བ་།རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་ལངྐ་ཨ་བ་ཏཱ་ར་མཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ལངྐར་

[88A]༄༅། །གཤེགས་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། བམ་པོ་དང་པོ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདི་སྐད་བདག་
གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལངྐའི་གྲོང་རྡལ་ན་རྒྱ་མཚོའི་རི་མ་ལ་ཡའི་རྩེ་མོ་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་དང། མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ལ་དགེ་སློང་
གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྣ་ཚོགས་པ་ནས་འདུས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། དབང་དང། སྟོབས་དང། མངོན་
པར་ཤེས་པ་དུ་མས་རྣམ་པར་རོལ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱག་གི་དབང་བསྐུར་བས་དབང་བསྐུར་བ་བདག་གི་སེམས་
སྣང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་དོན་ལ་མཁས་པ། སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་སྣ་ཚོགས་དང། གཟུགས་དང། ཚུལ་དང། འདུལ་བ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་ཆ་བྱད་འཆང་བ། ཆོས་ལྔ་
དང༑ རང་བཞིན་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། བདག་མེད་པ་གཉིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་རྟོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་གི་ཚོགས་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་ཏེ། ཡང་
དེའི་ཚེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱ་མཚོའི་ཀླུའི་རྒྱལ་པོའི་གནས་ནས་ཞག་བདུན་ལོན་ཏེ་བྱུང་ནས་བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་པ་དང། ཀླུའི་བུ་མོ་བྱེ་བ་དུ་མས་བསུ་བ་དང་ལངྐའི་རི་མ་ལ་ཡ་ལ་

[88B] ལངྐའི་གྲོང་རྡལ་གྱི་རི་མ་ལ་ཡའི་རྩེ་མོ་འདིར་སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འཕགས་པ་སོ་སོ་
རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས། རྟོག་གེའི་ལྟ་བ་མུ་སྟེགས་ཅན་དང་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། འཕགས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་གིས་བསྒོམས་པའི་ཆོས་བསྟན་ཏེ། ངས་
ཀྱང་དེ་ཉིད་དུ་གནོད་སྦྱིན་གྱི་བདག་པོ་འབོད་སྒྲོགས་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་བསྙད་ཅིང་ཆོས་བསྟན་ཏོ་སྙམ་ནས་འཛུམ་པ་མཛད་དོ། །དེ་ནས་གནོད་སྦྱིན་གྱི་བདག་པོ་འབོད་སྒྲོགས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱ་མཚོའི་ཀླུའི་རྒྱལ་པོའི་གནས་ནས་བྱུང་སྟེ། བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་པ་དང་ཀླུའི་བུ་མོ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མས་བསྐོར་ཅིང་མདུན་དུ་བདར་
ནས་རྒྱ་མཚོའི་རླབས་ལ་གཟིགས་ཏེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་གྱི་རླུང་གིས་བསྐྱོད་ཅིང་དེ་དག་གི་སེམས་འབྱུང་བར་གཟིགས་
ཏེ༑ ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་མཛད་དོ་ཞེས་ཐོས་ནས་བདག་སོང་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་སྟེ་ལངྐར་གཤེགས་པར་བྱའོ། །དེ་ནི་བདག་དང་ལྷ་དང་མི་
རྣམས་ལ་ཡུན་རིང་པོའི་དོན་དང། ཕན་པ་དང་བདེ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་སྟེ། དེ་ནས་གནོད་སྦྱིན་གྱི་བདག་པོ་འབོད་སྒྲོགས་འཁོར་དང་བཅས་པ་མེ་ཏོག་གི་གཞལ་མེད་ཁང་དུ་ཞུགས་

[89A]༄༅། །ནས༑ བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་བྱིན་པ་དང་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ་གཞལ་མེད་ཁང་ནས་བབས་ནས་རྔ་དང་སིལ་སྙན་རྣམས་རབ་
ཏུ་བསྒྲགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་པི་ཝང་གི་ཁོག་པ་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལ་ལ་བཻ་ཌཱུརྱ་དང། མུ་ས་རས་སྤྲས་པ། གོས་ངུར་ཀ་པྲི་ཡང་ཀུ་འདྲ་བ་རིན་
ཐང་མེད་པས་ཚར་དུ་དབྱངས་ཏེ། འཁོར་རྣམས་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱས་ནས། གླུའི་དབྱངས། ཥརྫཱ་དང། རི་ཥ་བྷ་དང། གཱ་ན་དྷ་ར་དང། དཧཻ་བཱ་ཏ་དང། ནི་ཥཱ་ད་དང། མ་དྷྱ་མ་
དང༑ ཀཽ་ཤི་ཀ་དང། གླུའི་དབྱངས་མང་པོར་སྦྱར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ཞིང། རྒྱང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་པི་ཝང་གི་ནང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་
གླུ་བླངས་པ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཚུལ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་གཏེར། །བདག་མེད་ལྟ་དང་རྣམ་བྲལ་དྲི་མ་མེད། །སོ་སོ་རང་རིག་ཤེས་པ་སྟོན་པ་ཡི། །ཆོས་ཚུལ་མགོན་པོ་འདིར་ཡང་བཤད་དུ་
གསོལ༑ ༑དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་ཡང་དག་བསགས་པའི་སྐུ། །བདེ་གཤེགས་འཕྲུལ་པས་སྤྲུལ་བ་སྟོན་པ་སྟེ། །སོ་སོ་རང་རིག་རྟོགས་པའི་ཆོས་དགྱེས་པ། །ཐུབ་པ་དེང་ནི་ལངྐར་
གཤེགས་པའི་དུས། །ལངྐ་འདི་ན་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་དང། །དེ་ཡི་སྲས་རྣམས་གཟུགས་མང་འཆང་བ་བཞུགས། །མགོན་པོ་འདིར་ནི་ཆོས་རབ་བཤད་དུ་གསོལ། །གཟུགས་

[89B] །དེ་ལྟར་ལངྐའི་བདག་པོ་འབོད་སྒྲོགས་ཀྱིས་ཏོ་ཊ་ཀའི་རྒྱུད་དུ་གླུ་བླངས་ནས་ཡང་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་གླུ་བླངས་པ། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ནི་དགུང་བདུན་ཏེ། །ཆུ་སྲིན་གནས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཡི། །རྒྱ་མཚོའི་དབང་པོའི་གནས་ནས་ནི། །སླད་དུ་བྱུང་སྟེ་འགྲམ་ན་བཞུགས། །སངས་རྒྱས་བཞུགས་མ་ཐག་ཏུ་ཡང། །ནེ་ཙོ་ས་
ར་ནས་བརྒྱན་པའི། །གནོད་སྦྱིན་རྣམ་པ་མང་པོ་དང། །འབོད་སྒྲོགས་ལྷ་མོ་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །མགོན་པོ་གང་ན་བཞུགས་པ་ཡི། །ལམ་དེར་འཕྲུལ་གྱིས་སོང་ནས་ནི། །མེ་ཏོག་བཞོན་
ལས་བབས་ནས་ཀྱང། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ལ་མཆོད་ཕྱག་འཚལ། །རྒྱལ་བའི་དབང་པོས་བྱིན་བརླབས་ནས། །དེ་ལ་མངོན་པར་མི་བསྙན་པ་།བདག་ནི་འབོད་སྒྲོགས་མགྲིན་བཅུ་
སྟེ༑ ༑སྲིན་པོའི་དབང་པོ་འདིར་མཆིས་སོ། །གྲོང་རྡལ་འདི་ན་སུ་གནས་དང། །བདག་གི་ལངྐ་རྗེས་སུ་བཟུང། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྔ་མས་ཀྱང། །སོ་སོ་རང་རིག་སྤྱོད་ཡུལ་ནི། །རྩེ་མོ་
རིན་ཆེན་བརྒྱན་པ་ཡི། །གྲོང་རྡལ་དབུས་སུ་རབ་ཏུ་བཤད། །བཅོམ་ལྡན་གྱིས་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཀྱི། །རྩེ་མོ་རིན་ཆེན་བརྒྱན་པ་ལ་།རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱིས་ཡོངས་བསྐོར་ཅིང། །རྡུལ་མེད་ཆོས་ནི་
བཤད་དུ་གསོལ། །གང་རྣམས་ལངྐར་གནས་པ་དང། །བདག་ཅག་དེ་རིང་ཉན་པར་འཚལ། །བཤད་པའི་ཚུལ་ལས་རྣམ་གྲོལ་བ། །སོ་སོ་རང་རིག་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། །ལངྐར་གཤེགས་པའི་མདོ་

[90A]༄༅། །སྡེ་ནི། །སངས་རྒྱས་སྔ་མས་གསུངས་པའོ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱིས་ཡོངས་བསྐོར་ཅིང། །སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་དག་གིས་ཀྱང་།མདོ་སྡེ་འདི་ནི་བཤད་པར་དྲན།།
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཤད་དུ་གསོལ། །མ་འོངས་དུས་ན་འབྱུང་བ་ཡི་།སངས་རྒྱས་སངས་རྒྱས་སྲས་དག་ཀྱང། །འཕྲུལ་གྱི་ཚུལ་ཏེ་འདི་ཉིད་ནི། །རྩེ་མོ་རིན་ཆེན་བརྒྱན་པ་ལ། །
གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ལ་ཐུགས་བརྩེ་ཕྱིར། །འདྲེན་པ་རྣམས་ནི་སྟོན་པར་འགྱུར། །འཕྲུལ་གྱི་ལངྐའི་གྲོང་རྡལ་འདི། །མདངས་དགའ་རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་དང། །ཐལ་སྡིངས་རྡོ་
སྟེང་དགའ་བ་དང། །རིན་ཆེན་དྲ་བའི་བླ་བྲེས་བརྒྱན། །རྣལ་འབྱོར་ཉེས་དང་རྣམ་བྲལ་བ། །སོ་སོ་རང་རིག་སེམས་པ་ཡི། །བཅོམ་ལྡན་འདི་ན་གནོད་སྦྱིན་དག་སངས་
རྒྱས་སྔ་མས་མཛད་སྲུང་པ། །ཐེག་ཆེན་ཚུལ་ལ་དད་པ་ཡི་།མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་གཞན་འཛུད་པ། །གནོད་སྦྱིན་མོ་དང་གནོད་སྦྱིན་བུ། །ཐེག་ཆེན་རྟོགས་པར་འཚལ་བ་
མཆིས༑ ༑ལངྐ་མ་ལ་ཡ་ཡི་རིར། །སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་གཤེགས་སུ་གསོལ། །བུམ་པ་རྣ་ལ་སོགས་པ་རྣམས། །སྲིན་པོ་གྲོང་རྡལ་གནས་པ་དག་ཐེག་པ་ཆེ་ལ་རྟོན་
པ་རྣམས། །སོ་སོ་རང་རིག་ཉན་པར་འཚལ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བགྱི་བ་བགྱིས། །ད་ལྟར་ན་ཡང་ཤིན་ཏུ་བགྱིད། །བདག་ལ་རྗེས་སུ་ཐུགས་བརྩེའི་ཕྱིར། །ལངྐར་

[90B] །ཁྱིམ་དང་ལྷ་མོ་ཚོགས་རྣམས་དང། །སེ་མོ་དོ་ཡང་སྣ་ཚོགས་དང། །མདངས་དགའ་ཨ་ཤོ་ཀ་ཡི་ཚལ། །ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་བཞེས་སུ་གསོལ། །
བདག་ནི་རྒྱལ་སྲས་དེ་དག་དང། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་བཞིན་བགྱིད། །བདག་གིས་མི་དབུལ་གཅིག་མ་མཆིས། །ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་ཐུགས་བརྩེར་དགོངས། །དེ་ཡི་ཚིག་
དེ་གསན་པ་ན། །སྲིད་གསུམ་དབང་པོས་གསུངས་པ་ནི། །གནོད་སྦྱིན་དབང་པོ་འདས་པ་ཡི། །མགོན་པོ་རིན་ཆེན་རི་བོ་ལ། །སོ་སོ་རང་རིག་ཆོས་རྣམས་བསྟན། །ཁྱོད་ཉིད་
ལ་ཡང་ཐུགས་བརྩེར་དགོངས། །རིན་ཆེན་རྣམ་བརྒྱན་རི་བོ་ལ། །མ་འོངས་རྣམས་ཀྱང་གསུང་བར་འགྱུར། །འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་ལྡན་པ་དག་།མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་
པའི་གནས། །ང་དང་སྲས་རྣམས་དག་གིས་ཀྱང། །གནོད་སྦྱིན་དབང་པོ་བརྩེར་དགོངས་རིགས། །བཅོམ་ལྡན་གནང་ནས་མི་གསུང་བར། །ཞི་བའི་བློ་ཡིས་རྣམ་པར་
བཞུགས། །འབོད་སྒྲོགས་ཀྱིས་ནི་ཕུལ་བ་ཡི། །མེ་ཏོག་བཞོན་པར་བཞུགས་པར་གྱུར། །དེ་ཉིད་དུ་ནི་འབོད་སྒྲོགས་དང། །འཇིགས་མེད་རྒྱལ་སྲས་གཞན་ཡང་སྟེ། །ལྷ་
མོས་བཞད་གད་རོལ་མོ་ཡིས། །རབ་ཏུ་མཆོད་ཅིང་གྲོང་དུ་གཤེགས་།དགའ་བའི་གྲོང་རྡལ་དེར་གཤེགས་ནས། །མཆོད་པ་རབ་ཏུ་ཡང་བརྙེས་སོ། །འབོད་སྒྲོགས་ལ་

[91A]༄༅། །སོགས་གནོད་སྦྱིན་གྱི། །སྡེ་དང་གནོད་སྦྱིན་མོས་ཀྱང་མཆོད། །གནོད་སྦྱིན་བུ་མོ་གནོད་སྦྱིན་བུས། །རིན་པོ་ཆེ་ཡི་དྲ་བས་མཆོད། །འབོད་སྒྲོགས་ཀྱིས་ཀྱང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི། །རིན་ཆེན་བརྒྱན་པའི་སེ་མོ་དོ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་དང་རྒྱལ་བ་ཡི། །སྟོད་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་བཏགས། །བཅོམ་ལྡན་རྒྱལ་སྲས་མཁས་བཅས་པ། །མཆོད་པ་ཕུལ་
བ་བཞེས་ནས་ནི། །སོ་སོ་རང་རིག་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི། །ཆོས་ནི་རྣམ་པར་བསྟན་པ་མཛད། །གནོད་སྦྱིན་སྡེ་དང་འབོད་སྒྲོགས་ཀྱིས། །སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་མཆོད་དེ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རབ་
མཆོད་ཅིང། །གསོལ་བ་ཡང་དང་ཡང་འདེབས་པ། །ཁྱོད་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ། །རང་རིག་སྤྱོད་ཡུལ་འདྲི་བ་ཡིན། །འདི་ན་བདག་དང་གནོད་སྦྱིན་དང། །རྒྱལ་བའི་སྲས་
རྣམས་ཉན་པ་མཆིས། །ཁྱོད་ལ་རྒྱལ་སྲས་མཁས་པ་དང། །གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ཀྱང་གསོལ་བ་འདེབས། །སྨྲ་བའི་ནང་ན་སྨྲ་ཆེན་ཁྱོད། །རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱིའང་རྣལ་འབྱོར་ཞུགས། །
ཁྱོད་ལ་གུས་པར་གསོལ་འདེབས་ཀྱི། །འཇིགས་པ་མེད་པས་ཚུལ་དྲིས་ཤིག་།རང་རྒྱལ་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་ནི། །མུ་སྟེགས་ཉེས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ། །སོ་སོ་རང་རིག་ཆོས་ཉིད་
གཙང༑ ༑སངས་རྒྱས་ས་ནི་ཐོབ་བྱེད་པའོ། །རྩེ་མོ་རིན་ཆེན་བརྒྱན་པ་དང། །གཞན་ཡང་ལྷ་རྫས་རྣམས་ཀྱི་ནི། །རིན་ཆེན་བྱེ་བས་བརྒྱན་པ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེར་

[91B] །མགོན་པོ་རི་བོ་རེ་རེ་ལ། །ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་རབ་ཏུ་བསྟན། །འབོད་སྒྲོགས་གནོད་སྦྱིན་དེ་དག་ན། །རེ་རེ་ལ་ནི་རྣམ་པར་གནས། །ཐམས་ཅད་འཁོར་ནི་མ་བྲི་བར། །རེ་རེ་ན་
ཡང་ཤིན་ཏུ་སྣང། །དེ་ན་ཞིང་རྣམས་ཐམས་ཅད་དང། །གང་ཡང་དེ་ན་འདྲེན་པ་དང། །དེ་ན་སྲིན་པོའི་དབང་པོ་རྣམས། །གང་དག་ལངྐར་གནས་པའང་སྣང། །དེ་དང་འགྲན་
པའི་ལངྐ་དང། །ཨ་ཤོ་ཀ་ཡི་ཚལ་གཞན་དང། །ནགས་ཚལ་བཟང་པོ་དེ་དག་ཀྱང། །རྒྱལ་བ་ཡིས་ནི་མངོན་པར་སྤྲུལ། །མགོན་པོ་རི་རྣམས་རེ་རེ་ལ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་
བསྐུལ་བ་དང། །སོ་སོ་རང་རིག་བརྗོད་པ་ཡིས། །ཆོས་ནི་གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ལ་བསྟན། །སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་བའི་མདོ་སྡེ་དག་རི་པོ་ལ་ནི་མ་ལུས་བཤད། །སྟོན་པ་དང་ནི་
རྒྱལ་སྲས་རྣམས། །དེ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་སྣང་གྱུར། །གནོད་སྦྱིན་འབོད་སྒྲོགས་བདག་གིས་ལུས། །ཁྱིམ་ན་གནས་པར་མཐོང་བ་དང་།བསམས་པ་འདི་ཀོ་ཇི་ཞིག་སྙམ།།
གང་གིས་བཤད་དེ་སུ་ཡིས་ཐོས། །ཅི་ཞིག་མཐོང་གེ་གང་གིས་མཐོང། །གྲོང་ཁྱེར་དེ་དག་གང་དུ་སོང། །སངས་རྒྱས་དེ་དག་ཞིང་དེ་རྣམས། །རིན་ཆེན་ནགས་བཟང་དེ་
ག་རེ། །འདི་ན་སྒྱུ་མའང་རྨི་ལམ་རོལ། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཞེས་བསྒྲགས་པའམ། །རབ་རིབ་ཡིན་ནམ་སྨིག་རྒྱུའམ། །རྨི་ལམ་མོ་གཤམ་བུ་བྱུང་ངམ། །བདག་གིས་འདིར་ནི་

[92A]༄༅། །གང་མཐོང་བ། །མགལ་མེ་བསྐོར་ཏ་མ་དུ་བའམ། །འོན་ཏེ་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཆོས་ཉིད་དམ། །ལྟ་བ་མེད་ཅིང་བལྟ་
བའང་མེད། །སྨྲ་མེད་སྨྲ་བར་བྱ་མེད་ན། །རང་གི་རྟོག་པས་མྱོས་པ་ཡི། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་སོ། །གཞན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི། །སངས་རྒྱས་དང་ནི་ཆོས་ལྟར་
གནས༑ ༑ཇི་ལྟར་མཐོང་བཞིན་སུ་ལྟ་བ། །དེ་དག་འདྲེན་པ་མི་མཐོང་ངོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འཇུག་ཅིང། །གང་ཚེ་སངས་རྒྱས་མི་མཐོང་ལ། །འཇུག་མེད་སངས་རྒྱས་
ཡིན་པར་ནི། །གལ་ཏེ་མཐོང་ན་དེ་སངས་རྒྱས། །ལངྐའི་བདག་པོ་གནས་ནས་ཤིན་ཏུ་གྱུར་པ་དང། རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་མ་ཐག་ཏུ་རྣམ་
པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་བ་ལ་གནས་པ། སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བས་བསྐུལ་བ་གཙུག་ལག་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པའི་བློ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ། གཞན་གྱི་དྲིང་
མི་འཇོག་པ། བདག་གི་བློ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ལ་མཁས་པ། རྟོག་གེ་བའི་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བར་ལྟ་བ། གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་པ་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་
གཟུགས་སྣ་ཚོགས་འཆང་བ་ཆེན་པོ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་རྟོགས་པ། གོང་ནས་གོང་དུ་ས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་མཁས་

[92B] སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དབེན་པ་ལ་དགའ་བ། རྒྱུད་གསུམ་ཆད་པར་ལྟ་བ། རྒྱུ་དང་མུ་སྟེགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའི་བློར་གྱུར་པས་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ནང་དུ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ལ་གནས་ཤིང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བློས་ནམ་མཁའ་དང་ནང་ནས་སྒྲ་ཐོས་པ་ལངྐའི་བདག་
པོ༑ ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །ཡང་ལངྐའི་བདག་པོ་ཁྱོད་ནི་ལེགས་སོ་།ཇི་ལྟར་ཁྱོད་སློབ་པ་དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་
མཐོང་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དང། ཆོས་རྣམས་ལ་ལྟ་བར་བྱའོ། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་བལྟས་ན་ཆད་པ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་
དང་ཡིད་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ནང་དུ་སྤྱོད་པས། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པས་
ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཚིག་གི་དོན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ལྷུང་བའི་ལྟ་བ་དང། ཏིང་ངེ་
འཛིན་དུ་མ་ཡིན། གཏམ་དང་སྒྲུང་ལ་དགའ་བར་མ་ཡིན། རིག་བྱེད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ལྟ་བར་མ་ཡིན། རྒྱལ་པོའི་དབང་གིས་དྲེགས་པ་ལ་ལྷུང་བར་མ་ཡིན། བསམ་གཏན་

[93A]༄༅། །དྲུག་ལ་སོགས་པ་ལ་བསམ་གཏན་པར་མ་ཡིན་ཏེ། ལངྐའི་བདག་པོ་འདི་ནི་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྡན་པ། ཕ་
རོལ་རྒོལ་བ་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ། ལྟ་བ་དང་ངན་པ་སེལ་བ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་རྣམ་པར་བཟློག་པ་ལ་མཁས་པ། བློ་ཞིབ་ཅིང་རྣམ་པར་ཤེས་པ། ཤིན་ཏུ་འགྱུར་བ་ལ་མཁས་
པ༑ ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བདག་གི་སོ་སོ་རང་གི་ས་ལ་འཇུག་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་བརྩོན་པར་
གྱིས་ཤིག་དེ་ལྟར་བྱས་ན་ལངྐའི་བདག་པོ་གང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཁས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ལམ་འདི་ནི་ཕྱིར་ཞིང་གོང་ནས་གོང་དུ་
རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བྱིས་པ་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཅན་བདག་ཏུ་འཛིན་པར་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་འབྱུང་བ་དང་
ཡོན་ཏན་དང་རྫས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པ། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་དུ་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ། སྟོང་པ་དང། སྐྱེ་བས་གཡེངས་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་
པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ། མཚན་ཉིད་དུ་ལྷུང་བའི་བསམ་པས་བརྟགས་པ། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། མུ་སྟེགས་ཅན་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་སྒོའི་སྤྱོད་ཡུལ་

[93B] །ལངྐའི་བདག་པོ། བདག་གི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་འདི་ནི་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་རབ་ཏུ་འཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །བྱེ་བྲག་
གི་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཐོབ་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ལངྐའི་བདག་པོ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་འཇུག་པ་འདི་ནི་ཁེབས་པའི་གཡོགས་མ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྣ་ཚོགས་
ཀྱི་རླབས་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སུ་ལྷུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལངྐའི་བདག་པོ། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་
ཀྱི་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཀྱི་དོན་ལ་ཆགས་པར་ལྟ་བས་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འྡིའང་རྣལ་འབྱོར་མ་ཡིན་
ནོ༑ ༑ལངྐའི་བདག་པོ། དེ་ལེགས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་ཞིང་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་བསམས་པའི་དོན་དེ་ཉིད་རྗེས་སུ་སོམས་ཤིག་དང། དེ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་དེའི་སྐབས་སུ་འབོད་སྒྲོགས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཡང་འདི་ལྟར་བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣལ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་ལ་མངའ་མཛད་པ། མུ་སྟེགས་
ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་རྣམ་པར་ཟློག་པ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་སྟོན་པ། འཕྲུལ་བས་སྤྲུལ་པ་དང་བྲལ་བ། ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་བློ་ལ་གང་གི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་ཅན་

[94A]༄༅། །རྣམས་རྣལ་འབྱོར་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དུས་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདེ་བ་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཁོང་དུ་
ཆུད་པའི་ཕྱིར་འདིས་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ་ཞེས་རྣལ་འབྱོར་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྒྲར་གདགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བདག་གིས་ཐུགས་རྗེ་ཅན་ཉོན་མོངས་པ་འབར་བའི་རྒྱུ་དང། རྣམ་
པར་རྟོག་པ་ཟད་པར་བྱེད་པ། རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དང་བསམ་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ། ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་ལོག་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་དེ་ལྟར་བལྟའོ། །དེ་མཐོང་བས་ནི་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་མི་
རྟོག་པ་ལ་སྤྱོད་པ་བདེ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པས་གནས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་བདག་གིས་ཁོང་དུ་ཆུད་
པར་ཡང་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ལངྐའི་བདག་པོ་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་མགྲིན་
བཅུ་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་རིན་པོ་ཆ་མང་པོས་བརྒྱན་པ། རིན་པོ་ཆེའི་དྲ་བས་བྲེས་པའི་བདག་གི་རིའི་རྩེ་མོ་ལ་མཛེས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་བདག་ཉིད་བསྟན་ནས། ཡང་ལངྐའི་

[94B] མྱོང་བའི་མཛེས་པ་དང་རྩེ་མོ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མཚན་རབ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་
ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་སྐུ་དང། རི་བོ་རེ་རེ་ལ་བདག་གི་ལུས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱན་སྔ་ན་འདུག་པ་དང། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་གཅིག་ཏུ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གཏམ་མཛད་པ་དང། གནོད་སྦྱིན་གྱིས་བསྐོར་ཅིང་བཤད་པ་བརྗོད་པའི་གཏམ་གསུང་བ་དང་
མགོན་པོ་དང་བཅས་པའི་ཞིང་དེ་དག་ཀྱང་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཤཱི་སྤྱན་གྱིས་འཁོར་ལ་གཟིགས་ནས། སེང་གེའི་རྒྱལ་པོ་
ལྟར་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་ཏེ། བཞད་མོ་ཆེར་བཞད་ནས། མཛོད་སྤུ་དང། རྩིབ་ལོགས་དང། བརླ་དང། རྐེད་པའི་ཕྱོགས་དང། དཔལ་གྱི་བེའུ་དང། སྤུའི་ཁུང་བུ་ཐམས་ཅད་
ནས་ནི་འོད་ཟེར་རབ་ཏུ་འབྱིན། དུས་ཀྱི་མཐའི་མེ་བཞིན་དུ་ནི་འབར་གཟི་བརྗིད་ནི་འཇའ་ལྟ་བུ། འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ཉི་མ་ཤར་བ་འདྲ་བར་ཤིན་ཏུ་འབར། བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་
པ་དང། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ནས་ལྟ་ཞིང་རི་རབ་ཀྱི་རྩེ་མོ་ལ་འགྲན་པའི་ཟོམ་ལ་བཞུགས་ནས་བཞད་མོ་ཆེར་བཞད་དོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་

[95A]༄༅། །དཔའི་འཁོར་དེ་དང། བརྒྱ་བྱིན་དང། ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏ། རྒྱུ་གང་དང་རྐྱེན་གང་གིས་དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངའ་མཛད་པ་སྔོན་དུ་འཛུམ་པས་བཞད་མོ་ཆེར་བཞད་ཅིང་རང་གི་སྐུ་ལས་འོད་ཟེར་རབ་ཏུ་འབྱིན། བྱུང་ནས་ཀྱང་བདག་གི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་
འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདེ་བ་ལ་དགོངས་པ་རབ་ཏུ་བཞག་སྟེ། གཟིགས་མོ་མེད་པར་སེང་གེའི་ལྟ་བས་ཕྱོགས་སུ་གཟིགས་ནས་འབོད་
སྒྲོགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་རྟོགས་པ་རྒྱུ་བ་ལ་རྗེས་སུ་དགོངས་ཤིང་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་སྔར་
གསོལ་བ་བཏབ་པས་འབོད་སྒྲོགས་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་དེ་དག་གི་སེམས་དང། བསམ་པ་དང། རྣམ་པར་སྤྱོད་པའང་ཤེས་ཤིང་མ་འོངས་
པའི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ལའང་བལྟས་ནས་བཤད་པ་བརྗོད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང། སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་དང། ཉན་ཐོས་
དང༑ རང་སངས་རྒྱས་དང། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྟོབས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཐམས་ཅད་འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་

[95B]སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་སེམས་རྣམ་པར་མྱོས་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་སྙམ་ནས། དེ་དག་གི་ངོ་མཚར་རྣམ་པར་བཟློག་པའི་
ཕྱིར༑ བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། རྒྱུ་གང་དང་རྐྱེན་གང་གིས་འདི་ལྟར་འཛུམ་པ་མཛད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ལེགས་
སོ༑ ༑ལེགས་སོ། །ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གང་ཁྱོད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་རང་བཞིན་དང། འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་བལྟས་ཏེ། དུས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ང་
ལ་དྲི་བར་བརྩམས་པ་ནི། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཁྱོད་ལེགས་སོ། །དེ་ལྟར་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་དང། གཉིས་ཀའི་དོན་དུ་ཡོངས་སུ་འདྲི་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་བྱའོ།།
བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ལངྐའི་བདག་པོ་འབོད་སྒྲོགས་འདིས་ནི་སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་དྲི་བ་གཉིས་དྲིས་སོ། །དཔལ་
ཡང་གང་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་མྱོང་བའི་དྲི་བ་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་
དྲི་བར་འདོད་དོ། །འདི་ལྟར་འདྲི་བར་འདོད་པའི་མགྲིན་བཅུ་འདི་ནི་མ་འོངས་པའི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལའང་འདྲི་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཁྱེན་བཞིན་དུ། ལངྐའི་

[96A]༄༅། །བདག་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ལངྐའི་བདག་པོ་ཁྱོད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྐབས་ཕྱེའི། ཅོད་པན་རབ་ཏུ་གཡོ་བ་མ་སྡོད་
པར་ཅི་དང་ཅི་འདོད་པ་ང་ལ་དྲིས་ཤིག་དང། ངས་དྲི་བ་དེ་དང་དེའི་ལུང་བསྟན་པས་ཇི་ལྟར་ཁྱོད་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གནས་ཤིན་ཏུ་གྱུར་ནས། སའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མཁས་
ཤིང་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་བློས་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདེ་བར་གནས་པ་ལ་རྣམ་པར་དཔྱོད་ཅིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་
ཡོངས་སུ་བཟུང། ཞི་བའི་བདེ་བ་ལ་ནི་རྣམ་པར་གནས་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཉེས་པ་ལས་འདས་ནས་མི་གཡོ་བ་དང། དགེ་བའི་བློ་གྲོས་དང་
ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱིས་ལ་ནི་རྣམ་པར་གནས། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ལ་ནི་རབ་ཏུ་མཁས་པས་རིན་པོ་ཆེའི་པདྨོ་ཆེན་པོ་བཏིང་བ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་
གྱི་རྒྱལ་བས་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་པདྨོ་དག་ལ་བདག་གི་ལུས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བྱིན་དུ་བརླབས་ཏེ་
པདྨོ་དེ་དག་ལ་བདག་གི་ལུས་འདུག་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དང་གཅིག་གིས་གདོང་ལ་གཅིག་ལྟ་བར་ཡང་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང། དེ་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་བསམ་

[96B]གཅིག་གིས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ཏེ། སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་ཤིང་ཐབས་མཁས་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་མངོན་
པར་བསྒྲུབ་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པས། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་དེའང་རྗེས་སུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་རྣམ་པ་མང་པོར་རྣམ་པར་
འགྱུར་བ། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། མུ་སྟེགས་ཅན་དང། ཚངས་པ་དང། དབང་པོ་དང། ཉེ་བའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སྔོན་མ་མཐོང་བ་དེའང་ཐོབ་པར་འགྱུར་
བར་ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་རངས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ལངྐའི་བདག་པོ་ལྷ་མོ་དང་བཅས་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐབས་ཕྱེ་བས་རིན་པོ་ཆེའི་
པདྨོའི་འོད་ཟེར་གྱིས་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་རིན་པོ་ཆེའི་པདྨོ་དང་འདྲ་བའི་རིན་པོ་ཆེའི་རྩེ་མོ་དེ་ནས་ལངས་ནས་མེ་ཏོག་དང་ཕྲེང་བ་དང། སྤོས་དང། བདུག་པ་དང། བྱུག་པ་དང་
གདུགས་དང། རྒྱལ་མཚན་དང། ལྷའི་བ་དན་དང། སེ་མོ་དོ་དང་དོ་ཤལ་དང། ཅོད་པན་དང། ཐོར་ཚུགས་རྣམ་པ་དུ་མ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་སྣ་ཚོགས་དང། སྔོན་མ་མཐོང་
མ་ཐོས་པའི་རྒྱན་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་འཕགས་པ་གཞན་དག་དང། ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང། སྲིན་པོ་དང། དྲི་ཟ་དང། མིའམ་ཅི་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང་

[97A]༄༅། །མི་ལས་ལྷག་པ་ལས་ཀྱང་འདས་པའི་རྔ་དང། སིལ་སྙན་རྣམས་དང། འདོད་པའི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི་རོལ་མོའི་ཆ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་
རྣམ་པར་སྤྲུལ། གང་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཞན་གྱི་རོལ་མོའི་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་དེ་དག་ཀྱང་མངོན་པར་སྤྲུལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
རྣམས་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་དྲ་བས་ནི་མངོན་པར་བཀབ། གོས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ལྷའི་བ་དན་ནི་རབ་ཏུ་བསྒྲེང། ཏ་ལ་བདུན་ཙམ་དུ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་མངོན་པར་འཕགས། མཆོད་པའི་
སྤྲིན་ཆེན་པོའི་ཆར་ནི་མངོན་པར་ཕབ། རྔ་དང་སིལ་སྙན་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་རབ་ཏུ་ཕྱུང་སྟེ། ནམ་མཁའ་དེ་ལས་བབས་ནས་ཉི་མ་དང། གློག་གི་འོད་ལྟ་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་པདྨ་ཆེན་པོས་
བརྒྱན་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་རྩེ་མོ་གཉིས་པ་ལ་འདུག་གོ་འདུག་ནས་ཞེ་སར་འཛུམ་པ་སྔོན་དུ་བྱས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གོ་སྐབས་ཕྱེ་བས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དྲི་བ་གཉིས་
དྲིས་སོ། །སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལའང་བདག་གིས་ཞུས་ནས། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ལན་གླན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ལའང་ད་ཞུའོ། །བསྟན་པ་བརྗོད་པ་ལས་ཀྱང་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་གདོན་མི་འཚལ་བར་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་གཉིས་

[97B]ངོ་བོའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ངོ་བོའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
རྣམས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོའི་སྤྱོད་ཡུལ་སྟོན་ཏེ། ཚིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་ལྟུང་བ་ནི་མི་སྟོན་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ལ་མངའ་མཛད་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་
པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་གཉིས་པོ་དེ་ལེགས་པར་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས། རྒྱལ་བའི་སྲས་འདི་རྣམས་ཀྱང་ཉན། བདག་
ཀྱང་འཚལ་བར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ལངྐའི་བདག་པོ། ཆོས་གཉིས་པོ་དེ་སྨྲོས་ཤིག་སྲིན་པོའི་དབང་པོ་ལུས་ལ་ཅོད་པན་དང། དཔུང་རྒྱན་
དང༑ སེ་མོ་དོ་དང། རྡོ་རྗེ་མཆོག་གི་ཕྲེང་བ་ཐོགས་ཤིང་རྒྱན་བཟང་པོས་ལུས་བརྒྱན་པས་གསོལ་པ། ཆོས་ཉིད་ཀྱང་སྤང་བར་བགྱི་ན། ཆོས་མ་མཆིས་པར་ལྟ་ཅི་སྨོས། བཅོམ་
ལྡན་འདས། ཆོས་གཉིས་པོ་དེ་ཇི་ལྟར་སྤང་བར་འགྱུར། ཆོས་སམ་ཆོས་མ་མཆིས་པ་རྣམས་ནི་གང་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་གཉིས་སྤང་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་
ཉིད་དུ་ལྷུང་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་མ་ལགས་པ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་མ་རིག་པས་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་མ་

[98A]༄༅། །མཆིས་པ། སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཤེས་པ་མ་དག་ཅིང་ཟད་པར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་ཅན། དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དེ་དག་
ཇི་ལྟར་སྤང་བར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ལངྐའི་བདག་པོ། འདི་ལྟར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འཆག་པའི་རང་བཞིན་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་
བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ཐ་དད་པའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྣང་བ། དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལའང་ཅི་ཕྱིར་མི་གཟུང་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉེ་
བར་བཟུང་ན། ཆོས་དང་ཆོས་མེད་པ་ཐ་དད་པའི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཐོང་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལངྐའི་བདག་པོ་
བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ལྷུང་བ་རྣམས་བྱིས་པ་དག་གི་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མ་ཡིན་པ་ལྟ་ཞོག་ལ། རང་བཞིན་གཅིག་ཅིང་འབར་
བ་གཅིག་ལས་བྱུང་བའི་རབ་ཏུ་འབར་བ་ཁྱིམ་དང། གནས་དང་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དང། ཁང་པ་ལ་འདུག་བ་ཤིང་གི་དབང་གིས་འོད་རིང་བ་དང་ཐུང་བའི་ཁྱད་པར་དང་ཐ་
དད་པའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལའང་ཆོས་དང་ཆོས་མེད་པ་ཐ་དད་པའི་བྱེ་བྲག་ཡོད་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་གཟུང། མེ་ལྕེའི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་འོད་འཕྲོ་བ་ཐ་

[98B]ལངྐའི་བདག་པོ་ས་བོན་གཅིག་ལས་བྱུང་ཡང་མྱུ་གུ་དང། ལྗང་བུ་དང། སོག་མ་དང། ཚིགས་དང། ལོ་མ་དང། ཡལ་ག་དང། མེ་ཏོག་
དང༑ འབྲས་བུ་དང། གྲ་མའི་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན། མ་རིག་པ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་དུ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་
ཁམས་གསུམ་དུ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་བའི་དབྱིབས་དང་བརྗོད་པ་དང་འགྲོ་བའི་ཁྱད་པར་དག་ཀྱང་སྣང་སྟེ། མཚན་ཉིད་གཅིག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་ལ་མངོན་པར་
འཛིན་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་རབ་དང་འབྲིང་དང་ཐ་མའི་བྱེ་བྲག་དང། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང། དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བར་ཡང་སྣང་ངོ། །ལངྐའི་བདག་པོ། ཆོས་དེ་དག་གི་ཐ་དད་པའི་བྱེ་བྲག་
ཏུའང་མ་ཟད་དེ། རྣལ་འབྱོར་ཅན་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལམ་ལའང་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྣང་ན། སོ་སོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བའི་
ཆོས་དང། ཆོས་མེད་པའི་ཁྱད་པར་ལྟ་ཅིའི་ཕྱིར་མེད་དེ་ཡོད་དོ་།ལངྐའི་བདག་པོ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་དང། ཆོས་མེད་པ་ཐ་དད་པའི་བྱེ་བྲག་ཡོད་དོ། །ལངྐའི་བདག་
པོ༑ དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མུ་སྟེགས་ཅན་དང་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་རྒྱུ་ལས་ཡོན་ཏན་དང་

[99A]༄༅། །རྫས་ཀྱིས་གཞི་བཙུགས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་གཏང་བར་བྱ་སྟེ། མཚན་ཉིད་དུ་སོ་སོར་རྣམ་པར་བརྟག་པར་མི་བྱའོ། །རང་
གི་སེམས་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རྫ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བྱིས་པས་ཀུན་བརྟགས་པ་ལུས་སུ་མ་རེད་པའི་རྣམས་ནི་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུར་ལྷག་
མཐོང་གིས་རབ་ཏུ་མཐོང་ན་སྤང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཆོས་མེད་པ་རྣམས་གང་ཞེ་ན། གང་དེ་དག་བདག་ཉིད་དུ་མ་རེད་པ་ཡིན་ཏེ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྒྱུ་བ་མེད་
པའི་ཆོས་དོན་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དེ་དག་ཡང་དག་པ་དང། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་འཇུག་པ་མེད་པར་མཐོང་ནས། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་མེད་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་བདག་ཉིད་
དུ་མ་རེད་པའི་ཆོས་རྣམས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རི་བོང་དང་རྔ་མོ་དང། བོང་བུ་དང། རྟའི་རྭ་དང། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། བདག་ཉིད་དུ་མ་རེད་པའི་
ཕྱིར་དེ་དག་ནི་མཚན་ཉིད་དུ་བརྟག་པར་མི་བྱའི། །གཞན་དུ་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་དུ་བརྗོད་དེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་མངོན་པར་ཆགས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དེ་དག་རྣམ་
པར་ཤེས་པས་གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྤང་བར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་དང། ཆོས་མེད་པ་སྤང་བ་ཡིན་ནོ། །

[99B] ཆོས་མེད་པ་གཉིས་ཇི་ལྟ་བུར་སྤང་བར་བྱ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ནི་འདི་ལྟར་བཤད་དོ་།གང་ཡང་ལངྐའི་བདག་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལའང་བདག་གིས་དྲིས་ཏེ། དེ་དག་གིས་ཀྱང་ལན་གླན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པའང་ལངྐའི་བདག་པོ། སྔོན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་
རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཚིག་བླ་དྭགས་ཏེ། འདས་པ་ལའང་འདི་ལྟར་འདས་པ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་གོ་དེ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་ཡང་རྟོག་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་
དེའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བརྟགས་པ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ན་ཡེ་ཤེས་ཐུགས་
སུ་ཆུད་པ་བདེ་བའི་དོན་དུ་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྒོམ་མོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། བརྟགས་
པར་མི་བྱའོ། །གང་གིས་མི་བརྟག་ཅེ་ན། ཡིད་ཀྱིས་བདག་དང། སྲོག་དང། གང་ཟག་ཏུ་མི་བརྟག་གོ་ཇི་ལྟར་མི་བརྟག་ཅེ་ན། ཡུལ་གྱི་དོན་གྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་
པས་ཇི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང། དབྱིབས་དང། རྣམ་པ་བཞིན་དུ་མི་བརྟག་གོ་དེ་བས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་བརྟག་པར་བྱ་བ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་བྱའོ། །ལངྐའི་

[100A]༄༅། །བདག་པོ། འདི་ལྟར་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ནི་བརྩིག་པའི་རི་མོའི་གཟུགས་དང་འདྲ་སྟེ། ལངྐའི་བདག་པོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་
མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་ནི་གཡོ་བ་མེད་པ་སྟེ། ལས་དང་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའོ། །འདི་ལ་གང་ཡང་ཉན་པའམ། མཉན་པར་བྱ་བ་མེད་དོ། །ལངྐའི་བདག་པོ། འཇིག་
རྟེན་གནས་པ་ནི་སྤྲུལ་པ་དང་མཚུངས་ན། མུ་སྟེགས་ཅན་བྱིས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་རྣམ་པར་མི་སྒོམ་མོ། །ལངྐའི་བདག་པོ། གང་གིས་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་དེས་ནི་ཡང་དག་པར་
མཐོང་བ་སྟེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་མཐོང་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འཛིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མེ་ལོང་གི་ནང་ན་ཡོད་
པའི་བདག་གི་གཟུགས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་དང། ཆུ་ལ་བདག་གི་གཟུགས་ཀྱི་གྲིབ་མ་དང། ཟླ་བའི་འོད་དང། ཁྱིམ་ན་མེ་མར་འབར་བ་ལ་བདག་གི་ལུས་ཀྱི་གྲིབ་མ་དང། བྲག་ཅའམ། གཞན་
ཡང་བདག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུང་བ་རབ་ཏུ་བཟུང་སྟེ། ཆོས་དང་ཆོས་མེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་ཅིང། ཆོས་དང་ཆོས་མེད་པ་སྤོང་བ་ལ་མི་སྤྱོད་དེ་སྤྱོད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་གོ་རྒྱས་
པར་བྱེད་དོ། །རབ་ཏུ་ཞིབ་མི་འཐོབ་བོ། །འདི་ནི་རྩེ་གཅིག་པའི་ཚིག་བླ་དྭགས་ཏེ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བདག་གི་འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་

