི་སེམས་
བསལ་ཏོ་སྙམ་སྟེ། དགའ་བ་དེས་མགུ་བར་འཛིན་པ་དང། རྣམ་པར་གཡེང་པའི་སེམས་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་མེད་པར་བསམ་གཏན་གྱི་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་དེ་མེད་
བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་ལ། མི་བདེན་པའི་དགའ་བ་དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེད་ཅིང་བདག་ཅག་གིས་ནི། རྣམ་པར་གཡེང་བའི་སེམས་བསལ་ཏོ་སྙམ་སྟེ། དགའ་བ་
དེས་མགུ་བར་འཛིན་པ་དང། མི་ཤེས་པའི་སེམས་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་མེད་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་དེ་མེད་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་ལ། མི་
བདེན་པའི་དགའ་བ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེད་ཅིང་བདག་ཅག་གིས་ནི། མི་ཤེས་པའི་སེམས་བསལ་ཏོ་སྙམ་སྟེ། དགའ་བ་དེས་མགུ་བར་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་རྣམས་
ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ང་ནི། མི་བླུན་པོ་དེ་དག་ལ་ལམ་སྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་མི་སྨྲ་སྟེ། དེ་དག་ནི། ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ་
དཔེར་ན། མི་ཞིག་ཆུ་མེད་པར་འདུ་ཤེས་འཁྲུལ་ཏེ། དེ་ཆུ་དོར་བར་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་ལ། མི་བདེན་པའི་དགའ་བ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེད་ཅིང་དགའ་བ་དེས་མགུ་བར་

[272B] འདི་ན་དགེ་སློང་དང་དགེ་སློང་མ་དང། དགེ་བསྙེན་དང། དགེ་བསྙེན་མ་ཁ་ཅིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མ་ཤེས་ནས་རྒྱུན་དུ་
ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་མེད་པར་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུར་འདུ་ཤེས་འཁྲུལ། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་མེད་པར་ལན་གཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུར་འདུ་ཤེས་
འཁྲུལ༑ ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་མེད་པར་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུར་འདུ་ཤེས་འཁྲུལ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མེད་པར་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུར་འདུ་
ཤེས་འཁྲུལ། རང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མེད་པར་རང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུར་འདུ་ཤེས་འཁྲུལ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མེད་པར་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་
འབྲས་བུར་འདུ་ཤེས་འཁྲུལ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འབྲས་བུ་མེད་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འབྲས་བུར་འདུ་ཤེས་འཁྲུལ་ཏེ། མེད་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་ལ། མི་
བདེན་པའི་དགའ་བ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེད་ཅིང་དགའ་བ་དེས་མགུ་བར་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ང་ནི། མི་བླུན་པོ་དེ་དག་ལ་
ལམ་སྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་མི་སྨྲ་སྟེ། དེ་དག་ནི། ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དད་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་

[273A]༄༅། །ཇི་ལྟར་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུར་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དེ་དག་ནི། ཡང་དག་པར་
ཞུགས་པ་ཡིན་ནམ། གཞན་དུ་ཤེས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི། མི་བླུན་པོ་དེ་དག་ལ་ལམ་སྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་མི་སྨྲ་སྟེ། དེ་
དག་ནི༑ ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། བུད་མེད་གཅིག་གིས་མེ་ལོང་བླངས་ཏེ་བཞིན་གྱིས་མཚན་མ་བརྟགས་ན། དེས་མེ་ལོང་ཤིན་ཏུ་
ཕྱིས་པ་དེ་ལ་གཟུགས་བརྙན་མཛེས་ཤིང་བལྟ་ན་སྡུག་པ་མཐོང་ནས་དེས་དེ་ལ་བདག་གིས་ནི། གཟུགས་བརྙན་འདི་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་
ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ནི། བདག་གི་མ་ཡིན་ལ། བདག་ཀྱང་འདིའི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རི་སྙམ་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེ་ལྟར་གཟུགས་བརྙན་དེ་
བུད་མེད་འདི་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སེམས་མི་སྐྱེད་པ་ངོ་མཚར་ཏོ་སྙམ་དུ་འཛིན་ཏམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ནི། མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་
འདས༑ གཟུགས་བརྙན་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་མཆིས་པ་དང། ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པ་ལགས་ཏེ། དེ་ལ་རྟོག་པ་ཅི་ཡང་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་

