[106B] ཨཱརྱ་སརྦ་པུ་ཎྱེ་ས་མུཙྪ་ཡ་ས་མཱ་དཧི་ནཱ་མ་མཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་
མདོ༑ བམ་པོ་དང་པོ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡངས་པ་ན་ཨ་
མྲས་བསྲུངས་པའི་ཚལ་ཆེན་པོའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་གནས་ན་དགེ་སློང་ཁྲིའི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་པ། ཟག་པ་ཟད་པ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་

[107A]༄༅། །དབང་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ། སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། ཅང་ཤེས་པ། གླང་པོ་ཆེན་པོ། བྱ་བ་བྱས་པ། བྱེད་པ་
བྱས་པ༑ ཁུར་བོར་བ། རང་གི་དོན་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ། སྲིད་པར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་ཟད་པ། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
དབང་གི་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་ཤ་སྟག་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉི་ཁྲི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ། གཟུངས་ཐོབ་པ། སྤོབས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ། མངོན་པར་ཤེས་
པ་ཐོབ་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པ། དྲན་པ་དང་བློ་གྲོས་དང། རྟོགས་པ་དང། བརྟན་པ་དང། ཤེས་རབ་དང། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་ཤ་
སྟག་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྤྱོད་པའི་བློ་གྲོས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེངྒེའི་བློ་གྲོས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་བླ་མ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཁྱད་པར་བློ་གྲོས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཕེལ་བའི་
བློ་གྲོས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་མཐའ་ཡས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་

[107B] བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་དང་
དེ་དག་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉི་ཁྲི་དང། ལྷའི་བུ་བཞི་ཁྲི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཤ་སྟག་དང། བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་
མང་པོ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་ཏེ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་འབུམ་ཕྲག་དུ་མས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་མདུན་གྱིས་བལྟས་ཏེ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཤིན་
ཏུ་སྙིང་པོར་གྱུར་ཏེ་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་
ནས་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་འདི་ཤིན་ཏུ་སྙིང་པོར་གྱུར་ཏེ་མུ་སྟེགས་ཅན་ངན་པ་སྤྱོད་པ་ཅན་དང། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་གྲངས་མ་མཆིས་པ་དང། གཅེར་པུ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ་མཛེས་
པར་གྱུར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེའི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་གཟུད་དུ་གསོལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་

[108A]༄༅། །རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་སུ་གསོལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བསྐྱང་དུ་གསོལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་
པོ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པར་གསོལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་གཟེངས་བསྟོད་པ་དང། ཡང་དག་པར་དགའ་བར་མཛད་པ་དང། ཡང་དག་པར་
བསྟན་པར་གསོལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཡོངས་སུ་གཟུང་དུ་གསོལ། སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བར་གསོལ། ཇི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱི་ཆོས་ཀྱི་ཕན་གདགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མཆི་བའི་ལམ་བསྟན་པར་གསོལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་
ངན་ལས་འདས་པ་ནའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་
མི་འགྱུར་བ་དང། སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་དང། ཆོས་ཉན་པ་དང་དགེ་འདུན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བགྱིད་པ་དང་མི་འབྲལ་བ་དང། བསྐྱུད་ངས་བ་མ་མཆིས་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སླད་དུ་དྲན་
པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་དགོངས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་སླད་དུ་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང། དོན་རྟོགས་པ་རྗེས་སུ་འཐོབ་པའི་སླད་དུ་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པར་

[108B] རང་གི་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་སླད་དུ་ངོ་ཚ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང། སྡིག་པའི་ལས་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་སླད་དུ་ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བ་དང། ཆོ་
ག་དང་སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སླད་དུ་བརྟན་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་བསལ་བའི་སླད་དུ་དཔའ་བར་འགྱུར་བ་དང། འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་
བག་ཚ་བ་དང་བྲལ་བའི་སླད་དུ་སྲན་ཐུབ་པར་འགྱུར་བར་མཛད་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་བསོད་ནམས་ཡོངས་
སུ་མི་ཉམས་པ་དང། ཆོས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པ་དང། ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པ་དང། ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན། ལྷག་པའི་
བསམ་པ་བརྟན་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཛའ་བ་བརྟན་པ་དང། ཇི་སྐད་
སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བགྱིད་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་གནས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མི་སླུ་བ་དང། གཏོང་བ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་
མ་བསྟན་པའི་སྦྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་དང། སྡོམ་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་གནས་པས་མ་བསྟན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་གནོད་སེམས་མེད་པའི་ཡིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་

[109A]༄༅། །ཅད་ལ་སེམས་སྙོམས་པས་མ་བསྟན་པའི་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང། ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་དོན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པས་མ་བསྟན་པའི་
བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་དང། དྲན་པ་དང། ཤེས་བཞིན་ལ་མཁས་ཏེ་བསམ་གཏན་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པས་མ་བསྟན་པའི་
བསམ་གཏན་དང་ལྡན་པ་དང། ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྣང་བ་ཐོབ་པས་མ་བསྟན་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་
བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་བསྡུ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པས་བསྡུ་བ་ཤིན་ཏུ་བསྡུས་པ་དང། ལྷ་དང་མིའི་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་རྟག་པར་ཡིད་ལ་བགྱིད་པ་ལ་བརྩོན་པས་རེ་བ་མ་
མཆིས་པ་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ལ་ལེགས་པར་གནས་ཤིང་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་འདོད་པ་དང་བྲལ་བས་སྒོའི་ཐེམ་པའི་རྟེན་ལྟ་བུ་དང། ཆོས་ཀྱི་དབང་
དུ་བགྱིད་ཀྱི་འདོད་པའི་དབང་དུ་མི་བགྱིད་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་དོན་དུ་གཉེར་བར་བགྱིད་ཀྱི། ལྷ་དང་མིའི་རྒྱལ་སྲིད་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བའི་ཚིག་དང་
ལྡན་པའི་ཆོས་སྨྲ་བར་འགྱུར་བ་དང། ཆོས་ཀྱིས་འཚོ་བར་འགྱུར་གྱི་ཟང་ཟིང་གིས་མི་འཚོ་བ་དང། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་དང་

[109B]ལྡན་པས་ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གཏི་མུག་གི་མུན་པ་དང་བྲལ་བས་གཏི་མུག་དང་བྲལ་
བར་འགྱུར་བ་དང། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བས་བདུད་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་འགྱུར་བ་དང། སྒོ་ཐམས་ཅད་ནས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་མཁས་པས་ཐབས་ལ་
མཁས་པར་འགྱུར་བ་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྟོང་གསུམ་གྱི་བདག་པོ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་
བཀའ་སྩལ་ཏོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་འདི་འདྲི་བར་སེམས་པ་ནི། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་
ཁྱོད་ལེགས་སོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་འདི་དག་དང། གཞན་དག་ཀྱང་ཐོབ་པར་
འགྱུར་བ་ངས་བཤད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ལེགས་སོ། །ཞེས་གསོལ་ཏོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟར་ཉན་པ་དང། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་

[110A]༄༅། །ཡོད་དེ༑ དེ་ལ་བརྟེན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར། ཆོས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་
མི་འགྱུར། ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར། ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར། སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་དང། ཆོས་ཉན་པ་དང། དགེ་འདུན་ལ་བསྙེན་
བཀུར་བྱེད་པ་དང་འབྲལ་བར་མི་འགྱུར། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་ལ་བརྩོན་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བར་གནས་པ་ནས་སྒོ་ཐམས་ཅད་ནས་ཡོངས་སུ་
བསྔོ་བ་ལ་མཁས་པས་ཐབས་མཁས་པར་འགྱུར་བའི་བར་དེ་དག་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་གཞན་དག་དང་ཡང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསོད་
ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་མིང་ཙམ་བཀའ་སྩལ་ནས་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཅེས་བྱ་བ་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་སྟོབས་
ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡངས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ན་གནས་སོ། །དེ་ནས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་ནི། ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་སྟོབས་པོ་ཆེའི་ཤུགས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཛམྦུའི་
གླིང་འདིའི་སེམས་ཅན་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྟོབས་སམ་སྤྲོ་བ་བདག་དང་མཉམ་པའང་མེད་ན། ལྷག་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་སྙམ་མོ། །དེས་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་སྟོབས་པོ་ཆེའི་ཤུགས་དང་

[110B] སྟོབས་བཅུའི་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུའི་ལུས་ཐོབ་བོ། །ཞེས་གྲག་གོ་སྙམ་མོ། །དེའང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མའི་ཐད་དུ་སོང་ལ་བཅོམ་ལྡན་
འདས་དེ་ཅི་འདྲ་བ་དང། བདག་ཅི་འདྲ་བ་སད་པར་བྱ་གོར་མ་ཆག་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཡངས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ནས་བྱུང་ནས་ཨ་མྲས་བསྲུངས་
པའི་ཚལ་ཆེན་པོའི་ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་གནས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཁོར་འབུམ་ཕྲག་དུ་
མས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་མདུན་གྱིས་བལྟས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་ཆེན་པོས་ཆོས་སྟོན་ཅིང། རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་རྒྱ་མཚོའི་ནང་ནས་མངོན་པར་འཕགས་པ་དང་འདྲ་ལ་ཀུན་ནས་མཛེས་
ཤིང་བལྟ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་མཐོང་ངོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་དགའ་བ་དང། དང་བ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་ཐོབ་བོ། །དེ་དགའ་བ་དང། དང་བ་དང་
མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་ཐོབ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འབའ་ཞིག་ལ་
ཕྱག་འཚལ་ཞིང་མགོ་བོར་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རྟོག་ཅིང་འདུག་གོ་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱི་ལྷག་པའི་བསམ་

[111A]༄༅། །པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་ང་རྒྱལ་དང། །རྒྱགས་པ་དང་དྲེགས་པ་གདུལ་བའི་ཕྱིར་གནས་བརྟན་མཽངྒལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། ཁྱོད་སོང་
ལ་ང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པ་ན་ཤཱཀྱའི་བུ་མོ་ས་འཚོ་མའི་ཕྱིར་མདའ་འཕངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདིར་ལོངས་ཤིག་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽངྒལ་གྱི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། གནམ་མདའ་དེ་ག་ལ་མཆིས་པ་བདག་གིས་མ་མཐོང་ལགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཕྱག་གཡས་པ་ནས་སྣང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འོད་ཟེར་ཞིག་བཏང་སྟེ། འོད་ཟེར་དེས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་སྣང་བར་བྱས་སོ། །དེ་ནས་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདིའི་ཁོར་ཡུག་ཆེན་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ན་མདའ་དེ་འདུག་པ་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽངྒལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་
མཽངྒལ་གྱི་བུ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིའི་ཁོར་ཡུག་ཆེན་པོ་ན་མདའ་འདུག་པ་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་མཐོང་ངམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཐོང་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། ཁྱོད་སོང་ལ་མདའ་དེ་ལོངས་ཤིག་བཅོམ་ལྡན་འདས། ལེགས་སོ། །ཞེས་གསོལ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽངྒལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་

[111B]གྱུར་ནས་དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ལག་པ་བསྐུམ་པ་ལས་བརྐྱང་བའམ། བརྐྱང་པ་ལས་བསྐུམ་པ་བཞིན་དུ་སྐད་
ཅིག་ཐད་གཅིག་ཡུད་ཙམ་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་ཆེན་པོ་དེ་ནས་མདའ་དེ་བླངས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕུལ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས། ཅི་གནམ་མདའ་འདི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བབ་ཡུམ་ལས་བྱུང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཕངས་པ་ལགས་སམ། གལ་ཏེ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འཕངས་པ་ལགས། བཀའ་སྩལ་
པ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། ཡབ་ཡུམ་ལས་བྱུང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་མདའ་འཕངས་པ་ཡིན་གྱི། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འཕངས་པ་ནི། མ་ཡིན་ནོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། གལ་ཏེ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་
འཕངས་སུ་ཟིན་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ཡབ་ཡུམ་ལས་བྱུང་
བའི་སྟོབས་རང་གི་སྟོབས་བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་མཽངྒལ་གྱི་བུ། མི་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གླང་
གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །གླང་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གླང་སྔོན་པོ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །གླང་སྔོན་པོ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གླང་པོ་ཆེ་ཐ་མལ་པ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །གླང་པོ་ཆེ་

[112A]༄༅། །ཐ་མལ་པ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གླང་པོ་ཆེ་འཇིགས་སུ་རུང་བ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །གླང་པོ་ཆེ་འཇིགས་སུ་རུང་བ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་
གླང་པོ་ཆེ་གླང་པོ་ཆེ་མོ་འདྲ་བ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །གླང་པོ་ཆེ་གླང་པོ་ཆེ་མོ་འདྲ་བ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དགོན་པའི་གླང་པོ་ཆེ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །དགེན་པའི་གླང་པོ་ཆེ་བཅུའི་
སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། རི་འབིགས་བྱེད་ཀྱི་གླང་པོ་ཆེ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །རི་འབིགས་བྱེད་ཀྱི་གླང་པོ་ཆེ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གླང་པོ་ཆེ་མཚོན་ཆའི་སྡེར་མོ་ཅན་གཅིག་གི་
སྟོབས་སོ། །གླང་པོ་ཆེ་མཚོན་ཆའི་སྡེར་མོ་ཅན་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གླང་པོ་ཆེ་གཤོལ་མདའ་འཛིན་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ་།གླང་པོ་ཆེ་གཤོལ་མདའ་འཛིན་བཅུའི་སྟོབས་གང་
ཡིན་པ་དེ་ནི། གླང་པོ་ཆེ་སྟང་ཟིལ་མདོག་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ་།གླང་པོ་ཆེ་སྟང་ཟིལ་མདོག་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གླང་པོ་ཆེ་གེལ་པ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །གླང་པོ་ཆེ་གེལ་བ་
བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གླང་པོ་ཆེ་སྔོན་པོ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །གླང་པོ་ཆེ་སྔོན་པོ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གླང་པོ་ཆེ་སེར་པོ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །གླང་པོ་ཆེ་སེར་པོ་བཅུའི་
སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གླང་པོ་ཆེ་དམར་པོ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ་།གླང་པོ་ཆེ་དམར་པོ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གླང་པོ་ཆེ་སྐྱ་བོ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །གླང་པོ་ཆེ་སྐྱ་བོ་བཅུའི་

[112B] གླང་པོ་ཆེ་ཀུ་མུ་ད་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །གླང་པོ་ཆེ་ཀུ་མུ་ད་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གླང་པོ་ཆེ་པདྨ་དཀར་པོ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །གླང་པོ་ཆེ་པདྨ་དཀར་པོ་བཅུའི་
སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གླང་པོ་ཆེ་པདྨ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ་།གླང་པོ་ཆེ་པདྨ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སྤོས་ཀྱི་གླང་པོ་ཆེ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །སྤོས་ཀྱི་གླང་པོ་ཆེ་བཅུའི་སྟོབས་
གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སྤོས་ཀྱི་གླང་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །སྤོས་ཀྱི་གླང་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སེངྒེ་རལ་པ་ཅན་ཐབས་ཅན་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །སེངྒེ་རལ་
པ་ཅན་ཐབས་ཅན་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཚན་པོ་ཆེ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །ཚན་པོ་ཆེ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་
བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སྟོབས་མཆོག་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ་།སྟོབས་མཆོག་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སྟོབས་མཆོག་ཆེན་པོ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །སྟོབས་མཆོག་
ཆེན་པོ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། རབ་གནོན་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ་།རབ་གནོན་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། རབ་གནོན་ཆེན་པོ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །རབ་གནོན་ཆེན་པོ་བཅུའི་
སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ས་བླའི་ལྷའི་བུ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །ས་བླའི་ལྷའི་བུ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གཞལ་མེད་ཁང་ན་གནས་པའི་ལྷའི་བུ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །གཞལ་མེད་

[113A]༄༅། །ཁང་ན་གནས་པའི་ལྷའི་བུ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ལྷའི་བུ་གཤོལ་གདའ་འཛིན་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །ལྷའི་བུ་གཤོལ་གདའ་འཛིན་བཅུའི་
སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ལྷའི་བུ་ལག་ན་ཕྲེང་ཐོགས་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །ལྷའི་བུ་ལག་ན་ཕྲེང་ཐོགས་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ལྷའི་བུ་རྟག་ཏུ་མྱོས་གཅིག་གི་སྟོབས་
སོ༑ ༑ལྷའི་བུ་རྟག་ཏུ་མྱོས་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷའི་བུ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷའི་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོབས་གང་
ཡིན་པ་དེ་ནི། ལུས་ངན་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །ལུས་ངན་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷའི་བུ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་
ལྷའི་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། འཐབ་བྲལ་གྱི་
ལྷའི་བུ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །འཐབ་བྲལ་གྱི་ལྷའི་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ལྷའི་བུ་རབ་འཐབ་བྲལ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །ལྷའི་བུ་རབ་འཐབ་བྲལ་བཅུའི་
སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷའི་བུ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ་།དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷའི་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་ཡོངས་སུ་དགའ་ལྡན་

[113B] །ལྷའི་རྒྱལ་པོ་ཡོངས་སུ་དགའ་ལྡན་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། འཕྲུལ་དགའི་ལྷའི་བུ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ་།འཕྲུལ་དགའི་ལྷའི་བུ་ཐམས་ཅད་གྱི་
སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ལྷའི་རྒྱལ་པོ་རབ་འཕྲུལ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །ལྷའི་རྒྱལ་པོ་རབ་འཕྲུལ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷའི་བུ་གཅིག་
གི་སྟོབས་སོ། །གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷའི་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ལྷའི་རྒྱལ་པོ་དབང་བྱེད་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །ལྷའི་རྒྱལ་པོ་དབང་བྱེད་བཅུའི་སྟོབས་
གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱི་ལྷའི་བུ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ་།བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱི་ལྷའི་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདུད་སྡིག་ཅན་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །བདུད་སྡིག་
ཅན་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ཕྱེད་པ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ཕྱེད་པ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །སྲེད་
མེད་ཀྱི་བུ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ཆེན་པོ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ཆེན་པོ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་
བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་བརྒྱ་ལོན་པ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་བརྒྱ་ལོན་པ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་

[114A]༄༅། །པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་སྟོང་ལོན་པ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་སྟོང་ལོན་པ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་ཁྲི་ལོན་པ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་ཁྲི་ལོན་པ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་
པ་དེ་ནི༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་འབུམ་ལོན་པ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་འབུམ་ལོན་པ་
བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་ས་ཡ་ལོན་པ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་
བསྐལ་པས་པ་ལོན་པ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ལོན་པ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་
པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་བྱ་བ་ལོན་པ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅུ་ལོན་པ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ༑ །བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅུ་ལོན་པ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ལོན་

[114B] །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ལོན་པ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་བྱེ་
བ་ཕྲག་སྟོང་ལོན་པ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་སྟོང་ལོན་པ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་
ནས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་ཁྲི་ལོན་པ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲི་ལོན་པ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་ལོན་པ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་ལོན་པ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་
པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་ས་ཡ་ལོན་པ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་ས་ཡ་ལོན་པ་
བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་གཅིག་གི་སྟོབས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་བཅུའི་
སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་ལ་གནས་པ་སྲིད་པ་ཐམ་པ་གཅིག་གི་སྟོབས་ཡིན་ཏེ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྟོབས་དེ་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་

[115A]༄༅། །ཆེན་པོ་བཙས་མ་ཐག་ཏུ་ས་ལ་གོམ་པ་བདུན་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ག་ལ་འདུག་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་རྡོ་རྗེའི་རང་བཞིན་དུ་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་སུ་ཟིན་ན། བཙས་མ་ཐག་ཏུ་གོམ་པ་བདུན་འདོར་བའི་
ཆེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེའི་ས་ཆེན་པོ་ཐུར་དུ་དཔག་ཚད་དྲུག་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་ཞོམ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་འོག་ནས་ཆུའི་ཕུང་པོ་ལས་ཆུའི་རྒྱུན་ཤིང་རྟའི་སྲོག་ཤིང་ཙམ་ས་གཞི་ཆེན་
པོ་བརྟོལ་ཏེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འོན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ས་ཆེན་པོ་དེའང་ཞོམ་པས་མི་འགྱུར་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལའང་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྲིད་པ་ཐ་མ་པ་བཙས་མ་ཐག་པའི་སྟོབས་དང། མྱུར་བ་དང། ཤུགས་དང། མཐུ་ནི། དེ་འདྲའོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སྲིད་པ་ཐ་མ་པ་བཙས་མ་ཐག་པ་བཅུའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལང་ཚོའི་མཆོག་ལ་བབ་པ་གཅིག་གི་སྟོབས་ཡིན་ཏེ། སྟོབས་དེ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི། བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འགྲོའོ། །ཇི་ལྟ་བུའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་བྱང་ཆུབ་

[115B]བ་དེ་བས་འབུམ་གྱུར་གྱིས་ལྷག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འཇུག་གོ་དེ་བས་ཀྱང་ཆེས་གྲངས་མེད། དཔག་ཏུ་མེད་
བརྗོད་དུ་མེད། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ནའང་དེ་དག་ནི། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པའི་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་གཅིག་གི་འབུམ་གྱི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་པ་ནས་དཔེའི་བར་དུའང་མི་བཟོད་དེ། སྟོབས་དེ་ལྟ་བུ་བརྙེས་པས་སྟོབས་བཅུའི་
སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྟོབས་འདི་ནི། སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་
ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་བསྡུས་པ་སྟེ། དེ་ལས་ཆུང་བའང་མེད། ལྷག་པའང་མེད་དོ། །དེ་ནི། རྫུ་འཕྲུལ་ཡང་མ་ཡིན། ཆོ་འཕྲུལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
རྣམས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ནི། སྟོབས་གང་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྐང་པའི་མཐེ་བོའི་སྤུའི་ཁུང་བུ་གཅིག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་བགྲངས་ནས་འཇིག་

[116A]༄༅། །རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་དག་ཏུ་འཕངས་ཀྱང་སེམས་ཅན་འགའ་ཙམ་ལའང་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
རྣམས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་དང། ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ནི། དེ་ལྟར་དཔག་ཏུ་མེད། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། མཚུངས་པ་མེད། གྲངས་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་
མོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་དེ་བསྟན་དུ་ཟིན་ན་ནི། ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་ཡིད་ཆེས་པར་མི་ནུས་ན། སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་ལྟ་ཅི་སྨོས། མཽངྒལ་གྱི་བུ། གང་གི་ཚེ་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འགྲོ་བ་དེའི་ཚེ་ཁམས་བཞི་པོས་དང། ཆུ་དང། མེ་དང། ཀླུང་གི་ཁམས་འདི་དག་ཁམས་གཅིག་པུ་འདི་ལྟ་སྟེ། ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་བྱིན་གྱིས་
རློབ་སྟེ༑ དེས་ནས་ཆེན་པོ་དེ་ཞོམ་པར་མི་འགྱུར་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལའང་གནོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡབ་ཡུམ་ལས་བྱུང་བའི་སྟོབས་འདི་ཐོས་ནས་དགའ་ཞིང་སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་ལ་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ནས་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ལ་གཟར་ནས་
པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་

[116B]བདག་གི་ང་རྒྱལ་དང། དྲེགས་པ་ཆག་སྟེ་མ་མཆིས་པར་གྱུར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
བདག་སངས་རྒྱས་དང། ཆོས་དང། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྨན་པ་དང། བདེ་བའི་སླད་དུ་བླ་ན་མེད་
པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུའང་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྟོབས་བཅུ་ཅི་འདྲ་བ་
དེ་ལྟ་བུའང་བདག་གིས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ལས་ལྷའི་བུ་ཁྲིས་ཚིག་འདི་ཐོས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ་འདི་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་ཀྱང་ད་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཅི་འདྲ་བ་དེ་
ལྟ་བུའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག། ཅེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་གི་མིང་བཀའ་སྩལ་ནས་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་