[100B] །འབོད་སྒྲོགས་ཀྱིས་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའོ།། །།དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུ་བའི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ལ་གཟར་ནས་
པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ཕྱག་བཙལ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གིས་མངོན་པར་
བསྟོད་དོ། །འཇིག་རྟེན་སྐྱེ་འཇིག་མ་མཆིས་ཏེ། །ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་རབ་ཏུ་འདྲ། །ཁྱོད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཐུགས་རྗེ་ཡི། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོད་དང་མེད་མ་དམིགས། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་
སྒྱུ་མ་བཞིན། །སེམས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྤངས། །ཁྱོད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཐུགས་རྗེ་ཡི། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོད་དང་མེད་མ་དམིགས། །འཇིག་རྟེན་རྟག་དང་ཆད་སྤངས་པ། །ཁོར་ཟུག་རྨི་
ལམ་འདྲ་བ་སྟེ། །ཁྱོད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཐུགས་རྗེ་ཡི། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོད་དང་མེད་མ་དམིགས། །ཆོས་དང་གང་ཟག་བདག་མེད་དང། །ཁྱོད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱ་རྣམས། །ཁྱོད་ཀྱི་ཤེས་
རབ་ཐུགས་རྗེ་དང། །མཚན་མ་མེད་པས་རྟག་ཏུ་དག་སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་རང་བཞིན་གྱི། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཇི་སྐད་བསྟོད། །དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་རྣམས་ཀྱི། །མ་སྐྱེས་དེ་ནི་བསྟོད་པ་ལགས། །

[101A]༄༅། །དབང་པོ་དོན་དང་རྣམ་བྲལ་ཞིང། །སྣང་མེད་དེ་ཡི་གཟིགས་པ་བས། །གལ་ཏེ་བསྟོད་དམ་སྨད་ཀྱང་རུང། །ཐུབ་པ་དེ་ལ་ཇི་སྐད་བརྗོད། །མྱ་ངན་མི་འདའ་
འདའ་ལ་མིན། །ཁྱོད་ལ་མྱ་ངན་འདའ་མི་གནས། །བློ་དང་རིག་པར་བགྱི་དང་བྲལ། །ཡོད་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་སྤངས། །དེ་ལྟར་སྐྱེ་འཇིག་སྤངས་པ་ཡི། །ཐུབ་པ་ཞི་བ་སུས་
མཐོང་བ། །དེ་དང་འདི་དང་སླད་མར་ཡང། །ཆགས་མེད་ཉེར་ལེན་མ་མཆིས་འགྱུར། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚུལ་དང་
འདྲ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གིས་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། །བདག་གི་མིང་དང་རིགས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་བདག་ནི་བློ་ཆེན་ཏེ། །ཐེག་ཆེན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་
རྟོགས༑ ༑དྲི་བ་བརྒྱ་པོ་རྩ་བརྒྱད་པ། །གསུང་བའི་མཆོག་ལ་ཞུ་བར་བགྱི། །དེ་ཡི་ཚིག་དེ་གསན་པ་དང། །སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པའི་མཆོག་ཐམས་ཅད་འཁོར་ལ་རྣམ་གཟིགས་
ནས༑ ༑བདེ་གཤེགས་སྲས་ལ་གསུངས་པ་ནི། །ང་ལ་དྲིས་ཤིག་རྒྱལ་སྲས་རྣམས། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཀྱང་དྲིས། །སོ་སོ་རང་རིག་སྤྱོད་ཡུལ་ནི། །ང་ཡིས་ཁྱོད་ལ་བཤད་པར་བྱ། །དེ་ནས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐབས་ཕྱེ་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་གཉིས་ལ་གཏུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་

[101B] ཇི་ལྟར་རྟོག་གེ་རྣམ་དག་འགྱུར། །རྟོག་གེ་ཅི་ཡི་སླད་དུ་འབྱུང། །ཇི་ལྟ་བུ་ན་ནོར་པ་གདའ། །ཅི་ཡི་སླད་དུ་ནོར་པ་འབྱུང། །ཅི་ཡི་སླད་དུ་སྤྲུལ་དང་ཞིང། །ཁྱོད་ཀྱི་མཚན་དང་
མུ་སྟེགས་ཀྱང། །སྣང་མེད་རིམ་པ་ཅི་སླད་དུ། །ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱལ་སྲས་གང་ནས་ལྷགས། །གྲོལ་བ་གང་དུ་མཆི་བར་འགྱུར། །བཅིངས་པ་སུ་ལགས་གང་གིས་འགྲོལ། །བསམ་གཏན་པ་ཡི་
ཡུལ་དེ་གང། །ཇི་ལྟར་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་ལགས། །རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ་དེ་དག་ཅི། །འབྲས་བུ་ཅི་ཞིག་རྒྱུ་ནི་གང། །གཉིས་ཀྱིས་མཐའ་བརྗོད་ཅི་སླད་དུ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཡང་འབྱུང་བ་ལགས།།
གཟུགས་མེད་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། འགོག་པ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་།འདུ་ཤེས་འགོག་པ་ཇི་ལྟ་བུ། །ཅི་སླད་ཇི་ལྟར་སད་པར་འགྱུར་།འགྲོ་བ་དང་ནི་ལུས་འཛིན་ཀྱང། །ཅི་ཡི་སླད་དུ་
བྱ་བ་འབྱུང། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་རྣམ་པར་སྒོམ། །ཇི་ལྟར་ས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར། །སྲིད་གསུམ་ཆོམས་གནས་པ་དེ་སུ། །གནས་ནི་གང་ལགས་ལུས་ནི་ཅི། །གནས་ཤིང་འགྲོ་བ་གང་
ཞིག་ཏུ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །དབང་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་དང། །མངོན་པར་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་འཐོབ། །ཇི་ལྟར་སེམས་ནི་མཉམ་པར་འཇོག་རྒྱལ་བ་ཁྱུ་མཆོག་བདག་ལ་
གསུངས། །ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། །ཀུན་གཞི་དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུར། །སྣང་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་ལགས། །ཇི་ལྟར་སྣང་ལས་སླད་དུ་ལྡོག་རིགས་དང་རིགས་མེད་ཇི་ལྟར་ཅིས། །

[102A]༄༅། །སེམས་ཙམ་དུ་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །མཚན་རྣམས་རྣམ་པར་དགོད་པ་དང། །བདག་མེད་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །སེམས་ཅན་མ་མཆིས་ཇི་ལྟ་བུ། །ཀུན་
རྫོབ་བཤད་པ་ཇི་ལྟ་བུ། །ཇི་ལྟར་རྟག་དང་ཆད་པ་ཡིས། །ལྟ་བ་རབ་ཏུ་འབྱུང་མི་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་ཁྱོད་དང་མུ་སྟེགས་སུ། །མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་འགལ་མི་འགྱུར། །སྡེ་པ་
རྣམས་ཀྱང་ཇི་ལྟ་བུར། །མ་འོངས་དུས་ན་འབྱུང་བ་གསུངས། །ཅི་སླད་ཇི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད། །ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་འཇིག་།སྙིང་པོ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་ལགས། །ཇི་ལྟར་འཇིག་
རྟེན་བྱེད་མ་མཆིས། །ཅི་སླད་འཇིག་རྟེན་སྒྱུ་མ་འདྲ། །དྲི་ཟ་འདྲ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང། །ཆུ་ཡི་ཟླ་བ་འདྲ་བ་ཡང། །ཅི་ཡི་སླད་དུ་བདག་ལ་གསུངས། །བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་ཇི་ལྟར་མཆིས། །བྱང་
ཆུབ་ཕྱོགས་རྣམས་ཅི་ལས་འབྱུང། །ཡུལ་འཁྲུག་པ་དང་ཁྲག་ཁྲུག་དང། །ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་ལྟ་བར་འགྱུར། །མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་པ། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་འདྲ། །འཇིག་
རྟེན་ཇི་ལྟར་ཐུགས་སུ་ཆུད། །ཡི་གེ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་གསུང། །ཅི་ཡིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་འདྲ་བ་ལགས། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་དུ། །སེམས་དང་ཕ་
རོལ་ཕྱིན་པ་དུ། །གང་གིས་ས་ཡི་རིམ་པར་གྱུར། །སྣང་མེད་རྒྱུ་བ་གང་ཞིག་ལགས། །གང་གིས་བདག་མེད་རྣམ་པ་གཉིས། །ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བདག་མགོན་པོ་ཡེ་

[102B] །ཚུལ་ཁྲིམས་སེམས་ཅན་འབྱུང་གནས་དུ་།ནོར་བུ་མུ་ཏིག་གསེར་འབྱུང་བའི། །རིགས་རྣམས་སུ་ཡིས་རབ་ཏུ་ཕྱུང། །སེམས་ཅན་དངོས་པོའི་སྣ་གྲངས་དང། །མངོན་པར་
བརྗོད་པ་སུ་ཡིས་བསྐྱེད། །རིག་པའི་གནས་དང་བཟོ་ཡི་རྣམས། །གང་གིས་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་བཤད། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམ་པ་དུ། །ཚིགས་བཅད་རྐྱང་པ་ཇི་ལྟ་བུ། །རིགས་པ་རྣམ་པ་དུ་ཞིག་
མཆིས༑ ༑བཤད་པ་དག་ཀྱང་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །སྐོམ་དང་ཁ་ཟས་སྣ་ཚོགས་དང། །ཇི་ལྟར་འཁྲིག་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །རྒྱལ་པོ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་དང། །ཁམས་ཀྱི་བདག་པོ་ཇི་ལྟར་
ལགས༑ ༑ཇི་ལྟར་རྒྱལ་སྲིད་སྲུང་བར་འགྱུར། །ལྷ་ཡི་རིས་ལ་རྣམ་པ་དུ། །ས་དང་སྐར་ཚོགས་ཅི་ལས་གྱུར། །ཉི་ཟླ་གཉིས་ཀྱང་ཇི་ལྟ་བུ། །ཐར་པ་རྣམ་པ་དུ་ཞིག་མཆིས། །རྣལ་འབྱོར་ལྡན་པ་རྣམ་པ་
དུ༑ ༑སློབ་མ་རྣམ་པ་དུ་ཞིག་མཆིས། །སློབ་དཔོན་དུ་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་རྣམ་པ་དུ་ཞིག་ལགས། །སྐྱེས་པའི་རབས་ལ་རྣམ་པ་དུ། །བདུད་ལ་རྣམ་པ་དུ་ཞིག་མཆིས། །ཡ་མཚན་ཅན་
ཡང་རྣམ་པ་དུ། །ཁྱོད་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པ་དུ། །སེམས་ལ་རྣམ་པ་དུ་ཞིག་མཆིས། །བཏགས་པ་ཙམ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ། །སྨྲ་བའི་མཆོག་གིས་བདག་ལ་གསུངས། །ནམ་མཁའི་སྤྲིན་རླུང་ཅི་ལས་
གྱུར༑ ༑དྲན་དང་ཡིད་གཞུངས་ཇི་ལྟར་འབྱུང། །ཤིང་གི་འཁྲི་ཤིང་ཇི་ལྟར་མཆིས། །སྲིད་གསུམ་དབང་པོ་བདག་ལ་གསུངས། །གླང་པོ་རི་དྭགས་རྟ་བླུན་རྣམས། །གཟུང་དུ་རུང་བ་ཅི་སླད་

[103A]༄༅། །དུ༑ ༑ངན་པའི་མི་རྣམས་ཅི་ལས་གྱུར། །བདག་ལ་སེམས་ལུང་སྒྱུར་བས་གསུངས། །ཁམས་དྲུག་འཛིན་པ་ཅི་སླད་དུ། །འདོད་ཆེན་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར།།
སྐྱེས་པ་བུད་མེད་མ་ནིང་རྣམས། །ཇི་ལྟར་སྐྱེ་འགྱུར་བདག་ལ་གསུངས། །རྣལ་འབྱོར་ལས་ནི་ཇི་ལྟར་ལྡོག་རྣལ་འབྱོར་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་འཇུག་ཅི་འདྲའི་སྐྱེས་བུ་ཇི་ལྟ་བུར། །རྣལ་འབྱོར་
གཞག་པ་བདག་ལ་གསུངས། །འགྲོ་བར་ཕྱིན་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་།མཚན་ཉིད་མཚན་མ་ཇི་ལྟ་བུ། །གང་གིས་ཇི་ལྟར་ཕྱུག་པོར་འགྱུར། །མཁའ་འདྲས་བདག་ལ་བཀའ་སྩོལ་
ཅིག་ཇི་ལྟར་ཅི་ཡི་ཤཱཀྱའི་རིགས། །བུ་རམ་ཤིང་སྐྱེས་ཇི་ལྟར་བྱུང། །ཡུན་རིང་དྲང་སྲོང་དཀའ་ཐུབ་གང། །ཁྱོད་ཀྱི་དེས་ནི་ཇི་ལྟར་བརླབས། །ཁྱོད་ཉིད་ཞིང་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ། །མཚན་
དང་དེ་བཞིན་གཟུགས་སྣ་ཚོགས། །རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་ཡང། །ཅི་ཡི་སླད་དུ་ཀུན་ན་གདའ། །ཇི་ལྟར་ཤ་རྣམས་བཟར་མི་རུང། །ཇི་ལྟར་ཤ་ནི་བཀག་པ་ལགས། །ཤ་ཟའི་རིགས་
སུ་སྐྱེས་པ་རྣམས། །ཤ་འཚལ་བར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་ཞིང་རྣམས་ཉི་ཟླའི་དབྱིབས། །རི་རབ་པདྨོ་འདྲ་བ་དང། །དཔལ་བེའུ་སེང་གེའི་དབྱིབས་འདྲ་བ། །ཅི་ཡི་སླད་དུ་བདག་ལ་
གསུངས། །གོ་འདུན་དག་དང་སྤྱི་ཚུགས་དང། །མིག་འཕྲུལ་འདྲ་བ་ཇི་ལྟ་བུ། །རིན་ཆེན་ཀུན་གྱི་ཞིང་རྣམས་ཀྱང། །ཇི་ལྟར་ཅི་སླད་བདག་ལ་གསུངས། །པི་ཝང་རྔ་ཡི་དབྱིབས་འདྲ་

[103B] ༑འབྲས་བུ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་འདྲ། །ཉི་ཟླ་དག་དང་རྣམ་བྲལ་བ། །ཇི་ལྟར་ཅི་སླད་བདག་ལ་གསུངས། །ལ་ལ་སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་དང། །སངས་རྒྱས་ལ་ལ་རྣམ་སྨན་འབྱུང། །ཡང་དག་ཡེ་ཤེས་
སངས་རྒྱས་རྣམས། །ཇི་ལྟར་ཅི་སླད་བདག་ལ་གསུངས། །ཅི་སླད་ཇི་ལྟར་འདོད་ཁམས་སུ། །རྣམ་སངས་མ་རྒྱས་བདག་ལ་གསུངས། །ཅི་ཡི་དོན་དུ་འོག་མིན་དུ། །ཆགས་བྲལ་ཁྲོད་དུ་མངོན་སངས་རྒྱས་
བདེ་གཤེགས་མྱ་ངན་འདས་ནས་གོ་བསྟན་པ་སུ་ཞིག་འཛིན་པར་འགྱུར། །སྟོན་པ་ཇི་སྲིད་བར་དུ་བཞུགས། །ཚུལ་ཡང་ཇི་སྲིད་གནས་པར་འགྱུར། །ཁྱོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་རྣམ་པ་དུ། །ལྟ་བ་བདག་ཀྱང་
རྣམ་པ་དུ། །དགེ་སློང་དངོས་དང་འདུལ་བ་ཡང། །ཅི་སླད་ཇི་ལྟར་བདག་ལ་གསུངས། །རང་རྒྱལ་རྒྱལ་སྲས་ཉན་ཐོས་ཀྱི། །ཅི་སླད་འགྱུར་བ་རྒྱལ་པོ་དང། །སྣང་བ་མེད་པ་རྒྱལ་པོ་ཡང། །ཅི་ཡི་སླད་པ་
བདག་ལ་གསུངས། །འཇིག་རྟེན་མངོན་ཤེས་གང་གིས་འབྱུང། །འཇིག་རྟེན་འདས་ཀྱིའང་ཇི་ལྟ་བུར། །སེམས་དང་ས་རྣམས་བདུན་པོ་ཡང། །ཇི་ལྟར་ཅི་སླད་བདག་ལ་གསུངས། །ཁྱོད་ཀྱི་དགེ་འདུན་
རྣམ་པ་དུ། །ཇི་ལྟར་དགེ་འདུན་དབྱེན་དུ་འགྱུར། །སེམས་ཅན་གསོ་བའི་གཙུག་ལག་ཀྱང། །ཇི་ལྟ་ཅི་སླད་བདག་ལ་གསུངས། །འོད་སྲུང་ལོག་པར་དད་སེལ་དང། གསེར་ཐུབ་ཀྱང་ནི་ང་ཡིན་ཞེས།།
རྒྱལ་བའི་སྲས་ལ་གསུང་བ་དེ། །ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་ཅི་སླད་གསུང་།བདག་དང་སེམས་ཅན་ཅིས་མེད་བརྗོད། །རྟག་དང་འཇིག་གཏམ་ཇི་ལྟ་བུར། །ཅི་སླད་སེམས་ཙམ་ཡང་དག་ཉིད། །ཐམས་ཅད་དུ་

[104A]༄༅། །ནི་བཤད་མི་མཛད། །ཇི་སྲིད་སྐྱེས་བུ་ན་ཆུང་ཚལ། །ཨ་རུ་ར་དང་སྐྱུ་རུ་ཚལ། །ཏི་སེའི་གངས་དང་ཁོར་ཡུག་རི། །རྡོ་རྗེ་སྲ་བའང་ཇི་ལྟ་བུ། །དེ་ཡི་ནང་ན་དུ་མའི་རི། །
རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་རབ་བརྒྱན་ཅིང། །དྲང་སྲོང་དྲི་ཟས་ཀུན་གང་བ། །ཇི་ལྟར་ཅི་སླད་བདག་ལ་གསུངས། །ཐེག་པ་ཆེ་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་པ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་མཆོག་འདི། །
སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པའི་ཕུལ། །ལྷ་ཆེན་གྱིས་ནི་གསན་པ་དང། །ཤེས་རབ་ཆེན་པ་ལེགས་སོ་ལེགས། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གང་དྲིས་པ། །དེ་ནི་རིམ་གྱིས་ངས་བཤད་
ཀྱི༑ ༑བློ་ཆེན་ང་ལ་ཤེས་པར་བྱོས། །སྐྱེ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། །ཇི་ལྟར་མྱ་ངན་འདས་དང་སྟོང། །འཕོ་དང་རང་བཞིན་མེད་པ་དང། །སངས་རྒྱས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་དང་སྲས། །ཉན་ཐོས་
རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་དང། །གཟུགས་མེད་སྤྱོད་པའི་མུ་སྟེགས་དང་།རི་རབ་རྒྱ་མཚོ་རི་རྣམས་དང། །གླིང་དང་ས་དང་ཞིང་རྣམས་དང། །སྐར་མ་ཉི་མ་ཟླ་བ་དང། །མུ་སྟེགས་ལྷ་དང་
ལྷ་མ་ཡིན། །རྣམ་ཐར་དབང་དང་མངོན་ཤེས་དང། །སྟོབས་དང་བསམ་གཏན་ཏིང་ངེ་འཛིན། །འགོག་དང་རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་པ་དང་།བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་ལམ་རྣམས་དང། །ཚད་མེད་རྣམས་
དང་བསམ་གཏན་དང། །ཕུང་པོ་རྣམས་དང་འགྲོ་འོང་དང། །སྙོམས་པར་འཇུག་དང་འགོག་པ་དང། །ལྡང་དང་སྣ་ཚོགས་བཤད་པ་དང་།སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་དང། །བདག་

[104B] །རང་བཞིན་རྟོག་དང་བརྟགས་པ་དང། །སྣང་དང་ལྟ་གཉིས་ཇི་ལྟ་བུ། །ཐེག་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་དང། །གསེར་ནོར་མུ་ཏིག་འབྱུང་བའི་རིགས། །འདོད་ཆེན་པ་དང་འབྱུང་ཆེན་
དང༑ ༑སངས་རྒྱས་གཅིག་དང་དཀྲུགས་མ་དང། །ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་འབྱུང་འཐོབ་དང། །སེམས་ཅན་སྲིད་དང་མི་སྲིད་དང། །ཅི་ཕྱིར་གླང་པོ་རི་དྭགས་རྟ། །ཇི་ལྟར་གཟུང་རུང་བདག་ལ་གསུངས། །དཔེ་དང་
རྒྱུ་རྣམས་ལྡན་པ་ཡི། །གྲུབ་པའི་མཐའ་བཤད་ཇི་ལྟ་བུར། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཅི་ཡི་ཕྱིར། །ཚུལ་དང་ནོར་པ་སྣ་ཚོགས་དང་།སེམས་ཙམ་སྟེ་ནི་སྣང་བ་མེད། །ས་རྣམས་ལ་ཡང་རིམ་པ་མེད་།སྣང་བ་
མེད་དང་འགྱུར་བ་རྣམས། །བརྒྱ་པོ་ཅི་ཕྱིར་བདག་ལ་གསུངས། །གསོ་བའི་གཙུག་ལག་བཟོ་རྣམས་དང། །སྒྱུ་རྩལ་རིག་ལུང་དེ་བཞིན་ཏེ་།རི་བོ་དེ་བཞིན་རི་རབ་དང། །ས་ཡི་ཚད་ཀྱང་ཇི་ལྟ་
བུར༑ ༑ཉི་མ་ཟླ་བ་རྒྱ་མཚོ་ཡི། །ཚད་ནི་ཇི་ཙམ་བདག་ལ་གསུངས། །སེམས་ཅན་ལུས་ལ་རྡུལ་གྱི་རྣམས། །རབ་དང་འབྲིང་དང་ཐམ་དུ། །ཞིང་དང་ཞིང་ལ་རྡུལ་རྣམས་དུ། །འདོམ་དང་འདོམ་ལ་ཇི་སྙེད་
མཆིས༑ ༑ཁྲུ་འདོམ་གོམ་པ་རྒྱང་གྲགས་དང། །དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་དཔག་ཚད་ལ། །རི་བོང་ཉི་ཟེར་སྲོ་མ་དང། །ལུག་གི་དང་ནི་ནས་ཀྱང་དུ། །བྲེ་གང་ལ་ནི་ནས་འཕྲུ་དུ། །བྲེ་ཕྱེད་ལ་ཡང་ནས་
འབྲུ་དུ། །དེ་བཞིན་བྲེ་བོ་ཁལ་གཅིག་ལ། །འབུམ་དང་བྱེ་བ་ཤུ་རྡོག་དུ། །ཡུངས་ཀར་ལ་ནི་རྡུལ་ཕྲན་དུ། །འོལ་མ་སེ་ལ་ཡུངས་ཀར་དུ། །རི་གཅིག་ལ་ནི་འོལ་སེ་དུ། །ནམ་གཅིག་ལ་ནི་རི་དུ་

[105A]༄༅། །ཡོད༑ ༑ཞོ་གཅིག་ལ་ནི་ནམ་དུ་ཡོད། །སྲང་གཅིག་ལ་ཡང་ཞོ་དུ་ཡོད། །རྩིས་ཀྱི་རྩིས་མགོ་འདི་ལྟ་བུར། །རི་རབ་ལ་ནི་སྲང་དུ་ཡོད། །དེ་སྐད་བུ་ཡིས་ང་ལ་དྲིས།།
རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཅི་ཕྱིར་འདྲི། །རང་རྒྱལ་དག་དང་ཉན་ཐོས་དང། །སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི། །སྐུ་ལ་རྡུལ་ཕྲན་དུ་ཡོད་ཅེས། །དེ་སྐད་ཅི་ཕྱིར་འདྲི་མི་བྱེད། །མེ་ལྕེ་ལ་ནི་རྡུལ་ཕྲན་
དུ༑ ༑རླུང་ལ་ཡང་ནི་རྡུལ་ཕྲན་དུ། །དབང་པོ་གཅིག་ཅིག་རྡུལ་ཕྲན་དུ། །སྨིན་མའི་སྤུ་ཡི་ཁུང་བུ་དུ། །ཕྱུག་པོའི་མི་རྣམས་ཅི་ལས་འགྱུར། །འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཡང། །རྒྱལ་
སྲིད་ཅིས་བསྲུང་དེ་དག་གིས། །དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཐར་བར་འགྱུར་།ཚིགས་བཅད་རྐྱང་པ་ཇི་ལྟར་སྨྲ། །འཁྲིག་པ་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་དང། །ཟས་སྐོམ་རྣམ་པ་མང་པོ་དང། །ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་ན་
ཆུང་ཚུལ། །ཇི་ལྟར་ཅི་སླད་རི་བོ་རྣམས། །རྡོ་རྗེ་ལྟར་སྲ་བདག་ལ་སྨྲོས། །སྒྱུ་མ་རྨི་འདྲ་ཅི་ཕྱིར་ན། །སྨིག་རྒྱུ་མཚུངས་པ་ཇི་ལྟ་བུར། །གང་དུ་སྤྲིན་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །དུས་ཀྱི་རྣམས་
ཀྱང་ཅི་ལས་འབྱུང། །རོ་ཡི་བྲོ་བ་ཅི་ལས་གྱུར། །ཅི་ལས་ཕོ་མོ་མ་ནིང་རྣམས། །རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་མཛེས་པ་དག་བུ་ཁྱོད་ང་ལ་ཅི་ཕྱིར་འདྲི། །ཇི་ལྟར་ལྷ་ཡི་རི་བོ་རྣམས། །དྲང་སྲོང་དྲི་ཟས་
བརྒྱན་པ་དག་གྲོལ་བ་གང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། །བཅིངས་པ་སུ་ཞིག་གང་གིས་འགྲོལ། །བསམ་གཏན་པ་ཡི་ཡུལ་དེ་གང། །སྤྲུལ་པ་དང་ནི་མུ་སྟེགས་ཀྱང། །ཡོད་མེད་བྱེད་མེད་ཅི་ཡི་

[105B] ༑སྣང་བ་ལས་ནི་ཇི་ལྟར་ལྡོག་རྟོག་གེ་དག་ཀྱང་ཇི་ལྟར་འདག་རྟོག་གེ་ཅི་ཕྱིར་འབྱུང་བར་འགྱུར། །བྱེད་པ་ཅི་ཡིས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །འགྲོ་བའང་ཅི་ཕྱིར་བདག་ལ་གསུངས། །གང་གིས་
འདུ་ཤེས་གཅད་པར་བགྱི། །ཅི་ཡིས་ཏིང་འཛིན་རྟོགས་པར་འགྱུར། །སྲིད་གསུམ་ཚོམས་གནས་པ་དེ་སུ། །གནས་ནི་གང་ལགས་ལུས་ཀྱང་ཅི། །བདག་དང་སེམས་ཅན་མེད་ཅིས་བརྗོད། །ཀུན་
རྫོབ་བསྟན་པ་ཇི་ལྟ་བུར། །མཚན་ཉིད་འདྲི་བ་ཅི་ཡི་ཕྱིར། །བདག་མེད་འདྲི་བ་ཇི་ལྟ་བུ། །སྙིང་པོ་སྡེ་པ་ཅི་ཡི་ཕྱིར། །ང་ལ་འདྲིར་བྱེད་རྒྱལ་བའི་བུ། །རྟག་དང་ཆད་པར་ལྟ་བ་དང། །གང་གིས་སེམས་
ཀྱང་མཉམ་པར་འཇོག་བརྗོད་དང་དེ་བཞིན་ཡེ་ཤེས་དང། །ཚུལ་ཁྲིམས་རིགས་དང་རྒྱལ་བའི་བུ། །བླ་མ་སློབ་མ་རིགས་པ་སྟོན་།སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་ཇི་ལྟ་བུར། །ཟས་སྐོམ་ནམ་མཁའ་
ཡིད་གཞུངས་དང། །བདུད་རྣམས་དང་ནི་བཏགས་པ་ཙམ། །ཤིང་དང་ཁྲི་ཤིང་ཅི་ཕྱིར་ཞེས། །ཅི་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲས་ང་ལ་འདྲི་།ཞིང་རྣམས་སྣ་ཚོགས་ཅི་ཡི་ཕྱིར། །ཡུན་རིང་དྲང་སྲོང་དཀའ་ཐུབ་
དང༑ ༑ཁྱོད་ཀྱི་རིགས་དང་བླ་མ་གང། །ཅི་ཕྱིར་ང་ལ་རྒྱལ་སྲས་འདྲི། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་མི་གང་ངན། །འདོད་པའི་ཁམས་སུ་འཚང་མི་རྒྱ། །འོག་མིན་དུ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ། །ཇི་ལྟར་རིགས་པ་ང་ལ་འདྲི།།
ཅི་ཕྱིར་མངོན་ཤེས་འཇིག་རྟེན་པ། །ཇི་ལྟར་དགེ་སློང་དངོས་སུ་འགྱུར། །སྤྲུལ་དང་རྣམ་སྨིན་གནས་པ་ཡི། །སངས་རྒྱས་ང་ལ་ཇི་ལྟར་འདྲི། །ཡང་དག་ཡེ་ཤེས་སངས་རྒྱས་དང། །དགེ་འདུན་རྣམས་

[106A]༄༅། །ཀྱང་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །པི་ཝང་མེ་ཏོག་རྔ་འདྲ་དང་།སྣང་བ་སྤངས་པའི་ཞིང་རྣམས་དང། །སེམས་དང་ས་རྣམས་བདུན་པོ་དག་ང་ལ་རྒྱལ་བའི་བུ་ཡང་འདྲི། །
འདི་དང་གཞན་ཡང་རབ་མང་བའི། །འདྲི་བ་ང་ལ་བུས་དྲིས་པ་།རེ་རེར་མཚན་དང་རབ་ལྡན་ཞིང། །ལྟ་བའི་ཉེས་པས་རྣམ་སྤངས་ཏེ། །བཤད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ། །ངས་
བཤད་ང་ལས་མཉན་པར་གྱིས། །ཚིག་རྣམས་དགོད་པ་ངས་བྱ་ཡི་།ཚིག་ནི་བརྒྱ་ཡི་རྩ་བརྒྱད་པོ། །ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཤད་པའི་རྣམས། །ང་ལ་བུ་ཡིས་མཉན་པར་གྱིས། །དེ་ནས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཚིག་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་པོ་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་སྐྱེ་བའི་ཚིག་དང། མི་སྐྱེ་བའི་ཚིག་དང་རྟག་པའི་ཚིག་དང། མི་རྟག་པའི་ཚིག་དང། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་དང། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཚིག་དང། གནས་གཞན་དུ་འགྱུར་
བའི་ཚིག་དང། གནས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་སྐད་ཅིག་པའི་ཚིག་དང། སྐད་ཅིག་པ་མེད་པའི་ཚིག་དང། རང་བཞིན་ཡོད་པའི་ཚིག་དང། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཚིག་དང་
སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་དང། སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་ཆད་པའི་ཚིག་དང། ཆད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང། སེམས་ཀྱི་ཚིག་དང། སེམས་མེད་པའི་ཚིག་དང། དབུ་མའི་ཚིག་དང། དབུ་

[106B] ཐེར་ཟུག་པའི་ཚིག་དང། ཐེར་ཟུག་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང། རྐྱེན་གྱི་ཚིག་དང། རྐྱེན་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང། རྒྱུའི་ཚིག་དང། རྒྱུ་མེད་པའི་ཚིག་དང། ཉོན་མོངས་
པའི་ཚིག་དང། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཚིག་དང། སྲེད་པའི་ཚིག་དང། སྲེད་པ་མེད་པའི་ཚིག་དང། ཐབས་ཀྱི་ཚིག་དང། ཐབས་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང། མཁས་པའི་ཚིག་དང། མཁས་པ་
མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང། དག་པའི་ཚིག་དང། དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང། རིགས་པའི་ཚིག་དང། རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་དཔེའི་ཚིག་དང། དཔེ་མེད་པའི་ཚིག་དང། སློབ་མའི་
ཚིག་དང། སློབ་མ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང། བླ་མའི་ཚིག་དང། བླ་མ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང། རིགས་ཀྱི་ཚིག་དང། རིགས་མེད་པའི་ཚིག་དང། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཚིག་དང། ཐེག་པ་གསུམ་
མེད་པའི་ཚིག་དང། སྣང་བའི་ཚིག་དང། སྣང་བ་མེད་པའི་ཚིག་དང། སྨོན་པའི་ཚིག་དང། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཚིག་དང། འཁོར་གསུམ་གྱི་ཚིག་དང། འཁོར་གསུམ་མེད་པའི་ཚིག་དང་
མཚན་མའི་ཚིག་དང། མཚན་མ་མེད་པའི་ཚིག་དང། ཡོད་མེད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་དང། ཡོད་མེད་ཀྱི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་གཉིས་ཀའི་ཚིག་དང། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་
སོ་སོ་རང་གི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚིག་དང། སོ་སོ་རང་གི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མེད་པའི་ཚིག་དང། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བའི་ཚིག་དང། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བ་མེད་པའི་ཚིག་

[107A]༄༅། །དང༑ ཞིང་གི་ཚིག་དང། ཞིང་མེད་པའི་ཚིག་དང་རྡུལ་གྱི་ཚིག་དང། རྡུལ་མེད་པའི་ཚིག་དང། ཆུའི་ཚིག་དང། ཆུ་མེད་པའི་ཚིག་དང། རྨོངས་པའི་ཚིག་དང་
རྨོངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང། ཡང་དག་པའི་ཚིག་དང། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང། གྲངས་དང་རྩིས་ཀྱི་ཚིག་དང་གྲངས་དང་རྩིས་མེད་པའི་ཚིག་དང། མངོན་པར་ཤེས་
པའི་ཚིག་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཚིག་དང། སྐྱོ་བའི་ཚིག་དང། སྐྱོ་བ་མེད་པའི་ཚིག་དང། སྟུག་པོའི་ཚིག་དང། སྟུག་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང། སྒྱུ་རྩལ་དང་རིག་པ་དང་བཟོའི་
ཚིག་དང། སྒྱུ་རྩལ་དང་རིག་པ་དང་བཟོ་མེད་པའི་ཚིག་དང་རླུང་གི་ཚིག་དང། རླུང་མེད་པའི་ཚིག་དང། སའི་ཚིག་དང། ས་མེད་པའི་ཚིག་དང། སེམས་ཀྱི་ཚིག་དང། སེམས་མེད་
པའི་ཚིག་དང། གདགས་པའི་ཚིག་དང། གདགས་པ་མེད་པའི་ཚིག་དང། རང་བཞིན་གྱི་ཚིག་དང། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཚིག་དང་ཕུང་པོའི་ཚིག་དང། ཕུང་པོ་མེད་པའི་ཚིག་དང་
སེམས་ཅན་གྱི་ཚིག་དང། སེམས་ཅན་མེད་པའི་ཚིག་དང། བློའི་ཚིག་དང། བློ་མེད་པའི་ཚིག་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚིག་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མེད་པའི་ཚིག་དང། ཤེས་
བྱའི་ཚིག་དང། ཤེས་བྱ་མེད་པའི་ཚིག་དང། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཚིག་དང། མུ་སྟེགས་ཅན་མེད་པའི་ཚིག་དང། ཁྲག་ཁྲུག་གི་ཚིག་དང། ཁྲག་ཁྲུག་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང། སྒྱུ་

[107B] སྒྱུ་མ་མེད་པའི་ཚིག་དང། རྨི་ལམ་གྱི་ཚིག་དང། རྨི་ལམ་མེད་པའི་ཚིག་དང། སྨིག་རྒྱུའི་ཚིག་དང་སྨིག་རྒྱུ་མེད་པའི་ཚིག་དང། གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཚིག་དང། གཟུགས་
བརྙན་མེད་པའི་ཚིག་དང། འཁོར་ལོའི་ཚིག་དང། འཁོར་ལོ་མེད་པའི་ཚིག་དང། དྲི་ཟའི་ཚིག་དང། དྲི་ཟ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་ལྷའི་ཚིག་དང། ལྷ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང། ཟས་སྐོམ་གྱི་
ཚིག་དང། ཟས་སྐོམ་མེད་པའི་ཚིག་དང། འཁྲིག་པའི་ཚིག་དང་འཁྲིག་པ་མེད་པའི་ཚིག་དང། ལྟ་བའི་ཚིག་དང། ལྟ་བ་མེད་པའི་ཚིག་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚིག་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་
པ་མེད་པའི་ཚིག་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཚིག་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་མེད་པའི་ཚིག་དང། ཉི་ཟླ་དང་སྐར་མའི་ཚིག་དང། ཉི་ཟླ་དང་སྐར་མ་མེད་པའི་ཚིག་དང། བདེན་པའི་ཚིག་དང། བདེན་པ་མེད་
པའི་ཚིག་དང། འབྲས་བུའི་ཚིག་དང། འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཚིག་དང། འགོག་པའི་ཚིག་དང། འགོག་པ་མེད་པའི་ཚིག་དང། འགོག་པ་ལས་ལྡན་བའི་ཚིག་དང། འགོག་པ་ལས་ལྡང་
བ་མེད་པའི་ཚིག་དང། གསོ་བའི་ཚིག་དང། གསོ་བ་མེད་པའི་ཚིག་དང། མཚན་གྱི་ཚིག་དང། མཚན་མེད་པའི་ཚིག་དང། ཡན་ལག་གི་ཚིག་དང། ཡན་ལག་མེད་པའི་ཚིག་དང་
སྒྱུ་རྩལ་རིག་པའི་ཚིག་དང། སྒྱུ་རྩལ་རིག་པ་མེད་པའི་ཚིག་དང། བསམ་གཏན་གྱི་ཚིག་དང། བསམ་གཏན་མེད་པའི་ཚིག་དང། ནོར་པའི་ཚིག་དང། ནོར་པ་མེད་པའི་ཚིག་དང། སྣང་

[108A]༄༅། །བའི་ཚིག་དང། སྣང་བ་མེད་པའི་ཚིག་དང། བསྲུང་བའི་ཚིག་དང། བསྲུང་བ་མེད་པའི་ཚིག་དང། རུས་ཀྱི་ཚིག་དང་རུས་མེད་པའི་ཚིག་དང། དྲང་སྲོང་གི་ཚིག་
དང༑ དྲང་སྲོང་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང། རྒྱལ་པོའི་སྲིད་ཀྱི་ཚིག་དང། རྒྱལ་པོའི་སྲིད་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང། གཟུང་བའི་ཚིག་དང། གཟུང་བ་མེད་པའི་ཚིག་དང། རིན་པོ་ཆེའི་ཚིག་དང་
རིན་པོ་ཆེ་མེད་པའི་ཚིག་དང། ལུང་བསྟན་པའི་ཚིག་དང། ལུང་བསྟན་པ་མེད་པའི་ཚིག་དང། འདོད་ཆེན་པའི་ཚིག་དང། འདོད་ཆེན་པ་མེད་པའི་ཚིག་དང། ཕོ་མོ་དང་མ་ནིང་གི་ཚིག་
དང༑ ཕོ་མོ་དང་མ་ནིང་མེད་པའི་ཚིག་དང། བྲོ་བའི་ཚིག་དང་བྲོ་བ་མེད་པའི་ཚིག་དང། བྱེད་པའི་ཚིག་དང། བྱེད་པ་མེད་པའི་ཚིག་དང། ལུས་ཀྱི་ཚིག་དང། ལུས་མེད་པའི་ཚིག་
དང༑ རྟོག་གེའི་ཚིག་དང། རྟོག་གེ་མེད་པའི་ཚིག་དང། གཡོ་བའི་ཚིག་དང། གཡོ་བ་མེད་པའི་ཚིག་དང། དབང་པོའི་ཚིག་དང་དབང་པོ་མེད་པའི་ཚིག་དང། འདུས་བྱས་
ཀྱི་ཚིག་དང། འདུས་བྱས་མེད་པའི་ཚིག་དང། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཚིག་དང། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཚིག་དང། འོག་མའི་ཚིག་དང། འོག་མིན་གྱི་ཚིག་དང། དུས་ཀྱི་ཚིག་དང་
དུས་མེད་པའི་ཚིག་དང། ཤིང་དང་ཤིང་གེལ་བ་དང་ལྕུག་མགྱེས་པའི་ཚིག་དང། ཤིང་དང་ཤིང་གེལ་བ་དང་ལྕུག་མགྱེས་བ་མེད་པའི་ཚིག་དང། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཚིག་དང། སྣ་ཚོགས་

[108B] བསྟན་པས་གཟུང་བའི་ཚིག་དང། བསྟན་པས་གཟུང་བ་མེད་པའི་ཚིག་དང། འདུལ་བའི་ཚིག་དང། འདུལ་བ་མེད་པའི་ཚིག་དང། དགེ་སློང་གི་ཚིག་དང། དགེ་སློང་
མེད་པའི་ཚིག་དང། བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་ཚིག་དང། བྱིན་རླབས་མེད་པའི་ཚིག་དང། ཡི་གེའི་ཚིག་དང། ཡི་གེ་མེད་པའི་ཚིག་དང། འདི་དག་ནི། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་
བརྗོད་པའི་ཚིག་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་དོ།། །།འཕགས་པ་ལངྐར་གཤེགས་པ། བམ་པོ་གཉིས་པ། དེ་ནས་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང། གནས་པ་དང། འགག་པ་རྣམ་པ་དུ་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་
པ༑ བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང། འགག་པ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། རྟོག་གེ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱུན་འགག་པ་
དང༑ མཚན་ཉིད་འགག་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བའང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྒྱུན་སྐྱེ་བ་དང། མཚན་ཉིད་སྐྱེ་བའོ། །གནས་པའང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྒྱུན་གནས་པ་དང། མཚན་
ཉིད་གནས་པའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་དང། ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མཚན་ཉིད་

[109A]༄༅། །བརྒྱད་དུ་གསུངས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མདོར་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། དངོས་པོ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་
པའོ༑ ༑བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་ལ་གཟུགས་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཛིན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། དངོས་པོ་སོ་སོར་
རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་གཉིས་ནི་མཚན་ཉིད་ཐ་མི་དད་ཅིང་གཅིག་གི་རྒྱུ་གཅིག་གོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བག་
ཆགས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དངོས་པོ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རྟོག་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང། ཐོག་མ་མེད་པའི་
དུས་ཀྱི་སྤྲོས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་འགག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡང་དག་
པ་མ་ཡིན་པར་ཀུན་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་འགོག་པ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ནི་མཚན་ཉིད་འགག་པའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རྒྱུན་འགག་པ་ནི་གང་ལས་འབྱུང་
བ་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་གནས་པ་དང། གང་ལ་དམིགས་པའོ། །དེ་ལ་གང་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་གནས་

[109B] །གང་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་སེམས་སྣང་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་
འཇིམ་པའི་རྡུལ་ཕྲ་བ་དང། འཇིམ་པའི་གོང་བུ་ནི་གཅིག་པའང་མ་ཡིན། ཐ་དད་པའང་མ་ཡིན་པ་དང། ཇི་ལྟར་གསེར་དང་རྒྱན་བཞིན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཅི་སྟེ་འཇིམ་པའི་
གོང་བུ་འཇིམ་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་ཐ་དད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་དེ་དག་ལས་བརྩམས་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན། དེ་ནི་འཇིམ་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་བརྩམས་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་
ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྟེ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་འཇིམ་པའི་གོང་བུ་དང། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་
ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་སྟེ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་འཇུག་
པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགགས་ན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའང་འགག་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་བདག་གི་རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འགག་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར། བློ་
གྲོས་ཆེན་པོ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འགག་པར་མི་འགྱུར་གྱི་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་འགག་གོ་རང་གི་རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འགགས་ན་ཀུན་གཞི་

[110A]༄༅། །རྣམ་པར་ཤེས་པའང་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགགས་ན་ནི་སྨྲ་བ་འྡིའང་མུ་སྟེགས་བྱེད་པའི་ཆད་པར་སྨྲ་
དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་སྨྲ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཡུལ་ལ་འཛིན་པ་རྒྱུན་ཆད་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་
ཏེ༑ རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་ཆད་པས་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་རྒྱུན་ཡང་ཆད་པར་འགྱུར་བའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ནི་རྒྱུ་ལས་རྒྱུན་འབྱུང་བར་སྨྲའོ། །རྒྱུ་མ་གཏོག་
པར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཟུགས་དང་སྣང་བ་འདུས་པ་ལས་འབྱུང་བར་མི་སྨྲ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རྒྱུ་ནི་གཙོ་བོ་དང་སྐྱེས་བུ་དང། དབང་པོ་དང། དུས་དང། རྡུལ་ཕྲ་མོར་སྨྲ་
བའོ༑ ༑གཞན་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་བདུན་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་འདུ་བ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དང། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་དངོས་པོ་དང། མཚན་ཉིད་ཀྱི་
དངོས་པོ་དང། འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་དངོས་པོ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་དང། རྐྱེན་གྱི་དངོས་པོ་དང། འགྲུབ་པའི་དངོས་པོ་སྟེ་བདུན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཞན་
ཡང་དོན་དམ་པ་བདུན་ཏེ། འདི་ལྟར་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དང། ལྟ་བ་གཉིས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དང། ལྟ་བ་གཉིས་ལས་འདས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་

