དཏ་མིསྶིང་ཧེརེབ་[DD]། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་པཉྩ་པཱ་ར་མི་ཏཱ་ནི་རྡེ་ཤ་ནཱ་མ་མཧཱ་ཡཱ་[DD]
ན་སཱུ་ཏྲ། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་
ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། བམ་པོ་དང་པོ། སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་

[2A] །ན༑ བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་
ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན། དགེ་སློང་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ། ཐམས་
ཅད་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པ། ཟག་པ་ཟད་པ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དབང་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ། སེམས་
ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། ཅང་ཤེས་པ། གླང་པོ་ཆེན་པོ། བྱ་བ་
བྱས་པ། བྱེད་པ་བྱས་པ། ཁུར་བོར་བ། བདག་གི་དོན་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ། སྲིད་པར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཡོངས་

[2B] ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་དམ་
པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་ཤ་སྟག་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕལ་ཆེར་གཞོན་ནུར་
གྱུར་པ། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ། སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྲིད་པ་ལས་གྲོལ་བ། སྲིད་
པར་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་
མི་ལྡོག་པ་ཤ་སྟག་དང་ཐབས་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་སོ། །གཞན་ཡང་ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་
དང། དྲི་ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང། མིའམ་ཅི་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དག་གིས་

[3A]༄༅། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བཀུར་སྟིར་བྱས། བླ་མར་བྱས། རི་མོར་བྱས། མཆོད་པར་བྱས་ནས། བདེ་བར་
གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ། བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང། མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་
རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་འདི་དག་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས་འཁོར་བཞི་པོ་དག་ལ་
ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལ་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་སྦྱིན་པ་
བྱིན་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་

[3B] །བཅོམ་ལྡན་འདས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་གྱུར་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ལགས། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོན་པར་གྱུར་པ་ལགས་ཏེ། དེའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་གང་ཐོས་ན་དགེ་སློང་རྣམས་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་
ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་ཏེ། ལན་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་གསོལ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། ངས་ཁྱོད་ལ་བཅོལ་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཁྱོད་
སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག་དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་གོ་སྐབས་གནང་བ་ཐོབ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མཐུས་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པར་བགྱི་ཞིང་སྦྱིན་པ་བྱིན་པར་བགྱིའོ། །གལ་ཏེ་བྱང་

[4A]༄༅། །ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པར་བགྱིས་ནས་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྟ་བར་ལྷུང་བས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ནི་མི་བསྔོ་ཡི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ་
རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་བསྔོས་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། དེའི་འཇིགས་པ་ནི་དེ་ལགས་པར་འཚལ་བར་བགྱི་བའི་སླད་དུའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་
བྱམས་མའི་བུ་གང་པོས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་འཇིགས་
པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། སྨྲས་པ། ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་འབྲས་བུ་མཉམ་པར་འགྱུར་དུ་འོང་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེའི་འཇིགས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་
ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པ་བྱིན་
པ་གང་ཡིན་པ་དང། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བར་འདོད་པ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ལ་བྱེ་བྲག་ནི་ཅི་ཡོད་ཐ་དད་དུ་དབྱེ་བ་ནི་གང་ཡིན། སྨྲས་

[4B] ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། ཐ་དད་དུ་དབྱེ་བ་ནི་འདི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ནི་གང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་ལ། ཅིག་ཤོས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་
སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ། དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་བདག་རྒྱལ་པོར་གྱུར་ཀྱང་ཅི་མ་རུང་སྙམ་དུ་རྒྱལ་པོའི་ས་ལ་དམིགས་ནས་སྦྱིན་པ་བྱིན་
ལ༑ སྐྱེས་བུ་ཅིག་ཤོས་ནི་བདག་རྒྱལ་པོ་དེའི་ཡུལ་ན་གནས་ཀྱང་ཅི་མ་རུང་སྙམ་དུ་མངག་གཞུག་པར་ཁས་ལེན་པར་འདོད་དེ་སྦྱིན་པ་བྱིན་ཞིང་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན། སྐྱེས་
བུ་དེས་སྐྱེས་བུ་སྔ་མ་དེས་དམིགས་པའི་རྒྱལ་པོའི་ས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནོན་པར་ནུས་སམ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་
པོ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་ནས་སྦྱིན་པ་བྱིན་ཞིང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་ནི་སྦྱིན་པ་གང་བྱིན་པ་དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་
པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉེ་གནས་སུ་འགྱུར་བར་འདོད་ན། སྐྱེས་བུ་དེས་སྦྱིན་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་པའི་མཐུ་དང། ནུས་པ་ཡོད་དམ། ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། མོས་པ་གང་དང་ལྡན་པས་སྦྱིན་པ་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་

[5A]༄༅། །ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་མོས་པ་དེ་ནི་མེད་ཀྱི། སྦྱིན་པ་དེ་ཉན་ཐོས་སུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པ་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་
པ་པ་དགྲ་བཅོམ་པའི་ས་ལ་གནས་པའི་ཐ་དད་དུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ་།ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་སྦྱིན་པ་འདིས་བདག་ཚོང་དཔོན་ནམ། ཁྱིམ་བདག་
གམ། ཚངས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའི་སྦྱིན་པར་བལྟའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་
རད་ཏིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ། འདི་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ་སྟེ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་སྨྲས་སོ་།ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དཔེར་ན་
སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་ཀཱརཤཱ་པ་ཎ་འབུམ་ཁྱེར་ཏེ། ཁྱིམ་བདག་ཕྱུག་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གི་དྲུང་དུ་སོང་ནས། འདི་སྐད་དུ། ཀཱརཤཱ་པ་ཎ་འབུམ་འདི་དག་ཁྱོད་ལ་འབུལ་
ཏེ༑ བདག་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱི་ཐད་ན་འདུག་ཅིང་བྱ་བ་དང། སྦྱོར་བ་རྣམས་ལ་གཡོག་བགྱིད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའི་གང་ཟག་རྣམས་
སྦྱིན་པ་བྱིན་ཞིང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞབས་འབྲིང་དུ་ཁས་ལེན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་དེ་ལྟར་སྦྱིན་པ་བྱིན་པར་མི་བྱེད་དེ། འདི་

[5B] ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་བྱིན་པའི་ཁྱད་པར་དུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དཔེར་ན། རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོའི་འཁོར་གྱི་བུད་མེད་
གཅིག་གིས་གསེར་འབུམ་ཁྱེར་ཏེ། ཚོང་དཔོན་ནམ། དེད་དཔོན་གང་ཡང་རུང་བའི་དྲུང་དུ་སོང་ནས། འདི་སྐད་དུ། གསེར་འབུམ་འདི་དག་ཀྱང་ཁྱོད་ལ་འབུལ། བདག་ཀྱང་ཁྱོད་
ཀྱི་གཡོག་བགྱིད་ཅིང་སྔར་ལྡང་བ་དང། ཕྱིས་ཉལ་བ་དང་ཁྱོད་ཅི་དགྱེས་པ་བཞིན་སྤྱོད་པར་བགྱིད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའི་གང་
ཟག་སྦྱིན་པའང་སྦྱིན་ཞིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ཏོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་
བུ་གང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ། སྦྱིན་པ་དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བཏང་དུ་འདྲ་ན། གཅིག་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་གྱུར་ལ། གཅིག་ནི་རྣམ་པ་
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་གྱུར་པ་འདི་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པས་ལེགས་པར་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
འདི་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཐབས་ལ་མཁས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །གཞན་ཡང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་

[6A]༄༅། །ལྡན་པ་གང་པོ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པར་འདོད་ཅིང། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་
འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ན་ཐོག་མ་ཁོ་ནར། འདི་སྐད་དུ། སྦྱིན་པ་འདི་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང། དགེ་བ་མངོན་པར་འདུ་
བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་དག་ན་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་གནས་པ་དེ་དག་ནི་ཕྱིར་མི་
ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཅིག། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་གང་དག་གནས་པ་དེ་དག་ནི་མྱུར་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་
དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་ཀྱང་དེའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པར་བྱེད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཀྱང་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཅིང་རྗེས་སུ་སྲུང་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ཉེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དགེ་བའི་
རྩ་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ཡང་ཉེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་

[6B] སྦྱིན་པ་དེ་འདི་ལྟར་བདག་གིས་ཁ་ཟས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་འདི་ལས་སེམས་ཅན་གང་དག་མིག་ལམ་ན་སྣང་བ་དང། གང་དག་མི་སྣང་
བ་ཐམས་ཅད་ལས་སེམས་ཅན་གང་དག་ཟ་བ་དང། ཅུང་ཟད་ཟ་བར་གྱུར་པའི་སྦྱིན་པ་དེ་ལས་གང་བདག་གིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བར་གྱུར་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་
དེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་དག་ན། ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་གནས་པ་དེ་དག་ནི་
ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཅིག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་གང་དག་གནས་པ་དེ་དག་ནི་མྱུར་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་
བྱའོ༑ ༑ཇི་ལྟར་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཅིང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་
ཉིད་དང་ཡང་ཉེ་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཚེ་སྦྱིན་པ་ཆུང་དུའང་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་པར་
རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་

[7A]༄༅། །ཆེན་པོའི་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ན། བདག་གི་སྦྱིན་པ་འདི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་
མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་ན་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོའོ། །ཅི་སྟེ་ཕྱིས་ཡུན་རིང་མོ་
ཞིག་ལོན་ནས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་ཅིང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་ནའང་དེ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གྲངས་སུ་འགྲོའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་
གང་པོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ནི་ཉུང་ངུ་ཟིན་ཀྱང་མང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མ་
བསྔོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པ་མང་པོའང་ཉུང་ངུར་འགྱུར་བ་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མ་
བསྔོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ། དེའང་གལ་ཏེ་ཕྱིས་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ལོན་ནས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་ནའང་སྦྱིན་པའི་སྒྲ་བོར་ཏེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་
པའི་སྒྲ་ཐོབ་བར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་འཁོར་བ་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་

[7B]གང་ཡིན་པ་དེའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཐབས་མཁས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ཞིང། རྣམ་པ་
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོས་ཚེ་
དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཅི་འདི་ཁྱོད་ཉིད་ཀྱི་སྤོབས་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱིན་གྱི་རླབས་ཡིན། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་
ལྡན་པ༑ བདག་གི་སྤོབས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད། གྲངས་
མེད༑ ཚད་མེད་པ་དག་ན་སེམས་ཅན་གང་དག་གནས་པ་དེ་དག་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་སོ་སོའི་
སྐྱེ་བོ་རྣམས་སམ། ཉན་ཐོས་རྣམས་སམ། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་ལ། སྦྱིན་པ་དེའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསམས་ཏེ་བསམས་ནས་ཀྱང། འདི་སྐད་དུ་
སྦྱིན་པ་འདི་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་

[8A]༄༅། །པོ་ཡོད་ལ། རྗེས་སུ་ཡི་རང་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་དེ། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིས་འཇིག་
རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་དག་ན། ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་གནས་པ་དེ་དག་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཅིག་
ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་གང་དག་གནས་པ་དེ་དག་ནི་མྱུར་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེ་ན། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་
རྩ་བ་དེ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མྱུར་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཡོངས་
སུ་གཏོང་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་གིས་བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྔ་མ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་
སེམས་ལ་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །སྟོང་གི་ཆ་དང་འབུམ་གྱི་ཆ་དང། བྱེ་བའི་ཆ་དང་བྱེ་བ་འབུམ་གྱི་ཆ་དང་གྲངས་དང། ཆ་དང། བགྲང་བ་དང། དཔེ་དང་
རྒྱུར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པའི་

[8B] །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་འདིར་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཉིད་བཙན་པར་མཛད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གཞན་ཡང། གལ་ཏེ་སེམས་
ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་གནས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་སྦྱིན་པ་དག་ཀྱང་སྦྱིན་ཞིང་བསོད་ནམས་དག་ཀྱང་
བྱེད་ལ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་སྟེ། ཀྱེ་མ་བྱིན་པ་འདི་ནི་ལེགས་པར་བྱིན་ནོ། །ལེགས་པར་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ་།བསྟི་སྟང་དུ་བྱས་ཏེ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །ཞེ་སར་
བྱས་ཏེ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །སྨད་པ་མེད་པར་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ་།སྦྱིན་པ་འདི་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ལ་སྔ་མའི་
སྦྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དེས་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །སྟོང་གི་ཆ་དང། འབུམ་གྱི་ཆ་དང། བྱེ་བའི་ཆ་དང། བྱེ་བ་འབུམ་གྱི་ཆ་དང་
གྲངས་དང། ཆ་དང། བགྲང་བ་དང། དཔེ་དང། རྒྱུར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་
གནོན་པར་བྱེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་འཆར་བ་ན་སྐར་མའི་གཟུགས་གང་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོད་མེད་

[9A]༄༅། །པར་བྱེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་འཆར་བ་ན་ཛམྦུའི་གླིང་འདི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་གྱིས་གང་བར་གྱུར་
པ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ་འོད་མེད་པར་བྱེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན། མཆིང་བུའི་ནོར་བུ་བྲྒྱའམ། སྟོང་ངམ། བྱེ་བའམ། བྱེ་བ་སྟོང་ཕུང་པོ་ཆེན་པོར་
གྱུར་ལ༑ དེའི་ནང་དུ་བཻ་ཌཱུརྱའི་ནོར་བུ་གཅིག་བཞག་ན་མཆིང་བུའི་ནོར་བུ་དེ་ཐམས་ཅད་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བཻ་ཌཱུརྱ་གཅིག་བུའི་ཁ་དོག་དང། འོད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་འགྱུར་ཏེ་
འོད་མི་སྣང་ཞིང་མི་སྤ་བར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་གནས་པའི་སྦྱིན་
པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་ནས་རྒྱུའི་བར་
དུ་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན། རྟ་རིན་པོ་ཆེ་རྟ་སྟོང་གི་ནང་དུ་ཞུགས་ན། རྟ་ཕལ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གསལ་བ་མ་ཡིན་ཞིངས་པ་བ་མ་ཡིན་ལ། རྟ་
རྒོད་པའི་བག་ཀྱང་སྟོན་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྟ་རིན་པོ་ཆེ་དེས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་དེ་བཞིན་དུ་བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་

[9B]ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་
པའི་སེམས་ཀྱི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་ནས་རྒྱུའི་བར་དུའང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་
ནོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེས་ཀྱང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གྲངས་མེད་པ་དག་ན་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་གནས་པ་དེ་དག་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་ཅིག་
ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་གནས་པ་དེ་དག་ནི་མྱུར་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་
བྱའོ༑ ༑ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་ཞིང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ཉེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་
ལྟ་ཇི་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་བདག་གིར་མི་བྱེད་ཅིང། དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་

[10A]༄༅། །རྣམས་ཀྱིས་འབོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འབོགས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ཉེ་བར་འགྱུར་
རོ༑ ༑ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ལས་བདག་གི་བར་སེམས་མི་བསྐྱེད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཛིན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་ཉིད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་སེམས་ཐབས་ལ་མཁས་
པས་ཡོངས་སུ་བསྔོས་ནས་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་དེ། རྗེས་སུ་འཛིན་ཅིང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བར་ཡོངས་སུ་བསྔོའོ། །དེས་དེ་དག་ལའང་ཕན་བཏགས་ནས་བདག་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་
སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་དང་དེ་ལས་གཞན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱང་དོན་ཆེ་བར་བྱེད་དོ། །སྦྱིན་

[10B] རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའོ།། །།ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གཞན་ཡང། བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་
དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ན་བསོད་ནམས་དག་ཀྱང་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོས་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་བསོད་སྙོམས་ལན་གཅིག་ཙམ་འབུལ་ནའང། བསོད་སྙོམས་འབུལ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྔ་
མས་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་ནས་རྒྱུའི་བར་དུའང་མི་བཟོད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་ཕྱིར་རོ་།ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་
སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ལེན་པ་པོ་ནི་མཚུངས་ཏེ། ལེན་པ་པོ་མི་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། བསྔོ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་སྦྱིན་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
སྦྱིན་པའི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་ལས་རྒྱུའི་བར་དུའང་མི་བཟོད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྦྱིན་པ་བྱིན་
པ་ན་འདི་ལྟར་བདག་གིས་སྦྱིན་པ་འདི་ལྟར་བྱིན་ཞིང། འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་ལས་བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང། དགེ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་

[11A]༄༅། །པ་གང་ཡིན་པའི་དགེ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དེས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ནས་འདོན་པར་གྱུར་ཅིག་དུད་
འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་ནས་འདོན་པར་གྱུར་ཅིག་གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་ནས་
འདོན་པར་གྱུར་ཅིག་ འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་དག་ན་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་
གནས་པ་དེ་དག་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཅིག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་གནས་པ་དེ་དག་ནི་མྱུར་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་བསྐྱེད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་དེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པའང་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་ཅིང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ཡང་ཉེ་བར་འགྱུར་ཏེ་
འྡིའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ལ་བདག་གི་བར་འདུ་ཤེས་མི་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་

[11B]འཛིན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་
དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་གཟུགས་མེད་པ་གང་ཡིན་པའང་ཡོངས་སུ་གཏོང་ན་
གཟུགས་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཟུགས་ཡོད་པ་དང། གཟུགས་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་
གཏོང་བ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བས་ན་དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་སྐད་དུ། ནང་གིའམ། ཕྱི་རོལ་གྱིའམ་གཟུགས་ཡོད་པའམ། གཟུགས་མེད་པའང་
རུང་སྟེ༑ གང་བདག་གིས་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་བའམ། མ་བྱིན་པའམ་མཆོད་སྦྱིན་མ་བྱས་པའི་ཆོས་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་དངོས་པོ་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་
མཐོང་ངོ། །ཞེས་ཀྱང་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོག་ཅིང་དེ་ལྟར་དགའ་བ་སྐྱེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཟིགས་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་ནང་གིའམ། ཕྱི་རོལ་གྱིའམ། གཟུགས་ཡོད་

[12A]༄༅། །པའམ༑ གཟུགས་མེད་པའང་རུང་སྟེ། གང་བདག་གིས་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་བའམ། མ་བྱིན་པའམ། མཆོད་སྦྱིན་མ་བྱས་པའི་ཆོས་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་
མ་མཐོང་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བདག་གིས་དངོས་པོ་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་དེའི་ཕྱིར་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་
སངས་རྒྱས་ནས། གང་བདག་གིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་པའམ། ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པའི་ཆོས་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །ཇི་ལྟར་ཆོས་དེ་ཡང་དག་
པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དམ་པ་
ཐོབ་སྟེ། གང་བདག་གིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་པའམ། ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་དེ་ཅིའང་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་གང་བདག་གིས་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་བའམ། མ་
བྱིན་པ་དེ་ཅིའང་མེད་པ་དེ་ལྟར་བདག་གིས་ཆོས་གང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་པའམ། ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པའི་ཆོས་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་
ཞེས་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོག་གོ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་ལྟར་ནང་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བཏང་བས་ན་

[12B] ཕྱིའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་གང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་པའམ། ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པའི་ཆོས་ཅིའང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་སློབ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་
ཐོབ་ཅིང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དང་ཡང་མི་འབྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་
ཀྱི་སེམས་དང་མི་འབྲལ་བ་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་ཀྱང་གླགས་མི་རྙེད་ན། གནོད་སྦྱིན་ནམ། ཤ་ཟས་གླགས་རྙེད་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ་འདི་ནི་གནས་
མེད་དོ༑ ༑ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། ཕྱོགས་གང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སེམས་ཤིང་འགྲོ་བའི་ཕྱོགས་དེར་མིའམ། མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་
ཀྱིས་གླགས་མི་རྙེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་དེ་ལྟར་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་དེ་
ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་དེ་ལྟར་རྒྱ་ཆེའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་ནི་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་

[13A]༄༅། །ཕན་འདོགས་པའང་ཡིན་ལ་ཉེ་བར་འཚོ་བའང་ཡིན་ནོ་།ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་བྱིས་
པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་
རྒྱས་ནས་ཀྱང་ཕན་འདོགས་པར་གྱུར་པ་དང། ཉེ་བར་འཚོ་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱང་སྟོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པའང་ཕུང་
པོ་གསུམ་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་ཟློ་བར་བྱེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་བྱ། གཙོ་བོ་
དང། ཕུལ་དང། རབ་དང། རབ་མཆོག་དང། བླ་ན་མེད་པ་དང་གོང་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕན་འདོགས་
པར་གྱུར་པ་དང། ཉེ་བར་འཚོ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ལ་སྤོས་དང། མེ་ཏོག་དང། ཕྲེང་བ་དང་བྱུག་པ་དང། ཕྱེ་མ་དང། ན་བཟའ་

[13B] གདུགས་དང། རྒྱལ་མཚན་དང། བ་དན་རྣམས་ཀྱིས་བཀུར་སྟི་བྱེད། བླ་མར་བྱེད། རི་མོར་བྱེད། མཆོད་པ་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་
བའི་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་དག་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་བསམ་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ལ་མེ་ཏོག་གཅིག་ཙམ་འབུལ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་ལུང་བསྟན་ཏོ་།ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་འདུག་ནའང་སེམས་ཅན་
རྣམས་ཀྱི་ཕན་འདོགས་པར་གྱུར་པ་དང། ཉེ་བར་འཚོ་བ་ཡིན་ལ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དང། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་
ལས་འདས་ནའང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕན་འདོགས་པ་དང། ཉེ་བར་འཚོ་བ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ནམ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་འཚོ་
བར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་གཏོགས་པར་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་འདི་ལྟ་བུ་དག་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་དེ་གང་
ཡང་མི་དམིགས་ཏེ། ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གནས་མེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན། གསེར་ནི་བསྲེགས་ཀྱང་རུང། མ་བསྲེགས་ཀྱང་རུང་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་

[14A]༄༅། །འཚོ་བ་ཡིན། བྮུའང་རུང། མ་བྮུའང་རུང། བརྡུངས་སུ་བྱས་ཀྱང་རུང། མ་བྱས་ཀྱང་རུང་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་འཚོ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་
ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྱོད་པའང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་འཚོ་བ་ཡིན་ལ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དང། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནའང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་འཚོ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་
པོ༑ དཔེར་ན། ཟླ་བ་དང། ཉི་མ་གཉིས་ནི་གླིང་བཞི་པོ་དག་ཏུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་ཅིང་གླིང་བཞི་པོ་དག་གི་ཉེ་བར་འཚོ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཟླ་བ་དང། ཉི་མ་འདི་གཉིས་
ཡོད་ན་སྣང་ཞིང་གསལ་ལ་ཉིན་མཚན་དང། ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་དུས་ཚིགས་དང། ལོ་རྣམས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་འདུག་ནའང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་འཚོ་བ་ཡིན་ལ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དང། ཡོངས་སུ་མྱ་
ངན་ལས་འདས་ནའང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་འཚོ་བ་ཡིན་ནོ་།ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་དེ་ལྟར་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་

[14B]མ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན། དེད་དཔོན་གསེར་འབུམ་དག་གིས་ཉོ་ཚོང་བྱེད་ན། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་
དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་བདེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ནོར་གྱི་ཕུང་པོ་བསྡུས་པ་ལ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
ནི་འདུག་གམ། སྡོད་ཀྱང་རུང་སྟེ། སེམས་ཅན་དུ་མ་བདེ་བར་འགྱུར་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དང། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཐུས་ཉན་ཐོས་རྣམས་བདེ་བར་འགྱུར་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སྤྱོད་པའི་ཚེའམ། མངོན་
པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའམ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནའང་རུང་སྟེ་ནམ་ཡང་ཉེ་བར་འཚོ་བར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་།གང་གི་ཚེ་བདག་ཀྱང་བདེ་ལ། སེམས་ཅན་གཞན་
རྣམས་ཀྱང་བདེ་བར་བྱེད་པ་འདི་ནི། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན། རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ནི། འདུག་པའི་ཚེའང་བྲམ་
ཟེ་དང། ཁྱིམ་བདག་རྣམས་བདེ་བར་བྱེད་ལ། ཤི་ནའང་སྔོན་གྱི་གཟི་བྱིན་དྲག་པོ་དེས་ཡུལ་དེའི་ཕྱོགས་སུ་རྐུན་པོ་དང། ཆོམ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གླགས་མི་རྙེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་

[15A]༄༅། །པོ༑ དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་འདུག་ནའང་སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་བར་འགྱུར་ལ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དང་
ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནའང་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་བདེ་བར་འགྱུར་ཞིང། གང་དག་དེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དྲན་པར་བྱེད་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་དང་
རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་དྲན་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་བདེ་བར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་མི་དང། མི་མ་ཡིན་པའི་འཇིགས་
པས་དོགས་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། ལེགས་སོ། ལེགས་སོ། །ཤཱ་རད་
ཏིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་འཇིགས་པ་གང་གིས་ཀྱང་དོགས་པར་མི་བྱ་སྟེ། གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་
རབ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ལས་དྲན་པར་བྱེད་ན། དེ་དག་ལ་འཇིགས་པ་གང་གིས་ཀྱང་དོགས་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་
ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ནི་ངོ་མཚར་

[15B] །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་བལྟའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱ་ཆེ་བ་གང་ལགས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཉིད་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཉིད་འདི་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་
པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས། སྦྱིན་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའོ།། །།དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་
པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་འདི་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་བདག་ལ་སློང་བ་འགའ་
ཞིག་འོངས་ན་ཕྱིས་སྦྱིན་ནོ་ཞེའམ། བདག་ལ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །བདག་ནི་སྦྱིན་མི་ཕོད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །གཞན་སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་
དག་ལའང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱ། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པར་བྱ། ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་

[16A]༄༅། །ཆེན་པོས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་
ལྟར་བྱས་ན་སེམས་ཅན་འདི་དག་སྦྱིན་པ་གཏོང་ཞིང། བསོད་ནམས་དག་ཀྱང་བྱེད་པར་འགྱུར་སྙམ་པའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་དགེ་བའི་སེམས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་
སུ་བསྔོས་པ་དེས་ནི། དེ་དག་གི་སྦྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་མངོན་པར་འདུ་
བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་སྦྱིན་པའི་སེམས་སྔ་མ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་སེམས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་དེའི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །སྟོང་
གི་ཆ་དང། འབུམ་གྱི་ཆ་དང། བྱེ་བའི་ཆ་དང། བྱེ་བ་འབུམ་གྱི་ཆ་དང། གྲངས་དང། ཆ་དང། བགྲང་བ་དང། དཔེ་དང་རྒྱུའི་བར་དུའང་མི་བཟོད་ཅིང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་
རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་གཅིག་བསྐྱེད་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ། འདི་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།
ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་ཐབས་ལ་མཁས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་གང་དང། གང་

[16B]བསྔོའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཐབས་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པ་བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་གནས་ཏེ། སྦྱིན་པ་བྱིན་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་མི་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གཞན་ཡང། སྐབས་འགའ་དག་ཏུ་སྣོད་ཛམྦུ་གླིང་གི་ཚད་ཙམ་ཐོགས་པའི་
སེམས་ཅན་དག་འོངས་ཏེ། འདིའི་ནང་དུ་བྱིན་ཅིག་ཅེ་ན། དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ངེས་པར་སྦྱིན་པར་བྱ་ཡི། མེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །སྣོད་འདི་
དག་ནི་ཧ་ཅང་ཆེས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །སྣོད་འདི་དག་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་བྱ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྦྱིན་ནོ་སྣོད་
འདི་དག་དགང་བར་སྤྲོ་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་སྣོད་འདི་དག་དགང་བར་བྱ་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་འབད་དོ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བཙལ་ལོ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་འབད་ཅིང་འཚོལ་ལ། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་སྟེ་ཡོངས་སུ་གཏོང་ན་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་

[17A]༄༅། །པ་གང་པོ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གཞན་
ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པར་བྱའོ། །བྱམས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་ལ་གནས་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་
ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པར་བྱའོ། །སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ན། འདི་ལྟར་གང་འདི་ལས་བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང། དགེ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའི་བསོད་ནམས་
དང། དགེ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་དག་ན་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་གནས་པ་དེ་
དག་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཅིག། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་གང་དག་གནས་པ་དེ་དག་ནི་མྱུར་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་
བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འབོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན། གསེར་ནི་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་བསྲེགས་པ་དང་བཞུ་བ་དང། བསྐོལ་བ་དང། ཚོས་

[17B] །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའང་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་
བྱེད་པ་དང། དགེ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འབོགས་སོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་
ཀྱིས་འབོགས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བསྙེན་པའི་འོས་སུ་འགྱུར་ཞིང། ཁ་དོག་དང། འོད་དང། གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་
པ་གང་པོ། དཔེར་ན། བུད་མེད་མེ་ལོང་གི་བྱི་དོར་བྱེད་པ་ན་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་གི་བྱི་དོར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་འོད་གསལ་བར་འགྱུར་ལ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་འོད་གསལ་བར་
གྱུར་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བཞིན་གསལ་བར་རབ་ཏུ་སྣང་ངོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའང་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་
བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ཞིང། དེ་ལས་གཞན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལའང་ཡོངས་སུ་གཏོང་སྟེ། གང་དག་
ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པ་དེ་དག་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཅིག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་མྱུར་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་

[18A]༄༅། །པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་གཏོང་ཞིང་སྦྱིན་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་
བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ཉེ་བར་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་
བྱའོ༑ ༑ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྦྱིན་པ་ཆུང་ངུ་བྱིན་ན་བསོད་ནམས་མང་པོ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་སྦྱིན་པ་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་
པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ཆུང་ངུ་བྱིན་ལ་བསོད་ནམས་མང་པོ་བསྐྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པ་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་
ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་མི་བྱེད་ན། དེ་ལྟར་སྦྱིན་པ་མང་པོ་བྱིན་ལ་བསོད་ནམས་ཉུང་དུ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་
སྙེད་དུ་གནས་ཏེ། བདེ་བར་སྦྱར་བའི་ཡོ་བྱད་མང་པོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་ལ། སྦྱིན་པ་དེའང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་ན། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྦྱིན་པ་མང་པོ་བྱིན་ཞིང། བསོད་ནམས་མང་པོས་ཁྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པ་ན། རྣམ་

[18B]བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བ་ཡིན་ཏེ། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གཞན་
ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གང་གི་ཕྱིར་དེས་འཁོར་
བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སེར་སྣ་བསྟེན་ཏེ། དེ་སྦྱིན་པ་དེ་ཡོངས་སུ་གཏོང་ན་སེར་སྣ་རྒྱང་རིང་བར་བྱེད་ཅིང། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ཉེ་བར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ཉེ་བར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ་།ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་
ལས་ལྡོག་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ཉེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན། ཆར་པ་འབབ་པའི་ཚེ་བླ་གབ་མེད་པར་བུམ་པ་བཞག་པ་དེ་རིམ་