[117A]༄༅། །ཅི་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་སླད་དུ་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་
ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་བཤད་དུ་གསོལ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་བདག་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེས་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཡོངས་སུ་མ་
བཟུང་བ་དེ་ནི། གང་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེའི་ཁོངས་སུ་འདུས་ཤིང་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་
ཕྱིར་རོ༑ ༑སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། དཔེར་ན་ཆུ་མིག་ཐམས་ཅད་དང། མཚོ་ཕྲན་ཐམས་ཅད་དང། མཚེའུ་ཐམས་ཅད་དང། ཆུ་ཀླུང་ཐམས་ཅད་དང། ཆུ་བྲན་ཐམས་ཅད་དང། མཚོ་
ཐམས་ཅད་དང། ལྟེང་ཀ་ཐམས་ཅད་ནི། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཁོངས་སུ་འདུས་ཤིང་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཅིའང་རུང་བ་སྦྱིན་
པ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དང། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་དང། ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་དང། འཇིག་

[117B] འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམས་དང། ལྷ་རྣམས་དང། མི་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཇི་སྙེད་པའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་
ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འདུས་ཤིང་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་དག་གོ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། དེའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འདོད་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་
ཀྱི་བུ་མོས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། དཔེར་ན། རིན་པོ་ཆེའི་རི་ཆེན་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷུན་པོ་དང་
ལྷུན་པོ་ཆེན་པོ་དང། བཏང་བཟུང་དང། བཏང་བཟུང་ཆེན་པོ་དང་ཁོར་ཡུག་དང། ཁོར་ཡུག་ཆེན་པོ་དང། གཞན་ཡང་རི་ནག་པོ་རྣམས་དང། རྩྭ་དང། ཤིང་གེལ་པ་དང། སྨན་དང་
ནགས་ཚལ་ཐམས་ཅད་དང། གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང། གྲོང་རྡལ་དང། ལྗོངས་དང། ཡུལ་འཁོར་དང། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དང། ཛམྦུའི་གླིང་དང། ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་དང། ནུབ་
ཀྱི་བ་ལང་སྤྱོད་དང། བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་དང། གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང། སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་སྟོང་གཉིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང། སྟོང་གསུམ་
གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང། འདོད་པའི་ཁམས་དང། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་དང། ཟླ་བ་དང། ཉི་མ་དང་གཟའ་དང། རྒྱུ་སྐར་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ནས་

[118A]༄༅། །གླིང་ཆེན་པོ་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱའི་བར་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་
འདུས་ཤིང་རྗེས་སུ་ཞུགས་པར་བལྟ་བར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། སོ་སོ་སྐྱེ་བའི་བསོད་ནམས་རྣམས་དང། སློབ་པའི་བསོད་ནམས་རྣམས་དང། མི་སློབ་པའི་བསོད་ནམས་
རྣམས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསོད་ནམས་རྣམས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསོད་ནམས་རྣམས་ཅིའང་རུང་བ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་ཁོངས་སུ་འདུས་ཤིང་རྗེས་སུ་ཞུགས་ཏེ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། རྣམ་གྲངས་དེས་ཀྱང་གང་དག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དེ་ལྟར་རིག་བར་བྱའོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་
ཅན་ལས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་མ་གཏོགས་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་གི་ནང་ན་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་ནི། བསོད་ནམས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཆོག་ཏུ་བརྗོད་དོ། །
སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། གླིང་བཞི་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ། སེམས་

[118B]འདྲ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། འདི་སྙམ་དུ་སེམས། ཅི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་
མང་ངམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་གཅིག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོའང་མང་ལགས་ན། སེམས་ཅན་གྲངས་མ་
མཆིས་པ་དེ་དག་གི་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་འཚལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། གལ་ཏེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་སེམས་ཅན་ཇི་
སྙེད་ཡོད་པ་སེམས་ཅན་དུ་བསྡུ་བར་བསྡུས་པ་དེ་དག་རེ་རེ་ནས་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པའམ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ་ལྟ་ཞོག་གི་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་
གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཅི་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་བསོད་
ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མང་ངམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་ཅན་གཅིག་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་དང་མཉམ་པར་གྱུར་པའི་བསོད་ནམས་

[119A]༄༅། །ཀྱི་ཕུང་པོའང་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་གྲངས་མ་མཆིས་ན་སེམས་ཅན་གྲངས་མ་མཆིས་པ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་བ་དེ་དག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་
ཕུང་པོ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་འཚལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་མོས་པར་བྱ། ཁྱོད་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན། སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཆེས་མང་ལ་ཆེས་དཔག་ཏུ་མེད་དེ། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོས་ནི། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་
དེའི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད། སྟོང་གི་ཆ་དང། འབུམ་གྱི་ཆ་དང། བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱའི་ཆ་དང། བྱེ་བ་ཕྲག་སྟོང་གི་ཆ་དང། བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་གྱི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད། གྲངས་དང་
ཆ་དང། བགྲང་བ་དང། དཔེ་དང། རྒྱུར་ཡང་མི་བཟོད་དེ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། འདི་ནི། བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་པ་དང་པོའོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་
གཞན་ཡང་སྟོང་གི་བདག་པོ་ཚངས་པ་ནི། སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱམས་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་དོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གལ་ཏེ་མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་
སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་གང་བར་བྱས་ཏེ་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན། སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་དང། ཚངས་པའི་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་

[119B] བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཚངས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ཉིད་ཆེས་མང་གི། སྦྱིན་པ་
ལས་བྱུང་བ་ནི། དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། སྟོང་གི་བདག་པོ་ཚངས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྟ་ཞོག་གི། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སྟོང་གཉིས་ཀྱི་བདག་
པོ་ཚངས་པས་སྟོང་གཉིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱམས་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་ལ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། གལ་ཏེ་མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་སྟོང་གཉིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་
གྱིས་ཡོངས་སུ་གང་བར་བྱས་ཏེ་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། བྱམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་གཉིས་གང་མང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། སྟོང་གཉིས་ཀྱི་བདག་པོ་ཚངས་པའི་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ལགས་པ་དེ་ཉིད་ཆེས་མང་གི་སྦྱིན་པ་ལས་
བྱུང་བ་ནི། དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། སྟོང་གཉིས་ཀྱི་བདག་པོ་ཚངས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྟ་ཞོག་གི་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སྟོང་གསུམ་གྱི་བདག་པོ་
ཚངས་པས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱམས་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་ལ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རིན་

[120A]༄༅། །པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་གང་བར་བྱས་ཏེ་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན་སྲེད་མེད་ཀྱེ་བུ། སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། ཚངས་པ་ཆེན་པོའི་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་
ཕུང་པོ་དེ་གཉིས་གང་མང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི། ཚངས་པ་ཆེན་པོའི་བྱམས་པ་
དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་པ་ནས་རྒྱུའི་བར་དུའང་མི་བཟོད་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། སྟོང་གསུམ་གྱི་
སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚངས་པ་ཆེན་པོའི་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྟ་ཞོག་གི་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། གལ་ཏེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་
རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་དུ་བསྡུ་བར་བསྡུས་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཚངས་པ་ཆེན་པོའི་བྱམས་པ་སྒོམ་པ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པའི་
སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་བས་ནི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ལ་ཞུགས་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
ཡོངས་སུ་དགྲོལ་བ་ལ་བརྩོན་པ། གཡོ་མེད་ཅིང་སྒྱུ་མེད་པའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཡིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་

[120B]ཚངས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་པ་
ནས་རྒྱུའི་བར་དུའང་མི་བཟོད་དོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་ན་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་བོ་ནི། དཔག་ཏུ་མེད་
པ་ཡིན་ཏེ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང། བསྐྱེད་
པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་གིས་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པ་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། འདི་ནི། བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་
པ་གཉིས་པའོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཤར་ཕྱོགས་སུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད། ལྷོ་དང། ནུབ་དང། བྱང་དང། འོག་དང། སྟེང་དང། ཕྱོགས་བཅུར་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ། དཔག་ཏུ་མ་
མཆིས་སོ། །ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དག་ནི། བརྗོད་པའམ། བརྡ་སྤྲད་པར་རྔོ་མི་ཐོགས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། གལ་

[121A]༄༅། །ཏེ་དཔེར་བླང་བ་བསྟན་པས་བསྐལ་པ་འབུམ་གྱི་བར་དུ་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཕྱོགས་བཅུ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ནི། བསྟན་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྲེད་
མེད་ཀྱི་བུ། འོན་ཀྱང་དོན་འདི་ཉིད་བརྡ་སྤྲོད་པ་དང། བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང། སེམས་ཅན་བསོད་ནམས་འདོད་པ་རྣམས་
ཕྱིར་ཞིང་འབོགས་པར་བྱ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེགས་པ་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ངས་ཁྱོད་ལ་དཔེས་བསྟན་ཏོ། །
སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། དཔེར་ན། མི་ལ་ལ་ཐིག་གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཆུའི་ཕུང་པོ་ཡན་ཆད་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་མན་ཆད་ཡུངས་འབྲུས་ཡོངས་སུ་གང་
བར་བྱས་ལ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། དེ་ལས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཡུངས་འབྲུ་དེ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདས་ནས་ཡུངས་འབྲུ་གཅིག་པོར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་
ཡུངས་འབྲུ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་བྱས་ཀྱང་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ། །ལྷོ་དང། ནུབ་དང། བྱང་དང། འོག་དང་
སྟེང་དང། ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ཏུའང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཡུངས་འབྲུས་ཡོངས་སུ་གང་བར་གྱུར་པ་དེ་ལས་

[121B]ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་ཆར་གསེས་ན། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཡུངས་འབྲུའི་ཆ་གསེས་པ་དེ་དག་བགྲང་
བའི་ཚུལ་གྱིས་མཐའ་རྟོགས་པར་ནུས་སམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཡུངས་འབྲུ་གཅིག་གི་ཆ་གསེས་པའི་ཕྱོགས་གང་ལགས་པ་
དེའང་གླིང་བཞི་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་འདྲ་བར་གྱུར་པས་ཀྱང་བསྐལ་པར་ཡང་རྟོགས་པར་རྡོ་མི་ཐོགས་ལགས་ན་ཡུངས་འབྲུའི་ཆ་གསེས་པ་ཐམས་ཅད་ལྟ་སྨོས་
ཀྱང་ཅི་འཚལ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། གལ་ཏེ་མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཡུངས་འབྲུའི་ཆ་གསེས་པ་དེ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདས་ནས་ཡུངས་འབྲུའི་ཆ་
གསེས་པ་རེ་རེ་བོར་ཏེ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ཡུངས་འབྲུའི་ཆ་གསེས་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱས་ཀྱང་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་རྟོགས་
པར་མི་ནུས་སོ། །ལྷོ་དང། ནུབ་དང། བྱང་དང། འོག་དང། སྟེང་དང། ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ཏུའང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནམ་
མཁས་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་ཡོངས་སུ་གང་བར་བྱས་ཏེ་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། མི་

[122A]༄༅། །དེ་གཞི་དེ་ལས་བསོད་ནམས་མང་དུ་སྐྱེད་དམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་
པ༑ དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སེམས་
དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཡོ་མེད་པ། སྒྱུ་མེད་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དགྲོལ་བ་ལས་
བརྩོན་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་སྒོམ་པ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བསྡུས་པའི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་པ་ནས་རྒྱུའི་བར་དུའང་མི་བཟོད་དོ། །སྲེད་མེད་
ཀྱི་བུ༑ དཔེར་ན། གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་པ་ཅིའང་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱམས་
པ་དེས་ནི། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་དག་མ་ཁྱབ་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དག་
ན་སེམས་ཅན་འཁོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱམས་པས་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་བོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དག་ན་སེམས་ཅན་གང་དག་སེམས་ཅན་དུ་བསྡུ་བར་

[122B]ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏམ། དེ་བཞིན་དུབ་རྒྱ་བྱིན་གྱིས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏམ། དེ་བཞིན་
དུ་ཚངས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ལ་ཞུགས་པ། གཡོ་མེད་པ་སྒྱུ་མེད་པ། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་དགྲོལ་པ་ལ་
བརྩོན་པ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པ། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་གོམ་པ་བདུན་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དེ་བས་ཆེས་མང་སྟེ། སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་དང། བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་པའི་བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། འདི་ནི། བསོད་
ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་པ་གསུམ་པའོ་།སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་སེམས་
ཅན་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་དང་མཉམ་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཀྱང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་བརྒྱའི་ཆར་
ཡང་མི་ཕོད་པ་ནས་རྒྱུའི་བར་དུའང་མི་བཟོད་དོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བརྒྱ་བྱིན་དང་མཉམ་

[123A]༄༅། །པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཀྱང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། ཚངས་པ་ཆེན་པོའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་པ་ནས་རྒྱུའི་
བར་དུའང་མི་བཟོད་དོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་དང་མཉམ་པའི་བསོད་
ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཀྱང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བསྙེན་ནག་པོའི་མཆོག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་པ་ནས་རྒྱུའི་བར་དུའང་མི་བཟོད་
དོ༑ ༑སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དགེ་བསྙེན་ནག་པོའི་མཆོག་དང་མཉམ་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་
ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཀྱང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། ཤཱ་རིའི་བུའི་ཤེས་རབ་དང། ཡེ་ཤེས་དང། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་པ་ནས་རྒྱུའི་བར་དུའང་མི་བཟོད་
དོ༑ ༑སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མཉམ་པའི་ཤེས་རབ་དང། ཡེ་ཤེས་དང་
བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཀྱང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། རང་སངས་རྒྱས་གཅིག་གི་ཤེས་རབ་དང། ཡེ་ཤེས་དང། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་

[123B] །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཤེས་རབ་དང་
ཡེ་ཤེས་དང། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཀྱང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ངེས་པར་བྱུང་ནས་བསྐལ་པ་ལྔ་བརྒྱ་ལོན་པའི་ཤེས་
རབ་དང། ཡེ་ཤེས་དང། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་པ་ནས་རྒྱུའི་བར་དུའང་མི་བཟོད་དོ། །ཐམས་ཅད་ལའང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། འདི་ནི། བསོད་
ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་པ་བཞི་པའོ་།བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན། མི་སུམ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་
བསྐྱེད་དོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འྡིའང་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས་སོ། །ལྷ་དང་མིའི་སིལ་སྙན་དག་ཀྱང་གྲག་གོ་ལྷ་དང་མིའི་མེ་ཏོག་གི་སྤྲིན་དག་ཀྱང་བབ་
སྟེ༑ མེ་ཏོག་གི་སྤྲིན་དེ་དག་གིས་ས་ཆེན་པོ་འདི་པུས་མོ་ནུབ་ཙམ་དུ་བཀྲམ་མོ། །ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང། མི་འམ་ཅི་དང་
ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང། བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་

[124A]༄༅། །བུ་མོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང། སྐྱེད་པ་དང། བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་གང་དག་ལགས་པ་དེ་དག་གིས་ནི་
བདག་ཅག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་ནི། སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་དོན་བགྱིད་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དོན་བདག་ཅག་
གིས་འཚལ་བ་ལྟར་ན། སེམས་ཅན་གང་སུ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་མ་ཞུགས་པ་དེ་དག་ནི། བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་
ལས་མངོན་པར་བྱུང་བའང་མ་ལགས། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བའང་མ་ལགས་ཀྱི། བཅོམ་ལྡན་
འདས༑ གང་དག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་མངོན་
པར་བྱུང་བའང་ལགས། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བའང་ལགས་སོ། །ལེའུ་དང་པོའོ།། །།
བམ་པོ་གཉིས་པ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་

[124B]ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་
བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་གཅིག་སྟེ། གཅིག་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་
སེམས་མི་གཏོང་བ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་གཅིག་པུ་འདི་ནི། བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་བསོད་ནམས་
ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མཉན་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང། ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་
ཆོས་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་འདི་གཉིས་ནི། བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་
བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་གསུམ་སྟེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་
རྣམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་མཁས་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི། བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པར་བྱེད་

[125A]༄༅། །པའོ༑ ༑རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་བཞི་སྟེ་བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚུལ་
ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི། བསོད་ནམས་
ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ལྔ་སྟེ། ལྔ་གང་
ཞེ་ན༑ འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷག་པའི་བསམ་པས་བྱང་ཆུབ་ལ་ཞུགས་པ་དང། རྟག་ཏུ་བདེན་པའི་ཚིག་སྨྲ་བ་དང། གཡོ་མེད་པ་དང་ཕྲག་དོག་མེད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་
སྙོམས་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། ལྔ་པོ་དེ་དག་ནི། བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་
པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དྲུག་སྟེ། དྲུག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྟེན་པ་དང་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་དང། ཚོགས་
ཀྱི་ཁ་མི་འདྲེན་པ་དང། དབེན་པའི་གནས་ན་གནས་པ་དང། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་མི་གཏོང་བ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་

[125B] བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པར་
བྱེད་པའི་ཆོས་བདུན་ཏེ། བདུན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཞི་གནས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང། ལྷག་མཐོང་ལ་མཁས་པ་དང། རྒྱུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་
མཁས་པ་དང། ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་དང། ལམ་གྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང། ལམ་སྒོམ་པ་ལ་ལེ་ལོ་མེད་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། བདུན་པོ་དེ་དག་ནི། བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་
བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་བརྒྱད་དེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན་
འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་དང། སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་དང། ཚོར་བ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཉིད་དང། ཆོས་ལ་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ཉིད་དང། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་
པ་རྣམས་མི་བསྐྱེད་པ་དང། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྤང་བ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྐྱེད་པ་དང། དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀུན་ནས་སྲུང་ཞིང་
ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་བསོད་ནམས་ཐམས་

[126A]༄༅། །ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དགུ་སྟེ། དགུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདས་པ་མི་ཟད་པའི་ཆོས་ཉིད་དང། མ་འོངས་པ་མི་ཟད་པའི་
ཆོས་ཉིད་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བ་མི་ཟད་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། སྒྱུ་མའི་ཆོས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། ཆོས་ཐམས་
ཅད་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་མི་སྤོང་བ་དང། མཚན་མ་མེད་པ་རྣམ་པར་བསྒོམས་པས་སྨོན་པ་དང་བྲལ་བ་དང། བསམ་བཞིན་དུ་སྲིད་
པར་སྐྱེ་བ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་དགུ་པོ་དེ་དག་ནི། བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་
བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་བཅུ་སྟེ་བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་མེད་པ་ལ་མོས་པ་དང། སྲོག་མེད་པ་ལ་བཟོད་པ་དང། གང་ཟག་མེད་པ་ལ་གཅིག་
ཏུ་ངེས་པ་དང། མི་རྟག་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་དང། སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་འདུ་ཤེས་པ་དང། ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་གཤེད་མར་འདུ་ཤེས་པ་དང། ཁམས་རྣམས་
ལ་སྤྲུལ་གདུག་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་གྲོང་སྟོང་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང། སྲིད་པ་རྣམས་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འདུ་ཤེས་པ་དང། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་རྣམས་

[126B] རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་བཅུ་པོ་དེ་དག་ནི། བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ལ་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པར་འཚལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་མཉན་པར་བགྱིའོ། །བསོད་ནམས་གསོག་པར་འཚལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་
པོས་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་མཉན་པར་བགྱིའོ། །བསོད་ནམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཐོབ་པར་འཚལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་མཉན་པར་བགྱི་མོས་པར་བགྱིའོ། །བསོད་ནམས་མི་ཟད་པ་ཐོབ་པར་འཚལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་
ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་བརྩོན་པར་བགྱིའོ། །བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་ཐོབ་པར་འཚལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་གཟུང་བར་བགྱི། བཅང་བར་བགྱི། བཀླག་
པར་བགྱི། བཤད་པར་བགྱིའོ། །བསོད་ནམས་བརྒྱའི་མཚན་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འཚལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་སྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་

[127A]༄༅། །བརྩོན་པར་བགྱིའོ། །དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་བརྩོན་པས་འདི་ལྟ་སྟེ་བསོད་ནམས་མི་ཟད་པ་དང། བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་དང། བསོད་ནམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང། བསོད་ནམས་
གསོག་པ་དང། བསོད་ནམས་བརྒྱའི་མཚན་གྱིས་ཆོས་འདི་དག་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱིད་པ་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་
དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི། བསོད་ནམས་ཉེ་བར་རྟོན་པ་དང། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང། བསོད་ནམས་འདུ་
བ་དང། བསོད་ནམས་རྒྱས་པ་དང། བསོད་ནམས་མི་ཟད་པ་དང། བསོད་ནམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང། བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་ཡིན་ཏེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྦྱིན་པའི་
ཚོགས་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་དང། ཐོས་པའི་ཚོགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པའི་ཚོགས་ལ་ཇི་ལྟར་བརྩོན་པར་བྱ་ཞེ་ན་
རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དངོས་པོ་གང་ལ་དེའི་གཏོང་བའི་སེམས་མི་སྐྱེ་ཞིང་གཏོང་བའི་བློ་མི་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་དེ་བླང་པར་མི་བྱའོ། །

[127B]ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དེ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་བྱའོ། །གང་ལ་སློང་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསླངས་ན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་བློ་སྐྱེ་བའི་གཡོག་
འཁོར་དེ་གཟུང་བར་མི་བྱའོ། །དངོས་པོ་གང་ལ་སློང་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསླངས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་གཏོང་བའི་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་དེ་བླང་བར་མི་བྱའོ། །ལོངས་སྤྱོད་དེ་དག་
དང། ནོར་དེ་དང། རྫས་དེ་དང། རིན་པོ་ཆེ་དེ་དག་བླང་བར་མི་བྱ་བ་ནས་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་ཅིའང་རུང་བའི་བར་དུ་བླང་བར་མི་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། བདག་གི་ལུས་འྡིའང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བཏང་སྟེ་ཡོངས་སུ་བཏང་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས་སྙམ་དུ་སེམས་
བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་གང་དང་གང་ལ་དངོས་པོ་གང་དང་གང་གིས་དངོས་པོ་གང་དང་གང་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཡོད་ན། དེ་དང་དེ་ལ་དེ་དང་དེ་མི་དགའ་བ་མེད་པ་དང་
འགྱོད་པ་མེད་པར་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། ལག་པ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ལག་པའང་སྦྱིན་ནོ། །རྐང་པ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་རྐང་པ་དང། མིག་འདོད་པ་རྣམས་ལ་མིག་ཀྱང་སྦྱིན་ནོ། །ཤ་འདོད་པ་
རྣམས་ལ་ཤ་དང། ཁྲག་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཁྲག་དང། རྐང་འདོད་པ་རྣམས་ལ་རྐང་དང། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཡན་ལག་དང་ཉིད་ལག་དང། མགོ་བོ་འདོད་པ་