[110B] སྲས་ཀྱི་ས་ལས་འདའ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། འདི་དག་ནི། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདས་
པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དང། དོན་དམ་པའི་སྙིང་པོ་ཡིན་ཏེ་
དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དང་དོན་དམ་པའི་སྙིང་པོ་དེ་དང་ལྡན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མཆོག་གི་ཆོས་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་
ཉིད་དུ་གཏོགས་པའི་རྣམས་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་རྣམ་པར་འགོད་དེ། ཇི་ལྟར་མུ་སྟེགས་བྱེད་པའི་སྨྲ་བ་དང། ལྟ་བ་ངན་པ་དང་ཐུན་མོང་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་རྣམ་
པར་འགོད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཇི་ལྟར་ན་མུ་སྟེགས་བྱེད་པའི་སྨྲ་བ་དང། ལྟ་བ་ངན་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་
ཀྱི་བདག་གི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ལྟ་བ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་དང། བདག་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་མི་འཇུག་པས་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་
བཞིན་དོན་དམ་པར་ལྟ་བ་གཉིས་སུ་སྨྲ་བར་གྱུར་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཞན་ཡང་མི་ཤེས་པ་དང། སྲེད་པ་དང། ལས་ཀྱི་རྐྱེན་རྣམ་པར་ལོག་པ། རྣམ་པར་རྟོག་པ། སྲིད་པ་གསུམ་

[111A]༄༅། །གྱི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པར་ཟློག་པ། རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་ཡུལ་སྒྱུ་མ་རྗེས་སུ་མཐོང་བ་བཤད་པར་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེ་གང་ལ་
ལ་མ་བྱུང་བའམ། ཡོད་པ་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་མངོན་པ་དང། དངོས་པོ་ཡུན་དུ་གནས་པ་དང། རྐྱེན་རྣམས་ལས་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང། གནས་
པ་དང། བྱུང་ནས་ཀྱང་འཇིག་པར་འདོད་དེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་དག་ནི་རྒྱུན་དང། བྱ་བ་དང། སྐྱེ་བ་དང། སྲིད་པ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང། ལམ་དང། ལས་དང་
འབྲས་བུ་དང། བདེན་པ་དང། རྣམ་པར་འཇིག་པ་དང། ཆད་པར་ལྟ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་དང། མི་དམིགས་པ་དང། ཐོག་མ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་
རོ༑ ༑བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལྟ་སྟེ། གྱོ་མོ་ནི་རྫ་མ་མེད་པས་རྫ་མའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་དོ། །ས་བོན་ཚིག་པའང་མྱུ་གུའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་དེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་
དང༑ སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་དག་འགགས་པ་དང། འགག་པ་དང་འགག་པར་འགྱུར་བ་ནི་བདག་ནི་སེམས་སྣང་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བས་དེ་དག་ནི་རྒྱུན་
མི་འཆད་པར་འབྱུང་བ་མེད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གལ་ཏེ་མ་བྱུང་བའམ། ཡོད་པ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་གསུམ་ཕྲད་པའི་རྐྱེན་གྱི་བྱེད་པ་ལྡན་པ་ལས་འབྱུང་དུ་ཟིན་ན་ནི་

[111B]བྱེ་མ་ལས་ཀྱང་འབྲུ་མར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་འབྱུང་བར་སྨྲ་བ་ལས་དམ་བཅས་
པ་ཉམས་པ་དང། ངེས་པ་ལས་འགལ་བ་དང། བྱ་བ་དང་ལས་དང་བྱེད་པ་དོན་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་དག་ལའང་གསུམ་ཕྲད་པའི་རྐྱེན་གྱི་བྱེད་པ་དང་ལྡན་
པས་རྒྱུ་དང། འབྲས་བུ་དང། རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡོད་དེ། འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། དེ་ལྟར་བྱུང་བའི་ཡོད་པ་དང། མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པར་རིག་པ་དང། གཞུང་
གིས་བརྟགས་པའི་ས་ལ་གནས་ཤིང་རང་གི་ལྟ་བ་ཉེས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ལྟར་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཉེས་པའི་ལྟ་བས་ཟིན་པ་མི་མཉམ་པའི་བློ་
ཅན་རྣམས་མི་ཤེས་པས་བསྟན་པ་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དགེ་སྦྱོང་དམ་བྲམ་ཟེ་གང་ལ་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་སྤྲིན་དང། འགལ་མེ་བསྐོར་
བ་དང། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང། མ་སྐྱེས་པ་དང། སྒྱུ་མ་དང། སྨིག་རྒྱུ་བ་དང། ཆུའི་ཟླ་བ་དང། རྨི་ལམ་དང། ཕྱི་རོལ་ཏུ་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་
སྤྲོས་པ་མཐོང་བས་རང་གི་སེམས་སྣང་བ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྐྱེན་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མེད་པ། ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་བརྗོད་པ་དང་མཚན་དང་མཚན་གྱི་གཞི་དང། བརྗོད་པར་བྱ་བ་

[112A]༄༅། །དང་བྲལ་བ། ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང། གནས་སུ་སྣང་བའི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། ཡུལ་དང། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་རྣམ་པར་བྲལ་
བ༑ སྣང་བ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ། སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་སྤངས་པ། བདག་གི་སེམས་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་སྒོམ་པར་འགྱུར་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ནི་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང། ཐབས་
ལ་མཁས་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་གྱུར་པའི་སྦྱོར་པ་དང། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང། གཟུགས་བརྙན་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དང། རྐྱེན་གྱིས་མ་བརྩམས་པ་དང་
ཕྱི་ནང་གི་ཡུལ་རྣམ་པར་དབེན་པ་དང། སེམས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་ལྟ་བས་མཚན་མ་མེད་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་རིམ་གྱིས་སའི་རིམ་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡུལ་ལ་རྗེས་སུ་
འཇུག་པ་དང། ཁམས་གསུམ་བདག་གི་སེམས་སྒྱུ་མར་ཤིན་ཏུ་མོས་པར་རབ་ཏུ་སྒོམ་པས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རབ་ཏུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་གི་སེམས་སྣང་བ་
མེད་པ་ཙམ་ལ་འཇུག་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་སྐྱེ་བ་དང། བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྡོ་རྗེའི་གཟུགས་

[112B]ཉིད་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དང་ལྡན་པ། སྟོབས་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང། དབང་དང། སྙིང་བརྩེ་བ་དང། སྙིང་རྗེ་དང་ཐབས་ཀྱིས་
བརྒྱན་པ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞིང་གི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་གནས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོབ། སེམས་དང། ཡིད་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་པ། རིམ་གྱིས་གནས་འཕོས་པའི་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རབ་
ཏུ་འཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་དང། སེམས་དང། རྒྱུ་དང། རྐྱེན་དང། བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་སྐྱེ་བ་དང། གནས་པ་དང། འཇིག་པར་རྣམ་པར་
རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་སེམས་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱའོ། །ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་བག་ཆགས་བྱུང་བའི་སྲེད་པ་གསུམ་པོ་རབ་ཏུ་མཐོང་
ནས༑ སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྣང་བ་མེད་པ། མི་སྐྱེ་བ་དྲན་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གི་ཆོས་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་བདག་གི་སེམས་ལ་དབང་སྒྱུར་ཞིང། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་
སྤྱོད་པ་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ནོར་བུ་དང་འདྲ་བ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་ཞིང་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་སྤྲུལ་པའི་གཟུགས་དང། སེམས་ཙམ་དུ་

[113A]༄༅། །འཇུག་པས་སའི་རིམ་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བ་འབྲེལ་པ་རབ་ཏུ་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོས་བདག་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། ཆོས་
ལྔ་དང། རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རྗེས་སུ་དོང་བ་བདག་གི་སེམས་སྣང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བར་བྱེད་པ། བརྗོད་
པ་དང། རིགས་པ་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འཇིག་པ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསུང་རབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་མེ་ཏོག་བཤད་དུ་གསོལ། ལངྐའི་
གྲོང་རྡལ་དང། མ་ལ་ཡའི་རྒྱ་མཚོ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སླད་དུ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་རྒྱ་མཚོའི་རླབས་ལྟ་བུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་རྗེས་སུ་གསུངས་པ་བཤད་དུ་གསོལ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བློ་
གྲོས་ཆེན་པོ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྒྱུ་བཞི་དག་གིས་འབྱུང་ངོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ལ་འཛིན་པར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་དང། ཐོག་མ་མེད་

[113B]ཆགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང། གཟུགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་
མཚན་ཉིད་ལ་ངོ་མཚར་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རྒྱུ་བཞི་པོ་འདི་དག་གིས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཆུའི་ཀླུང་ལྟ་བུ་ལས་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རླབས་འབྱུང་
ངོ༑ །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང། སྤུའི་ཁུང་བུ་རྣམས་ལའང་དེ་བཞིན་ཏེ། མེ་ལོང་ལ་ཅིག་ཅར་དང་
རིམ་གྱིས་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་སྣང་བ་དང། རྒྱ་མཚོ་ལ་རླུང་གིས་བཏབ་པ་བཞིན་དུ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཡུལ་གྱི་རླུང་དང། སེམས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོའི་རླབས་རྒྱུའི་བྱ་བ་རྒྱུན་མི་ཆད་པའི་མཚན་
ཉིད་གཅིག་དང། ཐ་དད་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལས་དང་རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང། ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་པའི་རང་བཞིན་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་
འཇུག་གོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་པོ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྒྱུ་དང་ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་འབྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་
པར་ཤེས་པ་དེ་དག་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་པའི་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ། དེ་དག་དང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ཅག་ནི་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཕན་ཚུན་རྒྱུར་གྱུར་ཅིང། རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་རྣམ་

[114A]༄༅། །པར་རྟོག་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཞུགས་པའོ་སྙམ་དུ་མ་སེམས་སོ། །འོན་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ཐ་མི་དད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ལྷན་ཅིག་རྣམ་པར་རིག་པའི་
ཡུལ་བྱེ་བྲག་འབྱེད་པ་ལ་འཇུག་སྟེ། དེ་ལྟར་འཇུག་པའི་ཚེ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱིས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བར་རྒྱུ་བའི་བག་ཆགས་འཇུག་པ་རྣམས་མི་ཤེས་
པར་རྒྱུའི། རྣལ་འབྱོར་ཅན་རྣམས་ནི་འདི་ལྟར་བདག་ཅག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་བཀག་ནས་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཀྱང། དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་འགགས་
བཞིན་དུ་སྙོམས་པར་འཇོག་སྟེ། བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་མ་འགགས་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་འགགས་པའོ། །ཡུལ་ལ་འཇུག་ཅིང་འཛིན་པ་མེད་པས་ནི་འགགས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་
ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུ་ཞིང་འཇུག་པ་དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང། ས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མ་གཏོགས་པར་གཞན་
ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཀྱང་རྟོགས་
པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཞན་དུ་ན་སའི་མཚན་ཉིད་དང། ཤེས་རབ་དང། ཡེ་ཤེས་ལ་མཁས་ཤིང། ཚིག་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ལ་རྣམ་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་རྒྱལ་

[114B] རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ནགས་ཚལ་སྟུག་པོ་དང། ཕུག་དང་ཤིང་ཁྲོད་ན་
གནས་ཤིང་རྣལ་འབྱོར་རབ་དང་འབྲིང་དང་ཐ་མ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྣང་བའི་རྒྱུད་མཐོང་བ་དང། ཞིང་མཐའ་ཡས་པའི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་
དབང་བསྐུར་བ་དང། དབང་དང། སྟོབས་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཀྱང་ཐོབ་པར་ནུས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་སྐྱེ་བོ་ལ་རི་
མོར་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་དང། ཡིད་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་རང་བཞིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་འཁོར་བ་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་དང་
སྲེད་པ་དང། མི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ལས་རྒལ་བར་ནུས་སོ་།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་སྐྱེ་བོ་དང་བསྟེན་པའི་ནན་ཏན་བརྩམ་
པར་བྱའོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱ་མཚོའི་དབའ་རླབས་རྣམས་།རླུང་གི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བ་དག་གར་ཅིང་
རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ནི། །རྒྱུན་ཡང་རྣམ་པར་འཆད་པ་མེད། །ཀུན་གཞི་ཆུ་པོ་དེ་བཞིན་དུ། །རྟག་ཏུ་ཡུལ་གྱི་རླུང་གིས་བསྐྱོད། །སྣ་ཚོགས་རྣམ་ཤེས་དབའ་རླབས་རྣམས། །གར་ཅིང་

[115A]༄༅། །རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །སྔོན་པོ་དམར་པོ་ལན་ཚྭ་དང། །མར་དང་འོ་མ་ཁ་ར་དང། །བསྐ་བའི་འབྲས་བུ་མེ་ཏོག་དང། །ཇི་ལྟར་ཉི་ཟླའི་འོད་ཟེར་དང། །
རྒྱ་མཚོ་ཡི་ནི་དབའ་རླབས་དག་མི་གཅིག་ཐ་དད་མིན་པར་ཤེས། །དེ་བཞིན་རྣམ་ཤེས་བདུན་པོ་ཡང། །སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་ལྡན་པའོ་།རྒྱ་མཚོ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ནི། །
དབའ་རླབས་སྣ་ཚོགས་དེ་དག་སྟེ། །རྣམ་པར་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་།ཀུན་གཞི་དེ་བཞིན་སྣ་ཚོགས་འབྱུང། །སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་པ། །མཚན་ཉིད་དོན་ཏུ་རབ་ཏུ་
བརྟག་བརྒྱད་པོ་ཐ་དད་མ་ཡིན་མཚན། །མཚན་གྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་མེད། །རྒྱ་མཚོ་དང་ནི་དབའ་རླབས་རྣམས། །ཇི་ལྟར་ཁྱད་པར་མེད་པ་བཞིན། །སེམས་དང་རྣམ་
ཤེས་དེ་བཞིན་དུ། །ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་མི་རྙེད་དོ། །སེམས་ནི་ལས་རྣམས་གསོག་པར་བྱེད། །ཡིད་ཀྱང་རྣམ་པར་གསོག་པ་སྟེ། །རྣམ་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་རིག་ལྔ་པོ་སྣང་
ལ་རྟོག་པར་བྱེད། །སྔོན་པོ་དམར་པོའི་རྣམ་པར་ནི། །མི་ཡི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གདའ། །དཔའ་རླབས་སེམས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས། །ཅི་སླད་ཐུབ་ཆེན་བཤད་དུ་གསོལ། །
སྔོན་པོ་དམར་པོའི་རྣམ་པ་རྣམས། །དབའ་རླབས་དག་ལ་མ་མཆིས་ཏེ་།མཚན་ཉིད་དོན་དུ་བྱིས་པ་ལ། །སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་བཤད་པའོ། །དེ་ལ་འཇུག་པ་མེད་པ་སྟེ། །རང་

[115B] །གཟུང་བ་ཡོད་ན་འཛིན་པ་ཡང་།དབའ་རླབས་མཐུན་པར་སྒྲུབ་པར་འགྱུར། །ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གནས་ལྟ་བུར། །མི་ཡི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྣང། །
དེ་ཕྱིར་དེ་ཡི་འཇུག་པ་ནི། །དབའ་རླབས་དག་དང་འདྲ་བར་སྣང་།དབའ་རླབས་དངོས་པོར་རྒྱ་མཚོ་ནི། །གར་བྱེད་རྣམ་པར་རིག་འགྱུར་ན། །ཀུན་གཞི་འཇུག་པ་དེ་བཞིན་དུ། །ཅི་ཡི་
ཕྱིར་ན་བློས་མི་རིག་བྱིས་པ་བློ་དང་མི་ལྡན་པས། །ཀུན་གཞི་རྒྱ་མཚོ་ཇི་བཞིན་དུ། །དབའ་རླབས་འབྱུང་བའི་ཆོས་མཐུན་ཕྱིར་།དཔེ་ཡིས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ཡིན། །སྐྱེ་བོ་བཟང་ངན་བར་
མ་ལ། །གདུགས་འཆར་འགྱུར་བ་ཇི་བཞིན་དུ། །དེ་བཞིན་འཇིག་རྟེན་སྒྲོན་མ་ཁྱོད། །བུས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་སྟོན། །ཆོས་ལ་རབ་ཏུ་བཞུགས་མཛད་ཅིང། །ཅི་སླད་དེ་བཞིན་
ཉིད་མི་གསུང། །དེ་སྟེ་དེ་བཞིན་ཉིད་གསུང་ན། །སེམས་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་མཆིས། །ཇི་ལྟར་རྒྱ་མཚོའི་དབའ་རླབས་དང། །མེ་ལོང་རྨི་ལམ་ཇི་བཞིན་དུ། །ཅིག་ཆའི་དུས་སུ་
སྣང་བ་བཞིན། །སེམས་ཀྱང་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ། །ཡུལ་དང་རྣམ་པར་མི་ལྡན་པས། །རིམ་གྱིས་འཇུག་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང། །རྣམ་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་རིག་ཡིད་ཀྱིས་དེ་
བཞིན་སྙེམས་པར་བྱེད། །ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་སྣང་བར་མངོན། །མཉམ་པར་བཞག་ལ་རིམ་པ་མེད། །རི་མོའི་མཁན་པོ་ལ་ལའམ། །རི་མོ་མཁན་གྱི་སློབ་མའང་རུང། །རི་མོའི་

[116A]༄༅། །དོན་དུ་ཚོན་འགྱེད་པ། །བཤད་པ་འདི་ཡང་དེ་དང་འདྲ་།ཚོན་ལ་རི་མོ་ཡོད་པ་མིན། །པིར་དང་སྣོད་ལའང་དེ་བཞིན་མེད་།སེམས་ཅན་དྲང་བའི་དོན་གྱི་ཕྱིར། །
ཚོན་གྱིས་རི་མོ་རྣམ་པར་བརྟག་ཡང་དག་ལ་ནི་ཡི་གེ་མེད། །བཤད་པ་དག་ནི་འཁྲུལ་པའོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་ནི་གནས་བཅས་ཤིང། །རྣལ་འབྱོར་ཅན་ལ་ཡང་དག་བསྟན། །སོ་སོ་རང་
རིག་ཡང་དག་ནི། །བརྟག་དང་རྟོག་པས་ཡང་དག་སྤངས། །རྒྱལ་བའི་སྲས་ལ་འདི་བསྟན་གྱི། །བྱིས་པ་རྣམས་ལ་བཤད་མ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་སྣ་ཚོགས་དག་སྣང་ཡང་ཡོད་པ་
མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་བཞིན་གཤད་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱང། །བཤད་པ་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པ་ཡིན། །གཞན་ལ་གང་ཞིག་བསྟན་པ་དེ། །གཞན་ལ་བཤད་པར་མི་རུང་སྟེ། །ཇི་ལྟར་ནད་པ་སོ་སོ་
ལ༑ ༑སྨན་པ་སྨན་རྣམས་གཏོང་བ་ལྟར། །སངས་རྒྱས་དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་ལ། །སེམས་ཙམ་དུའང་རབ་ཏུ་གསུང། །མགོན་པོ་རྣམས་ནི་གང་གསུང་བའི། །སོ་སོ་རང་རིག་སྤྱོད་
ཡུལ་ནི། །རྟོག་པ་ཅན་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིའང་དེ་བཞིན་མིན། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་གཟུང་བ་དང་
འཛིན་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འདོད་པས་འདུ་བ་དང། འདུ་འཛི་དང། གཉིད་དང། སྒྲིབ་པ་མེད་པར་བྱའོ། །སྲོད་དང། ཐོ་རངས་དང། ནམ་

[116B] །མུ་སྟེགས་ཅན་དང། ངན་པའི་གཙུག་ལག་དང། གཏམ་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་
བར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་
པོ༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སེམས་དང། ཤེས་རབ་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དགོད་པ་ལ་གནས་ཏེ། གོང་དུ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་
མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གོང་དུ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། སྣང་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་
དང༑ སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་སྨོན་ལམ་གྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང། འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་དག་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་རྣལ་
འབྱོར་ཅན་བོང་བུ་ཐེང་པོ་ལྟ་བུར་སེམས་དང། ཤེས་རབ་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྤངས་ཏེ། རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་ས་བརྒྱད་པོ་སྠོབ་ནས་དེའི་གོང་དུ་མཚན་ཉིད་གསུམ་ལ་བརྩོན་
པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཐམས་ཅད་སྣང་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པ་

[117A]༄༅། །ལས་འབྱུང་ངོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་སྨོན་ལམ་གྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ལས་འབྱུང་ངོ། །བློ་
གྲོས་ཆེན་པོ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང། མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་དང་
སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ལུས་རབ་ཏུ་ཐོབ་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་རྟོགས་པ་རྒྱུ་བ་ལས་འབྱུང་ངོ་།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་
གསུམ་སྟེ། འཕགས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་ལྡན་ན་འཕགས་པ་རྣམས་འཕགས་པ་བདག་གི་སོ་སོ་རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་བློ་གྲོས་
ཆེན་པོ། འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་དེ་དག་གི་སེམས་དང། བསམ་པའི་སྤྱོད་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་ནས་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དངོས་པོ་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་
ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་སོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་གང་

[117B] བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་གཏོགས་པ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཚུལ་སྟོན་
པ་དང། ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པ་གང་གིས་གང་ཟག་དང། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་རབ་ཏུ་རྒྱུ་བ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་ཏེ་
ས་རྣམས་ལ་མཁས་པར་བྱས་པ་རྣམས་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། མུ་སྟེགས་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་གཏན་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བདེ་
བ་ལས་འདས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཁྱེན་པའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ལྔ་དང། རང་བཞིན་རྟོགས་པ་ལས་རྣམ་པར་ལོག་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཤེས་རབ་དང། ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་བའི་ཆོས་ཅན་སྒྱུ་མའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་མངོན་པར་གྲུབ་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དང། དགའ་ལྡན་གྱི་ཕོ་བྲང་དང་
འོག་མིན་གྱི་གནས་སུ་ཉེ་བར་བཞུད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ། འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དངོས་པོ་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་
ཚིག་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ཤིན་ཏུ་ཕྱེ་བའི་གནས་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལ་མུ་སྟེགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཅན་ལ་ལ་མེད་པ་ལ་

[118A]༄༅། །མངོན་པར་ཞེན་པ་དག་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློའི་རྒྱུ་ཟད་པའི་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རི་བོང་ལ་རྭ་མེད་དོ་སྙམ་སྟེ་ཇི་ལྟར་རི་བོང་ལ་རི་བོང་གི་རྭ་མེད་པ་དེ་
བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལའང་རྣམ་པར་རྟོག་གོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཞན་ཡང་འབྱུང་བ་དང། ཡོན་ཏན་དང། རྡུལ་དང། རྫས་དང། དབྱིབས་དང། དཔེ་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་
མཐོང་ནས་རི་བོང་གི་རྭ་མེད་པར་མངོན་པར་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པ་རྣམས་བ་ལང་གི་རྭ་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་གོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མཐའ་གཉིས་ཀྱི་ལྟ་བར་ལྷུང་ཞིང་སེམས་
ཙམ་དུ་མ་རྟོགས་པའི་བློ་ཅན་དེ་དག་དེ་རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཁམས་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ལུས་དང། ལོངས་སྤྱོད་དང། གནས་དང། འགྲོ་བ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་ལ། བློ་གྲོས་
ཆེན་པོ། རི་བོང་གི་རྭ་ཡོད་པ་དང། མེད་པ་ལས་རྣམ་པར་ལོག་པ་བརྟག་པར་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་རྣམ་
པར་ལོག་སྟེ་བརྟག་པར་མི་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གང་ཡང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་རྣམ་པར་ལོག་པའི་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་རྟོག་སྟེ། དེ་དག་གིས་ཕན་ཚུན་དུ་ལྟོས་
པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རི་བོང་གི་ར་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བརྟག་པར་མི་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བར་དུ་བརྟགས་ན་དངོས་པོ་མི་དམིགས་ཏེ། མེད་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ཡེ་

[118B]པར་མི་བརྟག་གོ་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་འདི་
སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་མཐོང་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འབྱུང་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ། དེ་མ་མཆིས་ཞེས་
བགྱི་བར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འབྱུང་བ་ལས་ལྟོས་ཏེ་དེ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྣམ་པར་
རྟོག་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དེའི་རྭ་ལས་བརྟེན་ཏེ་བྱུང་བའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལྟར་རྭ་ལས་བརྟེན་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བྱུང་བས་དེའི་ཕྱིར་བརྟེན་
པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང། ཐ་དད་པ་དང། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་རི་བོང་གི་རྭ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རི་བོང་གི་ར་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་
གལ་ཏེ་ཐ་དད་ན་ནི་རྭའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་།དེ་སྟེ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བར་དུ་རབ་ཏུ་བརྟགས་ན་མི་དམིགས་པས་རྭ་དང་ཐ་དད་
པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀའི་དངོས་པོ་མེད་ན་གང་གིས་ཅི་ལས་ལྟོས་ཏེ་མེད་པར་འགྱུར། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གལ་ཏེ་ལྟོས་ནས་མེད་པར་མི་འགྱུར་ན་

[119A]༄༅། །རྒྱུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་བ་ལང་གི་རྭ་ཡོད་པ་ལས་ལྟོས་ཏེ། རི་བོང་གི་རྭ་མེད་ཅེས་ཀྱང་བརྟག་པར་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ་།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རྒྱུ་མི་མཉམ་པའི་
ཕྱིར་ཡོད་པ་དང། མེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང། མེད་པར་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཞན་ཡང་མུ་སྟེགས་བྱེད་པའི་ལྟ་བ་ཅན་གཟུགས་དང་རྒྱུ་
དང་དབྱིབས་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ། ནམ་མཁའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ལ་མི་མཁས་པ་རྣམས་གཟུགས་ནམ་མཁའི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བ་ལ་
བྱེ་བྲག་འབྱེད་པར་ལྟ་བས་རྣམ་པར་རྟོག་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གཟུགས་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་བའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ཉིད་ཀྱང་གཟུགས་སོ། །གཟུགས་ཉིད་ཀྱང་ནམ་
མཁའ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཟུགས་དང་ནམ་མཁའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ནི་གཞག་པ་དང་གཞིའི་ཚུལ་དུ་གྱུར་པས་ཡིད་ཆེས་པར་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འབྱུང་བ་རྣམས་སྐྱེ་བ་
ནི་ཕན་ཚུན་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པ་ནམ་མཁའ་ལའང་མི་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལའང་ནམ་མཁའ་མེད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་དུ་རི་བོང་གི་རྭ་
ནི་བ་ལང་གི་རྭ་ལས་ལྟོས་པ་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་གི་རའང་རྡུལ་ཕྲ་མོ་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་རྡུལ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པར་གཞིག་ན་རྡུལ་ཕྲ་མོའི་མཚན་ཉིད་ལའང་མི་གནས་ན་དེ་ཅི་ལས་ལྟོས་ཏེ་

[119B] དེ་སྟེ་གཞན་ལས་ལྟོས་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་ནའང་དེའང་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཁྱོད་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་རི་བོང་དང་བ་ལང་གི་རྭ་དང། ནམ་མཁའ་དང། གཟུགས་
སུ་ལྟ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་དང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཡིད་དུའང་འགྱུར་བར་བྱའོ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་
དང༑ ཞིང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་དུའང་ཁྱོད་ཀྱིས་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་རྣལ་འབྱོར་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་
གསུངས་སོ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ཡོད་པ་མིན། །སྣང་བ་ལས་ནི་སེམས་འབྱུང་སྟེ། །ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གནས་འདྲ་བའི། །ཀུན་གཞི་མི་ལ་སྣང་བ་ཡིན། །སེམས་དང་ཡིད་དང་
རྣམ་པར་ཤེས། །རང་བཞིན་དང་ནི་ཆོས་ལྔ་དང། །བདག་མེད་གཉིས་པོ་དག་པ་ཡང། །རྣམ་པར་འདྲེན་པ་རབ་ཏུ་གསུང། །ཕན་ཚུན་དུ་ནི་འབྲེལ་བ་ལས། །རིང་དང་ཐུང་ལ་སོགས་
པ་འབྱུང། །ཡོད་པ་སྒྲུབ་པ་མེད་པ་སྟེ། །མེད་པ་སྒྲུབ་པ་ཡོད་པའོ། །རྡུལ་ཕྲན་དུ་ནི་རྫས་གཞིག་སྟེ། །གཟུགས་ལ་རྣམ་པར་བརྟག་མི་བྱ། །སེམས་ཙམ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི། །ལྟ་

[120A]༄༅། །བ་ངན་པས་གསལ་མི་འགྱུར། །མགོན་པོ་རྣམས་ནི་གང་གསུང་བའི། །སོ་སོ་རང་རིག་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། །རྟོག་པ་ཅན་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་།ཉན་ཐོས་རྣམས་
ཀྱིའང་དེ་བཞིན་མིན། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་རྒྱུད་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་
ཕྱིར་ཡང་གསོལ་བ་བཏབ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་རྒྱུད་ཅིག་ཅར་རམ་རིམ་གྱིས་འཇུག་པས་སམ། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་རྒྱུད་ནི་རིམ་གྱིས་འཇུག་པས་རྣམ་པར་འདག་སྟེ། ཅིག་ཅར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་
ཤིང་ཨ་མྲའི་འབྲས་བུ་ནི་རིམ་གྱིས་སྨིན་པར་འགྱུར་གྱི་ཅིག་ཅར་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་རྒྱུད་ཀྱང་རིམ་གྱིས་
རྣམ་པར་འདག་སྟེ། ཅིག་ཅར་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྫ་མཁན་ནི་སྣོད་རྣམས་རིམ་གྱིས་བྱེད་དེ། ཅིག་ཅར་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་དུ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་རྒྱུད་རིམ་གྱིས་རྣམ་པར་སྦྱོད་སྟེ། ཅིག་ཅར་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལྟ་སྟེ། ས་ཆེན་པོ་ལས་

[120B] ཤིང་གེལ་བ་དང། སྨན་དང་ནགས་ཚལ་རྣམས་རིམ་གྱིས་འཇུག་པས་སྐྱེའི། ཅིག་ཅར་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའང་སེམས་ཅན་རྣམས་
ཀྱི་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་རྒྱུད་རིམ་གྱིས་སྦྱོང་སྟེ། ཅིག་ཅར་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལྟ་སྟེ། བཞད་གད་དང། རོལ་མོ་དང། གླུ་དང། པི་ཝང་དང། སིལ་སྙན་དང། རི་མོ་
དག་ལ་མཁས་པ་ནི་རིམ་གྱིས་འབྱུང་གི་ཅིག་ཅར་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་རྒྱུད་
རིམ་གྱིས་རྣམ་པར་སྦྱོང་སྟེ། ཅིག་ཅར་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལྟ་སྟེ། མེ་ལོང་གི་ནང་དུ་གཟུགས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་ཅིག་ཅར་
སྣང་ངོ། །དེ་བཞིན་དུ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་རྒྱུད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་སྣང་བ་མེད་པའི་སྦྱོད་ཡུལ་རྣམས་
ཅིག་ཅར་རྣམ་པར་སྦྱོང་ངོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཟླ་བ་དང་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་འོད་ཟེར་གྱིས་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་མངོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་
བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའང་སེམས་ཅན་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་བག་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་རྒྱལ་བ་ཡེ་ཤེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་

[121A]༄༅། །དང༑ སྤྱོད་ཡུལ་ཅིག་ཅར་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་ལུས་དང། གནས་
དང༑ ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཡུལ་ཅིག་ཅར་རྣམ་པར་སྟོན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རྒྱུ་འདྲ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཅིག་ཅར་སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་ཏེ་
འོག་མིན་གྱི་ཕོ་བྲང་དང། གཞལ་མེད་ཁང་གི་གནས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་དུ་བཞག་གོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ནི་ཅིག་ཅར་རྒྱུ་འདྲ་
བ་དང། སྤྲུལ་པའི་འོད་ཟེར་གྱིས་རྣམ་པར་མཛེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་དང། མེད་པའི་ལྟ་བ་
ངན་པ་རྣམ་པར་ཟློག་པས་ཅིག་ཅར་རྣམ་པར་མཛེས་སོ། །གཞན་ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆོས་ཉིད་དང་འདྲ་བར་འབྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་ནི་སྒྱུ་མའི་ཡན་ལག་རྣམ་པ་མང་པོའི་
སྐྱེས་བུ་དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་གཏོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་
བག་ཆགས་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་དང་འབྲེལ་བ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བར་སྟོན་ནོ་།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཞན་ཡང་ཡོངས་སུ་བརྟགས་

[121B]གི་རང་བཞིན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་འབྱུང་ངོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྩྭ་དང། ཤིང་དང། གྱེ་མོ་ལ་རྟེན་ཏེ་སྒྱུ་
མའི་སྔགས་དང། མིར་ལྡན་པ་ལས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གཟུགས་འཆང་བའི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་གཟུགས་སེམས་
ཅན་གྱི་ལུས་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་སྣང་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་སྣང་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །
དེ་བཞིན་དུ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཞན་གྱི་དབང་གི་རང་བཞིན་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སེམས་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པ་མང་པོའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྣང་ངོ། །བློ་
གྲོས་ཆེན་པོ། དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པས་ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། བློ་གྲོས་
ཆེན་པོ། འདི་ནི་འདྲ་བར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཤད་པའོ་།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བ། འཕགས་པ་སོ་སོ་
རང་གིས་རིག་པའི་སྦྱོད་ཡུལ་རྣམ་པར་བཞག་གོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འཕྲུལ་པས་སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་སྦྱིན་པ་དང། བསམ་གཏན་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་

[122A]༄༅། །དང༑ སེམས་དང། ཤེས་རབ་དང། ཡེ་ཤེས་དང། ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་
པའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་རྒྱུ་བ་རྣམ་པར་བཞག་གོ་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་བས་གཟུགས་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་སྟོན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆོས་ཉིད་
ཀྱི་སངས་རྒྱས་ནི་དམིགས་པ་མེད་ཅིང་དམིགས་པ་དང་བྲལ་བ། བྱ་བ་དང། དབང་པོ་དང། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་ལོག་པ། བྱིས་པ་དང། ཉན་ཐོས་
དང༑ རང་སངས་རྒྱས་དང། མུ་སྟེགས་ཅན་བདག་གི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་སྟོན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བས་
ན་འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་རང་གི་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྣང་བའང་རྣམ་པར་ལོག་པར་ལྟ་བར་གྱིས་ཤིག་བློ་
གྲོས་ཆེན་པོ། གཞན་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་ཚུལ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་
ཉིད་དང། དངོས་པོར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ལ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་

[122B] འདི་ལྟ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་དང། བདག་མེད་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། མི་རྟག་པའི་ཡུལ་གྱི་བདེ་བ་ལས་སྐྱོ་བ་དང། རྒྱུན་ཆད་པས་ཕུང་པོ་
དང༑ ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་དང། རང་དང་སྤྱིའི་ཕྱི་རོལ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་སེམས་མཉམ་པར་གཞོག་
སྟེ༑ བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རང་གི་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་ནས་ཉན་ཐོས་རྣམས་བསམ་གཏན་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལམ་དང། འབྲས་བུ་དང། སྙོམས་
པར་འཇུག་པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་པ་དང། བག་ཆགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཤི་འཕོ་དང་བྲལ་བ། འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་བདེ་བ་ལ་གནས་པ་
ལྷག་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་འཕགས་
པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་གནས་ཀྱི་བདེ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྔོན་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་བརྩེ་བར་བལྟས་ཏེ། བདག་གི་སྨོན་ལམ་
མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་འགོག་པའི་སྒོའི་བདེ་བ་དང། མཉམ་པར་བཞག་པའི་བདེ་བ་ནི་མངོན་དུ་མི་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འདི་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་འཕགས་པ་སོ་

[123A]༄༅། །སོ་རང་གིས་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་སྟེ། འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་བདེ་བ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསླབ་པར་མི་བྱའོ། །བློ་
གྲོས་ཆེན་པོ། ཡང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་སྔོན་པོ་དང། སེར་པོ་དང། དྲོ་བ་དང། གཤེར་བ་
དང༑ གཡོ་བ་དང། སྲ་བའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་བྱེད་པ་མེད་པར་འབྱུང་བ་དང། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང། རིགས་པ་དང། ལུང་དང། ཚད་མ་ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་བ་རྣམས་
མཐོང་ནས་དེའི་རང་བཞིན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྱུང་ངོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་བཟློག་པར་བྱའོ། །ཆོས་ལ་བདག་
མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ཕྱིར་བཟློག་སྟེ། སའི་རིམ་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པར་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་
པོ༑ འདི་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་གང་སྨྲས་པ་དེའི་ཕྱིར་བཤད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དོན་དམ་པ་

[123B] བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་དུ་མུ་སྟེགས་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་རྒྱུ་རྣམས་རྟག་པ་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་སྨྲ་བ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མུ་སྟེགས་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་རྟག་པ་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་
ཆེན་པོ། མུ་སྟེགས་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟག་པ་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་རྒྱུའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གང་གི་རྟག་པ་དང། བསམ་གྱིས་མི་
ཁྱབ་པ་དེ་རྒྱུའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་མི་ལྡན་པའི་རྟག་པ་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་གང་གིས་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་བྱ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་སྟེ་རྟག་པ་དང། བསམ་
གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་སྨྲ་བ་རྒྱུའི་རང་གི་མཚན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་རྒྱུ་ལ་རག་ལུས་པའི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་མི་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ། རྟག་པ་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་
མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ངའི་དོན་དམ་པ་རྟག་པ་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་བྲལ་བ། འཕགས་
པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའོ། །དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུར་གྱུར་པས་ན་རྒྱུ་དང་ལྡན་པའོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་བྲལ་བས་ན་མ་བྱས་པའི་

[124A]༄༅། །ནམ་མཁའ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང། འགོག་པའི་དཔེ་དང་ཆོས་འདྲ་བས་རྟག་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འདི་ནི་མུ་སྟེགས་བྱེད་པའི་
རྟག་པ་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་སྨྲ་བ་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རྟག་པ་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཕགས་པ་སོ་
སོ་རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། དེ་བས་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་རྟག་པ་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་
འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཞན་ཡང་མུ་སྟེགས་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟག་པ་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་
དངོས་པོ་མེད་པ་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའོ། །བདག་གིས་བྱས་པའི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བས་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་
དེ་སྟེ་མུ་སྟེགས་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟག་པ་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བྱས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པས་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་ནས་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་བློས་རྟག་པ་ཡིན་ན་ནི། བློ་གྲོས་
ཆེན་པོ། རྒྱུ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ངའི་ཡང་བྱས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པས་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་ནས་རྒྱུ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྟག་པའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་སྟེ་མུ་སྟེགས་བྱེད་པ་རྣམས་

[124B] བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྒྱུ་དང་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་རྒྱུ་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པས། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རྟག་པ་དང། བསམ་གྱིས་མི་
ལྷ་བ་རི་བོང་གི་རྭ་དང་མཚུངས་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མུ་སྟེགས་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཚིག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རི་
བོང་གི་རྭ་ནི་རང་གི་རྒྱུ་དང། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚིག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་མོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེའི་རྟག་པ་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་
པའི་མཚན་ཉིད་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བྱས་པ་དང། དངོས་པོ་དང། དངོས་པོ་མེད་པའི་རྣམ་པར་སྤངས་པས་ན་རྟག་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་དང། རྟག་པ་ལས་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་
ཕྱིར་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཕྱི་རོལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་དང། རྟག་པ་ལས་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང། རྟག་པ་གང་གིས་དེས་ནི་རྟག་པ་དང་
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེའི་རང་གི་རྒྱུ་དང། མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པི། དེ་དག་ནི་འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་
པ་སྟེ། གཏམ་བྱར་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཞན་ཡང་འཁོར་བ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཁྱད་པར་མི་ཤེས་པ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་འཇིགས་

[125A]༄༅། །པར་སྐྲག་པ་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཚོལ་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དངོས་པོ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པ་དང་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་མ་
འོངས་པ་རྒྱུན་ཆད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་གི་།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་གཞིར་གྱུར་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་
པོ༑ དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་བླུན་པོ་དེ་དག་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཙམ་དུ་རྟོག་པ་སྣང་བ་མེད་པར་ནི་མི་སྨྲའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ལྟར་དེ་དག་འདས་པ་དང། མ་འོངས་
པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་མངོན་པར་མི་ཤེས་པ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་
དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་དག་འཁོར་བའི་འགྲོ་བའི་འཁོར་ལོར་རབ་ཏུ་འཁོར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཞན་ཡང་འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་འབྱུང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་རྣམས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་དངོས་པོ་མེད་པ་དང། ཡོད་པ་དང། མེད་པ་ལས་སྐྱེ་
བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རི་བོང་དང། རྟ་དང། བོང་བུ་དང་རྔ་མོའི་རྭ་དང་མཚུངས་པའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་

[125B]ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་
དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་བ་ནི་འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་རང་
བཞིན་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ལུས་དང། ལོངས་སྤྱོད་དང་གནས་ཀྱི་རྣམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཟུང་བ་དང། འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་
དུ་འཇུག་པ་ལ་བྱིས་པ་སྐྱེ་བ་དང། གནས་པ་དང། འཇིག་པའི་ལྟ་བ་གཉིས་སུ་ལྷུང་བའི་བསམ་པ་ཅན་རྣམས་ཡོད་པ་དང། མེད་པ་ལས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་གི་
བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་བརྩོན་པར་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཞན་ཡང་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་ལྔ་ཡོད་དེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་
མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐེག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་
འགྱུར་བའི་རིགས་དང། གང་དུའང་མ་ངེས་པའི་རིགས་དང། རིགས་མེད་པ་དང་ལྔའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་ཇི་ལྟར་ཁོང་

[126A]༄༅། །དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། གང་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བ་བསྟན་ན་ལུས་
ཀྱི་སྤུ་ལྡང་ཞིང་དེའི་བློ་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པ། བྱ་བའི་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་
པ་འདི། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ལྟ་བས་ས་དྲུག་དང་ལྔ་དག་ཏུ་ཀུན་
ནས་ལྡང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་སྤངས་ནས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་མ་སྤངས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་འཆི་འཕོ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་བདག་གི་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ། །ཚངས་
པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་སོ། །བྱ་བ་བྱས་སོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་སེང་གེའི་སྒྲར་སྒྲོག་ཅིང། དེ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ནས། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ཡོངས་སུ་འདྲིས་པ་ནས་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པའི་བར་གྱི་བློར་གྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཞན་དག་ནི་བདག་དང། སེམས་ཅན་དང། སྲོག་དང། གསོ་བ་དང། སྐྱེས་བུ་དང། གང་ཟག་ཡོད་པར་ཁོང་དུ་
ཆུད་བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཚོལ་ལོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཡང་གཞན་དག་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ལ་རག་ལས་པར་མཐོང་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདོད་པའི་བློར་

[126B] བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐར་པ་ནི་མེད་དེ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་
མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་རིགས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་འབྱུང་བའི་བློ་ཅན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ལྟ་བ་ངན་པ་རྣམ་པར་བཟློག་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་
དེ་ལ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་ནི་གང་གཅིག་པུའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བསྟན་པ་ན་མཆི་མ་དང། སྙིང་ཡེར་ཞེས་ལུས་ཀྱི་སྤུ་ལྡང་
བར་འགྱུར་ཞིང་འདུ་འཛི་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང། རང་གི་ལུས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པ་མང་པོ་བསྣོར་བ་དང། ཟུང་གི་ཆོ་འཕྲུལ་བསྟན་པ་རབ་
ཏུ་བཤད་ན་དགའ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་པའི་རིགས་ཅན་དུ་ཤེས་ནས། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་མངོན་དུ་རྟོགས་པར་
འགྱུར་བ་དང། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གཏམ་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འདི་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་
པོ༑ དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐེག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འདི་ལྟར་རང་བཞིན་གྱི་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་

[127A]༄༅། །འགྱུར་བའི་རིགས་དང། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་བདག་གི་སོ་སོ་རང་གི་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཕྱི་རོལ་ཡངས་པ་མངོན་
པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་བསྟན་པ་དང། རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་ལུས་དང། ཀུན་གཞི་དང་
ལོངས་སྤྱོད་དང། གནས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་བསྟན་པ་ནི་མི་འཇིགས། མི་སྐྲག་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་ན། དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐེག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་
འགྱུར་བའི་རིགས་ཅན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐེག་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །བློ་གྲོས་
ཆེན་པོ༑ མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་ནི་གསུམ་པོ་འདི་དག་བསྟན་པའི་ཚེ་གང་ལ་དགའ་བ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འདི་ལྟར་རིགས་རྣམ་པར་དགོད་པ་འདི་
ནི་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བའི་ས་སྟེ། སྣང་བ་མེད་པའི་ས་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དགོད་པར་བྱའོ། །སོ་སོ་རང་གི་ཀུན་གཞི་ལ་རང་གི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་དག་ནས་ཆོས་
ལ་བདག་མེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདེ་བ་ལ་གནས་པ་ཐོབ་ནས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་རྒྱལ་བའི་སྐུའི་སྐུ་ཉིད་རབ་ཏུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་