[19A]༄༅། །གྱིས་ཐིགས་པ་བབ་པས་གང་བར་གྱུར་ན་དང་པོར་ཐིགས་པ་བབ་པ་གང་ཡིན་པ་དང། ཐ་མར་ཐིགས་པ་བབ་པ་གང་ཡིན་པ་ཉི་ཚེས་བུམ་པ་དེ་གང་བར་གྱུར་པ་མ་
ཡིན་གྱི༑ དེའི་བར་གྱི་ཆུའི་ཐིགས་པ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་རིམ་གྱིས་བབ་པའི་ཆུའི་ཐིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བུམ་པ་དེ་གང་བ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པའང་མ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་གྱི། དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་
པ་གང་ཡིན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཕྱི་མའི་དེའི་བར་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྐྱེད་པ། ཕན་པར་
གྱུར་པ་བསགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་རིམ་གྱིས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་
ལྟར་ན་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་མ་འདྲེས་པའི་སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་
མའི་བུ་གང་པོས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་མ་འདྲེས་པ་ཡིན། སྨྲས་

[19B] ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བྱུང་ན། དེའང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཕན་པར་གྱུར་པར་མཐོང་ཞིང་
གལ་ཏེ་འདི་དག་ལས་བདག་གི་ལུས་གྲུབ་པས་ན་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་ནི་བདག་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཤེས་པ་གང་ཡིན་
པ་དེ་ནི་སེམས་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་གཞན་ཡང། གང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང། གནོད་པ་བྱེད་པ་གང་
ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པར་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སེམས་མ་འདྲེས་
པར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན། གསོད་པར་ཆད་པའི་མི་གསོད་པའི་སར་ཁྲིད་པ་ན་བདག་ནི་གསོད་དོ་སྙམ་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ་
དཔེ་དེ་དང་འདྲ་བར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སེམས་མ་འདྲེས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་།ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན། རིན་པོ་ཆེ་ཁྱེར་བའི་མི་འཇིགས་སའམ། འབྲོག་ཁོང་ཁོང་ཡང་བར་

[20A]༄༅། །ཞུགས་ནས། དེ་འཇིགས་ས་དང། འབྲོག་ཁོང་ཁོང་ཡང་བར་འགྲོ་བ་ན། རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འབྱུང་སྟེ་བདག་ནམ་འབྲོག་ཁོང་ཁོང་
ཡ་ང་བ་འདི་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་ཞིང་འཇིགས་ས་འདི་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་ཞིག་གུ་སྙམ་པ་འབའ་ཞིག་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱ་ཡི། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཞན་དག་གི་སྐབས་དབྱེ་བར་མི་བྱ་བ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོའི་སེམས་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་དཔེར་ན། མི་གཡོ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཚོང་འདུས་ཀྱི་ནང་དུ་ཞུགས་ཏེ་རྐུ་ཞིང་ཆིངས་མ་གཅོད་པ་ན་འདི་
ལྟར་བདག་རྐུ་ཞིང་ཆིངས་མ་གཅོད་པ་སུས་ཀྱང་མ་མཐོང་གྲང་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང། དེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་འབའ་ཞིག་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཞན་མི་འབྱུང་
ངོ༑ ༑ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་
བར་འདོད་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཞན་དག་གི་སྐབས་དབྱེ་བར་མི་བྱའོ་།ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་མ་འདྲེས་

[20B] །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་གསེར་མགར་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་ལག་ཏུ་གསེར་གཏད་ལ། གསེར་དེའང་རྒྱལ་པོའི་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ། འདི་སྐད་དུ། ཀྱེ་མི་ཁྱོད་ཀྱིས་
གསེར་འདི་ལས་རྒྱན་གྱི་རྣམ་པ་དག་བྱོས་ལ། གང་ཁྱོད་ཀྱིས་ལོ་གཅིག་གིས་ཟིན་པའི་ལས་དེ་ཁྱོད་ཀྱི་ཟླ་བ་གཅིག་གིས་ཟིན་པར་གྱིས་ཤིག། གལ་ཏེ་ཟླ་བ་གཅིག་གིས་ཟིན་པར་མ་བྱས་
ན༑ དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་མགོ་གཅོད་དོ་ཞེས་བསྒོ་ན། དེ་སྐད་དུ་བསྒོ་བའི་མི་དེ་ནི་གསེར་དེ་བསྲེག་པ་དང། བཞུ་བ་དང། རྒྱན་དག་ཏུ་བྱ་བ་ལས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཞན་མི་འབྱུང་སྟེ། གཞན་
དུ་ན་རྒྱན་འདི་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཟིན་པར་འགྱུར་ཞིག་གུ་སྙམ་སྟེ་དེ་ཟན་ཟ་བའི་ཚེ་ཡང་ཁ་ཟས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མི་འབྱུང་གི། གསེར་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་
པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་དང། རྒྱན་གྱི་རྣམ་པ་འབའ་ཞིག་ཡིད་ལ་བྱེད་དེ། སེམས་དང། སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དེ་ལ་གནས་སོ་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་སྲོག་ཕངས་པའི་
ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་མི་ངེས། ལྷ། རྒྱན་དེ་དག་ནི་འདི་རྣམས་ལགས་སོ་ཞེས་རྒྱན་བྱེད་པ་དེ་དག་རྒྱལ་པོ་ལ་ཕུལ་ལོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དགའ་ཞིང་མགུ་སྟེ་རངས་ནས། འདི་
སྐད་དུ། གང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ལས་བྱས་པ་དེ་ནི་ཁྱོད་བྱ་དགའ་ཆེན་པོ་དབང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་

[21A]༄༅། །ཆེན་པོས་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས། ཕྱི་མའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེའི་བར་དུ་སེམས་མ་འདྲེས་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་གསེར་མགར་དེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཞན་
དང་མ་འདྲེས་པར་རྒྱན་དེ་དག་བྱེད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སྲོག་ཕངས་པའི་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་
པོས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མ་འདྲེས་པར་བྱ་སྟེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཞན་དག་གི་སྐབས་དབྱེ་པར་མི་བྱའོ་།གལ་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལྷུར་
ལེན་པའི་སྟོབས་ཆེན། དེ་ཉིད་སེམས་མ་འདྲེས་པ་ལ་གནས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་གང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བ་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེས་བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཡང་མི་ཐོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་
དེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཞན་དག་གི་སྐབས་མ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་མ་འདྲེས་པ་ལ་གནས་པ་དེ་བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཡང་མི་
ཐོགས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སེམས་མ་འདྲེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་བདག་ཀྱང་དོན་དེ་ལ་

[21B] སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་དོན་དེ་ལ་སྦྱོར་ཏེ། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད་པའི་དོན་ལ་སྦྱོར་རོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས། དཔེའི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །།
དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ་།ཚེ་དང་ལྡན་པ། གལ་ཏེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་དག་བར་མ་དོར་
འདྲེས་པ་ཞིག་ན། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གང་ཡིན། གང་དང་ནི་ལྡན། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གང་གི་ཚེ་ཉན་
ཐོས་ཀྱི་ས་དང་ལྡན་ཞིང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བྱུང་བ་དེའི་ཚེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་མ་འདྲེས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ལ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པའམ། ཞེ་སྡང་དང་ལྡན་པའམ། གཏི་མུག་དང་ལྡན་པ་འབྱུང་ན། འབྱུང་བ་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་འདྲེས་
པར་རིག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྲིད་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་སྟེ། ཕན་འདོགས་པར་གྱུར་པ། རྒྱུར་གྱུར་པ་

[22A]༄༅། །གྲོགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་བྱེད་པའོ། །འདི་དག་གིས་ནི་ལུས་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ། །ཐབས་ལ་མཁས་
པས་ཇི་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཉོན་མོངས་པ་གྲོགས་སུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་བར་ཆད་བྱེད་པར་འགྱུར་
བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་འབྱུང་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སེམས་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་དག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་
སྟེ༑ ཉན་ཐོས་དང་ལྡན་པ་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་གིས་སེམས་འདྲེས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྲིད་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་
པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་འབྱུང་བས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་འདྲེས་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་དག་ཅིའི་ཕྱིར་འདོད་པར་
བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་འཁོར་བས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བའི་གོ་ཆ་བགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་འབྱུང་ན་སྐྱེ་བའི་གནས་རྣམས་ཡོངས་

[22B] སྐྱེ་བའི་གནས་རྣམས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་ཡང་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་
བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏེ། ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་མོ། །དེ་
ལྟར་ན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་དག་གིས་སྲིད་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་པར་མ་གྱུར་
གྱི་བར་དུ་འདོད་པར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་
མི་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཅིའི་ཕྱིར་འདོད་པར་བྱ་ཞེ་ན་འདི་དག་ནི་བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པར་གྱུར་པ་དག་སྟེ། གལ་ཏེ་འདི་དག་གཟུགས་ཅན་ཞིག་ཡིན་དུ་ཟིན་ན་
བདག་གིས་བསྟི་སྟང་ཆེན་པོས་རི་མོ་བྱ་བ་ཞིག་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་དག་ལ་དེའི་ཕན་ཡོན་རྣམས་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་གཟུགས་
ཅན་ཞིག་ཡིན་དུ་ཟིན་ན་ནི། དེ་ལའང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་བསྟི་སྟང་ཆེན་པོས་རི་མོ་བྱ་བ་ཞིག་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བདག་གིས་ཐབས་ལ་

[23A]༄༅། །མཁས་པ་འདི་ནི་སྲིད་པར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་མི་གཅོད་ལ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་འཕེལ་བ་དང། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅིང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་
ཀྱང་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་འཕེལ་བ་དང། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅིང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་
སྲིད་པར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་སྲབ་པར་འགྱུར། ཉམ་དམས་པར་འགྱུར། ཞན་པར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན་ཤིང་རྟ་ཁལ་ཆེན་པོ་བཀལ་བ་ནི། ཇི་ལྟ་ཇི་
ལྟར་ཤིང་རྟ་འགྲོ་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དེའི་སྲོག་ཤིང་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྲོག་ཤིང་དེའང་ཁལ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ནོན་པ་དང། ཁལ་ཁྱེར་བས་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་
ཞིང་ཞན་པར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། སྲོག་ཤིང་དེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ནང་དུ་ཞུགས་ཏེ། བྱ་བ་བྱས་ནས་ཆག་པར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སྲིད་པ་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་གང་དག་ཡིན་པ་འདི་དག་ནི་གང་དག་གིས་སྲིད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དག་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱེ་བའི་གནས་རྣམས་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་

[23B]སྲིད་པར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་སྲབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་སྲིད་པར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་སྲབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ཉེ་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་
པ་དེའི་ཚེ། ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་བྱ་བ་བྱས་པ་དེ་དག་ཕྱིས་དེ་དག་གིས་བྱ་བ་མེད་དེ། ཇི་ལྟར་སྲོག་ཤིང་དེ་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཞུགས་ནས་བྱ་བ་བྱས་ཏེ། ཆག་ནས་ཕྱིས་དེས་བྱ་བ་མེད་པ་དེ་བཞིན་
དུ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་བྱ་བ་བྱས་པ་དེ་དག་གིས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ལ། ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དེ་དག་གིས་
ཕྱིས་བྱ་བ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་བྱ་བ་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་
པོ་ལ་གཤེ་ཞིང་བརྒྱད་བཀག་ལ། གཤེ་ཞིང་བརྒྱད་བཀག་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཉིད་ལ་འདི་བདག་ལ་དགོས་སོ་ཞེས་སློང་སྟེ། དེ་དག་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་
དག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་དེས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ་

[24A]༄༅། །དམིགས་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཕན་འདོགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པར་ཤེས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་ལྟར་འདིར་ཡང་
ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་མ་གཏོགས་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་
པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་གྱུར་ཅིང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་གྱུར་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཕ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་ལ། དེས་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་དགོས་པས། དེ་དག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོའི་སྦྱིན་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཕན་འདོགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་དེའི་སྦྱིན་གནས་ཡིན་པའི་
ཕྱིར། ཕན་འདོགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །

[24B] དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། གང་དག་དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེའི་སྦྱིན་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་སྦྱིན་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ཀྱང་དེའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཕན་འདོགས་
པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང། གང་དག་དམིགས་པར་བྱ་སྟེ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པ་དེའང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ལ་ཕན་
འདོགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། འོན་ཀྱང་ཉན་ཐོས་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དེས་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །དེའི་ས་ལའང་འདོད་པར་
མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེན། དེ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྡོག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་སངས་རྒྱས་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེས་
བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །དེའི་ས་ལའང་འདོད་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྡོག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། འོན་ཀྱང་ཉན་ཐོས་རྣམས་
དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཕན་འདོགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་།ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་

[25A]༄༅། །ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཕན་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་སེམས་དེ་དང། ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་མེད་ན་དེ་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟ་བུར་དགྲ་བཅོམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་མི་བྱ་ཡི། ཤེས་པ་
གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་དེ་སྤངས་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་།དེ་བཞིན་དུ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེམས་
དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཤེས་པའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཕན་འདོགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དགྲ་བཅོམ་པ་
གང་ཡིན་པ་དང། རང་སངས་རྒྱས་གང་ཡིན་པའི་སེམས་དང། ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མེད་དུ་ཟིན་ན་ཕན་འདོགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སེམས་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང། ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་དང། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་
རྣམས་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སེམས་མ་གཏོགས་བར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ཉིད་དེ་ལྟར་དེ་དག་གི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནས། གོང་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་

[25B] མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བརྗོད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་གཉིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་
པ་ཉིད་ལ་ཕན་འདོགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཕན་པར་མ་གྱུར་པའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་མི་
དམིགས་སོ།། །།བམ་པོ་གཉིས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན། དངོས་
པོ་གང་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་དངོས་པོ་དེ་ལ་མཚན་མའི་འདུ་ཤེས་མི་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མཚན་མ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་གཏོང་ཞིང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན། ཕན་
འདོགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །མཚན་མ་མ་སྤངས་པར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྙེད་པ་ཉིད་
ནི་རྙེད་པ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བ་དག་གིས་གསེར་བྱེ་བའམ། རིན་པོ་ཆེ་བྱེ་བ་འདུ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྙེད་པ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་གྱི་གང་མཚན་མ་མེད་པར་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་བཏང་
ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་འདི་ཉིད་རྙེད་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་མཚན་མ་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་

[26A]༄༅། །པར་གླིང་ཆེན་པོ་བཞིར་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ཐོབ་པར་གྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང། དེ་ནི་རྙེད་པ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་ལ་མཚན་མ་མ་སྤངས་པར་འདོད་པའི་
ཁམས་སུ་བདག་པོའི་བྱ་བ་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་འྡིའང་རྙེད་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མཚན་མ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའམ་
ལན་གཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་དང། རང་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་གྱུར་ན། འདི་ནི་རྙེད་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིན་པར་རིག་
པར་བྱའོ། །གང་མཚན་མ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་འྡིའང་རྙེད་པ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་རྙེད་པ་སྔ་མ་དེ་བས་རྙེད་པ་ཤིན་
ཏུ་ཆེ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་རྙེད་པ་འདི་ནི་མཉམ་པའི་ཟླ་མེད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྙེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གོས་དང། ཁ་
ཟས་དང། མལ་ཆ་དང། སྟན་དང། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང། ཡོ་བྱད་མཚན་མར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་དངོས་པོ་ནི་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་མཚན་མའི་
གྲངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་གོས་དང། ཁ་ཟས་དང་མལ་ཆ་དང། སྟན་དང། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང། ཡོ་བྱད་དེའང་ཡོངས་སུ་བཏང་ལ། ཐབས་ལ་མཁས་

[26B] ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་བོ་།དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྙེད་པ་མཆོག་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ལ། འདི་སྐད་དུ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་གང་ལ་མཚན་མར་བཟུང་བའི་དངོས་པོ་དེ་ནི་རྙེད་པར་དཀའ་བ་
སྟེ༑ ནང་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གང་དག་གིས་ཐོབ་པ་
དང། གང་དག་ཐོབ་པ་དང། ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ན་ཐོབ་བོ། །འཐོབ་བོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བར་བྱའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་
སྨྲས་པ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོ་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ། བགྲང་བ་འདི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གི་ཡིན་སྨྲས་
པ༑ འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་བགྲང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་འདི་དག་གིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ན་ཐོབ་པར་དེ་ལྟར་ཤེས་སུ་
ཟིན་ན་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་མ་[?]མོས་ཤིང་སེམས་མི་

[27A]༄༅། །སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་དག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་མི་སྐྱེད་པ་དེ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་དག་འདི་ལྟར་
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་མོས་ཤིང་སེམས་བསྐྱེད་པ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་དེ་བསྐྱེད་ནས་དངོས་པོ་གང་དང། གང་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་
དེ་དང། དེ་དངོས་པོ་མེད་པར་མཐོང་ངོ། །དངོས་པོ་གང་དང་གང་ཤེས་པ་ལ་འདི་དག་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ནི་ཇི་ལྟར་བདག་གིས་མཚན་མར་བཟུང་བ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་
དེ་གཏོང་བའི་བློ་ཤས་ཆེ་བར་འགྱུར་ཞིང། སྦྱིན་པའི་བློ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། འཛིན་པའི་སེམས་མི་སྐྱེད་དོ། །འདི་ལྟར་དངོས་པོ་འདི་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སེམས་ཅན་རྣམས་
ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་ཤེས་པས་དངོས་པོ་དེ་དག་ལ་ཤས་ཆེར་མངོན་པར་ཞེན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་བློར་འགྱུར་རོ། །ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བས་སེར་སྣ་ཡོངས་སུ་འཛིན་
ཏོ༑ ༑སེར་སྣ་དེས་ཀྱང་ངན་སོང་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ་དངོས་པོ་དེ་དང་ཡང་འབྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་དངོས་པོ་དེའང་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ཞིང་ཡོངས་སུ་མ་སྤྱད་ལ། དངོས་
པོ་དེ་ལས་བརྟེན་ནས་སེར་སྣ་བསྐྱེད་དེ། ངན་སོང་རྣམས་སུའང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་འདི་ལྟར་ཤེས་

[27B] དངོས་པོ་འདི་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཡོངས་སུ་གཏོང་བའང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ན། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདག་གིའང་མ་ཡིན། ཡོངས་སུ་གཏོང་བའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་
ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དངོས་པོ་དེ་རྒྱ་ཆེར་ཡོངས་སུ་གཏོང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །དེ་དེ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་འདོད་པ་
བསྐྱེད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ལེགས་པར་གསུང་བ། ཕྱི་ན་ཅི་མ་ལོག་པར་གསུང་བ་ཁོ་ན་སྟེ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་བཏང་བས་
ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་ངོ་མཚར་ཏོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོས་འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་ཇི་ལྟར་བྱེད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དངོས་པོ་དེ་དག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མི་སྐྱེད་ཅིང། འདི་ལྟར་དེ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་
བློར་འགྱུར་སྙམ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་དག་དང། རྐྱེན་དེ་དག་མཚན་ཉིད་མེད་པར་སྟོན་པ་འདི་དག་ནི་དཀའ་བ་མཛད་པའི་སྙམ་
དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་

[28A]༄༅། །རྒྱ་བར་འདོད་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་གལ་ཏེ་འདི་ནི་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུའི་སྤོབས་
པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེས་ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་ཡི། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་སྨྲ་བར་ཟད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་
པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ། ཁྱོད་ཀྱིས་གནས་བརྟན་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་བཞིན་དུ་ཟུངས་ཤིག་།ཆོངས་ཤིག། ལྷོགས་ཤིག། ཀུན་ཆུབ་པར་
གྱིས་ཤིག། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས། མཚན་མ་མེད་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་
པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དེས་ཅི་ཞིག་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་ལགས། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དེས་ཅིའང་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་
བཏང་བ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཅིའང་ཐོབ་པ་མེད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དངོས་པོ་ཅིའང་

[28B]པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པས་ཀྱང་ཆོས་ཅིའང་ཐོབ་པ་མེད་དོ། །གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འགོད་པ་ཅི་འདྲ་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཆོས་ཀྱི་འདུ་བའི་སྒོའང་དེ་ཁོ་ན་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས། ཆོས་འགའ་ཞིག་
ཡོངས་སུ་བཏང་བར་གྱུར་ན་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཡོད་པ་ཞིག་ཐོབ་པར་འགྱུར་
ན༑ གང་པོ། གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་བྱེད་ན། དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཅིའང་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། ཡོད་པའི་ཆོས་ཅིའང་ཐོབ་པ་མེད་དོ། །གང་པོ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མ་
མཁན་ནམ་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་སློབ་མས་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་ལག་ཏུ་ལ་དུ་ཞིག་བཙོངས་ལ། དེ་ལ་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་ཀརཤ་པ་ཎ་དག་གཅིག་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏེ་བྱེད་ན། གང་པོ། དེ་ལྟར་ན་
རིན་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལ་དུའང་དེ་དང་འདྲའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་དེ་བཞིན་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་

[29A]༄༅། །པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའང་དེ་ཁོ་ན་དང་འདྲའོ། །གང་པོ། དེ་ལྟ་བས་ན་འདུ་བ་ཅི་འདྲ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འགོད་པའང་
དེ་ཁོ་ན་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིན་ཅི་འདྲ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྙེད་པའང་དེ་ཁོ་ན་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ་།གང་པོ། དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་ཤིང་ལྗོན་པ་ཞིག་
མངོན་པར་སྤྲུལ་ལ། ཤིང་ལྗོན་པ་དེའི་དྲུང་དུའང་སྲོག་ཆགས་འབུམ་སྤྲུལ་ཏེ། སྲོག་ཆགས་དེ་དག་ཀྱང་ཤིང་ལྗོན་པ་དེའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ཟ་ན། གང་པོ། དེ་ནི་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་དུ་ཟ་བ་པོ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་དང་འདྲའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱིས་འདུ་བའི་སྒོའང་དེ་
ཁོ་ན་དང་འདྲའོ། །གང་པོ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ན་རིན་དང། རྙེད་པ་དང་རྙེད་པ་དང་རིན་དུ་མཉམ་པར་འགྱུར་རོ། །གང་
པོ༑ འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མ་མཁན་ནམ་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་སློབ་མ་མཁས་པ་ཞིག་གིས། ལམ་གྱི་བཞི་མདོ་ཆེན་པོར་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེའི་མདུན་དུ་བུད་མེད་གཅིག་མངོན་པར་
སྤྲུལ་ལ། བུད་མེད་དེའང་སྦྲུམ་མར་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏེ། བུ་བྱུང་བ་བསྟན་ནས་བུད་མེད་དེའི་བུ་བཙས་ལ། ཁྱེའུ་ཞིག་ཏུ་བཙས་ནས་ཁྱེའུ་དེའང་ཤི་བར་བསྟན་ན། གང་པོ་

[29B] ཅི་ཁྱེའུ་ཤི་བ་དེའི་ཚེན་བུད་མེད་དེ་ལ་བདག་གི་བུ་ཤིའོ་སྙམ་པའི་སེམས་སྐྱེའམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ། དེ་ལྟ་ན་མ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བུའང་དེ་ཁོ་ན་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སྦྱིན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་དང་འདྲའོ། །གང་པོ། དེ་ལྟར་ན་འདིར་ཡང་ཆོས་དེ་དག་གི་འདུ་བའི་སྒོ་གཉིས་ཀ་མེད་དོ། །གང་པོ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཅི་ཁྱོད་ཀྱིས་ང་ཆེས་འགའ་
ཞིག་ལ་འདོད་པ་ཆེ་བར་མཐོང་ངམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་ཆོས་དེ་དག་སྟོང་
བར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་སླད་དུ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་གང་ལའང་འདོད་
པ་ཆེ་བ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་བའི་ཚེ་ཆོས་གང་ལ་ལ་ཞིག་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་བ་དེ་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་ནི་
ཆགས་པའམ། ཁོང་ཁྲོ་བ་འགའ་ཡང་མི་སྐྱེའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་

[30A]༄༅། །པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དངོས་པོར་གང་དང། གང་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དེ་དང་དེ་ཉིད་སྟོང་པའམ་
ཡ་མ་བྲླའམ། གསོབ་བམ། གསོག་ཏུ་མཐོང་བ་ནི་ངོ་མཚར་ལགས་སོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པའི་དོན་བདག་གིས་འཚལ་བ་ལྟར་ན། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དབྱིག་དང། གསེར་གྱིས་བཀང་སྟེ་སློང་བ་རྣམས་ལ་སྩལ་ཀྱང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་ཐབས་
མ་འཚལ་ན། དེ་ལྟར་ན་དེ་ནི་སྦྱིན་པ་ཉི་ཚེར་འགྱུར་གྱི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མ་ལགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ན། འདི་
ལྟར་ཡང་བདག་གིས་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་བྱའོ་སྙམ་དུའང་སེམས་བསྐྱེད་པར་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་ལ་བཀའ་
སྩལ་པ། བསྟན་པ་འདིའི་དོན་བཤད་པའི་ཕྱིར་སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག་།ངས་བཤད་པའི་དུས་ལ་བབ་པ་ནའང་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་
ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ་།ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་

[30B]འདོད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་སྦྱིན་པ་བྱིན་པར་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པར་
བྱས་ནས། བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཏང་བར་བྱའོ། །ཟིན་པ་དང། མ་ཟིན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་བའམ། མ་བྱིན་པའམ། མཆོད་སྦྱིན་མ་བྱས་པ་ཅིའང་མེད་
པར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པར་བྱའོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པ་ལས། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའོ།།།།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་
ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་བྱས་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པར་
བྱའོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། ཁྱོད་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་སྦྱིན་པ་བྱིན་པར་བྱེད་པ་མཐོང་བར་འདོད་དམ་
གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པ་བྱིན་པར་བགྱིད་པ་མཐོང་

[31A]༄༅། །བར་འཚལ་ལོ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་དང། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྣམས་དང། ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་
པའི་འཁོར་གྱིས་འདི་ནས་ཐད་ཀའི་ཕྱོགས་སུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྒྱུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཕུང་པོ་
ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏེ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ། ཁྱིམ་ན་འདུག་ཅིང་ཁྱིམ་ན་འདུག་བཞིན་དུ་དབྱིག་དང་
གསེར་གྱི་ཕུང་པོ་རི་ཙམ་སྦྱིན་པ་བྱིན་ཞིང་ཡོངས་སུ་གཏོང་སྟེ་འདི་ལས་ཁྱེར་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྒྲོགས་སོ། །གོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རི་ཙམ་
དག་བྱིན་པར་བྱེད་དོ། །བཟའ་བ་དང། བཅའ་བའི་ཕུང་པོ་རི་ཙམ་དག་སྦྱིན་པ་བྱིན་པར་བྱེད་དེ། སེམས་ཅན་གང་དག་གིས་ཕ་གི་ལས་ཁྱེར་བ་དེ་དག་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པར་
གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྒྲོགས་སོ། །གཞན་ཡང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐོགས་པ་མེད་པས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་
གྱི་ཤིང་རྟ་འབུམ་ཕྲག་མང་པོ་བཀྲམ་སྟེ། ཤིང་རྟ་རེ་རེ་ལའང་བུད་མེད་ཁ་དོག་སྟོང་གིས་བརྒྱན་པ་དག་བསྐྱོན་ནས། ཚོང་དུས་ཀྱི་སྲང་དུ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དེ། ཚིག་འདི་སྐད་དུ། །

[31B] བུད་མེད་འདི་དག་འདོད་པ་དེས་ཁྱེར་ཅིག་ཅེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །བུད་མེད་དེ་དག་རེ་རེ་འང་བུད་མེད་བརྒྱ་བརྒྱའི་འཁོར་དང་ལྡན་ཏེ། ཤིང་རྟ་དབྱིག་དང་བཅས་
པ༑ བུད་མེད་ཀྱི་འཁོར་དང་བཅས་པ་དེ་བུད་མེད་དེ་དག་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་གཏོང་ངོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐོགས་པ་མེད་པ་སྦྱིན་པ་བྱིན་
པ་མཐོང་ངམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མཐོང་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ། མཐོང་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་སྦྱིན་པ་བྱིན་པར་བྱའོ་།དེ་ནས་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་དེ་མཐོང་ངོ། །དེ་ནས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སྦྱིན་པ་འདི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིན་ནམ། གསོལ་པ། ཨ་ལ་ལ། བཅོམ་
ལྡན་འདས། རྒྱ་ཆེ་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། སྦྱིན་པ་འདི་ལྟར་བྱིན་ཞིང་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་འདི་ལ་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྦྱིན་པ་
རྣམས་ནི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་ནས། རྒྱུའི་བར་དུའང་མི་བཟོད་དོ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་སྦྱིན་པ་དེ་བྱིན་ནས། འདི་སྐད་དུ་

[32A]༄༅། །དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིས་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཅིག། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་མྱུར་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་པའང་མཐོང་
ངོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལ་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
གང་ལ་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ། སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ལ་གནས་པ་ནི་
དགྲ་བཅོམ་པའི་སེམས་ལས་འདའོ། །སེམས་གཉིས་པ་བསྐྱེད་པ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེམས་ལས་འདའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སེམས་ལ་གནས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དྤའམ་
ངེས་ཤིང་ལུང་མ་བསྟན་པའི་སེམས་ལས་འདའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་པ་ནི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། གང་བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་ལ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་མ་ཐོབ་པར་དེ་ལས་ལྡང་བ་འདི་ནི་མི་སྲིད་དེ། གོ་སྐབས་མ་ཡིན་ཞིང་གནས་མེད་དེ་མ་བྱུང། འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ།།

[32B] གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་པ་དེའི་ཚེ་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་དང། བདུད་དང་བཅས། ཚངས་པ་དང་
བཅས། ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་བཞུགས་སོ་ཞེས་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་
འདི་ལྟར་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྲང་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་
སྐལ་བ་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་དང། ཉན་ཐོས་དེ་དག་གིས་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གྲངས་མེད་པ་གང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་ཅིང། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་
འཚང་རྒྱ་བ་དེ་དག་ཀྱང་མཐོང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲངས་མེད་པ་གང་དག་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་མངོན་པར་འབྱུང་བ་དག་ཀྱང་མཐོང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲངས་
མེད་པ་གང་དག་ཁྱིམ་ན་གནས་ཤིང་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་དག་ཀྱང་མཐོང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲངས་མེད་པ་གང་དག་སློང་བ་རྣམས་སློང་བ་ན། མགོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དག་