[128A]༄༅། །རྣམས་ལ་མགོ་བོའང་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་བྱ་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ནོར་དང། འབྲུ་དང། གསེར་དང། དངུལ་དང། རིན་པོ་ཆེ་དང། རྒྱན་དང། རྟ་
དང། གླང་པོ་ཆེ་དང། ཤིང་རྟ་དང། བཞོན་པ་དང། གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང། གྲོང་རྡལ་དང། ལྗོངས་དང། ཡུལ་འཁོར་དང། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དང། ཚོང་འདུས་དང། རི་འོར་བ་དང་
བྲན་པོ་དང། བྲན་མོ་དང། ལས་བྱེད་པ་དང། བུ་དང། བུ་མོ་དང། ཆུང་མ་དང། འཁོར་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས། གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་གང་དང་གང་ལ་གང་དང་གང་གིས་དོན་
བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་དང་དེ་ཡོད་ན། དེ་དང་དེ་ལ་དངོས་པོ་དེ་དང་དེ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། མི་དགའ་བ་མེད་པ་དང། འགྱོད་པ་མེད་པ་དང། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བར་ཡོངས་སུ་གཏང་
པར་བྱའོ། །མི་ལྟ་བར་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་གདགས་པ་དང། སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་དང། སེམས་ཅན་དེ་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཉིད་
བསྡུ་བའི་ཕྱིར་བྱ་བར་ཟད་དོ། །བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ན་ཅི་ནས་སེམས་ཅན་འདི་དག་ཆོས་ཀུན་རྟོགས་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་གང་སུ་དག་དེ་ལྟར་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ལུས་དང་སྲོག་ལའང་

[128B] དེ་ནི། སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་སྡིག་པའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་དོ། །ལུས་བརྟས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་བའི་འཚོ་བས་འཚོ་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ནི། སྲོག་གི་ཕྱིར་
ཡང་གཞན་ལ་སློང་ཁྲོ་མི་བྱེད་དོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་དགེ་བ་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་དོ། །གཡོག་འཁོར་གྱི་ཕྱིར་ཡང་རྩོད་པ་དང་འཐབ་མོ་སློང་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཆུང་མ་དང། བུ་དང་
བུ་མོ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་གཞན་དག་ལ་འདྲིད་པར་མི་བྱེད་དོ་།གཞན་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་དག་ལའང་བརྣབ་སེམས་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་སེར་སྣའི་སེམས་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་འདོད་པ་
ཉུང་སྟེ་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཅིག་ཀྱང་དགེ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ན། མང་པོ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་དེ་ལྟར་བརྩོན་ན། འདོད་ཆེན་དང་ཆགས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །འདོད་ཆེན་དང་
ཆགས་པ་སྤངས་ན། བཙལ་བར་བྱ་བ་ཚོལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །བཙལ་བར་བྱ་བ་མི་ཚོལ་ན། ཡང་དག་པ་ལ་བརྩོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པ་ལ་བརྩོན་ན། ཡང་དག་པར་འགྲོ་བ་
ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པར་སོང་ན། ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་པ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པ་ལ་ཞུགས་ན། ཡང་དག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་མཉེས་པར་
བྱེད་དོ༑ ༑ཡང་དག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་མཉེས་པར་བྱས་ནས་སྟེན་པར་བྱེད། འགྲོགས་པར་བྱེད། བསྙེན་བཀུར་བྱེད་དོ། །དེ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་དང་

[129A]༄༅། །བསྟེན་ཅིང་འགྲོགས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་ན། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ལས་ཡང་དག་པར་ངེས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ། །ཐོས་ནས་
ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་ནས་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཐམས་ཅད་བྱེད་དོ། །དེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་ན། མི་
རིགས་པར་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་རིགས་པ་ལ་ཞུགས་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པའི་ཚུལ་དང་ཚུལ་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་
པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་ན། སྦྱིན་པའི་ཚོགས་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི། ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་
བུ༑ གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ནི། ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་གཅིག་གི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའི། གཉིས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་མི་བྱ་
སྟེ༑ ནང་གི་སའི་ཁམས་གང་ཡིན་པ་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་སའི་ཁམས་གང་ཡིན་པ་འདི་ལ་གཉིས་སུ་མེད་དེ་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལུས་འདི་ནི། རྩྭ་དང། ཤིང་
དང། རྩིག་པ་དང། ལམ་སྣང་བ་དང་འདྲ་སྟེ། སྤྱོད་པ་མེད་པ་བྱེད་པ་མེད་པ། སེམས་པ་མེད་པ། སྙིང་པོ་མེད་པ། ཁམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལ་ལ་ལ་

[129B] གཏུབས་སམ། དབྱུག་པའམ། མཚོན་ཆའམ་ཤིང་ངམ། བོང་བས་བསྣུན་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེ་ལ་བདག་གིས་ཚོར་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །ལུས་
ལ་བལྟ་བར་མི་བྱའོ། །སྲོག་ལ་ཆགས་པ་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ་།སེམས་ཅན་དེ་དག་ལའང་ཐ་བ་དང་སྡང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །སྙམ་པའི་སྟེང་དུ་དེས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་
བྱམས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དཔེར་ན། སྨན་གྱི་ཤིང་ལྗོན་པ་ནི། རྩ་བ་ལས་ཁྱེར་རམ། སྡོང་པོའམ། ཡལ་གའམ་ཤུན་ལྤགས་སམ། ལ་མའམ། མེ་ཏོག་
གམ༑ འབྲས་བུའམ། སྙིང་པོ་ལས་ཁྱེར་ན། འདི་སྙམ་དུ་བདག་གི་རྩ་བ་ཁྱེར་ལ་སྡོང་པོ་མ་ཁྱེར་ཅིག་ཅེའམ། བདག་གི་སྡོང་པོ་ཁྱེར་ལ་རྩ་བ་མ་ཁྱེར་ཅིག་ཅེའམ། བདག་གི་ཡལ་ག་
ཁྱེར་ལ་ལོ་མ་མ་ཁྱེར་ཅིག་ཅེའམ། བདག་གི་ལོ་མ་ཁྱེར་ལ་ཡལ་ག་མ་ཁྱེར་ཅིག་ཅེའམ། དེ་བཞིན་དུ་བདག་གི་ཡལ་ག་ཕྲེའུ་དང། མེ་ཏོག་དང། འབྲས་བུ་དང། ཤུན་ལྤགས་དང་
སྙིང་པོ་ལས་ཁྱེར་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པ་ལས་མ་ཁྱེར་ཅིག་ཅེའམ་བདག་གི་སྙིང་པོ་མེད་པ་ལས་ཁྱེར་ལ་སྙིང་པོ་ལས་མ་ཁྱེར་ཅིག་སྙམ་དུ་རྟོག་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན། སྨན་གྱི་ཤིང་
ལྗོན་པ་ནི། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྨན་གྱི་ཤིང་ལྗོན་པ་ནི། རྣམ་པར་མི་རྟོག་བཞིན་དུ་ནད་རབ་དང། འབྲིང་དང། ཐ་མ་སེལ་བར་བྱེད་

[130A]༄༅། །པ་དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞིའི་ལུས་འདི་ལ་སྨན་གྱི་ཤིང་ལྗོན་པ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་
བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གང་དང་གང་དག་ལ་ཅི་དང་ཅི་དགོས་པ་དེ་དང་དེ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱེར་ཅིག་ཅེས་བྱས་ཏེ། ལག་པ་འདོད་པ་ལ་ནི། ལག་པ། རྐང་པ་འདོད་པ་ལ་ནི། རྐང་པ་
མིག་འདོད་པ་ལ་ནི། མིག། ཤ་འདོད་པ་ལ་ནི། ཤ། ཁྲག་འདོད་པ་ལ་ནི། ཁྲག། རུས་པ་འདོད་པ་ལ་ནི། རུས་པ། རྐང་འདོད་པ་ལ་ནི་རྐང། མགོ་བོ་འདོད་པ་ལ་ནི། མགོ་བོ། ཡན་
ལག་དང་ཉིང་ལག་ཐམས་ཅད་འདོད་པ་ལ་ནི། བདག་གི་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཐམས་ཅད་ཁྱེར་ཅིག་སྙམ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་སེམས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་ནི། སྦྱིན་པའི་ཚོགས་ཀྱི་བསོད་ནམས་མི་ཟད་པས་མངོན་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པ་ན་སེམས་ཅན་
སེར་སྣ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གཏོང་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་དབུལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་འཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་
ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ། །དེས་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་རྣམས་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡན་ལག་དང། ཉིང་ལག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་

[130B] །དེས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པ་ན་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་གསུམ་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་མི་བྱ་སྟེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པའི་དགའ་བ་
དང། རྒྱལ་སྲིད་དང། ལོངས་སྤྱོད་དང། དབང་ཕྱུག་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་མི་བྱ་བ་དང། བདག་ཉིད་བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་མི་བྱ་བ་
དང། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་འཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་མི་བྱའོ། །དེས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པ་ན་སྦྱིན་པ་དེ་ཡན་ལག་བཞི་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་
བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཡན་ལག་བཞི་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་
བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་བ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་
བྱ་བ་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན། ཡན་ལག་བཞི་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་
ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པ་དེ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པ་ཉེ་བར་བརྟན་

[131A]༄༅། །པར་བྱའི། ཟད་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཇི་ལྟར་ཟད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་
དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི། ཟད་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡོངས་སུ་མ་བསྔོས་པ་དང། ཐབས་མི་མཁས་པ་དང། དམའ་བར་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་དང། སྡིག་པའི་
གྲོགས་པོ་ལ་བསྟེན་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི། ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་ལ་ཉེ་བར་བརྟན་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང། ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་འདོད་པ་དང། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སྟེན་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི། ཡོངས་སུ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་ལ་ཉེ་བར་བརྟན་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཆོས་བཞི་མངོན་དུ་བྱས་ལ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་གཏོང་བ་དང། སེམས་ཅན་

[131B] དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་དང་མི་འགལ་བ་དང། ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོས་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་མངོན་དུ་བྱས་ལ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཆོས་གསུམ་ལ་དགོད་པའི་ཕྱིར་
སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ལ་དགོད་པ་དང། ཆོས་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ལ་དགོད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པའི་
བདེ་བ་ལ་དགོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་དགོད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་
བུ༑ གཞན་ཡང་ཆོས་གཉིས་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་དང། གཏོང་བའི་སེམས་
ཏེ༑ ཆོས་དེ་གཉིས་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་ཆོས་གཉིས་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆགས་པ་དང། སེར་སྣ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་དེ་གཉིས་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་

[132A]༄༅། །སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ་།རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་ཆོས་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་དང། ཡེ་ཤེས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་འདི་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་
ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་ཆོས་གཉིས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཟད་པ་ཤེས་པ་དང། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་འདི་གཉིས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གང་དག་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་སྦྱིན་པ་དག་ནི། རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་
ཞེ་ན༑ འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་སྙོམས་པའི་སྦྱིན་པ་དང། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བའི་སྦྱིན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སྦྱིན་པ་དང། དུལ་བ་དང། ཞི་བ་དང། ཉེ་བར་ཞི་བ་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྦྱིན་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། སྦྱིན་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དག་གོ་རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་

[132B]འདོད་པས་སྦྱིན་པའི་ཚོགས་འདི་ལྟ་བུ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚན་པོ་
ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་སླད་དུ་སྦྱིན་པའི་
ཚོགས་འདི་བཀའ་སྩལ་པ་ངོ་མཚར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་སྦྱིན་པའི་ཚོགས་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ནི། ནམ་ཡང་
བསོད་ནམས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའམ། ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའམ་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་
དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཁྱོད་ཇི་སྐད་ཟེར་བ་བཞིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་སྦྱིན་པའི་ཚོགས་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ནི། བསོད་ནམས་མི་ཟད་པ་དང། བསོད་
ནམས་རྒྱ་མཚོས་མངོན་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ནི། འཕགས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པས་དབུལ་པོར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་དང་ལྡན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོར་
ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ནི། ནོར་བདུན་དང་ལྡན་པས་ཕྱུག་པོར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ནི། བསོད་ནམས་བརྒྱའི་མཚན་ཡོད་པས་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའང་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་

[133A]༄༅། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འཚོ་བས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ཡང་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ལ་གཞན་ཡང་
བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་གང་ཞེ་ན། གང་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཉམས་པ་དང། བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་དང་
ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་གུས་པ་དྲག་པོ་དང་ལྡན་པ་དང། ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ངག་གི་
ཡན་ལག་བཞི་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ཡིད་ཀྱི་ཡན་ལག་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་བླང་བ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་སྟེ། གཞན་དག་ཀྱང་དེ་ལ་
འཛུད་པ་དང། དེ་དག་ལ་འགོད་པར་བྱེད་པ་དང། བདག་ལ་མི་བསྟོད་པ་དང། གཞན་དག་ལ་མི་སྨོད་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དག་ལ་དེའི་ངང་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་
མི་རློམ་པ་དང། བརྩོན་པ་མི་འདོར་བ་དང། སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་དག་ལས་མི་གཡོ་བ་དང། འཕགས་པའི་རིགས་ལ་གནས་པར་བྱེད་པ་དང། རང་གི་
སེམས་སྲུང་བ་དང། གཞན་གྱི་འཁྲུལ་པ་དག་ལ་སྐྱོན་དུ་མི་ལྟ་བ་དང། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་མི་བྱེད་པ་དང། སྲིད་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་དང། གཞན་

[133B] གཞན་གྱི་བྱ་བ་དག་ལ་སྤྲོ་བ་དང། བདེ་བ་དག་ལ་དེའི་ངང་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང། དགོན་པར་གནས་པ་མི་འདོར་བ་དང། ནད་པ་རྣམས་ཀྱི་
གཡོག་བྱེད་པ་དང། བྱས་ནས་ཀྱང་དགའ་བ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པ་དང། བཀུར་སྟི་མི་བྱེད་པ་དག་ལ་དང་དུ་ལེན་པ་དང། བཀུར་སྟི་བྱེད་
པ་རྣམས་ལ་ཁེངས་པར་མི་བྱེད་པ་དང། རྙེད་པ་དང་མ་རྙེད་པ་དང། གྲགས་པ་དང་མ་གྲགས་པ་དང། སྨད་པ་དང་བསྔགས་པ་དང། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་པ་དག་ལ་ཁེངས་པར་ཡང་མི་
འགྱུར༑ ཞུམ་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་དང། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤོང་བ་དང། འཁོན་དུ་མི་འཛིན་པ་དང། རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་བྱམས་པ་ལ་གནས་པ་དང། མཛའ་
བཤེས་དང་དགྲ་རྣམས་ལ་སེམས་སྙོམས་པར་ལྟ་བ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་མཆོག་ཏུ་མི་འཛིན་པ་དང། ཐེག་པ་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་མི་བསྔོ་བ་དང། ལྷ་གཞན་ལ་ཕྱག་མི་
འཚལ་བ་དང། ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དང། བག་ལ་ཉལ་བ་དང། ཀུན་ནས་ལྡང་བ་རྣམ་པར་གནོན་པ་དང། འགྱོད་པ་སྤོང་བ་དང། ཡིད་ལ་གཅགས་པ་མེད་པ་དང་
དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང་སྐྱེ་བའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་མེད་པ་དང། བསམ་བཞིན་དུ་སྲིད་པའི་འགྲོ་བར་སྐྱེ་བ་དང། མི་

[134A]༄༅། །དགའ་བ་བཟོད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་དང། སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང། དམིགས་པ་ལ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་
ཅིང་མི་སྐྲག་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་ན། འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་བསླབ་པ་
ཉམས་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ནི། རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་མི་བྱེད་དོ། །མཐོ་རིས་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན། བརྒྱ་བྱིན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། ཚངས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མ་
ཡིན༑ ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན། དབང་ཕྱུག་གི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཁ་དོག་གི་ཕྱིར་མ་ཡིན། གྲགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། སྙན་པ་དང་སྒྲ་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་
རྙེད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། བཀུར་སྟིའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། སྲོག་གི་ཕྱིར་མ་ཡིན། གོས་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན། ཟས་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན། མལ་ཆ་དང་སྟན་གྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཏེ། ན་བའི་གསོས་དང་
སྨན་ཟོང་གི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་མི་བྱེད་དོ། །མིག་དང་རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་མི་བྱེད་དོ། །གཟུགས་དང། སྒྲ་དང། དྲི་དང། རོ་
དང། རེག་བྱ་དང། ཆོས་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་མི་བྱེད་དོ། །གཟུགས་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་མི་བྱེད་དོ་།ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་པར་

[134B] །འདོད་པའི་ཁམས་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་མི་བྱེད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་མི་བྱེད་དོ། །
གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་མི་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་འཇིགས་པས་སྐྲག་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་མི་བྱེད་དོ། །དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་
འཇིགས་པས་སྐྲག་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་མི་བྱེད་དོ། །གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་འཇིགས་པས་སྐྲག་སྟེ་སྐྱབས་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་མི་བྱེད་དོ། །མི་དབུལ་པོའི་
འཇིགས་པས་སྐྲག་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་མི་བྱེད་དོ། །ལྷ་དབུལ་པོའི་འཇིགས་པས་སྐྲག་པ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང། མི་
འམ་ཅི་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོའི་དབུལ་པོའི་འཇིགས་པས་སྐྲག་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་མི་བྱེད་དེ། གཞན་དུ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་བྱེད་
དོ༑ ༑སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་གནས་པར་བྱ་བ་དང། ཆོས་ཀྱི་རིགས་གནས་པར་བྱ་བ་དང། དགེ་འདུན་གྱི་རིགས་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་བྱེད་དོ། །སྐྱེ་བ་དང་
རྒ་བ་དང། ན་བ་དང། འཆི་བ་དང། མྱ་ངན་དང། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང། འཁྲུག་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་

[135A]༄༅། །ཁྲིམས་སྲུང་བར་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་དགྲོལ་བར་འདོད་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང། བདེ་བ་དང་
གྲུབ་པ་དང། བདེ་བ་འདོད་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་བྱེད་དོ་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གནས་པར་འདོད་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་འདོད་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་
སྲུང་བར་བྱེད་དོ། །འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་ཡོངས་སུ་བསྡུ་བར་འདོད་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་བྱེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་མི་འཆད་པར་འདོད་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་རིགས་མི་འཆད་
པར་འདོད་པ་དང། དགེ་འདུན་གྱི་རིགས་མི་འཆད་པར་འདོད་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་བྱེད་དོ། །འཕགས་པའི་རིགས་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པར་འདོད་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་བྱེད་དོ། །ལྷའི་
མངོན་པར་ཤེས་པ་འདོད་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདོད་པ་དང། ཤེས་རབ་འདོད་པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འདོད་པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་འདོད་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་
སྲུང་བར་བྱེད་དོ། །རྫུ་འཕྲུལ་འདོད་པ་དང། ཆོ་འཕྲུལ་འདོད་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བར་བྱེད་དེ། དེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེའང་མ་ཉམས་པ་དང། མ་ཞིག་པ་དང། མ་འདྲེས་པ་དང། མ་འཆོལ་
བ་དང། རང་དབང་ཡོད་པ་དང། ལེགས་པར་ཚར་ཕྱིན་པ་དང་ལེགས་པར་བསམ་པ་དང། མ་ནོགས་པ་དང། རྨ་མེད་པ་དང། གཙང་བ་དང། དྲི་ཞིམ་པ་དང། མཁས་པས་བསྔགས་

[135B] སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟོད་པ་དང། མ་སྨད་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པས་ཆོས་
བཅུ་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལའང་བག་ཡོད་ལ་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་
དང། བརྒྱ་བྱིན་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལའང་བག་ཡོད་ལ་བྱང་ཆུབ་འདོད་ཅིང་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་འབའ་ཞིག་འདོད་པ་དང། ཚངས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་
པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལའང་བག་ཡོད་ལ་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་དང་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་
ཆོས་ལ་ནན་ཏན་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐོས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དམ་བཅས་པ་ཤེས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་
བ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་འདོད་པའི་ཕྱིར་སྤོབས་པ་མི་ཆོད་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། བསམ་གཏན་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་
འགྱུར་པ་དང། སངས་རྒྱས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། ཉན་ཐོས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྔགས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། མངོན་

[136A]༄༅། །པར་ཤེས་པ་མྱུར་བ་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ལྟ་
བུ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་ཆོས་བཅུ་པོ་དེ་དག་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་ཕྱག་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཀླུ་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་བཀུར་སྟི་བྱས་པ་
ཡིན་ནོ༑ ༑དྲི་ཟ་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་མཆོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཀླུའི་དབང་པོ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་རིགས་དང། བྲམ་ཟེ་དང། ཚོང་དཔོན་
དང། ཁྱིམ་བདག་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་བཀུར་བ་ཡིན་ནོ། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་ཐད་དུ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷ་དང་
བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་རྟག་ཏུ་སྟོན་པར་བཀུར་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡང་དག་པར་སྲུང་བའི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི། འགྲོ་བ་བཞིར་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཆེད་མ་གཏོགས་པར་མི་ཁོམ་

[136B] སངས་རྒྱས་མི་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་འགྲོ་བར་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་བ་དང། ལོག་པར་ལྟ་བའི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བའི་འགྲོ་བར་འགྲོ་
བར་མི་འགྱུར་བ་དང། ངན་འགྲོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འགྲོ་བར་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལེགས་པར་ཡང་དག་པར་སྲུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་ནི། འགྲོ་བ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཏུ་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ་།གཞན་ཡང་དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡང་དག་པར་སྲུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་
ཆོས་བཞི་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་
དྲན་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་
རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡང་དག་པར་སྲུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་
ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡང་དག་པར་སྲུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི། རྣམ་པར་འཇིག་པ་བཞི་

[137A]༄༅། །དང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དམ་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་འཇིག་པ་དང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། མཚོན་གྱི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་དང་
ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། མུ་གེའི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་དང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། ནད་ཀྱི་བར་གྱི་བསྐལ་པ་དང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་
ཕུང་པོ་ཡང་དག་པར་སྲུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི། རྣམ་པར་འཇིག་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་དེ་ལྟར་ཚུལ་
ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི། མངོན་པར་མཐོ་བ་བཞི་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་རྣམས་ལ་མི་སླུ་བ་དང། ལྷ་ལ་མི་སླུ་བ་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མི་སླུ་བ་དང། རང་གི་སེམས་ལ་མི་སླུ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་ངས་པའི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི། མངོན་པར་མཐོ་བ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི། འཇིགས་པ་བཅུ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་འགྱུར་ཏེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་འཇིགས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་

[137B] དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་འཇིགས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་འགྱུར་བ་དང། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་འཇིགས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་འགྱུར་
བ་དང། དབུལ་པོའི་འཇིགས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་འགྱུར་བ་དང། བསྔགས་པ་དང། སྙན་པ་དང། གྲགས་པ་དང། སྒྲ་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་མ་ཡིན་པའི་འཇིགས་པ་
དང། བདུད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་འཇིགས་པ་དང། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངེས་པའི་འཇིགས་པ་དང། ལྷ་དང། ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང་
ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང། མིའམ་ཅི་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང། གྲུལ་བུམ་དང། སྲིན་པོའི་འཇིགས་པ་དང། དུག་དང། མཚོན་དང། མེ་དང་ཆུའི་འཇིགས་པ་དང། སེངྒེ་དང། སྟག་དང་
སྤྲུལ་དང། དོམ་དང། དྲེད་དང། གཟིག་དང། ཁྱི་དང། ཝ་དང་ཆུ་སྲིན་མ་ཀ་ར་དང། ཆུ་སྲིན་བྱིས་པ་གསོད་དང། ཆུ་སྲིན་ཀུམྦྷི་ར་དང། བྱི་ལ་དང། བྱི་བ་དང། སྡིག་པ་དང། སྲིན་
གྱི་མེ་དང། སྤྲུལ་གདུག་པ་དང། རྒྱལ་པོ་དང། ཆོམ་རྐུན་གྱི་འཇིགས་པ་རྣམས་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི། འཇིགས་པ་བཅུ་པ་དེ་དག་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་ཏེ་