[127B] །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང། །ལན་གཅིག་ཕྱིར་འོང་དེ་བཞིན་ཏེ། །ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང། །དགྲ་བཅོམ་ཉིད་ཀྱང་
སེམས་བསླད་པའོ། །བྱིས་པ་བློ་ཞན་རྣམས་ལ་ནི། །ཐེག་པ་གསུམ་དང་ཐེག་པ་གཅིག་ཐེག་པ་མེད་པའང་ང་སྨྲ་སྟེ། །འཕགས་པ་རྣམས་ལ་དབེན་པ་ཉིད། །རྣམ་རིག་གཉིས་ཕོ་
སྤངས་པ་ནི། །དམ་པའི་དོན་གྱི་སྒོ་མོ་སྟེ། །ཐེག་པ་གསུམ་དུ་རྣམ་དགོད་པ། །སྣང་མེད་ལ་གནས་ག་ལ་ཡོད། །བསམ་གཏན་རྣམས་དང་ཚད་མེད་དང། །གཟུགས་མེད་རྣམས་དང་ཏིང་
ངེ་འཛིན། །འདུ་ཤེས་འགོག་པ་མ་ལུས་པར། །སེམས་ཙམ་ལ་ནི་ཡོད་པ་མིན། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ལ་འདོད་ཆེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐར་བར་མི་འདོད་པ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཞེ་ན། འདི་
ལྟ་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དང། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱིར་སྨོན་པའོ། །དེ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལ་འདི་དག་ནི་ཐར་པ་དང་མཐུན་པའི་མདོ་དང། འདུལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བས་སོང་ཞིང་སྐུར་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་
མྱ་ངན་ལས་མི་འདའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཉིས་སུ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་ཀྱི་བར་བདག་

[128A]༄༅། །ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའོ་ཞེས་སྲིད་པར་སྨོན་ལམ་དང། ཐབས་སྔོན་དུ་བཏང་བས་དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་མི་འདྲའོ་།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ནི་ཡོངས་
སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ། དེས་འདོད་ཆེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་རབ་ཏུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་ཡང་གསོལ་པ་
བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལ་ཤིན་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བ་གང་ལགས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འདོད་
ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་མ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཤེས་ནས་ཤིན་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བའི་འདོད་ཆེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།
བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བའི་འདོད་ཆེན་པོའང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས། བརྒྱ་ལ་གལ་ཏེ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་
སྤྱོད་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་ངོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་
ལྟར་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འདོད་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའོ། །གཞན་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་

[128B] །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ནི་མཚན་མ་ལས་འབྱུང་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མཚན་མ་ལས་
ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཞེ་ན། དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཞན་གྱི་དབང་གི་རང་བཞིན་ནི་དངོས་པོའི་མཚན་མའི་མཚན་ཉིད་ལྟ་བུར་སྣང་བ་སྟེ། བློ་གྲོས་
ཆེན་པོ། དེ་ལ་དངོས་པོའི་མཚན་མའི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་མིང་ལ་མངོན་པར་
ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་དང། དངོས་པོའི་མཚན་མ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་དང། རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འཇོག་གོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་
ལ་དངོས་པོའི་མཚན་མ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ནང་དང་ཕྱིའི་ཆོས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མཚན་མའི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་
པར་ཞེན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་
བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་གཉིས་པའོ། །དེ་ལ་གནས་ཤིང་མི་དམིགས་པ་ལས་འབྱུང་བ་དེ་གཞན་གྱི་དབང་ངོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ལ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་

[129A]༄༅། །སྟེ༑ མཚན་མ་དང། མིང་དང། དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པ་ཐོབ་པས་འཕགས་
པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཐུགས་སོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ། །མིང་དང་མཚན་མ་ཀུན་རྟོག་པ། །རང་བཞིན་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ། །ཡང་དག་ཤེས་དང་དེ་བཞིན་ཉིད། །ཡོངས་
སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ནི་ཆོས་ལྔའི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་
པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། དེ་ལ་ཁྱོད་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བསླབ་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོས་བདག་མེད་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ལ་བདག་མེད་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། མིང་
དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་ཤེས་པ་དང། ལས་དང། སྲེད་པ་

[129B] ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་བདག་དང། བདག་གི་བ་མེད་པ་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་སྣོད་དང། ལུས་དང། གཞིར་བདག་གི་སེམས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་རྣམས་
ཤེས་པར་བྱེད་དེ། འབབ་ཆུ་དང། ས་བོན་དང། མར་མེ་དང། རླུང་དང། སྤྲིན་ལྟ་བུ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་ཐ་དད་པས་སོ་སོར་གྱུར་པ་གཡོ་བ་སྤྲེའུ་དང། སྦྲང་མ་ལྟ་བུ་
ཡུལ་མི་གཙང་བ་ལ་སྤྱོད་པ། མགོན་མེད་པ་མེ་ལྟར་ཆོག་མི་ཤེས་པ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་སྤྲོས་པའི་ཡུལ་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཟོ་བ་ཆུ་སྐོར་གྱི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་
ལོ་ལྟར་འཁོར་བ་སྲིད་པའི་འགྲོ་བའི་འཁོར་ལོ་ལ་ལུས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གཟུགས་འཆང་བ། སྒྱུ་མ་དང་རོ་ལངས་དང་འཁྲུལ་འཁོར་ལྟ་བུར་འཇུག་ཅིང་འབྱུང་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་
གང་མཚན་ཉིད་འདི་ལ་མཁས་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ལ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་
པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཇི་ལྟར་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་
བདག་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ཕུང་པོ་འདུས་པ་ཙམ་སྟེ་ལས་དང་སྲེད་པའི་རྒྱུའི་སྲད་པུས་སྦྲེལ་བ་ཕན་ཚུན་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པས་གཡོ་བ་མེད་པར་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་

[130A]༄༅། །ཕུང་པོ་དག་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་ཡང་བྲལ་བ་སྟེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ལ་བྱིས་པ་
རྣམས་རྣམ་པར་རྟོག་གི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་དང། ཡིད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། ཆོས་ལྔ་དང་རང་བཞིན་
དང་བྲལ་བར་རྣམ་པར་སྒོམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་བདག་མེད་པ་ལ་མཁས་པ་ནི་སྣང་བ་མེད་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དབའི་ས་དང་པོ་ཐོབ་སྟེ། སའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་
དབྱེ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་འོག་ཏུ་ས་དགུ་ལའང་མཁས་པར་བྱས་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་རབ་ཏུ་ཐོབ་བོ། །དེ་དེ་ལ་གནས་ནས་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་རབ་
ཏུ་འབྱེད་པས་མངོན་པར་གྲུབ་པ་དང་པདྨོ་ལྟ་བུའི་གཞལ་མེད་ཁང་ཆེན་པོར་རིན་པོ་ཆེའི་པདྨོའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། རིན་པོ་ཆེ་དང། མུ་ཏིག་དུ་མས་རབ་ཏུ་བརྒྱན་པ་ལ་འདུག་སྟེ་
དེ་དང་མཐུན་པའི་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་ནས་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྱག་གི་དབང་བསྐུར་བས་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་བུ་

[130B] །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་ཀྱི་ས་ལས་འདས་ནས་འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་མཐོང་བས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་
མངའ་མཛད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འདི་ནི་རང་གི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ལ་ཁྱོད་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་བསླབ་པར་བྱའོ།། །།འཕགས་པ་ལངྐར་གཤེགས་པ། བམ་པོ་གསུམ་པ། དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་བདག་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང། སྐུར་པའི་
ལྟ་བ་ངན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་བློ་ཅན་རྣམས་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་ཞིང་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཀྱང་རྟག་པ་དང། སྒྲོ་འདོགས་
པ་དང། སྐུར་པ་དང་ཆད་པར་ལྟ་བ་རྣམ་པར་སྤངས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་མི་སྐུར་བར་འགྱུར་བར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང། སྐུར་བའི་མཚན་ཉིད་བདག་ལ་བཤད་དུ་
གསོལ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་ཡང་གསོལ་བ་བཏབ་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་

[131A]༄༅། །གསུངས་སོ། །སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་དག་སེམས་ཙམ་ལ་ནི་ཡོད་པ་མིན། །ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གནས་ལྟ་བུའི། །སེམས་ནི་སུ་དག་མི་ཤེས་པ་
སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་ལ། །མི་མཁས་དེ་དག་རབ་ཏུ་སྤྱོད། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་ཀྱི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་
སྩལ་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མེད་པ་ལ་སྒོ་འདོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྣམ་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང། མེད་པའི་ལྟ་བར་སྒྲོ་
འདོགས་པ་དང། མེད་པའི་རྒྱུར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང། མེད་པའི་དངོས་པོར་སྒྲོ་འདོགས་པ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སྐུར་པ་
གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྒྲོ་འདོགས་པའི་ལྟ་བ་ངན་པ་འདི་ཉིད་མི་དམིགས་པར་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐུར་བར་འགྱུར་ཏེ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང། སྐུར་
པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཞན་ཡང་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་
རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་འདི་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ནི་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་སྒྲོ་འདོགས་

[131B] བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་ལ་
མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་འབྱུང་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ནི་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མེད་པའི་ལྟ་བར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་གང་ཕུང་པོ་
དང༑ ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་དེ་དག་ཉིད་ལ་བདག་དང། སེམས་ཅན་དང། སྲོག་དང། གསོ་བ་དང། སྐྱེས་བུ་དང། གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་ངན་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་ཏེ། བློ་
གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ནི་མེད་པའི་ལྟ་བར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཞེས་བྱའོ་།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མེད་པའི་རྒྱུར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་སྔོན་རྒྱུ་ལས་མ་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕྱིས་
སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྔོན་མ་བྱུང་ཞིང་མེད་པ་ལས་མིག་དང། གཟུགས་དང། སྣང་བའི་རྒྱུ་དང། དྲན་པ་སྔོན་དུ་འཇུག་པ་ལས་འབྱུང་ངོ། །མེད་པ་ལས་བྱུང་ནས་ཀྱང་ཡང་འཇིག་པར་
འགྱུར་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ནི་མེད་པ་རྒྱུར་སྒྲོ་འདོགས་པའོ་།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མེད་པའི་དངོས་པོར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ནམ་མཁའ་དང། འགོག་པ་དང། མྱ་
ངན་ལས་འདས་པ་མ་བྱས་པའི་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་སྒྲོ་འདོགས་པའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དངོས་པོ་དང། དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་རྣམ་པར་

[132A]༄༅། །ལོག་པ། རི་བོང་དང། རྟ་དང། བོང་བུ་དང། རྔ་མོའི་རྭ་དང། སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་དང། མེད་པའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ་བ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་
པོ༑ བྱིས་པ་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་མ་རྟོགས་པའི་བློ་ཅན་རྣམས་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང། སྐུར་པས་རྣམ་པར་རྟོག་སྟེ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི། བློ་
གྲོས་ཆེན་པོ། དངོས་པོ་མེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང། སྐུར་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པའི་ལྟ་བ་དང་
བྲལ་བར་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སེམས་དང། ཡིད་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཆོས་ལྔ་དང། རང་བཞིན་དང། བདག་
མེད་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་རྟོགས་པས་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་དང། ཆ་བྱད་དུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་དབང་ལ་གནས་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་
རང་བཞིན་ལྟར་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟ་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དོང་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རྨི་
ལམ་དང། སྒྱུ་མ་དང། མིག་ཡོར་དང། གཟུགས་བརྙན་དང། ཆུའི་ཟླ་བའི་ཚུལ་འདྲ་བའི་ཆོས་སྐྱེ་བ་དང། འཇིག་པ་དང། རྟག་པ་དང། ཆད་པ་དང་བྲལ་བ་ཐམས་ཅད་

[132B] ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་བསྟན་པ་དག་མངོན་དུ་ཉན་ཅིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྒྱ་སྟོང་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་
སྟོང་གི་བར་དུའང་རབ་ཏུ་འཐོབ་སྟེ། ཐོབ་ནས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་མཆོད་པ་ལ་བརྩོན་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དག་གིས་ཞིང་ནས་ཞིང་དུ་འདོང་ངོ། །སྐྱེ་བ་དང། ལྷའི་ཕོ་བྲང་དང། གནས་ཐམས་
ཅད་དུའང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡང་དག་པར་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་བྱས་ཤིང་ཉན་ཐོས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ནས་ཡོད་
པ་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་ལ་འཇུག་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་
ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ། །གང་ཚེ་འཇིག་རྟེན་སེམས་ཙམ་དུ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱིས་རབ་མཐོང་བ། །དེ་ཚེ་ཚིགས་སུ་གྱུར་པའི་སྐུ། །གཟས་ཤིང་བྱེད་པ་ཀུན་སྤངས་
པ༑ ༑སྟོབས་དང་མངོན་ཤེས་དབང་ལྡན་པ། །དེ་དག་གིས་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། །དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་
གསོལ་བ་བཏབ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། སྟོང་པ་ཉིད་དང། མི་སྐྱེ་བ་དང། མི་གཉིས་པ་དང། རང་བཞིན་མ་མཆིས་པའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་ཇི་ལྟ་བུས་བདག་དང། བྱང་

[133A]༄༅། །ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་མཆིས་པ་དང། མ་མཆིས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཏེ། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མི་སྐྱེ་བ་དང། མི་གཉིས་པ་དང། རང་བཞིན་མ་མཆིས་པའི་མཚན་ཉིད་བདག་ལ་
བཤད་དུ་གསོལ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེའི་ཕྱིར་ཤིན་
ཏུ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་གཟུང་ཞིག་དང་ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། །ལེགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱིར་ཉན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སྟོང་པ་ཉིད་དོ་།སྟོང་པ་ཉིད་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཀུན་
བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཚིག་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མི་སྐྱེ་བ་དང། དངོས་པོ་མེད་པ་དང། མི་གཉིས་
པ་དང། རང་བཞིན་མེད་པའི་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ལ་མདོར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང། དངོས་པོའི་རང་

[133B] སྲིད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མི་སྲིད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། དོན་དམ་པ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྟོང་པ་ཆེན་
པོ་ཉིད་དང༑ གཅིག་གིས་གཅིག་སྟོང་པ་ཉིད་དང་བདུན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ལ་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་
ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ངོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདུས་པ་ཕན་ཚུན་དུ་ལྟོས་པ་དང། རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་འཇུག་པ་མེད་དེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་
བདག་དང། ཕ་རོལ་དང། གཉིས་ཀ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་གནས་པ་མེད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཞེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དངོས་
པོའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་
ཏེ༑ དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སྲིད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་དང་བདག་གི་དང་བྲལ་བའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཏེ། རྒྱུ་དང་
རིགས་པ་དང། བྱེད་པ་དང། ལས་དང། འབྱོར་པ་ལས་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སྲིད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མི་སྲིད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་

[134A]༄༅། །ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྔོན་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མི་སྲིད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་སྟོང་
པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་དུ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་
ཅེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དོན་དམ་པ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་གི་སོ་སོ་རང་གི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་ལྟ་བ་
དང༑ ཉེས་པའི་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ་།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཅིག་གིས་གཅིག་སྟོང་པ་ཉིད་
གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གང་ན་ཅི་མེད་པ་དེ་ནི་དེས་སྟོང་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རི་དྭགས་འཛིན་གྱི་མའི་ཁང་པ་ན་གླང་པོ་དང། བ་ལང་དང། ལུག་ལ་སོགས་
པ་མེད་ཀྱང་དགེ་སློང་དང། དགེ་སློང་མ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངས་བཤད་དེ། དེ་ནི་དེ་དག་གིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཁང་པ་ཡང་ཁང་
པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན། དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱང་དགེ་སློང་གི་ངོ་བོར་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གླང་པོ་དང། བ་ལང་དང། ལུག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་དེ་དག་གུད་ན་མི་འཁོད་

[134B] །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་གཅིག་གིས་གཅིག་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་
ཆེན་པོ། འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གཅིག་གིས་གཅིག་སྟོང་པ་ཉིད་འདི་ནི་ཀུན་གྱི་ཐ་ཤལ་ཏེ། དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་
རང་ཡང་མི་སྐྱེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གནས་སྐབས་མ་གཏོགས་པར་ཡང་མི་སྐྱེ་ལ། མི་སྐྱེ་བའང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་དང། རང་བཞིན་མེད་པ་དང། འཐད་པ་མེད་པ་ལས་
དགོངས་ཏེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་གྱི་རྒྱུན་མེད་པ་དང། གཞན་དུ་འགྱུར་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་
བཞིན་མེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མི་གཉིས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གྲིབ་མ་དང། ཉི་མ་ལྟ་བུ་
དང༑ རིང་པོ་དང། ཐུང་དུ་དང། ནག་པོ་དང། དཀར་པོ་ལྟ་བུ་དག་གཉིས་སུ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་རྣམས་སོ་སོ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ་།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བ་དང། མྱ་
ངན་ལས་འདས་པ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་གཉིས་པ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ནི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ན་བ་དེ་ན་འཁོར་བ་མེད་

[135A]༄༅། །འཁོར་བ་གང་ན་བ་དེ་ནའང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཁོར་བ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལྟར་མི་གཉིས་སོ་ཞེས་བྱའོ།།
དེ་བས་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སྟོང་པ་ཉིད་དང། མི་སྐྱེ་བ་དང་མི་གཉིས་པ་དང། རང་བཞིན་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །འཁོར་བ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་འདྲ་དང། །རྟག་དང་ཆད་པ་སྤངས་པ་ཡི། །རྟག་ཏུ་སྟོང་པ་ཉིད་བཤད་ཀྱང། །ལས་ནི་རྣམ་པར་མི་འཇིག་
གོ་མྱ་ངན་འདས་དང་ནམ་མཁའ་དང། །འགོག་པ་གཉིས་པོ་ཉིད་ཀྱང་སྟེ། །མ་བྱས་པར་ནི་བྱིས་པས་རྟོག་འཕགས་པས་ཡོད་མེད་སྤངས་པར་རོ། །དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སྟོང་པ་ཉིད་དང། མི་སྐྱེ་བ་དང། མི་གཉིས་
པ་དང། རང་བཞིན་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་སྡེའི་ནང་དུ་ཆུད་པ་འདི་ནི་མདོ་སྡེ་གང་དུའང་རུང་སྟེ། དེ་དག་ཏུ་དོན་འདི་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་
བྱའོ༑ ༑བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མདོ་སྡེ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་དོན་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་བཞག་པའི་གཏམ་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་

[135B] འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྨིག་རྒྱུ་བ་ནི་རི་དྭགས་སླུ་བ་ཡིན་ཏེ། ཆུའི་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པས་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་ཆུ་མེད་དེ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་
དེ་བཞིན་དུ་མདོ་སྡེ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མགུ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དགོད་པའི་གཏམ་ནི་
མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱའི། བསྟན་པ་བརྗོད་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་
པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་བརྗོད་པ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་གསུངས་པ་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་རྣམ་པར་དག་པས་ཐོག་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་ན་མཆིས་
པར་བརྗོད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རིན་པོ་ཆེ་རིན་ཐང་ཆེན་པོ་གོས་དྲི་མ་ཅན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དཀྲིས་པ་ལྟར་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གོས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དཀྲིས་
པ༑ འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གི་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་དྲི་མས་དྲི་མ་ཅན་དུ་གྱུར་པ། རྟག་པ་དང་བརྟན་པ། ཐེར་ཟུག་པར་ནི་བརྗོད་ན། བཅོམ་

[136A]༄༅། །ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོར་སྨྲ་བ་འདི་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་ཇི་ལྟར་མི་འདྲ་བ་ལགས་བཅོམ་ལྡན་འདས། མུ་
སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་རྟག་པ་མེད་པ། བྱེད་པ་མེད་པ། ཡོན་ཏན་མེད་པ། ཁྱབ་པ། མི་འཇིག་པའོ་ཞེས་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་སྟོན་པར་བགྱིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་
སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ངའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང། མ་སྐྱེས་པ་དང། མཚན་མ་མེད་
པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གི་དོན་རྣམས་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོར་བསྟན་པར་བྱས་ནས། བྱིས་པ་རྣམས་བདག་མེད་པས་འཇིགས་པར་
འགྱུར་བའི་གནས་རྣམ་པར་སྤང་བའི་དོན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་སྒོ་བསྟན་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གནས་སྣང་བ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་སྟོན་ཏེ། འདི་ལ། བློ་
གྲོས་ཆེན་པོ། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དཔེར་

[136B] རྫ་མཁན་ནི་འཇིམ་པའི་རྡུལ་གྱི་ཕུང་པོ་གཅིག་ལས་ལག་པ་དང། བཟོ་དང། ལག་ཟུངས་དང། ཆུ་དང། སྲད་བུ་དང། ནན་ཏན་ལྡན་པ་ལས་སྣོད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་དོ། །བློ་
གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ལོག་པ་དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་དང། ཐབས་
ལ་མཁས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོར་བསྟན་པའམ། བདག་མེད་པར་བསྟན་པས་ཀྱང་རུང་སྟེ། རྫ་མཁན་བཞིན་དུ་ཚིག་དང། ཡི་
གེའི་རྣམ་གྲངས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་དེའི་ཕྱིར། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོར་བསྟན་པས་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བའི་བསྟན་པ་
དང་མི་འདྲའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མུ་སྟེགས་བྱེད་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་དྲང་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་
བསྟན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་སྟོན་ཏེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ལྟ་བར་ལྟུང་བའི་བསམ་པ་ཅན་དག་རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་
ལ་གནས་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་ཞིང། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེའི་དོན་དུ་དེ་བཞིན་

[137A]༄༅། །གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ནི་མུ་
སྟེགས་བྱེད་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ལྟ་བས་ན་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བདག་
མེད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གསུངས་སོ། །གང་ཟག་རྒྱུན་དང་ཕུང་པོ་དང། །དེ་བཞིན་རྐྱེན་དང་རྡུལ་དག་
དང༑ ༑གཙོ་བོ་དབང་པོ་བྱེད་པོ་དག་སེམས་ཙམ་པ་ལ་རྣམ་པར་བརྟགས། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བོའི་
ཚོགས་ལ་བལྟས་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་
པོའི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་རྣལ་འབྱོར་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆོས་བཞི་དང་
ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རང་གི་སེམས་སྣང་བ་རྣམ་པར་

[137B] སྐྱེ་བ་དང། གནས་པ་དང། འཇིག་པའི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་སྤོང་བ་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་པ་དང། འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཁོང་དུ་ཆུད་
པར་མོས་པ་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །བློ་
གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་སྒོམ་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཁམས་གསུམ་འདི་ནི་རང་གི་
སེམས་ཙམ་སྟེ། བདག་དང་བདག་གི་དང་བྲལ་བ་གཡོ་བ་མེད་པ་བླང་བ་དང་དོར་བ་དང་བྲལ་བ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་སྤྲོས་པའི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་བག་ཆགས་ལ་མངོན་པར་
ཞེན་པས་བསྒོས་པ། ཁམས་གསུམ་གྱི་གཟུགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པས་འབྲེལ་པ། ལུས་དང། ལོངས་སྤྱོད་དང། གནས་དང་འགྲོ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྗེས་
སུ་སོང་བར་སྣང་ངོ་ཞེས་རབ་ཏུ་རྟོག་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་རྣམ་པར་སྒོམ་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །བློ་
གྲོས་ཆེན་པོ། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་དང། གནས་པ་དང། འཇིག་པའི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་

[138A]༄༅། །ནི་སྒྱུ་མ་དང། རྨི་ལམ་གྱི་གཟུགས་སྐྱེ་བ་དང་འདྲ་བར་བདག་དང། གཞན་དང། གཉིས་ཀ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་སྟེ་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་གྱི་
རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པར་མཐོང་བས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་འཇུག་པ་མེད་པ་དང། རྐྱེན་རྣམས་ཀྱང་ཕུང་པོ་དང། སྤུངས་པ་མེད་པར་མཐོང་ནས་ཁམས་
གསུམ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བར་མཐོང་ནས། ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་ཤིང་རང་བཞིན་མེད་པའི་རྗེས་སུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་
ལོག་ནས། སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ་སྟེ། ས་བརྒྱད་ལ་གནས་ནས་སེམས་དང། ཡིད་དང་
ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། ཆོས་ལྔ་དང། རང་བཞིན་དང་བདག་མེད་པ་གཉིས་རྟོགས་པ་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་ལུས་ཀྱང་རབ་ཏུ་འཐོབ་བོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས། ཅིའི་སླད་དུ་ཡིད་ཀྱི་ལུས་ཞེས་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཡིད་ཀྱི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལྟར་ཐོགས་པ་མེད་ཅིང་མགྱོགས་
པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་ལུས་ཞེས་བྱ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡིད་ནི་རི་དང། རྩིག་པ་དང། འབབ་ཆུ་དང། ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་དཔག་ཚད་

[138B] མྱོང་བའི་ཡུལ་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་མ་ཆད་པའི་ལུས་ཐོགས་པ་མེད་པའི་འགྲོས་ཀྱིས་འཇུག་གོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་
དུ་ཡིད་ཀྱི་ལུས་ཀྱང་ཐོབ་མ་ཐག་ཏུ་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སྟོབས་དང། དབང་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང། ཡེ་ཤེས་དང། མཚན་ཉིད་ཀྱི་མེ་ཏོག་རྒྱས་པ། འཕགས་
པའི་རིས་སུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ། འགྲོ་བ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཡུལ་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིད་བཞིན་དུ་འཇུག་སྟེ། དེ་ལྟར་
ན༑ བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་དང། གནས་པ་དང། འཇིག་པའི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལྟ་སྟེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་སྨིག་རྒྱུ་
དང༑ རྨི་ལམ་དང། སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་སྤྲོས་པའི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་
ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་མེད་པའོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་མཐོང་ནས་འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ལ་མངོན་པར་མོས་སོ། །

[139A]༄༅། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆོས་འདི་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་
པོ༑ དེ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་བརྩོན་པར་གྱིས་ཤིག་དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་གསོལ་བ་བཏབ་པ། བཅོམ་ལྡན་
འདས༑ རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་གང་གིས་བདག་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་རྣམས་མཆིས་པ་དང། མ་མཆིས་པར་ལྟ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་
དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རིམ་གྱིས་དང། ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་གྱི་མཚན་ཉིད་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་འདི་ལྟར་ཕྱིའི་དང། ནང་གིའོ། །བློ་གྲོས་
ཆེན་པོ། དེ་ལ་ཕྱིའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི་འཇིམ་པའི་གོང་བུ་དང། ལག་ཟུངས་དང། འཁོར་ལོ་དང། སྲད་བུ་དང། ཆུ་དང། མིའི་ནན་ཏན་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་རྣམས་
ཀྱིས་རྫ་མ་འབྱུང་ངོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཇི་ལྟར་འཇིམ་པའི་གོང་བུ་ལས་རྫ་མ་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཐག་པ་ལས་སྣ་མ་བུ་དང། རྩི་སྐྱང་ལས་རེ་ལྡེ་དང། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་དང་

[139B] ཞོ་ལས་མར་འབྱུང་བ་འདི་ནི། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཕྱིའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མར་འབྱུང་བའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་
ལ་ནང་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པ་དང། སྲེད་པ་དང། ལས་དང། ཆོས་འདི་དག་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་འཐོབ་
བོ༑ ༑བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་དག་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་འཐོབ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཁྱད་
པར་མེད་པ་ལས་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་ལ་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། འདི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་དང། འབྲེལ་པའི་རྒྱུ་དང། མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་
བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང། སྣང་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང། ལྟོས་པའི་རྒྱུ་དང་དྲུག་གོ་དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །བློ་གྲོས་
ཆེན་པོ། འབྲེལ་བའི་རྒྱུ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་ཕུང་པོ་དང། ས་བོན་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་དམིགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་
འབྲེལ་བ་སྐྱེད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་དབང་བར་གཏོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་དེ། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་བཞིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སྣང་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པར་

[140A]༄༅། །རྟོག་པའི་དངོས་པོ་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་བའི་བྱ་བ་བྱེད་དེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མར་མེ་བཞིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ལྟོས་པའི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པར་
ལྡོག་པའི་དུས་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དངོས་པོ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྒྱུན་གྱི་བྱ་བ་མི་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །འདི་དག་ནི། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་སེམས་
ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བརྟགས་པ་སྟེ། རིམ་གྱིས་འཇུག་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིག་ཅར་ཡང་མི་འབྱུང་ངོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གལ་ཏེ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་ན་ནི་
རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་དུ་མ་རེག་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་དང་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྟེ་རིམ་གྱིས་འཇུག་པས་འབྱུང་ན་ནི་མཚན་ཉིད་དུ་མ་རེག་པའི་བདག་ཉིད་ལས་རིམ་
གྱིས་འཇུག་པར་མི་འབྱུང་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བུ་མ་སྐྱེས་པར་ཕ་ཞེས་གདགས་པ་དང་འདྲ་བར་རྟོག་པ་པ་རྣམས་ཀྱི་རིམ་གྱིས་འཇུག་པས་འབྲེལ་བའི་ཚུལ་ཡང་མི་རུང་ངོ། །བློ་
གྲོས་ཆེན་པོ། རྒྱུ་དང། དམིགས་པ་དང། དེ་མ་ཐག་པ་དང། བདག་པོའི་རྐྱེན་ལ་སོགས་པས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང། སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་འཇུག་པས་མི་སྐྱེ་སྟེ། བློ་
གྲོས་ཆེན་པོ། ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་སམ་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་ལུས་

[140B] ལོངས་སྤྱོད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་དང། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་སམ་ཅིག་ཅར་ཡང་མི་སྐྱེ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་རྣམ་
པར་རྟོག་པས་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་ངོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དང། བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་རིམ་པའམ་ཅིག་
ཅར་དུ་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ་འདི་ལ་གང་ཡང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས། །སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འགག་པ་མེད་།བཏགས་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ཁོ་ན་ནི། །སྐྱེ་ཞིང་འགག་
པར་འགྱུར་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་འཇིག་རྐྱེན་ལ་འབྲེལ་པ་ནི། །རྣམ་པར་བཟློག་པར་མི་བྱ་སྟེ། །བྱིས་པ་རྐྱེན་གྱིས་གང་རྟོག་པ། །དེ་ནི་རྣམ་པར་བཟློག་པར་བྱ། །བག་ཆགས་རྣམས་ཀྱིས་རྨོངས་
བྱས་སེམས། །སྲིད་གསུམ་དག་ན་སྣང་བའི་ཕྱིར། །རྐྱེན་རྣམས་ཡོད་དང་མེད་ལས་ཀྱང། །ཆོས་རྣམས་འབྱུང་བ་མེད་པའོ། །མ་བྱུང་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད། །གང་ཡང་འགག་པར་མི་
འགྱུར་ཏེ། །ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་མོ་གཤམ་བུར། །གང་ཚེ་འདུས་བྱས་མཐོང་བ་ན། །དེ་ཚེ་གཟུང་དང་འཛིན་པ་ཡང། །ནོར་པར་མཐོང་བར་ཕྱིར་ལྡོག་གོ་སྐྱེས་མེད་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མེད། །
རྐྱེན་རྣམས་དང་ནི་གང་དག་ཀྱང། །གག་ཀྱང་གང་ཚེའང་ཡོད་པ་མིན། །སྤྱོད་པ་དག་ཏུ་བརྗོད་པ་ཡིན། །དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་

[141A]༄༅། །པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཚིག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཐ་དད་པའི་བྱེ་བྲག་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པ་
གང་གིས་བདག་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞན་རྣམས་བརྗོད་པ་དང། བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་པའི་དོན་གཉིས་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས། མྱུར་དུ་བླ་ན་
མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྗོད་པ་དང། བརྗོད་དུ་མ་མཆིས་པའི་དོན་གཉིས་ཀྱི་རྟོགས་པ་
རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཚིག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཞེས་བགྱི་བའི་ཆོས་ཀྱི་གཞུང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་གཟུང་ཞིག་དང་ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ལེགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ནས་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱིར་ཉན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཚིག་
གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་དང། རྨི་ལམ་གྱི་ཚིག་དང། གནས་ངན་ལེན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཚིག་དང། ཐོག་མ་མེད་

[141B]བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ནི་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་ལ་མཚན་མར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་འབྱུང་ངོ། །བློ་གྲོས་
ཆེན་པོ། རྨི་ལམ་གྱི་ཚིག་ནི་སྔོན་མྱོང་བའི་ཡུལ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། རྟོགས་པའི་ཡུལ་མེད་པ་ལས་འབྱུང་ངོ། །ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཚིག་ནི་
སྔོ་ནད་གྲས་བྱས་པའི་ལས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལས་འབྱུང་ངོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཚིག་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་
པའི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་རང་གི་ས་བོན་ལས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ནི། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཚིག་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཞིའོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ལ་ཕྱིར་བཤད་པའོ། །དེ་ནས་
ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་དོན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསོལ་བ་བཏབ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ད་དུང་ཡང་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་མི་རྣམས་ཀྱིས་ཚིག་རྣམ་པར་རིག་པ་རྟོག་པ་གང་དུ་ཅི་ལས་ཇི་ལྟར་གང་གིས་འབྱུང་བའི་ཚིག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཚིག་འབྱུང་བ་ནི་མགོ་དང། བྲང་དང། སྣ་དང། མགུལ་དང། རྐན་དང། མཆུ་དང་ལྕེ་དང། སོ་རྣམས་འདུས་པ་ལས་

[142A]༄༅། །འབྱུང་ངོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཚིག་ཏུ་ཐ་དད་དམ། འོན་ཏེ་གཅིག་གམ་ཅི་ལགས། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཚིག་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཐ་དད་པའང་མ་ཡིན། གཅིག་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་ལས་
བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚིག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་འབྱུང་ངོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་སྟེ་ཚིག་འདི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཐ་དད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་
བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྟེ་གཅིག་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་ཚིག་དེ་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ན། དེ་ནི་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་ཐ་དད་པའང་མ་ཡིན། གཅིག་པའང་མ་ཡིན་ནོ།།
ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཚིག་ཉིད་དོན་དམ་པ་ལགས་སམ། འོན་ཏེ་ཚིག་གིས་གང་བརྗོད་པར་བགྱི་བ་དེ་དོན་དམ་པ་ལགས་སམ་ཅི་ལགས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཚིག་ཀྱང་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་གིས་གང་བརྗོད་པར་བྱ་བའང་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་
ལྟ་སྟེ། འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་བརྗོད་པས་དོན་དམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཚིག་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དོན་དམ་པ་ནི་འཕགས་

[142B]ཡིན་ཏེ། ཚིག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དོན་དམ་པ་བརྗོད་པར་མི་བྱེད་དོ། །བློ་
གྲོས་ཆེན་པོ། ཚིག་ནི་སྐྱེས་ནས་འཇིག་ཅིང་མི་བརྟན་པ། ཕན་ཚུན་གྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་ངོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གང་ཕན་ཚུན་གྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་
བརྗོད་པར་མི་བྱེད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བདག་དང་གཞན་གྱི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚིག་ནི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་མི་བྱེད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཞན་ཡང་རང་གི་སེམས་
སྣང་བ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མེད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དོན་དམ་པ་ལ་མི་རྟོག་གོ་དེ་བས་ན། བློ་གྲོས་
ཆེན་པོ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཚིག་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། །དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་མེད། །ཚིག་ཀྱང་དེ་བཞིན་མེད་པ་སྟེ།།
སྟོང་པ་ཉིད་དམ་སྟོང་ཉིད་དོན། །བྱིས་པས་མ་མཐོང་རྣམ་པར་རྒྱུག་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད། །མི་ཡི་ཚིག་ཀྱང་བརྟགས་པ་སྟེ། །དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྙིང་པོ་
རྨི་ལམ་སྤྲུལ་འདྲ་བར། །ཡོངས་སུ་བརྟགས་པར་བྱས་པ་ནི། །མི་འཁོར་མྱ་ངན་འདའ་མི་བྱ། །ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་ཚོང་དཔོན་དག་འཇི་བའི་རི་དྭགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། །བུ་རྣམས་

[143A]༄༅། །བྲིད་དེ་རྩེར་བཅུག་ཅིང། །དེ་ནས་རི་དྭགས་དངོས་བྱིན་པ། །དེ་བཞིན་ངས་ཀྱང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་བརྙན་གྱིས། །སོ་
སོ་རང་རིག་ཡང་དག་མཐའ། །བུ་རྣམས་ལ་ནི་ངས་བཤད་དོ། །དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ས་འདི་སྐད་ཅེས་
གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་རྟོགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་མཆིས་པ་དང། མ་མཆིས་པ་དང། གཅིག་པ་དང་
ཐ་དད་པ་དང། གཉིས་ཀ་དང། གཉིས་ཀ་མ་ལགས་པ་དང། མཆིས་པའང་མ་ལགས། མ་མཆིས་པའང་མ་ལགས་པ་དང། རྟག་པ་དང། མི་རྟག་པ་སྤངས་པ། མུ་སྟེགས་ཅན་
གྱི་རྟོག་པ་མི་རྒྱུ་བ། འཕགས་པའི་སོ་སོ་རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཁྱེན་པར་བགྱི་བ། ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་ལོག་པ། དོན་དམ་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་
ལ་འཇུག་པ། སའི་མཚམས་སྦྱོར་ཞིང་གོང་ནས་གོང་དུ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱིས་
གཟུགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ནོར་བུ་ལྟ་བུར་འཇུག་པ། ཡུལ་མཐའ་ཡས་པའི་མཚན་ཉིད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་རབ་ཏུ་རྒྱུ་བ་འདི་དག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཅི་ནས་ཀྱང་བདག་དང། བྱང་ཆུབ་

[143B]རང་བཞིན་གྱི་རང་དང། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་ལོག་པའི་ལྟ་བ་ཅན་རྣམས་སུ་གྱུར་ཏེ། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་
པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ནས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱི་བ་བདག་ལ་
བཤད་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །ཁྱོད་དོན་འདི་གསོལ་བ་འདེབས་པར་སེམས་པ་ནི་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཁྱོད་
འགྲོ་བ་མང་བོ་ལ་ཕན་པ་དང། འགྲོ་བ་མང་པོ་ལ་བདེ་བ་དང་འཇིག་རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང། འགྲོ་བ་ཕལ་པོ་ཆེའི་དོན་དང། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་
པ་སྟེ༑ བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ལེགས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་གཟུང་ཞིག་དང་ཁྱོད་ལ་ངས་བཤད་དོ། །ལེགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཞེས་གསོལ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱིར་ཉན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་
ཏེ༑ བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པ་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཡོད་པ་

[144A]༄༅། །དང༑ མེད་པ་དང། གཅིག་པ་དང། ཐ་དད་པ་དང། གཉིས་ཀ་དང། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་དང། ཡོད་པའང་མ་ཡིན། མེད་པའང་མ་ཡིན་པ་དང་
རྟག་པ་དང། མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་རྣམ་པར་རྟོག་གོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་ལ་དབྱིད་
ཀ་ཉི་མས་གདུངས་པའི་རི་དྭགས་རྣམས་ཆུའི་དངོས་པོར་རྣམ་པར་རྟོག་ཅིང་བཏུང་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་རྒྱུག་སྟེ། རང་གི་སེམས་ཀྱི་ལྟ་བས་ནོར་བ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་
འདི་ན་ཆུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་མི་ཤེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱང་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྤྲོས་པ་ལ་
རྣམ་པར་རྟོག་པས་བསྒོས་པའི་བློ་ཅན། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གི་མེས་ཡོངས་སུ་གདུངས་པའི་ཡིད་ཅན། གཟུགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཡུལ་
ལ་མངོན་པར་མོས་པ། སྐྱེ་བ་དང། འཇིག་པ་དང། གནས་པར་ལྟ་བའི་བསམ་པ་ཅན་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་ལ་མི་མཁས་པ་དེ་དག་གཅིག་པ་དང། ཐ་དད་པ་དང། ཡོད་
པ་དང། མེད་པར་འཛིན་པར་རབ་ཏུ་ལྟུང་ངོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་གྲོང་ཁྱེར་མ་ཡིན་པར་མི་མཁས་པ་རྣམས་ལ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་འདུ་ཤེས་འབྱུང་

[144B] གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུ་དེ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ས་བོན་གྱི་བག་ཆགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་སྣང་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གྲོང་ཁྱེར་དེ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་ཡང་མ་ཡིན་
གྲོང་ཁྱེར་མེད་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པའི་བློ་ཅན་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་མུ་སྟེགས་ཅན་སྤྲོས་པའི་
བག་ཆགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་གཅིག་པ་དང། ཐ་དད་པ་དང། ཡོད་པ་དང། མེད་པའི་སྨྲ་བ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་ལ་ལ་ཞིག་
ཉལ་བའི་རྨི་ལམ་དུ་བུད་མེད་དང། སྐྱེས་པ་དང། གླང་པོ་དང་རྟ་དང། ཤིང་རྟ་དང། རྐང་ཐང་དང། གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང། གྲོང་རྡལ་དང། བ་ལང་དང། མ་ཧེ་དང་
ནགས་ཚལ་དང། སྐྱེད་མོས་ཚལ་དང། རི་དང། འབབ་ཆུ་དང་རྫིང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་མཛེས་པར་བྱས་པའི་ཡུལ་གྲོང་ཁྱེར་རིན་པོ་ཆེར་ཕྱིན་པ་སྙམ་ལ། སད་ནས་དེ་
སད་པ་དང་ཡུལ་གྲོང་ཁྱེར་རིན་པོ་ཆེ་ཉིད་རྗེས་སུ་དྲན་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེ་ལྟར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྨི་ལམ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་
བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་ཅི་མཁས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ནམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་བཞིན་དུ། བློ་

[145A]༄༅། །གྲོས་ཆེན་པོ། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལྟ་བ་ངན་པས་ཟིན་པ་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་བློ་ཅན་དག་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་དངོས་པོ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་
པ་རྣམས་གཅིག་པ་དང། ཐ་དད་པ་དང། ཡོད་པ་དང། མེད་པར་ལྟ་བ་ལ་རྟེན་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལྟ་སྟེ། རི་མེ་བྲིས་པའི་གཞི་མཐོ་དམན་མེད་པ་ལ་བྱིས་པ་རྣམས་
མཐོ་དམན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་གོ་དེ་བཞིན་དུ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མ་འོངས་པའི་དུས་ན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་ངན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་བསམ་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་
པ་དེ་དག་གཅིག་པ་དང། ཐ་དད་པ་དང། གཉིས་ཀ་དང། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་སྨྲ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་བདག་ཉིད་ཀྱང་བརླག་ལ། ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་དབེན་
པར་གྱུར་པ། སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དག་ལའང་མེད་པ་ཞེས་ཟེར་བ་དག་འབྱུང་སྟེ། འདི་དག་ནི་རྒྱུ་དང། འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་བ། དགེ་བ་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལྟ་བ་ངན་པས་ཙ་པ་
ནས་ཕྱུང་བ་ཡིན་གྱི། འདི་དག་ནི་ལེགས་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རིང་དུ་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། བདག་དང། གཞན་དང། གཉིས་ཀའི་ལྟ་བར་ལྟུང་བའི་བསམ་པ་ཅན། ཡོད་
པ་དང་མེད་པར་རྣམ་པར་བརྟགས་ནས་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང། སྐུར་པའི་ལྟ་བ་ངན་པར་ལྷུང་བའི་བསམ་པ་ཅན་དེ་དག་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་གཞོལ་བར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་

[145B] འདི་ལྟ་སྟེ། རབ་རིབ་ཅན་དག་སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་མཐོང་བ་དང། འདི་ནི་ངོ་མཚར་ཏོ། །འདི་ནི་ངོ་མཚར་འདི་རེ་ཀྱེ་གྲོགས་པོ་རྣམས། ལྟོས་ཤིག་ཅེས་ཟེར་ཏེ་སྐྲ་ཤད་འཛིངས་
པ་དེ་ནི་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཡོད་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་ངན་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བསམ་
པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དག་ཡོད་པ་དང། མེད་པའི་ཕྱོགས་དང་གཅིག་པ་དང། ཐ་དད་པ་དང། གཉིས་ཀ་དང། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་སྨྲ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང། དམ་པའི་
ཆོས་ལ་སྐུར་པ་རྣམས་བདག་དང་གཞན་དག་ཀྱང་ལོག་པར་ལྷུང་བར་བྱེད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལྟ་སྟེ། འཁོར་ལོ་མ་ཡིན་ཡང་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོའི་བྱིས་པ་རྣམས་འཁོར་ལོའི་
དངོས་པོར་ཡོངས་སུ་རྟོག་སྟེ། མཁས་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ལྟ་བ་ངན་པའི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་བསམ་པར་ལྷུང་བ་རྣམས་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཀུན་ཏུའང་
གཅིག་པ་དང། ཐ་དད་པ་དང། གཉིས་ཀ་དང། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་གོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆར་འབབ་པའི་ཚེ་ཆུ་ལས་ཆུ་བུར་འབྱུང་བ་ནོར་བུ་ཤེལ་འདྲ་
བར་སྣང་བ་དེ་ལ་བྱིས་པ་རྣམས་ནོར་བུ་ཤེལ་གྱི་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་རབ་ཏུ་རྒྱུག་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆུའི་ཆུ་བུར་དེ་དག་ནི་གཟུང་བ་དང། གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནོར་བུའང་མ་