[273B] རོགས་ཀྱི་བུ། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི། གཟུགས་རྣམས་ལ་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། གཟུགས་འདི་དག་ནི། དན་ནོ། །འདི་དག་ནི། འབྲིང་ངོ། །འདི་དག་ནི། རབ་བོ་སྙམ་
དུ་སེམས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གཟུགས་རྣམས་ནི། གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་སྐྱེད་དེ། རྟོག་པར་མི་བྱེད། རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་དོ། །སྒྲ་དང། དྲི་དང། རོ་དང། རེག་བྱ་
རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །འདི་ལྟར་ཡང་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི། ཆོས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། ཆོས་འདི་དག་ནི། དན་ནི། །འདི་དག་ནི། འབྲིང་ངོ། །འདི་དག་ནི། རབ་བོ་སྙམ་དུ་
སེམས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཆོས་རྣམས་ནི། ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་སྐྱེད་དེ། རྟོག་པར་མི་བྱེད། རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། བུད་མེད་
དེས་མེད་པ་དེ་ཡོད་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ནས་དེའང་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ན་དགེ་སློང་དང། དགེ་སློང་མ་དང། དགེ་བསྙེན་དང། དགེ་
བསྙེན་མ་ཁ་ཅིག་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་མ་ཤེས་ནས་འདི་སྐད་དུ་བདག་ཅག་གཟུགས་རྣམས་ལ་ཆགས་པར་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཅག་སྒྲ་རྣམས་དང། དྲི་རྣམས་
དང། རོ་རྣམས་དང། རེག་བྱ་རྣམས་དང། ཆོས་རྣམས་ལ་ཆགས་པར་མི་བྱའོ། །བདག་ཅག་གིས་སྔོམ་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་ཟེར་ཏེ་དེ་དག་མེད་པ་དེ་ལ་ཡོད་པར་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་

[274A]༄༅། །ནས་མེད་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ལ། དེས་ཀྱང་དགའ་བར་འཛིན་ཅིང་བདག་ཅག་ལ་ནི། བསྟོད་པར་བྱེད། གཞན་ལ་ནི། བརྙས་པར་
བྱེད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ང་ནི། མི་བླུན་པོ་དེ་དག་ལ་ལམ་སྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་མི་སྨྲ་སྟེ། དེ་དག་ནི། ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་
འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། མོ་གཤམ་ཞིག་ཡོད་ལ་དེ་དྲན་པ་ཉམས་པས་འདི་ལྟར་བདག་ནི། བུ་མི་འདོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་དམ་འཆའ་བར་བྱེད་པ་དེ་ལ། བུད་མེད་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཡིད་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་
ཤེས་ཤིང་དོགས་བཞིན་དུ་འདི་སྐད་ཅེས། ཁྱོད་ཀྱི་བུ་གཟུགས་བཟང་ཞིང་མཛེས་ལ་བལྟ་ན་སྡུག་པ་ཞིག་ཡོད་པར་འགྱུར་གྱི། འདི་ལྟར་དམ་མི་བཅའ་བར་གསོལ་ཞེས་ཟེར་ལ། དེ་ནས་མོ་
གཤམ་དེས་བུད་མེད་དེའི་ཚིག་མཉན་ནས་དྲན་པ་ཉམས་པས་བདག་གི་བུ་གཟུགས་བཟང་ཞིང་མཛེས་ལ་བལྟ་ན་སྡུག་པ་ཞིག་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་རེ་བའི་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ་
སེམས་འཁྲུལ་པ་དེས་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེས་སེམས་ཡོངས་སུ་མགུ་བར་བྱེད་ལ། བུ་ནི། སྐྱེས་ཀྱང་མ་སྐྱེས། སྐྱེ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
ནི༑ ཆོས་ཐམས་ཅད་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་དང་འདྲ་བར་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྗེས་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་སྟོན་ཏེ། འདས་པའི་དུས་ན་ཁྱེད་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བར་