[138A]༄༅། །བྱང་ཆུབ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་ངས་སོ། །གང་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཡོད་དོ། །གང་ལ་ཚུལ་
ཁྲིམས་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི། ཤེས་རབ་འདི་ཡོད་དོ། །གང་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འདི་ཡོད་དོ། །གང་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་
ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་འདི་ཡོད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལ་གང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི། གང་ཡིན། ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་
པར་བྱེད་པས་ན། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁམས་གསུམ་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པས་ན། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཞི་བར་བྱེད་པ་གང་
ཞེ་ན༑ གང་རྟོག་པ་མེད་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་མེད་པ་དང། རྒྱུ་བ་མེད་པ་དང། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་མེད་པ་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་
པ་སྟེ༑ འདི་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་ཞི་བ་ཞེས་བྱའོ་།རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་སུ་དག་ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་མི་ཤེས་པ་དེ་དག་
གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི། ཡོངས་སུ་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་ནི། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སོང་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པར་ཟད་དོ། །དེ་དག་ནི། སྲིད་

[138B]།རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་བས་ན། རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱིས་གང་ལ་ཁམས་གསུམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མེད་པ་དེའི་ཚུལ་
ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི། ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་པར་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚན་པོ་ཆེ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས༑ གལ་ཏེ་ཁམས་གསུམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མ་མཆིས་པ་དེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཇི་ལྟར་ཁམས་གསུམ་པར་སྨོན་པར་བགྱིད། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་
བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁམས་གསུམ་པར་སྨོན་པར་མི་བྱེད་དེ། རིགས་ཀྱི་བུ་
གང་དག་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ལ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁམས་གསུམ་དུའང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་
ཀྱི་ཐབས་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ནམ་མཁའ་ལ་རི་མོ་རྣམ་པར་སྣ་ཚོགས་བཀྲ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་ན་རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཅི་མི་དེ་དཀའ་

[139A]༄༅། །བ་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་དེ་ལྟ་ལགས་སོ། །བདེ་པར་གཤེགས་པ། དེ་དེ་ལྟ་ལགས་ཏེ། མི་དེ་ནི། དཀའ་བ་བགྱིད་པ་ལགས་སོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ལ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁམས་
གསུམ་དུའང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་དང། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་ནས་ཀྱང་ཐེག་པ་གསུམ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི། དེ་བས་ཀྱང་ཆེས་དཀའ་བ་བྱེད་པ་
ཡིན་ནོ༑ ༑གསོལ་པ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་ཐར་པའི་སྒོའང་མཐོང་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་སླད་དུ་ཁམས་
གསུམ་ནའང་གནས་པ་དེ་དག་ནི། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དཔེར་བགྱི་ན། དགུ་མ་པའི་གནོད་པ་ལས་ཐར་པ་ལགས་པའི་མི་སླར་དགུམ་པའི་
གནོད་པའི་གནས་སུ་མཆིས་ཏེ། དགུམ་པའི་གནོད་པ་བགྱིད་པ་རྣམས་ལ་འདི་སྐད་དུ་བདག་སོད་ཅིག། གཞན་མ་གསད་ཅིག་ཅེས་མཆི་བ་དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས། དགུམ་
པའི་གནོད་པའི་གནོད་པ་ལྟ་བུ་ནི། ཁམས་གསུམ་ལགས་སོ། །དགོན་པར་བགྱི་བ་ལྟ་བུ་ནི། འཇིག་རྟེན་གནས་པ་ལགས་སོ། །དགུམ་པའི་གནོད་པ་བགྱིད་པ་ལྟ་བུ་ནི། འདུ་བྱེད་

[139B] །དགུམ་པའི་གནོད་པ་སྤངས་པ་ལྟ་བུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཁམས་གསུམ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་དག་ལགས་ཏེ། སེམས་ཅན་
ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་དགྲོལ་བར་བགྱི་པའི་སླད་དུ་ཁམས་གསུམ་འབའ་ཞིག་ཏུ་རྒྱུ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ་།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཉན་
ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའང་མ་མཆིས། ཐབས་ལ་མཁས་པའང་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུའོ། །དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚན་པོ་
ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཐོས་པའི་ཚོགས་ལ་ནི། ཇི་ཏླར་བརྩོན་པར་བྱ། དེས་ཐོས་པ་ནི་
ཇི་ལྟར་བཙལ་པར་བྱ་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་མཁན་པོ་དང། སློབ་དཔོན་ལ་ང་རྒྱལ་བཅོམ་པ་དང། བཀའ་བློ་བདེ་བས་བླ་མའི་སྲི་
ཞུ་དང། གུས་པ་དང། ཕངས་པ་དང། གཅེས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེས་ཆོས་ལ་ནི། སྨན་གྱི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་།མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་རྣམས་ལ་ནི། སྟོན་པའི་འདུ་ཤེས་

[140A]༄༅། །བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེས་བདག་ལ་ནི། ནད་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དེས་ཆོས་ཀྱི་གདམས་ངག་སྟོན་པ་ལ་ནི། སྨན་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །
དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ནི། ནད་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་།དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཚོལ་བ་ནི། ལུས་ལ་ཕངས་པར་མི་བྱའོ་།སྲོག་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་བསྐྱེད་
པར་མི་བྱའོ། །དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་རྣམས་ལའང་དེས་ཤིན་ཏུ་ཉོན་མོངས་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །ནོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལའང་དེས་ཆགས་པ་
བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །ཆོས་གཙོ་བོར་བྱས་ཏེ་ནོར་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་བྱའོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་དང་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་
ཅད་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་རྙེད་པ་འདོད་པས་རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟི་དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་འདོད་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་
སྲིད་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་འདོད་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་
སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པར་འདོད་པས་དྨ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་པྡའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་

[140B]ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་དང། བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་
པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཀ་བ་སྒྲེང་བར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཁང་བཟང་རྣམ་པར་རྒྱལ་བྱེད་ནི། ཀ་བས་བརྟན་པ་སུམ་
ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་འདུ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཀ་བ་ནི། ཐོས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་གནས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང། ལྷ་དང། བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་འདུ་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་
དམ་བཅས་ཏེ་བདག་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་པ་དེའང་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་མི་བརྩོན་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་འཆལ་པར་བྱ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་
ནོ༑ ༑རིགས་ཀྱི་བུ། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད་ན་དེས་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཤེས་
རབ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བརྟན་པ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷ་རྣམས་ཀྱང་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་མགུ་ཞིང་ཡིད་བདེ་བར་གྱུར་ནས་ཨ་ལ་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འདིས་ནི། ཐོས་པ་

[141A]༄༅། །དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། ཤེས་རབ་སྦྱངས་པའི་བློས་པའི་སྟོབས་བཅུ་ཐོབ་པར་ནུས་སོ། །ཨ་ལ་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འདིས་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚོན་གྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་
དྲ་བའི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཅད་པར་ནུས་སོ་།ཨ་ལ་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འདིས་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་པར་ནུས་སོ། །ཨ་
ལ་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འདིས་ནི། སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་བཞུགས་བཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་པར་ནུས་སོ། །ཨ་ལ་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འདིས་ནི། བདུད་དཔུང་དང་བཞོན་པ་
དང་བཅས་པ་ཕམ་པར་བྱེད་ནུས་སོ། །ཨ་ལ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདིས་ནི། རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་ནུས་སོ། །ཞེས་ཆེད་དུ་རྗོད་པར་བྱེད་
དོ༑ ༑རིགས་ཀྱི་བུ། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཉན་པ་ལ་བརྩོན་པ་དེའི་ཚེ་རིགས་ཀྱི་བུ། བདུད་ཀྱི་གནས་ཐམས་ཅད་མོག་མོག་པོར་འགྱུར་རོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་
ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་བདུད་སྡིག་ཅན་རྣམས་དང། བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱི་ལྷ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དེའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ཡིད་མི་བདེ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་
བདག་ཆག་གི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་ནི། བདག་ཅག་དབང་མེད་དོ། །འདིས་ནི། བདག་ཅག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བཅོམ་མོ། །འདིས་ནི་བདག་ཅག་དབང་དུ་བྱས་སོ་སྙམ་མོ། །

[141B] རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་ལྡན་ན། ཤེས་རབ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ན། ཉོན་མོངས་པ་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་ན། བདུད་ཀྱིས་གླགས་མི་རྙེད་དོ། །
ཐོས་པ་དང་ལྡན་ན། རྟོག་པར་འགྱུར་རོ། །རྟོག་པ་ཡོད་ན། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཚུལ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་ན། བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་གླགས་མི་རྙེད་དོ། །ཐོས་
པ་དང་ལྡན་ན། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའང་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པར་ཞུགས་ན། བདུད་ཀྱིས་གླགས་མི་རྙེད་དོ། །ཡང་དག་པར་ཞུགས་ན། དོན་
ལ་ཉེ་བར་རྟོག་པ་དང་གནོད་པ་དང་འབྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །དོན་འདོད་ན། དོན་ལ་ཡང་དག་པར་འབྲང་བར་འགྱུར་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་རྣམ་གྲངས་དེས་ཀྱང་ཐོས་པ་མང་པོ་ལ་བརྩོན་པའི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི། བདུད་བཞི་ཕམ་པར་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོའི་བདུད་དང། ཉོན་མོངས་
པའི་བདུད་དང། འཆི་བདག་གི་བདུད་དང། ལྷའི་བུའི་བདུད་དེ། བཞི་པོ་འདི་དག་ཕམ་པར་བྱེད་ནུས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་སྔོན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་དོན་
དུ་གཉེར་བ་དང། ཆོས་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་པ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་དེ་ལས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཁྱོད་ལ་བསྟན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་བསྐལ་པ་གྲངས་

[142A]༄༅། །མེད་པ་བས་ཀྱང་ཆེས་གྲངས་མེད་པ་ཡུན་རིང་པོ་ཚད་མེད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འདས་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནགས་དང། ནགས་འདབས་དང་
རིལ་གནས་པ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པ། རྟག་ཏུ་བྱམས་པ་ལ་གནས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་ལ་གནས་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དྲང་སྲོང་དེ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནགས་ཁུང་དེ་དག་ན་གནས་
པ་ན་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་བྱམས་པ་ལ་གནས་པ་འདི་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། བྱམས་པ་འདིས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་
ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་རྣམས་དང། བསྐལ་པ་མཐའ་ཡས་པ་ནས་བསགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །བྱམས་པ་འདིས་ནི་འཕགས་
པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའང་བསྐྱེད་པར་མི་ནུས་སོ་སྙམ་མོ་།དེའང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འཕགས་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་གང་ལས་སྐྱེ་ཞིག་གུ་སྙམ་མོ། །དེ་ལ་རྟོག་
པ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། འཕགས་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེ་བ་ལ་ནི་རྒྱུ་གཉིས་དང། རྐྱེན་གཉིས་ཡོད་དེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གཞན་གྱི་སྒྲ་དང། སོ་སོར་
རང་གི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་གཉིས་ནི་འཕགས་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་གཉིས་དང། རྐྱེན་གཉིས་སོ་སྙམ་མོ། །དེ་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་

[142B] ལེགས་པར་གསུངས་པ་བདག་གིས་ག་ལས་རྙེད་པར་འགྱུར་སྙམ་མོ། །དེ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་ནས་གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང། གྲོང་རྡལ་དང་
ལྗོངས་དང། ཡུལ་འཁོར་དང། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དུ་སོང་ནས་ཆོས་བཙལ་ཏོ། །བཙལ་ཀྱང་ཆོས་སྨྲ་བ་འགའ་ཡང་མ་རྙེད་དོ་།དེ་ནས་དེའི་མདུན་དུ་བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱི་ལྷ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེ་
དྲང་སྲོང་དེའི་ཐད་དུ་སོང་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་
གཟུང་བ་ང་ལ་ཡོད་དོ། །དྲང་སྲོང་དེས་སྨྲས་པ། སྨྲོས་ཤིག་།ལྷ་དེས་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་རང་གི་ལུས་ལས་པགས་པ་བཤུས་ཏེ་ཉི་མ་ལ་བསྐམས་ནས་ཤོག་བུར་བྱས་ཏེ་རང་གི་
ཁྲག་དང་སྦྱར་བས་སྣགས་ཚ་བྱས་ལ། རང་གི་རུས་པས་སྨྱུག་གུ་བྱས་ཏེ་ང་ལས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་འབྲིན། དེ་ལྟ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་ངས་ཁྱོད་ལ་
སྦྱིན་ནོ༑ ༑རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་མཆོག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་གི་ལུས་འདིའི་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སྐྱེ་བ་དེ་དང་དེ་དག་དང། སྐྱེ་བའི་གནས་དེ་དང་དེ་
དག་ཏུ་བསྐལ་པ་འབུམ་ཕྲག་མང་པོར་ཉེས་པ་བྱས་ནས་དགྲ་དང་གཤེད་མའི་ལག་ཏུ་སོང་ནས་ཆོམ་རྐུན་དང། རྒྱལ་པོས་བཀྲ་བས་པ་ལ་སོགས་པས་མཚོན་རྣོན་པོས་ཡན་ལག་

[143A]༄༅། །དང། ཉིང་ལག་ཐམས་ཅད་དུམ་བུ་དུ་མར་བཅད་ཅིང་གཏུབས་ཏེ་འདོད་པའི་ཕྱིར་དང། ནོར་གྱི་ཕྱིར་དང། བ་སད་པ་དང། བཅད་པ་དང། བཅིང་བ་དང་
བརྡེག་པ་དང། བསྡིགས་པ་ལ་སོགས་པ་དཀའ་བ་འབུམ་ཉམས་སུ་མྱོང་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བདག་གི་ལུས་དེ་དག་དང། ཚོར་བ་དེ་དག་གིས་སེམས་ཅན་སུ་ལའང་དོན་ཅིའང་བྱས་
པ་མེད་ན། ད་བདག་གིས་སྙིང་པོ་མེད་པའི་ལུས་འདིས་ཆོས་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་ནི། བདག་གིས་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་དོ་སྙམ་ནས་དགའ་ཞིང་མགུ་ལ་ཡིད་རངས་ཏེ། ལྷ་དེ་ལའང་
སློབ་དཔོན་གྱི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ནས་མཚན་རྣོན་པོས་རང་གི་ལུས་ལས་པགས་པ་བཤུས་ཏེ་ཉི་མ་ལ་བསྐམས་ནས་ཤོག་བུར་བྱས་ཏེ་རང་གི་ལུས་ལས་ཁྲག་གཟགས་ནས་རང་གི་
ཁྲག་གིས་སྣག་ཚ་སྦྱར་ཏེ། རང་གི་རུས་པས་སྨྱུག་གུ་བྱས་ནས་ལྷ་ད་ལ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ལྷ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་བསྡུས་
པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་བདག་ལ་གསུངས་ཤིག་ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྐད་བསྒོ་བ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་བགྱིས་ལགས་ཏེ། བདག་གིས་པགས་པ་བཤུས་ནས་བསྐམས་ཏེ་ཤོག་བུར་
བགྱིས་ནས་རང་གི་ཁྲག་གིས་སྣག་ཚ་སྦྱར་ཏེ་རང་གི་རུས་པས་སྨྱུག་གུ་བགྱིས་ལགས་སོ། །ཞེས་བྱས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནས་བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱི་ལྷ་དེས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་མཆོག་དེའི་

[143B] དོན་དུ་གཉེར་བ་དེ་ལྟ་བུ་མཐོང་ནས་གནོང་གནོང་ལྟར་བྱས་ཏེ། དེ་ཉིད་དུ་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་མཆོག་དེས་དེའི་ཚེ་ལྷ་དེ་མི་སྣང་བར་
གྱུར་པར་རིག་ནས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་གིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ད་མ་ཐོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་གང་གི་ཕྱིར་བདག་གིས་ཆོས་ལ་གུས་པ་ཆེན་པོས་སྣག་ཚ་འདི་རང་གི་པགས་པ་
བཤུས་ཏེ་བསྐམས་ནས་རང་གི་ཁྲག་དང་སྦྱར་བ་དང། རང་གི་རུས་པ་ཕྱུང་སྟེ་སྨྱུག་གུ་བྱས་པས་བདག་གི་ཆོས་ལ་གུས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདི་ཆུད་ཟ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །སླུ་བར་
ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཀྱང་བདག་གིས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་གཡོ་བ་མེད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེའི་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ལུས་དང། སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བར་པགས་པ་
ཤོག་བུར་བྱས་ཏེ་རང་གི་ཁྲག་གིས་སྦྱར་ནས། རུས་པས་སྨྱུག་གུ་བྱས་པའི་ཆོས་ལ་གུས་པའི་བདེན་པ་དང་བདེན་པའི་ཚིག་གང་ཡིན་པའི་བདེན་པ་དང་བདེན་པའི་ཚིག་དེས་ན། འཇིག་
རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དག་ན་ཆོས་གསུང་ཞིང་ཆོས་སྟོན་པ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་སུ་བཞུགས་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེ་དག་གིས་བདག་ལ་ཞལ་བསྟན་པར་གསོལ་
བདག་ལ་ཆོས་ཀྱང་ཐོས་པར་མཛད་དུ་གསོལ་ཞེས་བྱས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཚིག་དེ་སྐད་ཅིག་སྨྲས་མ་ཐག་ཏུ་སྐད་ཅིག་དེ་དང། ཐང་གཅིག་དེ་དང། ཡུད་

[144A]༄༅། །ཙམ་དེ་ཉིད་ལ་འོག་གི་ཕྱོགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་འདས་པ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་ནས་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་
བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་བར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་ཏེ་འཚོ་ཞིང་གཞེས་ལ་
ཆོས་ཀྱང་སྟོན་ཏོ། །དེས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་མཆོག་དེའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ། ཛམྦུའི་གླིང་འདིའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའང་གཟིགས་ནས་དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་
སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ལག་པ་བསྐུམ་པ་ལས་བརྐྱང་བའམ། བརྐྱང་བ་ལས་བསྐུམ་པ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་ཐང་གཅིག་ཡུད་ཙམ་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་
པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྔ་བརྒྱ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་དེ་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ནས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་མདུན་དུ་བཞུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་བྱོན་མ་ཐག་ཏུ་དེའི་མོད་ལ་ནགས་ཁུང་དེ་སྣང་བ་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་གྱུར་
ཏོ༑ ༑མེ་ཏོག་གི་ཆར་ཆེན་པོའང་བབ་བོ། །དེའི་ཚེ་ནགས་ཁུང་དེ་ན་ཤིང་གི་ཡལ་ག་དང། ལོ་མ་དང། མགོ་ལྕོགས་དང། མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ལས་ཆོས་སྟོན་པའི་

[144B] །དེའི་ཚེ་ལྷ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་དུ་མ་འདུས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པའི་
རྒྱལ་པོ་དེའི་འོད་ཀྱིས་ཕོག་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་དེའི་མོད་ལ་ཁ་དོག་དང་གཟུགས་སྔ་མཁོ་བཞིན་དུ་གྱུར་ཏེ་རྨ་དང། སྣད་པ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེའི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ་སོར་
མོ་བཅུའི་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་སྤྱི་བོར་བཞག་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། བདག་གི་སྟོན་པ་ལགས་
སོ༑ ༑བདེ་བར་གཤེགས་པ་ནི། བདག་གི་སྟོན་པ་ལགས་སོ། །བདག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང། ཆོས་དང། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཅི་ནས་བདག་གིས་ཆོས་
ཐོས་ནས་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་ལྟ་བར་གྱུར་པའི་གླག་གླག་པ་སྤྱོད་ཡུལ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལོག་པར་ལྟ་བའི་མུན་པ་བསལ་ནས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའི་ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར་
བར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་ཆོས་བསྟན་དུ་གསོལ། བདེ་བར་གཤེགས་པས་བདག་ལ་ཆོས་བསྟན་དུ་གསོལ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་

[145A]༄༅། །གྲགས་པའི་རྒྱལ་པོ་དེས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་མཆོག་གཙོ་བོར་མཛད་ནས་ལྷའི་བུ་དེ་དག་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་
པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ། ཅི་ནས་ལྷའི་བུའི་འཁོར་དེའི་ནང་ནས་སྔོན་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་ལྷའི་བུ་བརྒྱ་སྟོང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང། དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་མཆོག་དེའང་དགའ་བ་དང། དང་བ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང། སྤོབས་པ་མི་ཆོད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་
བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །བམ་པོ་གསུམ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཀྱང་བསྟན་ཏེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་
ནི༑ ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ཟག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཆད་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་
ཅད་ནི༑ གནས་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་གནས་མེད་པའོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒོ་མེད་པའོ་།ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། རྣམ་
པར་ཐར་པའི་སྒོ་ཀུན་ནས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་སྒོའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཕོ་བ་མེད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་

[145B] །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བ་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་བརྒྱད་
པོ་དེ་དག་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པའི་རྒྱལ་པོ་དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་བསྟན་ཏོ། །མཆོག། གཞན་ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་
ཚིག་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡིང་རྟུལ་བར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་མིང་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། སྒོ་སྣ་ཚོགས་
རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། ངག་ཐ་དད་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྡ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་
པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ་གསོ་བ་དང། གསོག་དང། ཡ་མ་བརླ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ་
བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟད་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གདགས་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ། གདགས་པ་འབྱུང་བ་
མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་སྟེ་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཆོག། ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་ཚིག་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡིད་

[146A]༄༅། །རྟུལ་བར་མི་འགྱུར་བའོ། །མཆོག་གཞན་ཡང་ས་བོན་གྱི་ཚིག་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི། སྤོབས་པ་མི་ཟད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་
མཆོག་ཨ་ཞེས་བྱ་བ་ས་བོན་གྱི་ཚིག་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པར་སྟོན་ཏོ། །མཆོག། པ་ཞེས་བྱ་བ་ས་བོན་གྱི་ཚིག་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་
སྟོན་ཏོ༑ ༑མཆོག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ས་བོན་གྱི་ཚིག་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་དང། གཟུགས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་སྟོན་ཏོ། །མཆོག་ད་ཞེས་བྱ་བ་ས་བོན་གྱི་ཚིག་ནི་
ཆོས་ཐམས་ཅད་དུལ་བ་དང། ཞི་བར་སྟོན་ཏོ། །མཆོག་ས་ཞེས་བྱ་བ་ས་བོན་གྱི་ཚིག་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པར་སྟོན་ཏོ། །མཆོག་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་
ས་བོན་གྱི་ཚིག་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་དབྱེར་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །མཆོག་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ས་བོན་གྱི་ཚིག་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །མཆོག་མ་
ཞེས་བྱ་བ་ས་བོན་གྱི་ཚིག་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་དབུས་དང། མཐའ་ཡོངས་སུ་ཆད་པར་སྟོན་ཏོ། །མཆོག་ས་བོན་གྱི་ཚིག་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི། སྤོབས་པ་མི་ཟད་པར་འགྱུར་
པའོ༑ ༑དེ་ལྟ་བས་ན། ས་བོན་གྱི་ཚིག་འདི་དག་དང། ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་ཚིག་འདི་དག་དང། རྡོ་རྗེའི་ཚིག་འདི་དག་ལ་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་