[146A]༄༅། །ཡིན༑ ནོར་བུ་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བསམ་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྒོས་
པ་རྣམས་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་དང། ཡོད་པ་ལས་ཀྱང་འཇིག་པར་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཞན་ཡང་ཚད་མ་གསུམ་གྱི་ཡན་ལག་སོ་སོར་གཞག་པ་
སྟེ༑ འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་གཉིས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་
ཏེ༑ བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རྣལ་འབྱོར་ཅན་སེམས་དང། ཡིད་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་ཤིན་ཏུ་གྱུར་པ། རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་
རྟོག་པ་རབ་ཏུ་སྤངས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་མི་འབྱུང་
ངོ༑ ༑བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རྣལ་འབྱོར་ཅན་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱི་ཡུལ་ཅན་རྣམས་ལ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་འཛིན་པ་ཞིག་འཇུག་ཏུ་ཟིན་ན་ནི་དེ་ཉིད་དེ་དག་གི་བདག་ཏུ་
འཛིན་པ་དང། གསོ་བར་འཛིན་པ་དང། སྐྱེས་བུར་འཛིན་པ་དང་གང་ཟག་ཏུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གང་འདི་ལྟར་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དང། རང་དང་སྤྱིའི་

[146B] བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བསྟན་པ་ནི་བྱིས་པའི་
བསམ་པ་ལ་ཡོད་པའི་ལྟ་བས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་འཇོག་པ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདེ་བ་ལ་གནས་ངན་
མི་བརྗོད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆུའི་ནང་ན་ཤིང་གི་གྲིབ་མ་སྣང་སྟེ། དེ་ནི་ཤིང་གི་དབྱིབས་དང་དབྱིབས་མེད་པའི་ཕྱིར་གྲིབ་མའང་མ་ཡིན། གྲིབ་མ་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན་
ནོ༑ ༑དེ་བཞིན་དུ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ལྟ་བའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྒོས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་རྣམས་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་བློ་ཅན་དག་
གཅིག་པ་དང། ཐ་དད་པ་དང། གཉིས་ཀ་དང། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་དང། ཡོད་པ་དང། མེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལྟ་སྟེ། མེ་ལོང་གི་ནང་དུ་
རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་སྣང་ངོ། །གཟུགས་བརྙན་དེ་དག་ནི་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ཏེ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མ་ཡིན་པར་མཐོང་བའི་
ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱང་མ་ཡིན། གཟུགས་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འོན་ཀྱང་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཟུགས་ལྟ་བུར་སྣང་ངོ། །

[147A]༄༅། །དེ་བཞིན་དུ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཅིག་པ་དང། ཐ་དད་པ་དང། གཉིས་ཀ་དང། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བའི་རྣམ་པར་རང་གི་སེམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་
ཀྱང་སྣང་ངོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལྟ་སྟེ། བྲག་ཅ་ནི་མིང་དང། འབབ་ཆུ་དང། རླུང་དུ་ཕྲད་པ་ལས་འབྱུང་ཞིང་གུད་དུ་གྲག་སྟེ། དེ་ནི་སྒྲ་དང་སྒྲ་མ་ཡིན་པར་གྲག་པའི་ཕྱིར་
དངོས་པོའང་མ་ཡིན། དངོས་པོ་མེད་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཡོད་པ་དང། མེད་པ་དང། གཅིག་པ་དང། ཐ་དད་པ་དང། གཉིས་ཀ་དང། གཉིས་ཀ་མ་
ཡིན་པའི་ལྟ་བ་རང་གི་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་སྣང་ངོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྩྭ་དང། ཤིང་གེལ་བ་དང། ལྕུག་མ་གྱེས་པ་མེད་པའི་ས་ལ་ཉི་མ་
དང་ཕྲད་ན་སྨིག་རྒྱུ་བའི་དབའ་རླབས་རབ་ཏུ་གཡོ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཆགས་པ་དང་མི་ཆགས་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོའང་མ་ཡིན། དངོས་པོ་མེད་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ། བློ་
གྲོས་ཆེན་པོ། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྒོས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་དང། འཇིག་པ་
དང༑ གནས་པ་དང། གཅིག་པ་དང། ཐ་དད་པ་དང། གཉིས་ཀ་དང་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་དང། ཡོད་པ་དང། མེད་པ་དང། འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་

[147B]།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལྟ་སྟེ། རོ་ལངས་དང། འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་མི་ནི་སེམས་ཅན་མེད་ཀྱང་འདྲེ་དང་སྦྱོར་བར་ལྡན་ན་གཡོ་
བའི་ལས་བྱེད་དེ། འགྲོ་བ་དང་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་མེད་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལ་བྱིས་པ་རྣམས་མངོན་པར་ཞེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལྟ་བ་ངན་
པའི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་བསམ་པར་ལྟུང་བ་དག་གཅིག་པ་དང། ཐ་དད་པར་སྨྲ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཏེ། དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་སྒྲོ་བཏགས་པའོ། །དེ་བས་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་
པོ༑ ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དང། མི་སྐྱེ་བ་དང། འཇིག་པ་དང། གནས་པ་དང། གཅིག་པ་དང། ཐ་དད་པ་དང། གཉིས་ཀ་དང། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་དང། ཡོད་པ་དང། མེད་པ་
དང༑ འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གི་དངོས་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། །ཕུང་པོ་རྣམ་པར་ཤེས་དང་ལྔ། །ཆུ་ལ་ཤིང་
གི་གྲིབ་མ་བཞིན། །སྣང་བ་སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་འདྲ། །རྣམ་པར་རིག་པས་མ་རྟོག་ཅིག་སྲིད་གསུམ་འདི་ནི་རྨི་ལམ་དང། །སྐྲ་ཤད་འཛིངས་དང་སྒྱུ་མ་འདྲ། །སྨིག་རྒྱུ་ཆུ་བཞིན་ནོར་པ་ནི། །
རྣམ་པར་བསྒོམས་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །སེམས་ཅན་སླུ་བའི་སྨིག་རྒྱུ་བ། །ཇི་ལྟར་དབྱིད་ཀ་གཡོ་བ་ན། །རི་དྭགས་རྣམས་ནི་ཆུར་འཛིན་ཏེ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མིན། །དེ་བཞིན་རྣམ་

[148A]༄༅། །ཤེས་ས་བོན་ཀྱང། །ལྟ་བའི་ཡུལ་ལ་རབ་ཏུ་གཡོ། །བྱིས་པ་དག་ནི་སྐྱེ་བར་འཛིན། །རབ་རི་བ་ཅན་གྱི་རབ་རིབ་བཞིན། །ཐོག་མ་མེད་ལྡན་འཁོར་བ་ནས། །
དངོས་འཛིན་བྱིས་པས་ཕང་བླངས་པ། །ཇི་ལྟར་གཟེར་ལ་གཟེར་བཞིན་དུ། །འཛིན་པ་བྲིད་དེ་རྣམ་པར་ཟློག་སྒྱུ་མ་རོ་ལངས་འཁྲུལ་འཁོར་དང། །རྨི་ལམ་གློག་དང་སྤྲིན་ལྟ་བུར། །
ནམ་ཡང་རྒྱུད་གསུམ་རྣམ་ཆད་པར། །སྐྱེ་བོ་མཐོང་ནས་རྣམ་པར་ཐར། །འདི་ལ་རྣམ་རིག་གང་ཡང་མེད། །མཁའ་ལ་སྨིག་རྒྱུ་ཇི་བཞིན་ཏེ། །ཆོས་རྣམས་དེ་ལྟར་རབ་ཤེས་ན། །
ཅུང་ཟད་དུ་ཡང་ཁས་བླང་མེད། །རྣམ་རིག་འདི་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ་།མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཡོད་པ་མིན། །གང་ལ་དེ་དག་བརྟགས་པ་ཡི་།ཕུང་པོ་སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་འདྲ། །རི་མོ་སྐྲ་
ཤད་འཛིངས་པ་དང། །སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་དྲི་ཟའི་གྲོང། །མགལ་མེ་འཁོར་ལོ་སྨིག་རྒྱུ་དག་མེད་པར་མི་ལ་རབ་ཏུ་སྣང། །དེ་བཞིན་རྟག་དང་མི་རྟག་དང། །གཅིག་དང་གཉིས་ཀ་
གཉིས་མིན་དག་ཐོག་མ་མེད་ཀྱི་ཉེས་འབྲེལ་པས། །བྱིས་པ་རྨོངས་པ་རབ་ཏུ་རྟོག་མིག་དང་མེ་ལོང་ཆུ་རྣམས་དང། །སྣོད་དང་ནོར་བུ་དག་ལ་ཡང། །དེ་ན་གཟུགས་བརྙན་
སྣང་མོད་ཀྱི། །གཟུགས་བརྙན་གང་ནའང་ཡོད་པ་མིན། །དངོས་པོར་སྣང་སེམས་དེ་བཞིན་ཏེ། །སྣ་ཚོགས་གཟུགས་སུ་སྨིག་རྒྱུ་བ། །མཁའ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན། །རྨི་ལམ་

[148B] །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པ་ནི་བཞི་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་གཅིག་པ་དང། ཐ་དད་པ་དང། གཉིས་
ཀ་དང། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་སྤངས་པ། ཡོད་པ་དང། མེད་པ་དང། སྒྲོ་འདོགས་པ་དང། སྐུར་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པ་ནི་བདེན་པ་དང། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ། ལམ་དང། འགོག་པ་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་འཇུག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པའི་རང་བཞིན་དང། དབང་པོ་དང། རྒྱུ་མེད་པ་དང། འདོད་རྒྱལ་དང། རྡུལ་ཕྲ་མོ་དང། དུས་དང། ངོ་བོ་ཉིད་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་
ཆེན་པོ། གཞན་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེད་དཔོན་ལྟར་སྣང་བ་མེད་པ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་དང། ཐེག་པ་དང། སའི་ཡན་ལག་
ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་མཐར་གྱིས་རབ་ཏུ་བཞག་གོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཞན་ཡང་བསམ་གཏན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྣམ་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱིས་
པ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་བསམ་གཏན་དང། དོན་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་བསམ་གཏན་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་བསམ་གཏན་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསམ་གཏན་དང་

[149A]༄༅། །བཞིའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ལ་བྱིས་པ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་བསམ་གཏན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་རྣལ་
འབྱོར་བ་རྣམས་ཀྱི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་གཟུགས་དང། ཀེང་རུས་དང། མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང། མི་སྡུག་པའི་མཚན་
ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ། འདི་ནི་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བལྟས་ནས་དང་པོ་ནས་གོང་ནས་གོང་དུ་འདུ་ཤེས་འགོག་པའི་བར་དུ་
བྱིས་པ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དོན་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་བསམ་གཏན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་
ཉིད་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་མུ་སྟེགས་བྱེད་པ་བདག་དང་གཞན་གཉིས་ཀ་མེད་པར་བྱས་ཏེ། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་གོ་རིམ་ཅན་ནི་དོན་རབ་
ཏུ་འབྱེད་པའི་བསམ་གཏན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་བསམ་གཏན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་པ་བདག་མེད་པ་
གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གནས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་[?]བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་

[149B] འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སའི་རྣམ་པ་ལ་འཇུག་པ། འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་བདེ་བ་ལ་
གནས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསམ་གཏན་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། །དོན་རབ་འབྱེད་པའི་བསམ་
གཏན་དང། །བྱིས་པ་ཉེར་སྤྱོད་བསམ་གཏན་དང། །དེ་བཞིན་ཉིད་དམིགས་བསམ་གཏན་དང། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགེ་བསམ་གཏན། །རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱིས་བརྩོན་བྱས་ན་
ཉི་མ་ཟླ་བའི་དབྱིབས་འདྲ་དང། །འོད་དང་པདྨོ་ལྟ་བུ་དང་།རི་མོ་ནམ་མཁའི་མེ་འདྲ་མཐོང། །མཚན་མ་སྣ་ཚོགས་དེ་དག་ནི་།མུ་སྟེགས་ཅན་ལམ་ཁྲིད་པར་བྱེད། །ཉན་ཐོས་དག་
དང་རང་རྒྱལ་གྱི། །སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ཡང་ལྷུང་བར་བྱེད། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་རྣམ་སྤངས་ཤིང། །སྣང་བ་མེད་པར་ནམ་གྱུར་པ། །དེ་ཚེ་སངས་རྒྱས་ལྷ་ཡི་ཕྱག་ཐམས་ཅད་ཞིང་ནས་
བྱུང་བ་ཡིས། །དེ་ཡི་མགོ་ལ་ཉུག་མཛད་དེ། །ཡང་དག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ལྟས། །དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་
འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་།མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་བགྱི་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ། མྱ་ངན་

[150A]༄༅། །ལས་འདས་པ་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ནི་ཆོས་གང་གི་ཚིག་བླ་དྭགས་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་
བཞིན་གྱི་བག་ཆགས་ཀུན་གཞི་དང། ཡིད་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ལྟ་བའི་བག་ཆགས་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚུལ་དང། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་
དངོས་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང། ངས་བརྗོད་དོ། །གཞན་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་འཕགས་པ་སོ་སོ་
རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། རྟག་པ་དང། ཆད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། དངོས་པོ་དང། དངོས་པོ་མེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྲངས་པའོ། །ཇི་ལྟར་རྟག་པ་མ་
ཡིན་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པས་དེའི་ཕྱིར་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཆད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། འདས་པ་དང། མ་འོངས་
པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་སོ་སོ་རང་གིས་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཆད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཞན་ཡང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་
པ་ནི་འཇིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཆི་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གལ་ཏེ་འཆི་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་ད་དུང་ཡང་སྐྱེ་བའི་རྒྱུད་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་

[150B]བར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་འཇིག་པ་མ་ཡིན། འཆི་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣལ་
འབྱོར་ཅན་རྣམས་ནི་ཤི་འཕོ་དང་བྲལ་བའི་སྐྱབས་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཞན་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་སྤངས་པ་མེད་པ་དང། ཐོབ་པ་མེད་པ་དང། ཆད་པ་མ་
ཡིན་པ་དང། རྟག་པ་མ་ཡིན་པ་དང། དོན་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ་།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཞན་ཡང་ཉན་ཐོས་
དང༑ རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། འདུ་འཛི་མེད་པ་དང། ཡུལ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མང་བར་མཐོང་བས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་
འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་དེ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བློར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཞན་ཡང་རང་བཞིན་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། རྣམ་པ་གཉིས་
གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བརྗོད་པའི་རང་བཞིན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །དེ་ལ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བརྗོད་པའི་རང་བཞིན་ལ་
མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་ཚིག་ཏུ་སྤྲོས་པའི་བག་ཆགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་འབྱུང་ངོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལ་མངོན་པར་

[151A]༄༅། །ཞེན་པ་ནི་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་ལས་འབྱུང་ངོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཞན་ཡང་བྱིན་གྱི་རླབས་གཉིས་ཀྱིས་བྱིན་དུ་བརླབས་པའི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཞབས་ལ་གཏུག་ཅིང་འདྲི་བ་ཡོངས་སུ་འདྲིའོ། །བྱིན་གྱི་རླབས་གཉིས་
པོ་གང་གིས་བྱིན་དུ་བརླབས་ཤེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བྱིན་དུ་བརླབས་དང། སྐུ་དང་ཞལ་དང། ཕྱག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་
དབང་བསྐུར་བའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་སོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ས་དང་པོ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བྱིན་
དུ་བརླབས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་སྣང་བ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་མ་ཐག་ཏུ། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་བཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཞལ་བསྟན་ཏེ། སྐུ་དང། ཞལ་དང། གསུང་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྟན་པས། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱང་

[151B]ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞན་དག་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་མཛད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ལྟར་ས་དང་པོ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱིན་གྱི་རླབས་རབ་ཏུ་འཐོབ་
བོ༑ ༑བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་ཀུན་བསགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་གིས་མཐར་གྱིས་སའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་ས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ལ་པདྨོ་ཆེན་པོའི་གཞལ་མེད་ཁང་དུ་སྟན་ལ་འདུག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་ཅོད་པཎ་ཅན་
དེ་དང་མཐུན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་ལ་རྒྱལ་བའི་ཕྱག་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ནས་བྱུང་བ། བ་བླ་དང། གསེར་དང། མེ་
ཏོག་ཙམ་པ་ཀ་དང། ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་དང། པདྨོ་འདྲ་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་པདྨོ་ཆེན་པོའི་གཞལ་མེད་ཁང་ན་སྟན་ལ་འདུག་པ་དེ་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང་
འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་དང། དབང་པོའི་རྒྱལ་པོ་ལྟར་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་རོ། །སྐུ་དང་ཞལ་དང་ཕྱག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དང་བྱང་ཆུབ་

[152A]༄༅། །སེམས་དཔའ་དེ་དག་ནི་ཕྱག་གི་དབང་བསྐུར་བའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བྱིན་དུ་བརླབས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་གཉིས་ཏེ། བྱིན་གྱི་རླབས་གཉིས་པོ་དེས་བྱིན་དུ་བརླབས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་ཞལ་དུ་ལྟའི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བལྟ་བར་མི་ནུས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཞན་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་རྫུ་འཕྲུལ་དང། བསྟན་པའི་རྣམ་པ་གང་ཅི་སྤོབས་ཀྱང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་
རླབས་གཉིས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གལ་ཏེ་ཡང་བྱིན་གྱི་རླབས་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྤོབས་པ་འབྱུང་ན་
ནི༑ བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྤོབས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་གྲོས་
ཆེན་པོ། རྩྭ་དང། ཤིང་གེལ་པ་དང། ལྕུག་མ་དང། ཤིང་དང་རི་དང། རོ་མོའི་ཆ་བྱད་རྣམས་པ་སྣ་ཚོགས་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང། ཁང་པ་དང། ཁྱིམ་དང། གཞལ་མེད་

[152B]གྱི་རླབས་ཀྱི་སྒྲ་འབྱིན་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སེམས་ཡོད་པ་དག་ལྟ་ཅི་སྨོས། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ལྐུག་པ་དང། འོན་པ་དང། ལོང་
བ་དག་ཀྱང་རང་གི་ཉེས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ནི་དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཆེའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་ཡང་གསོལ་པ་
བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་ལ་ཏིང་ངེ་
འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་གནས་པའི་དུས་དང་ཁྱད་པར་གྱིས་ས་ལ་དབང་བསྐུར་བའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཅིའི་སླད་དུ་མཛད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བདུད་ཀྱི་
ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་མི་འཁྲུགས་པ་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བསམ་གཏན་དང་སར་མི་ལྟུང་བ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་དང། འཐོབ་པའི་
ཆོས་དང། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་ཕྱིར། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རྒྱུ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་ལ་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བྱིན་དུ་རློབ་བར་མཛད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་

[153A]༄༅། །དག་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་དང། ཉན་ཐོས་དང། བདུད་ཀྱི་བསམ་པར་ལྷུང་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་འཚང་མི་རྒྱ་སྟེ་
དེ་ལྟར་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་
ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། མི་ཡི་དབང་པོའི་བྱིན་རླབས་ལས། །དབང་བསྐུར་ཏིང་འཛིན་དག་ལ་སོགས། །སྨོན་ལམ་དག་གིས་རྣམ་སྦྱངས་པ། །དང་པོ་དང་ནི་བཅུ་
པར་འབྱུང། །དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་
འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་བཤད་པས་རྒྱུ་རྣམ་པར་བརྗོད་པ་ཉིད་བགྱི་སྟེ། རང་གི་ཚུལ་གྱིས་སླར་གླན་པའི་གཏམ་མ་གསུངས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་གང་
ལས་དངོས་པོ་རྣམས་འབྱུང་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། གཙོ་བོ་དང། དབང་པོ་དང། སྐྱེས་བུ་དང། དུས་དང། རྡུལ་ཕྲ་མོ་འཇུག་པས་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བར་བརྗོད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་ནི་རྐྱེན་གྱི་རྣམ་གྲངས་གཞན་གྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་བཀའ་སྩལ་མོད་ཀྱི། གྲུབ་པའི་མཐའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་མ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། མུ་སྟེགས་བྱེད་དག་ཀྱང་

[153B] །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་དངོས་པོ་རྣམས་མ་མཆིས་པ་ལས་རྐྱེན་རྣམས་འབྱུང་བ་དང། བྱུང་ནས་ཀྱང་འཇིག་པར་གསུངས་ཏེ་
གང་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ནས། རྒ་ཤིའི་བར་དུ་གསུངས་པ་འྡིའང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམ་པར་བརྗོད་པ་གསུངས་ཀྱི། རྒྱུར་
སྨྲ་བ་ནི་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ཡོད་ན་འདི་ཡོད་དོ་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ནི་ཅིག་ཅར་གནས་པ་རྣམས་ལ་རུང་གི་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་ལ་བལྟོས་པར་གནས་པ་རྣམས་ལ་ནི་མ་
ལགས་ཏེ། མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱིས་རྣམ་པར་བརྗོད་པ་ཉིད་བཟང་གི་།ཁྱོད་ཀྱི་ས་ནི་བཟང་པོ་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་ནི་རྟེན་
ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མ་ལགས་ཀྱི་རྒྱུས་འབྲས་བུ་མངོན་པར་སྒྲུབ་བོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུའང་འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས་འབྲས་བུའང་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དང་ཡང་
འདྲེས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཕན་ཚུན་ཐུག་པ་མ་མཆིས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །འདི་ཡོད་ན་འདི་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་རྒྱུ་མ་མཆིས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པ་དང། རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་འདི་ཡོད་པས་འདི་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་རྒྱུ་དང་བྱེད་

[154A]༄༅། །པར་སྨྲ་བ་དང། རྒྱུ་རྐྱེན་འདྲེས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གང་གཟུང་བ་དང། འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་གི་ཡུལ་
གྱི་དངོས་པོ་མེད་པར་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་དེ་དག་ལ་ནི་འདི་ལྟ་བུའི་ཉེས་པར་འགྱུར་གྱི། ངའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་བརྗོད་པ་ལ་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་
རོ༑ ༑བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་ཡང་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བརྗོད་པ་མ་མཆིས་པ་ལས་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མ་མཆིས་མོད། བཅོམ་ལྡན་འདས། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་
དག་མ་མཆིས་སུ་ལགས་ན་ནི་བརྗོད་པར་ཡང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ན་འབྱུང་བ་ལས་ནི་དེའི་སླད་དུ་བརྗོད་པ་མ་མཆིས་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཆིས་
སོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་རི་བོང་གི་རྭ་དང། རུས་སྦལ་གྱི་སྤུ་དང། མོ་གཤམ་
གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ན་བརྗོད་པར་སྣང་མོད་ཀྱི། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་དག་ནི་དངོས་པོའང་མ་ཡིན། དངོས་པོ་མེད་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་ཀྱང་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་
བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གང་བརྗོད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེས་ཁྱོད་ཟེར་བའི་སྨྲ་བ་དེ་ནི་སྤངས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བརྗོད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་

[154B] བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བརྗོད་པ་ནི་བྱས་པ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ལ་ལ་ནི་མིག་མི་འཛུམ་པས། ལ་ལ་ན་སྣོལ་གྱིས། ལ་ལ་ན་སྨིན་མ་བསྐྱོད་
པས༑ ལ་ལ་ན་མིག་རིག་རིག་བྱས་པས། ལ་ལ་ན་བགད་པས། ལ་ལ་ན་གླལ་བས། ལ་ལ་ན་མགུལ་བ་སེལ་བའི་སྒྲས། ལ་ལ་ན་ཞིང་དྲན་པས། ལ་ལ་ན་ལུས་བསྐྱོད་པས་
ཆོས་སྟོན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་མི་འཛུམ་སྤོས་དྲི་ཞིམ་
ཞེས་བྱ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་མིག་མི་འཛུམ་པར་ལྟ་བས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་
གཞན་ཡང་རབ་ཏུ་འཐོབ་བོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ལྟར་དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ཡོད་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི་ཉིད་ནའང་
སྣང་སྟེ། སྲིན་བུ་དང་སྦྲང་མ་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་དག་ཀྱང་བརྗོད་པ་མེད་པར་རང་གི་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། །ནམ་མཁའ་རི་བོང་རྭ་དག་དང། །མོ་
གཤམ་གྱི་ནི་བུ་དག་ཀྱང། །མེད་བཞིན་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ལྟར་།དངོས་ལ་རྟོག་པའང་དེ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་འདུས་པ་ལས། །འབྱུང་བར་བུས་པ་རྣམ་རྟོག་སྟེ། །ཚུལ་འདི་

[155A]༄༅། །རབ་ཏུ་མི་ཤེས་པས། །སྲིད་གསུམ་གནས་ན་རབ་ཏུ་འཁྱམ།།།།འཕགས་པ་ལངྐར་གཤེགས་པ། བམ་པོ་བཞི་པ། དེ་ནས་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་ལ་རྟག་པའི་སྒྲར་ཡང་གསུངས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གང་གི་ཕྱིར་ནོར་པ་འདི་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ལའང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་པར་སྣང་བས་ན་ནོར་པ་ལ་བྱའོ། །འདི་
ལྟ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འཇིག་རྟེན་ན་མི་མཁས་པ་དག་གིས་སྨིག་རྒྱུ་དང། མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་དང། སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་དང་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང། སྒྱུ་མ་དང། རྨི་
ལམ་དང། གཟུགས་བརྙན་དང། མིག་ཡོར་སྐྱེས་བུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མི་སྣང་བའང་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ནོར་པ་དེ་ནི་
རྣམ་པ་དུ་མར་སྣང་བས་ནོར་པ་ལ་མི་རྟག་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དངོས་པོ་དང། དངོས་པོ་མེད་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ནའང། བློ་
གྲོས་ཆེན་པོ། ནོར་པའི་དངོས་པོ་དང། དངོས་པོ་མེད་པ་རྣམ་པར་སྤངས་ཤེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡི་དྭགས་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་བ་དང་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རྒྱ་མཚོའི་རླབས་དང་

[155B]ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེའི་ཕྱིར། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ནོར་པ་ནི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཆུ་དེ་གཞན་དག་ལ་སྣང་བས་
ན་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནོར་པ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་
དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་མའི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པས་ནོར་པ་ནི་རྟག་པ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ནོར་པ་ནི་མཚན་མ་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པ་མང་པོར་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྣམ་
པར་བརྟགས་ཀྱང་ཐ་དད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་དེའི་ཕྱིར། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ནོར་པ་ནི་རྟག་པའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཇི་ལྟར་ནའང་ནོར་པ་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་
འདི་ལྟར་ནོར་པ་འདི་ལ་འཕགས་པ་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློའང་མི་འཇུག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་པའི་བློར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འཕགས་པ་རྣམས་ནོར་པ་འདི་ལ་
གྱི་ནར་འདུ་ཤེས་པ་ལས་གཞན་དུ་མེད་དེ། འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དངོས་པོར་འདུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གྱི་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པ་
ཡིན་ཏེ། འཕགས་པས་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ནོར་པ་དེའང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང། ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་བརྟགས་པས། འདི་ལྟ་སྟེ། འཕགས་པའི་

[156A]༄༅། །རིགས་སམ། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རིགས་དང། རིགས་གཉིས་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འཕགས་པའི་རིགས་ཀྱང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་
ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། སངས་རྒྱས་སུ་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཇི་ལྟར་ན་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནོར་པ་ལ་རྣམ་པར་བརྟགས་
པས་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཐེག་པའི་རིགས་སྐྱེད་ཅེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་མངོན་པར་ཞེན་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་རིགས་སུ་
འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ནོར་པ་དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་རིགས་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཇི་ལྟར་ན་ནོར་པ་དེ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་བརྟགས་
པས༑ རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའི་རིགས་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལྟ་སྟེ། ནོར་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང། འདུ་
འཛི་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའི་རིགས་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནོར་པ་དེ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་བརྟགས་
པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའི་རིགས་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་ལ་དངོས་པོ་དང་

[156B]སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའི་རིགས་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེའི་ཕྱིར། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ནི་རིགས་ཏེ་
རིགས་ཀྱི་དོན་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནོར་པ་ལ་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ། གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་བརྟགས་པས་ན་འཁོར་
བའི་ཐེག་པའི་རིགས་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེའི་ཕྱིར་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནོར་པ་ལ་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་སུ་བརྟགས་ཏེ། དེའང་དངོས་པོའང་མ་ཡིན། དངོས་པོ་མེད་
པའང་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ནོར་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་བརྟགས་པས། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དང། ཡིད་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་རང་
བཞིན་གྱི་ཆོས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པས་ནོར་པ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་སེམས་ལས་གྲོལ་བའོ། །
ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཚིག་འདི་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ངས་འདི་སྐད་སྨྲས་ཏེ། རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་སྤངས་པ། རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་བྱ་
བའི་བར་དུ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ནོར་པ་མཆིས་སམ། མ་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་

[157A]༄༅། །ནོར་པ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཡོད་ཀྱི། མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་སྟེ་ནོར་པ་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་
པས་ཡོད་དུ་ཟིན་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མ་བཟློག་པར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འྡིའང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་པ་དང། མུ་སྟེགས་བྱེད་
ཀྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། གལ་ཏེ་ནོར་པ་དེ་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་ན་ནི་དེའི་ཕྱིར་ནོར་པ་གཞན་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སྒྱུ་མ་ནི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་ཉེས་པ་འཐོབ་པར་མི་བྱེད་པས་ནོར་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སྒྱུ་མ་ནི་རྣམ་
པར་མ་བརྟགས་ན་གནས་ངན་ལེན་གྱི་ཉེས་པ་འཐོབ་པར་མི་བྱེད་དོ་།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སྒྱུ་མ་ནི་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱི་རིག་སྔགས་ཀྱི་མཐུས་འབྱུང་སྟེ། རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་
གནས་ངན་ལེན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཐུ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཉེས་པ་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གང་ཅིའང་རུང་བའི་
མངོན་པར་ཆགས་པས་བྱིས་པ་རྣམས་མཚན་མར་ལྟ་བས་སླུ་བ་ཙམ་སྟེ། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། །འཕགས་པས་ནོར་པ་མི་མཐོང་

[157B] ༑ཡང་དག་པ་ཡང་སྐབས་དེར་མིན། །གང་ཕྱིར་སྐབས་དེར་ཡང་དག་ན། །ནོར་པ་ཡང་དག་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ནོར་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་ཀྱང། །གལ་ཏེ་མཚན་མར་སྐྱེར་
ཟིན་ན། །དེ་ཉིད་དེ་ཡི་ནོར་པ་སྟེ། །རབ་རིབ་ཡོངས་སུ་མ་དག་བཞིན། །གཞན་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སྒྱུ་མར་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་མཐོང་བས་ནི་ཆོས་ཐམས་
ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཅི་སྒྱུ་མ་སྣ་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ལགས་
སམ༑ དེ་སྟེ་ལོག་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ལགས་བཅོམ་ལྡན་འདས། གལ་ཏེ་སྒྱུ་མ་སྣ་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་
ལགས་ན་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས། འོན་དངོས་པོ་རྣམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་རྒྱུ་མེད་པར་མཐོང་བའི་
སླད་དུ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་གིས་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་གང་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །དེས་ན་དེའི་ཕྱིར་
བཅོམ་ལྡན་འདས། སྒྱུ་མ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་དང། །ཆོས་མཐུན་པས་དངོས་པོ་རྣམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་མ་ལགས་སོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་

[158A]༄༅། །སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སྒྱུ་མ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་དང། ཆོས་མཐུན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་མོད་
ཀྱི༑ བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ལོག་པ་མྱུར་བའི་གློག་དང་འདྲ་བར་ཆོས་མཐུན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལྟ་སྟེ། གློག་འགྱུ་བ་སྐད་ཅིག་ཏུ་འཇིག་
པས་ཞིག་པར་ལྟ་བས་མཐོང་བ་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་མི་སྣང་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་
རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་མེད་པ་དང། གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པས་སྣང་ངོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སྒྱུ་མར་མེད་མིན་ཆོས་མཐུན་པས། །དངོས་
པོ་རྣམས་ནི་ཡོད་པར་བརྗོད། །ལོག་པར་མྱུར་བའི་གློག་འདྲ་བས། །དེ་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས། །ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་གསོལ་པ། གང་འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་མ་སྐྱེས་པ་དང། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་སྐད་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བརྗོད་
ན་ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་སྔ་ཕྱི་འགལ་བའི་ནོངས་པར་འགྱུར་གོར་མ་ཆག་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ངས་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་

[158B]རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང། སྐྱེ་བ་མེད་པ་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་རྟོགས་པ་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་
དངོས་པོ་དང། དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང། མེད་པ་ལས་མི་སྐྱེ་བར་མཐོང་བས་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ངའི་ཚིག་སྔ་ཕྱི་འགལ་བའི་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ནི་མུ་སྟེགས་
བྱེད་ཀྱི་རྒྱུའི་ཕྱོགས་ལས་སྐྱེ་བ་གཞིག་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མུ་སྟེགས་བྱེད་གླེན་པའི་སྡེ་རྣམས་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་
ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་དེ། རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པའི་རྐྱེན་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ང་ཡི་ནི་ཡོད་ནའང་མ་ཡིན་
མེད་ནའང་མི་སྐྱེའོ། །དེས་ན་དེའི་ཕྱིར། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཚིག་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ། །ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དངོས་པོར་བསྟན་པ་ནི་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་
དང༑ མེད་དོ་ཞེས་ཆད་པ་བཟློག་པ་དང། ངའི་སློབ་མ་རྣམས་ལས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྐྱེ་བའི་གནས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་པོའི་སྒྲ་གཟུང་བས་ནི་འཁོར་བ་ཡོངས་
སུ་གཟུང་བར་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འདི་དག་ལྟ་བ་ངན་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཆགས་ཤིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་དག་པ་གནས་པ་ཇི་ལྟ་བ་

[159A]༄༅། །བཞིན་མ་ཡིན་པར་མཐོང་བས་བདག་དང་གཞན་ལ་སླུ་བར་གྱུར་ཏ་རེ་ཞེས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་དུ་བསྟན་པས་
དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དང། མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཟློག་སྟེ། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ལྟ་བ་ངན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ལྷུང་བའི་བསམ་པ་ཅན་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་མ་
རྟོགས་པ། རྒྱུ་དང། རྐྱེན་དང། བྱེད་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཆགས་པ་རྣམས་གླེན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང། རྨི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་དང། མཚན་
ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་དག་པ་གནས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་ལ་འཇུག་པའོ། །དེ་
ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་བ་མེད་ལ་རྒྱུ་ཡང་མེད། །དངོས་པོས་འཁོར་བ་ཀུན་སྡུད་དེ། །རྒྱུ་ལས་གསོག་དང་འདྲར་མཐོང་ན། །མཚན་ཉིད་ལ་ནི་རྣམ་མི་རྟོག་གཞན་ཡང་
བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མིང་དང། ཚིག་དང། ཡི་གེའི་ཚོགས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དོན་དང། ཚིག་དང། ཡི་གེའི་རྗེས་
སུ་མི་འབྲང་ཞིང་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་

[159B] ཚིག་དང། ཡི་གེའི་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མིང་གི་ཚོགས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དངོས་པོ་གང་ལ་གནས་ཏེ་མིང་དུ་གདགས་
པའོ༑ ༑ཚོགས་དེ་ནི་དངོས་པོ་དང། ཚོགས་དང། ལུས་ཞེས་བྱ་བ་དོན་ཐ་མི་དད་དོ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ནི་མིང་གི་ཚོགས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཚིག་གི་ཚོགས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཚིག་
གི་དོན་མང་པོ་བདེན་པ་དང། གདོན་མི་ཟ་བ་དང། ཐུག་པ་དང་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དོན་ཐ་མི་དད་དེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ནི་ཚིག་གི་ཚོགས་ངས་བསྟན་པ་བྱས་སོ། །ཡང། བློ་
གྲོས་ཆེན་པོ། ཡི་གེའི་ཚོགས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གང་གིས་མིང་དང་ཚིག་སྣང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེ་དང། རྟགས་དང། མཚན་མ་དང། དམིགས་པ་དང། འདོགས་པ་ཞེས་
བྱ་བ་ནི་དོན་ཐ་མི་དད་དོ། །གཞན་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཚིག་གི་ཚོགས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཚིག་ཐུག་པའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མིང་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མིང་ཐ་དད་
པ་ཨ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཧའི་བར་དུའོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཡི་གེའི་ཚོགས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཐུང་དུ་འདྲེན་པ་དང། རིང་དུ་འདྲེན་པ་དང། ཡི་གེའི་མཇུག་གོ་དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་
པོ༑ ཚིག་གི་ཚོགས་ནི་གླང་པོ་ཆེ་དང། རྟ་དང། མི་དང། རི་དྭགས་དང། བ་ལང་དང། མ་ཧེ་དང། ལུག་དང། ཕྱུགས་ལ་སོགས་པ་གང་ས་ལ་འགྲོ་བ་རྣམས་ནི་ཚིག་གི་ཚོགས་

[160A]༄༅། །ཞེས་བྱ་བའི་མིང་འཐོབ་བོ། །ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མིང་དང། ཡི་གེ་ནི་ཕུང་པོ་གཟུགས་མེད་པ་བཞི་རྣམས་མིང་གིས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་མིང་ངོ། །ཡི་གེ་ནི་
རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྣང་བར་བྱེད་པས་ན་ཡི་གེའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ནི་མིང་དང། ཚིག་དང། ཡི་གེའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་མིང་དང་ཚིག་བརྗོད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ལ་
ཁྱོད་ཀྱིས་འདྲིས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། །ཚིག་དང་ཡི་གེ་ཚོགས་རྣམས་དང། །མིང་ལའང་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་།མི་ཤེས་བྱིས་པ་ཆགས་པ་ནི། །གླང་པོ་ཆེན་པོ་
རྫབ་སོང་བཞིན། །གཞན་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མ་འོངས་པའི་དུས་ནི། མི་མཁས་པ་ལོག་པའི་རྟོག་གེ་པ་དག་ལ་མཁས་པ་དག་གིས་དྲིས་ཏེ། གཅིག་པ་དང། ཐ་དད་པ་དང་
གཉིས་ཀ་དང། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པར་ལྟ་བའི་མཚན་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། མཐའ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དྲིས་ན། རིགས་པ་དང། རྒྱུ་དང། བློ་མེད་པས་འདི་ནི་དྲི་བ་མ་ཡིན་
ཏེ༑ ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང། མི་རྟག་པ་གཅིག་གམ་ཐ་དད་ཅེས་བྱ་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་ལས་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པ་དང། མཚན་ལས་མཚན་གྱི་གཞི་དང། ཡོན་ཏན་ལས་ཡོན་ཏན་ཅན་དང། འབྱུང་བ་དང། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་དང། སྣང་བ་ལས་མཐོང་བ་དང། རྡུལ་ལས་

[160B] ཡེ་ཤེས་ལས་རྣལ་འབྱོར་ཅན་རྣམས་དང་དེ་དག་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་གོ་རིམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ལུང་བསྟན་པ་རྣམས་དྲིས་ན་འདི་ནི་
གཞག་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་མ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་ཟེར་རོ་།སྐྱེས་བུ་གཏི་མུག་པ་དེ་དག་ནི་ཇི་ལྟར་ཉན་པ་རྣམས་བློ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་
བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྐྲག་པའི་གནས་སྤང་བའི་ཕྱིར་ལུང་མི་བསྟན་པ་རྣམས་ལུང་མི་སྟོན་ཏོ། །དེ་ནི། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མུ་
སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞིག་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་བཤད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མུ་སྟེགས་བྱེད་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་འདི་ལྟར་ལུས་དེ་ནི་སྲོག་དང་བཅས་པའོ། །
ལུས་ཀྱང་གཞན། སྲོག་ཀྱང་གཞན་ནོ་ཞེས་དེ་ལ་སོགས་པ་ལུང་མི་སྟོན་པར་སྨྲ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ལུང་མི་སྟོན་པ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་རྒྱུ་ལ་རྣམ་པར་རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ཏེ། ངའི་
གསུང་རབ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ངའི་གསུང་རབ་གཟུང་བ་དང། འཛིན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའང་མི་འཇུག་ན། དེ་དག་ལ་གཞག་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་
བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གང་གཟུང་བ་དང། འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་ཤིང་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་མི་ཤེས་པའི་བློ་ཅན་དེ་དག་ལ་ནི་གཞག་པ་ཡོད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་

[161A]༄༅། །བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཚིག་དྲིས་པ་ལ་ལུང་བསྟན་པ་རྣམ་པ་བཞིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་
ཆོས་སྟོན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ངས་དུས་གཞན་དུ་བསྟན་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་རྣམས་ལ་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་
ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་མེད་པ་སྟེ། བྱེད་པ་མེད་པས་ན་མི་སྐྱེའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལྟར་རང་གི་བློས་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་མི་རིགས་པས་
ན་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བླང་བ་དང། དོར་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་
པོ༑ འདི་ལྟར་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བླང་ནའང་བླང་དུ་མེད། དོར་ནའང་དོར་དུ་མེད་དོ། །དེས་ན་དེའི་ཕྱིར། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བླང་བ་དང་དོར་བ་མེད་པའོ།།
ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་འགགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་མཚན་ཉིད་མེད་པས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་

[161B] དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་འགགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལའང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། མཚན་
ཉིད་སྐྱེ་བ་མི་རྟག་པ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལའང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་
ཉིད་སྐྱེ་བ་མི་སྐྱེ་བའི་དངོས་པོ་རྟག་པས་བརྟགས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ལུང་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་བཞི་སྟེ། །མགོ་
གཅིག་དང་ནི་དྲི་བ་དང། །རྣམ་པར་དབྱེ་དང་གཞག་པ་རྣམས། །མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་སྨྲ་བཟློག་པའོ། །ཡོད་དང་མེད་ལས་སྐྱེ་བར་ནི་།བྱེ་བྲག་པ་དང་གྲངས་ཅན་ཞེས། །ལུང་དུ་མི་སྟོན་
ཐམས་ཅད་ཀྱང། །དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྟན། །བློ་ཡིས་རྣམ་པར་གཞིགས་ན་ཡང། །གང་ཕྱིར་རང་བཞིན་མི་རིག་སྟེ། །དེ་ཕྱིར་དེ་དག་བརྗོད་དུ་མེད། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མེད་པར་
བསྟན༑ ༑དེ་ནས་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འགྲོ་
བ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཚན་ཉིད་གང་གིས་བདག་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞན་རྣམས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་དུ་ཆུད་པའི་འགྲོ་བ་རབ་ཏུ་

[162A]༄༅། །དབྱེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པས་གོང་ནས་གོང་དུ་ལན་གཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང། དགྲ་བཅོམ་པར་འགྱུར་པའི་ཐབས་
ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་ཤིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟ་བུར་ཆོས་བསྟན་པ་དང། ཅི་ནས་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་དང། སྒྲིབ་པ་གཉིས་སོ་སོ་རྣམ་པར་
སྦྱངས་ཏེ། ས་རྣམས་[?]ཀྱི་སའི་མཚན་ཉིད་ལས་འདའ་བ་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་འགྲོ་བ་དང། ཡུལ་དང། སྤྱོད་ཡུལ་རབ་
ཏུ་རྙེད་ནས་གཟུགས་[?]སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ནོར་བུ་དང་འདྲ་བར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཚོ་བར་འགྱུར་བ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་དང། འགྲོ་བ་ལ་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ལོངས་
སྤྱོད་པས་ཉེ་བར་འཚོ་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་དུ་ཆུད་པའི་འགྲོ་བ་རབ་ཏུ་དཔྱེ་བའི་ཚུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཤིན་ཏུ་ཡིད་ལ་གཟུང་ཞིག་དང་ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། །ལེགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་གསོལ་ནས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སླར་ཉན་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་

[162B]ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་འདི་གསུམ་སྟེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཐ་མ་དང། བར་མ་དང། མཆོག་གོ་དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཐ་
མ་ནི་པོ་ཟོས་ཀྱང་ཚེའི་སྲིད་པ་བདུན་ནོ། །ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བར་མ་ནི་སྲིད་པ་གསུམ་དང། ལྔས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མཆོག་གི་ནི་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་
ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལ་ཀུན་ནས་སྦྱོར་བ་གསུམ་སྟེ། ཆེན་པོ་དང། བར་མ་དང། ཆུང་དུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་
པོ༑ ཀུན་ནས་སྦྱོར་བ་གསུམ་པོ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང། ཐེ་ཚོམ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བརྟུལ་ཞུགས་སྙེམས་པ་དང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་དག་ནི་
ཀུན་ནས་སྦྱོར་བ་གསུམ་རྣམས་ཏེ། བྱེ་བྲག་གིས་གོང་ནས་གོང་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའང་
རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང། ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་དབང་ལས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཞན་
གྱི་དབང་གི་རང་གི་རང་བཞིན་གྱི་གནས་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལའང་ཀུན་བརྟགས་པས་མཚན་ཉིད་བས་ན། དེ་ལ་ཡོད་པའང་མ་