[274B] རིགས་ནི། འདི་ཞེས་བྱ། རུས་ནི། འདི་ཞེས་བྱ། ཁ་དོག་ནི། འདི་འདྲ་བར་འགྱུར། ཟས་ནི། འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཟ་ཟ། ཡུན་ནི་འདི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་གནས་གནས། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ནི་
འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཉམས་སུ་མྱོང། ཚེའི་མཐའ་ནི། འདི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་གྱུར་ཏོ། །མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ནི། འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ་མིང་ནི། འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར། རིགས་ནི། འདི་
ཞེས་བྱ༑ རུས་ནི། འདི་ཞེས་བྱ། ཁ་དོག་ནི། འདི་འདྲ་བར་འགྱུར་ཟས་ནི། འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཟ་བར་འགྱུར། ཡུན་ནི། འདི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ནི་
འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར། ཚེའི་མཐའ་ནི། འདི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ན་མིང་ནི། འདི་ཞེས་བྱ། རིགས་ནི། འདི་ཞེས་བྱ། རུས་ནི་
འདི་ཞེས་བྱ། ཁ་དོག་ནི། འདི་འདྲ་བ་ཞིག་ཟས་ནི། འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཟ། ཡུན་ནི། འདི་སྲིད་གནས། བདེ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཉམས་སུ་མྱོང། །ཚེའི་མཐའ་ནི། འདི་
སྲིད་ཅིག་ཐུབ་བོ་ཞེས་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དཔེར་ན་མོ་གཤམ་དེ་རང་གི་བརྟགས་པས་བུའི་འདུ་ཤེས་དེས་རེ་བར་བྱེད་ལ་བུ་དེ་ནི། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །མི་སྐྱེ་བའི་
ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་ན། མི་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །མི་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་ན། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཐམས་ཅད་

[275A]༄༅། །ནི༑ གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་ན། མི་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ་།མི་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་ན། རྣམ་
པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་དང་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་དང། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། རྣམ་པར་
ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་ན། མི་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །མི་འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་ན། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་
ཡིན་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལྟར་མི་ཤེས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ང་ནི། མི་བླུན་པོ་དེ་དག་ལ་ལམ་སྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །
ཞེས་མི་སྨྲ་སྟེ། དེ་དག་ནི། ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་རྣམས་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི། ལམ་ལ་གནས་པ་
ཡིན་ནོ༑ ༑དེ་དག་ནི། ལམ་ལས་མི་གཡོ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་གནས་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མི་གཡོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་མི་གཡོ་བ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པས་འདོད་ཆགས་ལ་གཡོ་བར་

[275B] ༑ཞེ་སྡང་ལས་གཡོ་བར་མི་བྱའོ། །གཏི་མུག་ལས་གཡོ་བར་མི་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་གཡོ་བར་མི་བྱའོ། །མིག་དང། གཟུགས་དང། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་
ལས་གཡོ་བར་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང། སྒྲ་དང། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། སྣ་དང། དྲི་དང། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། ལྕེ་དང། རོ་དང། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་
ལུས་དང། རེག་བྱ་དང། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། ཡིད་དང་ཆོས་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གཡོ་བར་མི་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལས་གཡོ་བར་མི་
བྱའོ༑ ༑ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལ་ཡང་གནས་པར་མི་བྱའོ་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ལས་གཡོ་བར་གྱུར་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་གཡོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་
ཕྱིར་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་མི་གཡོ་བའི་དོན་གྱིས་འདོད་ཆགས་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཞེ་སྡང་ལས་གཡོ་བར་གྱུར་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་གཡོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་
ཕྱིར་ཞེ་ན། མཚན་མ་མེད་པ་མི་གཡོ་བའི་དོན་གྱིས་ཞེ་སྡང་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཏི་མུག་ལས་གཡོ་བར་གྱུར་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་གཡོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་
ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨོན་པ་མེད་པ་མི་གཡོ་བའི་དོན་གྱིས་གཏི་མུག་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་གཡོ་བར་གྱུར་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་གཡོ་བར་