[146B] །རྟག་ཏུ་འདུ་འཛི་མེད་པར་སྤྱོད་པས་ཚུལ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་བརྟག་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །རྟག་ཏུ་དགེ་བ་གང་ཡིན་ཞེས་ཚོལ་ཞིང་འདོད་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །
རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པའི་རྒྱལ་པོ་དེས་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་ཞུས་པ་དེ་དག་གི་ལན་བཏབ་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་
སྣང་བར་མཛད་ཅིང་རབ་ཏུ་གཡོས་པར་མཛད་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་དང་ཐབས་གཅིག་ཏུ་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏེ། སྐད་ཅིག་ཐང་གཅིག་ཡུད་ཙམ་དེ་ལ་རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཞིང་དུ་བཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ནས་ཀྱང་གང་དུའང་གཤེགས་པའམ་སླར་གཤེགས་པར་མངོན་པ་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ནས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་མཆོག་དེ་
སྤོབས་པ་མི་ཆོད་པ་དེ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ། བརྗེད་ངས་པ་མེད་པའི་དྲན་པ་དེ་དང་ཡང་ལྡན་པར་གྱུར་ནས་ལྷས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །ལྷས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དེས་
ན༑ བདུད་ཕྱིར་རྒོལ་བའང་བཅོམ་ནས་གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང་གྲོང་རྡལ་དང། ལྗོངས་དང། ཡུལ་འཁོར་དང། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དུ་སོང་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏེ་
བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་ཅིང་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །དེས་ལོ་སྟོང་ཐམ་པར་ཆོས་བསྟན་ཏེ་སྲོག་ཆགས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ནི། ཉན་

[147A]༄༅། །ཐོས་སུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་སོ། །སྲོག་ཆགས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ནི། རང་སངས་རྒྱས་སུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་སོ། །སྲོག་ཆགས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ནི་
བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་སོ། །སྲོག་ཆགས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ནི། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་སོ། །སྲོག་ཆགས་
བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ནི། བརྒྱ་བྱིན་དུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་སོ། །སྲོག་ཆགས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ནི། ཚངས་པར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་སོ། །སྲོག་ཆགས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ནི་
བྱམས་པ་སྒོམ་པ་ལ་བཀོད་དོ། །སྲོག་ཆགས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ནི། སྙིང་རྗེ་སྒོམ་པ་ལ་བཀོད་དོ། །སྲོག་ཆགས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ནི། དགའ་བསྒོམ་པ་ལ་བཀོད་དོ། །སྲོག་ཆགས་
བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ནི། བཏང་སྙོམས་སྒོམ་པ་ལ་བཀོད་དོ། །སྲོག་ཆགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཞིག་ནི། མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བར་བྱས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དྲང་སྲོང་ཆེན་
པོ་མཆོག་དེ་ཤི་ནས་ལྷའི་བུ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་
ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཀུན་ནས་དྲི་མ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་མཆོག་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་པར་ཁྱོད་སོམ་

[147B] ཡིད་གཉིས་སམ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་ཉིད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། ངས་ཆོས་འདོད་པ་དང་
ཆོས་ལ་གུས་པར་གནས་པའི་བདེན་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་དེས་འོག་གི་ཕྱོགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་སྤྱན་དྲངས་སོ། །དྲི་མ་
མེད་པའི་གཟི་བརྗིད། རྣམ་གྲངས་དེས་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ནི། ནམ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་
མི་འགྱུར་ལ། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་ནུབ་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད། ཆོས་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། གུས་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་ན་འདུག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཞལ་སྟོན་པར་མཛད་ཅིང་ཆོས་
ཀྱང་ཐོས་པར་མཛད་དོ། །དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད། ཆོས་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་གཏེར་རི་དང། རི་སུལ་དང། ཤིང་དག་གི་ནང་དུ་བཅུག་
པ་དག་ཡོད་དེ། གཟུངས་དང། ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མཐའ་ཡས་པ་གླེགས་བམ་དུ་བྱས་པ་དག་ཀྱང་ལག་ཏུ་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད། ཆོས་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་

[148A]༄༅། །སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ནི། སྔོན་སངས་རྒྱས་མཐོང་བའི་ལྷ་རྣམས་སྤོབས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད། ཆོས་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི། ཚེ་ཟང་ནའང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཚེ་དང། སྟོབས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་
རླབས་དང། ལྷའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་དེ་དག་འདོད་ན་ལོ་སྟོང་དུའང་འཁོད་དོ། །ལོ་འབུམ་ཕྲག་གཉིས་སམ། གསུམ་མམ། བྮིའམ་ལྔའི་བར་དུའང་འཁོད་པ་ནས་བསྐལ་པ་
དང། བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པའམ། ཡང་ན་ཇི་སྲིད་འདོད་པའི་བར་དུའང་འཁོད་དོ། །དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད། ཆོས་ལ་གུས་པ་སྐྱེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་ནི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒ་བའང་སེལ་བར་མཛད་དོ། །ནད་ཀྱང་སེལ་བར་མཛད་དོ། །དྲན་པའང་སྒྲུབ་པར་མཛད་དོ། །རྟོགས་པ་དང། སྤོབས་པའང་
སྒྲུབ་པར་མཛད་དོ། །ཆོས་ལ་གུས་པ་སྐྱེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལྟ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ནི། སེལ་
བར་མཛད་ལ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི། སྒྲུབ་པར་མཛད་དོ། །དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད། ཆོས་ལ་གུས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་གཞན་གྱི་

[148B] །དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཐོས་པའི་ཚོགས་ལ་མཁས་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །
ཐོས་པའི་ཚོགས་ལ་མཁས་པ་ལ་བརྩོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་ལྟ་བུ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་དེ་བས་ཀྱང་གོང་
མའམ༑ དེ་བས་ཀྱང་ལྷག་པར་འགྱུར་ཏེ། དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི། བསོད་ནམས་ཉ་བར་རྟོན་པ་དང། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང། བསོད་ནམས་འབྱུང་བ་
དང། བསོད་ནམས་རྒྱས་པ་དང། བསོད་ནམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་དང་བསོད་ནམས་མི་ཟད་པ་དང། བསོད་ནམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་
གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་གི་བསོད་ནམས་རྣམས་ཀྱི་མྠའམ་ཚད་ནི། རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ། །དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་
ཐིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚད་དང། མཐའ་ནི། རྟོགས་པར་ནུས་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་ཚོགས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་དང། ཐོས་
པའི་ཚོགས་བསགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཚད་དང། མཐའ་ནི། རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ། །དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་

[149A]༄༅། །ཁམས་ན་ས་ལ་རི་དང། ཤིང་ལྗོན་པ་དང། ནགས་ཚལ་དང། རྩྭ་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི། སྲང་ཚད་ཀྱིས་ཚད་དང། མཐའ་རྟོགས་པའམ་ཤེས་པར་ནུས་ཀྱི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་ཚོགས་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་དང། ཐོས་པའི་ཚོགས་བསགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་
ཚད་གཟུང་བར་མི་ནུས་སོ༑ །ཞེས་བ་སྨྲའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚན་པོ་ཆ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཚོགས་
གསུམ་པོ་སྦྱིན་པའི་ཚོགས་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་དང། ཐོས་པའི་ཚོགས་དེ་དག་གི་ནང་ན་ཚོགས་གང་ཆེས་མཆོག་དང། ཆེས་གཙོ་བོ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་བ། དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད། ཚོགས་གསུམ་པོ་སྦྱིན་པའི་ཚོགས་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་དང། ཐོས་པའི་ཚོགས་དེ་དག་གི་ནང་ན་ཐོས་
པའི་ཚོགས་འབའ་ཞིག་མཆོག་ཅེས་བྱ། རབ་མཆོག་ཅེས་བྱ། གྱ་ནོམ་པ་ཞེས་བྱ། གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཞེས་བྱ། བླ་མ་ཞེས་བྱ། བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།།
གོང་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གོང་མའི་ཡང་གོང་མ་ཞེས་བྱའོ་།རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཀྱི་མདུན་ན་ཡུངས་འབྲུ་གཅིག་འདུག་པ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་

[149B] ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ནི། ཐོས་པའི་ཚོགས་བལྟ་བར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་
ནམ་མཁའ་ལ་བྱའི་རྗེས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པའི་ཚོགས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ་།ཕྱོགས་བཅུའི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ནི་
ཐོས་པའི་ཚོགས་བལྟ་བར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། སྦྱིན་པའི་ཚོགས་ནི། བྱ་བ་གཉིས་བྱེད་དེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དབུལ་བ་སེལ་བ་དང། ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པ་སྟེ། བྱ་
བ་འདི་གཉིས་བྱེད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱང་བྱ་བ་གཉིས་བྱེད་དེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ངན་འགྲོ་སེལ་བ་དང་བདེ་འགྲོ་སྒྲུབ་པ་སྟེ། བྱ་བ་འདི་གཉིས་བྱེད་དོ། །ཤེས་
རབ་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱང་བྱ་བ་གཉིས་བྱེད་དེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བ་དང། ཤེས་རབ་སྒྲུབ་པ་སྟེ། བྱ་བ་འདི་གཉིས་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། སྦྱིན་
པའི་ཚོགས་ནི། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང། ལེན་པ་དང་བཅས་པ་དང། ཕུང་པོར་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང། ལེན་པ་དང་
བཅས་པ་དང། ཕུང་པོར་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། ཐོས་པའི་ཚོགས་ནི། ཟག་པ་མེད་པ་དང། ལེན་པ་མེད་པ་དང། ཕུང་པོར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་

[150A]༄༅། །ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་པའི་ཚོགས་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །སྦྱིན་པའི་ཚོགས་དང་
ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚོགས་དང། ཐོས་པའི་ཚོགས་འདི་དག་བསྟན་པ་ན་སྔོན་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པའི་སྲོག་ཆགས་སུམ་སྟོང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་
སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ལྷའི་བུ་ལྔ་སྟོང་ནི། ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པར་དག་གོ་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་ཀྱང་རྗེས་སུ་
མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་དུ་དང་ལྡན་ན། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་ལ་གཟུགས་
བརྙན་དང་འདྲ་བར་མོས་པ་དང། ངག་ལ་བྲག་ཅ་དང་འདྲ་བར་མོས་པ་དང། སེམས་ལ་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བར་མོས་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ཟད་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་མོས་པ་སྟེ་

[150B] བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
ལ་བྱམས་པས་ཁྱབ་པར་ཡང་བྱེད་ལ་སེམས་ཅན་དུ་འདུ་ཤེས་པའང་མེད་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོང་པ་དང། མི་རྟག་པར་ཡང་མོས་པར་བྱེད་ལ་གཞིར་ཡང་མི་བྱེད་པ་དང། སངས་
རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐོང་ལ་ཤའི་མིག་ལའང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་དང། སེམས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལའང་མཁས་ལ་སེམས་ཀྱང་སེམས་ལ་གཏོད་པར་མི་བྱེད་པ་སྟེ་
རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་
ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྟ་བ་སྤང་
པའི་ཕྱིར་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། ཆོས་ཀྱིས་ལྷག་པའི་ཕྱིར་བཟོད་པའི་སྟོབས་

[151A]༄༅། །དང་ལྡན་པ་དང། དབེན་པའི་ཆོས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་
པོ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བསམ་གཏན་ཡང་ཐོབ་ལ་བསམ་གཏན་ལའང་མི་རྟེན་པ་
དང། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་བརྟགས་ལ་སྤྲོས་པའང་མེད་པ་དང། ཐབས་ལ་མཁས་པའང་རབ་ཏུ་འཛིན་ལ་སེམས་ཅན་ཡང་སྡུད་པ་དང། སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལའང་
གེགས་མེད་ལ་སྤྱོད་པའང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་རྣམས་
ལ་བཟོད་པ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་
མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱམས་པ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་འཁོར་བ་ལས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་

[151B] དགའ་བ་ཆེན་པོས་ཆོས་ལ་དགའ་ཞིང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དང། བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོས་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་སྤོང་བ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་
པ་དང། དུས་གསུམ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང། ཁམས་གསུམ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ས་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་པ་སྒྲུབ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་
འདི་བཤད་པ་ན་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་སྟེ། དེ་དགའ་བ་དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་པ་དེ་ཁོ་ནས་ཏ་ལ་བདུན་སྲིད་ཙམ་གྱི་
ནམ་མཁའ་ལ་མངོན་པར་འཕགས་སོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འྡིའང་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས་སོ། །ལྷ་དང་མིའི་སིལ་སྙན་འབུམ་ཡང་འཁྲོལ་ལོ། །པདྨའི་

[152A]༄༅། །སྤྲིན་གྱི་ཆར་ཆེན་པོའང་མངོན་པར་བབ་པོ། །འཇིག་རྟེན་འྡིའང་སྣང་བ་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཛུམ་པ་མཛད་དེ་
འདི་ནི༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ། གང་གི་ཚེ་འཛུམ་པ་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞལ་གྱི་སྒོ་ནས་འོད་ཟེར་སྣ་ཚོགས་འདི་ལྟ་སྟེ། སྔོན་པོ་དང། སེར་
པོ་དང། དམར་པོ་དང། དཀར་པོ་དང། བཙོད་ཀ་དང། ཤེལ་དང་དངུལ་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུ་དག་བྱུང་ངོ། །དེ་དག་བྱུང་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་
པར་གྱུར་ནས་ཉི་མ་དང། ཟླ་བ་རྣམས་ཀྱི་འོད་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཐུག་ནས་ཕྱིར་ལོག་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་ནུབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་
ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་
ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི། རྒྱུ་མ་མཆིས། རྐྱེན་མ་མཆིས་པར་
འཛུམ་པ་མི་མཛད་ན། འཛུམ་པ་མཛད་པའི་རྒྱུ་ནི། གང་ལགས་རྐྱེན་ནི། གང་ལགས། དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་ཀྱང་སྨྲས་སོ། །ཡེ་ཤེས་མཆོག་བརྙེས་ཡོངས་དག་

[152B] །དབང་པོ་ཞི་བ་ཞི་གནས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་བརྙེས། །སྐུ་མདོག་གསེར་གྱི་རི་བོ་ལྷ་ཡི་འོང་འདྲ་བ། །ཅི་ཡི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འཛུམ་པ་འདི་སྟོན་མཛད། །
གང་གི་བློ་གྲོས་ཅི་འདྲ་དུས་གསུམ་ལྡན་པ་དང། །ལྷ་དང་མི་རྣམས་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མཁྱེན་བཞིན་དུ། །འདུ་ཤེས་མི་མངའ་རྟག་ཏུ་ཡེ་ཤེས་མཆོག་བརྙེས་པ། །ཞལ་རས་ཟླ་འདྲ་འཛུམ་
པའི་དོན་ནི་བསྟན་པར་གསོལ། །འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཇི་སྙེད་གང་དག་མ་འོངས་དུས། །གང་དག་གནས་པའི་རྒྱལ་བ་དེ་དག་མཚུངས་པ་སྟེ། །སེམས་ཅན་གང་དག་དཀར་པོ་སྤྱོད་པ་སྣ་
ཚོགས་པ། །སྦྱོར་མཁྱེན་ལུང་བསྟན་སླད་དུ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་གསུངས། །སངས་རྒྱས་ཞིང་འདི་དག་ནི་སྐུ་ཡིས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་།ཁྱོད་ཀྱི་གསུང་ནི་སངས་རྒྱས་ཞིང་མང་ཡངས་པར་
གྲག་འདིར་ནི་ཐུགས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་བྱམས་པ་བསྐྱེད། །རྒྱལ་བ་ཡེ་ཤེས་མཐའ་ཡས་ལྡན་པ་གང་སླད་གསུངས། །ཆོས་རྣམས་ཡ་མ་བརླ་སྟེ་ཆུ་ཟླ་འདྲ་བ་དང། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་
འཇིག་པ་རྨི་ལམ་ངོ་བོ་ཉིད། །སྤྲིན་ལྟར་མི་བརྟན་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་མཁྱེན་པ་པོ། །མི་ཡི་སེངྒེ་གང་སླད་འཛུམ་དོན་བསྟན་པར་གསོལ། །སྟོང་པ་མཚན་མེད་སྨོན་མེད་རྟོགས་པས་རྣམ་
པར་གྲོལ། །རྟག་ཏུ་ཐུགས་དུལ་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མཁས་།རླུང་སྲུབ་མཁའ་ལ་འཚུབ་ཀྱང་སྤྲོས་མེད་འདྲ་བ་པོ། །ཅི་སླད་འཛུམ་མཛད་འདི་ལ་དོན་ནི་ཅི་མཆིས་གསུངས། །གང་གི་

[153A]༄༅། །སེམས་དེང་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་མཆོག་ལ་བཏུད། །གང་གིས་དེ་རིང་ཤིང་རྒྱལ་དྲུང་དུ་བདུད་ཀྱང་བཅོམ། །གང་གིས་རྒྱལ་བ་མཆོག་རྣམས་གདན་ནི་ཡོངས་
སུ་བཟུང། །སྐྱེས་བུ་ཁྱུ་མཆོག་གིས་ནི་ཅི་ཕྱིར་འཛུམ་པ་བསྟན་།འདི་ན་རྒྱལ་བའི་ཉན་ཐོས་དེ་རྣམས་ས་མ་མཆིས། །འདི་ལ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ཡང་ཅི་མ་མཆིས། །འདི་ནི་
སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ། །འཇིག་རྟེན་མཆོག་གིས་འཛུམ་པའི་རྒྱུ་ནི་བསྟན་པར་གསོལ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་པོ་ལ་འདི་
སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཀུན་དགའ་བོ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཏ་ལ་བདུན་སྲིད་ཙམ་གྱི་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་མངོན་པར་འཕགས་ཏེ་འདུག་པ་
མཐོང་ངམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མཐོང་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ། མཐོང་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཀུན་དགའ་བོ། ཚན་པོ་
ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་འདི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་པ་ཕྲག་འབུམ་གྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་
བར་འགྱུར་ཏེ། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་བསྐལ་པ་ཚངས་པས་བསྟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་

[153B]ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་
སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཀོད་པ་མང་པོའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་ངོ། །ཀུན་དགའ་བོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
སངས་རྒྱས་བཀོད་པ་མང་པོའི་རྒྱལ་པོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེའང་འབྱོར་པ་དང། རྒྱས་པ་དང། བདེ་བ་དང། ལོ་ལེགས་པ་དང། ཉམས་
དགའ་བ་དང། སྐྱེ་པོ་དང། མི་མང་པོས་གང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་དགའ་བོ། དཔེར་ན། དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་དང་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་
གྱི་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ལོངས་སྤྱོད་དང། ཡོངས་སུ་སྤྱད་པའང་དེ་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཀོད་པ་མང་པོའི་
རྒྱལ་པོ་དེའང་གཏམ་གཞན་མི་གསུང་བར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་འབའ་ཞིག་སྟོན་ཏོ། །དེ་ན་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་
ཀྱི་མིང་ཡང་མེད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་

[154A]༄༅། །པ་དེའང་ཚེ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་མེད་དེ། དེ་བདུད་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་བཅོམ་པ། གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་མེད་པ་
དང། བཻ་ཌཱུརྱ་ལས་གྲུབ་ལ་ཛམྦུ་ཆུ་བོའི་གསེར་གྱི་པདྨས་སྤྲས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་བར་སྣང་དེ་ལས་བབས་ཏེ་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་གསོལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་འདུལ་བ་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ནི། བཅོམ་
ལྡན་འདས། ངོ་མཚར་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ། ངོ་མཚར་ལགས་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའམ། ཀླན་ཀ་ཚོལ་བའམ། མཐོ་
འཚམ་པའམ། བསྟིང་བའི་སླད་དུ་མཆིས་པ་གང་དག་ལྷགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་དགའ་བ་དང། དང་བ་དང། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དྲག་པོ་ཐོབ་
པར་འགྱུར་ལ། ང་རྒྱལ་དང། རྒྱགས་པ་དང། དྲེགས་པ་ངེས་པར་བཅོམ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉག་གཅིག་ལ་འདུད་ཅིང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉག་གཅིག་ལ་ཐལ་མོ་སྦྱར་

[154B] བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟར་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་འདི་ང་རྒྱལ་དང། རྒྱགས་པ་དང་དྲེགས་པ་དྲག་པོས་མཆིས་ལ། ཆོས་འདི་ལྟ་བུ་འདི་
ཐོས་ནས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་བུ་ཐོབ་སྟེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མ་མཆིས་གྲངས་མ་མཆིས་པའི་ང་རྒྱལ་དང། རྒྱགས་པ་དང་དྲེགས་པ་སྤངས་པའི་སླད་དུ་ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར་
ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སྔོན་འདས་པའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཇི་སྙེད་ཅིག་ལ་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་
གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཚལ་བའི་སླང་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་དེས་ན། ད་ལྟར་འདི་ལྟ་བུའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ལགས། དེ་
སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་།སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་
བོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་ནི། འདས་པའི་དུས་ན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་དོ། །
དེ་ཕྱིན་ཆད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་གྲངས་མེད་པ་ལ་བཀུར་སྟིར་བྱེད། བླ་མར་བྱེད། རི་མོར་བྱེད། མཆོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་

[155A]༄༅། །པར་འགྱུར་རོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་གིས་ན། དེའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་མཆིས་པར་གྱུར་ནས་དེས་ན་
འདི་བརྩད་པའི་བསམ་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱན་སྔར་མཆིས་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་ང་རྒྱལ་དང། རྒྱགས་པ་དང། དྲེགས་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་
པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་
བཞི་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྗེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་དང། ཆོས་ལ་མ་གུས་པ་དང། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ཁྱད་
དུ་གསོད་པ་དང། ལོག་པའི་ཚིག་སྨྲ་བ་སྟེ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་གྱི་སེམས་བརྗེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་
གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྗེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་
པའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དག་དང་འདྲིས་པར་བྱེད་པ་དང། ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་མོས་པ་རྣམས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སྡང་ཞིང་སྐུར་པ་འདེབས་པ་དང། ཆོས་རྣམས་ལ་སློབ་

[155B] སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྗེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྗེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྒྱུ་བྱེད་པ་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གཡོས་བསྟེན་པར་
བྱེད་པ་དང། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ལ་ལྕེ་གཉིས་བྱེད་པ་དང། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་སྟེ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་
དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྗེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྗེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་
གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བདུད་ཀྱི་ལས་མ་རྟོགས་པ་དང། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས་པ་དང། ལྷག་པའི་བསམ་པ་སྟོབས་ཆུང་བ་དང་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་མེད་པ་སྟེ། སྲེད་མེད་
ཀྱི་བུ༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྗེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། ཡང་གང་གི་ཕྱིར་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་
བརྗིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་བརྗེད་པར་གྱུར་པ་དེ་ཉོན་ཅིག་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདི་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་

[156A]༄༅། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་
མེད་པ༑ ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་བ་འཇིག་ཅེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། དེའི་བསྟན་པ་གནས་པ་ན་བྲམ་ཟེ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་
ནོར་བཟང་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེ་བདུད་ཀྱིས་བསླུས་ནས་ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དུ་གྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐད་དུ་མི་འགྲོ་བའི་སྟེང་དུ་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་
ནས་བྲམ་ཟེ་དང། ཁྱིམ་བདག་ཆོས་སྨྲ་བ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཐབ་པ་དང། རྩོད་པ་དང། འགྱེད་པ་ལ་ཞུགས་ཏེ། ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ལའང་མ་གུས་པ་བསྐྱེད་དོ།།
དེའི་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་ཆོས་ལྔ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཏེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་དང། ཆོས་ཐོས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐེག་པ་
ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དག་དང་འབྲེལ་བའི་གཏམ་སྣ་ཚོགས་དྲི་བར་བྱ་བ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པོར་བྱ་བ་
དང་བྲལ་བར་གྱུར་ནས་དེས་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ནི། ཡོངས་སུ་བཟུང་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི། ཡོངས་སུ་བཟུང་སྟེ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ཆོས་ལྔ་པོ་དེ་དག་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཏོ། །