[163A]༄༅། །ཡིན༑ མེད་པའང་མ་ཡིན། ཡོད་མེད་གཉིས་ཀའང་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྨིག་རྒྱུ་ལ་རི་དྭགས་ལྟ་བུར་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་
པར་ཆགས་པས་བྱིས་པ་དག་རྣམ་པར་རྟོག་གོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ཀུན་བརྟགས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སྟེ་མི་ཤེས་པས་ཡུན་རིང་པོར་མངོན་པར་ཞེ་ན་
པ་བསགས་པའོ། །དེའང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་འཛིན་པ་མེད་པས་སྤངས་པར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་
ལྟ་བ་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་ལུས་མཉམ་པ་ཉིད་དང། ཕུང་པོ་བཞི་གཟུགས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང། གཟུགས་སྐྱེ་བ་འབྱུང་བ་དང། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་དང། འབྱུང་བ་
རྣམས་ཕན་ཚུན་དུ་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཟུགས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པས་ཡོད་པ་དང། མེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་ལྟ་བ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འཇིག་ཚོགས་
ལ་ལྟ་བ་སྤངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སྤངས་པ་ལ་འདོད་ཆགས་མི་འབྱུང་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་མཚན་ཉིད་
དོ༑ ༑བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཐེ་ཚོམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་འཐོབ་པའི་ཆོས་དང། ཤིན་ཏུ་མཐོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྔ་མའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་གཉིས་

[163B]ཚོམ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་པ་དང་མ་དག་པས་སྟོན་པ་གཞན་ལ་ལྟ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རྒྱུན་
དུ་ཞུགས་པའི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཇི་ལྟར་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་མི་སྙེམས་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་བའི་སྐྱེ་བ་གནས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་
མཐོང་བས་མི་སྙེམས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སྙེམས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བརྟུལ་ཞུགས་དང། དཀའ་ཐུབ་མི་འགྱུར་བ་དག་གིས་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལོངས་སྤྱོད་དང་
བདེ་བ་འདོད་པ་རྣམས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་གཉེར་ཏེ། དེས་མི་སྙེམས་སོ། །དེ་དེ་ལྟར་མི་སྙེམས་པའང་གཞན་དུ་བདག་གིས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་སྟེ་
ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡན་ལག་གིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལྟ་བུར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་རོ། །དེ་ནི། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བརྟུལ་
ཞུགས་སྙེམས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཀུན་ནས་སྤྱོར་བ་གསུམ་སྤངས་པའི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་ནི་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་མི་འབྱུང་ངོ། །བློ་གྲོས་
ཆེན་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་ནི་རྣམ་པ་མང་དུ་བསྟན་ན། དེའི་འདོད་ཆགས་གང་སྤངས་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་

[164A]༄༅། །ཆེན་པོ༑ ཡུལ་ལ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོའི་འདོད་ཆགས་བུད་མེད་དང་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེས་པ། དེ་ལྟར་བདེ་བ་ལ་མ་འོངས་པ་ན་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་
བ༑ ཁུ་ཚུར་དང། ཐལ་མོ་དང། མཐང་སྤྲད་པ་དང། འོ་བྱེད་པ་དང། འཁྱུད་པ་དང། སྣོལ་བ་དང། མིག་ཟུར་གྱིས་བལྟ་བ་དག་གི་འདོད་ཆགས་དེ་དག་དེ་ལ་མི་འབྱུང་ངོ། །དེ་ཅིའི་
ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདེ་བ་ལ་གནས་པ་ཐོབ་པས་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་འདོད་ཆགས་ནི་མ་སྤངས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་
པོ༑ ལན་གཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་མཚན་མར་ལྟ་བའི་མཚན་གྱི་གཞི་དང། མཚན་ཉིད་མེད་པས་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་
རྟོག་པ་ལན་གཅིག་འབྱུང་ངོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་མཐོང་བས་འཇིག་རྟེན་འདིར་ལན་གཅིག་འོངས་ནས་སྡུག་བསྔལ་མཐར་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་
མྱ་ངན་ལས་འདའ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ལན་གཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཇི་ལྟར་ན་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་
དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང། མེད་པ་ལ་མི་འཇུག་པ་དང། ལྟ་བའི་ཉེས་པ་བག་ལ་ཉལ་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འོང་བསན་ཕྱིར་མི་འོང་བ་སྟེ་

[164B]བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་བསམ་གཏན་དང། བསམ་གཏན་དུ་བྱ་བ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་
དང། སྟོབས་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ་།བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགྲ་བཅོམ་པ་གསུམ་དུ་བཀའ་སྩལ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། དགྲ་བཅོམ་པའི་སྒྲ་འདི་གང་དང་སྦྱར། ཅི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་གི་ལམ་རབ་ཏུ་
ཐོབ་པའམ། དེ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་གོམས་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་རྨོངས་པའམ། འོན་ཏེ་འཕྲུལ་པས་སྤྲུལ་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་
པོ༑ ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་གི་ལམ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པས་ཉན་ཐོས་ཡིན་ཏེ་གཞན་དག་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པས་ན་སྨྲ་བ་དང། སངས་རྒྱས་
འཕྲུལ་པས་སྤྲུལ་པ་གཞན་རྣམས་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང། སྨོན་ལམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མཛེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྐྱེ་
བ་སྟོན་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇུག་པའི་གནས་གཞན་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་བསམ་གཏན་དང། བསམ་གཏན་དུ་བྱ་བ་

[165A]༄༅། །དང། བསམ་གཏན་པ་ལས་རྣམ་པར་དབེན་པ་དང། རང་གི་སེམས་སྣང་བར་ཁས་ལེན་པས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པས་མཚན་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །གཞན་
ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གལ་ཏེ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་འདི་སྙམ་དུ་འདི་དག་ནི་ཀུན་ནས་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། བདག་ནི་འདི་དག་དང་མི་ལྡན་པར་སེམས་ན་གཉིས་སུ་གྱུར་ཅིང་བདག་
ཏུ་ལྟ་བར་ལྷུང་བ་དང། ཀུན་ནས་སྦྱོར་བ་མ་སྤངས་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བསམ་གཏན་དང། ཚད་མེད་པ་དང། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལས་
ཤིན་ཏུ་འདའ་བའི་ཕྱིར། རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་ལས་ལྡོག་པར་བྱ་སྟེ། འདུ་ཤེས་དང། ཚོར་བ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་སེམས་ཙམ་པས་ན། བློ་
གྲོས་ཆེན་པོ། རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་རྒྱུད་ལས་དེའང་འདའ་བར་མི་རུང་ངོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། བསམ་གཏན་རྣམས་དང་ཚད་མེད་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུགས་
མེད་རྣམས། །འདུ་ཤེས་འགོག་པ་མ་ལུས་པར། །སེམས་ཙམ་ལ་ནི་ཡོད་པ་མིན། །རྒྱུན་དུ་ཆུད་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང། །ལན་གཅིག་འོང་གི་དེ་བཞིན་ཏེ། །ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་
བུ་དང། །དགྲ་བཅོམ་ཉིད་ཀྱང་སེམས་འཁྲུལ་བར། །བསམ་གཏན་བསམ་བྱ་བསམ་གཏན་པ། །སྤོང་དང་བདེན་པ་མཐོང་བ་དང། །དེ་དག་རྟོག་པ་ཙམ་ཡིན་པར། །གང་གིས་

[165B] །གཞན་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བློ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བློ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་
པས་རབ་ཏུ་འཇོག་པའི་བློའོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བློ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་གང་གིས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དང། མཚན་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་
གཞིགས་ན་མཐའ་བཞི་དང་བྲལ་བ་མི་དམིགས་ཏེ། དེ་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བློའོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མཐའ་བཞི་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཅིག་པ་དང། ཐ་དད་པ་དང་
གཉིས་ཀ་དང། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་དང། ཡོད་པ་དང། མེད་པ་དང་རྟག་པ་དང། མི་རྟག་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་མཐའ་བཞི་ཞེས་བཤད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་
ནི་མཐའ་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མཐའ་བཞི་པ་འདི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རྣམ་
པར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པས་རབ་ཏུ་འཇོག་པའི་བློ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ལ་མངོན་
པར་ཆགས་པ་གང་གིས་ཚ་བ་དང། གཤེར་བ་དང། གཡོ་བ་དང་སྲ་བ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་དམ་འཆའ་བ་དང་

[166A]༄༅། །རྒྱུ་དང། མཚན་ཉིད་དང། དཔེ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་སྒྲོ་འདོགས་པས་སྒྲོ་འདོགས་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་
འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པས་རབ་ཏུ་འཇོག་པའི་བློའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ནི་བློ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ། བློ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་དང་ལྡན་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང། སྣང་བ་མེད་པའི་བློ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་མཁས་
པ་རྣམས་ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་འཐོབ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྒྱ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བྱེ་བྲག་རབ་ཏུ་འཐོབ་པས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྲྒྱའང་
མཐོང། བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཐོག་མའི་མཐའ་དང། ཐ་མའི་མཐར་འཇུག་།ཞིང་བྲྒྱའང་སྣང་བར་བྱེད་དེ། ཞིང་བྲྒྱའང་སྣང་བར་བྱས་ནས་གོང་ནས་གོང་དུ་སའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོ་
ག་ཤེས་ཏེ། སྨོན་ལམ་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་དབང་བསྐུར་བས་དབང་བསྐུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སོ་སོ་རང་གི་ས་ཐོབ་ནས་མཐར་ཐུག་
པའི་གནས་བཅུ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཆོས་སུ་གྱུར་ཏེ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་བདེ་བས་མཉམ་པར་བཞག་ཅིང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་བའི་འོད་

[166B] །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དང། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ལ་མཁས་པར་
བྱའོ༑ ༑བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དང། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ལ་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སློབ་སྟེ། གང་ལ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ནི་བདེན་པའོ་།འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་འདི་དག་ནི་ཡང་དག་པར་
མ་བྱུང་བའོ་ཞེས་རབ་ཏུ་མཐོང་ངོ། །དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཐོང་བས་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁམས་
གསུམ་འདི་ནི་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་མེད་པ། མིང་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ། མིང་དང་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་སྟེ། མཐའ་བཞིའི་ཚུལ་རྣམ་པར་
དག་པ་བདག་དང། བདག་གི་མེད་པ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གནས་པ། རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་སྐྱེས་པར་གྲུབ་པར་རབ་ཏུ་མཐོང་ངོ། །དེ་ལ་
བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཇི་ལྟར་ན་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཤེར་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་

[167A]༄༅། །ཆུའི་ཁམས་སྒྲུབ་བོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཚ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་མེའི་ཁམས་སྒྲུབ་བོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཡོ་བར་རྣམ་
པར་རྟོག་པ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་རླུང་གི་ཁམས་སྒྲུབ་བོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཟུགས་བྱེ་བྲག་འབྱེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་སའི་ཁམས་ནམ་
མཁའ་དང་བཅས་པ་བསྐྱེད་དོ། །ལོག་པ་ལ་བདེན་པར་ཆགས་པས་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་འདུས་པ་དང། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་སྐྱེའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རྣམ་པར་
ཤེས་པའང་ཚིག་དང། ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་ཆགས་ཤིང་འདོད་པའི་རྒྱུས་འགྲོ་བ་གཞན་དུ་མཚམས་སྦྱོར་བར་འབྱུང་ངོ་།སའི་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་
རྣམས་ལ་ནི་རྒྱུ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡོད་ཀྱི། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལྟ་སྟེ། དངོས་པོ་དང། མཚན་མ་དང། མཚན་ཉིད་
དང། དབྱིབས་དང། བྱ་བའི་བདག་ཉིད་དང། སྦྱོར་བ་མེད་པས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་མི་སྐྱེའོ། །དངོས་པོ་དང། མཚན་མ་དང་མཚན་ཉིད་དང། དབྱིབས་དང། བྱ་བ་དང་
སྦྱོར་བར་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་འདུས་པ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། མཚན་མ་དང་མི་ལྡན་པ་ལས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དང། འབྱུང་བ་

[167B]པར་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ། ངས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རང་བཞིན་དང་
མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཏེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་དང། ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་པར་
ཤེས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཕུང་པོ་བཞི་རྣམས་ནི་གཟུགས་མེད་དེ། ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་སོ། །བློ་གྲོས་
ཆེན་པོ༑ གཟུགས་ནི་འབྱུང་བ་བཞི་ལས་གྱུར་པ་དང། ཕན་ཚུན་དུ་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་འབྱུང་བ་རྣམས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གཟུགས་མེད་པ་བཞིར་བགྲང་བ་མེད་དེ་
ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ནམ་མཁའ་ནི་གྲངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལས་འདས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གཅིག་ནི་ནམ་མཁའོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་
བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱང་གྲངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང། བགྲང་བ་ལས་འདས་ཏེ། དངོས་པོ་དང། དངོས་པོ་མེད་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་མཐའ་བཞི་དང་བྲལ་ཡང་བྱིས་པ་
རྣམས་ཀྱིས་གྲངས་དང། བགྲང་བར་བརྗོད་པས་རབ་ཏུ་བརྗོད་དེ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྒྱུ་མའི་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་ལྟ་བུར་

[168A]༄༅། །གཅིག་དང། ཐ་དད་པ་སྤངས་པར་འདོགས་ཏེ། རྨི་ལམ་དང། གཟུགས་བརྙན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བུར་གནས་གཞན་མ་ཡིན་པ་དང། འཕགས་པའི་ཡེ་
ཤེས་རྟོགས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྣང་ངོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་དེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་
ཁྱོད་ཀྱིས་བཟློག་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་བཟློག་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དང། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དབེན་པའི་
ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རབ་ཏུ་དབེན་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་བྱས་པས་ནི། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར། རིང་དུ་སོང་བའི་ས་ལའང་
རབ་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་རིང་དུ་སོང་བའི་ས་ཆེན་པོར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་མ་ལ་དབང་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་།ཡིད་ཀྱི་ལུས་རབ་ཏུ་ཐོབ་པས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་
ངེ་འཛིན་རབ་ཏུ་འཐོབ་བོ། །དེ་སྟོབས་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང། དབང་རྣམས་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ས་ལྟ་བུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་
ལྟ་སྟེ༑ བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཚོ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཚོ་བར་གྱུར་

[168B] །གཞན་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང། མཚན་
ཉིད་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང། ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་
མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱུན་ཆད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང། དེ་དག་ནི། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། ངའི་གསུང་རབ་ལ་མ་ཡིན་
ནོ༑ ༑བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ངའི་གསུང་རབ་ལ་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཟློག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་གསོལ་
པ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་དུ་རྣམ་པར་མ་བཞག་གམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་བཞག་གོ་བློ་གྲོས་ཆེན་
པོས་གསོལ་པ། དེ་གལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་བཞག་ན་ཇི་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདུན་རྣམས་ནི་མ་ལགས། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེའི་རྒྱུ་དང་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདུས་པ་བདུན་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་བྱེ་བྲག་

[169A]༄༅། །འབྱེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་ཤིང་འབྱུང་བས་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་བྱེད་དོ། །ཡིད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་
བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པས་ངར་སེམས་པ་ལྟ་བུར་རྗེས་སུ་འཇུག་སྟེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུར་གྱུར་ཅིང་དེ་ལ་དམིགས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་
མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་ཡུལ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པས་གཅིག་གི་རྒྱུར་གཅིག་གྱུར་པའི་སེམས་པ་འདུས་པ་འབྱུང་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རྒྱ་
མཚོའི་རླབས་ལྟ་བུར་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་ཡུལ་གྱི་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པས་འཇུག་ཅིང་ལྡོག་གོ་དེ་ལྟ་བས་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཟློག་པས་རྣམ་
པར་ཤེས་པ་བདུན་རྣམས་ཀྱང་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། བྱ་བ་དང་ནི་མཚན་ཉིད་དང། །དངོས་པོར་མྱ་ངན་ང་མི་འདའ། །རྣམ་རྟོག་རྣམ་པར་ཤེས་
པ་ལས༑ ༑བཟློག་པས་མྱ་ངན་ང་འདས་སོ། །དེ་རྒྱུ་དེ་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། །ཡིད་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་གནས། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རྣམས་དེ་འབྱིན་ཏེ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའང་
རབ་ཏུ་གནས། །ཇི་ལྟར་ཆུ་ཆེན་ཟད་ནས་ནི། །རླབས་རྣམས་ཀུན་ཏུའང་མི་འབྱུང་ལྟར། །དེ་བཞིན་རྣམ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་།འགགས་ན་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་

[169B] བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཚུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་ཐ་དད་པ་རྟོགས་པ་གང་གིས་ཁྱོད་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
གཞན་རྣམས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། བརྟགས་པ་སྤངས་ཤིང། འཕགས་པ་བདག་གི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་དང། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཚུལ་དང། ཡུལ་ཤིན་ཏུ་མཐོང་བའི་བློ་གཟུང་
བ་དང། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་ནས་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ལྟ་བུར་སོ་སོར་མི་རྟོག་པར་འགྱུར་བའི་ཀུན་
བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཚུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཚུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འདི་
ལྟ་སྟེ༑ བརྗོད་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། སྨྲ་བར་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། མཚན་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། ནོར་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། རང་བཞིན་ལ་རྣམ་པར་
རྟོག་པ་དང། རྒྱུ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། ལྟ་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། རིག་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། སྐྱེ་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་
འབྲེལ་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། བཅིངས་པ་དང་མ་བཅིངས་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བརྗོད་པ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་

[170A]༄༅། །ཚུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བརྗོད་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དབྱངས་དང་གླུ་སྙན་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་
ཆགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བརྗོད་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་སྨྲ་བར་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གང་ཅིའང་རུང་སྨྲ་བར་བྱ་
བའི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། རྟོགས་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་གང་ལ་གནས་ཏེ། བརྗོད་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་
བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མཚན་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྨྲ་བར་བྱ་བ་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ལ་མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་མངོན་པར་ཆགས་པས་མངོན་པར་ཞེན་ཏེ་
འདི་ལྟ་སྟེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཚ་བ་དང། གཤེར་བ་དང་གཡོ་བ་དང། སྲ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་ནོར་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་
གསེར་དང། དངུལ་དང། ནོར་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་མང་པོའི་ཡུལ་བརྗོད་པའོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འཛིན་ཅིང། འདི་
ལྟ་སྟེ༑ འདི་ནི་འདི་བཞིན་གྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལོག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ལྟ་བས་རྣམ་པར་ལྟའོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གང་

[170B] མེད་པར་སྣང་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་ལྟ་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡོད་པ་དང། མེད་
པ་དང། གཅིག་པ་དང། ཐ་དད་པ་དང། གཉིས་ཀ་དང། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པར་ལོག་པར་ལྟ་བའི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པའོ། །དེ་ལ་རིགས་ལ་
རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་དང་བདག་གི་མཚན་ཉིད་རིགས་པས་བརྩད་དེ་སྟོན་པའོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་
དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང། མེད་པ་སྐྱེ་བར་མངོན་པར་ཆགས་པའོ། །དེ་ལ་མི་སྐྱེ་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མེད་པའི་ལུས་སྔོན་མ་སྐྱེས་པ་
ཡིན་ཏེ༑ མ་བྱུང་བ་ལས་རྐྱེན་གྱིས་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལ་འབྲེལ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གསེར་གྱི་སྐུད་པ་བཞིན་དུ་གང་དང་གང་དུ་འབྲེལ་བའོ། །དེ་ལ་བཅིངས་པ་
དང༑ མ་བཅིངས་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་བཅིངས་པའི་རྒྱུ་དང། བཅིང་བར་བྱ་བ་མངོན་པར་ཆགས་པ་བཞིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་ཐབས་དང་ལྡན་པས་ཐག་པ་
ལ་མདུད་པ་བོར་བ་དང་འགྲོལ་བ་ལྟ་བུའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་དག་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཚུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་དེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་རབ་ཏུ་དབ་

[171A]༄༅། །པའི་ཚུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ལ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ཆགས་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་དང་
མེད་པར་མངོན་པར་ཆགས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་ཆགས་ཏེ། སྒྱུ་མའི་གནས་སྣ་ཚོགས་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒྱུ་
མ་གཞན་དུ་མཐོང་བའི་བློས་རྣམ་པར་རྟོག་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་སྣ་ཚོགས་དང་སྒྱུ་མ་ནི་གཅིག་པའང་མ་ཡིན། ཐ་དད་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་ན་ནི་སྣ་ཚོགས་སྒྱུ་མའི་
རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྟེ་སྣ་ཚོགས་དང་ཐ་མི་དད་ན་ནི་སྒྱུ་མ་དང། སྣ་ཚོགས་བྱེ་བྲག་མེད་པར་འགྱུར་རོ་།དེའི་བྱེ་བྲག་མཐོང་བས་ན་གཅིག་པའང་མ་ཡིན། ཐ་
དད་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེའི་ཕྱིར་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཁྱོད་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞན་དག་གིས་སྒྱུ་མ་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་མི་ཆགས་པར་
བྱའོ༑ ༑དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། །སེམས་ནི་ཡུལ་དང་ཀུན་ཏུ་འབྲེལ། །རྟོག་པ་ལ་ནི་རྣམ་ཤེས་འཇུག་སྣང་བ་མེད་དང་བྱེ་ཕྲག་ལ། །ཤེས་རབ་ཡང་དག་རབ་ཏུ་འཇུག་ཀུན་
བརྟགས་པ་ཡི་རང་བཞིན་ཡོད། །གཞན་གྱི་དབང་ནི་མེད་པ་སྟེ། །ནོར་བ་དག་གིས་བརྟགས་པ་སྣང། །གཞན་གྱི་དབང་ལ་མི་རྟོག་གོ་ཡན་ལག་དབང་པོས་གྲུབ་པ་ཡི། །སྒྱུ་

[171B] །དེ་བཞིན་མཚན་མ་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་།རབ་ཏུ་བརྟགས་ན་མི་འགྲུབ་བོ། །མཚན་མ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་དངོས་།འཆིང་བ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། །མི་ཤེས་
རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་བརྟགས་པ། །གཞན་གྱི་དབང་དུའང་རྣམ་པར་རྟོག་།གང་འདི་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ནི། །དེ་ཉིད་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་ཏེ། །བརྟགས་པ་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ནི། །གཞན་
གྱི་དབང་དུ་དེ་བརྗོད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་དོན་དམ་སྟེ། །རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་གསུམ་དུ་མེད། །བརྟགས་པ་དག་ནི་ཀུན་རྫོབ་བཤད། །དེ་འཆད་འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །རྣལ་འབྱོར་
ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ལྟར། །སྣ་ཚོགས་གཅིག་ཏུ་རྣམ་མཛེས་ཀྱང། །དེ་ལ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་མིན། །དེ་བཞིན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་རབ་རིབ་ཅན་དག་གིས། །སྣང་བའི་
གཟུགས་ལ་སྣ་ཚོགས་བརྟགས། །རབ་རིབ་གཟུགས་མིན་གཟུགས་མེད་མིན། །དེ་བཞིན་མཁས་པས་གཞན་གྱི་དབང། །ཇི་ལྟར་གསེར་རྣམས་དག་པ་དང་།ཆུ་ཡང་རྙོག་པ་སྤངས་
པ་དང། །ནམ་མཁའ་དག་ནི་སྤྲིན་མེད་ལྟར། །དེ་བཞིན་དག་པ་རབ་ཏུ་བརྟགས། །བརྟགས་པ་ལ་ནི་དངོས་པོ་མེད། །གཞན་གྱི་དབང་ནི་ཡོད་པ་སྟེ། །སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་སྐུར་བ་དང་
རྣམ་པར་བརྟགས་ན་འཇིག་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་བརྟགས་པ་དངོས་མེད་ལ། །བདེན་པར་གཞན་གྱི་དབང་ཡོད་ན། །དངོས་པོ་མེད་པར་དངོས་པོ་སྟེ། །དངོས་པོ་མེད་ལས་དངོས་པོ་

[172A]༄༅། །འབྱུང། །ཀུན་བརྟགས་པ་ལ་གནས་ནས་ནི། །གཞན་གྱི་དབང་ནི་ཉེ་བར་དམིགས། །མིང་དང་མཚན་མ་འབྲེལ་བ་ལས། །ཀུན་བརྟགས་པ་ནི་སྐྱེ་བར་
འགྱུར༑ ༑བརྟགས་པ་ཤིན་ཏུ་མ་གྲུབ་སྟེ། །གཞན་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཚེ་དོན་དམ་རང་བཞིན་ནི། །ཤིན་ཏུ་དག་པ་ཤེས་པར་འགྱུར། །ཀུན་བརྟགས་པ་ནི་རྣམ་བཅུ་
སྟེ༑ ༑གཞན་གྱི་དབང་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སོ་སོ་རང་རིག་དེ་བཞིན་ཉིད། །རིག་བྱའོ་དེ་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་མེད། །ཆོས་ལྔ་ཡང་དག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་རང་བཞིན་གསུམ། །
རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱིས་དེ་བསྒོམས་ན། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་མི་འདའོ་།མཚན་མ་དག་ནི་གཞན་གྱི་དབང། །གང་མིང་དེ་ནི་བརྟགས་པ་སྟེ་།ཀུན་བརྟགས་པ་དང་མཚན་མ་ནི། །
གཞན་གྱི་དབང་ལས་འབྱུང་བའོ། །བློ་ཡིས་རྣམ་པར་གཞིགས་ན་ནི་།གཞན་དབང་མེད་ཅིང་བརྟགས་པའང་མེད། །གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་མེད་ན། །བློ་ཡིས་ཅི་ཞིག་རྣམ་
པར་བརྟགས། །ཡོད་མེད་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ཡི། །གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་ན་ནི། །ཡོད་དང་མེད་ལས་གྲོལ་བ་ཡི། །དངོས་པོ་གཉིས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཀུན་བརྟགས་པ་ཡི་རང་
བཞིན་ལ། །རང་བཞིན་གཉིས་ནི་རབ་གནས་ཏེ། །བརྟགས་པ་དག་ནི་སྣ་ཚོགས་སྣང། །རྣམ་དག་འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །བརྟགས་པ་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ནི། །གཞན་གྱི་དབང་

[172B] །རྣམ་པ་གཞན་དུ་བརྟགས་ན་ནི། །མུ་སྟེགས་སྨྲ་ལ་གནས་པར་འགྱུར། །རྟོག་པ་བརྟགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་།མཐོང་བའི་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་ལས་བྱུང། །རྣམ་རྟོག་གཉིས་ལས་གྲོལ་
བ་ནི༑ ༑དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས། འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གི་ཡེ་ཤེས་དང་ཐེག་པ་གཅིག་པོ་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་
གང་གིས་བདག་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞན་རྣམས་འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གི་ཡེ་ཤེས་དང། ཐེག་པ་གཅིག་པོ་ལ་མཁས་ཤིང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་པར་འགྱུར་བའི་འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པ་དང། ཐེག་པ་གཅིག་པོའི་མཚན་ཉིད་བཤད་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་གཟུང་ཞིག་དང། ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། །ལེགས་སོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་གསོལ་ནས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སླར་ཉན་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཅིག་ཏུ་དབེན་པར་སོང་སྟེ། ཚད་མ་དང། ཡིད་བརྟན་པའི་ལུང་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས། སོ་སོ་རང་གི་བློས་རྣམ་པར་དཔྱོད་དེ་

[173A]༄༅། །གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་མི་འཇོག་ཅིང། ལྟ་བ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་ནས། གོང་ནས་གོང་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་འབད་དོ། །བློ་གྲོས་
ཆེན་པོ། དེ་ནི་སོ་སོ་རང་གི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཐེག་པ་གཅིག་གི་ལམ་རིག་ཅིང་
ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ཐེག་པ་གཅིག་ཅེས་བྱའོ། །ཐེག་པ་གཅིག་གི་ལམ་རིག་ཅིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུང་བ་དང། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་དུ་གནས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཐེག་པ་གཅིག་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་འདི་ནི་ང་མ་གཏོགས་
པར་མུ་སྟེགས་ཅན་གཞན་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། ཚངས་པ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་པ་སྔོན་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་བོ་།དེས་ན་དེའི་ཕྱིར། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཐེག་པ་
གཅིག་ཅེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅིའི་སླད་དུ་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་བཤད་དེ། ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་མ་བཤད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་
པ༑ བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལྟར་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འདུལ་བ་དང། རབ་ཏུ་དབེན་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལུང་གིས་འགྲོལ་གྱི་རང་གིས་

[173B] བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པས་ན། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་མ་བཤད་དོ། །
གཞན་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང། ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་མ་རྟོགས་ཤིང་བསམ་
གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་འགྱུར་བའི་ཤི་འཕོ་མ་ཐོབ་པས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ཐེག་པ་གསུམ་དུ་བསྟན་ཏེ། ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་དག་ནམ་ཉེས་པའི་བག་ཆགས་ཐམས་
ཅད་སྤངས་ཤིང། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པ་དེ་ནི། དེ་དག་བག་ཆགས་ཀྱི་ཉེས་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་མྱོས་པ་མེད་པར་གྱུར་ནས་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ནས་སླར་སད་དེ་
ཡང་འཇིག་རྟེན་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ཡོངས་སུ་བསྐངས་ནས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་རབ་
ཏུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ལྷ་ཡི་ཐེག་དང་ཚངས་པའི་ཐེག་ཉན་ཐོས་ཀྱིའང་དེ་བཞིན་ཏེ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་དང་རང་རྒྱལ་གྱི། །ཐེག་པ་དེ་དག་ངས་བཤད་
དོ༑ ༑ཇི་སྲིད་སེམས་ཅན་འཇུག་པའི་པར། །ཐེག་པ་དག་ལ་ཐུག་པ་མེད་།སེམས་ནི་ཤིན་ཏུ་གྱུར་པ་ན། །ཐེག་པ་མེད་ཅིང་འགྲོ་བའང་མེད་།ཐེག་པ་རྣམ་པར་གཞག་མེད་ཀྱང། །སེམས་

[174A]༄༅། །ཅན་རྣམས་ནི་དྲང་བའི་ཕྱིར། །ཐེག་པ་ཐ་དད་ངས་བཤད་དེ། །ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་ངས་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་རྣམ་གྲོལ་གསུམ་པོ་དང། །ཆོས་ལ་བདག་མེད་དེ་ཉིད་
དང། །མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཉོན་མོངས་པ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བས་དེ་དག་སྤངས། །ཇི་ལྟར་ཤིང་དག་རྒྱ་མཚོ་ལ། །རླབས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་གཡེངས། །དེ་བཞིན་ཉན་ཐོས་
རྨོངས་པ་ཡང། །མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་གཡེངས། །ཀུན་ནས་ལྡང་དང་བྲལ་མོད་ཀྱི། །ཉོན་མོངས་བག་ཆགས་རྣམས་དང་འབྲེལ་།ཏིང་འཛིན་མྱོས་པས་རབ་མྱོས་ཏེ། །
ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ན་འཁོད། །མཐའ་མར་ཕྱིན་པ་དེ་ལ་མེད་།ཕྱིར་ཡང་དེ་ལས་མི་ལྡོག་སྟེ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ལུས་ཐོབ་ནས་།བསྐལ་བའི་བར་དུ་དེ་མི་སད། །ཇི་ལྟར་སྐྱེས་
བུར་རོ་བ། །ཆང་དང་བྲལ་ནས་སངས་འགྱུར་བཞིན། །དེ་ན་དེ་དག་ང་གྱི་ཡང། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ལངྐར་གཤེགས་པ་སུམ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་པ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་
བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའོ།། །།དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་
བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཡིད་ཀྱི་ལུས་རྟོགས་པར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་གྱི། དེ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་གཟུང་ཞིག་དང། ངས་ཁྱོད་ལ་

[174B] །ལེགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་གསོལ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སླར་ཉན་པ་དང། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཡིད་ཀྱི་ལུས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རྣམ་པ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདེ་བ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་
ཡིད་ཀྱི་ལུས་དང། ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཡིད་ཀྱི་ལུས་དང། རིགས་སུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་བྱ་བའི་ཡིད་ཀྱི་ལུས་ཏེ། ས་དང་པོ་ནས་གོང་ནས་གོང་དུ་སའི་
མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་རྣལ་འབྱོར་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདེ་བ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཡིད་ཀྱི་ལུས་གང་ཞེ་ན་
འདི་ལྟ་སྟེ། ས་གསུམ་དང། བཞི་དང། ལྔ་ལ་རང་གི་སེམས་རྣམ་པ་མང་པོ་དབེན་པར་སྤྱོད་པས་སེམས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ལ་འཇུག་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རླབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བདེ་བ་ལ་
སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཡིད་མི་འབྱུང་སྟེ། རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་ཡུལ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཡིད་ཀྱི་ལུས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོགས་
པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཡིད་ཀྱི་ལུས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ས་བརྒྱད་པ་ལ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་སྣང་བ་མེད་པའི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་སེམས་ཀྱི་གནས་ཤིན་

[175A]༄༅། །ཏུ་གྱུར་ཏེ། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་གཞན་དག་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དང། མཚན་མ་དང། དབང་དང། མངོན་པར་ཤེས་
པ་དུ་མའི་མེ་ཏོག་རྒྱས་ཤིང། ཡིད་ཀྱི་མགྱོགས་པ་དང་མཚུངས་པ་སྒྱུ་མ་དང། རྨི་ལམ་དང། གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་བ་མ་ཡིན་ལ། འབྱུང་བ་དང། འབྱུང་བ་
ལས་གྱུར་པ་འདྲ་བར་གཟུགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡན་ལག་སྣ་ཚོགས་འདུས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་རྗེས་སུ་སོང་བའི་ལུས་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་
རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་ལུས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་རིས་སུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་བྱ་བའི་ཡིད་ཀྱི་ལུས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་
སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་བདེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་རིས་སུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་བྱ་བ་ཡིད་ཀྱི་ལུས་ཞེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ལུས་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་
རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཤེས་པ་འདི་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་བརྩོན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། །ཐེག་པ་ང་ཡི་ཐེག་མ་ཡིན། །ཡི་གེ་མེད་ཅིང་སྒྲ་ཡང་མེད། །བདེན་པ་མེད་དེ་རྣམ་ཐར་མེད། །
སྣང་བ་མེད་ཅིང་སྤྱོད་ཡུལ་མེད། །འོན་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་ཐེག་པ་སྟེ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་བྱེད་ཅིང། །ཡིད་ཀྱི་ལུས་ནི་སྣ་ཚོགས་ལ། །དབང་གི་མེ་ཏོག་དག་གིས་བརྒྱན། །དེ་ནས་ཡང་

[175B]བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། མཚམས་མེད་པ་ལྔ་པོ་གང་བགྱིས་པས་རིགས་ཀྱི་
བུའམ༑ རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་མནར་མེད་པར་འགྱུར་བའི་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་
དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་གཟུང་ཞིག་དང། ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། །ལེགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་གསོལ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སླར་ཉན་པ་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མཚམས་མེད་པ་ལྔ་རྣམས་གང་
ཞེ་ན༑ འདི་ལྟ་སྟེ། ཕ་དང། མ་དང། དགྲ་བཅོམ་པ་གསོད་པ་དང། དགེ་འདུན་འབྱེད་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གནོད་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་ཕྱུང་བའོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་
པོ༑ སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པའང་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་སྲེད་པ་ནི་མ་ལྟ་བུར་གནས་སོ། །མ་རིག་པ་ནི་མཆེད་ཀྱི་གྲོང་རྣམས་
བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཕ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཕ་མ་དེ་གཉིས་ཤིན་ཏུ་རྩ་བ་ནས་བཅད་ནས་ཕ་མ་བསད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་བསད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བག་ལ་ཉལ་དགྲ་དང་མཚུངས་

[176A]༄༅། །པ་བྱི་བའི་དུག་ལྟར་ཁོང་ནས་ལྡང་བའི་ཆོས་ཅན་ཤིན་ཏུ་བཅོམ་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་བསད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དགེ་འདུན་འབྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་
ཕན་ཚུན་དུ་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་འདུས་པ་ཤིན་ཏུ་རྩ་བ་ནས་བཅོམ་པས་དགེ་འདུན་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རང་དང། སྤྱིའི་དང། ཕྱི་རོལ་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་
ཙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདུས་པ་བརྒྱད་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་ཟག་པ་མེད་པའི་གནོད་སེམས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་བཅོམ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སངས་
རྒྱས་ལ་གནོད་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་ཕྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། མཚམས་མེད་པ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོས་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་
བྱས་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཏེ། མཚམས་མེད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གང་བཤད་པས་ཁྱོད་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞན་རྣམས་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་མཚམས་མེད་པ་རྣམས་ཁྱོད་ལ་བཤད་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། གང་
བསྟན་པ་བརྗོད་པ་ལས་མཚམས་མེད་པ་རྣམས་གསུངས་པ་སྟེ། གང་བྱས་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གསུམ་པོ་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་

[176B]གཏོགས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སྤྲུལ་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་སམ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་གང་ལ་ལ་མཚམས་མེད་པ་བྱས་ནས་འགྱོད་པར་གྱུར་པ་ལ་དེའི་འགྱོད་པར་ལྟ་བ་བཟློག་པ་དང་བརྩོན་པ་བོར་བ་ལ་འགྱོད་པར་ལྟ་བ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་
སླར་རབ་ཏུ་སྤྲོ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་སྙམ་ནས་སྤྲུལ་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མཚམས་མེད་པ་བྱེད་པ་ལ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་
གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མེད་དེ། རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་རིག་པ་དང། ལུས་དང། ལོངས་སྤྱོད་དང། གནས་རྟོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་རབ་ཏུ་དབེན་
པ་མཐོང་བས། གལ་ཏེ་བརྒྱ་ལམ་ན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཕྲད་ན་འགྲོ་བའི་མཚམས་གཞན་དུ་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོགས་པའི་ཉེས་པ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་མ་གཏོགས་སོ། །དེ་ལ་
འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སྲེད་པ་དག་ནི་མར་བཤད་དེ། །མ་རིག་པ་ཡང་ཕར་ཤེས་སོ། །རྣམ་ཤེས་ཡུལ་རྣམས་རིག་པས་ན། །སངས་རྒྱས་སུ་ནི་དེ་ཡང་བསྟན། །བག་ལ་ཉལ་ནི་དགྲ་བཅོམ་
སྟེ༑ ༑ཕུང་པོ་ལྔ་འདུས་དགེ་འདུན་ནོ། །མཚམས་མེད་པར་ནི་མཚམས་བཅད་པས། །དེ་ནི་མཚམས་མེད་ལས་ཡིན་ནོ། །ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་

[177A]༄༅། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་པ་ཉིད་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་པ་
ཉིད་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པ་དང། སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། ཤི་
འཕོ་གཉིས་ཐོབ་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་
ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེའི་ཕྱིར་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཐོག་པ་གཅིག་ཏུ་བཤད་དོ། །དེ་ལ་
འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། །བདག་མེད་གཉིས་དང་ཉོན་མོངས་དང། །དེ་བཞིན་སྒྲིབ་པ་རྣམ་གཉིས་དང། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་འགྱུར་བ་ཡི་།ཤི་འཕོ་ཐོབ་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས།། །།
འཕགས་པ་ལངྐར་གཤེགས་པ། བམ་པོ་ལྔ་པ། དེ་ནས་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་གཤེགས་ནས་གང་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ནི་ང་ཉིད་དོ། །སྐྱེས་པའི་རབས་སྐྱེ་བ་སྣ་ཚོགས་སུའང་ང་ཉིད་དེ་དང་དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་

[177B] གླང་པོ་ཆེ་དང། ནེ་ཙོ་དང། རྒྱས་པ་དང། དབང་པོ་དང། མིག་བཟང་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐྱེས་པའི་རབས་བརྒྱ་སྟོང་བཤད་པ་རྣམས་ཅི་ལ་དགོངས་
ཏེ་གསུངས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་མཚུངས་པ་རྣམ་པ་བཞི་
ལ་དགོངས་ནས་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་གཤེགས་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ང་ཉིད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ལོག་པར་དད་སེལ་དང། གསེར་ཐུབ་དང། འོད་སྲུང་དུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་ཚིག་འབྱིན་ཏོ། །མཚུངས་པ་
རྣམ་པ་བཞི་གང་ལ་དགོངས་ཤེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡི་གེ་མཚུངས་པ་དང། གསུང་མཚུངས་པ་དང། ཆོས་མཚུངས་པ་དང། སྐུ་མཚུངས་པ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་མཚུངས་པ་དེ་བཞི་ལ་དགོངས་ནས་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་གཤེགས་ན་ཚིག་འབྱིན་ཏོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཡི་གེ་མཚུངས་པ་
གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡི་གེ་གང་གིས་ངའི་མིང་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གིའང་ཡི་གེ་དེ་ཉིད་དེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཡི་གེ་དེ་དག་ཀྱང་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་
དུ་བྱེ་བྲག་མེད་པས་དེ་ནི། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཡི་གེ་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གསུང་

[178A]༄༅། །མཚུངས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ངའི་གསུང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའང་རྣམ་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་པ་ཚངས་པའི་སྒྲ་སྐད་ཀྱི་དབྱངས་འབྱུང་ངོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་
པོ༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་དག་གི་གསུང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའང་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་པ་ཚངས་པའི་སྒྲ་སྐད་ཀྱི་
དབྱངས་འབྱུང་སྟེ། ཀ་ལ་པིང་ཀ་དང། ཚངས་པའི་སྒྲ་སྐད་ཀྱི་དབྱངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་བྱེ་བྲག་མེད་ཅིང་ལྷག་ཆད་མེད་དོ། །དེ་ལ་སྐུ་མཚུངས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ང་དང་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་དག་གི་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང། གཟུགས་དང། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོའི་སྐུར་མཚུངས་ཤིང་བྱེ་བྲག་མེད་
དེ༑ འདུལ་བའི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་འགྲོ་བའི་བྱེ་བྲག་དེ་དང་དེར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པ་ནི་མ་གཏོགས་སོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་
ཆོས་མཚུངས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་དག་དང་ང་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་མཚུངས་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ལ་དགོངས་ནས་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་གཤེགས་ན་ཚིག་འབྱིན་ཏོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། འོད་

[178B] །གསེར་ཐུབ་དག་ཀྱང་ང་ཡིན་ཞེས། །མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཉམ་གྱུར་པས། །རྒྱལ་བའི་སྲས་ལ་ངས་བཤད་དོ། །ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་གསོལ་པ། གང་
འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་གི་ནུབ་མོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། གང་གི་ནུབ་མོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་བར་དུ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་མ་བཤད། འཆད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཚིག་མེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚིག་གོ་ཞེས་གསུངས་ན། ཚིག་མེད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚིག་གོ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཅི་ལ་དགོངས་ཏེ་གསུངས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆོས་གཉིས་ལ་
དགོངས་ཏེ་ངས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཆོས་གཉིས་པོ་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། སོ་སོ་རང་གི་ཆོས་ཉིད་དང། སྔོན་གྱི་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་དགོངས་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆོས་གཉིས་
པོ་དེ་ལ་དགོངས་ནས་ངས་དེ་སྐད་ཅེས་བཤད་དོ། །དེ་ལ་སོ་སོ་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་དགོངས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་སོ་སོ་རང་
གིས་རིག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཚིག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ། ཡི་གེ་དང་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ངས་ཀྱང་ལྷག་ཆད་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ། །དེ་ལ་སྔོ་ན་གྱི་ལུགས་ཀྱི་

[179A]༄༅། །ཆོས་ཉིད་གང་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལྟ་སྟེ་སྔོན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ལམ་འདི་ནི་གསེར་དང། དངུལ་དང། མུ་ཏིག་གི་འབྱུང་ཁུངས་བཞིན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་
པོ༑ ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གནས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རང། མ་བྱུང་ཡང་རུང། དེའི་ཆོས་ཉིད་དང། ཆོས་ཀྱི་གནས་ཉིད་དང། ཆོས་མི་འགྱུར་བ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་རྙིང་པའི་
ལམ་བཞིན་དུ་འཇུག་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་འབྲོག་དགོན་པ་ན་འཁྱམ་པ་ལས་གྲོང་ཁྱེར་རྙིང་པ་ལམ་མ་གོལ་བར་འཇུག་པ་ཞིག་མཐོང་ནས་གྲོང་
ཁྱེར་དེར་སོང་སྟེ། དེར་ཞུགས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་དུ་གནས་ཤིང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བྱ་བ་དང་བདེ་བ་རྗེས་སུ་མྱོང་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ལམ་གང་ནས་གྲོང་ཁྱེར་དེར་ཞུགས་
པའི་ལམ་དེ་དང། གྲོང་ཁྱེར་སྣ་ཚོགས་དག་སྐྱེས་བུ་དེས་བྱས་བ་ཡིན་ནམ། གསོལ་པ། མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་དེ་བཞིན་དུ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་
གང་ང་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཆོས་ཉིད་དང། ཆོས་ཀྱི་གནས་ཉིད་དང། ཆོས་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་དང། ཡང་དག་པ་ཉིད་དང་
བདེན་པ་ཉིད་དེ་ནི་འདུག་པ་སྟེ། དེས་ན་དེའི་ཕྱིར། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ངས་འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ནུབ་མོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། གང་གི་ནུབ་མོ་