[276A]༄༅། །འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་མི་གཡོ་བའི་དོན་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཉིད་ཆོས་
ཀྱི་དབྱིངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མིག་དང། གཟུགས་དང། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གཡོ་བར་གྱུར་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་གཡོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟེན་ཅིང་
འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མི་གཡོ་བའི་དོན་གྱི་མིག་དང། གཟུགས་དང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་།དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་རྣ་བ་དང། སྒྲ་དང། རྣ་
བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། སྣ་དང། དྲི་དང། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། ལྕེ་དང། རོ་དང། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། ལུས་དང། རེག་བྱ་དང། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་
ཤེས་པ་དང། ཡིད་དང། ཆོས་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གཡོ་བར་གྱུར་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་གཡོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་
འབྱུང་བ་མི་གཡོ་བའི་དོན་གྱིས་ཡིད་དང། ཆོས་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལས་གཡོ་
བར་གྱུར་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་གཡོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་མི་གཡོ་བའི་དོན་གྱིས་ཆོས་

[276B]ཕྱིར་རོ། །ངས་དེ་ལས་དགོངས་ནས་ཚིག་འདི་སྐད་དུ་ལོག་པར་ལྟ་བ་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཡིན་པར་མཐོང་ན། དེ་དེའི་ཡང་
དག་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བསལ་བ་མེད་པ་དང་གཞག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལོག་པར་ལྟ་བ་ལས་ཀྱང་མི་གཡོ་ལ་ལོག་པར་ལྟ་བ་མེད་པར་གྱུར་པ་ལས་གུད་
ནའང་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་མེད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ཉིད་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ཡིན་གྱི། གཉིས་སུ་འདུ་ཤེས་
པ་ལ་ནི༑ ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། མི་ལ་ལ་ཞིག་ནུབ་མོ་མུན་པ་མུན་ནག་གི་ནང་ན་ལམ་དུ་ཞུགས་ཏེ། དེས་འབྲོག་ཁོང་ཁོང་ཞིག་ཏུ་ཤིང་ལྗོན་པ་
ཕལ་པོ་ཆེ་སྟུག་པོ་མཐོང་ལ། དེས་དེར་ཤིང་ཞིག་གི་དྲུང་ན་ཆོམ་རྐུན་ཡོད་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ནས་སྐྲག་སྟེ་ལམ་དེར་མ་སོང་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཅི་མི་དེ་སྣང་
བའང་མ་བྱུང། ཤིང་དེའང་མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པར་ཤིང་སྟུག་པོ་དེ་ལས་འཕགས་པའམ། ཆོམ་རྐུན་གྱི་འཇིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རམ་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ནི། མ་ལགས་
སོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཅི་མི་དེ་སྣང་བའང་ཡོད་ལ། ཤིང་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ན། ཤིང་སྟུག་པོ་དེ་ལས་འཕགས་པའམ་

[277A]༄༅། །ཆོམ་རྐུན་གྱི་འཇིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་དེ་ལྟ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟར་མི་དེས་
འཇིགས་པ་མ་མཆིས་པ་ལ་འཇིགས་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ཅིང། ཡང་དག་པ་མ་ལགས་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་
བཞིན་དུ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྩོད་པས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལོག་གིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ། མ་རིག་པའི་མུན་པས་མིག་ཀུན་ནས་གཡོགས་པ་ཐམས་ཅད་མེད་བཞིན་
དུ་སྒྲོ་བཏགས་པས་འཁོར་བའི་འཇིགས་པས་སྐྲག་ནས་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ལོ། །དེ་དག་གིས་གང་དུ་འཇིགས་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པའི་འཁོར་བ་དེའང་
དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་ན་དེ་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི། འཇིགས་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་
རྣམས་ནི། འཁོར་བ་དེ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པའང་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་
པ་དེ་དག་ནི། ཆོས་གང་ཡང་ལེན་པར་མི་བྱེད། འདོར་བར་མི་བྱེད་སེལ་བར་མི་བྱེད། འཇོག་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གནས་ཏེ་གཡོ་བ་མེད་དོ། །མི་གཡོ་བས་ན་གནས་སྒོམ་