[33A]༄༅། །ཀྱང་མཐོང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲངས་མེད་པ་གང་དག་སློང་བ་རྣམས་སློང་བ་ན། ལུས་འབིགས་སུ་བཅུག་སྟེ། ཁྲག་བྱིན་པ་དག་ཀྱང་མཐོང་ངོ། །
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲངས་མེད་པ་གང་དག་བུ་དང། ཆུང་མ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང། ཁྱིམ་གྱི་དངོས་པོ་དང། ཞིང་གི་དངོས་པོ་དང། རྟ་དང། བ་ལང་དང། བྲན་དང། བྲན་མོ་དང་
ལས་བྱེད་པ་དང། ཞོ་ཤས་འཚོ་བ་རྣམས་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དག་ཀྱང་མཐོང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲངས་མེད་པ་གང་དག་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་བྱེད་པ་དག་
ཀྱང་མཐོང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲངས་མེད་པ་གང་དག་དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷའི་རིས་སུ་སྐྱེ་བ་དག་ཀྱང་མཐོང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲངས་མེད་པ་གང་དག་དགའ་ལྡན་
གྱི་གནས་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ། མའི་མངལ་དུ་སྐྱེ་བ་དག་ཀྱང་མཐོང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲངས་མེད་པ་གང་དག་བཙའ་བ་དང་ཆོས་སྟོན་པ་དག་ཀྱང་མཐོང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་གྲངས་མེད་པ་གང་དག་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཡང་དང། ཡང་མྱོང་བ་དག་ཀྱང་མཐོང་ངོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲངས་མེད་པ་གང་
དག་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་དཔག་ཚད་བརྒྱར་ཡང་འགྲོ་ཞིང་ཉིས་བྲྒྱའམ། སུམ་བྲྒྱའམ། བཞི་བྲྒྱའམ། ལྔ་བྲྒྱའམ། དཔག་ཚད་སྟོང་ངམ། དེ་ལས་ལྷག་

[33B] སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཇི་ལྟར་བྱས་ན། སེམས་ཅན་འགའ་ཡང་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་དག་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བར་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་
པ་དང། ཡང་ན་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་འདི་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པར་བྱ་བ་དང། ཡང་ན་བསླབ་པའི་གཞི་གཅིག་འཛིན་པར་འགྱུར་པའམ། ཡང་ན་
བསླབ་པའི་གཞི་གཉིས་སམ། གསུམ་མམ། བྮིའམ། ལྔ་འཛིན་པར་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་སེམས་ཅན་འགའ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བར་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་
འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མེད་པ་དག་ཏུ་འགྲོ་བར་ཡང་མཐོང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲངས་མེད་པ་གང་དག་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དག་
གི་ནང་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་མི་ཐོས་མི་མཐོང་བ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་དག་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་མི་ཐོས་ཤིང་མི་མཐོང་བས་བསྐལ་པ་
འབུམ་དག་ཏུ་འཁྱམ་ཞིང་འཁོར་ཏེ། ཡུན་རིང་པོས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་དག་ཀྱང་མཐོང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲངས་མེད་པ་གང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
རྣམས་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་སྟོན་པའང་མཐོང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲངས་མེད་པ་གང་དག་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཚོལ་ནའང་མི་རྙེད་པ་དག་ཀྱང་མཐོང་ངོ། །བྱང་

[34A]༄༅། །ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲངས་མེད་པ་གང་དག་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཚོལ་ཞིང་དེ་དག་གིས་རྙེད་པའང་མཐོང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲངས་མེད་པ་གང་
དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་དག་ཀྱང་མཐོང་ངོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གྲངས་མེད་པ་ཆོས་སྟོན་པ་དག་ཀྱང་
མཐོང་ངོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གྲངས་མེད་པ་གང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་མང་པོར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་
སྐྱེད་དུ་འཇུག་པར་མཛད་པ་དག་ཀྱང་མཐོང་ངོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གྲངས་མེད་པ་གང་དག་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པ་དང། གང་དག་བྱང་ཆུབ་ཏུ་
སེམས་སྐྱེད་དུ་འཇུག་པར་མཛད་པ་དག་ཀྱང་མཐོང་ངོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གྲངས་མེད་པ་གང་དག་སེམས་ཅན་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པ་
དག་ཀྱང་མཐོང་ངོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གྲངས་མེད་པ་གང་དག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མེད་པ་དག་ཏུ་གཤེགས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཆོས་སྟོན་
པ་དག་ཀྱང་མཐོང་ངོ། །དེ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་དཀའ་བ་མཛད་པའོ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་དང། དགེ་སློང་གི་དགེ་

[34B]ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དེ་དག་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་གནས་པ་དེ་དག་ཀྱང་མཐོང། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་
དག་ཐམས་ཅད་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་བཞུགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་མཐོང། ལྷོ་ཕྱོགས་དང། ནུབ་དང། བྱང་དང་ཕྱོགས་མཚམས་དང། འོག་དང། སྟེང་དུའང་དེ་
བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་ཏུ་ཕྱོགས་བཅུའི་བར་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་དང། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་བཞུགས་པ་དེ་དག་
མཐོང་ངོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་
པོ་དང་ལྡན་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་པ་དག་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲངས་མ་མཆིས་པ་དག་དང། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
གྲངས་མ་མཆིས་པ་དག་མཐོང་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ལྷོ་དང། ནུབ་དང། བྱང་དང། འོག་དང། སྟེང་དང། ཕྱོགས་མཚམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མ་མཆིས་པ་དག་ཏུ་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་པ་དང། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་པ་དག་མཐོང་བ་ནི་ངོ་མཚར་ལགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་

[35A]༄༅། །ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་
ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་ཏེ། གང་དག་གིས་རྒྱ་ཆེན་པོའི་གནས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ངོ་མཚར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་
རད་ཏིའི་བུ། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པར་
བྱའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མིར་འགྱུར་བར་འཚལ་བས་ནི། དཔེར་ན། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལྟར་བགྱིའོ། །ལྷར་འགྱུར་བར་འཚལ་བས་ནི། དཔེར་ན། ལྷ་
རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལྟར་བགྱིའོ། །ཚེ་རིང་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འཚལ་བས་ནི། དཔེར་ན། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་ལྷ་རྣམས་
ལྟར་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྦྱིན་གནས་སུ་འགྱུར་བ་འཚལ་བ་དང། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་འབེལ་བའི་ཆོས་
ཀྱི་གཏམ་བགྱི་བར་འཚལ་བ་དང། སངས་རྒྱས་འཚལ་བས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བགྱིའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་

[35B]སྩལ་ཏོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྦྱིན་གནས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བར་འདོད་པས། ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས། དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་ལས་གུད་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཆེས་བཟང་བའམ། ཆོས་རྒྱ་ཆེ་བ་འགའ་ལྟ་མཆིས་ལགས་
སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཡོངས་སུ་འདྲི་བར་སེམས་
པ་ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དགྲ་བཅོམ་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤོང་བའི་སེམས་ཀྱིས་རང་གི་རྒྱུད་དང་ལྡན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་
བར་ཟད་ཀྱི། སེམས་དེ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཆེད་དུ་བསྐྱེད་
པ་ཡིན་གྱི། ཉི་ཚེའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་།ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་རང་གི་རྒྱུད་དང་ལྡན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཟློག་པར་ཟད་ཀྱི་

[36A]༄༅། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་བསྟེན་ཅིང་བསྒོམས་
ལ་མང་དུ་བྱས་ན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་བོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་ན། དེ་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་
རབ་ཏུ་ཕྱེའོ། །གང་དག་འདི་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྐྱེད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཤིང་སྒོམ་ན། དེ་དག་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཁྱེད་ནི་རང་སངས་རྒྱས་
སུ་འགྱུར་ཏེ། བསྐལ་པ་འདི་སྙེད་ཅིག་ན་ལྷ་རྣམས་དང། མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་མཚམས་སྦྱར་ཏེ་འཁོད་ནས། རང་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལུང་སྟོན་གྱི། ཤཱ་རད་ཏིའི་
བུ༑ རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ། མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ་
ཞེས་ལུང་མི་སྟོན་ཏོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ལུང་མི་སྟོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཉན་ཐོས་ལུང་སྟོན་ནའང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་ཐོས་ནས་ལུང་སྟོན་ཏོ། །
ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། གང་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལ་བཀོད་ཀྱང། དེས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མ་ཡིན་གྱི། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། གང་བྱང་

[36B]འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་ན། འདི་ལྟར་དེས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤཱ་
རད་ཏིའི་བུ། ཉན་ཐོས་ལས་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་གྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་བྱུང་
པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དང། སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་
པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་
རིག་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་དག་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཐོབ་བོ། །གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཟག་པ་མ་མཆིས་པའི་སེམས་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་
པར་བཤད་པ་འདིའི་དོན་ཇི་ལྟར་འཚལ་བར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ལུང་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་གཟུང་བར་འཚལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་

[37A]༄༅། །བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ། ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ། གཏི་
མུག་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ། ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ། གཏི་མུག་དང་བཅས་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་དགྲ་བཅོམ་པའི་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བ། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནམ་
གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་དེ་ལྟ་ལགས་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པའི་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ༑ ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བ། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གལ་ཏེ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པས་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་དང། སྙིང་རྗེས་ཁྱབ་
པར་བྱས་ཀྱང། དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་བདེ་བས་ཚིམ་པར་འགྱུར་རམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་མ་མཆིས་ན། སེམས་
ཅན་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་པ་རྣམས་ལ་བྱམས་པས་ཇི་ལྟར་ཁྱབ་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟར་ཇི་སྲིད་དུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དེར་བྱམས་པ་དེས་ཁ་

[37B] ཁ་ཅིག་ནི་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེ་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་
ལ༑ བྱམས་པ་ལ་གནས་ཤིང་བྱམས་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་མ་ལགས་མོད་ཀྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས། གནས་མ་མཆིས་པ་ནན་གྱིས་དཔེར་བགྱིས་ཏེ་བཤད་པར་བགྱི་ན། བཅོམ་ལྡན་
འདས། གལ་ཏེ་ཛམྦུ་གླིང་འདིར་བདག་དང་འདྲ་བ། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ལ་བསམ་གཏན་པ་ཤ་སྟག་གིས་གང་བར་གྱུར་ལ། དེ་དག་ཀྱང་བྱམས་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སམ། གལ་
ཏེ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་འཚལ་ནའང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་འོས་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་ཟག་པ་མེད་པའི་
སེམས་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནས། གོང་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགྲ་བཅོམ་པ་
མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་ཤ་སྟག་ཏུ་གྱུར་ལ། དགྲ་བཅོམ་པ་རེ་རེས་ཀྱང་བདུད་ཀྱི་སྡེ་འཁྲུགས་མེད་འཁྲུགས་མེད་སྙེད་མངོན་པར་སྤྲུལ་ན། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་
དུ་སེམས། འཁྲུགས་མེད་དེ་དག་མང་བ་ཡིན་ནམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མང་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ། མང་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་

[38A]༄༅། །པ༑ ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་དག་དང། དཔུང་དེ་དག་གིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་
བཟློག་པར་ནུས་སམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སེམས་དེ་གཉིས་
ཀྱི་ནང་ན་གང་མཐུ་ཆེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཟག་པ་ཟད་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་མཐུ་ཆེའམ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་
མཐུ་ཆེ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ཆེས་མཐུ་ཆེ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཆེས་མཐུ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་བདུད་ཀྱི་སྡེ་འཁྲུགས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་མངོན་པར་སྤྲུལ་
ནའང། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱིས། འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ། ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ། གཏི་མུག་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པར་མི་ནུས་སོ། །
ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སེམས་འདི་དག་གི་ནང་ན་སེམས་གང་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནས། གོང་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གང་ཡིན། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་

[38B] ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་མཆོག་ཅེས་བགྱི་བ་ནས། གོང་ན་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བགྱི་བའི་བར་དུ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཟག་པ་མ་
མཆིས་པའི་སེམས་ཀྱིས་གཏུགས་པར་བགྱིར་རྔོ་མི་ཐོགས་པའི་སླད་དུའོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། གཞན་ཡང། ཁྱོད་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་དྲི་བར་བྱ་ཡི། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཟོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལན་
ཐོབ་ཅིག། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གལ་ཏེ་མཆིང་བུའི་ནོར་བུ་དག་གི་ནང་དུ། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བཻ་ཌཱུརྱ་བཞག་ན། ཅི་མཆིང་བུའི་ནོར་བུ་དེ་དག་གིས་ནོར་བུ་རིན་པོ་
ཆེ་བཻ་ཌཱུརྱ་ལ་གསལ་བ་དང། རིན་ཐང་གིས་ཐུབ་བམ། གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །མཆིང་བུའི་ནོར་བུ་དག་གི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བཻ་ཌཱུརྱ་
གཅིག་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་རྔོ་མི་ཐོགས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཆིང་བུའི་ནོར་བུ་དེ་དག་ནི་
ཡོངས་སུ་དག་པའང་མ་ལགས། ཁ་དོག་བཟང་བའང་མ་ལགས། རིན་ཐང་ཡང་ཆུང་ལ། བརྗོད་པར་ཡང་ནུས་པ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མཆིང་བུའི་ནོར་བུ་ནི་གནས་རྒྱ་
ཆེན་པོ་ནས་བྱུང་བའང་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བཻ་ཌཱུརྱ་ནི་རིགས་ཀྱིས་འཕགས་པ་ལགས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་རྒྱ་མཚོ་

[39A]༄༅། །ཆེན་པོའི་ནང་ནས་བྱུང་བ་ལགས་ཏེ། དེ་ནི་མཆིང་བུའི་ནོར་བུ་མང་པོས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་རྔོ་མི་ཐོགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་
རད་ཏིའི་བུ། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སེམས་ནི་ཉན་ཐོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འདུག་སྟེ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་དོན་གྱི་དབང་འདི་ཡང་དག་པར་གཟིགས་ནས། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སེམས་མཆོག་ཉིད་དུ་བཞག་པ་ནས། གོང་
ན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་གང་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པ་དན། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པའང་
ཟད་པར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དགྲ་བཅོམ་པ། ཟག་པ་ཟད་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
གཞན་དུ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་འཕང་བར་ནུས་མོད་ཀྱི། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ནི་ཟད་པར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུབ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་
པ༑ མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཁའི་དབུགས་ཀྱིས་སྐམ་པར་ནུས་མོད་ཀྱི། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་

[39B] ཟད་པར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དགྲ་བཅོམ་པ། ཟག་པ་ཟད་པ། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང། འཇིག་
རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་སྲེག་པའི་མེའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་དེའང་ཁའི་དབུགས་ཀྱིས་གསད་པར་ནུས་མོད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་
པོའི་སེམས་ནི་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའམ། ཟད་པར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། རྣམ་གྲངས་འདིས་ན། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སེམས་
མཆོག་ཅེས་བྱ། གཙོ་བོ་དང། ཕུལ་དང། རབ་དང། རབ་མཆོག་དང་བླ་ན་མེད་པ་ནས་གོང་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བརྗོད་དོ་།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་
ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ཙམ་དུ་ཕྱི་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སེམས་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་
ཟད་པར་བགྱིད་པའམ། བཟློག་པར་མི་ནུས་པ་ངོ་མཚར་ལགས་སོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་
སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་གཉིས་སུ་མི་གསུང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པར་གསུང་ཞིང། དེ་བཞིན་ཁོ་ན་སྟེ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤཱ་རད་

[40A]༄༅། །ཏིའི་བུ། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གཞན་དག་བྱུང་བར་གྱུར་ལ། སའི་ཁམས་
ཇི་སྙེད་པ་དང། ཆུའི་ཁམས་ཇི་སྙེད་པ་དང། མེའི་ཁམས་ཇི་སྙེད་པ་དང། རླུང་གི་ཁམས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གཞན་དག་བྱུང་བར་གྱུར་ན། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་
དུ་སེམས། སེམས་ཅན་དེ་དག་མང་བ་ཡིན་ནམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མང་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ། མང་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་
པ༑ ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ། རེ་རེ་ཞིང་འདི་ལྟར་མཽངྒལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ལ། རྫུ་
འཕྲུལ་ཅན་དེ་དག་གིས་འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་བདུད་སྡིག་ཅན་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏེ། སྡིག་ཅན་རེ་རེ་ལའང་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་གླང་
པོ་ཆེའི་ཚོགས་ཡོད་པ་དང། རྟའི་ཚོགས་དང། ཤིང་རྟའི་ཚོགས་དང། དཔུང་བུ་ཆུང་གི་ཚོགས་ཡོད་པར་གྱུར་ཏེ། བགྲང་བ་འདི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས། དགྲ་བཅོམ་པ་རྫོད་འཕྲུལ་ཅན་
དེ་དག་རེ་རེ་སྤྲུལ་པ་བྱེད་པའི་སྤྲུལ་པ་དེ་དག་རེ་རེས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་སྤྲུལ་པ་མངོན་པར་སྤྲུལ་ན། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེ་དག་བགྲང་བ་ལ་འཇུག་པར་ནུས་

[40B] གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་གང་ན་
གནས་པའི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བསྲེག་པར་མངོན་པར་སྤྲུལ་པ་བྱེད་ན། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཅི་སེམས་ཅན་དེ་དག་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་རྣམ་
པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་དག་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ་ལགས་སོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་ཞིང་འཇིགས་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་ཉེ་བར་གནས་པ་ལགས་
སོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། གལ་ཏེ་དེ་དག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་སུ་མེད་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་བསྐལ་པར་གནས་ལ། དེ་ལྟར་
འཇིགས་པ་དྲག་པོ་ཀུན་ནས་སྟོང་ཀྱང། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་གི་སེམས་ཅད་པར་བྱ་བའམ། ཟིལ་གྱིས་མནན་པའམ། ཟིལ་གྱིས་མནན་པའམ། བཟློག་ནུས་
པའི་སྐལ་པ་མེད་དོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་དག་དང། བདུད་སྡིག་ཅན་དེ་དག་གི་རྫུ་འཕྲུལ་གང་ཡིན་པ་དང། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྫུ་འཕྲུལ་གང་ཡིན་པ་འདི་གཉིས་ལ། གང་ཆེས་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པ་འདི་དག་གི་ནང་ན། ཕྱིར་མི་

[41A]༄༅། །ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་རྫུ་འཕྲུལ་དང། སེམས་འདི་ནི་ཆོས་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་
པ༑ ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། འདི་ལྟ་བུ་ཇི་རྫུ་འཕྲུལ་དང། སྟོབས་དང་ལྡ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མཆོག་བྱེད་པའམ་མཆོག་ཏུ་འབྱུང་བར་འོས་པ་ཡིན་ནམ། གསོལ་
པ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པའི་དོན་བདག་གིས་འཚལ་བ་ལྟར་ན། རྣམ་གྲངས་འདིས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་མ་གཏོགས་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
སེམས་མཆོག་ཅེས་བགྱི་བ་ནས་གོང་ན་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བགྱི་བའི་བར་དུ་སྟེ། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ནི་ཟད་པར་བགྱིར་རྔོ་མི་ཐོགས་
པའི་སླད་དུ་ལགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཕྱིར་མི་
ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ནི་ཟད་པར་བྱར་མི་ནུས་སོ་།སྦྱིན་པའི་པ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སའི་ལེའུ་སྟེ་བདུན་པའོ།། །།དེ་
ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་བོས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། རྣམ་གྲངས་གང་གིས་ན། ཕྱིར་མི་ལྡོག་

[41B]བྱར་མི་ནུས། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྦྱིན་པ་གང་
དང། གང་བྱིན་པ་ན་དེ་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་ནས་སྦྱིན་པར་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སེམས་ཟད་པར་བྱ་བའམ། ཟིལ་
གྱིས་མནན་པར་མི་ནུས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ཚོང་པ་ཞིག་ཟོང་འབུམ་ཕྲག་མང་པོ་སྤྱོད་ཅིང་དེ་ཚོང་བྱེད་ལ། ཚོང་པ་དེས་ཚོང་དཔོན་ནམ། དེད་དཔོན་གང་ཡང་
རུང་བ་ལས་ལོ་འབུམ་ཕྲག་མང་པོ་ཞིག་ནས་སྐྱིན་པོ་བླངས་པ་ལས། དེའི་ཚོང་མ་རུང་བར་གྱུར་ནས། དེས་རྒྱལ་པོ་ལ་བསྐོར་ཏེ་རྒྱལ་པོའི་གན་དུ་སོང་ངོ། །དེ་རྒྱལ་པོའི་དཔུང་དེས་ན་རྒྱལ་
པོས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་མི་དེ་ལ་ཚོང་དཔོན་དེ་དང། དེད་དཔོན་དེས་ཚུགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་དེ་དཔུང་དང་ལྡན་པའི་ཕྱོགས། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་ཕྱོགས་
དཔུང་དང་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སེམས་དང། ཕྱིར་
མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ནི་དཔུང་དང་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་དཔུང་དང་ལྡན་པའི་

[42A]༄༅། །ཕྱོགས་དེ་ལ་བརྟེན་པས་ན། དེ་ཉན་ཐོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་མི་ནུས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་རྒྱལ་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ལོངས་
སྤྱོད་ཟད་པར་གྱུར་ཀྱང། འོན་ཀྱང་ཚུགས་པར་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པའང། འདི་ལྟར་
ཉན་ཐོས་ཐམས་ཅད་དང། བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་སོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉན་ཐོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཚུགས་པར་
འགྱུར། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གལ་ཏེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་སྒྲོགས་ཤིང་འཆད་པ་ན། དེའི་སེམས་བསྐྱེད་ཅིང་བདག་ཀྱང་དེ་ལྟར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་
སེམས་བསྐྱེད་ན། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཚུགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དེའི་གཏམ་གྱི་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དང། དེ་ལ་ཡང་དགའ་བར་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་
ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྐྱེད་པ་དེས་ན་ཚུགས་པར་འགྱུར་རོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། ཅིའི་ཕྱིར་ན། དེ་དག་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་
སྨྲས་པ། འདི་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ། འདི་དག་ནི་

[42B] དེ་བས་ན་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན། རྣལ་
འབྱོར་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བར་འདོད་ཅིང། ཡང་དག་པ་ལ་ངེས་པར་འཇུག་པར་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་ཀུན་ཏུ་
འབྱུང་བ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་རིང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་དེའི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལའང་ཉན་ཐོས་དང་ལྡན་པའམ། རང་སངས་རྒྱས་
དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་དག་བསྐྱེད་ན་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་
ནོན་པ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་ལྟ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཉན་ཐོས་དང་ལྡན་པའམ། རང་སངས་
རྒྱས་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྐྱེད་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་

[43A]༄༅། །སུ་མི་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དཔེར་ན། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་ན་སྦྱིན་གནས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་གང་
གིས་དེའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤོང་བའི་ཤེས་པ་ཐོབ་ན། དེས་དེ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་གྱི། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་
ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང། སྤོང་བ་ལ་འདྲིས་པས་དེ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉན་ཐོས་དང་ལྡན་
པའམ། རང་སངས་རྒྱས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་ཅིང་སྐྱེ་བས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་པའི་སེམས་
དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་སྐྱེ་བས། འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་
ལ་གནས་ན་ཚུགས་པར་མི་ནུས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ། དཔེར་ན་འཕོང་གི་སློབ་དཔོན་ནི་གནས་ན་འདུག་ཀྱང་རུང། འྒྲོའང་རུང་དགྲ་རྣམས་ཀྱིས་ཚུགས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་
ཏེ༑ གཞན་གྱི་མདའ་ཡང་གཅོད་ཅིང་བདག་ཀྱང་སྲུང་ངོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་གནས་པའང་ཚུགས་

[43B] །ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྤྱོད་པའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཐོས་ནའང་འདི་ལྟར་བདག་ཀྱང་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་
པར་སངས་རྒྱས་ནས། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ད་ལྟར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་
དེ་བཞིན་དུ། བདག་ཀྱང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ། དེ་ལྟར་ན་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་གནས་པ་ལ་ཚུགས་པར་མི་ནུས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་གཏམ་མམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཏམ་ཐོས་ནའང། ཆོས་ཀྱི་གཏམ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་
བྱུང་ངོ་ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲན་པར་བྱེད་དེ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་མི་སྐྱེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
སེམས་ལ་གནས་པ་ནི་ཐུབ་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དཔེར་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དམིགས་པ་ཐོབ་ཅིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལེགས་པར་བསྒོམས་པའི་
ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཚུགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དམིགས་པ་དེ་ལ་རབ་ཏུ་གོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་

[44A]༄༅། །ལ་གནས་པའང་ཐུབ་པར་དཀའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་འདི་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དང་མི་འབྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་
གང་པོ། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐུབ་པར་དཀའ་བར་རིག་པར་བྱ་ན། ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་རྣམས་དང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་གང་དག་ཡིན་པ་རྣམས་
དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་པ་གང་དག་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་དམ། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཀྱང་ཐུབ་པར་དཀའ་བ་ཡིན་
ནོ༑ ༑དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་དམ་བཅས་པ་ལས་བསྐྱོད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དམ་བཅས་པ་ལ་གནས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་
ལ་གནས་པ་དེ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐུབ་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ་།ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དཔེར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་
པ་གང་ཡིན་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལོ་བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་ནས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ། བཞུགས་ཤིང་གཞས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཉིས་ཀའང་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཡིན་པ་དང། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་

[44B] བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐ་མའི་སེམས་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་
ཀྱིས་མཉམ་མོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། འདི་དག་ཇི་ལྟར་ཁྱད་པར་མེད། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་དེ། འོན་ཀྱང་མགྱོགས་
བུལ་གྱིས་ནི་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ། །སེམས་དེ་གཉིས་ཀ་ནི་མཉམ་སྟེ་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་གང་དག་ཡིན་པ་རྣམས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་སེམས་ལ་གནས་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་གོ། དགྲ་བཅོམ་པ་གང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལས་ལྡོག་ལ། ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་ལས་ཀྱང་ལྡོག་ན་དེ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱ་
འམ། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཁས་འཆེ་བར་ཟད་དེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ཡིན་གྱི། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་

[45A]༄༅། །དཔེར་ན། མི་ཞིག་ཕོ་མཚན་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ། དབང་པོ་མ་ཚང་བ་མ་ཡིན་པ་ལས། ཕྱིས་དེའི་ཕོ་མཚན་མེད་པར་གྱུར་ལ། ཕོ་མཚན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་མི་
ནུས་ན། དེ་ནི་མ་ནིང་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་རྨུགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་
མི་འགྲོའོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ།། །།དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་
མའི་བུ་གང་པོས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་བསྐྱེད་པར་བྱ། སྨྲས་པ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་
བྱེད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྦྱིན་
པ་གང་དང། གང་སྦྱིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་དོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་

[45B] །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་མི་བྱེད་ན། དེ་ནི་སྦྱིན་པ་ཡིན་གྱི། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
གང་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་སྟེ། བདག་གིས་ཅུང་ཟད་ནི་ཡོངས་སུ་བཏང་ལ། ཅུང་ཟད་ནི་ཡོངས་སུམ་བཏང་ངོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅིང་འདི་ནི་བདག་གིས་སྦྱིན་པར་
བྱ༑ འདི་ནི་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ། །འདི་ལ་ནི་སྦྱིན། འདི་ལ་ནི་མི་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། ངན་པ་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ། བཟང་པོ་ནི་སྦྱིན་པར་མི་བྱ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཅན་ལ་ནི་སྦྱིན་
པར་བྱ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ལ་ནི་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་བར་
ཆད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་གིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་གིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་
པར་མི་འགྱུར་གྲང་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པར་གཏོང་ཞིང་སེམས་མཉམ་པ་ནི་མྱུར་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་
ལྡན་པ་གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་དེ་ལྟར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་

[46A]༄༅། །ལ་གནས་པར་བྱའོ། །སྦྱིན་པ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔ་དྲོའི་
དུས་ཀྱི་ཚེ་སེམས་ཅན་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ལ་ཟན་བྱིན་ལ། ཟན་ཟོས་པའི་འོག་ཏུ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་གསེར་གྱི་དོང་ཙེ་དང། རས་བཅོས་བུ་ཟུང་དང། གསེར་ཐགས་ཅན་
གྱི་རས་བྱིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཉི་མ་དགུང་དང། ཕྱེ་མ་རེད་དང་དེ་བཞིན་དུ་མཚན་མོ་ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང། དེ་བཞིན་དུ་ནམ་གྱི་དགུང་དང། དེ་བཞིན་དུ་ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་གྱི་
ཐུན་ལ། སེམས་ཅན་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ལ་ཟན་བྱིན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པའང་བྱིན་ཏེ། བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱ་མ་སྙེད་དུ་གནས་ཤིང། དེ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་གཏོང་
ཡང་ཇི་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་བ་མི་ཤེས་ན། དེ་ནི་སྦྱིན་པ་ཡིན་གྱི། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཤེས་
ན༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐད་ན་མང་དུ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་
ཞེ་ན༑ འདི་ལྟར་དེ་ཆོས་ཚད་མེད་པའི་ཆོས་ཐོབ་པར་འདོད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཀྱང་ཐོབ་པར་འདོད་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པའི་ཡོངས་སུ་གཏོང་བས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་

[46B] །གལ་ཏེ་སྦྱིན་པ་དེ་ཚད་ངེས་པར་གྱུར་ན། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་གྱི། གང་གི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་དེ་ཚད་ངེས་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཚད་ངེས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྦྱིན་པ་བྱིན་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཕྱིས་ཀྱང་
ཡོངས་སུ་གཏང་བར་བྱའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་བྱ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་ཐབས་དེས་ན་སེར་སྣ་ཚར་གཅོད་ཅིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་
སུ་འཛིན་ཏོ། །དེའང་འདི་ལྟར་བདག་གིས་སྦྱིན་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱིན་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་
པར་གྱུར་གྱི་བར་དུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཀྱང་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་སེམས་ཅན་
རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཇི་སྲིད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་ཟང་ཟིང་གིས་ཕན་གདགས་པར་བྱའོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ན་ནི། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་

[47A]༄༅། །དཔེར་ན། མི་ཞིག་རྒྱལ་པོ་ལ་བརྟེན་ཏེ། དེ་རྒྱལ་པོ་ལ་བརྟེན་ཅིང་འཁོར་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པས། རྒྱལ་པོ་དེས་དེ་ལ་ཟན་བྱིན་ཞིང། དེས་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་
པས་ཕན་འདོགས་ཏེ། དེས་བསྟེན་ཅིང་བསྐོར་ཏེ། བསྙེན་བཀུར་བྱས་པས་རྒྱལ་པོ་མཉེས་ཤིང་དགྱེས་པར་གྱུར་ནས། རིན་པོ་ཆེ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་བསྐོན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཚེ་དང་ལྡན་
པ་གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྤྱོད་བ་ན། སེམས་
ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པས་ཕན་འདོགས་ཤིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཀྱང། ཟང་ཟིང་
མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ལས་གྲོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཚེ་
དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན། རྒྱལ་པོའི་བུ་ཞིག་ཡོད་ལ། མི་མང་པོ་གང་དག་གིས་རྒྱལ་པོའི་བུ་དེ་ལ་བསྟེན་ཅིང་བསྐོར་ཏེ། བསྙེན་བཀུར་བྱེད་ན། རྒྱལ་པོའི་བུ་དེ་བསྟན་པའི་
མི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ཁ་ཟས་གཡོས་པས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་དེ་ཇི་ཙམ་ན་རྒྱལ་པོའི་བུ་དེ་རྒྱལ་སྲིད་ལ་གནས་པའི་དུས་ལ་བབ་སྟེ། རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་དབང་བསྐུར་