[179B]བཞིན་གཤེགས་པས་ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་མ་བཤད། འཆད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། གང་གི་
ནུབ་མོ་ཐུགས་སུ་ཆུད། །གང་ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་འདས། །ངས་ནི་དེ་ཡི་བར་དུ་ཡང། །ཅུང་ཟད་བསྟན་པ་མ་ཡོད་དོ། །སོ་སོ་རང་ཆོས་ལུགས་རྣམས་ལ། །དགོངས་ནས་རབ་ཏུ་ངས་བཤད་
དེ༑ ༑པ་དང་སངས་རྒྱས་དེ་དག་གིས། །ཅུང་ཟད་བྱེ་བྲག་བྱས་པ་མེད། །དེ་ནས་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་བ་བཏང་
པ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས། ཅི་ནས་བདག་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞན་རྣམས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་སྤངས་ནས་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་བཤད་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེའི་ཕྱིར་
ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་གཟུང་ཞིག་དང། ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། །ལེགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་གསོལ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་
གྲོས་ཆན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སླར་ཉན་པ་དང། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་ནི་གཉིས་ལ་གནས་སོ། །

[180A]༄༅། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཡོད་པ་ལ་གནས་པ་དང། མེད་པ་ལ་གནས་ཏེ་སྐྱེ་བ་དང། མི་སྐྱེ་བར་མོས་པའི་ལྟ་བར་ལྟུང་བ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་འབྱུང་བའི་བློའོ། །དེ་ལ། བློ་
གྲོས་ཆེན་པོ། ཇི་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་ཡོད་པ་ལ་གནས་ཤེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ན་རྒྱུ་དང། རྐྱེན་རྣམས་ཡོད་པས་སྐྱེའི། མེད་པས་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་སྐྱེ་བ་སྐྱེ་སྟེ། མེད་པ་ནི་མ་
ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་སྐད་དུ་དངོས་པོ་དག་ཡོད་པར་སྨྲ་ན་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒྱུ་ཡོད་པ་ལས་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཇི་ལྟར་
ན་མེད་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་ཁས་བླང་བ་བྱས་ལ། སླར་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་མེད་པར་
རྣམ་པར་རྟོག་གོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གང་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབེན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡོད་པར་ཁས་མི་ལེན་པ་དང་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་དབེན་པའི་ཕྱིར་
གང་སངས་རྒྱས་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ལ་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་རྣམས་ཁས་མི་ལེན་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་དང། མེད་
ཅེས་བྱ་བ་འདི་ལ་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་འདི་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་ཁས་བླངས་ལ་

[180B] །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གང་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གོ་བ་ནི་ཁྱོད་ལེགས་
སོ༑ ༑བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་མེད་པ་འབའ་ཞིག་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། སངས་རྒྱས་རྣམས་
ཀྱང་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་གཅིག་པ་དང། ཐ་དད་པ་དང་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བློ་གྲོས་
ཆེན་པོ༑ འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་ལུས་མེད་པའི་ཕྱིར་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མི་དམིགས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་གི་དངོས་
པོ་རྣམས་ཁས་མི་ལེན་པར་སངས་རྒྱས་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བཅིང་བར་བྱ་བ་དང། བཅིང་བའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སངས་
རྒྱས་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དེ་དག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བཅིང་བར་བྱ་བ་ཡོད་ན། བཅིང་བ་དང་བཅིང་བའི་རྒྱུའང་ཡོད་དེ། བློ་གྲོས་ཆེན་
པོ༑ དེ་སྐད་ཟེར་བའང་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ནི་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ངས་དེ་ལ་དགོངས་ནས་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་རི་རབ་ཙམ་

[181A]༄༅། །ཡང་བླའི། ཡོད་པ་དང། མེད་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མེད་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ཡང་རྣམ་
པར་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་ལྷུང་བའི་བསམ་པ་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་ཏེ། མི་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་མི་རྟག་པར་
ལྟ་བའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བ་རྟོག་པ་དང། ཡི་གེ་མེད་པ་ལ་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་ཅིང་ལྡོག་པར་རྣམ་པར་
རྟོག་ནའང་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཇི་ཙམ་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་བ། །ཡོད་དང་མེད་པ་མཐའ་གཉིས་ཏེ། །སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པར་སྤངས་ན་ནི། །
སེམས་ཀྱང་ཡང་དག་འགག་པར་འགྱུར། །ཡུལ་ལ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །འགོག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཇི་ལྟར་འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་གནས་ཡོད་
དོ༑ ༑རྐྱེན་གྱིས་ཡོད་དང་མེད་པ་ལས། །མ་བྱུང་བ་ལས་གང་སྐྱེ་ཞིང། །བྱུང་ནས་འཇིག་པར་འགྱུར་ཞེས་པའང། །ང་ཡི་བསྟན་ལ་དེ་མི་གནས། །སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་མུ་སྟེགས་
དང། །ང་དང་གཞན་རྣམས་སུ་ཡིས་ཀྱང། །རྐྱེན་གྱིས་ཡོད་པར་མ་བསྒྲུབས་ན། །ཇི་ལྟ་བུ་ན་མེད་པར་འགྱུར། །ཡོད་པ་དག་ནི་སུས་བསྒྲུབས་ན། །གང་རྣམས་རྐྱེན་གྱིས་མེད་པར་

[181B] ༑སྐྱེ་བར་སྨྲ་བ་ལྟ་ལོག་པས། །ཡོད་དང་མེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་གང་རྣམས་ཅུང་ཟད་མི་སྐྱེ་བ། །ཅུང་ཟད་འགོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །འཇིག་རྟེན་དབེན་པར་མཐོང་བས་ན། །ཡོད་དང་
མེད་པར་དེ་མི་འཛིན། །དེ་ནས་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་པ་བཏབ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། གྲུབ་པའི་མཐའི་
ཚུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའི་བྱེ་བྲག་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་གང་གིས་བདག་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞན་རྣམས་གྲུབ་པའི་མཐའི་ཚུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་
པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བ་དང། རྟོག་པ་ཅན་དང། ལོག་པར་མུ་སྟེགས་ཅན་དང། བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
དྲིང་ལ་མི་འཇོག་པར་འགྱུར་བ་གྲུབ་པའི་མཐའི་ཚུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་
པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གསུང་བའི་མཆོག་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་
ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་གཟུང་ཞིག་དང། ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། །ལེགས་སོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་གསོལ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་

[182A]༄༅། །ལྡན་འདས་ལ་སླར་ཉན་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའི་ཚུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། གྲུབ་པའི་མཐའི་ཚུལ་དང། བཤད་པའི་ཚུལ་ལོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གྲུབ་
པའི་མཐའི་ཚུལ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་དེ། ཚིག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། ཡི་གེ་མེད་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་རྟོགས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་
སོ་སོ་རང་གི་རྟོགས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མུ་སྟེགས་ཅན་དང་བདུད་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ། རྟོག་པ་པ་དང། མུ་སྟེགས་ཅན་དང་བདུད་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བཅོམ་ནས་
སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་རྣམ་པར་མཛེས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའི་ཚུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་བཤད་པའི་ཚུལ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བསྟན་པ་ཡན་ལག་
དགུ་སྣ་ཚོགས་སུ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་པ་དང། ཐ་དད་པ་དང་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་པ་ཐབས་མཁས་པའི་ཆོ་ག་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་
བཤད་པ་འཇུག་སྟེ། སུ་ཅི་ལ་མོས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་དེ་འཆད་དོ་།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ནི་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ལ་ཁྱོད་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་

[182B] །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་ཚུལ་རྣམས་ནི། །སོ་སོ་རང་རིག་བསྟན་པ་སྟེ། །ཐ་དང་ཤེས་པ་སུས་མཐོང་བ། །དེ་དག་
རྟོག་པའི་དབང་མི་འགྲོ་ཇི་ལྟར་བྱིས་པ་རྣམ་རྟོག་བཞིན། །བདེན་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་མེད་ན། །ཇི་ལྟར་ཐར་པ་དངོས་མེད་པར། །རྟོག་པ་ཅན་རྣམས་འདོད་མི་འགྱུར། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པར་
འབྲེལ་པར་ནི། །འདུས་བྱས་སོ་སོར་བལྟས་ན་ཡང། །ལྟ་བ་གཉིས་པོ་རབ་རྒྱས་ཏེ། །རྣམ་པར་བཟློག་པར་མི་མཐོང་ངོ། །འཇིག་རྟེན་རྣམས་བརྟགས་སྒྱུ་མ་དང། །ཆུ་ཤིང་ཕུང་ལྟར་མཐོང་
ན་ནི༑ ༑མྱ་ངན་འདས་པ་ཡིད་སྤངས་པ། །གཅིག་པོ་འདི་ནི་བདེན་པ་ཡིན། །འདོད་ཆགས་དང་ནི་ཞེ་སྡང་མེད། །གཏི་མུག་མེད་ཅིང་གང་ཟག་མེད། །སྲེད་ལས་བྱུང་བའི་ཕུང་པོ་རྣམས། །རྨི་
ལམ་འདྲ་བར་ཡོད་པའོ། །དེ་ནས་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཡང་དག་པ་མ་
ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། །བདེ་བར་གཤེགས་པས་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ཅི་ཞིག་
གང་གིས་སུའི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་འབྱུང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་

[183A]༄༅། །རྟོག་པ་ཞེས་བགྱི་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་གང་ལགས། ཅི་ལ་སོ་སོར་རྣམ་པར་བརྟགས་པས་ཡང་དག་
པ་མ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གང་ཁྱོད་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ནི། བློ་
གྲོས་ཆེན་པོ། ཁྱོད་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་དང། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་བདེ་བ་དང། འཇིག་རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང། ལྷ་དང་མི་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེའི་དོན་དང། ཕན་པ་དང། བདེ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་
པ་ལེགས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་གཟུང་ཞིག་དང། ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། །ལེགས་སོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་གསོལ་ནས། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སླར་ཉན་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་
པོ༑ དོན་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་སྣ་ཚོགས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཀུན་བརྟགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པས་མི་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྱུང་བ་འབྱུང་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཟུང་
བ་དང། འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པ་དང། རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་མ་རྟོགས་པའི་བློ་ཅན་དང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཡོད་པ་དང་མེད་པར་ལྟ་བའི་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་

[183B]བག་ཆགས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་སྣ་ཚོགས་དམིགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་དང། བདག་དང་བདག་
གིར་མངོན་པར་ཆགས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བསྒྲགས་པ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མང་པོ་འབྱུང་བ་འབྱུང་ངོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། གལ་
ཏེ་དོན་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པས་མི་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྱུང་བ་འབྱུང་སྟེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་
ལ་ལྟ་བར་ལྷུང་བ། གཟུང་བ་དང། འཛིན་པ་དང། མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་སོ་སོ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་རྒྱས་པ་རྣམས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་སྣ་ཚོགས་སུ་དམིགས་པ་ལ་མངོན་པར་
ཆགས་ཤིང་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་མ་རིག་པ་དང། ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བསྒྲགས་པ་སེམས་དང་སེམས་
ལས་བྱུང་བ་མང་པོ་འབྱུང་བ་འབྱུང་བ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བའི་མཚན་ཉིད་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་
མེད་པ་ལས་དབེན་པ་ལྟ་བའི་མཚན་ཉིད་ལས་ཇི་ལྟར་བཟློག་པ་དེ་བཞིན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དོན་དམ་པའང་ཚད་མ་དང། དབང་པོ་དང། ཆ་ཤས་དང། དཔེ་དང། རྒྱུའི་མཚན་

[184A]༄༅། །ཉིད་ལས་རྣམ་པར་བཟློག་པ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། གཅིག་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་མངོན་པར་
ཆགས་པ་ལ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རྟོག་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྱུང་གི་།དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཆགས་ཤིང་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟ་
བུ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས། གཅིག་ལ་ནི་འབྱུང། གཅིག་ལ་ནི་མི་འབྱུང་ཞེས་གསུང་ན། ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་དང་ཁྱོད་ལ་མི་མཚུངས་པའི་
རྒྱུར་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ལྟ་བ་འབྱུང་བར་གསུང་ན། སྒྱུ་མའི་ཡན་ལག་གི་སྐྱེས་བུ་ཐ་དད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལས་གཟུགས་གཅིག་
གྲུབ་པ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རྟོག་པས་མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་རྣམ་པར་བརྟགས་པས་དངོས་པོ་དང། དངོས་པོ་མེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་འཇིག་
རྟེན་རྒྱང་པན་གྱི་ལྟ་བ་དང་བསམ་པར་ལྷུང་བར་འགྱུར་རོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྱུང་བའམ། ལྡོག་པ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་
ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འབྱུང་བ་དང། ཕྱི་རོལ་སྣང་བའི་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་རྟོག་པས། བློ་གྲོས་

[184B] རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྱུང་བའང་མེད། ལྡོག་པའང་མེད་དེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཞན་དུ་ན་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་སེམས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བརྟགས་པ་དང་
སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པས་ལོ་རྒྱུས་ལས་བྱུང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྱུང་བར་བཤད་དོ། །ཇི་ལྟར་ན་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་འདི་དག་
རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སེམས་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་བདག་དང་བདག་གིར་མངོན་པར་ཆགས་པ་ལས་ལྟ་བ་རྣམ་པར་བཟློག་སྟེ། རྒྱུ་དང། རྐྱེན་དང། འབྲས་བུའི་ཉེས་པ་
ལས་བཟློག་ཅིང་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་རྟོགས་པས་སེམས་དང་བསམ་པ་ཤིན་ཏུ་གྱུར་ཏེ། ས་ཐམས་ཅད་ལ་རིགས་པར་བྱས་ཤིང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདག་གི་སོ་སོ་རང་
གིས་རིག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཆོས་ལྔ་དང། རང་བཞིན་དང། དངོས་པོ་དང། ལྟ་བ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྡོག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་ཏེ། དེས་ན་དེའི་ཕྱིར། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལྟར་སྒྱུ་
མ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་སྣ་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་འབྱུང་སྟེ། རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དོན་ལ་ཡང་དག་པའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་
ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཞེས་ངས་སྨྲས་སོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་རྣམས་དང་ནི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་།གང་རྣམས་འཇིག་རྟེན་འབྱུང་ཞེས་པ། །མཐའ་

[185A]༄༅། །བཞི་དང་ནི་ལྡན་པ་སྟེ། །དེ་དག་ང་ཡི་ཚུལ་མི་ཤེས་།རྒྱུ་དག་དང་ནི་རྐྱེན་རྣམས་ལས། །འཇིག་རྟེན་ཡོད་མེད་མི་སྐྱེ་སྟེ། །གང་ནའང་ཡོད་མེད་ཡོད་མིན་ན། །
བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བརྟག་ཡོད་མིན་མེད་མིན་ཡོད་མེད་མིན་།དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ནམ་མཐོང་ན། །དེ་ཚེ་སེམས་ཀྱང་རྣམ་ལྡོག་སྟེ། །བདག་མེད་པར་ཡང་རྟོག་པར་འགྱུར།།
གང་ཕྱིར་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བས་ན། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ། །རྐྱེན་རྣམས་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུ་སྟེ། །འབྲས་བུ་ལས་ནི་སྲིད་མི་སྐྱེ། །འབྲས་བུ་གཉིས་སུ་འགྱུར་བས་ན། །
འབྲས་བུ་ལ་ནི་འབྲས་མི་སྐྱེ། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རབ་འགྱུར་བས་།འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མི་དམིགས་སོ། །དམིགས་དང་དམིགས་བྱ་མེད་པར་ཡང། །ནམ་ཞིག་འདུས་བྱས་རྣམས་
མཐོང་ན། །སེམས་མེད་པ་ཡི་སེམས་ཙམ་སྟེ། །སེམས་ཙམ་དུ་ཡང་ངས་བཤད་དོ། །ཙམ་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དབྱིབས། །རྐྱེན་དང་དངོས་པོ་སྤངས་པ་སྟེ། །མཐར་ཐུག་དངོས་པོ་
ཚངས་པའི་མཆོག་དེ་ནི་ཙམ་ཞེས་ངས་བཤད་དོ། །བདེན་པར་བདག་ནི་བརྟགས་པ་སྟེ། །རྫས་ཡོད་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཕུང་པོའི་ཕུང་པོ་ཉིད། །བཏགས་པ་ཡིན་
ཏེ་རྫས་མེད་དོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་བཞི་སྟེ། །མཚན་དང་རྒྱུ་དང་དངོས་ལས་བྱུང། །བདག་མེད་པ་ཡི་མཉམ་པ་སྟེ། །བཞི་པ་རྣལ་འབྱོར་རྣལ་འབྱོར་པའི། །ལྟ་བ་ཐམས་

[185B] །རྟོག་དང་བརྟག་པ་སྤངས་པ་སྟེ་།དམིགས་མེད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི། །སེམས་ཙམ་དུ་ཡང་ངས་བཤད་དོ་།དངོས་མེད་དངོས་མིན་མ་ཡིན་པ། །དངོས་དང་དངོས་མེད་
རྣམ་པར་སྤངས། །དེ་བཞིན་སེམས་ལས་གྲོལ་བ་ནི། །སེམས་ཙམ་དུ་ཡང་ངས་བཤད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སྟོང་པའི་མཐའ། །མྱ་ངན་འདས་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །སྣ་ཚོགས་ཡིད་
ཀྱི་ལུས་རྣམས་ནི། །སེམས་ཙམ་དུ་ཡང་ངས་བཤད་དོ། །རྣམ་རྟོག་བག་ཆགས་འབྲེལ་པ་ཡི། །སྣ་ཚོགས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། །མི་རྣམས་ལ་ནི་ཕྱི་རོལ་སྣང། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་
སེམས་ཙམ་མོ། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་ཡོད་མེད་དེ། །སེམས་ནི་སྣ་ཚོགས་རྣམས་སུ་སྣང། །ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གནས་འདྲ་བར། །སེམས་ཙམ་དུ་ཡང་ངས་བཤད་དོ། །དེ་ནས་ཡང་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་དང་གཞན་དག་གིས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་དུ་གཟུང་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་དེ་སྐད་གསུངས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྒྲ་
ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་དུ་འཛིན་པ་མ་ལགས། སྒྲ་གང། དོན་གང་ལགས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་གཟུང་

[186A]༄༅། །ཞིག་དང། ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། །ལེགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་གསོལ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ལ་སླར་ཉན་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སྒྲ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚིག་དང་ཡི་གེར་ཕྲད་
པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ཏེ། སོ་དང། འགྲམ་པ་དང། རྐན་དང་ལྕེ་དང། མཆུ་སྦྱར་བ་ལས་བྱུང་བ་ཕན་ཚུན་སྨྲ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་
སྒྲ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དོན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཅིག་པུ་དབེན་པར་སོང་ནས་ཐོས་པ་དང། བསམས་པ་
དང༑ བསྒོམས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་རང་གི་བློས་བག་ཆགས་ཀྱི་གནས་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་
འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ས་དང་སའི་གནས་གཞན་གྱི་བྱེ་བྲག་དང་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་འཇུག་པ་ལ་རབ་ཏུ་དཔྱོད་ན། དོན་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་
པོ༑ སྒྲའི་དོན་ལ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སྒྲ་དང། དོན་དང། དོན་དང་སྒྲར་ཡང་གཅིག་པའང་མ་ཡིན། ཐ་དད་པའང་མ་ཡིན་པར་ཡང་དག་

[186B] བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གལ་ཏེ་སྒྲ་དང་དོན་ཐ་དད་ན་ནི། དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྒྲ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན། ནོར་རྫས་ལ་མར་མེ་བཞིན་དུ་དོན་དེ་ལ་སྒྲས་རྗེས་སུ་
འཇུག་གོ་འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་མར་མེ་ཐོགས་ནས་ཕྱོགས་འདི་ན་ངའི་ནོར་འདི་ལྟ་བུ་འདི་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་ནོར་ལ་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཚིག་
ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྒྲའི་མར་མེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཚིག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་
གོ་གཞན་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མ་སྐྱེས་པ་དང། མ་འགགས་པ་དང། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང། ཐེག་པ་གསུམ་དང། ཐེག་པ་གཉིས་དང། ཐེག་པ་
གཅིག་དང། ཆོས་ལྔ་དང། སེམས་དང། རང་བཞིན་ལ་སོགས་པ་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཆགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་པར་ཆགས་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་སྣ་ཚོགས་མཐོང་བའི་
རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྟ་བུར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང། སྐུར་བའི་ལྟ་བར་ལྷུང་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་གནས་པ་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རྟོག་པས་འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་
པོ༑ སྒྱུ་མ་སྣ་ཚོགས་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ལྟ་བ་ཡིན་ན། བྱིས་པ་རྣམས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རྟོག་སྟེ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ་

[187A]༄༅། །ཇི་བཞིན་སྒྲ་ལ་རྣམ་བརྟགས་ནས། །ཆོས་ཉིད་ལ་ཡང་སྒྲོ་འདོགས་ཏེ། །དེ་དག་དེ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པས། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་གནས་སུ་ལྷུང། །ཕུང་པོ་
རྣམས་ལ་བདག་མེད་དེ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱང་བདག་ལ་མེད། །རྣམ་རྟོག་བཞིན་དུ་དེ་དག་མེད། །དེ་དག་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་ནི། །ཇི་ལྟར་བྱིས་
པས་རྣམ་བརྟགས་བཞིན། །དེ་སྟེ་མཐོང་བཞིན་དེ་ཡོད་ན། །ཐམས་ཅད་ཡང་དག་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མེད་པས་ན་།ཉོན་མོངས་པ་དང་དག་པའང་
མེད༑ ༑ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་བཞིན་མིན་ཏེ། །དེ་དག་མེད་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཡེ་ཤེས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ཐ་དད་པར་རབ་
ཏུ་རྟོགས་པ་གང་གིས་ཁྱོད་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞན་རྣམས་ཡེ་ཤེས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང། མྱུར་
དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། །དེ་ལ། བློ་
གྲོས་ཆེན་པོ། ཡེ་ཤེས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མཆོག་གོ་དེ་ལ་སྐྱེས་ནས་འཇིག་པ་ནི་

[187B] །མི་སྐྱེས་མི་འཇིག་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་སོ་།གཞན་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མཚན་མ་དང་མཚན་མ་མེད་པར་ལྷུང་བ་དང། ཡོད་པ་དང་མེད་པར་ལྟུང་བ་དང་
མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ་།མཚན་མ་དང་མཚན་མ་མེད་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡེ་ཤེས་སོ། །གཞན་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་
པོ༑ དེ་ལ་གསོག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །བྲི་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང་
སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགོག་པ་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཡོད་པ་དང། མེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་མངོན་པར་
ཆགས་པ་མུ་སྟེགས་བྱེད་དང། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་ལྟུང་བའི་བསམ་པ་ལ་མངོན་
པར་ཆགས་པ་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིའོ་།དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མཆོག་གི་ཡེ་ཤེས་ནི་སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་
སྣང་བ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། འགོག་པ་མེད་པར་མཐོང་བ་དང། ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ་བ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་

[188A]༄༅། །བདག་མེད་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བའོ་།གཞན་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཆགས་
པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །གཞན་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གསུམ་དུ་འདུས་པའི་བྱ་བ་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་སོ། །མི་ལྡན་པའི་ངོ་བོ་
ཉིད་ནི་ཡེ་ཤེས་སོ། །གཞན་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཐོབ་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། བདག་གི་སོ་སོ་རང་གི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མི་
འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཆུ་ལ་ཆུ་ཟླ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། །སེམས་ཀྱིས་སུ་ནི་ལས་རྣམས་གསོག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་འབྱེད། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཀྱང་སྣང་མེད་དང།།
མཐུ་ཡང་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་བྱེད། །སེམས་ནི་ཡུལ་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ་།རྟོག་གེ་དག་ལ་ཡེ་ཤེས་འཇུག་སྣང་བ་མེད་དང་བྱེ་བྲག་ལ་།ཤེས་རབ་ཡང་དག་རབ་ཏུ་འཇུག་སེམས་
དང་ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་དང། འདུ་ཤེས་རྟོག་པ་སྤངས་པ་སྟེ་།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཆོས་ཐོབ་པ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་རྒྱལ་སྲས་མིན། །ཞིང་དང་བཟོད་པའི་ཁྱད་པར་ལ། །དེ་
བཞིན་གཤེགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དགེ་བྱེ་བྲག་དོན་དུ་དེ་སྐྱེས་ཏེ། །ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་སྤངས། །ང་ཡེ་ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་སྟེ་།གང་གིས་འཕགས་པ་རབ་ཕྱེ་བ། །གང་

[188B] །དངོས་པོ་རྣམས་དང་གང་འབྲེལ་པའོ། །ཐེག་པ་གཉིས་དང་མི་ལྡན་ཞིང། །ཤེས་རབ་སྣང་བ་རྣམ་པར་སྤངས། །དངོས་པོ་ཡོད་པར་ཆགས་པས་ནི།།
ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །སེམས་ཙམ་ལ་ནི་འཇུག་པས་ན། །བདེ་གཤེགས་ཤེས་རབ་དྲི་མ་མེད། །གཞན་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མུ་སྟེགས་བྱེད་འགྱུར་བར་སྨྲ་
བ་རྣམས་ཀྱི་འགྱུར་བར་ལྟ་བ་རྣམ་པ་དགུ་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དབྱིབས་འགྱུར་བ་དང། མཚན་ཉིད་འགྱུར་བ་དང། རྒྱུ་འགྱུར་བ་དང། རིགས་པ་འགྱུར་བ་དང། ལྟ་བ་འགྱུར་པ་དང་
སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང། དངོས་པོ་འགྱུར་བ་དང། རྐྱེན་སྣང་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང། བྱ་བ་སྣང་བར་བྱེད་པའི་འགྱུར་བ་དང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འགྱུར་བར་ལྟ་བ་དེ་དགུ་སྟེ། དེ་དག་ལ་བསམས་
ནས་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཐམས་ཅད་བདག་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དབྱིབས་འགྱུར་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དབྱིབས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མཐོང་བའི་
ཕྱིར་གསེར་གྱི་རྒྱན་སྣ་ཚོགས་སུ་འགྱུར་བ་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ་།འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གསེར་ནི་གདུ་བུ་དང། སོར་གདུབ་དང། སྤེན་ཏོག་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བས་ཡོངས་
སུ་བསྒྱུར་ན་དབྱིབས་སྣ་ཚོགས་སུ་གྱུར་པར་སྣང་ཡང་གསེར་གྱི་དངོས་པོ་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འགྱུར་བར་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཁ་ཅིག་རྣམ་པར་རྟོག་

[189A]༄༅། །གོ༑ ཁ་ཅིག་ནི་རྒྱུ་ལ་རྟོག་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་བཟུང་ནས་དེ་བཞིན་དུའང་མ་ཡིན། གཞན་དུའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཐ་
དད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞོ་དང། འོ་མ་དང། ཆང་དང། འབྲས་བུ་སྨིན་པ་བཞིན་དུ་བལྟའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཞོ་དང། འོ་མ་དང། ཆང་དང། འབྲས་བུ་
ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་མུ་སྟེགས་བྱེད་དེ་དག་གིས་འགྱུར་བ་རེ་རེར་རྣམ་པར་བརྟགས་ཏེ། དེ་ལ་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་དངོས་པོ་མེད་པས་ཡོད་པ་དང་མེད་
པ་ནི་གང་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གོམས་པ་འཇུག་པར་ལྟ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སྒྱུ་མ་
དང་རྨི་ལམ་གྱི་གཟུགས་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་ཆོས་གང་ཡང་འཇུག་པའམ་ལྡོག་པ་མེད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རྨི་ལམ་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་སྐྱེ་བ་
དང༑ འཆི་བ་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའང་མཐོང་ངོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། །འབྱུང་དང་དངོས་དང་དབང་པོ་ལ་།དུས་དང་དབྱིབས་དང་འགྱུར་བ་དང། །སྲིད་
པ་བར་མར་བསྡུ་བར་ཡང། །གང་རྟོག་དེ་དག་མི་མཁས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་བར། །རྒྱལ་བ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྟེ་།འོན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་ནི།།

[189B] །དེ་ནས་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བའི་དོན་ཡོངས་སུ་དགྲོལ་བའི་
ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མཚམས་སྦྱོར་བ་དང། མཚམས་སྦྱོར་བ་མ་ལགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའི་བྱེ་བྲག་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་གང་
གིས་བདག་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞན་རྣམས་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང། མཚམས་སྦྱོར་བ་མ་ལགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་སྒྲ་ཇི་
བཞིན་གྱི་དོན་ལ་ཆགས་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བར་མི་ལྷུང་བ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང། མཚམས་སྦྱོར་བ་མ་ལགས་པ་ལ་མཁས་པས་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ལ་
སོ་སོར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་བློས་རབ་ཏུ་བཅོམ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁོར་དུ་སྤྱོད་ཅིང་སྟོབས་དང། དབང་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང། གཟུགས་ཀྱི་ཕྱག་
རྒྱས་བཏབ་པ། སྤྲུལ་པའི་འོད་ཟེར་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་མཐར་ཐུག་པའི་གནས་བཅུ་དང་ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་པའི་བློ་ཟླ་བ་དང། ཉི་མ་དང་ནོར་བུ་དང། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་
ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་མཚུངས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་ལྟ་བ་རྣམ་པར་བཟློག་ཅིང་རྨི་ལམ་དང། སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་

[190A]༄༅། །ཅད་མཐོང་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་གནས་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཅི་རིགས་པར་ཆོས་སྟོན་པས་དྲངས་ཏེ། མྲི་ལམ་
དང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་པ། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་སྒྲ་གཞན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ལ་འཇུག་པའི་
གནས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་འགོད་པར་འགྱུར་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང། མཚམས་སྦྱོར་བ་མ་ལགས་པའི་མཚན་ཉིད་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །
བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་གཟུང་ཞིག་དང། ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། །ལེགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་གསོལ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སླར་ཉན་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆོས་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཆགས་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི་ཚད་མེད་དེ། མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང། རྐྱེན་ལ་མངོན་པར་

[190B] དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང། སྐྱེ་བ་དང། མི་སྐྱེ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་མངོན་པར་
ཆགས་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང། འགོག་པ་དང་འགོག་པ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པས་སོ་སོ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང། མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཆགས་
པའི་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང། ཐེག་པ་དང་ཐེག་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པས་སོ་སོར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ལ་སོ་སོར་
རྣམ་པར་རྟོག་པར་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་ས་དང་སའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང། རང་གི་
རྣམ་པར་རྟོག་པ་མངོན་པར་རྟོག་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང། ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་གནས་ལ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང། ཐེག་
པ་གསུམ་དང་ཐེག་པ་གཅིག་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་དག་དང་གཞན་རྣམས་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་རང་
གི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་མཚམས་སྦྱོར་བ་དེ་དག་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནས་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་མཚམས་

[191A]༄༅། །སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པས་སོ་སོར་རྣམ་པར་རྟོག་ཅིང། དར་གྱི་སྲིན་བུ་བཞིན་དུ་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ལྟ་བས་
མཚམས་སྦྱོར་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ལྟ་བ་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྐུད་པས་བདག་དང་གཞན་ལ་ཡོངས་སུ་འཁྲིའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་
ཏུ་དབེན་པར་མཐོང་བས་འདི་ལ་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང། མཚམས་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡང་མེད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབེན་པར་ལྟ་ཞིང་གནས་སོ། །གཞན་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་དངོས་པོ་མེད་པ་རང་གི་སེམས་སྣང་
བའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་སྣང་བ་མེད་པ་རང་གི་སེམས་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང། ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚམས་སྦྱོར་
བ་རབ་ཏུ་དབེན་པར་མཐོང་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཚམས་སྦྱོར་བའང་མེད། མཚམས་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མེད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལ་གང་ཡང་འཆིང་
བའང་མེད། འགྲོལ་བའང་མེད་དེ། གཞན་དུ་ན་ལོགས་པར་ལྷུང་བའི་བློས་བཅིངས་པ་དང་ཐར་བར་ཤེས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་དང་

[191B] །གཞན་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་
ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་ཡིན་ཏེ། དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པའང་སྲིད་པ་ཅན་གྱི་སྲེད་པ་དང། གང་ལ་མཚམས་སྦྱར་ནས་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་འབྱུང་བའོ།།
དེ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ལྔར་མཚམས་སྦྱར་བ་ནི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མཚམས་སྦྱོར་བ་ཆད་ནས་ནི་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང། མཚམས་སྦྱོར་
བའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཤེས་པའང་མེད་དོ། །གཞན་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གསུམ་འདུས་པའི་རྐྱེན་དང། བྱ་བ་སྦྱོར་བ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་
ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་ཏེ། བར་ཆད་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཚུལ་དུ་མངོན་པར་ཆགས་པས་སྲིད་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་གསུམ་འདུས་པའི་རྐྱེན་
ལས་བཟློག་པ་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་མ་མཐོང་བས་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་མི་འབྱུང་ངོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ་ཡང་དག་མ་ཡིན་ཡོངས་རྟོག་ནི། །མཚམས་
སྦྱོར་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། །དེ་ནི་ཡང་དག་ཡོངས་ཤེས་ན་།མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡི་དྲ་བ་འཆད། །དངོས་པོར་ཤེས་པའི་སྒྲ་འཛིན་པས། །ཇི་ལྟར་དར་གྱི་སྲིན་བུ་བཞིན། །བྱིས་

[192A]༄༅། །པ་མཚམས་སྦྱོར་མི་མཁས་པ། །རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་འཆིང། །ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་གསོལ་པ། གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་
རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་དང་གང་གིས་དངོས་པོ་གང་དང་གང་བརྟགས་པ་དེ་དག་ནི་ཀུན་བརྟགས་པ་ཉིད་དེ། དེ་དག་ལ་རང་བཞིན་མེད་ངོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
དེ་གལ་ཏེ་ཀུན་བརྟགས་པ་ཉིད་ལགས་ཏེ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་མི་རིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་བཀའ་སྩལ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་བརྟགས་པའི་
རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བའི་དངོས་པོའང་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་
དེ་བཞིན་ཚེ། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཇི་ལྟར་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་དེ་ལྟ་བུར་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་
ཀུན་བརྟགས་པ་ཉིད་དེ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་མི་རིག་གོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འོན་ཀྱང་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། འཕགས་པའི་
མཐོང་བ་དང། འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་དེ་ལྟ་བུར་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་།བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་གསོལ་པ་

[192B] དེ་གལ་ཏེ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྫུ་འཕྲུལ་དང། ཤའི་མིག་གིས་མ་ལགས་ཀྱི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། འཕགས་པའི་མཐོང་བ་དང། འཕགས་པའི་ཤེས་
རབ་ཀྱི་མིག་གིས་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་གིས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟར་བརྟགས་པ་དེ་ལྟར་མ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་
འདས། ཇི་ལྟར་འཕགས་པའི་ངོ་བོའི་དངོས་པོ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་དག་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་
ཀྱང་མ་ལགས། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའང་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འཕགས་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོའི་རང་བཞིན་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་དང། ཡོད་པ་དང། མེད་པའི་
མཚན་ཉིད་ལས་ལྡོག་པ་མཐོང་བའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བརྟགས་པའང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་སྤྱོད་ཡུལ་མ་
ལགས་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་དག་གི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དང། མཚན་ཉིད་དེའང་སྒྱུ་མ་བསྟན་པས་ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་
སྣང་ངོ། །འདི་ལྟར་སྟེ། དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ལ་ལྟ་བར་ལྟུང་བས་གཞན་དག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དངོས་པོའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པའི་

[193A]༄༅། །ཕྱིར་དེ་དག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ལགས་པས་ཐུགས་པ་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་
པ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་མ་ལགས་པ་ན། དེ་ཇི་ལྟར་ཀུན་རྟོག་པས་སོ་སོར་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ཇི་ལྟ་བུར་བརྟགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས། སོ་
སོར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་གཞན། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་གཞན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་
རྒྱུ་མི་མཐུན་པ་དེ་དག་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་དུ་བརྟགས་ན་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཟློག་པའི་
སླད་དུ་ཇི་ལྟར་སོ་སོར་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མེད་དོ་ཞེས་བྒྱིའམ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཅི་ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང། མེད་
པར་ལྟ་བ་བཟློག་སྟེ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་དང། འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་ཡུལ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པས་ཡོད་པར་ལྟ་བ་ལ་དགོད་
དམ༑ འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་བསྟན་པས་རབ་ཏུ་དབེན་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་མ་མཆིས་པར་བགྱི་འམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་

[193B] འཕགས་པའི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་བསྟན་པས་ངས་རབ་ཏུ་དབེན་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་མེད་པར་བྱ་བ་འང་མ་ཡིན་ཡོད་པར་ལྟ་བ་ལ་དགོད་པའང་མ་ཡིན་གྱི། བློ་གྲོས་
ཆེན་པོ། ངས་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྐྲག་པའི་གནས་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་
ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ལྟ་བས་རབ་ཏུ་དབེན་པའི་ཆོས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ངས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་
མ་བྱས་མོད་ཀྱི། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལྟར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་དབེན་པའི་ཕྱིར་ལ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ནོར་སེལ་མཚམས་མེད་པར་
མཐོང་བས་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཞུགས་ཤིང་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣང་བ་དངོས་པོ་དང། དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་ལྟ་བ་རྣམ་པར་བཟློག་སྟེ། རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་གྱིས་ཡང་དག་པ་
ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱག་རྒྱས་ཤིན་ཏུ་བཏབ་ཅིང་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་སྤངས་པས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་རྣམས་ལ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་བློས་
མངོན་སུམ་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བར་མི་

[194A]༄༅། །བྱའོ༑ ༑དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དམ་བཅའ་བའང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་འདུ་བ་དང། དེའི་རྒྱུས་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་
ཅད་མ་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་དམ་བཅས་ཏེ་སྨྲས་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དམ་བཅས་པ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དམ་བཅས་པའང་དེ་
ལས་ལྟོས་ཏེ་འབྱུང་བས་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་དམ་གང་བཅས་པ་དེའི་དམ་བཅས་པ་དེའང་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྟེ་དམ་བཅས་པ་དེའང་ཆོས་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་ན་དམ་བཅས་པའང་མཚན་ཉིད་ཐ་མི་དད་དེ། མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པར་སྨྲ་བ་ནི་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །
དམ་བཅས་པའི་ཡན་ལག་གི་རྒྱུས་དམ་བཅས་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་མ་སྐྱེས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དམ་བཅས་པ་དེའང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་གཏོགས་པས་ཡོད་
པ་དང་མེད་པ་ལས་མ་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གལ་ཏེ་དམ་བཅས་པ་མ་སྐྱེས་པ་དེས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བར་བྱེད་ན། དེ་ལྟར་
ནའང་དམ་བཅས་པ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དམ་བཅས་པའང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་མི་སྐྱེ་བའི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ལས་དམ་བཅའ་བར་མི་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་

[194B] དེ་དག་གི་དམ་བཅས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཉེས་པ་མང་པོའི་སྐྱོན་ཆགས་པའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་དམ་བཅའ་བར་མི་
བྱའོ༑ ༑ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་རྒྱུར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་དང། བྱས་པའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་རྣམས་དམ་བཅའ་བར་མི་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་
ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་དང། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དམ་བཅའ་བར་མི་བྱ་མོད་ཀྱི་
བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ་གཞན་དུ་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱིས་པ་རྣམས་
ཡོད་པ་དང་མེད་པར་ལྟུང་བ་དེ་དག་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་རིང་དུ་མི་འགྱུར་བར་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྲག་པའི་གནས་སྤང་བའི་ཕྱིར་སྣང་བ་དང་མི་སྣང་བའི་
མཚན་ཉིད་དང། ལྟ་བ་དང། བློ་སླུ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང། རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རང་བཞིན་མེད་ཅིང་རྣམ་རིག་མེད། །
དངོས་པོ་མེད་ཅིང་ཀུན་གཞི་མེད། །འདི་དག་རོ་བཞིན་བྱིས་པ་ཡི་།ལོག་པའི་རྟོག་པ་ཅན་གྱིས་བརྟགས། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པར། །མུ་སྟེགས་ཀུན་ལས་བསྒྲག་

[195A]༄༅། །པའི་ཕྱིར། །དངོས་པོ་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་ནི། །སུ་ལའང་སྐྱེས་པ་ཡོང་མེད་དོ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པར། །དམ་བཅའ་བ་ལ་མི་རྟག་སྟེ། །དེ་འགྲུབ་
དེ་རྒྱུ་ལྡན་པའི་ཕྱིར། །དེ་དག་བློ་ཡང་ཉམས་པར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་ལོག་པར་སྐྲ་ཤད་འཛིངས། །སྐྱེ་བོ་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་མཐོང་།དེ་བཞིན་དངོས་པོར་རྣམ་རྟོག་འདི། །ལོག་
པར་བྱིས་པས་རྣམ་པར་བརྟགས། །སྲིད་པ་གསུམ་ནི་བརྟགས་པ་ཙམ་།དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཡོང་མེད་དེ། །བརྟགས་པ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དུ། །རྟོག་པ་ཅན་རྣམས་
རྟོག་པར་འགྱུར། །མཚན་དང་དངོས་པོའི་རྣམ་རིག་དང། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་གཡོས་པ་ལས། །ང་ཡི་སྲས་རྣམས་འདས་ནས་ནི། །དེ་དག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྤྱོད། །སྨིག་རྒྱུ་
པ་ལ་ཇི་ལྟ་བུར། །ཆུ་མེད་པ་ལ་ཆུ་འཛིན་པ། །སྣང་ལ་བྱིས་པ་དེ་བཞིན་ཏེ། །འཕགས་པ་རྣམས་ནི་ཁྱད་པར་ལྡན། །འཕགས་པའི་མཐོང་བ་དག་པ་སྟེ། །རྣམ་པར་ཐར་
པ་གསུམ་ལ་སྐྱེས། །སྐྱེ་དང་འཇིག་ལས་རྣམ་གྲོལ་ཏེ། །སྣང་བ་མེད་ལ་རབ་ཏུ་སྤྱོད། །དངོས་པོ་རྣམས་ནི་སྣང་བ་མེད་དེ། །རྣལ་འབྱོར་ཅན་ལའང་མེད་པའང་མིན། །
དངོས་དང་དངོས་མེད་མཉམ་པས་ནི། །འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྐྱེ། །ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་དངོས་མེད་དང། །མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་བྱེད། །ཕྱི་དང་ནང་གི་གཡོ་བ་

[195B] །ནམ་ཞིག་སེམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་ན། །དེ་ན་འཇིག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། །སེམས་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱང་མཐོང། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
འདི་སྐད་དུ་ནམ་དམིགས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཤེས་པས་མི་དམིགས་པ་དེ་ན་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རིག་པའི་གཟུང་བ་མེད་པས་འཛིན་པའང་འཛིན་
པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་འཛིན་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བསྒྲགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའང་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་གསུངས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་
རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་ཐ་མི་དད་པར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པས་མི་དམིགས་སམ། འོན་ཏེ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཟིལ་
དུ་བརླག་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པས་མི་དམིགས་སམ། དེ་སྟེ་རྩིག་པ་དང་རེ་ལྡེ་དང། རྫིང་དང། ར་བ་དང། ས་དང། ཆུ་དང། རླུང་དང། མེས་ཆོད་པ་རྣམས་དང། རྒྱང་
རིང་པོ་དང། ཉེ་བའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱའི་དོན་ཤེས་པས་མི་དམིགས་སམ། དེ་སྟེ་ལོང་བ་དང། བྱིས་པ་དང། རྒན་པོའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པས་ཤེས་བྱའི་དོན་མི་དམིགས། བཅོམ་
ལྡན་འདས། དེ་གལ་ཏེ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་ཐ་མི་དད་པ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པས་མི་དམིགས་ན་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་མི་བགྱི་

[196A]༄༅། །སྟེ༑ གང་དོན་ཡོད་པ་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་མི་ཤེས་པའོ་།དེ་སྟེ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཟིལ་དུ་བརླག་པའི་ཕྱིར་
ཤེས་པས་མི་དམིགས་ན་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེའང་མི་ཤེས་པ་སྟེ་ཤེས་པ་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཤེས་བྱ་ཡོད་ན་ཤེས་པ་འབྱུང་གི་མེད་པ་ལས་
མ་ལགས་ཏེ། དེ་དང་ལྡན་པས་ན་ཤེས་བྱ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་སྟེ་རྩིག་པ་དང། རེ་ལྡེ་དང། རྫིང་དང། ར་བ་དང། ས་དང་ཆུ་དང། རླུང་དང། མེས་ཆོད་པ་རྣམས་
དང། རྒྱང་རིང་པོ་དང། ཉེ་བའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་དང། ཕྱིས་པ་དང། རྒན་པོ་དང། ལོང་བར་གྱུར་བས་དབང་པོ་རྣམས་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པས་མི་དམིགས་ན་ནི་
བཅོམ་ལྡན་འདས། བློ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་ཡོད་པའི་དོན་མི་དམིགས་ཏེ་དེ་ནི་ཤེས་པ་མ་ལགས་ཀྱི་མི་ཤེས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་
པོ༑ དེ་ནི་དེ་ལྟར་ན་མི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཤེས་པའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ངས་དེ་ལ་དགོངས་ཏེ་ནམ་མི་དམིགས་པའི་དོན་ཤེས་པས་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་
དུ་གཞག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མ་བཤད་དེ། རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པས་