[277B] མི་སྒོམ་པས་ན་གནས་མེད་དོ། །གནས་མེད་པས་ན་གཡོ་བ་མེད་དེ། འདི་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གཡོ་བ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་ནི། གཡོ་བར་བྱ་ཞིང་འཕགས་པར་
བྱ་བའམ། དོར་བར་བྱའམ། བླང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅིའང་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ནི། ནམ་མཁའི་ཚུལ་ཉིད་ཡིན་ལ། ནམ་མཁའ་ལ་ནི། གཡོ་བའང་མེད། འཕགས་
པའང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དེ་ལས་བསྐྱོད་ཅིང་བསྐུལ་བར་མི་ནུས་
སོ༑ ༑དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་མི་གཡོ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་
ས་ལ་བཙུགས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དག་
ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་འཛིན་པའམ། ཀུན་ཆུབ་པར་བགྱིད་པའམ་མོས་པར་བགྱིད་པ་དེ་དག་ནི། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་པར་བགྱིད་པ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་
བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ནི། མི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བ་དང། ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་སླད་དུའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽངྒལ་གྱི་

[278A]༄༅། །བུ་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་འཛིན་པའམ། ཀུན་ཆུབ་
པར་བགྱིད་པའམ། མོས་པར་བགྱིད་པ་དེ་དག་ནི། རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པ་མཆོག་ཏུ་བསྟན་པར་བགྱི་བ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་
པར་བགྱི་བ་གང་ལགས་པ་དེ་ནི། རྫུ་འཕྲུལ་མ་ལགས་ཀྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བགྱི་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་ཙམ་ཡང་མོས་པར་མི་
བགྱིད་པ་དེ་ནི། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཆོག་ལགས་པའི་སླད་དུའོ།། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ནམ་གྲུབ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་
ཀྱི་བུ་མོ་གང་དག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་འཛིན་པའམ། ཀུན་ཆུབ་པར་བགྱིད་པའམ། མོས་པར་བགྱིད་པ་དེ་དག་ནི། བསམ་གཏན་པའི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་པར་བགྱི་བ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་
སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་སྲེག་པ་ལགས་པའི་སླད་དུའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་
གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་འཛིན་པའམ། ཀུན་ཆུབ་པར་བགྱིད་པའམ། མོས་པར་བགྱིད་

[278B] ཉོན་མོངས་པ་མ་མཆིས་པར་གནས་པའི་མཆོག་ཏུ་སྟན་པར་བགྱི་བ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ནི། ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་ཐམས་
ཅད་དང་བྲལ་བ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་གོས་པ་ལགས་པའི་སླད་དུའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་འཛིན་པའམ། ཀུན་ཆུབ་པར་བགྱིད་པའམ། མོས་པར་བགྱིད་པ་དེ་དག་ནི། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་སྨྲ་བའི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་
པར་བགྱི་བ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྦྱངས་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་མི་
འགྱུར་བའི་སླད་དུའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་
འདི་འཛིན་པའམ། ཀུན་ཆུབ་པར་བགྱིད་པའམ། མོས་པར་བགྱིད་པ་དེ་དག་ནི། བསླབ་པ་ལ་དགའ་བའི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་པར་བགྱི་བ་ལགས་སོ་།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ནི། བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལགས་པའི་སླད་དུའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་བར་འཁོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་