[47B] རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པའི་ཚེ། དེའི་མི་ཞབས་འབྲིང་རྙིང་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ། འདི་དག་ནི་བདག་གཞོན་ནུའི་ས་ལ་གནས་པ་ན། བདག་གིས་སྦྱངས་
ཤིང་བདག་གིར་བྱས་པ་ཡིན། བདག་ཀྱང་འདི་དག་གིས་སྦྱངས་ཤིང་བདག་གིར་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། བདག་གིས་མི་འདི་དག་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཅི་རིགས་པར་དགོད་དོ་སྙམ་སྟེ། དེས་
བདག་གིས་འཁོར་རྣམས་ལ་ཅིག་ནི་གྲོང་ཁྱེར་དག་ཏུ་སྣ་བོར་བཅུག་ཁ་ཅིག་ནི་ལས་ཀྱི་སྣེ་དག་ཏུ། ཁ་ཅིག་ནི་ཚོང་འདུས་དག་ཏུ། ཁ་ཅིག་ནི་འོར་གྱི་གྲོང་དག་ཏུ་བསྐོས། ཁ་
ཅིག་ལ་ནི་གྲོང་དམ་པ་ལོངས་སྤྱོད་དུ་བྱིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་
ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ཀྱང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་ན་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ལ་ཕན་འདོགས་ཏེ། ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་གོས་དང། ཟས་
དང། མལ་ཆ་དང། སྟན་དང། ནད་གསོས་དང། སྨན་ཟོང་དག་གིས་ཕན་འདོགས་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་གཞོན་ནུ་དེས་འཁོར་དེ་དག་ཁ་ཟས་གཡོས་བ་དང། བཟའ་བ་དང་
བཅའ་བ་ཅི་འབྱོར་པ་དག་གིས་ཕན་འདོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་ལ་སྤྱོད་པས་ཀྱང་སེམས་ཅན་

[48A]༄༅། །རྣམས་ལ་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པས་ཕན་འདོགས་ཤིང། གང་གི་ཚེ་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་
གྱུར་ཏེ། བདུད་རྩིའི་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པ་ན་བློ་ཇི་ལྟ་བ་དང། ཤེས་རབ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་ཏོ། །ཟང་ཟིང་མེད་པའི་
ཆོས་ཀྱིས་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་ན། ཁ་ཅིག་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལ་འགོད། ཁ་ཅིག་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་ལན་གཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་
ལ༑ ཁ་ཅིག་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་བཟོད་པའི་ས་ལ་འགོད། ཁ་ཅིག་ནི་མཐོང་བའི་ས་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་
དོ༑ ༑ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོའི་བུ་དེ་གང་གི་ཚེ། རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་སྟེན་པའི་མི་དེ་དག་ཅི་རིགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་ལ་འགོད་
པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་
རྣམས་ཇི་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་དུ་འགོད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་འཚོ་

[48B] བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཀྱང། སེམས་ཅན་རྣམས་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་
ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་འཚོ་བ་ཡིན་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་
ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཀྱང། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་འཚོ་བར་འགྱུར་ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཀྱང། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་འཚོ་བར་
འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་བོ། དཔེར་ན། མི་ཞིག་རྒྱལ་པོ་ལ་བསྟེན་ཏེ། བསྙེན་བཀུར་བྱེད་ན། དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་དེས་ཟས་དང་གོས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་བྱིན་ནས། གང་གི་ཚེ་མི་དེས་རྒྱལ་
པོ་དེ་ལ་ཤས་ཆེར་བསྟེན་པ་དེའི་ཚེ། རྒྱལ་པོ་དེ་མཉེས་ཤིང་དགྱེས་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ཐུགས་རངས་པར་གྱུར་ནས། གོས་དང། རྒྱན་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་བསྐོན་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་རྒྱས་པར་
བྱེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་
འདོད་པས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་ན། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་ཅིང། དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་

[49A]༄༅། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཀྱང། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་ཏེ། འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བར་
བྱེད་དོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་ཇི་ལྟར་བཤད་
པ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ། དཔེར་ན། མི་གང་དག་གསེར་གྱི་འབྱུང་ཁུང་དེའི་ཉེ་སྐོར་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་གསེར་གྱི་འབྱུང་ཁུང་དེས་ནམ་ཡང་ཉེ་
བར་མི་འཚོ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཚེ་གསར་དུ་བརྐོས་ཤིང་ཕྱུང་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པ་དེའི་ཚེའང། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ཤིན་ཏུ་
དྲི་མ་མེད་པར་བྱས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ནས་སྙིང་པོར་བྱས་ཏེ་ཕྱུང་བ་དེའི་ཚེའང། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་འཚོ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་འབྱུང་ཁུང་དེ་ནས་བཏོན་ནས་
པ་ཞུས་ཏེ༑ དེ་ནས་སུམ་ཆའམ། བཞི་ཆ་གསེར་དུ་གྱུར་པ་དེའི་ཚེའང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་འཚོ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའང། ནམ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་འཚོ་བ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་ནའང་ཉེ་བར་འཚོ་བ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་

[49B] སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་འཚོ་བ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་
པ་ནའང། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་འཚོ་བ་ཡིན། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནའང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་འཚོ་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་འདི་དག་ནི་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་
ཐམས་ཅད་ལ་མེད་དོ། །རྒྱུ་དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ལ་ཆོག་ཅེས་བྱ། གཙོ་བོ་དང། ཕུལ་དང། རབ་དང་རབ་མཆོག་དང། གྱ་ནོམ་པ་དང། བླ་ན་མེད་པ་དང། གོང་
ན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ། ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་
བགོས་པ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པ་དང། ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྫོགས་པ་དང། བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་གནས་
བརྟན་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ཟུངས་ཤིག་ཆོངས་ཤིག། ཀུན་ཆུབ་པར་གྱིས་ཤིག། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་
རད་ཏིའི་བུ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོ་དང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་དང། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་དེ་དག་དང་ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། དྲི་ཟར་བཅས་པའི་

[50A]༄༅། །འཇིག་རྟེན་ཡི་རངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལེའུ་དགུ་པ་སྟེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པ་རྫོགས་སོ།། །།བམ་པོ་གསུམ་པ།། །།འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པའི་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་
མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱིས་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན། དགེ་སློང་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པ། ཟག་པ་ཟད་པ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་
དབང་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ། སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། ཅང་ཤེས་པ། གླང་པོ་ཆེན་པོ། བྱ་བ་བྱས་པ། བྱེད་པ་བྱས་པ། ཁུར་བོར་
བ། བདག་གི་དོན་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ། སྲིད་པར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་ཟད་པ། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སེམས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་དམ་པའི་
ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་ཤ་སྟག་དང། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནས་འདུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་ཐབས་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་ཏེ། གཞན་
ཡང། གཟི་བརྗིད་ཆེ་བའི་ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང། མིའམ་ཅི་དང་ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང། མི་དང། མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་

[50B] མདུན་གྱིས་བལྟས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་འདི་དག་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས་འཁོར་བཞི་པོ་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ནས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་
ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཁྱོད་སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག་དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་སྐབས་ཕྱེ་བ་ཐོབ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་འདོམས་ཤིང་རྗེས་
སུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱ། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པར་རིག་པར་བྱ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་གང་ཡིན། སྤྱོད་ཡུལ་
མ་ཡིན་པ་ནི་གང་ཡིན། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། འདི་ལ་

[51A]༄༅། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་ན། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་
ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །
འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
དམ་བཅས་པ་སྤོང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དམ་བཅས་པ་སྤོང་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གཞན་ཡང། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན། སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ་།སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྤྱོད་ན། དེ་ཙམ་གྱིས་
ན་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་ན་གནས་ཤིང་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་
པར་རིག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། གང་སྦྱིན་པ་བྱིན་ཞིང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན། དེ་ཙམ་གྱིས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ཡིན་པར་རིག་

[51B] །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན། རྒྱལ་པོའི་བུ་རྒྱལ་པོས་གདམས་པའི་ཚིག་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་ཞིག་ཡོད་ལ། རྒྱལ་རིགས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་བུས་བསླབ་པར་བྱ་བ་བཟོའི་
གནས། འདི་ལྟར་གླང་པོ་ཆེའི་གཉའ་བར་བཞོན་པའམ། རྟ་བཞོན་པའམ། ཤིང་རྟ་བཞོན་པའམ། རལ་གྲིའི་ཐབས་སམ། འཕོང་ངམ་མདའ་བོ་ཆེ་འཕང་བའི་ཐབས་སམ་
བརྒྱུག་པའམ། འགོམ་པའམ། མཆོང་བའམ། སྟོབས་འགྱེད་པའམ། དགྲ་ཐབས་སམ། དེ་ལ་སོགས་པའི་བཟོ་དེ་དག་ལ་སློབ་ན། རྒྱལ་པོ་ལ་དབེན་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་པོའང་
སྨ་དབབ་པར་མི་སེམས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་ན་གནས་ཏེ། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་རྩེ་ཞིང་དགའ་ལ། དགའ་མགུར་
སྤྱོད་དུ་ཟིན་ཀྱང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ན། ཉན་ཐོས་སམ། རང་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་སར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན། དེ་ཙམ་གྱིས་ན་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཞིང་དུ་མི་རུང་བར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་བདག་
ཉིད་ཞིང་དུ་མི་རུང་བར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཏེ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པ་དེ་ལྟ་

[52A]༄༅། །དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རིང་དུ་བྱེད་དེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་།དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་
པ་དེ་ཉིད་ནི། དེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གལ་ཏེ་ཁྱིམ་གྱི་གནས་ནས་བྱུང་བར་གྱུར་ཏེ། དེའང་ཚུལ་ཁྲིམས་
གང་དང། གང་ཡང་དག་པར་བཟུང་ནས་གནས་པ་དེའང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མི་བསྔོ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་
དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་མི་ལྡན་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་ན་གནས་
ཤིང། གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བར་གྱུར་ལ། དེའང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན་དེ་འདོད་པ་ལྔའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དུ་ཟིན་ཀྱང། དེ་ཙམ་གྱིས་
ན་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་དེ་
ནི༑ ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་།གང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་མ་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ།།

[52B] བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་འབྱུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དེའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིད་
ལ་བྱེད་པའི་སེམས་གཅིག་གིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་ གཞན་ཡང། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བཻ་ཌཱུརྱ་ནི་མཆིང་བུའི་ནོར་བུ་འབུམ་དག་དང་ལྷན་
ཅིག་ཏུ་བསྲེས་ཏེ་བཞག་ན། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བཻ་ཌཱུརྱའི་རིན་ཐང་མེད་པ་དང། ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང། འོད་ཀྱིས་མཆིང་བུའི་ནོར་བུ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་
གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་ལྡན་
པའི་སེམས་གཅིག་བསྐྱེད་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མཆིང་བུའི་ནོར་བུ་དེ་དག་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བཻ་ཌཱུརྱ་གཅིག་གིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་ཅིང་ལམ་མེར་མ་གྱུར་
པ་བཞིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་གཞན་ཡང། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཚན་རྣམས་འདོད་ཅིང་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །གང་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་
མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མཚན་རྣམས་འདོད་པས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པར་མི་བྱ་ཡི་

[53A]༄༅། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འདོད་པས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་མཚན་རྣམས་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་
ནི་མི་འཇིགས་པ་རྣམས་ཡོད་དོ༑ ༑དེ་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་རྣམས་ཡོད་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་དེའི་སྦྱིན་པ་ནི་མཆོག་
ཏུ་བཟུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་མཆོག་ཏུ་མ་བཟུང་བ་དེའི་ཚེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ་།སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
གང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འདོད་པས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པར་བྱེད་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། གང་དང། གང་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དེ་
ཉིད་དེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་།སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འདི་ནི་ཡུལ་ན་གནས་པའམ། ཕྱོགས་ན་
གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་གཟུགས་སམ། ཚོར་བའམ། འདུ་ཤེས་སམ། འདུ་བྱེད་རྣམས་སམ། རྣམ་པར་ཤེས་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །འདུས་བྱས་
ཀྱང་མ་ཡིན། འདུས་མ་བྱས་པའང་མ་ཡིན། ཚད་ཡོད་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མཆོག་ཏུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་སོ། །ཆོས་གང་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་དེ། གང་དམིགས་སུ་མེད་པ་

[53B] མེད་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཡོད་པའང་མ་ཡིན། མེད་པའང་མ་ཡིན་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྦྱིན་པ་བྱིན་ནམ། ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་ཞིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་
ནོ༑ ༑གལ་ཏེའང་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་ཉམས་པ་ཕྱིར་བསླང་བར་ནུས་སམ། སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་དག་
པའི་མཐའ་མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་ལ་གལ་ཏེ་བདེན་པ་རྣམས་མ་མཐོང་ན་ཕྱིར་ཡང་བསླང་བར་ནུས་སོ། །ཡང་སྨྲས་པ། འདི་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས། ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱའོ་།སྨྲས་པ། ཅིའི་ཕྱིར། སྨྲས་པ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་
ས་འམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ལྟུང་བར་འགྱུར་དུ་འོང་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་གནས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྐལ་

[54A]༄༅། །བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཆོས་ནུབ་པར་གྱུར་བའི་ཚེ་བྱུང་ན་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མ་ཐོབ་པར་རང་བྱང་ཆུབ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །
ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། རྒྱུ་འདིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་པར་མ་གྱུར་གྱི་བར་དུ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་སུམ་དུ་བྱར་མ་གནང་ངོ། །ཚེ་དང་
ལྡན་པ་གང་པོ། གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་གདགས་པའི་
ཕྱིར་མངོན་པར་མི་སྒྲུབ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གཞན་ཡང། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཚད་ཡོང་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྦྱིན་པ་བྱིན་ནམ། ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་
ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཚད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཡིན། སྨྲས་པ། སྦྱིན་
པ་གང་དང། གང་སྦྱིན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་ན། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་

[54B] །གལ་ཏེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་སྤྱོད་ལ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མི་
བསྔོ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཉན་ཐོས་ཉིད་དམ། རང་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུའང་ཡོངས་སུ་མི་བསྔོ་ན། དེ་ལྟར་ནའང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པར་ཡང་མི་བརྩིའོ། །གལ་ཏེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་འམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན། དེ་ཙམ་གྱིས་ན་དེ་
ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་སྤྱོད་ཡུལ་གང་ཡིན། སྨྲས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ཏེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་ཁྱིམ་ན་གནས་ཏེ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་རྣམས་ལ་བསྟེན་ཅིང་ལོངས་
སྤྱོད་ལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཡང་སེམས་མི་སྐྱེད་ན། དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ཞེས་མི་བརྗོད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་

[55A]༄༅། །དེ་ལྟར་འདིས། འདི་ལྟ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་མ་དཀྲུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན། མི་ལ་ལ་ཞིག་ཉེས་པ་
མེད་པར་བཙོན་རར་བཅུག་སྟེ། དེ་བཙོན་ར་དེར་ལོ་མང་པོ། ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ། ལོ་འབུམ་ཕྲག་མང་པོར་བཙོན་རར་བཅུག་ལ། དེའི་ལྷག་པའི་བསམ་པའང་འཁྲུགས་པར་མ་གྱུར་
དེས་རྐུན་པོའི་སེམས་ཀྱང་མ་བསྐྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང། དེ་བཙོན་རར་བཅུག་ན། དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་དེ་རྐུན་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
དེའང་ཁྱིམ་ན་གནས་ཤིང། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དེས། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་བརྗོད་དོ། །གལ་ཏེ་བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་
བྱེ་མ་སྙེད་དུ་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ལ། དེའང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ཞིང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྷག་པའི་བསམ་པའང་འཁྲུགས་
ན་དེ་ཙམ་གྱིས་ན་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་མི་བྱའོ་།གང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ན་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་མི་
བརྗོད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་བ་ལས། ལེའུ་དང་པོའོ།། །།

[55B] གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལྟར་བསྐལ་པ་མཐའ་ཡས་པར་མཚམས་སྦྱར་ཞིང་འཁོར་བར་བྱས་ལ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་
བསྐྱེད་དེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་
ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་བསྐལ་པ་འདི་སྙེད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱའོ་ཞེས་ཚད་ངེས་པར་བྱེད་པར་གྱུར་ན། འདི་ལ་ཉེས་
པ་ཅི་ཡོད། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་འཁོར་བས་སྐྲག་ཅིང་རིངས་ཏེ། དེ་རིངས་པས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའང་ཚད་ཡོད་པ་
ཉིད་དུ་གྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཚད་ཡོད་པས་ནི་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱ་བར་
མི་ནུས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་པས་ན་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་མ་གཏོགས་པར་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ཀྱང་ད་དུང་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་

[56A]༄༅། །རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་ན། དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་པར་མཚམས་སྦྱོར་ཞིང་འཁོར་བ་དེ་ལྟ་
དེ་ལྟར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་སྒོམ་པར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན། སྣོད་སར་པ་སྨན་གྱི་ཁུ་བའི་ཆུས་བཀང་སྟེ་བཞག་ན། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་
བཞག་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་བསྒོས་པ་དང། ཤིན་ཏུ་སྲ་བར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའང་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་
ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་པོར་མཚམས་སྦྱོར་ཞིང་འཁོར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལེགས་པར་བསྒོམས་ཤིང་ཆེས་བརྟན་པར་འགྱུར་བ་དང། ལྗོད་བཟོད་པར་
འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན། བུམ་པ་སར་པའི་ནང་དུ་མར་རམ། ཏིལ་མར་བཞག་ན། དེ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་དུ་བཞག་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བུམ་པ་དེ་སྣུམ་
དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། བུམ་པ་དེ་སྣུམ་གྱིས་ཁྱབ་པར་མ་གྱུར་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའང་

[56B]བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་ཕྲད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་
སངས་རྒྱས་རྣམས་དང། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་ཕྲད་པ་ཐོབ་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོས་པ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་
སྒོམ་མོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ཉེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་གང་དང། གང་སྐྱེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་སྐྱེད་དེ། སེམས་གཞན་དག་སྐྱེ་བའི་གོ་སྐབས་མི་འབྱེད་དོ། །གང་གི་ཚེ་སེམས་
གཞན་སྐྱེ་བའི་གོ་སྐབས་མི་རྙེད་པ་དེའི་ཚེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པ་ཞེས་
བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན། མར་གྱི་བུམ་པ་ནི་གང་དང། གང་ནས་བཟུང་ཡང། དེ་དང། དེ་མར་གྱི་དྲི་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སེམས་གང་དང། གང་སྐྱེ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཉིད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་

[57A]༄༅། །པོ་དེ་ལ་ནི་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་གླགས་བཙལ་ཀྱང་གླགས་མི་རྙེད་དེ། དེ་ནི་དམིགས་པ་གང་ལས་གླགས་འཚོལ་བའི་དམིགས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་
སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་བདུད་ཀྱི་རིས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གླགས་མི་རྙེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་
ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་པོར་མཚམས་སྦྱོར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་ཕྲད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་
འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་ཕྲད་པ་ཐོབ་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཐོས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་
དུ་ནན་ཏན་བྱེད་ཅིང་སྒོམ་མོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ནན་ཏན་བྱེད་ཅིང་སྒོམ་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ཉེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ནི་ཕ་རོལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ན། ཐོག་མ་ཁོ་ནར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་
པར་འགྱུར་ལ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ཕ་རོལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་གོ། དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་

[57B] རིགས་ཀྱི་བུ་དང། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་འགྱུར་
རོ༑ །གལ་ཏེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའི་གང་ཟག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པའི་གང་ཟག་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རབ་ཏུ་འདོམས་ལ། གཏམས་པའི་སེམས་
བསྐྱེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའི་གང་ཟག་གང་དེ་ལ་འདོམས་པ་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་འགྱུར་རོ། །
དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན། མི་ལ་ལ་གསེར་གྱི་མི་ཁྱེར་ཏེ་འགྲོ། ཁྱེར་བ་གང་ཡིན་
པ་དེ་ཉིད་གསེར་གྱི་མིས་ཁ་དོག་དང། དབྱིབས་དང། འོད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་ཉན་ཐོས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱིས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་འདོམས་ན། ཉན་ཐོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན། མི་ཞིག་གིས་ཤེལ་གྱི་མི་པང་བར་ཐོགས་ཏེ་འགྲོ་ན། ཁྱེར་བ་

[58A]༄༅། །གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཤེལ་གྱི་མིས། ཁ་དོག་དང། དབྱིབས་དང། འོད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་གསུམ་གྱི་
སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་ཀླུང་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ནི་ཡོད་པར་གྱུར་ལ། དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་
ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་ན། དེ་དག་ཐམས་ཅད་དེས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་
པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དེ་དག་འདོམས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་འདུག་སྟེ། ཉན་ཐོས་དེ་
དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་ན། དེ་ཙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་འབོགས་ལ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན། གསེར་ནི་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་བཞུ་ཞིང་སྐོལ་བ་དེ་ལྟ་དེ་
ལྟར་ཆེས་འོད་གསལ་ཞིང། ཆེས་ཁ་དོག་བཟང་པོར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའི་གང་ཟག་གིས། བྱང་ཆུབ་སེམས་

[58B]སུ་སྟོན་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཚུལ་
ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་
ཐེག་པ་པའི་གང་ཟག་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བཻ་ཌཱུརྱ་ནི་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ནོར་བུའི་བྱི་དོར་མཁན་འཆང་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར། ཆེས་འོད་
གསལ་བ་དང། ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའི་གང་ཟག་གིས། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་
ལ་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་
པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་
ནོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན། རི་མོ་མཁན་ནམ། རི་མོ་མཁན་གྱི་སློབ་མ་ཤིན་ཏུ་ལོབས་པས་ཁ་དོག་སྣ་ལྔའི་ཚོན་གྱིས་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཁ་དོག་དང། དབྱིབས་སུ་

[59A]༄༅། །གཟུགས་འདྲི་ཞིང་ཚོན་བཀྱེ་སྟེ། རྫོགས་པར་བྱེད་ཅིང་ཚོན་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་ཆགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གིས་གཟུགས་རྣམས་བྲིས་
པ་དེ་ཉིད་ཁ་དོག་དང། དབྱིབས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་འགྱུར་རོ་།ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་ཉན་ཐོས་དཔག་ཏུ་མེད་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་སྣང་བར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བས། དེ་
དག་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཉིན་གཅིག་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་འཕེལ་ལོ། །དེ་དག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཙམ་ཉི་ཚེ་
དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན། མི་ཞིག་གིས་ཤིང་བསྐྱེད་ལ། ཤིང་བསྐྱེད་ནས་དུས་དུས་སུ་བྱི་དོར་བྱེད་ཅིང་ཆུས་བྲན་ན་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་བྱི་དོར་བྱེད་ཅིང་ཆུས་
བྲན་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཆུ་ཞེང་དང། འཕང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་ཉན་ཐོས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་

[59B] ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་ལོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་
འདི་ལྟ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བས་ཉན་ཐོས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་སྣང་བར་བྱས་ནས། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་
ལ་གནས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བས་གང་དག་དེ་ལ་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་
ཏོ༑ ༑ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན། མི་ལ་ལ་མེ་ཆུང་དུའི་ནང་དུ་རྩྭ་དང། ཤིང་དང། ལྕི་བ་རྣམས་འཇུག་ན། དེ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དེའི་རྒྱུ་ལས་མེ་དེ་མཆེད་པར་འགྱུར་
རོ༑ ༑ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་མེ་དེ་མཆེད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་མེའི་ཕུང་པོ་དེ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེས་དཔག་ཚད་མང་པོ། དཔག་ཚད་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་དང། དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་རྣམས་
བསྲེག་ཅིང་སྣང་བར་བྱེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་ཉན་ཐོས་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་འདོམས་ཤིང་

[60A]༄༅། །རྗེས་སུ་སྟོན་ན། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་དེ་ལྟ་དེ་
ལྟར། འདི་ལྟ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྣང་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟ་
ཇི་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྣང་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་འདོམས་པའི་ཉན་ཐོས་གཞན་
གང་ཡིན་པ་དག་གིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན། མི་ཞིག་གིས་གསེར་གྱི་
འབྱུང་ཁུང་ནས་གསེར་བླངས་ཏེ། དེས་གསེར་དེ་བླངས་ནས་བདག་ཉིད་ཀྱང་བཙོངས་ལ། གསེར་དེའང་བཙོངས་ན། དེས་གསེར་དེ་བཙོངས་པའི་རིན་ནི་ཆེས་ཆེ་བ་ཡིན་གྱི། གང་
གིས་གསེར་བླངས་པའི་མི་དེའི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་ཆེས་རིན་ཐང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ་

[60B]ཀྱིས་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་མི་འགྱུར་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཉན་ཐོས་དེ་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་
པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཐེག་པ་པའི་གང་ཟག་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་ཚེ་
དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོས་བཤད་པ་ལ་མངོན་པར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་
ནི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས། ལེའུ་གཉིས་པའོ།། །།ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས། གཞན་
ཡང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོ་ལ་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ན་

[61A]༄༅། །གལ་ཏེ་བྱེད་པ་པོའི་ཆོས་འགའ་ཞིག་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ན། དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ལ་གནས་པར་རིག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་སྤོང་ཞིང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སྤྱོད་དོ། །དེའི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དེའི་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་
ཞེས་བྱའོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གང་བྱེད་པ་པོའི་ཆོས་འགའ་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞིང། དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་འདུག་ན། ཆོས་གང་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཕན་འདོགས་པའམ། གནོད་པར་འགྱུར། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་གང་པོ། ཚུལ་
ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི། ཆོས་གང་ལའང་ཕན་འདོགས་པའམ། གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་འགའ་ཞིག་ལ་ཕན་འདོགས་པའམ། གནོད་པ་བྱེད་པར་
ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པ་འདི་ཆོས་འགའ་ལ་ཕན་འདོགས་པའམ། གནོད་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་འགའ་ཞིག་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་

[61B] །བྱེད་པ་པོ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དེའང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་
ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པ་གང་དང། གང་ཡོངས་སུ་བཏང་ནས་
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་དང། གང་སྲུང་བ་དེའང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚེ་
དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕ་རོལ་གྱིས་སྤྱོས་སམ། བརྒྱད་བཀག་ཀྱང་རུང་སྟེ། བཟོད་པར་བྱེད་ཅིང་བཟོད་པ་དེའང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་
ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གཞན་དག་
དང། གང་ཟག་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་རྩོལ་བར་བྱེད་ལ། བརྩོན་འགྲུས་དེའང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་

[62A]༄༅། །ཞེས་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་གང་དང། གང་སྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་འདི་དག་བསྐྱེད་
ནས། རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་དེས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་སྣོད་དུ་གྱུར་བར་བྱའོ་སྙམ་
སྟེ༑ སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚེ་
དད་ལྡན་པ་གང་པོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་གང་དང། གང་ལ་སྤྱོད་ཅིང། ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པའམ། ཁམས་ལ་མཁས་པའམ། སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་
པའམ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པའམ། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པའམ། མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འདུ་ཤེས་ནས་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་སྤང་
བའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ་སྙམ་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་
པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བླ་ན་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་

[62B]གང་གིས་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གཞན་ཡང་
གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། དེ་དག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ལ་དང་པོ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་ནས། རྒྱུའི་བར་དུའང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གཞན་ཡང། གལ་ཏེ་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། དེ་དག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཐེག་པ་ལ་དང་པོ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་དང་
པོ་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་ནས། རྒྱུའི་བར་དུའང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གཞན་ཡང། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་བྱམས་པ་ལ་གནས་པར་གྱུར། སྙིང་རྗེ་དང། དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་པར་གྱུར་ན། དེ་དག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཡིན་པ་ལ་དང་པོ་ཞུགས་པའི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་ནས། རྒྱུའི་བར་དུའང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གཞན་ཡང་གལ་

[63A]༄༅། །ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། དེ་དག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ལ་དང་པོ་ཞུགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་ནས། རྒྱུའི་བར་དུའང་ཉེ་བ་མི་འགྲོའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གཞན་
ཡང། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་དེ་དག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ལ་དང་པོ་ཞུགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་ནས། རྒྱུའི་བར་དུའང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་
གཞན་ཡང། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྨོན་པ་མེད་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། དེ་དག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ལ་དང་པོ་
ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་ནས། རྒྱུའི་བར་དུའང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་
པོ༑ གཞན་ཡང། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བརྒྱད་པར་གྱུར་ན། དེ་དག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ལ་དང་པོ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་

[63B]བར་མི་འགྲོ་བ་ནས། རྒྱུའི་བར་དུའང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་
ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །གལ་ཏེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་བདག་གི་དྲི་བ་དྲིས་པ་ལན་གདབ་པའི་སྐབས་ཕྱེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ལ་བདག་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་འདྲིའོ། །སྨྲས་
པ༑ ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་དྲིས་ཤིག་དང། ཐོས་པའི་དོན་བརྔ་སྤྲད་པར་བྱའོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་ཇི་གཟུགས་བརྒྱད་པ་ཡིན་པར་འདོད་དམ། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་
ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་པ་ཡིན་པར་འདོད་དམ། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་
ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བརྒྱད་པར་འདོད་དམ། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འོ་
ན་བརྒྱད་པ་དེ་གང་ཡིན་པར་འདོད། བདག་གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་བཤད་པའི་དོན་དེ་ཇི་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་བྱ། སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་གང་པོ། ཆོས་འདི་རྣམས་ཀྱི་
མཉམ་པ་ཉིད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཤེས་པ་དེ་ལ་ཤེས་པ་གང་གིས་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནི་བྱ་བ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་

[64A]༄༅། །བརྒྱད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ། །གལ་ཏེ་གནས་འདི་རྙེད་ན་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་པ་འདི་ལ་བརྟག་ཅིང་བརྒལ་བ་མེད་དོ། །སྨྲས་པ། འདི་
སྐད་དུ། བརྒྱད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་ནས། རྒྱུའི་བར་དུའང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་
ན༑ ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དང། ཕྱི་མ་དང་སྔ་མ་ཇི་ལྟར་མཐུན་པར་འགྱུར། སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། བརྒྱད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཡིན་
པ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་ནས། རྒྱུའི་བར་དུའང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི། ཇི་ལྟར་ལས་དང་པོ་པ་ལ་བཤད་པ་དེ་
ལྟར་བསྟན་ཏོ། །ཅི་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏོ། །ཅི་ནས་སྐྱེ་བོ་མང་པོས་གོ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏོ། །ཅི་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང། སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་འབར་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏོ། །བརྒྱད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ལ་དང་པོ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་
པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་ནས་རྒྱུའི་བར་དུའང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་གཞན་ཡང། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་