[156B] དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྲམ་ཟེ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ནོར་བཟང་གང་ཡིན་པ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་པར་ཁྱོད་སོམ་ཉིའམ། ཡིད་གཉིས་སམ། ཐེ་ཚོམ་ཟན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་
ལྟར་མི་བལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་འདི་ཉིད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྲམ་ཟེ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ནོར་བཟང་དུ་གྱུར་ཏེ་ང་རྒྱལ་དེས་ན། དེའི་བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྗེད་དོ།། སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བས་ཡོངས་སུ་བསྲུངས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཁོ་ནས་བསྐྱབས་པ་དེས་ནི་ངན་སོང་དག་ཏུ་མ་སྐྱེས་སོ། །དེ་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་
ཏེ༑ ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་ཤུགས་ཐོབ་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་དང་མ་བྲལ་ལོ། །དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་ཀྱི་ཤུགས་མ་བཟོད་དེ་འོངས་པ་ལས། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྟོབས་ཀྱི་ཤུགས་ཐོས་ནས་ང་རྒྱལ་དང། རྒྱགས་པ་དང། དྲེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཆད་དོ། །སྡིག་པ་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ནི། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་ངོ། །དེའི་སྔོན་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་མངོན་དུ་བྱུང་སྟེ། དེས་ན་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་གང་བསྐྱེད་ན། དེས་ཁྱོད་ཀྱིས་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར། དྲི་མ་

[157A]༄༅། །མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། བདག་གིས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་དོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད། དྲི་མ་མེད་
པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་མེད་པ་དང། འཇིག་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་བསྐྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་དང། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ལྟར་བསྐྱེད་དོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་
བུས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། སོ་སོ་སྐྱེ་བའི་ཆོས་རྣམས་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་ནི། ཅི་ཞིག་ཡོད། ཐ་དད་དུ་དབྱེ་བ་ནི། ཅི་ཞིག་ཡོད། དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་
བརྗིད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། མིང་ལ་ནི། ཐ་དད་དུ་དབྱེ་བ་ཡོད་ཀྱི། དོན་ལ་ནི། ཐ་དད་དུ་དབྱེ་བ་མེད་དོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་སྨྲས་པ། དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་
ཀྱི་དོན་གང་ཡིན། དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། དེའི་དོན་ནི། མེད་པ་ལས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་སྨྲས་པ། དྲི་མ་མེད་
པའི་གཟི་བརྗིད། དོན་གྱིས་ནི། ཅི་ཞིག་སེལ་བར་བྱེད། ཅི་ཞིག་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད། དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། དོན་གྱིས་ནི། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་
རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི། སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་སྨྲས་པ། དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་གང་ཡིན་

[157B] སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི། གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་པའོ་།སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དོན་ལ་རྟོན་པར་
བྱའི༑ ཚིག་འབྲུ་ལ་རྟོན་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་དང། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེས་པ་ལ་ནི། རྒྱུ་གཉིས་དང། རྐྱེན་གཉིས་ཡོད་དེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན་
འདི་ལྟ་སྟེ། གཞན་གྱི་སྒྲ་དང། རང་གི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་ན། ཇི་ལྟར་ཚིག་འྦྲུའང་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ། དོན་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན། དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་
སྨྲས་པ༑ སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། དོན་ལ་རྟོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། ཚིག་འབྲུ་ཕྲི་བའང་མེད་དོ། །ཡང་ཚིག་འབྲུ་དམིགས་སུ་མེད་པ་དེ་ནི། དོན་ཡིན་ལ། དོན་དེའང་བརྗོད་དུ་མེད་
པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དོན་ལ་རྟོན་པ་ལ་ནི། ཆོས་ཀྱང་ཅིའང་མེད་དོ་།དོན་ཀྱང་ཅིའང་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང། ཡ་མ་བརླ་དང། ཡུལ་ན་
མི་གནས་པ་དང། ཕྱོགས་ན་མི་གནས་པ་དང། གང་ཁོ་ན་གནས་པ་དེ་ཁོ་ནར་འགགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་དོན་ནི། གཏན་དུ་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།
ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། གང་དོན་ལ་རྟོན་པ་དེ་ནི། ཆོས་གང་ལས་ཀྱང་མི་འཕྲོ་རྣམ་པར་མི་འཕྲོའོ། །གང་མི་འཕྲོ་རྣམ་པར་མི་འཕྲོ་བ་དེ་ནི། དོན་ཏོ། །སྲེད་

[158A]༄༅། །མེད་ཀྱི་བུས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། གང་དོན་ལ་རྟོན་པ་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྟོན་པའི་རྣམ་གྲངས་ཡོད་དམ། དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། སྲེད་མེད་ཀྱི་
བུ༑ ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། སྟོང་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། དབེན་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་སྟོང་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་དེ་ལ་རྟོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་དབེན་
པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ད་ལ་རྟོན་ཏོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་ན། གང་དོན་ལ་རྟོན་པ་དེ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྟོན་ཏོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་སྨྲས་པ། དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད། དེ་ལྟ་བས་
ན༑ ཆོས་ཐམས་ཅད་འདི་རྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། དེ་ནི། དེ་བཞིན་ནོ། །ཁྱོད་ཇི་སྐད་ཟེར་བ་བཞིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། དོན་
དམ་པ་ལ་རྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པ་ནི། དེ་དག་གི་སྒོ་ཡིན་ཏེ་དོན་དམ་པར་དེ་དག་བཙལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཆོས་ཀྱང་མི་སྒྲུབ། ཆོས་མ་ཡིན་པའང་མི་སྒྲུབ་པ་དེ་ལྟར་
དེ་དག་བཙལ་བར་བྱའོ། །གཉིས་སུ་མེད་པ་བཙལ་བ་ནི། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བཙལ་བ་ཡིན་ནོ། །བཙལ་བ་དེ་ནི། བྱེད་པ་མེད་པའོ་།བཙལ་བ་དེ་ནི། བྱ་བ་མ་ཡིན། རྣམ་པར་
བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་མི་བྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་བཙལ་བ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དོན་དང་འགལ་བར་མི་བྱེད་ན། བཙལ་བར་བྱ་བའི་འོས་ཡིན་ནོ། །དེ་

[158B]འདི་བསྟན་པ་ན་དགེ་སློང་ལྔ་བརྒྱ་ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་རྣམས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །ལྷའི་བུ་བརྒྱད་སྟོང་ནི་
ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པར་དག་གོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་
བརྗིད་ལ་གཞན་ཡང་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དོན་ལ་རྟོན་པར་བྱའི། ཚིག་འབྲུ་ལ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ནི། སེམས་
ཅན་འདི་དག་དོན་ལ་མི་མཁས་ཤིང་གཉིས་ལ་སྤྱོད་པ་དང། ཚིག་འབྲུ་ལའང་མི་མཁས་པས་ཚིག་འབྲུ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ཤིང་དོན་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་དོན་ལ་རྟོན་པར་བྱའོ་ཚིག་
འབྲུ་ལ་མ་ཡིན་ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་དོན་ལ་རྟོན་པས་ཚིག་འབྲུ་ལ་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་ཚིག་འབྲུ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་
འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེ་བ་ལ་ནི། རྒྱུ་གཉིས་དང། རྐྱེན་གཉིས་ཡོད་དོ། །ཞེས་དེ་སྐད་གསུངས་པ་དེ་ནི། འདི་ལྟར་ཆོས་འདུལ་བ་མ་
ཐོས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་དེ་དག་འཁོར་བ་ལས་རྣམ་པར་མ་གྲོལ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་མངོན་པའི་ང་

[159A]༄༅། །རྒྱལ་ཅན་དེ་དག་ཐོས་པ་མང་པོ་ལ་གཟུད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དེ་དག་གིས་ཆོས་ཐོས་ནས་གལ་ཏེ་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་ན་ནི། དེ་དག་ཀྱང་ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་པར་
འགྱུར་ཏེ། ལམ་ལ་གནས་པ་དེ་ལ་དགོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐོས་པས་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པར་འགྱུར། །ཐོས་པས་སྡིག་པ་བྱེད་མི་འགྱུར། །ཐོས་པས་གནོད་པ་
སྤང་བར་འགྱུར། །ཐོས་པས་མྱ་ངན་འདའ་བ་འཐོབ། །ཅེས་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤེད་མེད་ཀྱི་བུས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་ན་དགེ་སློང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་
ཚུལ་བཞིན་དུ་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན། དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་སྨྲས་པ། གང་དུའང་སྦྱོར་བ་མེད་ལ་འབྲལ་བར་ཡང་མི་བྱེད་ན། དེ་ལྟར་ན་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བ་
ཡིན་ནོ༑ ༑སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། ཚུལ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི། སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་གང་གི་ཚེ་དགེ་སློང་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་
ན༑ ཉེས་པ་ཀུན་ནས་སློང་བར་མི་བྱེད། བདག་ཀུན་ནས་སློང་བར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ནི། དེའི་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བའོ། །གང་གི་ཚེ་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང། ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་སོ་སོར་
རྟོག་སྟེ༑ གང་ལ་སྨྲ་བ་དང། གང་སྨྲ་བར་བྱ་བ་དང། གང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་དང། གང་སྤང་བའི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་དང། གང་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་དང་

[159B]རྒྱུས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན། མ་འོངས་པའི་རྒྱུས་འཐོབ་པ་མ་ཡིན། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྒྱུས་འཐོབ་པ་མ་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཚུལ་བཞིན་
དུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འགགས་པར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་ཚུལ་བཞིན་དུ་མཐོང་ངོ། །གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་ཞི་
བ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་སྙོམས་པར་ཞུགས་པར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་ཚུལ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཏན་དུ་མ་སྐྱེས་པར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་ཚུལ་བཞིན་
དུ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཏན་དུ་མ་སྐྱེས་པ་དང། གཏན་དུ་མ་བྱུང་བ་དང། གཏན་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མཐོང་བ་དང། གང་གིས་མཐོང་བ་
དང། གང་མཐོང་བ་དེའང་མི་མཐོང་བ་དང། ཇི་ལྟར་མི་མཐོང་བ་དང། རྣམ་པར་མི་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་མཐོང་ན། ཚུལ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ལ་ལེགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །གལ་ཏེ་བསྟན་ནམ་བསྟན་པ་ན་དེ་ལྟར་བསྟན་པར་བྱའོ། །
ཚུལ་བཞིན་དུ་བརྩོན་པ་ནི། ཆོས་གང་ལའང་རྨོངས་པ་མེད་དོ་།ཚུལ་བཞིན་དུ་བརྩོན་པ་ནི། ཆོས་གང་ལའང་སྒྲིབ་པ་མེད་དོ་།ཚུལ་བཞིན་དུ་བརྩོན་པ་ནི། གང་དུའང་བཅིངས་པའང་

[160A]༄༅། །མེད་གྲོལ་བའང་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚུལ་བཞིན་དུ་བརྩོན་པ་ནི། ཆོས་གང་ཡང་སྤང་བའམ་འབྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པ་མེད་དོ། །གང་ཆོས་ཐམས་
ཅད་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་དང། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་དེ་ནི། དེའི་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མཐོང་
བ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །མཐོང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི། མ་སྐྱེས་པའི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི། མ་བྱུང་བའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །མ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་
མ་མཐོང་བའི་ཚིག་བླ་དྭགས་ཏེ། ངས་དེ་ལས་དགོངས་ནས་ཚིག་འདི་སྐད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་མ་མཐོང་ན། ཡང་དག་པ་ཉིད་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་
གསུངས་སོ། །འདི་ནི། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པ་ཉིད་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་ཉིད་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན་
བདག་མཉམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བདག་མེད་པའི་མཉམ་པའོ། །བདག་མེད་པའི་མཉམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་སྟེ་དེ་བས་ན། ཡང་དག་པ་
ཉིད་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་

[160B] འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདི་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་དང། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚུལ་དུ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཡང་དག་པར་
ཤེས་ཤིང་ཐོས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཤིང་མོས་སུ་ལགས་ཀྱང་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མི་འགྱུར་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ངོ་མཚར་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་
པ༑ ངོ་མཚར་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེ་དག་ནི། ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེ་དང་
ལྡན་པས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་བཞིས་ཡོངས་སུ་སྒོ་བར་བྱེད་དེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་
པའི་ཡེ་ཤེས་དང། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱ་བ་སྟེ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། ཆོས་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྒོ་བར་བྱེད་དེ། ཆོས་
ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཤེས་ཤིང་ཐོས་ལ་ཡིད་ཆེས་ཤིང་མོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་
སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ཤེས་ཏེ། ཤེས་ཤིང་མཐོང་ལ་ངེས་པ་ནི། མི་མཐོང་ངོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་བའི་

[161A]༄༅། །ཕྱིར་རོ༑ ༑དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་ངེས་པར་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དེ་སྐད་གསུངས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་དེ་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ནི། སྐྱོན་གང་ཡིན་པའི་ལྟ་བར་གྱུར་པའང་ཅིའང་མེད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའང་ཅིའང་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་དམིགས་པ་བྱས་ནས་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མ་དམིགས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ལ་མ་དམིགས་ཆོས་དང། དགེ་འདུན་གྱི་རིགས་ལ་མི་དམིགས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དམིགས་ཏེ། ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ་ཡལ་བར་བོར་ནས་མི་ལྟ་བ་དང། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་མི་འདེབས་པ་དང། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱོ་བས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་
པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་བྱས་ཏེ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་ལ་དམིགས་པ་
བྱས་ཤིང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དམིགས་པ་བྱས་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྟ་སྟེ། ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་གཅིག་པར་ཤེས་ཀྱང་

[161B] སེམས་ཅན་ལ་བལྟ་བའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་ཡང་འདྲིས་པར་བྱེད་ལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་པར་ཡང་མི་ལྟུང་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། རྣམ་གྲངས་དེས་ཀྱང་
ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡང་མེད་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་ལའང་འཇུག་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ་།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་
ཆེན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་འདྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་དེ་ལ་ཉན་ཐོས་
དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་མཆིས་པ་ནི། ངོ་མཚར་ལགས་སོ། །དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་འཁོར་དེ་ཉིད་དུ་འདུས་པར་གྱུར་ཏེ་འདུག་གོ་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་འདི་བསོད་ནམས་ཐམས་
ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་སྐབས་སུ་བཀའ་མཆིད་ཀྱི་རྒྱུད་ཅིའང་མི་མཆི་ལགས་སོ། །དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི། བསོད་ནམས་འདོད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་དོ། །རྙེད་པ་དང་

[162A]༄༅། །བཀུར་སྟི་དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདོད་པ་དང། མཐོ་རིས་འདོད་པ་དང། ལོངས་སྤྱོད་འདོད་པ་དང། འཁོར་འདོད་པ་དང། གྲགས་པ་དང། སྙན་པ་དང། བསྔགས་
པ་འདོད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྤྱོད་པ་མི་བྱེད་དོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ། འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྤྱོད་པར་བྱེད། འཇམ་དཔལ་གྱིས་
སྨྲས་པ༑ རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི། ཆོས་
འདོད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བར་འདོད་པ་དང། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་འདོད་པ་དང། བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་དང་
འདྲ་བར་འདོད་པ་དང། ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལུས་དང་སེམས་ལ་མི་ལྟ་བ་དང། ཡོངས་
སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང། མི་འཕྲོག་པ་དང། ལྷག་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་དང། མི་ལྡོག་པ་དང། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཅན་
དང། ཡང་དག་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པ་དང། བསྐྱོད་དུ་མེད་པ་དང། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པ་དང་གཅིག་ཏུ་དཔའ་བ་དང། ཐུབ་པ་མེད་པ་དང་

[162B] མི་སྐྲག་པ་དང། མི་འཇིགས་པ་དང་ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་མི་འཇིགས་པ་དང། མ་ཁེངས་པ་དང། མ་དུད་པ་དང། བརྟན་པ་དང། མི་གཡོ་བ་ཐོབ་པ་དང། དབེན་པ་ལས་
སྐྱེས་པ་དང། དོན་གཅིག་པ་དང། ཚུལ་གཅིག་པ་དང། གཅིག་ཏུ་ཆད་པ་དང། ཚུལ་གཅིག་ལ་ཞུགས་པ་དང། གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་བརྩོན་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བར་འདོད་
བ་དང། གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་དང། དེ་ཉིད་འདོད་པ་རྣམས་ནི། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ། །སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་ལ་སྤྱོད་
པ་ཡིན༑ སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་དེ་ཟད་པའི་ཕྱིར་དང། སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང། མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་དང། མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་མི་སྤྱོད་དེ། གཏན་དུ་ཟད་པ་
དང། ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་ལ། གཏན་དུ་མི་སྐྱེ་བའང་འཁྲུག་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་ལ་
སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདས་པའི་སེམས་ཟད་དོ། །ཞེས་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད། མ་འོངས་པའི་སེམས་མ་ཕྱིན་ཏོ། །ཞེས་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་
ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སེམས་མི་གནས་སོ། །ཞེས་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་ལ་འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང། ཆགས་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་སྤྱོད་

[163A]༄༅། །པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། སྦྱིན་
པ་དང། བྱང་ཆུབ་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདི་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྤྱོད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བྱང་ཆུབ་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་དང། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་འདི་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྤྱོད་དོ། །བཟོད་པ་དང། བྱང་ཆུབ་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདི་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྤྱོད་དོ། །བརྩོན་འགྲུས་
དང། བྱང་ཆུབ་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདི་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྤྱོད་དོ། །བསམ་གཏན་དང། བྱང་ཆུབ་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་དང། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་འདི་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྤྱོད་དོ། །ཤེས་རབ་དང། བྱང་ཆུབ་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདི་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྤྱོད་དེ། གང་
གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་ལ། སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་དང། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་འཁྲུག་པར་མི་བྱེད་ན། དེ་ཙམ་གྱིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟུགས་སྟོང་ཞེས་མི་སྤྱོད་དེ། གཟུགས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང། དེ་བཞིན་དུ་

[163B] འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟོང་ཞེས་མི་སྤྱོད་དེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་སྟོང་པའོ་།གཟུགས་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཟད་པར་མི་བྱེད་དེ། གཟུགས་
ནི༑ སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་དུ་ཟད་པ་ཁོ་ནའོ་།དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟད་པར་མི་བྱེད་དེ། སྟོང་པ་
ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཏན་དུ་ཟད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཟག་པ་ཁོ་ནས་ཟད་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཟད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་མ་ཡིན་
ནོ༑ ༑ཚོར་བ་ཟད་པ་དང། འདུ་ཤེས་ཟད་པ་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་ཟད་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཡང་འབད་པར་མི་
བྱེད་ལ༑ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་དོ། །འཁོར་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བའི་ཕྱིར་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་
ཕྱིར་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་དོ། །མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པར་ཡང་མི་མཐོང་ལ། དགེ་བའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་ཡང་མི་མཐོང་ངོ། །ཤེས་བྱ་ལ་མ་གཏོགས་པར་ཤེས་པ་

[164A]༄༅། །ཡང་དག་པར་མི་མཐོང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དབྱེར་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ལ་མོས་པ་ཡིན་ཏེ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་།སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་པ་དང། ཆོས་ཀྱི་
དབྱིངས་ཚད་མེད་པར་ཡང་མོས་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱང་ཟད་པར་མི་བྱེད་ཅིང་ཆུད་གཟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་དོ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང་
ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་གཉིས་སུ་མེད་དེ། གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་ཅིང་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་འཕེལ་བའང་མེད། ཡོངས་སུ་འགྲིབ་པའང་མེད་ལ། སེམས་ཅན་
གྱི་ཁམས་ཀྱང་འཕེལ་བའང་མེད། ཡོངས་སུ་འགྲིབ་པའང་མེད་དོ་།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྲེད་
མེད་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཤེས་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཡང་མི་སྤྱོད། འཕེལ་
བའི་ཕྱིར་ཡང་མི་སྤྱོད་དོ། །འདི་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་བ་དང་རྣམ་པར་བསྒྲུབས་པས་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཉོན་

[164B] འཁོར་བའི་གནོད་པ་གཞིག་པའི་ཕྱིར་དང། བདག་དང། སེམས་ཅན་དང་སྲོག་དང། གང་ཟག་གཞིག་པའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་དེ་
སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །བམ་པོ་བཞི་པ་སྟེ་ཐ་མ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་
སྤྱོད་པའི་ལེའུ་ཆོས་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་ཞུགས་པའི་ལྷའི་བུ་བཅུ་དྲུག་གིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། །དེ་ནས་ཚན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་
གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་མཆོད་པའི་ལས་བྱ་བ་དང། ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་མོས་པའི་སེམས་ཅན་གང་དག་ལགས་
པ་དེ་དག་གི་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ལགས་སོ། །ཞེས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །དེ་ནས་ལྷའི་བུ་བདུད་བྲལ་གྱི་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་
སོ༑ ༑འཇམ་དཔལ། བདག་གིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དྤའྖེན་པོས་ཇི་ལྟར་སྤྱད་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ལ་སྤོབས་སོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། ལྷའི་
བུ༑ ཁྱོད་ཀྱིས་དེའི་དུས་ལ་དབབ་པར་ཤེས་ན། སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག་།ལྷའི་བུས་སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་

[165A]༄༅། །པའོ༑ ༑བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་སྤྱོད་པའོ། །སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་
ཐམས་ཅད་ལ་བསླབ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་ལྷའི་བུ་བདུད་བྲལ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ལྷའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་འདི་ལ་ཇི་ལྟར་སྤྱད་པར་བྱ། ལྷའི་བུས་སྨྲས་པ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་
པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ལ་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དང། ཞེ་སྡང་སྤྱོད་
པ་རྣམས་ཀྱི་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དང། གཏི་མུག་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དང། ཆ་མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་

[165B]པར་བྱ་སྟེ། དེས་འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱ་ཞིང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་ཡང་བྱའོ། །ཞེ་སྡང་སྤྱོད་པ་ལ་སྤྱད་
པར་བྱ་ཞིང་ཞེ་སྡང་དང་ཡང་བྲལ་བར་བྱའོ། །གཏི་མུག་སྤྱོད་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱ་ཞིང་གཏི་མུག་དང་བྲལ་བར་ཡང་བྱའོ། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་སྤྱོད་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱ་ཞིང་ཉེས་པ་ཐམས་
ཅད་དང་བྲལ་བར་ཡང་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་སྤྱད་པ་ཐམས་ཅད་ལའང་སྤྱོད་ལ། སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་མི་གོས་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་
བྱ་བའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འགྲུབ་པར་སྣང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་སྨྲས་པ་
ལྷའི་བུ༑ ཇི་ལྟར་ན་བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡིན། ལྷའི་བུས་སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་རྣམས་ལས་
བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། བདུད་ཀྱི་ལས་བྱུང་ངོ་ཅོག་གི་དབང་དུའང་འགྲོ་བར་མི་བྱའོ། །བདུད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཉིད་མཚམས་སྦྱོར་བར་ཡང་མི་བྱའོ། །སྤྱོད་པ་ཐམས་
ཅད་ལ་འཇུག་པའང་སྦྱོར་བར་བྱའོ། །བདུད་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ཡང་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་དབང་དུ་འགྲོ་བར་ཡང་མི་བྱའོ། །དེས་བདུད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལའང་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ་