[279A]༄༅། །ལྡན་འདས། རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་འཛིན་པའམ། ཀུན་ཆུབ་པར་བགྱིད་པའམ། མོས་པར་བགྱིད་པ་དེ་དག་ནི་
འདུལ་བ་འཛིན་པའི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་པར་བགྱི་བ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བགྱིད་པ་
ལགས་པའི་སླད་དུའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་
གྲངས་འདི་འཛིན་པའམ། ཀུན་ཆུབ་པར་བགྱིད་པའམ། མྱོས་པར་བགྱིད་པ་དེ་དག་ནི། མང་དུ་ཐོས་པའི་མཆོག་ཏུ་བསྟན་པར་བགྱི་བ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་
འདས༑ ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ནི། ཐོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ལགས་པའི་སླད་དུའོ། །དེ་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་རང་གི་མཆོག་བརྗོད་པ་དག་གིས་ཆོས་ཀྱི་
རྣམ་གྲངས་འདི་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ། དེ་ལྟ་བས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསལ་བ་
མེད་ཅིང་གཞག་པ་མེད་པ་ལ་གནས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཅིག་ཆོས་གང་ཡང་དོར་དུ་མེད་པ་དང། ཐོབ་པར་བྱར་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་ཅིག་

[279B] སྤང་དུ་མེད་པ་དང་བསྒོམ་དུ་མེད་པ་དང། མངོན་སུམ་དུ་བྱར་མེད་པ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱར་མེད་པ་དང། འཁོར་བ་ལས་བསྐྱོད་དུ་མེད་པ་དང་
མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོར་མེད་པ་དང། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱར་མེད་པ་དང། ལན་གཅིག་ཕྱིར་འོང་བར་འགྱུར་བ་དང། ཕྱིར་མི་འོང་བར་འགྱུར་བ་དང། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་
ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱར་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་ཅིག་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་ལན་གཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང། དགྲ་བཅོམ་
པའི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་།ཀུན་དགའ་བོ། དེ་ལྟ་བས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ས་ལས་བཟླར་མེད་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐོབ་པར་བྱར་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་ཅིག་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། ཆོས་
ཀྱི་དབྱིངས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་དགའ་བོ། གཞན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དགེ་སློང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་
སྡང་དང། གཏི་མུག་སྤང་དུ་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་ཅིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བལྟར་མེད་པ་དང། ཆོས་མཉན་དུ་མེད་པ་དང། དགེ་འདུན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱར་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་ཅིག་

[280A]༄༅། །ཀུན་དགའ་བོ། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་རྣམས་ནི། སྤང་དུ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་རྣམས་ཡ་
མ་བརླ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་དགའ་བོ། སྐད་གཅིག་པ་རྣམས་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་འདི་སྐད་
ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བལྟར་མ་མཆིས་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་ཆོས་མཉན་དུ་མ་མཆིས་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་དགེ་འདུན་བསྙེན་བཀུར་བགྱིར་མ་
མཆིས་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། བསྟན་དུ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ནི། མིག་གིས་བལྟ་བར་མི་ནུས་སོ། །ཀུན་དགའ་བོ་
ཆོས་ནི། བརྗོད་དུ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ནི། རྣ་བས་མཉན་པར་མི་ནུས་སོ་།ཀུན་དགའ་བོ། དགེ་འདུན་ནི། འདུས་མ་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ནི། ལུས་སམ་ངག་གམ། སེམས་ཀྱིས་བསྙེན་བཀུར་བྱར་
མི་ནུས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ལྟར་རྟོགས་པར་
དཀའ་བ་ནི། ངོ་མཚར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ། དེ་ནི། ཁྱོད་ཇི་སྐད་ཟེར་བ་དེ་བཞིན་ཏེ། རྣམ་གྲངས་འདིས་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་