[64B] ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཐམས་ཅད་དང། དགྲ་བཅོམ་པ་ཐམས་ཅད་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ལ་
དང་པོ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་ནས། རྒྱུའི་བར་དུའང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་
པོ༑ གཞན་ཡང། ཉན་ཐོས་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་སེམས་པ་དེ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་འདོད་
པར་ཟད་དོ། དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་རྩོད་པར་སེམས་སུ་ཟད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན། གང་རྒྱལ་པོའི་བུ་དང་རྩོད་པར་སེམས་པ་དེ་ནི། རྒྱལ་པོ་དང་རྩོད་
པར་སེམས་པར་ཟད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་
ཁྲིམས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་སེམས་པར་ཟད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་ཐུབ་པར་དཀའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་
པ་གང་པོ། དཔེར་ན། མི་ལ་ལ་ཞིག་རྐང་ལག་མེད་པར་གྱུར་ལ། འདི་སྐད་དུ། བདག་འདི་ནས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་དུ་མཆོངས་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་སྐད་ཟེར་

[65A]༄༅། །བ་དེ་ལ་མི་དེ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ང་རྒྱལ་བྱེད་དེ་སླ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་སམ། རང་སངས་རྒྱས་གང་
འདི་སྐད་དུ། བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། འདི་ལྟར་དེ་ནི་སླ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་
ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་རྒྱ་མཚོ་དུག་ཅན་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་མི་དེ་རྐང་ལག་རྣམས་མེད་བཞིན་དུ་རྒྱ་མཚོ་ལ་མཆོངས་
པར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའི་གང་ཟག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་མེད་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་
ཁྲིམས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་གནས་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་
པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། ཅིའི་ཕྱིར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཚུལ་ཁྲིམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་
ལྡན་པ་གང་པོ། སེམས་ཅན་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་ཡོངས་སུ་དགྲོལ་བར་འདོད་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་དགོད་

[65B] །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གང་གི་ཚིག་བླ་དྭགས། སྨྲས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་
ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངར་འཛིན་པ་དང། ང་ཡིར་འཛིན་པ་དང། དམིགས་པའི་འདུ་ཤེས་དང། སེམས་ཅན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་དང། སྲོག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་དང། གང་ཟག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་དང། ཡོད་
པར་འདུ་ཤེས་པ་དང། མེད་པར་འདུ་ཤེས་པའི་ཚིགས་བླ་དྭགས་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་དང་གཞན་རྣམས་ཡོད་ན་འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བ་རབ་ཏུ་ཕྱེའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་དགོད་པར་འདོད་ཅིང་ཐེག་པ་འདི་ལ་ཞུགས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་
དེ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་སམ། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར་མིང་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་
ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཇི་ལྟར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། འདི་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་

[66A]༄༅། །ནི་བདག་ཉིད་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་
པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གཞན་ཡང། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཚད་ངེས་པ་ཞིག་སྒྲུབ་ཏུ་ཟིན་ན་ནི། ཟག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་མི་འགྱུར་ལ། དེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་
བ་ཞིག་ན། གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་
ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་འཆར་བ་ནི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་
ཏེ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པས་ཀྱང་གཞན་མུ་སྟེག་ས་ཅན་སྤྱོད་པ་པ་དང་
ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དང། གཅེར་བུ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འོད་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་

[66B] དཔེར་ན། ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་འཆར་བ་ན་སྐར་མའི་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་བོ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་སྐྱེད་ན། རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་སྤྱོད་
པས་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་མི་སྐྱེད་པ་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཇི་སྐད་ཅེས་བྱ། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་
པོ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་གནས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཉན་ཐོས་ཉིད་དམ། རང་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་དེ་ཙམ་གྱིས་ན་བྱང་

[67A]༄༅། །ཆུབ་སེམས་དཔའ་རོ་དང་འདྲ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མ་མཁན་ནམ། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་སློབ་མ་མཁས་པས་བྱིས་པ་
ཞིག་བཟུང་ལ་སྡོང་པོ་ལ་བསྐྱོན་ཏེ་བསྐྱོན་ནས་དུམ་བུར་བརླགས་ཏེ་ས་ལ་གཏོར་ན་བྱིས་པ་དེའི་མཛའ་བོ་དང། ཉེ་དུ་དང། སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་
བྱིས་པ་འདི་ནི་ཤི་སྟེ། ཕྱིན་ཆད་མི་མཐོང་ངོ་སྙམ་ནས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་ལྟར་བྱིས་
པ་མ་ཤི་བ་དེ་ལ་ཤི་བའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེ་ལས་ཉམས་ཏེ། ཉན་ཐོས་
ཀྱི་སའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལ་གནས་པའང་ཤི་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་
སྨྲས་སོ། །ཅི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཡིན་པ་དང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཡིན་པ་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཡིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་
འདི་དག་ལ་ཐ་དད་དུ་དབྱེ་བར་འདོད་དམ། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། ཆོས་ཉིད་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ན་ནི་ཐ་དད་དུ་དབྱེ་བར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འདོད་དོ།།

[67B] འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཐ་དད་དུ་དབྱེ་བར་འདོད། སྨྲས་པ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་
འགྱུར་བ་དེ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐ་དད་དུ་དབྱེ་བར་འདོད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་དང། ཉན་
ཐོས་ཐམས་ཅད་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་དང་
ལྡན་པ་གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཡིན་པ་དེས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཅིང་སྤ་བཀོང་ནས་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །
དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་འདིར་སེམས་ཅན་རྣམས་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་མཆོག་ཅེས་བྱ་
གཙོ་བོ་དང། རབ་མཆོག་དང། གྱ་ནོམ་པ་དང། བླ་ན་མེད་པ་དང། གོང་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན། རིའི་རྒྱལ་པོ་གངས་རི་ལ་རིའི་རྒྱལ་པོའི་ཡོན་ཏན་
གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་རི་གཞན་དག་ལ་མེད་དེ། དེས་ན་རི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་རིའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཐོབ་སྟེ། རིའི་རྒྱལ་པོ་གངས་རི་ནི། རིའི་རྒྱལ་པོ་གངས་རི་ཞེས་བྱ་

[68A]༄༅། །བའི་མིང་ཐོབ་བོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་
སུ་བསྔོ་བ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་མ་བྲལ་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་
ཁྲིམས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཐོབ་བོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། རང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། ཅིའི་ཕྱིར་ཟིལ་གྱིས་གནོན། སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། འདི་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་
དང། རངས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ་།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། ལེགས་
སོ༑ ༑ལེགས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཁོ་ནའི་མཐུས་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་ཁྱོད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བསྔགས་པ་བྱེད་པ་དང་སྤྲོ་བ་སྨྲ་བ་ནི་ལེགས་ཏེ། ཤཱ་རད་

[68B] དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །
དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་གནས་
བརྟན་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ལོངས་ཤིག། ཀུན་ཆུབ་པར་གྱིས་ཤིག་ཟུངས་ཤིག་ཀུན་དགའ་བོ་གལ་ཏེ་བདེན་པ་དང་བདེན་པའི་ཚིག་གིས་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་དང། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་བདེན་པ་
པ་དང། བདེན་པའི་ཚིག་དེས། གལ་ཏེ་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་འཕངས་ཏེ། བར་དེར་འདུག་པ་བྱེད་ན་བདེན་པའི་ཚིག་གིས་འདུག་གོ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་
བོ༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་གཏོགས་པར་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང། ཟག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་
བརྗོད་པ་ཡིན་ཞིང་གོང་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས། ལེའུ་གསུམ་པའོ།། །།བམ་པོ་བཞི་པ། དེ་

[69A]༄༅། །ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་འདི་དང་ཉེ་བའི་འབུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་སྟོན་ཅིང་
བཞུགས་པ་ཞིག་མཐོང་ངོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་འདི་དང་ཉེ་བའི་འབུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞིག་ཆོས་སྟོན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་མཐོང་ངམ་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མཐོང་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ནི་གང་ལགས། འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཁམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེའི་མིང་ནི་ཅི་ཞེས་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེའི་མིང་ནི་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་སྟོན་པ་དེའི་མཚན་ནི་ཟླ་འོད་ཅེས་བྱའོ་།དེའི་ཉན་ཐོས་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པ་མགོ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། དེས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་ནས་ལག་པས་བླངས་ཏེ། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཐུག་པར་འཕངས་ནས་དེའི་བར་སྐབས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས། ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་གཏོགས་པར་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའམ། ཟག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་

[69B] ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདེན་པ་གསུང་བ་ལྟར་བདེན་པ་དང། བདེན་པའི་ཚིག་དང། བདེན་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་
དེས་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་འདི་ནམ་མཁའ་བར་སྣང་དེ་ཉིད་དུ་འདུག་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། དེ་ནས་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་དེ་ནམ་མཁའ་བར་སྣང་དེ་ཉིད་དུ་འདུག་གོ། དེ་ནས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ནམ་མཁའ་བར་སྣང་གོ་འབྱེད་ན་འདུག་པ་འདི་མཐོང་ངམ་
གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མཐོང་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ས་ལ་མ་ལྟུང་ཞིག། གང་ནས་འོངས་པ་དེ་ཉིད་དུ་འགྲོ་བར་གྱུར་ཅིག་
ཅེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་འདི་བདེན་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་བྱས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་
གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་སེམས་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྤོང་བར་
བགྱི་བར་སེམས་པ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ་ལགས་པའི་སླད་དུའོ། །

[70A]༄༅། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་གང་ལྡོག་པ་དེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ་ཡིན་ནམ། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ལ་གནས་པ་
ནི་ཕྱིར་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་ཕྱིར་ལྡོག་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་ཀྱང་མི་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་དཔེར་ན། གལ་ཏེ་འཕོང་གི་སློབ་དཔོན་གྱི་མངའ་
གཟས་པ་བཞིན་མི་འགྲོ་ན་དེ་འཕོང་གི་སློབ་དཔོན་ཞེས་མི་བྱའོ་།ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་འབྱུང་བ་རྣམས་
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་མི་ལྡན་པ་འབྱུང་ངམ། ཡང་ན་སྦྱིན་པ་བྱིན་ནམ། ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་ངམ། བཟོད་པ་སྒྲུབ་བམ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མམ། བསམ་གཏན་རྣམས་
ལ་མཉམ་པར་འཇོག་གམ། ཤེས་རབ་སྒོམ་ཡང་རུང་སྟེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མི་བསྔོ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་
མི་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའང་མི་ཤེས་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་

[70B]དུ་ཟིན་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་ན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
ཡང་དག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གཅིག་ནི་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ནས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་
ལ་གཅིག་ཤོས་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། ཐབས་ལ་མཁས་པས་མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མི་མཁས་
པར་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ནས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བ་ནི་སླའི། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ལྟུང་བ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་ཞིག་ཆོམ་རྐུན་གྱི་ཡང་
བ་ནས་མཆིས་ཏེ་འོངས་པ་ནི་སླའི། །བཅོམ་སྟེ་མྱུར་དུ་འོངས་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་རིང་མོ་ཞིག་ནས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ནི་སླའི་
ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ལྷུང་བ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཡང་ན་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ནི་

[71A]༄༅། །མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན། ཁྱིམ་ཞིག་
འཚིག་ལ་ཁྱིམ་འཚིག་པ་དེའི་ནང་ན་རིན་པོ་ཆེའི་ཕུང་པོ་འདུག་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་འདོད་པའི་མི་ལ་ལ་ཞིག་ཁྱིམ་དེར་ཞུགས་ན་དེས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་
ཡང་ན་ནི་ཁྱིམ་དེའི་ནང་དུ་འཚིག་པར་འགྱུར། ཡང་ན་ནི་རིན་པོ་ཆེ་དེ་དག་ཁྱེར་ཏེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པའང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཡང་
ན་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར། ཡང་ན་ནི་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ།།
སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དེ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའམ། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་
ལྡན་པ་གང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཐབས་མཁས་པ་ཞེས་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ། རང་

[71B]སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་མ་ཡིན་གྱི། དེ་ནི་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚེ་དང་
ལྡན་པ་གང་པོ། གཞན་ཡང། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་ནི་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་
བར་འགྱུར་གྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་ན་དེ་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྤྱོད་དེ། གང་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྐྱོན་
ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གཞན་ཡང། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ནི་སྦྱིན་པ་ཆེས་མང་བ་བྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བའོ། །བདག་ནི་
བཟོད་པ་སྒྲུབ་པའོ། །བདག་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའོ། །བདག་ནི་བསམ་གཏན་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པའོ། །བདག་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་གྱི། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་གཞན་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་ནའང་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྤྱོད་དེ། སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །
ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གཞན་ཡང། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་བའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་

[72A]༄༅། །གཞན་དག་ནི་དེ་ལྟར་མི་ཤེས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ནའང་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྤྱོད་དེ། སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྐྱོན་ནོ། །ཚེ་
དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་དག་བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་འདུག་ལ། འཁོར་
ལོས་བསྒྱུར་བའི་ཁ་ཟས་སྦྱིན་ཞིང་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའང་བསོད་སྙོམས་གཅིག་དང། སེམས་བསྐྱེད་པ་གཅིག་གིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་
པ་ལ་སྤྱོད་དེ། སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ཇི་
ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་ན་དེ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མི་མཐུན་པར་མི་བྱ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཁྱད་དུ་གསད་པར་མི་བྱ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བརྙས་པར་མི་བྱ་ཡི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གུས་པར་
རིམ་གྲོ་བྱ་བ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། ཅི་བྱང་ཆུབ་སེམས་

[72B] སེམས་ཅན་གཞན་དག་ལ་ནི་གུས་པར་རིམ་གྲོ་མི་བྱའམ། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལའང་ཇི་ལྟར་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གུས་པར་རིམ་གྲོ་བྱ་བ་བཞིན་དུ་གུས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐོང་ན་གུས་པར་རིམ་གྲོ་བྱའོ། །དེ་
བཞིན་དུ་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་མཐོང་ནའང་གུས་པར་རིམ་གྲོ་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གཞན་དག་ལའང་གུས་པར་རིམ་གྲོ་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔས་དམའ་བའི་སེམས་དང། གུས་པ་དང་བཅས་པ་དང། ཞེས་དང་བཅས་པར་བྱ་སྟེ། ང་རྒྱལ་སྤངས་པས་གུས་པར་རིམ་གྲོ་བྱའོ་།འདི་ལྟར་ཡང་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་འདི་དག་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱང་བསྟན་པར་བྱའོ་
སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞིང་དེ་ལྟར་བསམ་པར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དམའ་བའི་
སེམས་སུ་བྱའོ། །བྱམས་པའི་སེམས་སུ་བྱའོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བར་བྱའོ། །མཆོག་ཀྱང་བྱེད་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཆོག་ཉིད་ནི་

[73A]༄༅། །འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལའང་བྱམས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་བདག་པོ་ལ་བདག་པོ་བྱེད་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས། ལེའུ་བཞི་པའོ།།།།དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་
བུ་གང་པོས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་
པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་བདག་པོར་མཆོག་བྱེད་དུ་འཇུག་སྟེ། འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་འགྱུར་རམ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་
དཔེར་ན། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་སློབ་མ་མཁས་པས་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་བ་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏེ། རྒྱལ་པོ་དང་བཅས་པའི་སྡེ་མངོན་པར་སྤྲུལ་ན། ཅི་སྒྱུ་མའི་མི་དེ་དག་འདི་སྙམ་
དུ་གང་བདག་ཅག་ལ་དབང་བྱེད་པའི་རྒྱལ་པོ་ནི་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་སམ། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ། དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ་། ཅི་རྒྱལ་པོ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གི་དཔུང་གི་
ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་པ་འདི་དག་ནི་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་སམ། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ། དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྗེས་

[73B] དངོས་པོར་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྫས་མ་ཡིན་པར་གཏོགས་པ། དངོས་པོ་མ་ཡིན་པར་གཏོགས་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་ལ་བདག་པོ་བྱེད་དུ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ལ་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་ན་ཇི་ལྟར་དེ་དག་མཆོག་བྱེད་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གང་དག་མཆོག་བྱེད་དུ་གཞུག་
པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་གང་ཡིན། གང་མཆོག་བྱེད་དུ་འཇུག་པའི་ཆོས་དེ་ནི་གང་ཡིན། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་འགའ་ཞིག་ཡང་དག་
པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཅིའང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་གང་མཆོག་བྱེད་དུ་འཇུག་པའི་ཆོས་ཅིའང་ཡང་དག་པར་
རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ལ། དེ་ལས་ཀྱང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་དེ་ཉིད་ནི་དེའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བདག་པོར་ཉེ་བར་གནས་ལ་དེ་ལས་ཀྱང་ཕྱིར་
མི་ལྡོག་པ་དང། བཙལ་བའང་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་མཐོང་ལ་ཆོས་ཅིའང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། དེ་ལས་ཀྱང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་

[74A]༄༅། །སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་འདིར་ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་རབ་ཏུ་
འཇིག་ལ། འདིར་འཇིག་པའང་གང་ཡང་མེད་དེ། དེ་ལྟ་བུར་བདག་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ནས་འདི་ལྟར་
མིང་གི་ཚོགས་དང། ཚིག་གི་ཚོགས་དང། ཡི་གེའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་ཞི་བའི་ཆོས་ཉིད་བཤད་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྗོད་པར་མི་ནུས་
ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། འོན་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཡིན་ལ་དེ་དག་ནི་བསྟེན་པར་ཡང་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ། འདི་སྐད་དུ། ཆོས་ཉིད་འདི་ནི་རབ་ཏུ་གསལ་བ་སྟེ་འདི་དག་ནི་ང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་
སངས་རྒྱས་ནས་བསྟན་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་ངས་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏོ། །འོན་ཀྱང་སུ་ལའང་བསྟན་པ་མེད་ཅིང་སུ་ལའང་བསྟན་པ་མི་
འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་

[74B]བརྩོན་འགྲུས་འབའ་ཞིག་ཡང་དག་པར་འཛིན་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་
སུ་བསྔོས་ན་འདི་ནི་དེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་
དག་པ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་
གལ་ཏེ་ཆོས་འདི་དག་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ན་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་ཡང་ཤིན་ཏུ་མི་ནུས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་འདི་དག་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་
དེའི་ཚེ་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་ནུས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྩོལ་བའང་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞིང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་ཤིན་
ཏུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། རྩོལ་བ་མཐུ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་གང་གི་གནས་ཡིན། སྨྲས་པ། འདི་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་གནས་ཡིན་ཏེ། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་བརྟེན་

[75A]༄༅། །ནས་འདི་ལྟར་ཆོས་འདི་དག་ནི་ད་ལྟར་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་གནས་སོ་སྙམ་དུ་ཤེས་ཏེ། དེ་ལ་གོམས་པར་ཡང་མི་བྱེད། ཡང་དག་པའི་མཐར་ཡང་མི་
ལྟུང་ངོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། མི་ཞིག་བྲག་གི་རྩེ་མོར་འདུག་པས་ལག་པ་གཉིས་ན་གདུགས་ཐོགས་ཏེ་དམ་དུ་བཟུང་ནས་བྲག་དེའི་ཁར་བརྟེན་ལ་རྐང་པ་ཡ་གཅིག་གིས་ནུར་
ཏེ༑ གཡང་ས་མི་བཟད་པ་ལ་བལྟ་ན་གཡང་སར་བཞག་ཀྱང་གདུགས་ཀྱིས་རླུང་ཐོགས་པར་བྱས་པའི་གདུགས་དེ་དག་དང། རླུང་དེའི་སྟོབས་ཀྱི་ཤུགས་དེས་དེར་ལྟུང་བར་ཡང་
མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བྲག་གི་ཁན་འདུག་པའི་མི་དེས་བདག་ཉིད་གཡང་སར་འདུག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་གདུགས་དེ་དག་གིས་རླུང་ཐོགས་པར་བྱས་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་བརྟེན་པས་དེ་
གཡང་ས་དེ་ལའང་ལྟ་ཞིང་དེར་ལྟུང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་།ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའང་
ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལའང་བརྟེན་ཅིང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ལ་རྣམ་པར་ལྟ་སྟེ། ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེས་ཡོངས་
སུ་ཟིན་པས་ཆོས་དེ་དག་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པར་ཡང་མི་ལྟུང་ལ་དེའི་སེམས་ཀྱང་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར། ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཡང་

[75B] འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་ཤིང། ཐབས་
ལ་མཁས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཕུང་པོ་དམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་དང། གང་མངོན་པར་རྫོགས་
པར་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅིའང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་ཏེ། འདི་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་
ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་མ་བྲལ་བ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ན་
གནས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་འགྲོའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རིན་པོ་
ཆེ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན། མི་ཞིག་བྲག་ཕུག་ཏུ་ཞུགས་ཏེ། དེར་འགྲོ་བ་ན་ངོས་གཡས་གཡོན་ན་དབྱིག་དང། གསེར་དང། དངུལ་དག་མཐོང་

[76A]༄༅། །སྟེ། དེ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ནང་དུ་འགྲོ་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ངོས་གཡས་གཡོན་ན་དབྱིག་དང། གསེར་དང། དངུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་གང་བར་མཐོང་ཞིང། མུ་ཏིག་གི་
ཆུན་པོས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གང་བར་མཐོང་ངོ། །དེ་གལ་ཏེ་དེ་ལ་ཆགས་པ་བསྐྱེད་ན། དེའི་ནང་གི་རིན་པོ་ཆེ་རིན་ཐང་མེད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལས་དེ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་
འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེར་དབྱིག་དང། གསེར་དང། དངུལ་དང། མུ་ཏིག་གི་ཆུན་པོ་དེ་དག་ལ་ཆགས་པ་མི་སྐྱེད་ན་ནི་དེ་དེ་ལས་འདས་ནས་རིན་པོ་ཆེ་རིན་ཐང་མེད་པ་རྣམས་གང་
ན་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་དེར་ཕྱིན་ནས་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞིང་དེ་རིན་པོ་ཆེ་རིན་ཐང་མེད་པ་དེ་དག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པའི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བསྔགས་པའམ། ཆོ་འཕྲུལ་ལམ། རྫུ་འཕྲུལ་བརྗོད་པ་ན་དེར་འོང་ཞིང་འདྲུལ་ལ་ཆགས་པར་བྱེད་ན་
དེ་ལྟར་དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ་
རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ན་དེ་དག་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་ཅིང་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ་འགྲོའོ། །དེ་ལ་ཆགས་པའང་མི་སྐྱེད་ཞེན་པར་ཡང་མི་འགྱུར། སྲེད་པར་ཡང་མི་བྱེད་

[76B] དེ་ལ་སྲེད་པར་མི་བྱེད་ཅིང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དེས་ནི་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ་འགྲོའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དང། ས་འདི་གཉིས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་
ཉིད་ལ་བར་ཆད་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་དག་ལས་འདས་ནས་རིམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ་བར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དཔེར་ན། མི་དེ་དབྱིག་དང། གསེར་དང་
དངུལ་དང། མུ་ཏིག་གི་ཆུན་པོ་རྣམས་ལས་འདས་ཏེ། དེ་དག་ལ་ཆགས་པ་མི་སྐྱེད་པར་ནང་དུ་ཞུགས་ནས་རིན་པོ་ཆེ་རིན་ཐང་མེད་པ་དེ་དག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་བདག་ཉིད་ཀྱང་སྤྱོད་ལ། སེམས་
ཅན་རྣམས་ལའང་ཡང་དག་པར་འགོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐབས་ལ་མཁས་པའང་ས་
འདི་གཉིས་ལ་རོ་མི་མྱང་བར་འདས་ནས་རིམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་གཉིས་ལ་
རབ་ཏུ་ཆགས་ན། དེ་ནི་ཐབས་ལ་མི་མཁས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པས་དེ་ལ་ཡིད་བརྟན་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་པ་དེ་སྲིད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡིད་བརྟན་པར་མི་བྱའོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་

[77A]༄༅། །བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཡིད་མི་བརྟེན་པར་མི་བྱ་བ་གང་ཡིན། སྨྲས་པ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་ནི་ཡིད་མི་བརྟེན་པར་
མི་བྱའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་འདྲིས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཏེ་
དེས་འདི་ལྟར་བདག་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་དུ་འོང་གི་བདག་གིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་
པ་དྲུག་ལ་མགོ་དང། གོས་ལ་མེ་འབར་བ་བཞིན་དུ་སྤྱད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། གཞན་ཡང། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་
མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པ་དེ་བདག་ཚུལ་ཁྲིམས་འདིས་མཚན་རྣམས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་གྱུར་ཅིག། ཅེས་ཀུན་
ཏུ་སྤྱོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་དག་འབྱུང་བར་གྱུར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་
འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ནི་མཚན་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་

[77B] །གལ་ཏེ་མཚན་རྣམས་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་
པ་ལས། ལེའུ་ལྔ་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་ཁྱོད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ནི་ཚུལ་
ཁྲིམས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའོ། །འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་པ་ཡོད་དམ། གསོལ་པ། བདག་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གློ་བ་ཆེས་ཤིང་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པའི་དོན་འཚལ་བ་ལྟར་ན་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་སེམས་བསྐྱེད་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་
པར་རིག་པར་བགྱིའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་སེམས་བསྐྱེད་ན་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ལགས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ལགས་པར་རིག་པར་བགྱིའོ་།གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟུགས་ལ་དམིགས་པའམ། སྒྲ་ལ་དམིགས་པའམ། དྲི་ལ་དམིགས་
པའམ། རོ་ལ་དམིགས་པའམ། རེག་པ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ན་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་ལགས་པར་རིག་པར་བགྱིའོ། །དེ་ཅིའི་

[78A]༄༅། །སླད་དུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་གྲངས་སུ་གཏོགས་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་དེ་ནི་
སྐྱེ་བ་དེ་དང། དེ་དག་ཏུ་ལུས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ལུས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་གནས་པར་
འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་གནས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ཉེ་བར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
བདག་ནི་འདི་ལ་འདི་ལྟར་འཚལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཕན་འདོགས་པར་གྱུར་པར་མཐོང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལགས་པར་རིག་པར་བགྱིའོ། །དེ་ལྟར་ནའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་ལགས་ཏེ། དེ་ལྟར་
ན་ཚུལ་ཁྲིམས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མ་ལགས་པར་རིག་པར་བགྱིའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་

[78B] ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ།། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། ཁྱོད་དེ་ལྟར་སྟོན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་སྨྲ་བ་དང། ཆོས་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་
མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱང་ལན་འདེབས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པས་འདི་ལྟར་
བདག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་གི་སེམས་ཅན་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་བདག་
གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ་སོར་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག། འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་སྤོང་བར་གྱུར་ཅིག། བདག་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་འདིས་
སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་ཕན་ཡང་གདགས་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་རིག་པར་བྱེད་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཚུལ་
ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་
བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚད་ངེས་པར་མ་བཅད་པས་ཆོས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ། །འཇིག་

[79A]༄༅། །རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་བདག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་
ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་ཅིག། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་མྱུར་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་ཅིག། ཅེས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་དམིགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་
པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་མི་སྤོང་ཞིང་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ཉེ་བར་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནི་ཆོས་
དཔག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་གང་ཡིན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་
གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ན་སེམས་ཅན་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་ཅིག་
ཅེས་ཡོངས་སུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་གང་ཡིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་

[79B]བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །སྟོང་གི་ཆ་དང། འབུམ་གྱི་ཆ་དང། གྲངས་དང། ཆ་དང། བགྲང་བ་དང། དཔེ་དང། རྒྱུར་ཡང་ཉེ་བར་
མི་འགྲོའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཡིན་ཞིང་ཉེ་བར་བརྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་གང་དག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཅིང་ཉེ་བར་རྟོན་པ་དེས་ནི་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཕན་བཏགས་ཤིང་ཉེ་བར་བརྟན་
པར་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དཔེར་ན། ཀ་པ་གཅིག་པའི་ཁང་བཟང་ཞིག་ལ་འདུག་ས་བྕུའམ། ཉི་ཤུ་ཡོད་ལ། ཁང་བཟང་དེའི་ནང་གི་གྲིབ་མ་ལ་སྲོག་ཆགས་བརྒྱ་ཕྲག་
མང་པོ་རྣམས་དང། སྲོག་ཆགས་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་རྣམས་དང་སྲོག་ཆགས་འབུམ་ཕྲག་མང་པོ་དག་འདུས་པར་གྱུར་ལ། མི་ལ་ལ་ཞིག་ཁང་བཟང་གི་ཀ་བ་དེ་གཅོད་
པར་འདོད་པ་དེ་ལ་མི་ལ་ལ་ཞིག། འདི་སྐད་དུ། ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་ཁང་བཟང་གི་ཀ་བ་འདི་བཅད་ན་སྲོག་ཆགས་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་སྲོག་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲ་ལ་དེ་ལ་དོན་འདོད་
ཅིང་གྲུབ་པ་དང། བདེ་བར་འདོད་པའི་མི་དེས་ཁང་བཟང་གི་ཀ་བ་གཅོད་པའི་མི་དེ་བཀག་ལ་དེ་ལའང་མི་ལ་ལ་ཞིག། འདི་སྐད་དུ། ཀྱེ་མི་ཁྱོད་ཀྱིས་སྲོག་ཆགས་མང་པོ། སྲོག་ཆགས་

[80A]༄༅། །བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ། སྲོག་ཆགས་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་སྲོག་ཆགས་འབུམ་ཕྲག་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྲོག་བྱིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་འདོམས་པར་མི་བྱེད། རྗེས་
སུ་སྟོན་པར་མི་བྱེད་པར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་ན་དེས་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ཆད་
བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། གང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་འདོམས་
ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་བྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་གང་ངའི་བསྟན་པ་མཐོང་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པ། ཕ་རོལ་
ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང། བདེ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལྟར་འདི་ལ་བྱང་

[80B]ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་འདིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་
སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ཞིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་པར་གྱུར་ལ་སེམས་ཅན་གང་བདེ་བའམ། དགའ་བའང་སྐྱེ་ཞིང་སྒྲ་དེ་ཐོས་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་
སེམས་གནོད་སེམས་མེད་ཅིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གནས་པའི་སེམས་གཅིག་བསྐྱེད་པ་ལ། སྔ་
མའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུན་དེས་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ་།སྟོང་གི་ཆ་དང། འབུམ་གྱི་ཆ་དང། གྲངས་དང། ཆ་དང་བགྲང་བ་དང། དཔེ་དང། རྒྱུར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །ཇི་
ལྟ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་
ཏུ་ཕྱིན་པས་འབོགས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས། ལེའུ་དྲུག་པའོ།། །།
དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་རིག་པར་བགྱི་བ་གང་ལགས། བྱང་ཆུབ་སེམས་