[166A]༄༅། །བདུད་ཀྱི་ལས་དང་འབྲལ་བར་ཡང་བྱའོ། །སྨྲས་པ་ལྷའི་བུ། ཇི་ལྟར་ན་སློབ་པ་དང། མི་སློབ་པ་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡིན། སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་དང། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་དང། གནས་པ་
མེད་པའི་སྤྱོད་པ་དང། འཕོ་བ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་དང། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ལ་སྦྱོར་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་ལྷའི་བུ་བདུད་བྲལ་གྱིས་བསྟན་པ་འདི་བཤད་ནས་འཇམ་དཔལ་
གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །འཇམ་དཔལ། བདག་གི་སྤོབས་པ་ནི། དེ་ཙམ་དུ་བས་ཀྱི། སྤྱོད་པ་བཤད་པ་འདི་ལས་བརྩམས་ཏེ་རྒྱས་པར་ཁྱོད་སྤོབས་པར་མཛོད་ཅིག་
དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་ལྷའི་བུ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ལྷའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ནི། ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །
དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྤྱོད་པ་དེ་ནི། མིག་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བགྲང་བ་མ་ཡིན་པའོ། །རྣ་བ་དང་སྒྲ་དང། སྣ་དང་དྲི་དང་ལྕེ་དང་རོ་དང། ལུས་དང་རེག་བྱ་དང། ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་ཡུལ་
དུ་བགྲང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷའི་བུ། རྣམ་གྲངས་དེས་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་ནས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་དག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཡིན་པར་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ།།

[166B] གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱོད་པ་གང་ལ་སྤྱོད་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་མི་མཉེས་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷའི་བུས་སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་སྤྱད་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་མཉེས་པར་བགྱིད། འཇམ་
དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། ལྷའི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྟོང་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྟ་བ་
འགའ་ཞིག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཏེ། ཐ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ནའང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་སླུ་བ་ཡིན་ནོ། །ལྷའི་བུ། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པས་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་མཚན་མ་མེད་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་འགའ་ཞིག་མཚན་མར་བྱེད་
དམ༑ མཚན་མ་དང་འགྲོགས་པར་བྱེད་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་སླུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྨོན་པ་མེད་
པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པ་དང། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང། མ་བྱུང་བ་དང། མ་སྐྱེས་པ་དང་

[167A]༄༅། །མ་ཐོན་པ་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། མ་སོང་བ་དང། མི་གནས་པ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་
དང། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་
སམ༑ ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་འགའ་ཞིག་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་སླུ་བ་ཡིན་ནོ། །ལྷའི་
བུ༑ གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་འདུ་བ་དང། ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པར་ཡང་དག་པར་འདུ་བ་དང་
ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་སྨོན་པ་མེད་པར་ཡང་དག་པར་འདུ་བ་དང། ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཁམས་གསུམ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཤེས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་
པར་འདུས་མ་བྱས་པ་དང། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང། མ་བྱུང་བ་དང། མ་སྐྱེས་པ་དང། མཐོན་པ་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང་
མ་སོང་བ་དང། མི་གནས་པ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང། ཆོས་

[167B] རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་ཤེས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་མི་སླུ་བ་
ཡིན་ནོ༑ ༑དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ལེགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། འཇམ་དཔལ། ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ་།ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་འདི་ལེགས་པར་
སྨྲས་ཏེ༑ དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། ལུང་བསྟན་པའང་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །འཇམ་དཔལ། ངས་མངོན་
པར་ཤེས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མར་མེ་མཛད་ཀྱི་སྔོན་རོལ་ཏུ་དཀར་པོའི་སྤྱོད་པ་གང་ལ་ངས་མ་སྤྱད་པ་ཅིའང་མེད་དེ། འོན་ཀྱང་ངས་ལུང་བསྟན་པ་མ་ཐོབ་བོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་
ཞེ་ན༑ འདི་ལྟར་ངས་མཚན་མ་དང་བཅས་པར་སྤྱད་པ་དང། རྩོལ་བ་དང་བཅས་པར་སྤྱད་པ་དང། དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་སྤྱད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མར་མེ་མཛད་མཐོང་བའི་ཚེ་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་སྤྱོད་
པ་མཐོང་བ་ངས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའང་རྟོགས་ཏེ། དེ་ནས་གདོད་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་

[168A]༄༅། །པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མར་མེ་མཛད་དེས་ལུང་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཉིད་
ཀྱི་ཚེ་ངས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བཟོད་པའང་ཐོབ་པོ་།འཇམ་དཔལ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མྱུར་དུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་
ཐོབ་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱོད་པའི་ལེའུ་འདི་ལ་དམིགས་སུ་མེད་པ་དང། རྩོལ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་མོས་པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ལ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་ཐོབ་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་བཟོད་པ་བརྙེས་ལགས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ། ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཟོད་པ་ཐོབ་སྟེ། དེའང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། །
འཇམ་དཔལ། བཟོད་པ་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི། མི་ཟད་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཐོབ་པའོ། །འཇམ་དཔལ། བཟོད་པ་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི། ཡང་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ། །
འཇམ་དཔལ། བཟོད་པ་ཐོབ་པ་དེ་ལ་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མེད་དོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་དང། སློབ་པའི་ཆོས་རྣམས་དང། མི་སློབ་པའི་ཆོས་

[168B] རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་མི་སྤྱོད་པས་ན། དེའི་
ཕྱིར་དེ་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཟོད་པ་དེ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་མ་དང། དམིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན། བཟོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཟོད་
པ་འདི་ལ་ནི། མིག་དང། རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་དུ་བགྲང་བ་ཅིའང་མེད་དོ། །རློམ་སེམས་སུ་བྱ་བའང་མེད་དོ། །ཟད་པའང་མེད་དོ། །བཟོད་པ་དེ་ལ་ནི། ཟད་པའང་མེད་
དོ༑ ༑བཟོད་པ་དེ་ལ་ནི། ཡུལ་ཡང་མེད་དོ། །བཟོད་པ་དེ་ལ་ནི། ཡུལ་དང་བྲལ་བའང་མེད་དེ། དེ་བས་ན། བཟོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཟོད་པ་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ལྔ་བརྒྱས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་སྟེ། ཚིག་འདི་སྐད་དུ་བདག་ཅག་གིས་ནི། བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་གནས་པར་འགྱུར་བའི་བྱ་བ་བྱས་སོ། །
དཔེ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་སོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། ཟབ་མོའི་གནས་ཐམས་ཅད་གུས་པར་མཉན་པར་
བྱའོ༑ ༑བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །འཇམ་དཔལ། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་

[169A]༄༅། །སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཆོས་ཟབ་མོ་འདི་དག་ལ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ཡིན། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། གང་གི་ཚེ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་བྱས་པ་དང་མ་བསྒྱུར་བར་ཤེས་ན། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། དེ་ཙམ་གྱིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་
བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པར་ཤེས་པ་དང། བྱས་པ་ལ་མི་འགྱོད་པ་དང། མ་བྱས་པ་ལའང་རྨོངས་པ་མེད་ན། དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བ་ལའང་སྦྱོར་བ་དང། བྱས་པ་ལ་བྱས་པ་མི་གཟོ་བ་ལས་བྱས་པ་གཟོ་བར་བྱེད་པ་དང། བཀུར་སྟི་བྱས་པ་དང། བཀུར་སྟི་མ་
བྱས་པས་ཀྱང་སྲོ་སོས་པ་དང། སྲོ་ཤི་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་བྱེད་པ་པོ་དང། ཚོར་བ་པོའང་མི་དམིགས་ལ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བའང་བྱས་པ་དང། སྦྱིན་པའང་སྦྱིན་ཞིང་དེའང་བྱང་ཆུབ་
ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་ལ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བའང་བྱས་པ་དང། སྦྱིན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་དང། བདག་དང། ཕ་རོལ་ཀྱང་མི་དམིགས་ལ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བའང་བྱས་པ་དང་
ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་སྲུང་བར་བྱེད། བཟོད་པའང་སྒོམ་པར་བྱེད་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་རྩོམ་པར་བྱེད། བསམ་གཏན་ཡང་སྟེན་པར་བྱེད་ཤེས་རབ་ཀྱང་སྒོམ་པར་བྱེད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་

[169B]མི་བྱེད། བྱང་ཆུབ་དང། བདག་དང། ཕ་རོལ་ཡང་དམིགས་པར་མི་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ནི། ཡོངས་སུ་སྦྱང་
བ་བྱས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལུས་དང། ངག་དང། ཡིད་ཀྱི་དགེ་བ་རྣམས་མི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །
ལུས་དང། ངག་དང། ཡིད་ཀྱི་ཚོགས་ལ་མཁས་པ་མི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
རྟག་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་གྱིས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །འཇམ་དཔལ། བདག་ཀྱང་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ཡིན་པ་
ལ་སྤོབས་སོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེའི་དུས་ལ་ད་བབ་པར་ཤེས་ནས་སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པ་བརྟན་གྱིས་སྨྲས་
པ༑ འཇམ་དཔལ། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཐ་ན་སེམས་ཅན་གཅིག་ཙམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་ནའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་
ཡིན་ནོ༑ ༑གང་གི་ཟས་ཟ་བའམ། གང་ལས་ལེན་པར་བྱེད་པའམ། གང་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་ལ་འཛུད་པར་བྱེད་ན་གཉིས་ཀ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་དག་པར་

[170A]༄༅། །འགྱུར་རོ། །ཆོས་སྒྲུབ་པ་ལ་བཙུད་ནའང་སྦྱིན་པ་པོ་དང། ལེན་པ་པོ་གཉིས་ཀ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་དག་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་ཅན་གཞན་དག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་སྒྲོག་པར་བྱེད་ཅིང་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་དང། དགེ་འདུན་གྱི་སྒྲ་སྒྲོག་པར་བྱེད་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་དང། ཆོས་དང། དགེ་འདུན་
རྗེས་སུ་དྲན་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང། སྦྱིན་པའམ། ཚུལ་ཁྲིམས་སམ། བཟོད་པའམ། བརྩོན་འགྲུས་སམ། བསམ་གཏན་ནམ། ཤེས་རབ་ཡིད་ལ་བྱེད་དམ་
གཞན་དག་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྒྲོག་པར་བྱེད་ཅིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་པར་བྱེད་ལ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེའང་སེམས་ཅན་དེ་དག་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་
ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱེད་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཟས་ལོངས་སྤྱོད་པའི་འོས་ཡིན་ནོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་བཟོད་པ་སྒོམ་པ་ན་
ཆོམ་རྐུན་པ་རྣམས་དང། རིགས་ངན་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སྦྱོས་ཤིང་མ་རྒྱད་བཀག་ཀྱང་འཁྲུག་པར་མི་འགྱུར། གནོད་སེམས་མི་བྱེད་དེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་དགའ་བ་བསྐྱེད་པའི་
ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ཞིང་སྟོབས་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང་མཐུ་ཆེན་པོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན། དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་

[170B] །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབྱིག་བྱེ་བ་ཕྲག་བྲྒྱའམ། གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དབྱིག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཀང་བ་བྱིན་ཏེ་བྲིད་
ནའང་ཤེས་བཞིན་དུ་བརྫུན་དུ་མི་སྨྲ་ལ། གཞན་དག་གིས་ཆོས་དྲིས་ནའང་གཟིང་གཟིང་བའི་ཚིག་མི་སྨྲ་ཞིང་ཆོས་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་ནས་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བར་མི་བྱེད་ན། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་ཟན་ཆད་ནས་ཁ་ཟས་བསྟབས་ནའང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་
ཀྱི་སེམས་འབའ་ཞིག་དེ་ལ་མངོན་དུ་འགྱུར་ཞིང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་དགྲོལ་བར་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་གི་ཕྱིར་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མངོན་དུ་འགྱུར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འཇམ་དཔལ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཉན་པའི་ཕྱིར་ས་གཞི་མཚོན་ཆས་གཏམས་པའམ། མེས་གང་བ་རྒལ་
ཏེ་འགྲོ་བར་བྱེད་ལ་ལུས་ཕངས་པའམ། སྲོག་ཕངས་པར་མི་བྱེད་དེ་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི། རྙེད་པར་སླའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི། རྙེད་
པར་དཀའོ། །ཆོས་སྟོན་པ་ནི། རྙེད་པར་དཀའོ། །ཆོས་ལ་གུས་པའི་སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་རྙེད་པར་དཀའོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་ཡང་སློབ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུར་འཛིན་པ་ལ་ཞུགས་ན། བྱང་

[171A]༄༅། །ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འཇམ་དཔལ། གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་
བཅད་པ་གཅིག་གམ། སྡོམ་པའམ། ཆོས་ཀྱི་གདམས་ངག་གིས་ནི། ཆོས་ཡིད་རངས་པར་འགྱུར་ལ། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱིས་ནི་ཡིད་རངས་པར་མི་འགྱུར་བ་
རྡང། སེམས་ཅན་གཅིག་ལའང་ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བསྒྲགས་པས་ནི། ཆོས་ཡིད་རངས་པར་འགྱུར་ལ། བརྒྱ་བྱིན་དུ་འགྱུར་བ་ཐོབ་པས་ནི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །འཇམ་དཔལ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཁྱི་ལ་སྦྱིན་པ་བྱེད་པས་ནི། ཆེས་
ཡིད་རངས་པར་འགྱུར་ལ། ཚངས་པར་འགྱུར་བ་ཐོབ་པས་ནི། མ་ཡིན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འཇམ་དཔལ། གཞན་ཡང་
གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐོས་པ་ལ་གནས་པའི་རྙེད་པ་གཅིག་ཅིག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པས་ནི། ཆེས་ཡིད་རངས་པར་འགྱུར་ལ། ནོར་གྱི་ཕུང་པོ་
དཔག་ཏུ་མེད་པས་ནི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ནི། ཆེས་ཡིད་རངས་བར་འགྱུར་ལ། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་

[171B] དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་གཅིག་ཅིག་སེམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་བས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་དམིགས་པ། སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང། བདེ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པས་ནི་ཆེས་ཡིད་རངས་པར་འགྱུར་ལ། རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟི་དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི། ཡིད་རངས་པར་
མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འཇམ་དཔལ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་
སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། ཐོས་པ་མང་པོ་བཙལ་བའི་ཕྱིར་མཐུ་རྩལ་བརྟན་པོར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། ཡན་ལག་དང་
ཉིད་ལག་ཡོངས་སུ་གཏང་བས་མཐུ་དང་ལྡན་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་རྣམས་དང་དུ་ལེན་པར་སྤྲོ་བར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། སྲོག་གི་
ཕྱིར་ཡང་བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏང་བས་སྤྱོད་པ་ལ་བློ་དང་ལྡན་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། ཕན་དུ་སྨྲས་པའི་ཚིག་དང་དུ་ལེན་པའི་དང་ཚུལ་ཅན་གྱིས་བཟོད་པའི་སྟོབས་
དང་ལྡན་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བས་ལེ་ལོ་མེད་པར་བྱའོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་

[172A]༄༅། །དང་མི་འབྲལ་བས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་བཙལ་བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་བརྗེད་པར་
བྱའོ༑ ༑བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། རང་གི་དོན་ལ་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏང་བ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐབས་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་མི་
འཕྲོག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་མི་འཆད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དམ་བཅས་པ་ལ་བརྟན་པར་བྱའོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། ལུས་དང། ངག་
དང། ཡིད་དྲང་པོ་ཡོངས་སུ་དག་པས་གཡོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། སེམས་ཅན་སྐྱབས་སུ་འོངས་པ་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་
དཀར་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། ལུས་དང་སྲོག་ལ་མ་ཆགས་པས་མི་ལྟ་བར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། ཚུར་ཤོག། འོངས་པ་
ལེགས་སོ། །ཞེས་སྨྲ་བས་འཇམ་པོར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་ཁྲོ་གཉེར་མེད་པའི་བཞིན་གྱིས་གསོད་པོར་སྨྲ་བར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། རྗེས་སུ་
ཆགས་པ་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པས་ས་དང་འདྲ་བར་བྱའོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། འགྲོགས་ན་བདེ་བས་དེས་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། མཐུན་པར་འཛིན་

[172B] །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འདུད་པས་ང་རྒྱལ་གཞོམ་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། ང་རྒྱལ་བཅག་པས་ཁྱི་
དང་འདྲ་བར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། སྔོན་དམ་བཅས་པ་ཉམས་སུ་ལོན་པར་བྱེད་པས་སླུ་བ་མེད་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་
སྙོམས་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་སུ་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ལ་མངོན་བར་བརྩོན་
པས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པས་སེམས་དགའ་
བར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་དགའ་བ་དང། རྩེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ལྟ་བས་བཏང་སྙོམས་སུ་ལྡན་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། རང་གི་
ལུས་དང། སྲོག་ཡོངས་སུ་གཏོང་བས་སེར་སྣ་མེད་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་བདག་གིར་འཛིན་པ་མེད་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་ནི། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང། ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་དོར་བའི་སེམས་སུ་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། ནོར་བདུན་གྱི་ནོར་ཆེན་པོས་ཕྱུག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་

[173A]༄༅། །དཔས་ནི། སྒྲུབ་པ་ལ་གནས་པས་བརྟན་པ་དང་ལྡན་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པ་ཚོལ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་པར་
བྱའོ༑ ༑བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། བདུད་བཞི་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བས་དཔའ་བར་བྱའོ། །
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཞི་བར་བྱ་བ་ལ་མཁས་པས་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
སེམས་དང་མ་བྲལ་བས་ཡོན་གནས་སུ་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟ་བས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་དུ་བྱའོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། འཇིག་རྟེན་
གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདམ་གྱིས་མི་གོས་པས་པདྨ་ལྟ་བུར་བྱའོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྒྲོལ་བས་གྲུ་དང་འདྲ་བར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། རབ་
དང། འབྲིང་དང། ཐ་མ་ལ་མི་བརྙས་པས་ཟམ་པ་ལྟ་བུར་བྱའོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆུ་མི་ཟད་པའི་བསམ་པས་ཆུ་མིག་དང། མཚོ་དང། མཚོ་བྲན་དང། མཚེའུ་
ལྟ་བུར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། ཐོས་པ་ལ་རྩ་གཅིག་པས་ཆོག་མི་ཤེས་པས་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། བསྐྱོད་དུ་མེད་པས་ལྷུན་པོ་ལྟ་བུར་བྱའོ། །བྱང་

[173B] སྒོའི་ཐེམ་པའི་རྟེན་ལྟ་བུས་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་མེད་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་ནི། སེམས་ཡོངས་སུ་སྒྱུར་བ་ལ་མཁས་པས་དབང་དང་ལྡན་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པས་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་
ནི༑ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟེན་པའི་འོས་སུ་གྱུར་པས་བརྒྱ་བྱིན་ལྟ་བུར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ་བྱེད་པས་ཚངས་པ་ལྟ་བུར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་ནི། གཏན་དུ་བདེ་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འགོད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་
ཕན་པ་དང། བདེ་བའི་དངོས་པོ་བསྟབས་པས་ཕ་མ་དང་འདྲ་བར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་ཉམས་མ་སྨས་པར་བྱའོ། །བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། མཛའ་བཤེས་དང། དགྲ་རྣམས་ལ་སེམས་སྙོམས་པས་ཞེ་འགྲས་པ་མེད་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། སྐྱེ་བའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིད་བརྟན་པར་
མི་བྱའོ༑ ༑བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། ལྷུག་པར་གཏོར་བས་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་བདག་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། བག་ཡོད་པས་རྒྱགས་པ་དང། བག་མེད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་

[174A]༄༅། །བར་བྱའོ། །འཇམ་དཔལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཚོལ་བ་དང། སྤྱོད་པ་དང། སྔོམ་པ་དང། བསླབ་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་རྣམས་
ལ་བག་ཡོད་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་ནུས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་ཏུ་བརྩོན་
པ་བརྟན་པ་ལ་ལེགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་གནས་པ་ལ་མཁས་པ་འདི་ཁྱོད་ཀྱིས་ལེགས་
པར་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ནི། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་
ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་བྱ་བ་དང། བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་འདི་
སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པ་ནི་གང་དག་ལགས། རྟགས་ནི་
གང་དག་ལགས། མཚན་མ་ནི། གང་དག་ལགས། ཡོན་ཏན་ནི། གང་དག་ལགས། ཕན་ཡོན་ནི། གང་དག་ལགས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲེད་

[174B] །རིགས་ཀྱི་བུ་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་ལས་ལོག་པས་ན། ངན་
སོང་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པས་ན། དབུལ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ཆད་པའང་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་ལེགས་པར་
བརྒྱན་པས་ན། དབང་པོ་ཚང་བའང་ཡིན་ནོ། །མི་ཟད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ན། སྤོབས་པ་ཐོབ་པའང་ཡིན་ནོ། །བརྗེད་ངས་པ་མེད་པས་ན། གཟུངས་ཐོབ་པའང་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་
བས་ན༑ བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཐོ་བའང་ཡིན་ནོ། །བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་གི་དབང་ཐོབ་པས་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོད་པའི་གནས་ཀྱི་དབང་
བསྐུར་བ་ཐོབ་པའང་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་མ་ཉམས་པས་ན་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་པའང་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བའི་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་དབང་ཐོབ་པའང་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་ནོར་ཐམས་
ཅད་རྣམ་པར་འཕེལ་བས་ན། ཐབས་ཀྱི་མཛོད་མི་ཟད་པའང་ཡིན་ནོ་།སྡིག་པའི་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བས་ན། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་ལྟ་བའང་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལ་
འདོད་པ་མེད་པའང་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདུལ་བ་པོའང་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལ་མཁས་པའང་

[175A]༄༅། །ཡིན་ནོ༑ ༑བསམ་གཏན་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་རྩེ་བའང་ཡིན་ནོ། །གཏོང་བ་ལ་མོས་པས་ན། མ་
བསྟན་པའི་སྦྱིན་པ་དང་ལྡན་པའང་ཡིན་ནོ། །སྡོམ་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པས་ན། མ་བསྟན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཅན་ཡང་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བྱམས་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབས་
བས་ན། བཟོད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའང་ཡིན་ནོ། །ཡིད་སྐྱོ་བ་མེད་པས་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའང་ཡིན་ནོ། །དབེན་པ་ལ་མོས་པས་ན། བསམ་
གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པའང་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདོད་པའི་ཁམས་སུའང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །སྒྲ་དང་སྒྲ་མ་ཡིན་པ་སོ་སོར་བརྟག་
པ་ལ་མཁས་པས་ན། ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ལྡན་པའང་ཡིན་ནོ། །ཡ་ང་བའི་ལམ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་ན། མིག་དང་ལྡན་པའང་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཉིད་དང་
སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་དང་ཡང་མ་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་དང། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་དང། མ་བྱུང་བ་དང། མ་སྐྱེས་པ་དང་
དངོས་པོ་མེད་པའི་སྒྲ་དང་ཡང་མ་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཛིན་ཏོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་འདུན་མཐོང་བ་དང་ཡང་མི་

[175B] །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་ན། སྒྲིབ་པ་མེད་པར་གྲོལ་པའང་ཡིན་ནོ་།བདུད་བཞི་སྤངས་པས་ན། བདུད་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་བཅོམ་
པའང་ཡིན་ནོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་ན། ཟབ་མོ་བཟོད་པའང་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་ན་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བའང་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི། མ་ཐོས་
པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་ཀྱང་རྣམ་པར་རིག་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་ན། བསམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་
པའང་ཡིན་ནོ། །དེའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕྱིར་ལོག་པའང་ཡིན་ནོ། །ལུས་དང། གཟུགས་དང། ལུས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པས་ན། ཡིད་ལས་
བྱུང་བའི་གནས་དང། ལུས་ངེས་པའང་ཡིན་ནོ། །ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་མི་ཚུགས་པའང་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་
པའང་ཡིན་ནོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཀུན་ཏུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་ལུས་དང་སྲོག་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའང་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ཡང་སྟོན་ལ། གཏན་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་ཡོངས་
སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །འཁོར་གྱིས་བག་ཚ་བ་དང། འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བས་ན། མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པའང་ཡིན་ནོ་།བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤེས་པས་བྱེད་ཀྱི་ང་རྒྱལ་