[280B] །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཀུན་དགའ་བོ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་དགོས་ལ། ཆོས་གང་ལས་ཀྱང་བསྐྱོད་པར་ཡང་མི་བྱ་
འཕགས་པར་ཡང་མི་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་དགའ་བོ། གང་རྣམ་གྲངས་འདིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་ཅིང་མོས་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི། ངོ་མཚར་
དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཀུན་དགའ་བོ། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དག་ངའི་བསྟན་པ་འདི་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་འཛིན་པའམ། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་
པའམ༑ མོས་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་གིས་ནི། ཡུལ་འཁོར་གྱི་ཟས་ལགས་པར་ཟོས་སོ། །དེ་དག་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ། །དེ་དག་གིས་ནི། མིའི་
ལུས་ཐོབ་པ་ལེགས་པར་ཐོབ་བོ། །དེ་དག་གིས་ནི། བདུད་སྡིག་ཅན་བཏུལ་ལོ། །དེ་དག་གིས་ནི། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ངེས་པར་བཅོམ་མོ་།དེ་དག་གིས་ནི། སྦྱིན་གནས་སྦྱངས་སོ། །དེ་དག་
གིས་ནི༑ ཡོན་གནས་སུ་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་དག་གིས་ནི། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ནི། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་
ཅན་རྣམས་དང། འབྲས་བུ་ལ་དམིགས་པ་རྣམས་དང། བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་པ་རྣམས་དང། སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་བྱ་བ་མ་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཟོད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་

[281A]༄༅། །རྣམ་གྲངས་འདི་བསྟན་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟན་བས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
དེའི་ཚེ་འཛུམ་པ་མཛད་དོ། །འདི་ནི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ། གང་གི་ཚེ་འཛུམ་པ་མཛད་པ་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞལ་གྱི་སྒོ་ནས་འོད་ཟེར་ཁ་དོག་དུ་
མ་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་འདི་ལྟ་སྟེ། སྔོན་པོ་དང། སེར་པོ་དང་དམར་པོ་དང། དཀར་པོ་དང། བཙོད་ཀ་དང། ཤེལ་དང། དངུལ་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུ་དག་བྱུང་ནས་འོད་ཟེར་དེ་དག་གིས་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་སྣང་བས་ཁྱབ་པར་བྱས་ཏེ། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་དག་ཏུ་སོང་ནས་ཕྱིར་ལོག་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་
ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་ནུབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་
ནས་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ལ་བཙུགས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་རྣམས་ནི། རྒྱུ་མ་མཆིས། རྐྱེན་མ་མཆིས་པར་འཛུམ་པ་མི་མཛད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཛུམ་པ་མཛད་པའི་རྒྱུ་ནི། གང་ལགས་རྐྱེན་ནི། གང་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་

[281B] བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ། འཁོར་འདིའི་ནང་ནས་དགེ་སློང་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཉིས་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་
གིས་མངོན་ང་རྒྱལ་མེད་པའི་ཆོས་འདི་ཐོས་ནས་ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་རྣམས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟན་པས་ནི། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་
ལེ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། །ཀུན་དགའ་བོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟན་པ་འདི་ནི། བསྐལ་བ་ཁྲིམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་
འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། བསྐལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མེ་ཏོག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཀྲ་བ་ཞེས་བྱ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་
པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིན་པོ་ཆེའི་པདྨ་དཔལ་གྱི་སྙིང་པོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡང་ཡོན་ཏན་བཀོད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་
ཏེ༑ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འབའ་ཞིག་གིས་ཡོངས་སུ་གང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིའི་མིང་ཅི་ལགས། འདི་ཇི་ལྟར་གཟུང་བར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེའི་ཕྱིར་ཀུན་དགའ་བོ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་

[282A]༄༅། །གྲངས་འདི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཡོ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཟུངས་ཤིག་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟན་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་ཟུངས་ཤིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་བསྩལ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་དང། དགེ་སློང་དེ་དག་དང་
ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེ་དང། ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། དྲི་ཟར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡི་རང་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་
དོ༑ ༑འཕགས་པ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟན་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་སུ་རེནྡྲ་བོདྷི་དང། པྲཛྙཱ་ཝ་རྨ་དང། ཞུ་
ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡྷེ་ཡེ་ཤེས་སྡེ་ལ་སོགས་པས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་