[81A]༄༅། །དཔས་ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་སྤྱད་ན་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་རིག་པར་བགྱི། གང་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། བཟོད་
པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་འདོམས་ཤིང་རྗེས་
སུ་སྟོན་ཏེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དག་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ཞིང། ཚིག་འདི་སྐད་
དུ། བདག་གི་སྦྱིན་པ་འདིས་སེམས་ཅན་སེར་སྣ་ཅན་རྣམས་གཏོང་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག། བདག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདིས་སེམས་ཅན་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་
རྣམས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག། བདག་གི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདིས་སེམས་ཅན་གནོད་སེམས་ཀྱི་སེམས་དང་ལྡན་པ་དང། ཁྲོ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་བཟོད་པ་
ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག། བདག་གི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདིས་སེམས་ཅན་ལེ་ལོ་ཅན་རྣམས་བརྩོན་འགྲུས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་བདག་གི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་
འདིས་སེམས་ཅན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང། སེམས་ཅན་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་རྣམས་བསམ་གཏན་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག། བདག་གི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདིས་

[81B] རྨོངས་པ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཟེར་ཞིང། ས་ནས་ས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་བསྐལ་པ་དུས་འབྱུང་བར་རིག་པར་བགྱི་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་ལ་འདི་
སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེ་ནི་བསྐལ་པ་ལྔ་བརྒྱས་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་འདི་དང་ལྡན་པས་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདིའི་སངས་རྒྱས་སྟོང་གི་ནང་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་
རྒྱ་བར་འདོད་ཅིང། འདི་སྐད་དུ། ཇི་ལྟར་བྱས་ན་ངན་སོང་རྣམས་སྟོངས་པར་འགྱུར་སྙམ་པ་དང། བདག་གི་ཉན་ཐོས་འདུས་པ་དང་པོ་ལའང་དགྲ་བཅོམ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་ཡོད་པར་
གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་ན། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་བྱང་ཆུབ་ནི་བསྐལ་པ་སྟོང་གིས་འགྲུབ་པར་ང་སྨྲའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་དགའ་
ན་རྣམ་པ་དེ་དག་དང། རྟགས་དེ་དག་དང། མཚན་མ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྐལ་པ་ལྔ་བརྒྱས་འབྱུང་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་

[82A]༄༅། །སེམས་དཔའ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་འདི་
ཐོས་ན་དགའ་བར་བགྱིའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་བའི་སླད་དུ་ལགས་སོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཙམ་ཡང་དགའ་བ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་བས་ཁྱབ་ཅིང་གནས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ལ་ཞུགས་ནས་ཡུན་རིང་བ་ལགས་པར་རིག་པར་བགྱིའོ། །གལ་ཏེ་ཉིན་ཞག་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཁྱབ་ཅིང་གནས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་ཞུགས་ནས་ཤིན་ཏུ་
ཡུན་རིང་བ་ལགས་པར་རིག་པར་བགྱིའོ། །གལ་ཏེ་ཉིན་ཞག་བདུན་དུ་ཡིད་དགའ་བཞིན་དུ་གནས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ལ་ཞུགས་ནས་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་པ་དག་གི་
ནང་ནའང་ཐེག་པ་ལ་ཞུགས་ནས་ཆེས་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་པ་ལགས་པར་རིག་པར་བགྱིའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པའི་དོན་བདག་གིས་འཚལ་བ་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་གང་ཚུན་ཆད་དེའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་

[82B] དེ་ཐབས་ལ་མཁས་པར་གྱུར་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཉན་སླན་ཆད། བསྐལ་པ་བདུན་གྱིས་འབྱུང་བར་རིག་པར་བགྱི་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བདག་གི་སྤོབས་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་
ཏེ༑ རྣམ་པ་འདི་དག་དང། རྟགས་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐེག་པ་ལ་ཞུགས་ནས་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་དེ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་འཆད་པ་ན་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་མི་ཐོབ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་
ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉན་ཅིང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་
ལ་སློབ་པ་དེའང་རིམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་ང་སྨྲའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ཙམ་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་བ་ནི་ངོ་མཚར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འབའ་ཞིག་སངས་

[83A]༄༅། །རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་སྙམ་དུ་སེམས་ན། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ནི་བལྟ་བར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་
སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལའང་འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་འཁོར་བ་ན་
སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ལས་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་དགྲོལ་བར་བྱ་སྙམ་པའི་ཐུགས་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་རྣམས་ལ་ཐུགས་ཉེ་བར་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལའང་ཐུགས་ཉེ་བར་གནས་སོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་རྣམས་ལའང་གཞན་དུ་གྱུར་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལའང་གཞན། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལའང་གཞན། དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ལའང་གཞན། ཕྱིར་
མི་འོང་བ་རྣམས་ལའང་གཞན། ལན་གཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་རྣམས་ལའང་གཞན། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལའང་གཞན། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ལའང་གཞན། དད་
པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ལའང་གཞན། ཕྱི་རོལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལའང་གཞན། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལའང་གཞན་

[83B] གདོལ་པ་རྣམས་ལའང་ཐུགས་གཞན་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་ན་ནི། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
སངས་རྒྱས་འདུན་པས་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ཐུགས་ཉེ་བར་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ལའང་ཐུགས་ཉེ་བར་གནས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་གནས་པའོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། གང་ལ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་འབྱུང་བ་དེའི་དངོས་པོའམ། དམིགས་པ་ངས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་སྟེ་འདི་ནི་གནས་པ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་
རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འོན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
ཡོངས་སུ་མ་བཏང་ངོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདས་པའི་འོག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་
སློབ་ཅིང་རིམ་གྱིས་འཇིག་རྟེན་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དོན་གྱི་དབང་འདི་ཡང་དག་པར་

[84A]༄༅། །གཟིགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་དགོངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རིམ་གྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཡང་འཇིག་རྟེན་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་
སྩལ་པ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་དེ་ལྟ་ལགས་སོ་།བདེ་བར་གཤེགས་པ། དེ་དེ་ལྟ་ལགས་ཏེ། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་འདས་པའི་འོག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིམ་གྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ནའང་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་
འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དཔེར་ན། ཤིང་ལྗོན་པ་ལ་ལ་ཞིག་སྡོང་པོ་མེད་པར་གྱུར་ལ། དེ་ཉིད་ལས་བྱུང་
བའི་ས་བོན་ཤིང་དེའི་ཁོར་ཁོར་ཡུག་ནས་སྐྱེ་ཞིང། སྐྱེས་པ་དེ་རྣམ་པར་འཕེལ་ཞིང་རིམ་གྱིས་ས་ཕྱོགས་དེར་གྲིབ་མ་ཆེན་པོ་བྱེད་དེ། དེར་སྲོག་ཆགས་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་དང། སྲོག་
ཆགས་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་དང། སྲོག་ཆགས་འབུམ་ཕྲག་མང་པོ་དག་ཚབས་གདུངས་ཤིང། རླུང་དང། ཉི་མ་དང། སེར་བས་ཉེན་པ་རྣམས་གྲིབ་མ་དེ་ལ་གནས་ན་བདེ་བ་དང་ལྡན་

[84B] ཡིད་དག་ཡོངས་སུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །གྲིབ་མ་དེའང་ཡིད་ཆགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྙིང་ནས་གྲིབ་མ་དེ་ལས་ཕྱིར་འགྲོ་བའི་བློ་མི་འབྱུང་ངོ། །ཤིང་ལྗོན་པའི་སྡོང་
པོ་སྔ་མ་དེ་བྱ་བ་གང་གིས་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་པའི་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཤིང་ལྗོན་པའི་སྡོང་པོ་ཕྱི་མ་དེའང་ཉེ་བར་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་རིམ་གྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སློབ་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ཉིད་དུ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ན། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་བྱ་བ་གང་གིས་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་པའི་བྱ་བ་དེ་ཉིད་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་
ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཆོས་བསྟན་པར་འགྱུར་ཞིང་དེ་ལ་སེམས་ཅན་གང་དག་བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་འདུལ་བ་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་ཅིང་དེ་དག་ཆོས་འདུལ་
བ་དེ་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་མི་སེམས་སོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། ཇི་ལྟར་མི་དེ་དག་ཚ་བས་གདུངས་ཤིང། རླུང་དང། ཉི་མ་དང། སེར་བས་ཉེན་ཏེ་ངལ་བ་རྣམས་ཤིང་ལྗོན་པའི་གྲིབ་མ་དེ་ཉམས་
སུ་མྱོང་བ་ན་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་མི་སེམས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། སེམས་ཅན་བློ་དང་ལྡན་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པའི་ཆོས་འདུལ་

[85A]༄༅། །བ་ཐོས་ནས་བདུད་རྩིའི་རོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ན་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གནས་སུ་འགྲོ་བར་མི་སེམས་སོ། །དོན་གྱི་དབང་འདི་ཡང་དག་པར་གཟིགས་ནས་
སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་དགོངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་འདས་ཤིང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་བཞུགས་པར་གྱུར་པ་ན། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་འཇིག་རྟེན་གནས་
པ་ལ་གྲིབ་མ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་
པའི་དོན་བདག་འཚལ་བ་ལྟར་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའི་གང་ཟག་བྲྒྱའམ། སྟོང་ངམ། བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་མམ། དེ་ལས་ལྷག་པའང་རུང་བ་ལ་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་ཏེ་དགྲ་
བཅོམ་པ་ཉིད་ལ་བཀོད་པ་གང་ལགས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་དག་བསྒོམ་པའི་སླད་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་གཅིག་
བསྐྱེད་པ་གང་ལགས་པ་དེ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་ནི་ཆོས་བསྟན་པ་སྔ་མ་ལས་མཆོག་ཅེས་བགྱི་བ་ནས་གོང་ན་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བགྱི་བའི་བར་དུ་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་ཉིད་

[85B] །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། ལེགས་སོ། །ལེགས་
སོ༑ ༑འདི་ལྟར་ཁྱོད་ནི་སྟོན་པའི་ཉན་ཐོས་མཁས་ཤིང་གསལ་ལ་དུལ་ཞིང་འཇིགས་པ་མེད་པ་སྟེ། ཡིད་གཞུངས་ལ་གདམས་ངག་དང་ཚིག་བཞིན་དུ་བྱེད་པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གནས་བརྟན་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་ཇི་སྐད་
བཤད་པ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཟུངས་ཤིག། ཀུན་ཆུབ་པར་གྱིས་ཤིག་ཟུངས་ཤིག། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་
གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བདག་གིས་བླངས་ལགས་ཏེ། ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་
ཞུགས་པ་རྣམས་དང། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཀུན་ཆུབ་པར་བགྱིའོ། །གཟུང་བར་བགྱིའོ།།
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་དང། ཉན་ཐོས་

[86A]༄༅། །ཆེན་པོ་དེ་དག་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕྱོགས་བཅུ་ནས་འདུས་པ་དེ་དག་དང། ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། དྲི་ཟར་བཅས་
པའི་འཇིག་རྟེན་ཡི་རངས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས། ལེའུ་བདུན་པ་སྟེ་རྫོགས་སོ།། །།བམ་
པོ་ལྔ་པ། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན། རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་དགེ་སློང་ཉིས་
བརྒྱ་ལྔ་བཅུའི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་ཏེ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ་
ཁྱོད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་
ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐབས་ཕྱེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་
གསོལ་ཏོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་

[86B]འོངས་པས་ཚིག་གི་ལམ་དང་དུ་བླང་བར་བགྱི་ཞིང་དེ་ལ་གནོད་སེམས་མི་བགྱི་སྟེ། དེ་ལ་བྱམས་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པར་བགྱིའོ། །དེ་ལྟར་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བགྱི་ཞིང་བྱམས་པའི་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་འབྱུང་ངོ་འཚལ་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་
སུ་བསྔོ་བར་བགྱིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ལགས་སོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོ་ལ་འདི་སྐད་
ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་གང་ཡིན་པ་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བཟོད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ནི་ཅི་ཡོད། ཐ་དད་དུ་དབྱེ་བ་ནི་གང་
ཡིན། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ནི་
ཉི་ཚེ་བ་ཡིན་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང་ཕན་པ་དང། བདེ་བའི་ཕྱིར་གོ་ཆ་བགོས་ཤིང་སེམས་
ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་ཟློ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་

[87A]༄༅། །མོངས་པ་རྣམས་སྤང་བར་འདོད་པར་ཟད་པས་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ནི་ཉི་ཚེ་བའི་བཟོད་པ་ཡིན་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་ནི་དཔག་
ཏུ་མེད་དོ། །གང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ལ་གནོད་སེམས་སམ། མ་དད་པ་བསྐྱེད་ཅིང་མི་བཟོད་པ་བསྐྱེད་ན། དེ་དག་ནི་བསོད་ནམས་མ་
ཡིན་པ་མང་དུ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཤུང་བ་མཛད་ཀྱང་
གནོད་སེམས་མི་འབྱུང་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གང་དག་གདོལ་པའམ། སྨྱིག་མ་མཁན་ནམ། གཡུང་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྤྱོས་སམ། བརྒྱད་བཀག་ན། དེ་དག་ལའང་
གནོད་སེམས་མི་བྱ། སྡང་བར་མི་བྱའོ། །གནོད་སེམས་སུ་མི་བྱེད་ཅིང་སྡང་བར་མི་བྱེད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་
པ་ཡིན་ཏེ། རིམ་གྱིས་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་ཅིང་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ན་ངན་པ་འོངས་
པའི་ཚིག་གི་ལམ་དང་དུ་ལེན་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་

[87B] འདི་ལ་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལ། མི་ལ་ལས་ནི་ཙནྡན་གྱི་ལྡེ་གུས་ལུས་ལ་བསྐུས་ལ། ལ་ལས་ནི་ལུས་ལ་མེ་གཏོང་ན་མི་དེ་གཉིས་ལ་སེམས་ཇི་ལྟར་
བསྐྱེད་པར་བྱ། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་
པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་མི་གང་ཙནྡན་གྱི་ལྡེ་གུས་ལུས་ལ་བསྐུས་པ་དེ་ལའང་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་བསྐྱེད་པར་མི་བྱ། གང་ལུས་ལ་མེ་གཏོང་བ་དེ་ལའང་གནོད་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་
བྱའི་གཉིས་ཀ་ལའང་མཉམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྤྱོད་ཅིང་དེ་ལྟར་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་
ལ་སྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་སྤྱོད་དོ་།དེ་ལྟར་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཞིང་ལ་གནས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་གནོད་སེམས་མང་བར་མི་བྱ་སྟེ་བཟོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱའོ། །
དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་དང། གནས་པ་དང་ལྡན་པ་དང། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པ་དང། མི་ཁྲོ་བ་དང། འཁོན་དུ་མི་འཛིན་པ་དང། ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་སུ་བྱ་ཞིང་

[88A]༄༅། །འཁོར་གནོད་སེམས་ཀྱི་སེམས་དང་ལྡན་པར་གནས་པ། འཐབ་པའི་རང་བཞིན་ཅན། མཚང་འདྲུ་བའི་རང་བཞིན་ཅན། རྩོད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གནས་པ་རྣམས་
ལ་སྡུམས་བྱ་ཞིང་སྡུམས་བྱེད་དུ་གཞུག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་ང་ནི་ཁྱེད་ཅག་མི་འཐབ་པ་དང། མཚང་མི་འདྲུ་བ་དང། མི་རྩོད་པ་དང། མི་འགྱོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གནས་ཏེ། བླ་ན་
མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཀྱང་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སོ་ཐགས་བཟང་བ་དང། སོ་དམ་པ་དང། སོ་མཉམ་པ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་ལུས་ལ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །བཟོད་པའི་
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས། ལེའུ་དང་པོའོ།། །།དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་
ལྡན་པ་གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་བཟོད་པ་གང་ཡིན་པ་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བཟོད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་གཉིས་ལ་གང་ཆེས་རྒྱ་ཆེ་བ་དང། ཆེས་བཟང་
བ་དང། ཆེས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དང། ཆེས་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱ། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ཁྱོད་ཉིད་ལ་དྲི་བར་བྱ་ཡི། ཁྱོད་ཇི་ལྟར་བཟོད་པ་དེ་བཞིན་

[88B] ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དཔེར་ན། ཛམྦུ་ཆུ་བོའི་གསེར་གང་ཡིན་པ་དང། ར་གན་གང་ཡིན་པ་འདི་གཉིས་ལ། གང་ཆེས་རྒྱ་ཆེ་བ་དང། ཆེས་བཟང་བ་དང། ཆེས་འོད་གསལ་
བ་དང། ཆེས་རིན་ཆེ་བ་ཡིན། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་ཛམྦུ་ཆུ་བོའི་གསེར་ཆེས་རྒྱ་ཆེ་བ་དང། ཆེས་བཟང་བ་དང་ཆེས་འོད་གསལ་བ་དང། ཆེས་རིན་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་
དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ནི་ར་གན་གྱི་འོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བལྟའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་ནི་ཛམྦུ་ཆུ་བོའི་གསེར་གྱི་འོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བལྟའོ།།
ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། གཞན་ཡང། གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་ལ་ལ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་རྣམས་གཅོད་ན་དེ་ལ་འདི་ལྟར་
གངྒཱའི་ཀླུང་ཆེན་པོའི་བྱེ་མའི་ཚད་ནི་གཟུང་བར་ནུས་ཀྱི། ལུས་འདི་དག་གི་ཚད་གཟུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་གི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང། ཉིང་ལག་བཅད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་
རི་རབ་ཙམ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་།དོན་གྱི་དབང་འདི་ཡང་དག་པར་མཐོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ནི་ལུས་ལ་གཅོད་དམ་
འབིགས་ནའང། གནོད་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་བྱ་ཡི། བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་སྐྱེས་སོ་ཅོག་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་

[89A]༄༅། །དཔའ་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ནི་སེམས་དང་འདྲ་བ་དང། སེམས་ཆུ་དང་འདྲ་བ་དང། སེམས་མེ་དང་འདྲ་
བ་དང། སེམས་རླུང་དང་འདྲ་བ་དང། སེམས་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་བྱའོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་
ས་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཞིང། སེམས་ཆུ་དང་འདྲ་བ་དང། སེམས་མེ་དང་འདྲ་བ་དང། སེམས་རླུང་དང་འདྲ་བ་དང། སེམས་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་ཡིན། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་
རད་ཏིའི་བུ། དཔེར་ན། ས་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བའི་བྱུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱུགས་ནའང། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་མེད་ལ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བས་བྱུགས་ནའང་ཁོང་ཁྲོ་བར་འགྱུར་
བ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་གཟུགས་དང། སྒྲ་དང། དྲི་དང། རོ་དང། རེག་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་བསྐྱེད་པར་མི་བྱ། ཡིད་དུ་མི་འོང་
བའི་གཟུགས་དང། སྒྲ་དང། དྲི་དང། རོ་དང། རེག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཁོང་ཁྲོ་བར་མི་བྱ། མི་བཟོད་པ་དང། དང་བ་ཆུང་བ་བསྐྱེད་པར་མི་བྱ། གནོད་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་

[89B] དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཆུ་དང། མེ་དང། རླུང་དང། འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་སེམས་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟར་ཡིད་
དུ་འོང་བའི་བྱུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་ལ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་བཤང་གཅི་རྣམས་ཡོད་པས་ཀྱང་ཁོང་ཁྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་གཟུགས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་བསྐྱེད་པར་མི་བྱ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཁོང་ཁྲོ་བར་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་
དུ་སྒྲ་དང། དྲི་དང། རོ་དང། རེག་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་རེག་པའི་བར་དག་གིས་ཀྱང་ཁོང་ཁྲོ་བར་མི་བྱ་ཞིང་མི་བཟོད་པ་
དང། དང་བ་ཆུང་བ་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་ལྟར་ན་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་ས་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཞིང། སེམས་ཆུ་དང་འདྲ་བ་དང། སེམས་མེ་དང་འདྲ་བ་དང་སེམས་རླུང་དང་འདྲ་བ་དང། སེམས་ནམ་མཁའ་
དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་ནི་བགྲང་དུ་མེད་པ་ན། ཅི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་བགྲང་དུ་མེད་པ་ཞིག་གམ། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་

[90A]༄༅། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལུས་ཀྱི་ཡིད་འདི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་རྣམ་པར་བརྟག་པར་སྟེ། དེ་ལྟར་དཔྱོད་ཅིང་རྟོག་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དབྱུག་པའི་རེག་པ་རྣམས་དང། བོང་བའི་རེག་པ་རྣམས་དང། མཚོན་ཆའི་རེག་པ་རྣམས་དང་དུ་ལེན་པ་ལ་མཐུ་ཡོད་ཅིང་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་
ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་ཀུན་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའང་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཅིང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པའི་སྡུག་བསྔལ་གང་དག་
ཡིན་པ་དང། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པའི་མེ་གང་ཡིན་པ་དང། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པའི་མཚོན་ཆ་དང། དབྱུག་པའི་རེག་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་དང་དུ་ལེན་པའི་མཐུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དང་དུ་ལེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་
འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་སོ་སོར་མྱོང་ལ་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་མྱོང་ནས་ཀྱང་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུའང་མ་ཐོབ། ལན་གཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་
བུའང་མ་ཡིན། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུའང་མ་ཡིན། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན། རང་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་མ་ཐོབ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དོན་གྱི་

[90B]དག་དང་དུ་བླང་བར་བྱའོ། །དཔེར་ན། མི་ལ་ལ་ཞིག་ཁ་ཟས་རོ་བརྒྱ་བ་ཟ་ན་ཚིམ་པ་དང། མོས་པ་དང། ཡི་རངས་པ་དང། མགུ་
བར་འགྱུར་ཞིང་དགའ་བ་དང། ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ཏེ། རབ་ཏུ་དགའ་བར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སློང་བ་མཐོང་ན་གང་དེ་ལ་ལུས་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱ་བར་འདོད་པ་ཞིག་
ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་ན་དགའ་བ་དང། དད་པ་དང། གུས་པ་བསྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སློང་བའི་གང་
ཟག་དེ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་སྐྱེས་སོ་ཅོག་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ་།ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པར་རིག་པར་བྱའོ་།བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས། ལེའུ་གཉིས་པའོ།། །།ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། གཞན་
ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་གཤེའང་ཕྱིར་མི་གཤེ་སྟེ། བཟོད་པ་འབའ་ཞིག་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དེས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་
སུ་མ་བཏང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྡེགས་ཀྱང་ཕྱིར་མི་བརྡེག་ཁྲོས་ཀྱང་ཕྱིར་མི་ཁྲོ། བསྡིགས་ཀྱང་ཕྱིར་སྡིགས་པར་མི་བྱེད། སྤྱོས་ཀྱང་ཕྱིར་སྤྱོ་བར་མི་བྱེད་དེ་བཟོད་པ་འབའ་ཞིག་བྱེད་དོ།།

[91A]༄༅། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དེས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལ་མདུང་ཐུང་དང། མདའ་སྟོང་གིས་ལུས་ལ་ཕོག་ཀྱང་
དེ་ལ་སེམས་སྡང་བར་མི་བྱ། དེ་ལ་མི་བཟོད་པ་དང། དད་པ་མེད་པ་དང། ངང་ཐུང་བ་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་
ཡིན་ཏེ། ལུས་ལའང་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་།ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བཟོད་པའི་
སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དང། དང་དུ་ལེན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བཟོད་ཅིང་དང་དུ་ལེན་པ་ནི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ་
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ཉེ་བར་འགྱུར་ལ། འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱང་རིང་བར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ས་ལ་འདོད་པར་བྱེད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལུས་ལ་སྡུག་བསྔལ་དེ་སྙེད་བྱུང་བ་དང་དུ་བླངས་ཀྱང་
ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་འདོད་པར་བྱེད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་བོར་ཏེ། གཞན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་གནས་པ་ཡིན་པར་ཡང་རིག་པར་

[91B] ༑སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉན་
ཐོས་ཀྱི་སའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའམ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་སམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་སམ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་མམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ལ་འདོད་
པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་གང་ཡིན་
སྨྲས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་
དང། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། འདི་དག་ལ་སྤྱོད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ནི་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་ཀྱང་གླགས་མི་རྙེད་དེ། དཔེར་ན། རུས་སྦལ་ལ་ཝས་
གླགས་མི་རྙེད་དེ། དེ་གླགས་མ་རྙེད་ནས་སྐྱོ་སྟེ་ཕྱིར་འགྲོ་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་བདུད་སྡིག་

[92A]༄༅། །ཅན་གྱིས་གླགས་མི་རྙེད་དེ། གླགས་མ་རྙེད་ནས་སྐྱོ་སྟེ་ཕྱིར་འགྲོའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། གལ་ཏེ་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་བདུད་སྡིག་ཅན་མངོན་པར་སྤྲུལ་ལ་བདུད་རེ་རེའང་དེ་སྙེད་ཀྱི་འཁོར་གྱིས་བསྐོར་བར་གྱུར་ཀྱང། དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་གླགས་རྙེད་པའི་སྐལ་བ་མེད་དེ། གླགས་མ་རྙེད་པས་སྐྱོ་ནས་ཕྱིར་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ། རུས་སྦལ་དང། ཝ་བཞིན་ནོ།།
ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་འདི་ལྟར། ཇི་ལྟར་བྱས་ན་བདག་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་མི་འབྲལ་བའི་སེམས་སུ་
འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་བདག་ལ་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་གླགས་མི་རྙེད་དོ་སྙམ་དུའང་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱ། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་མི་ཉན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་
རིག་པར་བྱའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་མི་སྒྲུབ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་ཀྱི་ལས་སུ་རིག་པར་བྱའོ། །བདུད་སྡིག་ཅན་ནི་བདག་གི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ཆད་

[92B]དཔས་དེ་ལ་གནོད་སེམས་སམ། མི་བཟོད་པ་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཟོད་པའི་
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལྟར་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འདོད་
ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་བཤད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེའི་ཚེ་དྲན་པ་རྙེད་ན། བདུད་
སྡིག་ཅན་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དག་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ན་བདག་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་ལྷུང་བར་མ་གྱུར་གྲང་
ཞེས་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བདག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བདག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ལ་བརྒྱད་བཀག་པར་བྱའོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་
པ་གང་པོ། ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིན་མོ་ཆུད་ཟོས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་
འདི་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་སྤྱོད་པ་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་མི་སེམས་སམ། དེར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་མི་བྱེད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉིན་མོ་ཆུད་ཟོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉིན་མོ་དེ་ནི་ཞེ་ན་

[93A]༄༅། །པ་དང། རྨུགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱི་ཉིན་ནམ། ཡང་ན་ཕྱི་མའི་ཉིན་པར་རམ། ཉི་མ་བཞིའི་ཉིན་པར་སེམས་པར་གྱུར་
ཏེ༑ སྦྱིན་པའམ། ཚུལ་ཁྲིམས་སམ། བཟོད་པའམ། བརྩོན་འགྲུས་སམ་བསམ་གཏན་རྣམས་སམ། ཤེས་རབ་ལ་སེམས་པར་གྱུར་ལ། བསམས་ནས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན་དེ་ལྟར་དེའི་ཉིན་མོ་ནི་དོན་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་པ་དེའང་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་སམ། བཟོད་པའམ། བརྩོན་འགྲུས་
སམ༑ བསམ་གཏན་རྣམས་སམ། ཤེས་རབ་གང་ཡང་རུང་བ་སྒོམ་པ་དེའང་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་གང་ཡིན་
པ་དང། དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པའི་བཟོད་པ་གང་ཡིན་པའི་བཟོད་པ་འདི་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ནི་ཅི་ཡོད། ཐ་དད་དུ་དབྱེ་བ་ནི་གང་ཡིན། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། རི་རབ་
དང་ཡུངས་འབྲུ་ལ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆེ་ཆུང་དང། མཐོ་དམའ་དང་ལྕི་ཡང་གི་ཁྱད་པར་ནི་ཅི་ཡོད། ཐ་དད་དུ་དབྱེ་བ་ནི་གང་ཡིན་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་དང་
ཡུངས་འབྲུ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆེ་ཆུང་དང། མཐོ་དམའ་དང། ལྕི་ཡང་གི་ཁྱད་པར་དཔག་ཏུ་མེད་དེ། ཐ་དད་དུ་དབྱེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་དེ་

[93B] བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་བཟོད་པ་ནི་ཁྱད་པར་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང། ཐ་དད་དུ་དབྱེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དཔེར་ན། རྒྱ་
མཚོ་ཆེན་པོའི་ཆུ་དང། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཆུ་ལས་སྐྲའི་རྩེ་མོའི་ཁྱོན་གྱིས་ཆུའི་ཐིགས་པ་གཅིག་བླངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཆེས་མང་བའམ། ཆེས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གང་ཡིན། སྨྲས་པ་
རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཆུ་ལ་ནི་སྐྲའི་རྩེ་མོའི་ཁྱོན་གྱིས་བླངས་པའི་ཆུའི་ཐིགས་པ་གཅིག་གིས་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་ནས། རྒྱུའི་བར་དུའང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་
པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བཟོད་པས། བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ་།སྟོང་གི་ཆ་དང། འབུམ་གྱི་ཆ་དང། བྱེ་བ་འབུམ་གྱི་ཆ་དང་
གྲངས་དང། ཆ་དང། བགྲང་བ་དང། དཔེ་དང། རྒྱུར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ། འདི་
ལྟར་ཁྱོད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་སྤོབས་པར་བྱས་པ་ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །གང་པོ་
འདི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་བཟོད་པའི་ཚད་འཛིན་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཟོད་པ་ལ་ཚད་འཛིན་པར་འདོད་ཅིང་རབ་ཏུ་

[94A]༄༅། །རྣམ་པར་དབྱེ་བར་སེམས་སུ་ཟད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གང་པོ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་བཟོད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་
ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་དང། བྱམས་མའི་བུ་གང་པོ་དང། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་དེ་དག་དང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕྱོགས་བཅུ་ནས་ལྷགས་པ་དེ་དག་དང། ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། དྲི་ཟར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡི་རངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། །བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས། ལེའུ་གསུམ་པ་སྟེ་རྫོགས་སོ།། །།འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་
ན༑ བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་རབ་ན། དགེ་སློང་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་
ཐབས་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་ཏེ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འཚལ་བས་ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ལགས་