[176A]༄༅། །གྱིས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པས་ན། བཀོད་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའང་ཡིན་ནོ། །གནོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ན། མི་
གཡོ་བའི་ཤུགས་ཐོབ་པའང་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་ཚིག་གིས་ཤིན་ཏུ་གོ་བར་བྱེད་བས་ན། སྒྲའི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་དག་པའང་ཡིན་ནོ། །བདུད་ཀྱི་དཔུང་ཐམས་ཅད་
འཇོམས་པས་ན༑ སེམས་དཔའ་བའང་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་གཡོ་བར་བྱེད་པས་ན། རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའང་ཡིན་ནོ། །དོན་དང་
ཆོས་དང། ངེས་པའི་ཚིག་དང། སྤོབས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པའང་ཡིན་ནོ། །བག་ཡོད་པས་ན་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མོས་པའང་
ཡིན་ནོ༑ ༑སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པས་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་ལ་ཉེ་བར་གནས་པའང་ཡིན་ནོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། དེ་
ལྟར་ན༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་སྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་རྣམ་པ་ནི། དེ་དག་ཡིན་ནོ། །རྟགས་ནི། དེ་
དག་ཡིན་ནོ། །མཚན་མ་ནི། དེ་དག་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་དང་ཕན་ཡོན་ནི། དེ་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་

[176B] །བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་ཅི་ནས་ཏིང་ངེ་
འཛིན་འདི་ཐོབ་ནས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་མ་མཆིས་པའི་ཡོན་ཏན་དང། ཕན་ཡོན་གང་དག་ལགས་པ་འདི་དག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིག་བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་ཅན་
གང་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་འདི་རྣ་ལམ་དུ་མི་ཐོས་པ་དང། ཐོས་ནའང་མོས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི། བདུད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་
སྩལ་པ༑ སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཁྱོད་ཚིག་ཇི་སྐད་ཟེར་བ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིས་ངེས་པར་བྱུང་བ་རྣམས་དང། ངེས་པར་
འབྱུང་བ་རྣམས་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི། ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང། ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །འཇམ་དཔལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ཆོས་
གང་དག་ལ་སྦྱོར་བར་བྱ། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ནི། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་

[177A]༄༅། །ཀྱང་ཆུད་མི་གཟན་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་འཐོབ་པར་མི་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བར་བྱའོ། །ཅི་ནས་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་སྦྱོར་བར་ཡང་མི་
བྱ༑ འབྲལ་བར་ཡང་མི་བྱ་བ་དེ་ལྟར་དེས་སྦྱོར་བར་བྱའོ། །ཅི་ནས་འཁོར་བའི་ཁོངས་སུའང་གཏོགས་ལ། འཁོར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་སློབ་པར་མི་བྱེད་པ་དང། འཁོར་བའི་ཉེ་བའི་
ཉོན་མོངས་པས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་ཡང་སློབ་ལ། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་ཀྱང་
ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མི་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་དེས་སྦྱོར་བར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པར་འདོད་
པས་ནི༑ བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང། ཟག་པ་མེད་པའི་བསོད་ནམས་དག་ལའང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྐྱེད་པར་མི་
བྱའོ༑ ༑ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང། འདུས་བྱས་དང། འདུས་མ་བྱས་དང། འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསོད་ནམས་དང། བསོད་
ནམས་མ་ཡིན་པ་དག་ལའང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ་།དེས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡང་དག་པར་འདུ་བའི་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་ལ་མོས་པར་བྱའོ། །དེས་བསོད་ནམས་

[177B] མི་གཡོ་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་མཚན་ཉིད་གཅིག་པར་འཇུག་པར་བྱའོ། །དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱང་འདི་དང་འདྲ་བར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། འཁོར་བ་མེད་པར་
ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་གཅིག་གི་བསོད་ནམས་དང། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱང་འདྲ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །འོན་ཀྱང་འདྲ་བ་དང། མི་འདྲ་བའང་ཅུང་
ཟད་ཀྱང་བལྟ་བར་མི་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་བསོད་ནམས་གང་དག་ཡིན་པ་དང་སློབ་པའི་བསོད་ནམས་གང་དག་ཡིན་པ་དང། མི་སློབ་
པའི་བསོད་ནམས་གང་དག་ཡིན་པ་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསོད་ནམས་གང་དག་ཡིན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་གང་དག་ཡིན་པ་དང། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསོད་ནམས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ། དངོས་པོ་མེད་པ། ཡུལ་ན་མི་གནས་པ། ཕྱོགས་ན་མི་གནས་པ་ཡིན་པར་མོས་པར་བྱའོ། །
བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་འབྲེལ་བར་མོས་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། གཟུགས་གང་ཅིའང་རུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། འབྱུང་
བ་ཆེན་པོ་བཞི་བོ་དག་དང། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བསོད་ནམས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་དུ་

[178A]༄༅། །འབྲེལ་བར་མོས་པར་བྱའོ། །བསོད་ནམས་ཀྱིས་རྒྱགས་པར་ཡང་མི་བྱ་སྟེ། རྟག་ཏུ་མི་ཟད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་།སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ནི། བསོད་ནམས་མི་ཟད་པ་དང། ཚད་མེད་པ་རྣམ་པ་བཞིས་སྐྲག་པར་མི་བྱ་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཚད་མེད་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཚད་མེད་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཚད་མེད་པ་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་
པ་ལ་འཇུག་པ་ཚད་མེད་པ་སྟེ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྲག་པར་མི་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་
པ་བཞི་ལ་མོས་པར་བྱ་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལས་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་བསམ་
གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བར་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་
དག་པའི་ཡུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ལ་མོས་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་

[178B] མི་ཟད་པ་བཞི་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བསོད་ནམས་མི་ཟད་པ་དང། སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མི་ཟད་པ་དང། ཐོགས་
པ་མེད་པའི་སྦོབས་པ་མི་ཟད་པ་དང། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་མི་ཟད་པ་སྟེ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་ཟད་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་བཞི་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང་ཆོས་སྟོན་པས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང། ཡོངས་སུ་བསྔོ་
བ་ཤིན་ཏུ་རྫོགས་པ་ལ་མཁས་པས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་བདག་གི་ཞིང་དུ་འཇུག་པར་བྱ་བས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་སྟེ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། བཞི་པོ་
དེ་དག་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ་།འཇམ་དཔལ། བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་
པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཁྱིམ་པའམ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་དག་གི་ལག་ཏུ་འོང་བར་འགྱུར། གླེགས་བམ་དུ་བྱེད་པའམ། ཁ་ཏོན་དུ་བྱད་
པའམ༑ ངས་པར་སེམས་པའི་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་གི་རྣ་ལམ་དུ་ཐ་ན་ཏིང་

[179A]༄༅། །དེ་འཛིན་འདི་གྲག་པར་འགྱུར་བའམ། ལག་ཏུ་འོང་བའམ་གླེགས་བམ་དུ་བྱེད་པའམ། ཁ་ཏོན་དུ་བྱེད་ལ་དེའང་སྤོང་བར་མི་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི། ཁྱིམ་ན་གནས་པ་
ཞེས་ང་མི་སྨྲ་སྟེ། དེ་དག་ནི། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་
བརྩོན་པ་རྣམས་ནི། འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཏེ་གནས་པ་གང་དང་གང་གི་ས་གནས་པ་དེ་དང་དེས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་མི་ཟད་པ་ཐམས་ཅད་མི་སྤོང་ངོ། །
སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁ་དོག་དང། གཟུགས་སྣ་ཚོགས་སྟོན་ཏོ་།སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་དེ་དག་
ནི༑ ཐམས་ཅད་དུའང་འབྲེལ་ལ་ཐམས་ཅད་དུའང་མ་གཏོགས་ཏེ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཟླ་བ་དང། ཉི་མ་འདི་གཉིས་ནི། ཐམས་ཅད་དུ་འབྲེལ་ཏེ། གླིང་བཞི་པོ་
དག་ཏུའང་རྒྱུ་ལ་ཐམས་ཅད་དུའང་མ་གཏོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ནི། སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལའང་མི་རྟེན་ལ་ཁྱིམ་གྱི་ས་ན་གནས་པའང་
མ་ཡིན༑ ཁྱིམ་གྱི་ཆོས་ལའང་མི་རྟེན། རབ་ཏུ་བྱུང་བའང་མ་ཡིན། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལའང་མི་གནས། དགེ་སྦྱོང་གི་ཆོས་ལའང་མི་རྟེན་ཏེ། དེ་དག་ནི། གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་སུ་བརྗོད་

[179B] །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ནི། སྐྱེ་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་རྟེན་པར་བལྟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། དཔེར་ན། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་
པོ་བཻ་ཌཱུརྱ་ནི། སྣོད་གང་དང་གང་ན་གནས་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེ་དག་དང་དེ་ཉིད་ན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་རང་བཞིན་མི་འདོར་བ་དེ་བཞིན་དུ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཏིང་ངེ་
འཛིན་འདི་ལ་གནས་པ་རྣམས་ནི། ཁྱིམ་གྱི་ས་ན་གནས་པ་དེ་དག་ཀྱང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཡོང་མི་འདོར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་ནས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །འཇམ་དཔལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གནས་པ་གང་གིས་
གནས་ན། བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ལ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མི་ཟད་པའང་འཐོབ་
པར་འགྱུར། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། བཞི་པོ་འདི་དག་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི། ལུས་དང་སྲོག་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་རྙེད་པ་དང། བཀུར་སྟ་དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང། བྱང་

[180A]༄༅། །ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངེས་པ་
ལ་འཇུག་པས་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། གཡོ་བ་དང། རློམ་སེམས་
དང། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འཛིན་པར་ངས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འདྲ་བར་ཐར་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ་
བདག་དང། སེམས་ཅན་དང། སྲོག་དང། གསོ་བ་དང། སྐྱེས་བུ་དང་གང་ཟག་ལ་མི་དམིགས་པར་ངས་པའོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གནས་
པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི། གནས་པའི་མཆོག་དང། རབ་དང། རབ་མཆོག་ཡིན་ཏེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་མི་ཟད་པ་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚིགས་མི་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ནས་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་
ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ། ཇི་
ལྟར་ན༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་པ་འདི་དག་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང། ཁྱིམ་གྱི་གནས་ནས་ཀྱང་མངོན་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ་

[180B] བཞི་པོ་འདི་དག་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱམས་པ་ལ་གནས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་ལ་གནས་པ་དང། དགའ་བ་
ལ་གནས་པ་དང། བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་པ་སྟེ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གནས་པ་ཡིན་ནོ་།སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་
ཡང་རུང་སྟེ། གྲོང་ངམ། དགོན་པ་ན་གནས་ཀྱང་རུང་གནས་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་གནས་པ་དེ་ནི། གནས་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བྱེད་དང་འདྲ་
བའི་ཁྱམས་དང། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དག་ན་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་གནས་པ་ན་གནས་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚངས་པའི་གནས་པ་
བཞི་དང་བྲལ་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་གནས་པ་ལ་གནས་སོ་སྙམ་དུ་འཛིན་ན། དེ་ནི། བདག་དང། ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་སླུ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་འཁོར་
གྱི་བསོད་སྙོམས་ཟ་བའང་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་གང་དག་སུའང་རུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། ཚངས་པའི་གནས་པ་
ཆེན་པོ་བཞིས་ངེས་པར་འབྱུང་ངོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། དེ་བས་ན་ཚངས་པའི་གནས་པ་བཞི་པོ་རྣམས་དང། འཕགས་པའི་བསམ་གཏན་ཐོབ་པ་ལ་མི་སྣང་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་

[181A]༄༅། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་ལས་ཐག་རིང་ལ། ང་རྒྱལ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བས་རློམ་སམས་སུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བསུ་སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བྱམས་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན། ཇི་ལྟར་ན་སྙིང་རྗེ་ལ་གནས་པ་ཡིན། ཇི་
ལྟར་ན༑ དགའ་བ་ལ་གནས་པ་ཡིན། ཇི་ལྟར་ན། བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་པ་ཡིན། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལྟར་
གནས་པར་བྱེད་དེ། བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། བྱམས་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགྲོལ་བར་
བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། སྙིང་རྗེ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་དགོད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དགའ་བ་ལ་གནས་པ་
ཡིན་ནོ༑ ༑བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་གནས་ན་
བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྟོང་པ་ལ་མོས་པ་དེའི་ཚེ་བྱམས་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །

[181B]སྙིང་རྗེ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆགས་པ་མེད་པ་དང༑ བཅིངས་པ་མེད་པ་དང། གྲོལ་བ་མེད་པར་མོས་པ་
དེའི་ཚེ་དགའ་བ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སོང་བ་མེད་པ་དང། འོང་བ་མེད་པ་ལ་མོས་པ་དེའི་ཚེ་བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟར་
ན༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་དང། དགའ་བ་དང། བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གི་ཚེ་ཆོས་
བདག་མེད་པས་མི་སྐྲག་པ་དེའི་ཚེ་བྱམས་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་།གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབེན་པས་མི་སྐྲག་པ་དེའི་ཚེ་སྙིང་རྗེ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྐྲག་པ་དེའི་ཚེ་དགའ་བ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་མི་ཟང་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྐྲག་
པ་དེའི་ཚེ་བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་བྱམས་པ་ནི། ཞེ་འགྲས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་།སྙིང་རྗེ་ནི། ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །
དགའ་བ་ནི༑ གནོད་སེམས་མེད་པའི་མཆེན་ཉིད་དོ། །བཏང་སྙོམས་ནི་མ་ཁེངས་མ་དུད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། གཞན་ཡང་བྱམས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་ཡིན་ལ། བྱམས་

[182A]༄༅། །པ་ཆེན་པོའང་མ་ཡིན། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའང་མ་ཡིན་པའང་ཡོད་དེ། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་
རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་མེད་དོ། །ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ལ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བྱམས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་
བ་འདི་ནི། བྱམས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་ཡིན་གྱི། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ལ་སེམས་སྙོམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བྱམས་པ་ཆེན་པོའོ་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སྙིང་རྗེ་
ཆེན་པོའོ། །བདག་གི་བདེ་བ་སྤངས་ནས་འགྲོ་བ་ལྔར་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་བསམ་བཞིན་དུ་སྲིད་པར་འགྲོ་བ་ལེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་
བྱའོ༑ ༑བདག་གིས་སེམས་ཅན་འདི་དག་འཁོར་བའི་ལམ་ངན་པ་ལས་བསྒྲལ་ཏེ་ལམ་བཟང་པོར་དགོད་པར་བྱའོ། །སྙམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱས། །སྲེད་
མེད་ཀྱི་བུ༑ དེ་བས་ན། རྣམ་གྲངས་འདིས་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནི། བྱམས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་ཡིན་ལ། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་

[182B] །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་བྱའོ། །བསྟན་
པ་འདི་བཤད་པ་ན་སྲོག་ཆགས་བརྒྱད་སྟོང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ཚིག་འདི་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་ཀྱང་འཇམ་དཔལ་གཞོན་
ནུར་གྱུར་པ་འདིས་བཤད་པ་གང་ལགས་པའི་གནས་པ་འདི་དག་གིས་གནས་པར་བགྱིའོ། །ཞེས་ཀྱང་གསོལ་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྒྱད་ཁྲིས་ནི། བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་
པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་བོ། །སྲོག་ཆགས་བརྒྱད་སྟོང་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པར་དག་གོ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བསོད་ནམས་བརྒྱའི་མཚན་དང་ལྡན་པ་
ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ལ་བསོད་ནམས་ཇི་ལྟ་བུ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསོད་ནམས་བརྒྱའི་མཚན་རྣམས་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ན་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་

[183A]༄༅། །སེམས་ཅན་དུ་བསྡུ་བར་བསྡུས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ལ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཡིན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པ་ནི། ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གཅིག་ལ་ཡོད་དོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་
བུ༑ འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ན་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་སེམས་ཅན་དུ་བསྡུ་བར་བསྡུས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་
དང་ལྡན་པར་གྱུར་ལ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཡིན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་དག་བསྡོམས་པ་ནི། ཚངས་པ་གཅིག་ལ་
ཡོད་དོ༑ ༑སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ན་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་སེམས་ཅན་དུ་བསྡུ་བར་བསྡུས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཚངས་པའི་བསོད་
ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ལ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚངས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཡིན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པ་
ནི༑ ཉན་ཐོས་གཅིག་ལ་ཡོད་དོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དགྲ་ན་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་སེམས་ཅན་དུ་བསྡུ་བར་བསྡུས་པ་དེ་དག་ཐམས་

[183B]ལ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཡིན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་དག་གཅིག་ཏུ་
བསྡོམས་པ་ནི། རང་སངས་རྒྱས་གཅིག་ལ་ཡོད་དོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ན་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་སེམས་ཅན་དུ་བསྡུ་བར་བསྡུས་པ་དེ་
དག་ཐམས་ཅད་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ལ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཡིན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་
ཕུང་པོ་དེ་དག་རིལ་གྱིས་བསྡོམས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཐོབ་པར་
འགྱུར་རོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ན་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་སེམས་ཅན་དུ་བསྡུ་བར་བསྡུས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསོད་ནམས་ཐམས་
ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པར་གྱུར་ལ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཡིན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་དག་བསྡོམས་པས་ནི། ནན་
གྱིས་དཔེར་བྱ་ན། གཏན་པ་མེད་པའི་མཆོད་སྦྱིན་གཅིག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟ་བུའི་མཆོད་སྦྱིན་དང། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་འབྲས་བུའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་དག་

[184A]༄༅། །བརྒྱ་འགྱུར་དུ་བསྒྲེས་པས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་གཅིག་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ་དེས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསོད་
ནམས་བརྒྱའི་མཚན་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐབས་དེ་ལྟ་བུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་མངོན་པར་འགྲུབ་སྟེ། དེ་དག་ནི་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསམ་པར་མི་ནུས་སོ། །དེས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསོད་ནམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མཚན་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསོད་ནམས་བརྒྱའི་
མཚན་བསྟན་པ་འདི་བཤད་པ་ན་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས་ཏེ་སྣང་བ་ཆེན་པོས་ཀྱང་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ། །སིལ་སྙན་འབུམ་ཡང་
མ་བརྡུངས་པར་འཁྲོལ་བར་གྱུར་ཏེ། མེ་ཏོག་གི་ཆར་ཆེན་པོའང་མངོན་པར་བབ་བོ། །ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡང་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ཏེ། །ཅ་ཅོ་དང་གཞའི་སྒྲ་བཏོན་ནས་ཐལ་
མོ་སྦྱར་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཕྱག་བཙལ་ནས་ཚིག་འདི་སྐད་དུ་སེམས་ཅན་གང་དག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་ནི་
རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་པ་ལགས་སོ། །བསོད་ནམས་བརྒྱའི་མཚན་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་གིས་ནི། བརྒྱ་བྱིན་དང་ཚངས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་དེ་དག་

[184B] ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་ནོན་ལགས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་འདི་སེམས་ཅན་གང་དག་གི་རྣ་ལམ་དུ་གྲག་པའམ། ཐོས་ནས་ཀྱང་མ་
ནོར་བར་སྒྲུབ་པ་དེ་དག་ཀྱང་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་པ་ལགས་སོ་།ས་ཕྱོགས་གང་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་སྤྱོད་བ་དེ་དག་ཀྱང་སྐལ་པ་དང་ལྡན་པ་ལགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་
གང་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་རིན་པོ་ཆེ་འདི་རྒྱས་པར་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དེ་དག་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་རིག་པར་བགྱིའོ། །གང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་
རྣམ་གྲངས་འདི་རྣ་ལམ་དུ་གྲགས་པར་འགྱུར་བ་དེར་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་ཕྱེ་མ་སྙེད་ཞུགས་ཀྱིས་གཏམས་པ་ལའང་འབོགས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་མཉན་པའི་
སླད་དུ་མཆི་བར་བགྱིའོ། །ཞེས་ཀྱང་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་དེ་ནི། དེ་བཞིན་ཏེ། ཁྱེད་ཇི་སྐད་ཟེར་བ་བཞིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུའམ་
རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་མི་ཉན་པ་དང། མི་འཆང་བ་དང། མི་ཀློག་པ་དང། ཀུན་ཆུབ་པར་མི་བྱེད་པ་དང་གཞན་དག་ལའང་རྒྱས་པར་ཡང་དག་པར་མི་སྟོན་པ་དེ་
དག་ནི༑ བདུད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་གཞན་དག་ལ་

[185A]༄༅། །རྒྱས་པར་ཡང་དག་པར་མི་སྟོན་པ་དེ་དག་ལ་ནི། མང་དུ་ཐོས་པ་ཞེས་ང་མི་སྨྲའོ། །དེ་ནས་ལྷའི་བུ་དེ་དག་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གིས་མཐུན་པར་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཅི་ནས་སླད་མའི་དུས་ན་སྤྱོད་པ་དང། རྒྱས་པར་འགྱུར་
བར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་ཏུ་གསོལ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་སྨིན་མཚམས་ཀྱི་མཛོད་སྤུ་ནས་འོད་ཕྱུང་སྟེ་འོད་དེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་
ཡས་མུ་མེད་པ་སྣང་བར་བྱས་སོ། །འོད་དེ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་སོ། །
ཞེས་སྒྲའང་བྱུང་ངོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་ཟླ་བ་གསུམ་
འདས་པ་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་དགའ་བོ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་གཟུང་བ་དང། གཞན་དག་ལའང་རྒྱས་པར་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་བར་གྱི་ཕྱིར་
ཁྱོད་ལ་གཏད་དོ། །ཀུན་དགའ་བོ། སེམས་ཅན་གང་དག་སུའང་རུང་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་འཆང་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཡོངས་

[185B] །ཆོས་ཀྱང་ནུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ། གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན། དེ་ནི། སངས་
རྒྱས་མཐོང་བ་ཡིན་ལ། གཞན་དག་ལ་བརྗོད་ཅིང་སྟོན་པ་དེ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་དུས་ཏེ་མཆི་མ་ཕྱིས་ནས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་སྨན་པ་དང་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་བདེ་བ་དང། འཇིག་རྟེན་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བ་དང་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་དང། ལྷ་དང། མི་རྣམས་ཀྱི་
དོན་དང། སྨན་པ་དང། བདེ་བའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བསྐལ་པའམ། བསྐལ་པ་ལས་ལྷག་པར་
བཞུགས་སུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ་ཁྱོད་མྱ་ངན་མ་བྱེད་ཅིག་སྨྲེ་སྔགས་མ་འདོན་ཅིག་ཀུན་དགའ་བོ་ཁྱོད་ཡུན་ཇི་སྲིད་དུ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་
གྲངས་འདི་འཆང་བ་དང། ཀློག་པ་དང། སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་དང་འབྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་དགའ་བོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་
གཟུགས་དང། མཚན་དང། དཔེ་བྱད་དུ་བལྟ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་དགའ་བོ། ཇི་སྲིད་དུ་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལྟ་བུ་འདི་དག་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་

[186A]༄༅། །ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་དང། ཚན་པོ་ཆེ་
ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་དགེ་འདུན་དེ་དག་དང། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་དེ་དག་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་དང། ལྷའི་
བུ་མང་པོ་དེ་དག་དང། ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། དྲི་ཟར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡི་རང་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། །འཕགས་པ་
བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་པྲཛྙཱ་ཝརྨ་དང། ཤཱི་ལེནྡྲ་བོདྷི་དང། ཞུ་ཆེན་གྱི་
ལོ་ཙཱ་བ་བནྡྷེ་ཡེ་ཤེས་སྡེ་ལ་སོགས་པས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་