[94B] བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །གང་པོ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་
ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པ་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པས་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། འདི་ལྟར་བདག་གི་
ལུས་འདི་དང། བདག་གི་ཁོག་པ་འདིས་གཞན་གྱི་བྱ་བ་རྣམས་དང་གཞན་གྱི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ལ་ཐོག་མར་འགྲོ་བར་བྱའོ། །བདག་གིས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་
པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན། བྲན་མོ་ཆུ་ཆུན་བཞིན་དུ་བདག་གིས་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དཔེར་ན། བྲན་མོ་ཆུ་ཆུན་ནི་འདི་ལྟར་བདག་གི་རང་དགར་འདུག་པའམ། ཉལ་
བར་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བདག་ཁྱིམ་ནས་ཚོང་འདུས་སུ་འགྲོ་བ་ན་རྗེ་བོ་དང། རྗེ་མོ་དེ་ཉིད་ལ་ཞུས་ཏེ་འགྲོ་བར་བྱའོ། །བཟའ་བའམ་བཅའ་བ་དེའང་གང་གི་ཚེ། བདག་ལ་གནང་བར་
གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་བདག་གིས་ཕྱིས་བཟའ་བར་བྱ་སྟེ། བདག་གིས་རྗེ་བོའི་དབང་དུ་གནས་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་དེ་བཞིན་དུ། གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་
མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་འདི་ལྟར་བདག་གི་ལུས་ལ་བདག་མི་དབང་སྟེ། གཞན་གྱི་བྱ་བ་རྣམས་དང། གཞན་གྱི་

[95A]༄༅། །ཡོ་བྱད་རྣམས་ལ་བདག་གིས་ཕན་ཐོགས་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་བར་བྱ་སྟེ། གང་པོ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བརྩོན་འགྲུས་
ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མི་འབྲལ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པར་ཡང་བྱའོ། །གང་པོ་དཔེར་ན། ལ་ལ་ཞིག་ལ་རྟ་རིན་པོ་ཆེ་ཡོད་དེ། མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་
ཞོན་ལ། དེ་ནས་རྟ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་མི་འདིའི་ཡན་ལག་གང་ཡང་རུང་བ་གཡོ་བའམ། སྣང་བར་མི་འགྱུར་བར་བྱའོ་སྙམ་སྟེ། དེའི་རྟ་བདག་གི་སེམས་ཀྱི་རང་དགར་མི་འགྲོ་
བར༑ མི་འདི་བདག་གི་ལན་གྱིས་ཉེས་པ་ཅིའང་འབྱུང་བར་མི་བྱའོ་སྙམ་དུ་ཞོན་པའི་མི་དེ་ཉིད་སྲུང་བར་བྱེད་དོ། །གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པ་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་པར་འདོད་པས་བདག་གི་སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་འགྲོ་བར་མི་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་གཞན་དག་དང། གང་ཟག་གཞན་རྣམས་སུའང་རུང། བདག་ལ་དམིགས་
པས་ཉེས་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བར་བྱའོ་སྙམ་སྟེ། ཡོན་ཏན་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ཡོད་དོ། །གང་པོ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཕ་རོལ་
རྗེས་སུ་བསྲུང་བར་བྱ་ཞིང། མཐུན་པར་གནས་པར་བྱའོ། །མཐུན་པར་གནས་ཤིང་རྗེས་སུ་བསྲུང་ན་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་

[95B]འྡིའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གལ་
ཏེ་བདག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པར་ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེས་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་པོར་མཚམས་སྦྱོར་ཞིང་འཁོར་བ་འྡིའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གལ་ཏེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ན་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པའམ། སྐྱེ་བ་གཉིས་ཀྱིས་
ཐོགས་པའམ། སྐྱེ་བ་གསུམ་གྱིས་ཐོགས་པའམ། ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ། འདི་སྐད་དུ། ཁྱོད་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་གྱིས་ཤིག། ཁོ་བོ་ནི་ཕྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་བ་འྡིའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་
ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གལ་ཏེ་སློང་བ་མཐོང་ན་གུད་དུ་ཕྱོགས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱང་གཡེང་བར་མི་བྱེད་དེ། སེམས་ཅན་འདི་ནི་བདག་གི་ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་འྡིའང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གཅིག་

[96A]༄༅། །གི་ཆེད་དུའང་བསྐལ་པའམ། བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་བདག་བཙོ་བར་སྤྲོ་བར་བྱེད་ཅིང་སེམས་ཅན་འདི་ནི་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་
སྙམ་པ་འྡིའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཉི་མ་བསྐལ་པའི་ཚད་ཙམ་དུ་གྱུར་ལ། ཉི་མའི་ཚད་དེ་དག་
གི་བསྐལ་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་བདག་བཙོ་ཞིང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་བའི་སེམས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དེ་ལས་བྱུང་བར་གྱུར་ཅིག་
སྙམ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་དག་གིས་འཐོབ་པའི་ཆོས་ཤིག་ཡོད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཁས་ལེན་ན་འྡིའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཞུམ་ཞིང་མི་དགའ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལེ་ལོ་ཅན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་སེམས་དང་སེམས་སུ་མཉམ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཛམྦུ་གླིང་འདི་ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་འཕྱག་ཅིང་འོངས་ཏེ། ཕྱོགས་དེ་ཉིད་
དུ་འོངས་ནས། འདི་སྐད་དུ། བདག་འོངས་ནས་ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལེ་ལོ་ཅན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་མྱུར་དུ་འོངས་

[96B]བརྩམས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འྡིའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་
ཡིན་ནོ༑ ༑གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མཆོད་རྟེན་ནམ། དགེ་འདུན་གྱི་ཞལ་ཏ་བྱེད་ཅིང་ཉིན་མོ་འགྲོ་བ་ན། འདི་སྙམ་དུ། ཀྱེ་མ་ཉི་མ་འདི་རེ་རིང། འདི་རེ་བུལ་
དུ་འགྲོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལེ་ལོ་ཅན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་ཉི་མ་འདི་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་ཙམ་གྱིས་སོང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་ནི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེའི་
ལས་ལོ་གཅིག་གི་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའི་ལས་དེ་ཉི་མ་གཅིག་གི་ལས་འདྲ་བར་བསམ་ཞིང་ལོ་གཅིག་གི་བྱ་བའི་ལས་དེ་ཉི་མ་གཅིག་གིས་ཟིན་པར་བྱའོ། །བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པའི་ཚད་
གང་ཡིན་པ་དེ་ཉི་མ་གཅིག་ཙམ་དུ་རྩི་ཞིང་འཇུག་པར་བྱའོ་།བསྐལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེའང་ཉི་མ་གཅིག་ཙམ་དུ་བརྩི་བར་བྱའོ་།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མི་རྩི་ཞིང་དེ་ལྟར་མི་རྟོག་ན་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ལེ་ལོ་ཅན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་སྟེ་དེ་ལྟར་རྩི་ཞིང་དེ་ལྟར་རྟོག་ན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་

[97A]༄༅། །བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྱོད་པས་བསྐལ་པ་འདི་སྙེད་ཀྱིས་ན་རང་གི་མངོན་པར་ཤེས་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་
ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཀྱང་བསྐལ་པ་རྣམས་ཀྱི་གྲངས་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བསྐལ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚད་བརྗོད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལེ་
ལོ་ཅན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་
འགྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་ནི་ཡེ་མི་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ཉེ་བར་འགྱུར་རོ། །འཁོར་བ་རིང་བར་བྱེད་དོ་།གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་འདི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉི་མ་གཅིག་གིས་ཕིགས་པར་གྱིས་ཤིག་
ཅེས་བསྒོ་ལ། གལ་ཏེ་རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཀྱི་ཚད་ཇི་ཙམ་པ་འདྲི་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལེ་ལོ་ཅན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་རི་རྒྱལ་རི་རབ་ལ་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་ཞིག་

[97B]ཞིག་ལ་དབུག་ཏུ་ཅི་ཡོད་དེ། འདི་ནི་ཕིགས་ཟིན་བ་དང་འདྲའོ་སྙམ་དུ་མཐོང་ཞིང། ཉིན་གཅིག་ཀྱང་ཡུན་རིང་གི། སེ་གོལ་གཏོགས་
པ་ཙམ་གྱིས་དབུག་གོ་སྙམ་སྟེ་དེ་ལྟར་རྩི་བར་འཇུག་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་ཇི་སྙེད་ཡོད་
པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་བསྐལ་པ་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་གྱུར་དུ་ཟིན་ལ། ཉིན་མཚན་གྱི་ཚད་དེ་དག་གི་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་
རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱ་དགོས་སུ་ཟིན་ནའང། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཟིན་པ་དང་འདྲ་བར་མཐོང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེའང་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་
པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་འདིའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ན་ཞུམ་ཞིང་སྐྲག་པར་འགྱུར་ན་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལེ་ལོ་ཅན་ཡིན་པར་རིག་བར་བྱ་སྟེ་
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཞིང་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ན་འདི་ལྟར་བདག་ཡོན་
ཏན་འདི་ལྟ་བུ་འདི་དག་དང་ནམ་ཞིག་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞིག་གུ་སྙམ་པའི་སེམས་འབྱུང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལེ་ལོ་ཅན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་འདི་དག་ནི་

[98A]༄༅། །བདག་ལ་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་ཏེ། བདག་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འདི་དག་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བར་བྱའོ་སྙམ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་ལག་པའམ། རྐང་པའམ། མགོ་སློང་བ་ན། གལ་ཏེ་བྱིན་ན་ནི་
ལག་པ་མེད་པ་དང། རྐང་པ་མེད་པ་དང། མགོ་མེད་པ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལེ་ལོ་ཅན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་།གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་ལག་པའམ། རྐང་
པའམ། མགོ་ཡོངས་སུ་བཏང་ན་བདག་ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བླ་ན་མེད་པའི་ལག་པ་དང། བླ་ན་མེད་པའི་རྐང་པ་དང། བླ་ན་མེད་
པའི་མགོ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་རྩི་བས་འཇུག་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་
དཔའི་མིག་སློང་བ་ན་འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་མིག་བྱིན་ན་ནི་མིག་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལེ་ལོ་ཅན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིག་སློང་བ་ན་འདི་སྙམ་དུ་མིག་ཡོངས་སུ་བཏང་བས་བདག་ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བླ་ན་མེད་པའི་མིག་དང་ལྡན་ཞིང་

[98B]སེམས་ན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་
ས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་རིང་བར་བྱེད་ཅིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ཉེ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡན་ལག་དང། ཉིང་ལག་སློང་བ་ན་འདི་སྙམ་དུ་
གལ་ཏེ་བདག་གིས་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་བྱིན་ན་ནི། ཡན་ལག་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལེ་ལོ་ཅན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡན་ལག་དང། ཉིང་ལག་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ན་འདི་སྙམ་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང། ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡན་
ལག་གི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང། དེ་ལྟར་རྩི་བས་འཇུག་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་
ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སློང་བ་དག་སློང་བ་ན་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ལ་སློང་བ་མང་ཆེས་ན་སློང་བ་འདི་དག་གི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་སུས་ནུས། སློང་བ་འདི་དག་གི་བསམ་
པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ག་ལ་འགྱུར་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་སེམས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལེ་ལོ་ཅན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་སློང་བ་འདི་དག་ནི་མང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་

[99A]༄༅། །རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ན་སློང་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཉི་མ་གཅིག་ལ་འོངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལྟར་ནའང་མང་བ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་
ཏེ༑ འདི་ལྟར་ཡང་དེའི་ཤེས་རབ་ཉེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་ཞིང། འདི་དག་ནི་ཉུང་སྟེ་གཞན་དག་ལའང་ཡང་དག་པར་ཀུན་བགེད་པར་སྤྲོའོ་ཞེས་དེ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་དེ་ལྟར་རྩི་བས་
འཇུག་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཆོས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་དང། སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་གྲངས་ཆད་པས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཐོབ་པར་
མི་ནུས་ཀྱི་གོ་ཆ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བགོས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཐོབ་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན། མི་ཞིག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་རྒལ་བར་འདོད་པར་
གྱུར་ན་དེས་དཔག་ཚད་གཞན་དང་གཞན་སྟོང་ཕྲག་མང་པོར་གོ་ཆ་བགོ་བར་བྱ་དགོས་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པར་གོ་ཆ་བགོ་བར་བྱ་དགོས་སོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་

[99B]པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལེ་ལོ་ཅན་ཡིན་པར་རིག་
པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཤིང་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་
གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཅི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཀའ་བ་བགྱིད་པ་ལགས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཀའ་བ་ཅིའང་
མི་བྱེད་དམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དཀའ་བ་ཅིའང་མི་བགྱིད་དོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
བཀའ་སྩལ་ཏེ། བདེ་བར་ཚོར་བ་གང་ལགས་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བར་ཚོར་བ་གང་ལགས་པའི་ཆོས་འདི་གཉིས་ནི་སྒྱུ་མའི་ཆོས་ཉིད་ལས་འདས་པ་མ་ལགས་པའི་སླད་དུའོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ་རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དཀའ་བ་བྱེད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་

[100A]༄༅། །ཀྱིས་སྤྲོ་ཞིང། ལུས་སམ། སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་ལེ་ལོར་མི་བྱེད་དེ། མངོན་པར་སྤྲོ་བར་བྱེད་པ་འྡིའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་བརྩོན་འགྲུས་
ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ཙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དཀའ་བ་བགྱིད་པ་ལགས་པར་རིག་པར་བགྱི་བ་ནི་ངོ་མཚར་ལགས་སོ། །འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལེགས་པར་གསུངས་ཏེ་
གང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་ཤིང་གྲངས་མ་མཆིས་པ་རྣམས་ཀྱི་མི་
ཤེས་པ་སྤང་བའི་སླད་དུ་ཆོས་སྟོན་ལ་མི་ཤེས་པ་དེའང་སུའི་ཡང་མ་ལགས་ཏེ། །བདག་ཅེས་བགྱི་བའམ། བདག་གི་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་རང་གི་སེམས་ཀྱི་མི་ཤེས་པའི་བདག་ཏུ་
འཛིན་པས་ཟིན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་ལྟར་སེམས་པར་བས་སོ། །མི་ཤེས་པ་དེ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལགས་ཏེ་ སུས་ཀྱང་མ་བསྐྱེད་ལགས་སོ། །རྒྱུ་ཚོགས་
ཤིང་འདུས་པ་ལས་འབྱུང་ལ། རྒྱུ་མ་མཆིས་པར་གྱུར་པས་ནི་འགག་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་རྣམས་ནི་རང་གི་ངང་གིས་འགག་པས་ན་སུས་ཀྱང་བཀག་པ་མ་མཆིས་སོ། །བཀའ་

[100B] གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་རྩི་བས་འཇུག་ཅིང་དེ་ལས་སེམས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ན་དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་
ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་ཆོས་འདི་དག་སྟོང་
པ་ཡིན་ན། བདག་གི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ལ་མཐུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལེ་ལོ་ཅན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
འདི་སྙམ་དུ་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་འདི་དག་སྟོང་པ་དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འགྲོ་
བ་ལྔའི་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཅིངས་པས་འཁོར་བ་ལས་མི་འདའ་སྟེ། བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ན་
འགྲོ་བ་ལྔའི་སེམས་ཅན་འདི་དག་འཁོར་བ་ལས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་བཤད་པར་བྱའོ། །རྒྱས་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་ནི་འྡིའང་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་འཁོར་བ་ཐོག་མ་དང། ཐ་མ་མེད་པ་འདིར་སུ་ཞིག་འཁོར་ཞིང་འདུག་སྟེ་

[101A]༄༅། །བདག་ནི་སྤྲོ་བ་མེད་ཀྱིས་བདག་ནི་འདི་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལེ་ལོ་ཅན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།
གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ཇི་སྲིད་དུ་མཚམས་སྦྱར་ཞིང་འཁོར་བ་དེ་སྲིད་དུ། གཞན་དུའང་མཚམས་སྦྱར་ཞིང་འཁོར་བར་འགྱུར་ཏེ་དེའང་མཚམས་སྦྱར་ཞིང་འཁོར་བར་
བྱ་དགོས་ལ། འོན་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་གྱི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་
ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ལ་ཡང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་ཇི་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་ལྟར་འགྲོ་བ་བཞིན་དུ། ཉི་མའང་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཙམ་
དུ་སྣང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང། དེའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་ཏེ། དུས་ཚིགས་དང། ལོ་དང་ཟླ་བ་དང། ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་ཐམས་
ཅད་འདའ་ཡང་མི་ཚོར་མི་ཤེས་ཏེ། འདི་ལྟར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱས་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། བཟོད་
པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པར་

[101B] ལོ་དང། ཟླ་བ་དང་ཟླ་བ་ཕྱེད་རྣམས་ཡིད་ལ་མི་སེམས་སོ། །དཔེར་ན། ཚོང་དཔོན་ཞིག་གིས་འབུམ་ཕྲག་མང་པོ་རི་བའི་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ་ན་
དེ་ཁྱིམ་གྱི་བྱ་བ་རྣམས་དང། དེ་ལས་གཞན་པ་བུན་སྐྱིན་བཏང་བ་དང། འདུ་བ་གང་ཅིའང་རུང་བ་རྣམས་ཀྱང་ཡིད་ལ་མི་སེམས་སོ། །གལ་ཏེ་འབུམ་ཕྲག་མང་པོ་རི་བའི་རིན་
པོ་ཆེ་གདོད་ཐོབ་པར་འགྱུར་དུ་རེ་བ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི་ཁ་ཟས་བཟའ་བའང་ཡིད་ལ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པར་
གྱུར་པའང་དུས་ཚིགས་དང། ལོ་དང། ཟླ་བ་དང། ཟླ་བ་ཕྱེད་རྣམས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དེ། ནམ་ཞིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ་པར་འགྱུར་སྙམ་པ་འབའ་ཞིག་
ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་ཡོན་ཏན་འདི་དག་ཡོངས་སུ་སྒྲོགས་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ་ལགས་སོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་ཡོན་ཏན་འདི་དག་ཡོངས་སུ་སྒྲོགས་པ་ནི་བརྩོན་
འགྲུས་ཀྱི་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་པོ། ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ནང་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་གཏོགས་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་

[102A]༄༅། །ཡོན་ཏན་འདི་དག་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དང། གང་ལ་ཡོན་ཏན་འདི་དག་ཡོད་པ་ངས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ངོ་།དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་
མའི་བུ་གང་པོ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། ཆོས་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་བགོས་ནས་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་
བ་བཏུད་ནས། ཚིག་ཏུ་སྨྲས་པ། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ན། ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་
པོ་གང་དག་གནས་པ་དེ་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་ཅིག། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་མྱུར་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་ཅིག་དེ་
བཞིན་དུ་ལྷོ་ཕྱོགས་དང། ནུབ་དང། བྱང་དང། འོག་དང། སྟེང་གི་ཕྱོགས་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་མཚམས་དང། ཕྱོགས་བཅུ་དག་ན་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་གནས་པ་དེ་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་ཅིག། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་མྱུར་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་
ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཚིག་ཏུ་སྨྲས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་

[102B] །གང་པོ། ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་གྱི་དབང་གང་ཡང་དག་པར་མཐོང་བས་ཚིག་འདི་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་མྱུར་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་
ཅིག་ཅེས་སྨྲས། གསོལ་པ། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་མཆིས་ན། འཇིག་རྟེན་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་
ལ༑ སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་མ་མཆིས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་སྤྱོད་པ་མཆིས་ན། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་དུ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མཆིས་ལ། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མཆིས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དཔེར་བགྱི་ན། ཤིང་ཆེན་པོ་སྡོང་པོ་དང་ལྡན་ཞིང་སྙིང་པོ་དང་ལྡན་ན། མེ་ཏོག་རྣམས་མཆིས་ལ། མེ་ཏོག་ལས་འབྲས་བུ་
རྣམས་མཆིས་པར་གྱུར་ཏེ། འབྲས་བུ་ལས་ཀྱང་ཤིང་ཆེན་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་བཞུགས་ན། ཉན་ཐོས་རྣམས་
དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་མཆིས་ཏེ། དེ་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལགས་སོ། །

[103A]༄༅། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོས་བཤད་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དེ། གང་པོ། ལེགས་སོ་།ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་
བྱིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ། ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་གོ་ཆ་
ཆེན་པོ་བགོས་པ་རྣམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟུངས་ཤིག། ཀུན་ཆུབ་པར་གྱིས་ཤིག། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་
བྱམས་མའི་བུ་གང་པོ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དྒཱ་བོ་དང། ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དེ་དང། ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང་
དྲི་ཟར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡི་རངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྫོགས་སོ།། །།
བམ་པོ་དྲུག་པ་སྟེ་ཐ་མ། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་ལ་དགེ་སློང་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའི་དགེ་
སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་ཏེ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་

[103B]རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འཚལ་བས་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཇི་ལྟར་
བསླབ་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པར་བགྱི། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་ལ་འདི་
སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་
འདོད་པས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ན། འདི་ལྟར་བསམ་གཏན་འདི་ལ་བདག་གིས་སྔོན་ཡང་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ། བསམ་གཏན་དང་པོ་འདི་ལ་སྔོན་འཁོར་བ་
ཐོག་མ་དང། ཐ་མ་མེད་པའི་སྐྱེ་བར་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ་སྙམ་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པར་མི་བྱ་ཡི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་
བའི་རྟེན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང། གསུམ་པ་དང། བཞི་པ་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ན། འདི་ལྟར་བསམ་གཏན་བཞི་པ་འདི་ལ་བདག་གིས་སྔོན་ཡང་སྙོམས་
པར་ཞུགས་ཏེ། བསམ་གཏན་བཞི་པ་འདི་ལ་སྔོན་འཁོར་བ་ཐོག་མ་དང། ཐ་མ་མེད་པའི་སྐྱེ་བར་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ། སྔོན་ཡང་བདག་གིས་བསམ་གཏན་འདི་དག་བསྐྱེད་དོ་སྙམ་དུ་མཉམ་

[104A]༄༅། །པར་བཞག་པར་མི་བྱ་ཡི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་འགྱུར་ཞིང། བསམ་
གཏན་བཞི་པ་ལ་བརྟེན་ནས། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་ལྟར་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ཅིང་བསྒོམས་ཏེ། དེ་བས་ན་བདག་གིས་ཀྱང་འདི་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པར་
འདོད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའང་མངོན་པར་སྒྲུབ་བོ་།ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་གནས་པས་ཟག་པ་ཟད་
པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པར་མི་བྱ་ཡི་འདི་ནི་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །དེ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་
མཉམ་པར་འཇོག་པ་ན། བསམ་གཏན་རྣམས་དང། བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་དང། བསམ་གཏན་གྱི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་རོ་མྱང་བར་མི་བྱེད་དེ། འོན་ཀྱང་གནས་པ་དེས་གནས་པར་བྱེད་
དོ༑ ༑དེ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་གནས་ནས། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་མཉམ་པར་གཞོག་ཅིང་མངོན་པར་སྒྲུབ་བོ། །རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་

[104B]མངོན་པར་སྒྲུབ་བོ། །ཅིའང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་མཉམ་པར་གཞོག་ཅིང་མངོན་པར་སྒྲུབ་བོ། །
འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་མཉམ་པར་གཞོག་ཅིང་མངོན་པར་སྒྲུབ་བོ། །དེ་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་
གིས་གནས་ལ། དེ་དག་གི་རོའང་མྱོང་ངར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དོན་གྱི་དབང་གནས་ཡང་དག་པར་མཐོང་བས་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་མཉམ་པར་གཞོག་པར་མི་བགྱིད། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ལྷུང་དུ་དྭོགས་པའི་ཕྱིར་འདུ་ཤེས་དང། ཚོར་
བ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བདེ་བ་ལ་མཉམ་པར་མི་གཞོག་སྟེ། འདུ་ཤེས་དང། ཚོར་བ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ན་ནི། དགྲ་བཅོམ་པའི་
འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དོན་གྱི་དབང་འདི་ཡང་དག་པར་མཐོང་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདུ་ཤེས་དང། ཚོར་

[105A]༄༅། །བ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་མཉམ་པར་མི་གཞོག་གོ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་
འདི་ལྟར་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་གནས་ལ། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རོའང་མྱོང་བར་མི་བགྱིད་ཅིང། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་འདི་དག་ལ་འདོད་ཆགས་དང་ཡང་མ་བྲལ་
བ་ནི་ངོ་མཚར་བགྱིད་པ་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འདི་ལྟར་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་འདི་དག་ཉིད་
ཀྱིས་གནས་ལ། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་འདི་དག་གི་རོའང་མྱོང་བར་མི་བྱེད་ཅིང། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་འདི་དག་ལ་འདོད་ཆགས་དང་ཡང་མ་བརླ་བ་ནི་ངོ་མཚར་བྱེད་བ་ཡིན་
ཏེ༑ ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཏོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་བས་ན་དོན་འྡིའང་རྒྱས་པར་བྱ་བ་དང། རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ལ་དཔེ་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དཔེར་ན་
ཛམྦུ་གླིང་གི་མི་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ། འདུན་པ་དང་མ་བྲལ་བ། བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་གླིང་དུ་སོང་སྟེ། དེ་བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་གླིང་དུ་སོང་ནས། བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་མི་རྣམ་
ཀྱི་བདག་གི་བ་མེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བའི་བུད་མེད་རྣམས་དང། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལས་བྱུང་བའི་གོས་རྣམས་དང། མ་རྨོས་མ་བཏབ་པའི་འབྲས་རྣམས་དང། རྒྱན་དང་

[105B] ཉེ་བར་སྤྱད་པ་དང། ལོངས་སྤྱོད་པ་དེ་དག་དང། ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བའི་གསེར་དང། རིན་པོ་ཆེ་དེ་དག་མཐོང་སྟེ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་ལྟར་མི་དེས་བྱང་གི་
སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་གླིང་དེའི་ཁོར་ཁོར་ཡུག་མཐོང་ནས། ཕྱིར་འཁོར་ཏེ་འོངས་ན། དེ་ལ་ཆགས་པའམ། འཆིང་བའང་མེད་དོ། །དེ་ནས་མི་དེ་བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་དང་
ལོངས་སྤྱོད་པ་ཀུན་མཐོང་ནས། ཕྱིར་ཛམྦུ་གླིང་དུ་འོང་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་འདི་དང། གཟུགས་མེད་
པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་རྣམས་ཀྱིས་གནས་ཀྱང། དེ་དག་གི་རོའང་མྱོང་བར་མི་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་བསམ་གཏན་བཞི་དང། གཟུགས་
མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་རྣམས་ལ་གནས་པ་དེ་དག་གིས་འདྲིས་པར་བྱས་ནས། ཡང་དེ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དམིགས་ཏེ། དེའི་ལུས་ཞིག་པ་ན་ཕྱིར་ཡང་འདོད་
པའི་ཁམས་སུ་ལུས་མངོན་པར་འགྲུབ་པོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་
དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཅིའི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་དང། ས་ཁྱད་པར་ཅན་བོར་ཏེ་

[106A]༄༅། །སླར་ཡང་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བར་གནང་བར་མཛད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་
པོ་ནི་ལྷ་ཚེ་རིང་པོའི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་མ་གནང་ངོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཕྱོགས་རིང་བར་བྱེད་དུ་འོང་བ་དང། ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་དུ་དོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གནས་གྱ་ནོམ་པ་བོར་ཏེ་
སླར་ཡང་ས་ཐ་ཆད་ལ་དམིགས་པ་ནི་དཀའ་བ་བགྱིད་པ་ལགས་སོ་།བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། དཔེར་བགྱི་ན། མི་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ། འདུན་པ་དང་མ་
བྲལ་བ་ལ་ལ་ཞིག་གིས་བུད་མེད་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ། གཅེས་པར་མཆིས་པ་ཞིག་མཐོང་ན། དེས་དེ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་ཏེ། ཡན་ལག་དང། ཉིང་ལག་
གི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བཟུང་མོད་ཀྱི་དེ་ལ་བག་མ་མཆིས་བའང་མི་བགྱིད་དོ། །དེ་དུས་གཞན་ཞིག་ན་བུད་མེད་ངན་པ་བྲན་མོའམ། ལས་བགྱིད་པ་འགའ་ཞིག་ཕྱོགས་
སྟོང་པར་མཐོང་ནས་དེ་ལ་ལྟ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་བལྟ་ན་སྡུག་པའང་མ་ལགས། ཤིན་ཏུ་གཟུགས་བཟང་བའང་མ་ལགས་མོད་ཀྱི། དེ་དེ་ལ་བག་མ་མཆིས་པར་བགྱིད་དོ། །བཅོམ་

[106B]གང་དག་བསམ་གཏན་བཞི་དང། གཟུགས་མ་མཆིས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་རྣམས་ལ། ཅི་བདེ་ཅི་
དགར་གནས་ནས། གནས་དེ་དག་བོར་ཏེ། སླར་ཡང་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་པ་རྣམས་དཔེ་དེ་དང་འདྲ་བ་སྙམ་བགྱིད་དོ། །བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རད་ཏིའི་དུ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་གནས་པ་འདི་དག་གིས་གནས་པ་ཕྱིར་ཡང་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་དམིགས་པ་འདི་ནི། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་འདི་ལྟར་དེས་ཐམས་ཅད་མཁྱན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་
ལས། ལེའུ་དང་པོའོ།། །།དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། ཅིའི་
ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པར་གནང་བ་མཛད་ཅིང། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང། གསུམ་པ་དང་
བཞི་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། མཉམ་པར་གཞག་པར་གནང་བ་མཛད་ལ་དེ་ལ་གནས་པར་ནི་གནང་བ་མ་མཛད། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་ཚེ་

[107A]༄༅། །དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། ལུས་ཞིག་ནས་ལྷ་ཚེ་རིང་པོའི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་དུ་དོགས་པའི་ཕྱིར་
ཏེ༑ ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དོན་གྱི་དབང་འདི་ཡང་དག་པར་གཟིགས་ནས་ལྷ་ཚེ་རིང་པོའི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་
མ་གནང་ངོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་ན་ཆེས་མྱུར་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་
ཏིའི་བུ། ཇི་ཙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་གནས་པ་དེ་དག་གིས་གནས་ནས། ཕྱིར་ཡང་གནས་པ་དེ་དག་པོར་ཏེ་འོག་མའི་ཆོས་འདི་ལ་དམིགས་
པ་ནི་དཀའ་བ་བྱེད་པ་སྟེ་ངོ་མཚར་ཏོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དཔེར་ན། མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཏེར་མཐོང་ནས། བགྲངས་ཏེ་བསྣམས་ནས་
སོང་ལ། དུས་གཞན་ཞིག་ཏུ་ཀ་ཀ་ནིའམ། ཀཱརཤཱ་པ་ཎ་མཐོང་ན་དེ་ལ་ལག་པས་བསྙབས་ཏེ། བླངས་ནས་འགྲོ་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཚེ་དང་ལྡན་པ། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་བཞི་དང། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་ལ་ཅི་བདེ་ཅི་དགར་གནས་ནས་བགྲངས་ཏེ་གཅལ་

[107B] ཕྱིར་ཡང་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དམིགས་ཤིང། དེའི་ལུས་ཞིག་ནས་ཕྱིར་ཡང་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕྱིར་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དོན་གྱི་དབང་འདི་ཡང་དག་པར་གཟིགས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལྷ་ཚེ་རིང་པོའི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་གནང་
བར་མི་མཛད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་འདི་སྐད་དུ་སྟོན་ཅིང་འཆད་པ། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་སྨྲ་བ་དང། ཆོས་སྨྲ་བ་ལགས་སམ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ལུང་སྟོན་པ་ལགས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ། ཁྱོད་དེ་སྐད་སྟོན་
ཅིང་དེ་སྐད་འཆད་ན། ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་སྨྲ་བ་ཡིན། ཆོས་སྨྲ་བ་ཡིན། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ལུང་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་པོ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གལ་ཏེ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་མཉམ་པར་གཞོག་ཅིང། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང། གསུམ་པ་དང། བཞི་པ་ལ་མཉམ་པར་གཞོག་

[108A]༄༅། །པ་ན༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ། བསམ་གཏན་འདི་དག་བསྐྱེད་དེ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སམ། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བར་
བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལས་འདའ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུའང་མི་སེམས་སོ། །གསོལ་པ། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་
འདས༑ ཅི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འདོད་པའི་ཁམས་དང། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང། གཟུགས་མ་མཆིས་པའི་ཁམས་ལས་འདས་ཏེ་
ཁོངས་སུ་མ་གཏོགས་པ་ཞིག་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ལས་འདས། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ལས་འདས། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལས་འདས་ཤིང་
ཁམས་གསུམ་ལས་འདས་ཏེ་ཁོངས་སུ་མ་གཏོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཁམས་གསུམ་
གྱི་ཁོངས་སུ་མ་གཏོགས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དོན་གྱི་དབང་གང་ཡང་དག་པར་གཟིགས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་

[108B]མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འཚལ་ཞིང། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་དང་
གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང། གཟུགས་མ་མཆིས་པའི་ཁམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་གནང་བར་མི་མཛད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་གང་པོ། གལ་ཏེ་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་ཅིང། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་
དང༑ གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་གནང་དུ་ཟིན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དམ་བཅས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཉན་ཐོས་
ཀྱི་སའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་པ་ན། འདི་ལྟར་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདོད་པའི་ཁམས་དང། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སྤོང་བའི་དུས་དེ་དང་སྐབས་དེ་ཡོད་དོ། །གང་པོ། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
སྐྱེ་བ་སྐྱེས་ཤིང། བྱུང་ངོ་ཅོག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁམས་གསུམ་པ་རིང་བར་བྱེད་ཅིང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་

[109A]༄༅། །དང་ཉེ་བར་འགྱུར་རོ། །གསོལ་པ། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཤིང། ཤེས་
རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ན་དེ་བསམ་གཏན་དེ་དག་དང། བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་དེ་དག་གི་རོའང་མྱང་བར་མི་བགྱིད་ལ། འབྲལ་བར་ཡང་མི་བགྱིད་པ་ལགས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་བསམ་གཏན་དང། བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་
ལག་དེ་དག་ལ་བདག་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་
དོ༑ ༑གང་པོ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཤིང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་
པ་ཡིན་ཏེ། བསམ་གཏན་དང། བསམ་གཏན་གྱི་ཡན་ལག་དེ་དག་གེ་རོའང་མྱོང་བར་མི་བྱེད་ལ། འབྲལ་བར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །གསོལ་པ། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་
ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཤིང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་

[109B] གང་པོ། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཤིང། འདོད་པའི་ཁམས་ལས་འདས་ནས། བསམ་གཏན་དེ་དག་ཀྱང་སྤངས་ལ་
ཕྱིར་ཡང་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། གང་པོ་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཤིང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཤིང་
བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་
ཆེན་པོ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་ཞིང། དེ་བསམ་གཏན་དེ་ཉིད་ལ་གནས་པ་ན་སེམས་གནོད་སེམས་མེད་པར་གནས་སོ། །གང་པོ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཤིང་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ་བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཤིང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་

[110A]༄༅། །གང་པོ། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་
པར་མི་བྱེད་དེ། གང་པོ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཤིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་
འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཤིང། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་
ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་
གནས་པ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་དེ་ སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་འཁོར་བ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ལས་ཡོངས་སུ་མ་གྲོལ་གྱི། བདག་
ནམ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། སེམས་ཅན་འདི་དག་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་ཕན་གདགས་ཤིང། ཉོན་མོངས་
པ་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱང་བཤད་དོ་སྙམ་སྟེ་གང་པོ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་

[110B] སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཐབས་ལ་མཁས་པ་འདི་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་གང་ལགས་པར་རིག་པར་བགྱི་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ། དེ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པར་རིག་པར་
བྱའོ༑ ༑གསོལ་པ། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཇི་ཙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་
བགོས་ཏེ་ བདག་གིས་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱའོ། །བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱའོ་
སྙམ་སྟེ། འོན་ཀྱང་འདི་ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་ཟློ་བ་གང་ལགས་པ་དང། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་
རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའང་མ་མཆིས་པ་ནི་དཀའ་བ་བགྱིད་པ་སྟེ་། ངོ་མཚར་ཆེ་བར་རིག་པར་བགྱི་པ་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བར་
འགྱུར་བ་ཉིད་ནི་སྐྱེ། སྡུག་བསྔལ་འགག་པར་འགྱུར་བ་ནི་འགག་སྟེ་གང་པོ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་འདིས་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དཀའ་བ་

[111A]༄༅། །བྱེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་པོས་གསོལ་པ། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་དེ་ལྟ་ལགས་སོ། །དེ་དེ་ལྟ་ལགས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
རྣམས་ནི་དཀའ་བ་བགྱིད་པ་ལགས་པར་རིག་པར་བགྱི་བ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་ཟློ་བ་གང་ལགས་པའམ། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་
བའམ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་ཆོས་འགའ་ཡང་མི་དམིགས་ལ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་པ་རྣམས་
ཀྱི་ཆེད་དུ་ བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་འདོད་ཆགས་སྤང་བ་དང། ཞེ་སྡང་སྤང་བ་
དང༑ གཏི་མུག་སྤང་བའི་སླད་དུ་ཆོས་ཀྱང་སྟོན་པའི་སླད་དུ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལྟར་
རྣམ་པར་མི་གཡེང་བར་གནས་ཤིང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འབྱུང་བ་འདི་ནི། དེའི་བསམ་གཏན་དང་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་པོ་
གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་དང་ལྡན་པའམ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འབྱུང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་རྣམ་པར་

[111B] །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་འདི་ལྟར་དེ་ནི་དེའི་འཇིགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་པོ་གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་གཟུགས་ལ་དམིགས་པའམ། སྒྲ་ལ་དམིགས་པའམ། དྲི་ལ་དམིགས་པའམ། རོ་ལ་དམིགས་པའམ། རེག་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འབྱུང་ན། གཞི་དེ་ལས་
ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། ཆོས་དེ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་བར་ཆད་བྱེད་པར་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་གང་
དག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ཆད་བྱེད་པར་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།
བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས། ལེའུ་གཉིས་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་
ཏོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དོན་གྱི་དབང་ཅི་ཞིག་གཟིགས་ན། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
རྣམས་ཀྱི་སྤང་བར་བགྱི་བ་བསྔགས་པ་མཛད་ལ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ། དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཁྱོད་ཉིད་ལ་དྲི་བར་བྱ་ཡི་

[112A]༄༅། །ཁྱོད་ཇི་ལྟར་བཟོད་པ་བཞིན་དུ་ལན་ཐོབ་ཅིག་གང་པོ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཛམྦུ་གླིང་གི་མི་རྣམས་ལ་བྱ་བ་གང་གིས་ཉེ་བར་གནས་
པ་བཞིན་དུ། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་ཡང་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་གནས་སམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ་ དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་གང་གིས་ཉེ་བར་གནས་པ་དེས་ཉན་ཐོས་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་པོ། འདི་
ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱ་བ་གང་གིས་ཉེ་བར་གནས་སྙམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་ནི་འདི་ལྟ་བུས་གནས་ཏེ། བདག་གིས་སེམས་ཅན་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱའོ། །བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུན་མི་
འཆད་པར་བྱ་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་བྱ་བ་དེས་ཉེ་བར་གནས་པ་ལགས་ཏེ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་
གང་པོ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་འདིའི་ནང་ན་དགེ་སློང་གཅིག་ཙམ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱ་བ་གང་གིས་ཉེ་བར་གནས་པའི་བྱ་བ་དེས་ཉེ་བར་གནས་

[112B] གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ནི་མ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དོན་གྱི་དབང་འདི་ཡང་དག་པར་གཟིགས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་འབའ་ཞིག་གི་
སྤང་བར་བྱ་བ་བསྔགས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་པོ། དཔེར་ན། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ཛམྦུའི་གླིང་གི་མི་རྣམས་ལ་སྣང་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཉེ་བར་
གནས་པ་ཡིན་ལ་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་ནི། འདི་ལྟར་རང་གི་རྒྱུད་ཉི་ཚེ་སྣང་བར་ཉེ་བར་གནས་པར་ཟད་དོ། །གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའི་གང་
ཟག་ནི་འདི་ལྟར་རང་གི་རྒྱུད་ཉི་ཚེའི་ཉོན་མོངས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གནས་པར་ཟད་ཀྱི། གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བདག་དང། གཞན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་དང་
སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་དང། ཉོན་མོངས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ན། གང་པོ། དཔེར་ན། འཕོང་གི་སློབ་
དཔོན་མཚོན་ཆ་ལ་གོམས་ཤིང་མཁས་པར་གྱུར་པ་ནི། ལོ་གཅིག་ཏུའང་རྒྱལ་པོའི་ཀ་[?]ཤ་པ་ཎི་བརྒྱ་སྟོང་ཟ་ཞིང། གང་གི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་གཡུལ་འགྱེད་པའི་དུས་ལ་བབ་པ་

[113A]༄༅། །དེའི་ཚེ། ཇི་ལྟར་འཕོང་གི་སློབ་དཔོན་དེ་རལ་གྲིས་འདེབས་སམ། མདའ་འཕེན་པ་ན། ཐམས་ཅད་དུ་དེ་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱེད་པ་ལྟར་གླང་པོ་ཆེ་
དང༑ རྟ་དང། མི་གཞན་གྱིས་བྱ་བ་དེ་མི་བྱེད་དོ། །གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པ་དང། ཞེ་སྡང་སྤྱོད་
པ་དང། གཏི་མུག་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་གོ་ཆ་གྱོན་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་
འདོད་ཆགས་སྤང་བའི་ཕྱིར་དང། ཞེ་སྡང་སྤང་བའི་ཕྱིར་དང། གཏི་མུག་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱང་སྟོན་ཏོ། །གང་པོ། དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་
པོ་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པའི་དོན་བདག་གིས་འཚལ་བ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
ནི་ནམ་ཡང་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་མ་མཆིས་པར་རིག་པར་བགྱིའོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ནའང་
མཉམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་

[113B] བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ནའང་མཉམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བགྱིའོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས། དཔེར་བགྱི་ན། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བཻ་ཌཱུརྱ་ནི་གསེར་གྱི་སྣོད་དུ་བཞག་ནའང། རིན་པོ་ཆེའི་རང་བཞིན་མི་འདོར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་དངུལ་གྱི་སྣོད་དང། ཤེལ་གྱི་སྣོད་
དང། ལྕགས་ཀྱི་སྣོད་དུ་བཞག་ནའང་རིན་པོ་ཆེའི་རང་བཞིན་མི་འདོར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཁམ་པའི་སྣོད་དང། ས་ལ་བཞག་ནའང་རིན་པོ་ཆེའི་རང་བཞིན་མི་འདོར་ལགས་སོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ནའང། མཉམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བགྱིའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་
ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་
ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ནའང་མཉམ་པར་གཞག་པར་རིག་པར་བགྱི་སྟེ་དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པའི་དོན་བདག་གིས་འཚལ་ཏོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་
དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །གང་པོ། ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །གང་པོ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་

[114A]༄༅། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདོད་པ་རྣམས་ལས་དབེན་པ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་དབེན་པ། རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་
དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ། དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཅན་བསམ་གཏན་དང་པོ་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་ཤིང། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་གནས་པ་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་
འམ༑ རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་འདོད་པར་བྱེད་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་པོ། གཞན་ཡང། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
རྟོག་པ་དང། དཔྱོད་པ་རྣམས་དང་བྲལ་ཞིང། ནང་ཡོངས་སུ་དྭང་སྟེ། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པས་རྟོག་པ་མེད་པ་དཔྱོད་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེ་པའི་དགའ་བ་དང་
བདེ་བ་ཅན་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་ཤིང། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་གནས་པ་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་འདོད་པར་བྱེད་ན། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་ལ་གནས་པ་

[114B] །གང་པོ། གཞན་ཡང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་ཤིང། དྲན་པ་དང། ཤེས་བཞིན་
ཅན་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ལུས་ཀྱིས་མྱོང་ལ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་དེ་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་བདེ་བ་ལ་གནས་པ་བཏང་སྙོམས་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ། དགའ་བ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་
གསུམ་པ་ལ་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་ཤིང། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་གནས་པ་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་འམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་འདོད་པར་བྱེད་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་།གང་པོ། གཞན་ཡང། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་བདེ་བའང་སྤངས། སྡུག་བསྔལ་ཡང་སྤངས་ཤིང། སྔ་ནས་ཡིད་བདེ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བའང་ནུབ་པས་བདེ་བའང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པ། བཏང་
སྙོམས་དང། དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ། བསམ་གཏན་བཞི་པ་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་ཤིང། བསམ་གཏན་བཞིན་པ་ལ་གནས་པ་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་འམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་འདོད་པར་
བྱེད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་

[115A]༄༅། །འདས། ཇི་ཙམ་གྱིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཉམ་པར་བཞག་པར་རིག་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ། གལ་ཏེ་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་གང་དང། གང་མཐོང་བ་དེ་དག། དེ་ལ་འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་གདུལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་པོ་
གཞན་ཡང། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕ་རོལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་གསུམ་ལ་བཀོད་ལ་བཀོད་ནས་ཀྱང་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་།གང་པོ། གཞན་ཡང། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕ་རོལ་བསླབ་པའི་གཞི་ལྔ་ལ་བཀོད་ལ། བཀོད་
ནས་ཀྱང་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་
པོ༑ གཞན་ཡང། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕ་རོལ་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་བཀོད་ལ། བཀོད་ནས་ཀྱང་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་

[115B] བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་པོ། གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་
རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གཞན་སྦྱིན་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པར་བྱེད། གནས་པར་བྱེད། འགོད་པར་བྱེད། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བཟོད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། བསམ་གཏན་
དང༑ ཤེས་རབ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པར་བྱེད། གནས་པར་བྱེད། འགོད་པར་བྱེད་ལ། བཀོད་ནས་ཀྱང་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་པོ། གཞན་ཡང། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐ་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ལའང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་
བྱེད་ལ། རྗེས་སུ་ཡི་རང་པའི་བསོད་ནམས་དེའང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་
པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མ་བྲལ་ན། དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་རིག་

[116A]༄༅། །པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལའང་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་
འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའང་མི་གཡོ་བའི་གནས་ལ་གནས་ནས་ཚེའི་འདུ་བྱེད་འདོར་བར་མཛད་དེ། ལེན་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་ཡང་
མཛད་དོ། །གང་པོ། དེ་ལྟར་ན་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་
རྒྱ་བར་འདོད་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསམ་གཏན་མ་གཏོགས་པར་དེ་
ལས་གཞན་པའི་བསམ་གཏན་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་བྱའོ། །གཙོ་བོ་དང། ཕུལ་དང། རབ་དང། རབ་མཆོག་དང། གྱ་ནོམ་པ་དང། བླ་ན་མེད་པ་དང། གོང་ན་
མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་པོ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་དང་མ་

[116B] ཉན་ཐོས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་ནི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་
བྱམས་མའི་བུ་གང་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། ཉན་ཐོས་བསམ་གཏན་ལ་གནས་པས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཉིད་གང་
དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་མངོན་སུམ་དུ་བགྱིད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཅིའི་སླད་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་རྣམས་དང་བྲལ་བ་
ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ། དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཁྱོད་ཉིད་ལ་དྲི་བར་བྱ་ཡི། ཁྱོད་ཇི་ལྟར་བཟོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལན་ཐོབ་ཅིག་ གང་པོ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་
སེམས། གལ་ཏེ་ཉན་ཐོས་བསམ་གཏན་ལ་གནས་པའང། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཉིད་གང་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ན། ཉན་ཐོས་དེའང་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ཞེས་བྱའམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ལ་དཔེར་བྱ་བ་བསྟན་ཏེ་
འདི་ན་མི་མཛངས་པ་ཁ་ཅིག་ནི་བཤད་པའི་དོན་དཔེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་ཁྱོད་ལ་དཔེ་བསྟན་པར་བྱའོ། །གང་པོ། དཔེར་ན། མི་ལ་ལ་ཞིག་རྒྱལ་པོའི་སྟན་ལ་འདུག་ན། གང་

[117A]༄༅། །པོ༑ འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེ་ཙམ་གྱིས་ན་མི་དེའང་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱའམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་
ན༑ བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟར་མི་དེ་ནི་རྒྱལ་པོའི་མཚན་རྣམས་དང་བྲལ་བའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་བསམ་
གཏན་དང་པོ་ལ་མཉམ་པར་གཞོག་ཅིང། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་དང། བཞི་པ་ལ་མཉམ་པར་གཞོག་གམ། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་
བཞི་ལ་མཉམ་པར་བཞག་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཉིད་གང་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གང་པོ། ཉན་ཐོས་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཡོན་ཏན་སྟོབས་བཅུ་དང། མི་འཇིགས་པ་རྣམས་མེད་ལ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་བྲལ་ཏེ། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་གང་དག་དང་ལྡན་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་དང་བྲལ་བས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་འཐོབ་བོ། །བསམ་གཏན་དེ་
དག་ཀྱང་འདི་ལྟར་ཡོན་ཏན་དེ་རྣམས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། བསམ་གཏན་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་རྣམས་ཀྱི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །སྟོང་གི་

[117B] འབུམ་གྱི་ཆ་དང། གྲངས་དང། ཆ་དང། བགྲང་བ་དང། དཔེ་དང། རྒྱུར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་པོ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ནི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་པ་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པ་
འདིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནས་པ་གང་གིས་གནས་པ་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གང་གིས་གནས་པའང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་
ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཤེས་སོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་གནས་པ་འདིའི་མིང་ཅི་ཞེས་བགྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་
པ༑ གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་པ་འདིའི་མིང་ནི་གནས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་པོ་འདི་ལྟར་གནས་པ་འདི་ནི་ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །གང་པོ། དེ་ལྟ་བས་ན་གནས་པ་དེའི་མིང་ནི། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་འདོད་པའི་གནས་
པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་པོ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་གནས་པ་འདི་ལ་མཉམ་པར་

[118A]༄༅། །འཇོག་སྟེ། གནས་པ་འདི་དག་གིས་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་
པ་ན༑ སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་གྲངས་མེད་རྣམས་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་རྣམས་ཀྱིས་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་ཏེ་འདུལ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་པོ། རྣམ་གྲངས་
འདིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གནས་པ་གང་གིས་གནས་པའི་གནས་པ་འདིའི་མིང་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་པོ། དེ་
ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་
བསླབ་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་ཡང་བྱའོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས། ལེའུ་གསུམ་
པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཉན་ཐོས་
ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཉན་ཐོས་

[118B]འཇོག་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བརྒྱད་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་སྟེ། དེས་ན་ཉན་ཐོས་
ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་གཅིག་གིས་ལྷག་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་ཉན་ཐོས་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་ཁྱད་ཞུགས་པ་ལགས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལའང་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡོད་དེ་
གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་དབང་ཐོབ་མོད་ཀྱི། མཉམ་པར་གཞོག་པར་ནི་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་འམ། རང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ལྷུང་དུ་དོགས་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བར་མ་མཛད་དོ། །གང་པོ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ལ་
དཔེས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ན་མི་མཛངས་པ་ལ་ལ་དཔེ་བསྟན་པས་བཤད་པའི་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་པོ། དཔེར་ན། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའང་
ཡུལ་མཐའ་འཁོབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་མང་པོ་དག་པས་ཆེ་ལ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དེ་བདག་ཉིད་དེར་མི་འགྲོ་ཞིང། ས་ཕྱོགས་དེར་གནས་པར་ཡང་མི་བྱེད་མོང་

[119A]༄༅། །ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཡུལ་ཕྱོགས་དེ་དག་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དེ་ཤེས་ཤིང་ཡུལ་གྱི་མི་དེ་དག་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་བཀའ་
ཉན་ཏེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དེའི་ཡུལ་ན་འཁོད་དོ་།གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་འདུ་ཤེས་དང། ཚོར་
བ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་མཉམ་པར་ཡང་མི་འཇོག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་ལ་དབང་ཡང་ངེས་པར་ཐོབ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ནི་ནམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་པར་མ་གྱུར་གྱི་བར་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་དུས་མ་ཡིན་ནོ་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་ཉིད་དུ་
གནས་པར་འགྱུར་དུ་འོང་བ་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་གནོན་པར་འགྱུར་དུ་འོང་བ་དང། ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་མཉམ་པར་འགྱུར་དུ་དོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་པོ། དཔེར་
ན༑ རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ཚོང་འདུས་སུ་སོང་སྟེ། ཆང་གི་བཏུང་བ་འཐུང་འདོད་པར་གྱུར་ན། དེའི་བློན་པོ་མཁས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དག་འདི་
སྐད་དུ། ལྷ། སྐྱེམས་གསོལ་བའི་དུས་འདི་མ་ལགས་སོ། །སྐབས་འདི་མ་ལགས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ལྷ་བཙུན་མོའི་འཁོར་དུ་གཤེགས་པ་དེའི་ཚེ་སྐྱེམས་གསོལ་བའི་དུས་

[119B] །གང་པོ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཆང་གི་བཏུང་བ་དེ་རྒྱལ་པོ་ལ་མེད་དམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ་ལ་ཆང་གི་བཏུང་བ་ཡོད་མོད་ཀྱི། བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འཐུང་དུ་མི་སྟེར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་མང་པོ་དང། གྲོང་ཁྱེར་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོ་དང་
ཡུལ་མང་པོ་དང། མི་འབུམ་ཕྲག་མང་པོ་དག་གི་རྗེ་ཡིན་པས་ན། དེ་ཚོང་འདུས་ཀྱི་ནང་དུ་ཆང་འཐུང་བའི་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་།གང་པོ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལ་ཤེས་པ་གང་དང་ལྡན་ན། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་ཤེས་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་གནང་བར་མི་མཛད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་འདུ་ཤེས་དང། ཚོར་བ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་དུས་མ་
ཡིན་ཞིང་སྐབས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་པོ། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་དང། མཚན་མ་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར་བདུད་རྩིའི་
དབྱིངས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་འདུ་ཤེས་དང། ཚོར་བ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་སྟེ། གནས་པར་འགྱུར་བའི་དུས་དེ་དང། སྐབས་དེ་ནི་ཕྱིས་འོད་

[120A]༄༅། །བར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི། དེའི་དུས་དང། དེའི་སྐབས་ཡིན་ནོ། །འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་
པར་འདའ་བའི་ཕྱིར་འདུ་ཤེས་དང། ཚོར་བ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བསྒྲུབ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་
ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྐོར་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།།
བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ཙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟར་ཟག་པ་ཟད་པ་མངོན་སུམ་དུ་བགྱིད་པ་ལ་མཐུ་མཆིས་ཤིང་སྟོབས་དང་ལྡན་ལ། མངོན་
སུམ་དུའང་མི་བགྱིད་པ་ནི་དཀའ་བ་བགྱིད་པ་ལགས་ཏེ། ངོ་མཚར་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་
ལ་ཡུན་རིང་པོར་ཕན་པ་དང། ལྷག་པའི་བསམ་པས་ཉེ་བར་གནས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་པོ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དོན་གྱི་དབང་འདི་ཡང་དག་པར་མཐོང་ནས། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་འདི་དག་ལ་མཉམ་པར་མི་

[120B]དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་པོ། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་འདི་དག་ལ་དབང་ཡང་ཐོབ་ལ། མཉམ་པར་ཡང་མི་འཇོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོའི་ཐབས་མཁས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པའམ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་ཡང་རུང་སྟེ། གང་ལ་ལ་དག་གིས་བསམ་གཏན་
གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་འདི་ལྟར་གནས་པར་བྱས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཇི་ལྟར་གནས་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་བསམ་གཏན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པར་བགྱི་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་པ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་དབེན་པ། རྟོག་པ་དང་
བཅས་པ། དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ། དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང། བདེ་བ་ཅན། བསམ་གཏན་དང་པོ་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས། དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང། གསུམ་པ་དང་
བཞི་པ་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། ཅིའང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་

[121A]༄༅། །ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་ཤིང། དེ་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་དང། གཟུགས་
མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་བསམ་གཏན་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་སྟེ། དེ་ལ་འདྲིས་པར་བྱས་ཤིང། དེ་ལ་རྩེ་བ་བྱས་ནས་ཕྱིར་ཡང་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སེམས་གློན་
པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་དང། གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་དུ་དོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཟུགས་དང། གཟུགས་མེད་པ་ན་
སྤྱོད་པའི་བསམ་གཏན་རྣམས་ལ་མཉམ་པར་གཞོག་ན། དེར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པས་ན། དེ་ལས་སེམས་སྲུང་བར་བྱེད་དེ། དེར་སྐྱེ་བ་ལས་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། །
གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་དང། གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་ན། སྐྱེ་བོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་དག་མགུ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང། སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་དང། སངས་
རྒྱས་སུ་སྦྱོར་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་ཕྱི་རོལ་ཏུ་འགྱུར་དུ་དོགས་པ་དང་གླེན་པའི་གནས་དག་ཏུ་སྐྱེས་ཏེ། གླེན་པའི་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་དུ་འོང་ངོ་སྙམ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ཐབས་མཁས་པས་གཟུགས་དང། གཟུགས་མེད་པ་སྤྱོད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་དག་ཐོབ་ནས། དེ་ལ་འདྲིས་པར་བྱས་ཏེ། ཕྱིར་ཡང་ཐབས་ལ་མཁས་པས་འདོད་པའི་

[121B] །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དཔེར་ན། མི་ཞིག་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་འདོད་པ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་ཐབས་ཇི་ལྟར་བྱས་ན། རྒྱལ་པོའི་བཙུན་
མོ་དམ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་བྱ། རྒྱལ་པོས་ཀྱང་མི་ཚོར་ལ་རྒྱལ་པོའི་མི་དེ་དག་གིས་ཀྱང་མི་ཚོར་ཞིང། ཉེ་ཞོ་མེད་པར་ཕྱིར་ཡང་འགྲོ་བར་བྱ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ཐབས་མཁས་
པས་སྨན་གང་གིས་མི་དེའི་ཕོ་མཚན་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུ་བཙལ་ནས། དེ་ཕོ་མཚན་མེད་པར་རྒྱལ་པོ་དེ་དང་འདྲིས་པར་བྱས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་དེ་ལའང་འདི་སྐད་དུ། ལྷ། མཁྱེན་པར་
མཛད་དུ་གསོལ། བདག་གི་ཕོ་མཚན་མ་མཆིས་པར་གྱུར་ཏེ། བདག་མ་རུང་བར་གྱུར་གྱི། ལྷའི་བཙུན་མོའི་འཁོར་བསྲུང་བར་འཚལ་ལོ་ཞེས་གསོལ་ནས། དེ་རྒྱལ་པོ་དེས་བརྟགས་
ཏེ༑ བཙུན་མོའི་འཁོར་དུ་བཏང་ངོ། །བཏང་ནས་ཀྱང་མི་དེས་སྨན་གང་གིས་ཕོ་མཚན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཟོས་ནས། དེའི་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་དམ་པ་དང་ཟླ་བ་གཅིག་གམ། གཉིས་སམ་
གསུམ་གྱི་བར་དུ་ལྷན་ཅིག་གནས་ནས། དེ་འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་བདག་རྒྱལ་པོས་ཚོར་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་སྲོག་དང་བྲལ་བར་བྱེད་ཀྱི་བདག་ཕྱིར་ཡང་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་འདི་ནས་ཉེ་ཞོ་མེད་པ་
དང༑ བདེ་བར་འགྲོ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེས་རྒྱལ་པོ་དེ་ལ། ལྷ། མཁྱེན་པར་མཛད་དུ་གསོལ། བདག་གི་ཕོ་མཚན་ཡང་སླར་བྱུང་གི་ ལྷའི་བཙུན་མོའི་འཁོར་ནས་བདག་སླར་

[122A]༄༅། །མཆིའོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་།ཀྱེ་མ། མི་འདི་འདི་ལྟར་འོངས་ནས། གཡོ་མེད་པར་ངའི་བཙུན་མོའི་འཁོར་དང་ལྷན་ཅིག་འདུག་པ་གང་
ཡིན་པ་ནི་དགེ་བ་ཞིག་ཡིན་ནོ་སྙམ་སེམས་ཏེ། རྒྱལ་པོས་དེ་ལ་ལུས་ལ་བགོ་བ་བྱིན་ཞིང་སྦྱིན་པ་བྱིན་ནས་བཏང་ངོ། །དེ་ལྟར་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང། སྨན་པ་མཁས་པས་རྒྱལ་
པོའི་བཙུན་མོའི་འཁོར་སུན་ཕྱུང་ནས། ཕྱིར་ཡང་འདི་ལྟར་སྨན་གྱི་ཡོན་ཏན་དང། འདི་ལྟར་ཐབས་མཁས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཐབས་མཁས་པས་ཉེ་ཞོ་མེད་པར་ཕྱིར་སོང་ངོ། །ཤཱ་རད་
ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐབས་མཁས་པ་ནི། བསམ་གཏན་དང་པོ་ཐོབ་ནས་མཉམ་པར་གཞོག་གོ་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང། གསུམ་
པ་དང། བཞི་པ་ཐོབ་ནས་མཉམ་པར་གཞོག་གོ་ ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་
པ་དང། ཅིའང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་ནས་མཉམ་པར་འཇོག་སྟེ། དེ་ལ་
འདྲིས་པར་བྱས་ནས། ཐབས་མ། བས་པས་ཕྱིར་ཡང་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་བབས་ཏེ། འདོད་པའི་ཁམས་ལ་དམིགས་ཤིང། དེ་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་དང། སངས་རྒྱས་ལ་

[122B] ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་པ་
དང༑ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཤིང། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་ལ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་ཡང་མི་ལྟུང་ངོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་
སྩལ་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རད་ཏིའི་བུ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་བྱམས་མའི་བུ་གང་པོ་དང། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་དེ་དག་དང། ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། དྲི་ཟར་བཅས་
བའི་འཇིག་རྟེན་ཡི་རངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས། ལེའུ་བཞི་པ་སྟེ་རྫོགས་སོ། །འཕགས་པ་ཕ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཇི་ན་མི་ཏྲ་དང། ཞུས་ཆེན་གྱི་ལོཙྪ་བ་བནྡེ་ཡེ་ཤེས་སྡེ་ལ་སོགས་
པས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།།