[196B] །དེ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་དང་ཤེས་པ་མི་འབྱུང་ངོ། །རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་མ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པས་ཤེས་པའང་མི་དམིགས་ཏེ། རྟོག་པ་ཅན་ཐོག་མ་
མེད་པའི་དུས་ནས་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་སྤྲོས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྒོས་པའི་བློ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་ལྟར་མི་ཤེས་སོ་།དེ་དག་མི་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྫས་དང་
དབྱིབས་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་དོ་ཞེས་བྱས་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འབྱུང་བ་ནི་སེམས་ཙམ་དུ་སྟོན་ཏོ། །བདག་དང་བདག་གི་མཚན་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་
ཤིང་ཞེན་པ་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པས་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རྟོག་སྟེ། དེ་དག་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱར་སོ་སོར་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་
པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་མི་དམིགས་པས་ཆད་པར་ལྟ་བ་ལ་རབ་ཏུ་རྟེན་ཏོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ་དེ་སྟེ་དམིགས་བྱ་ཡོད་བཞིན་དུ། །ཤེས་པས་
མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ན། །དེ་ནི་ཤེས་མིན་མི་ཤེས་པ། །དེ་དག་རྟོག་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ། །གཞན་མིན་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང། །ཆོད་པ་དང་ནི་ཉེ་རིང་ཕྱིར། །དེ་སྟེ་ཤེས་
པས་མི་མཐོང་ན། །དེ་ནི་ལོག་པའི་ཤེས་ཞེས་བྱ། །བྱིས་པ་རྒན་པོ་ལྡོངས་གྱུར་པ། །ཤེས་བྱ་དེ་ཡང་ཡོད་བཞིན་དུ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་ན། །དེ་ཡང་ལོག་པའི་ཤེས་ཞེས་

[197A]༄༅། །བྱ༑ ༑གཞན་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་རང་གི་སོ་སོར་རྣམ་པར་རྟོག་
པཱ་གར་ཐབས་སུ་གར་བྱེད་ཅིང། རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ལ་མི་མཁས་ཏེ། རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཆགས་པས་
ཐབས་སུ་བསྟན་པ་བརྗོད་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་ཏེ། མཐའ་བཞིའི་ཚུལ་རྣམ་པར་དག་པ་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའི་ཚུལ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་མི་སྒོམ་མོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་གསོལ་
པ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། བཀའ་སྩལ་པ་བཞིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་གིས་བདག་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞན་
རྣམས་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་བཤད་པ་དང། གྲུབ་པའི་མཐའི་ཚུལ་ལ་མཁས་པས་མུ་སྟེགས་ཅན་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་ལོག་པར་རྟོག་
པ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སླུ་བར་མི་འགྱུར་བའི་བཤད་པ་དང། གྲུབ་པའི་མཐའི་ཚུལ་གྱིས་མཚན་ཉིད་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་
གྲོས་ཆེན་པོ། དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག་དང། ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། །ལེགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་གསོལ་ནས། བྱང་ཆུབ་

[197B]འདས་ལ་སླར་ཉན་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་
འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །
འདི་ལྟ་སྟེ། བསྟན་པའི་ཚུལ་དང། གྲུབ་པའི་མཐའ་སོ་སོར་གཞག་པའི་ཚུལ་ལོ། །དེ་ལ་བསྟན་པ་བརྗོད་པའི་ཚུལ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆོས་
སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མདོ་བཤད་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་དང། མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་པའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ལ་གྲུབ་པའི་མཐའི་ཚུལ་གང་ཞེ་ན་
འདི་ལྟ་སྟེ། གང་གིས་རྣལ་འབྱོར་ཅན་རྣམས་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པར་ལྡོག་པར་བྱེད་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་གཅིག་པ་དང། ཐ་དད་པ་དང། གཉིས་
ཀ་དང། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ་བ་སེམས་དང། ཡིད་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་འདས་པ་བདག་གི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་འཕགས་པའི་སྤྱོད་
ཡུལ་རྒྱུ་དང། ལྟ་བ་དང། རིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་བཟློག་པ། མུ་སྟེགས་བྱེད་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་ལོག་པའི་རྟོག་པ་ཅན་

[198A]༄༅། །ཡོད་པ་དང། མེད་པའི་མཐར་ལྷུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་མ་མྱངས་པ་དེ་ནི་ངས་གྲུབ་པའི་མཐར་བཤད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་གྲུབ་པའི་མཐའི་
ཚུལ་དང། བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལ་ཁྱོད་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞན་དག་གིས་བརྩོན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ང་ཡི་
ཚུལ་ནི་རྣམ་གཉིས་ཏེ། གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་བསྟན་པའོ། །བྱིས་པ་རྣམས་ལ་བརྗོད་པ་བཤད། །རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱི་གྲུབ་མཐའོ། །དེ་ནས་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། རེ་ཞིག་དུས་གཅིག་གི་ཚེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་སྔགས་དང། སྤོབས་པ་སྣ་ཚོགས་ཅན་ལ་མི་བསྟེན་
ཏོ༑ ༑མི་འགྲོགས་སོ། །བསྙེན་བཀུར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་བརྟེན་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟང་ཟིང་ཀུན་སྡུད་དེ། ཆོས་སྡུད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་འཇིག་
རྟེན་རྒྱང་པན་པ་སྔགས་དང། སྤོབས་པ་སྣ་ཚོགས་ཅན་དེ་ལ་བསྟེན་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟང་ཟིང་ཀུན་སྡུད་དེ། ཆོས་སྡུད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་

[198B] བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་ནི་སྔགས་དང། སྤོབས་པ་སྣ་ཚོགས་ཅན་ཏེ། རྒྱུ་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བྱིས་པ་དག་རྣམ་པར་རྨོངས་པར་
བྱེད་དེ། རིགས་པ་དང་ལྡན་པས་མ་ཡིན། དོན་དང་ལྡན་པས་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གྱི་ན་བྱིས་པའི་སྨྲ་བ་སྟོན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་སྔགས་
དང། སྤོབས་པ་སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱའོ། །ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་སྙན་པས་བྱིས་པ་རྣམས་ཡང་དག་པའི་ཚུལ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པས་ནི་མི་འཇུག་གོ་།བདག་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁོང་
དུ་མ་ཆུད་ཅིང་མཐའ་གཉིས་སུ་ལྷུང་བའི་ལྟ་བས་བྱིས་བ་དག་རྣམ་པར་རྨོངས་པར་བྱེད་དེ། འགྲོ་བའི་མཚམས་ལས་རབ་ཏུ་མཐར་བའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཕུང་བར་བྱེད་དེ་
རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་ཅིང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དེའི་ཕྱིར། བློ་གྲོས་
ཆེན་པོ། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་སྔགས་དང། སྤོབས་པ་སྣ་ཚོགས་ཅན་ནི་སྐྱེ་བ་དང། རྒ་བ་དང། ན་བ་དང། འཆི་བ་དང། སློབ་པའི་མྱ་ངན་དང། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་
དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང། འཁྲུག་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་མ་ཐར་ཏེ། ཚིག་དང་ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་དང། རྒྱུ་དང་དཔེ་ཉེ་བར་སྒྲུབས་པས་བྱིས་པ་

[199A]༄༅། །དག་རྣམ་པར་རྨོངས་པར་བྱེད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེའི་སློབ་མ་ཀླུའི་གཟུགས་དང་ཆ་བྱད་འཛིན་པས་དབང་པོའང་གཙུག་ལག་མང་པོ་ལ་མཁས་པའི་བློ་
སྟེ༑ རང་གི་སྒྲའི་གཙུག་ལག་སྟོན་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། མཐོ་རིས་སུ་དབང་པོའི་འཁོར་འདུས་པར་དམ་བཅའ་བར་བྱས་ཏེ། ཡང་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ཤིང་རྟ་རྩིབ་མ་སྟོང་པ་བཅག་གོ་ཡང་
ན་ངའི་ཀླུའི་ལུས་དང། མགོ་གདེངས་ཀ་ཅན་རེ་རེ་ནས་བཅད་དོ་ཞེས་དམ་བཅད་ནས་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་བན་པའི་སློབ་མ་ཀླུའི་གཟུགས་ཅན་དང། ཆ་བྱད་འཛིན་པས་བརྒྱ་བྱིན་
ལྷའི་དབང་པོ་ཆོས་དང་ལྡན་པས་ཕམ་པར་བྱས་ཏེ། ཤིང་རྟའི་རྩིབ་མ་སྟོང་པ་བཅག་ནས་སླར་འཇིག་རྟེན་འདིར་འོངས་སོ། །དེ་ལྟར། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་བན་པ་
ནི་རྒྱུ་དང་དཔེ་སྣ་ཚོགས་སུ་འབྲེལ་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་བྱོལ་སོང་ལས་བསླབས་པས་ཀྱང་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྨོངས་པར་
བྱེད་དོ། །འདུད་དང་ཟད་པར་ལྟ་བར་མངོན་པར་ཆགས་པ་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་ན་མི་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེས་ན་དེའི་ཕྱིར། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་བན་པ་ནི་སྡུག་
བསྔལ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་འཐོབ་པར་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་སྤང་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མི་བསྙེན་ཏོ། །མི་སྟེན་ཏོ། །བསྙེན་བཀུར་མི་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་བན་

[199B] བློ་དང་ཡུལ་དམིགས་པ་ཙམ་དུ་ཚིག་དང་ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྟོན་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་བན་པ་ནི་འབུམ་ལས་ཕྱི་མའི་དུས་ཕྱི་མའི་ཚེ་
ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མ་ལ་ངན་པའི་རྟོག་པའི་རྒྱུར་ལྟ་བ་བསྟན་པས་བསྡུས་བགྱེས་པར་འགྱུར་རོ། །སློབ་མ་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་བསྡུས་པ་གྱེས་པར་འགྱུར་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་
པོ༑ འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་གྱི་བསྡུས་པ་རྒྱུ་དང། ཚིག་སྣ་ཚོགས་སུ་འབྲེལ་བ་གྱེས་པ་དེ་ཉིད་རང་གི་རྒྱུ་ལ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པའི་མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་འཆད་དེ། རང་གི་ཚུལ་ནི་
མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མུ་སྟེགས་བྱེད་གང་ལ་ཡང་རང་གི་གཙུག་ལག་གི་ཚུལ་མེད་དེ། གཞན་དུ་ན་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་ཉིད་རྒྱུའི་སྒོ་རྣམ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མས་འཆད་
དེ༑ བདག་གི་ཚུལ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། གཏི་མུག་པས་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་དུ་མི་ཤེས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། གལ་ཏེ་མུ་སྟེགས་བྱེད་
རྣམས་རང་གི་རྒྱུ་ལ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པས་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་ཉིད་ཚིག་དང། ཡི་གེ་དང་དཔེ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་འཆད་དེ། རང་གི་ཚུལ་མ་ལགས་ན། ཅི་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱང་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞུང་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་ནང་དུ་གཏོགས་པས་ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་འོངས་ཤིང་ལྷགས་པ་ཕྱོགས་སོ་སོ་ནས་འདུས་པ་རྣམས་

[200A]༄༅། །ལ་ཚིག་དང་ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་ཉིད་སྟོན་ཏེ་རང་གི་གཞུང་མ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་
ཆེན་པོ། ང་ནི་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་མི་འཆད་དེ། འདུ་བ་དང་ཟད་པ་མ་ཡིན་གྱི། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདུ་བ་དང་ཟད་པ་མེད་པ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདུ་
བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་ཕུང་པོ་སྟེ། འདུས་པ་འོང་བ་ལས་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཟད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པའོ། །འདུ་བ་དང་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
མི་སྐྱེ་བའི་ཚིག་བླ་དྭགས་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ང་ནི་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་རྟོག་པའི་ནང་དུ་གཏོགས་པར་མི་འཆད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་
ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མ་ཆགས་ཤིང་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་ལ་གནས་པ་དང། འཇུག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འཇུག་པ་དང་
མཚན་མའི་སྤྱོད་ཡུལ་མེད་པ་དང། རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་འཇུག་གོ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འཇུག་
པས་མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྟོང་པ་ཉིད་དང། སྨོན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ་།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ངས་མངོན་པར་

[200B]བྲམ་ཟེ་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་ཞིག་ང་ག་ལ་བ་དེར་འོངས་ཏེ་ཕྱིན་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐབས་མ་ཕྱེ་བར་
ང་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་ཟེར་རོ། །ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། ཐམས་ཅད་ནི་བྱས་པའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ངས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱས་སོ། །ཀྱེ་བྲམ་ཟེ། གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་བྱས་ཤེ་ན། འདི་
ནི་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་དང་པོའོ། །ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། ཐམས་ཅད་མ་བྱས་པའོ། །གལ་ཏེ་བྲམ་ཟེ། ཐམས་ཅད་མ་བྱས་ཤེ་ན། དེའང་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་གཉིས་སོ། །དེ་བཞིན་
དུ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང། ཐམས་ཅད་རྟག་པ་དང། ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པ་དང། ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི། བྲམ་ཟེ་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་ན་དྲུག་གོ་ཡང། བློ་
གྲོས་ཆེན་པོ། བྲམ་ཟེ་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་ང་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་ཟེར་རོ། །ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། འཐད་པའི་གཏན་ཚིགས་སྣ་ཚོགས་མཐོང་བས་ན་ཐམས་ཅད་གཅིག་པའོ། །ཐམས་
ཅད་ཐ་དད་པའོ། །ཐམས་ཅད་གཉིས་ཀའོ། །ཐམས་ཅད་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའོ། །ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ལ་རག་ལུས་པའོ། །དེ་དག་ནི་བྲམ་ཟེ་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་བཅུ་གཅིག་གོ་
གཞན་ཡང། ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། ཐམས་ཅད་ལུང་བསྟན་པའོ། །ཐམས་ཅད་ལུང་མ་བསྟན་པའོ། །བདག་ཡོད་དོ། །བདག་མེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ཡོད་དོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་

[201A]༄༅། །མེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀའོ། །ཐར་པ་ཡོད་དོ་།ཐར་པ་མེད་དོ། །
ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་པའོ། །ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ནམ་མཁའ་དང་མ་བརྟགས་པར་འགོག་པ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། བྱས་པའོ། །
མ་བྱས་པའོ། །བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་ཡོད་དོ། །བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་མེད་དོ་ཞེའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ངས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱས་སོ་།ཀྱེ་བྲམ་ཟེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ཀྱང་
འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཀྱེ་བྲམ་ཟེ། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་འདི་ནི། ཁྱོད་ཀྱི་ཡིན་གྱི་ངའི་མ་ཡིན་ནོ། །ཀྱེ་བྲམ་ཟེ། ང་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་སྤྲོས་པ་
རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ལས་སྲིད་པ་གསུམ་སྐྱེས་པར་སྟོན་ཏེ། བྲམ་ཟེ་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་
འབྱུང་གི་ཕ་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་མི་དམིགས་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་།འདི་ལྟ་སྟེ། མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་བདག་དང། དབང་པོ་དང་དོན་གསུམ་ཕྲད་པ་ལྟ་བུ་ངའི་
མ་ཡིན་ནོ། །ཀྱེ་བྲམ་ཟེ། ང་ནི་རྒྱུར་སྨྲ་བའང་མ་ཡིན། རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བའང་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་གཟུང་བ་དང། འཛིན་པའི་དངོས་པོར་

[201B] རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བར་སྟོན་ཏོ་།ཁྱོད་ལྟ་བུ་དང་བདག་ཏུ་འཛིན་པར་ལྷུང་བའི་རྒྱུད་ཅན་གཞན་དག་གིས་མི་རིག་གོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མྱ་ངན་ལས་
འདས་པ་དང། ནམ་མཁའ་དང། འགོག་པ་དག་གྲངས་གསུམ་དུའང་མི་རུང་ན་བྱས་པར་ལྟ་ཅི་སྨོས། གཞན་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྲམ་ཟེ་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པ་ན་པ་ང་
ལ་འདི་སྐད་ཅེས་ཟེར་རོ། །ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། སྲིད་པ་གསུམ་པོ་འདི་མི་ཤེས་པ་དང། སྲེད་པ་དང། ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་ངམ། དེ་སྟེ་རྒྱུ་མེད་པ། ཀྱེ་བྲམ་ཟེ། འདི་གཉིས་ཀའང་
འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའོ། །ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་ལྷུང་བའོ། །ཀྱེ་བྲམ་ཟེ། དེའང་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བྲམ་ཟེ། ཇི་ཙམ་
དུ་ཡིད་ལས་རྣམ་པར་གཡོས་པ་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་མངོན་པར་ཆགས་ཤིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཙམ་དུ་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་ཕན་པའོ། །ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྲམ་ཟེ་
འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་ང་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་ཟེར་རོ། །ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། བདག་གི་གྲགས་པ་ནི་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་དང། ཡི་གེ་དང། རྒྱུ་དང། དཔེ་སྣ་ཚོགས་ཉེ་བ་
སྒྲུབ་པས་སྟོན་ན། ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡང་ཡོད་དམ། ཀྱེ་བྲམ་ཟེ། གང་ཁྱོད་ཀྱི་གྲུབ་པའང་མ་ཡིན་ལ། མ་གྲུབ་པའང་མ་ཡིན། ཚིག་དང་

[202A]༄༅། །ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་མི་སྟོན་པའང་མ་ཡིན། དོན་དང་མི་ལྡན་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དང་ཡང་ལྡན་པ་ཡོད་དོ། །གང་མ་གྲུབ་པར་སྟོན་པ་དེ་འཇིག་
རྟེན་རྒྱང་པན་མ་ཡིན་ནམ། ཀྱེ་བྲམ་ཟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤྲོས་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པའི་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཐམས་ཅད་དང་
ཁྱོད་ཀྱི་བློས་མི་རྟོག་པ་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པ་ན་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཡོད་པ་དང། མེད་པ་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འཇུག་པ་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་
ཆུད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འཇུག་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་འཛིན་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རང་གི་གནས་ན་འདུག་གོ་དེ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་མ་ཡིན་པ་འདི་ནི་
ངའི་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱི་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་གནས་ན་འདུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་འཇུག་པའི་དོན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་མི་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཀྱེ་བྲམ་ཟེ། དེ་ལྟར་ན་གང་འཇིག་
རྟེན་རྒྱང་པན་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་མདོར་ན། ཀྱེ་བྲམ་ཟེ། གང་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུ་བ་མེད་པའོ། །འགྲོ་བ་དང། འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་དང། འདོད་པ་དང། མངོན་པར་ཆགས་
པས་ཞེན་པ་དང། མངོན་པ་དང། ལྟ་བའི་གནས་དང། སྙེམས་པ་དང། མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་དང། འདུ་བ་དང། སྲེད་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བ་

[202B] རྒྱུ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་དེ་དག་ནི། ཀྱེ་བྲམ་ཟེ་ཁྱོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པ་ན་ཏེ་ངའི་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྲམ་ཟེའི་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པ་ན་པ་དེ་འོངས་ཏེ་ང་ལ་དེ་
སྐད་དྲིས་ནས། དེ་ལ་ངས་དེ་སྐད་དུ་ལན་བཏབ་པ་དང། ཅང་མི་ཟེར་བར་གྱུར་ཏེ་སོང་ངོ། །དེ་ནས་ཡང་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་བྲམ་ཟེའི་གཟུགས་སུ་འོངས་ནས། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ། འོན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཉིད་ཀྱང་མེད་དོ། །འོ་ན་ཁྱེའུ་ཁྱོད་གང་ནས་འདིར་འོངས། གཽ་ཏ་མ། བདག་ནི་དཀར་པོའི་གླིང་
ནས་འདིར་འོངས་སོ། །བྲམ་ཟེ། དེ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡིན་ནོ་།དེ་ནས་ཁྱེའུ་སྤོབས་པ་མེད་པར་ཚར་བཅད་ནས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །ང་ལ་མ་དྲིས་པར་རང་གི་ཚུལ་སོ་སོར་
བཅའ་བ་བརྗོད་པར་སེམས་ཏེ། ཤཱཀྱའི་བུ་ནི་ངའི་ཚུལ་གྱི་ཕྱི་རོལ་ཏེ། ཉོན་མོངས་འཇུག་པ་མེད་པ་དང། མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་ཞིང་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་
སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འཇུག་པར་སྨྲ་སྙམ་མོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་སྔགས་དང། སྤོབས་པ་སྣ་ཚོགས་ཅན་ལ་
བསྙེན་ནས་ཟང་ཟིང་ཀུན་སྡུད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་སྡུད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ང་ལ་འདྲི། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཟང་ཟིང་དང། ཆོས་ཞེས་བགྱི་བ་ཚིག་གི་དོན་གང་

[203A]༄༅། །ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གང་ཁྱོད་ཀྱིས་མ་འོངས་པའི་འགྲོ་བའི་ཚོགས་ལ་བལྟས་ཏེ་ཚིག་གི་དོན་
གཉིས་ལ་དཔྱོད་པར་ཞུགས་པ་ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་གཟུང་ཞིག་དང། ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། །ལེགས་
སོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་གསོལ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སླར་ཉན་པ་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཟང་ཟིང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཟང་ཟིང་ནི་རེག་པ་དང་འདྲེས་པ་དང། ཉུག་པ་དང། སྙེམས་པ་དང་
མྱང་བ་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་དང། ལྟ་བ་ངན་པས་མཐའ་གཉིས་ལ་འཇུག་པ་དང། ཕུང་པོའང་འབྱུང་བ་དང། སྐྱེ་བ་དང། རྒ་བ་དང། ན་བ་
དང། འཆི་བ་དང། མྱ་ངན་དང། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཡི་མུག་པ་དང། འཁྲུག་པ་འབྱུང་བ་དང། ཡང་སྲིད་པ་ཅན་གྱི་སྲེད་པ་ལ་སོགས་
པ་ནི་ང་དང་སངས་རྒྱས་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་ཟང་ཟིང་ཞེས་བརྗོད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་བན་པ་དེ་ལ་བསྟེན་པས་ཟང་ཟིང་ཀུན་སྡུད་པར་འགྱུར་ཏེ་

[203B] འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆོས་སྡུད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་
དང༑ ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་མཐོང་བས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འཇུག་པ་དང། ས་རྣམས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་སེམས་དང། ཡིད་དང་
ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ལྡོག་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་དབང་བསྐུར་བ་རྟོགས་པ་དང། ཐུག་པ་མེད་པའི་གནས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང། ཆོས་ཐམས་
ཅད་ལ་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པས་དབང་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ལྔ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དངོས་པོ་མཐའ་གཉིས་སུ་ལྷུང་བར་
བྱེད་པས་མུ་སྟེགས་བྱེད་སྨྲ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱིས་པ་རྣམས་ཕལ་ཆེར་རྟག་པ་དང་ཆད་པ་དང་མཐའ་གཉིས་སུ་ལྷུང་བར་བྱེད་དེ་མཁས་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མེད་
པར་སྨྲ་བ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་རྟག་པར་ལྟ་བར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་ཞིག་པས་རྒྱུའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆད་པར་ལྟ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང། གནས་པ་དང། འཇིག་པར་
མི་མཐོང་བས་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནི། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་ངེས་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཁྱོད་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་

[204A]༄༅། །པོ་གཞན་དག་གིས་བསླབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། །བསྡུ་བ་དག་གིས་སེམས་ཅན་གདུལ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་དབང་དུ་བྱ། །ཤེས་
རབ་དག་གིས་ལྟ་བ་གཞིག་རྣམ་པར་ཐར་པས་ཤིན་ཏུ་སྤེལ། །འདི་ཀུན་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་ཏེ། །མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་གང་བཤད་རྫུན་།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡོད་ལྟ་བས། །
རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡང་མེད། །ང་འདྲ་གཅིག་པུ་རང་གྲུབ་མཐའ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྤངས། །འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་རྣམ་བྲལ་བ། །སློབ་མའི་སྡེ་ལ་བཤད་
པར་བྱ། །སེམས་ཙམ་དེ་ནི་སྣང་བ་མེད། །རྟག་དང་ཆད་པ་སྤངས་པ་ཡི། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་རུ། །སེམས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སྣང། །ཇི་སྲིད་སེམས་
ནི་འཇུག་པའི་བར། །དེ་སྲིད་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་རང་གི་སེམས་མཐོང་ན། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འཇུག་གོ་འདུ་བ་འབྲས་བུ་དོན་གྲུབ་པ། །ཟད་པ་འབྲས་
བུ་མ་མཐོང་བ། །འདུ་དང་ཟད་པ་ཡོངས་ཤེས་ན། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འཇུག་གོ་རྟག་དང་མི་རྟག་བྱས་པ་དང། །མ་བྱས་པ་དང་གཞན་མིན་གཞན། །དེ་ལ་སོགས་
པ་ཐམས་ཅད་ནི། །འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པ་ན་ཚུལ་ཡིན་ནོ།། །།འཕགས་པ་ལངྐར་གཤེགས་པ། བམ་པོ་དྲུག་པ། དེ་ནས་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་

[204B]སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་གང་མུ་སྟེགས་བྱེད་
ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་གང་གི་ཚིག་བླ་དྭགས་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་
ཆེན་པོ། དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་གཟུང་ཞིག་དང། ཇི་ལྟར་མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རྟོག་ལ་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མཐུན་
པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་བ་ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། །ལེགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་གསོལ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་
པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སླར་ཉན་པ་དང། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མུ་སྟེགས་བྱེད་ཁ་ཅིག་ནི་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང་
སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་འགོག་པ་དང། ཡུལ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང། རྟག་ཏུ་ཆོས་མི་མཐུན་པར་མཐོང་བས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མང་པོ་མི་འབྱུང་
སྟེ༑ འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་གྱི་ཡུལ་མི་དྲན་པ་དང། མར་མེ་དང། ས་བོན་དང། རླུང་བཞིན་དུ་རྒྱུ་ཟད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འཇུག་པར་

[205A]༄༅། །བརྗོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བློར་འགྱུར་མོད་ཀྱི། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འཇིག་པར་ལྟ་བས་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའོ། །བློ་
གྲོས་ཆེན་པོ། གཞན་དག་ནི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཟད་པས་མདའི་ཤུགས་ཟད་པ་བཞིན་དུ་ཡུལ་གཞན་གྱི་གནས་སུ་སོང་ན་ཐར་པའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཡང་མུ་སྟེགས་
བྱེད་ཁ་ཅིག་ནི་བློ་དང་རིག་པར་བྱ་བ་མཐོང་བ་རྣམ་པར་ཞིག་པས་ཐར་པར་བརྗོད་དོ། །ཁ་ཅིག་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འཇུག་ཅིང་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་མཐོང་བས་ཐར་
པར་རྟོག་གོ་ཁ་ཅིག་ནི་མཚན་མར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མང་པོ་ནི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བ་འཐོབ་པར་བྱེད་པའོ་སྙམ་ནས། རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་ལ་མི་མཁས་པ་དག་དང་
མཚན་མས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་སྟེ། མཚན་མ་མཐོང་བས་བདེ་བ་འདོད་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བློར་འགྱུར་བར་བརྗོད་དོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ནི་ནང་དང་ཕྱིའི་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་མི་འཇིག་སྟེ། ཡོད་པས་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པར་རྟོག་གོ་ཁ་ཅིག་ནི་བདག་དང། སེམས་ཅན་དང། སྲོག་དང་གསོ་བ་དང། སྐྱེས་བུ་དང། གང་ཟག་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་འཇིག་པས་མྱ་

[205B]བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མུ་སྟེགས་བྱེད་མི་མཁས་པའི་བློ་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་རང་བཞིན་དང། སྐྱེས་བུའི་བྱེད་བྲག་མཐོང་བ་དང། ཡོན་ཏན་འགྱུར་བ་
བྱེད་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རྟོག་གོ་ཁ་ཅིག་ནི་བསོད་ནམས་དང། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་ཟད་པས། ཁ་ཅིག་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པར་ཤེས་པས་
ཁ་ཅིག་ནི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ནི་དབང་པོས་རང་དབང་དུ་བྱས་པར་མཐོང་བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རྟོག་གོ་ཁ་ཅིག་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་འབྱུང་བ་འདི་ནི་གཅིག་གིས་གཅིག་
ཞུགས་པ་སྟེ། རྒྱུ་ལས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱུ་དེ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་བཞིན་དུ་གཏི་མུག་ལས་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་དེ། དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རྟོག་གོ་བློ་གྲོས་
ཆེན་པོ། མུ་སྟེགས་བྱེད་ཁ་ཅིག་ནི་བདེན་པ་དང། ལམ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རྟོག་གོ་ཁ་ཅིག་ནི་ཡོན་ཏན་དང། ཡོན་ཏན་ཅན་མངོན་པར་ཁོང་དུ་
ཆུད་ཅིང་གཅིག་པ་དང། ཐ་དད་པ་དང། གཉིས་ཀ་དང། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པར་མཐོང་བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བློར་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་ནི་རང་བཞིན་ལས་བྱུང་
བ་ཡིན་ཏེ། རྨ་བྱའི་རྣམ་པར་བཀྲ་བ་དང། རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་ཁུངས་རྣམ་པ་མང་པོ་དང། ཚེར་མ་རྣོ་བ་ལྟ་བུར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་

[206A]༄༅། །པར་རྟོག་གོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཁ་ཅིག་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས། ཁ་ཅིག་ནི་སྐྱེ་དགུ་སྐྱོང་བ་དང། ཡོན་ཏན་དྲུག་བསྟན་པ་འཛིན་པས་
མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རྟོག་གོ་ཁ་ཅིག་ནི་བྱེད་པ་པོ་དུས་ཡིན་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་འབྱུང་བ་དུས་ལ་རག་ལས་སོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་
པར་རྟོག་གོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཁ་ཅིག་ནི་སྲིད་པས་སོ། །ཁ་ཅིག་ནི་སྲིད་པ་མེད་པས་སོ། །ཁ་ཅིག་ནི་སྲིད་པ་དང། སྲིད་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་སོ། །ཁ་ཅིག་ནི་སྲིད་
པ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་མཐོང་བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རྟོག་གོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེངྒེའི་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་ཁ་ཅིག་ནི་འདི་
ལྟ་སྟེ། རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་མ་ཆགས་པ་དང། མཐའ་བཞི་དང་བྲལ་བ་ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་དུ་
མཐོང་བ་དང། རང་གི་སེམས་སྣང་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཐའ་གཉིས་སུ་མ་ལྷུང་བ་དང། གཟུང་བ་དང། འཛིན་པ་མི་དམིགས་པ་དང། ཚད་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་
ཉིད་གྲུབ་པར་མ་མཐོང་བ་དང། རྣམ་པར་སླུ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་རྟོག་སྟེ། དེ་བསལ་བ་དང། བདག་གི་སོ་སོ་རང་གི་འཕགས་པའི་ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། བདག་

[206B] ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་རྣམ་པར་ལོག་པ་དང། སྒྲིབ་པ་གཉིས་རྣམ་པར་དག་པ་དང། སའི་གོང་ནས་གོང་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་ལ་སྒྱུ་མ་
ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སེམས་དང། ཡིད་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་བཟློག་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རྟོག་གོ་དེ་ལྟར་ལོག་པའི་
མུ་སྟེགས་ཅན་རྟོག་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དག་བསྟན་ཀྱང་དེ་རིགས་པ་དང་མི་ལྡན་ཞིང་མཁས་པས་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་མཐའ་གཉིས་
སུ་ལྷུང་བའི་བསམ་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་རྟོག་གོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་
ཡོངས་སུ་རྟོགས་ཀྱང་འདི་ལ་གང་ཡང་འཇུག་པའམ་ལྡོག་པ་མེད་དོ་།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མུ་སྟེགས་བྱེད་སོ་སོའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ནི་རང་གི་གཙུག་ལག་ལ་མོས་པ་དང་
སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་འཁྲུལ་ཏེ། ཇི་ལྟར་དེ་དག་གིས་རྣམ་པ་བརྟགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མི་གནས་སོ། །ཡིད་ཀྱི་གཡོ་བ་དང་འོང་བ་དང། འགྲོ་བའི་ཕྱིར་
གང་ལའང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མེད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ལ་ཁྱོད་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་དག་གིས་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མྱ་ང་

[207A]༄༅། །ལས་འདས་པར་ལྟ་བ་ལས་བཟློག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། །མྱ་ངན་འདས་ལྟའི་མུ་སྟེགས་ཅན། །ཐ་དད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་དེ་དག་
གི་ནི་རྟོག་པ་ཙམ། །ཐར་པའི་ཐབས་ནི་ཡོད་པ་མིན། །བཅིངས་དང་བཅིང་བྱ་རྣམ་གྲོལ་བ། །ཐབས་རྣམས་རྣམ་པར་སྤངས་པ་སྟེ། །མུ་སྟེགས་ཐར་བར་རྟོག་མོད་ཀྱི། །ཐར་བར་
རུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །མུ་སྟེགས་ཅན་ཚུལ་བློ་གྲོས་ཀྱིས། །དུ་མར་ཐ་དད་བྲལ་བར་སྣང། །དེ་ཕྱིར་དེ་དག་ཐར་མེད་ན། །བླུན་པོ་དག་གིས་ཇི་ལྟར་བརྟག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་
ངན་ལྟ་བུ། །མུ་སྟེགས་ཅན་ཀུན་རྣམ་པར་མྱོས། །ཡོད་མེད་ཕྱོགས་སུ་སྨྲ་བ་རྣམས། །དེ་ཕྱིར་དེ་དག་ཐར་བ་མེད། །བྱིས་པ་སྨྲ་བའི་སྤྲོས་ལ་དགའ་བ་དག་ཡང་དག་
ཉིད་ལ་བློ་གྲོས་ཡངས་མི་བྱེད། །སྨྲ་བ་ཁམས་གསུམ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་གནས་ཏེ། །ཡང་དག་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཇིག་པའི་རྒྱུ། །མེ་ལོང་ལ་ནི་ཇི་ལྟར་གཟུགས། །སྣང་
ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལྟར། །བག་ཆགས་དག་གིས་མེ་ལོང་ལ། །བྱིས་པས་སེམས་ནི་རྣམ་གཉིས་མཐོང། །སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་མི་ཤེས་པས། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་
གཉིས་སྐྱེ། །སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡོངས་ཤེས་ན། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འབྱུང་ངོ། །སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་འགྱུར་བ་སྟེ། །མཚན་དང་མཚན་གྱི་གཞི་ཡང་སྤངས། །ཇི་

[207B] །སྣང་བའི་རྣམ་པ་སྣང་བ་མེད། །སྲིད་གསུམ་རྣམ་པར་རྟོག་ཙམ་པས། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ནི་དོན་མེད་དེ། །རྣམ་རྟོག་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ནི། །བྱིས་
པ་དག་གིས་མི་རྟོགས་སོ། །མིང་དང་འདུ་ཤེས་བྱེ་བྲག་གིས། །མདོ་དང་མདོ་ལས་རྣམ་རྟོག་བཤད། །བརྗོད་པ་དག་ནི་མ་གཏོགས་པར་།བརྗོད་པར་བྱ་བའང་མི་རིག་གོ་
དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་གིས་བདག་དང། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞན་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མཁས་པས། བདག་ཉིད་ཀྱང་གཞན་རྣམས་ཀྱང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བགྱི་བའི་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་གི་སངས་རྒྱས་པ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཉིད་ཀྱིས་དྲིས་ཤིག་དང། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་བཟོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ངས་ལན་སྦྱིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་གསོལ་
པ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བྱས་པའམ། མ་བྱས་པའམ། རྒྱུ་འམ་འབྲས་བུའམ། མཚན་

[208A]༄༅། །ནམ༑ མཚན་གྱི་གྮིའམ། བརྗོད་པའམ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་འམ། བློ་འམ། རིག་པར་བྱ་བའམ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟ་བུ་ལ་
སོགས་པའི་ཚིག་གི་ངེས་པའི་སྒྲ་ནི་གཅིག་གམ། ཐ་དད་དམ་ཅི་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་
པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གི་ངེས་པའི་སྒྲར་བྱས་པའང་མ་ཡིན། མ་བྱས་པའང་མ་ཡིན། རྒྱུའང་མ་ཡིན། འབྲས་བུའང་མ་ཡིན་
ནོ༑ ༑དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གཉིས་ཀ་ཡང་ཉེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱས་པ་ཡིན་ན་ནི་མི་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ་
མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའོ་ཅག་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་བས་ན། དེ་ནི་ང་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཞན་དག་གིས་དེ་ལྟར་མ་དགོངས་སོ། །དེ་སྟེ་མ་
བྱས་པ་ཡིན་ན་ནི་བདག་ཉིད་དུ་མ་རེད་པས་ན། ཚོགས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའང་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རི་བོང་གི་རྭ་དང། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་
དང་མཚུངས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གང་རྒྱུའང་མ་ཡིན། འབྲས་བུའང་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོད་པའང་མ་ཡིན། མེད་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡོད་པའང་

[208B] མེད་པའང་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐའ་བཞིའི་ཕྱི་རོལ་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མཐའ་བཞི་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་མཐའ་བཞིའི་ཕྱི་རོལ་དེ་ནི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལྟར་
ཚིག་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ནི་ཚིག་ཙམ་སྟེ་མཐའ་བཞིར་ལྷུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །མ་ལྷུང་བས་ན་མཁས་པ་རྣམས་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །མཁས་པ་རྣམས་
ཀྱིས་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་གི་དོན་རིག་པར་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཡང་ངས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་
བཤད་པ་དེའི་དོན་ཀྱང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱིས་ཤིག་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བདག་མེད་པའི་དངོས་པོ་ནི་བདག་མེད་པ་ཉིད་དེ། རྟ་དང་བ་ལང་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་གི་དངོས་པོར་
ཡོད་དེ། གཞན་གྱི་དངོས་པོར་མེད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བ་ལང་གི་དངོས་པོ་ནི་རྟའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན། རྟའི་དངོས་པོ་ནི་བ་ལང་གི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཡོད་དེ་
མེད་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་
མཚན་ཉིད་དུའང་མེད་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཡོད་དོ། །དེ་བས་ན་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཟུང་ནས་བདག་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ། རྣམ་པར་མི་

[209A]༄༅། །རྟོག་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ཕུང་པོ་རྣམས་དང་གཅིག་པའང་མ་ཡིན། ཐ་དད་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་རྣམས་དང་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་བྱས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པར་འགྱུར་
རོ༑ ༑དེ་སྟེ་ཐ་དད་ན་ནི་གཉིས་ཡོད་ན་གཞན་དུ་འགྱུར་ཏེ། བ་ལང་གི་རྭ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་འདྲ་བས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རིང་པོའི་བྱེ་བྲག་མཐོང་བས་ཐ་དད་པ་
མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བ་ལང་གི་རྭ་གཡས་པ་ལས་ནི་གཡོན་པ་གཞན། གཡོན་པ་ལས་ཀྱང་གཡས་པ་གཞན་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་རིང་པོ་དང་ཐུང་ངུའང་ཕན་ཚུན་
དུའོ༑ ༑དེ་བཞིན་དུ་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་དོ་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའང་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང་ཐ་དད་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་
དུ་ཐར་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའང་ཐ་དད་པའང་མ་ཡིན་གཅིག་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཐར་པའི་སྒྲས་བསྟན་ཏོ། །དེ་སྟེ་ཐར་པ་དང། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ཐ་དད་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྟེ་གཅིག་ན་ནི་རྣལ་འབྱོར་

[209B]ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རྣལ་འབྱོར་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་མཐོང་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་གཅིག་པའང་མ་ཡིན། ཐ་
དད་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང། ཤེས་བྱའང་གཅིག་པའང་མ་ཡིན། ཐ་དད་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གང་རྟག་པའང་མ་ཡིན། མི་རྟག་པའང་
མ་ཡིན། རྒྱུའང་མ་ཡིན། འབྲས་བུའང་མ་ཡིན། འདུས་བྱས་ཀྱང་མ་ཡིན། འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་མ་ཡིན། བློའང་མ་ཡིན། རིག་པར་བྱ་བའང་མ་ཡིན། མཚན་ཀྱང་མ་ཡིན་
མཚན་གྱི་གྮིའང་མ་ཡིན། ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱང་མ་ཡིན། ཕུང་པོ་རྣམས་ཐ་དད་པའང་མ་ཡིན། སྨྲ་བའང་མ་ཡིན། སྨྲ་བར་བྱ་བའང་མ་ཡིན། གཅིག་པ་དང། ཐ་
དད་པ་དང། གཉིས་ཀ་དང། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་དང། མ་འབྲེལ་བ་དེ་ནི་ཚད་མ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་ལོག་པའོ། །གང་ཚད་མ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་ལོག་པ་
དེ་ནི་ཚིག་ཙམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། གང་ཚིག་ཏམ་དེ་ནི་མ་སྐྱེས་པའོ་།གང་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་མ་འགགས་པའོ། །གང་མ་འགགས་པ་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་
པོ༑ ནམ་མཁའ་ནི་རྒྱུའང་མ་ཡིན། འབྲས་བུའང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་རྒྱུའང་མ་ཡིན་པ། འབྲས་བུའང་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པའོ། །གང་དམིགས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་

[210A]༄༅། །ཅད་ལས་འདས་པའོ། །གང་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་སངས་རྒྱས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་པ་ཉིད་དེ། ཚད་མ་དང། དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་བཟློག་པའོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཚད་དང་དབང་པོ་རྣམ་པར་ལོག་
འབྲས་བུ་མ་ཡིན་རྒྱུ་ཡང་མིན། །བློ་དང་རིག་པར་བྱ་བ་མེད་།མཚན་དང་མཚན་གྱི་གཞི་ཡང་སྤངས། །ཕུང་པོར་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་པ། །གང་ནའང་སུས་ཀྱང་མ་
མཐོང་སྟེ། །གང་ན་སུས་ཀྱང་མ་མཐོང་བ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་སྒོམ། །བྱས་པ་མ་ཡིན་མ་བྱས་མིན། །འབྲས་བུ་མ་ཡིན་རྒྱུ་ཡང་མིན། །ཕུང་པོ་མ་ཡིན་ཕུང་དང་
མིན༑ ༑གཞན་དང་མ་ཡིན་འདྲེ་བའི་ཕྱིར། །གང་རྣམས་གང་གི་དངོས་པོ་རུ། །བརྟགས་ཀྱང་མི་སྣང་མ་ཡིན་པ། །དེ་ཡང་མེད་པར་མི་རྟག་སྟེ། །དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་
ཆོས་ཉིད་དོ། །ཡོད་པའི་ཟླས་གྲངས་མེད་པ་སྟེ། །ཡོད་པའང་མེད་པའི་ཟླས་གྲངས་སོ། །དེ་བས་མེད་པར་ཤེས་མི་བྱ། །ཡོད་པར་ནི་ཡང་མི་རྟོག་གོ་བདག་དང་བདག་
མེད་ཕྱོགས་བསླད་ཅིང། །སྒྲ་ཙམ་ལ་ནི་འཇུག་པ་དག་དེ་དག་གཉིས་ཀྱི་མཐར་བྱིང་སྟེ། །བརླག་ནས་བྱིས་པ་རློག་པར་བྱེད། །ཉེས་པ་ཀུན་ལས་གྲོལ་བ་ཡི། །ང་ཡི་

[210B] །དེ་ནི་ཡང་དག་མཐོང་བ་སྟེ་།འདྲེན་པ་དག་ལའང་དེ་མི་སྨོད། །དེ་ནས་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །གང་འདི་བསྟན་པ་བརྗོད་པ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། འགོག་པ་མེད་པ་ཞེས་སྨོས་པ་མཛད་དེ། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། འགོག་པ་མེད་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚིག་བླ་དྭགས་སོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་ན། གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་གསུངས་པ་དེ་སྐྱེ་བ་མེད་
པ་དང། འགོག་པ་མེད་པ་འདི་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའམ། འོན་ཏམ་འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ལགས། ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་མི་མཐོང་
བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་མ་འགགས་པའོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཤད་ན། གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་ཞེས་བགྱི་ན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་
ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཞེས་སྨོས་སུའང་མི་རུང་ངོ་།དེ་སྟེ་ཆོས་ལ་ལ་ཞིག་གི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཞིག་ལགས་ན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཤད་དུ་གསོལ། བདེ་
བར་གཤེགས་པ། བཤད་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་དེའི་ཕྱིར། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་གཟུང་ཞིག་དང་ངས་ཁྱོད་ལ་

[211A]༄༅། །བཤད་དོ། །ལེགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་གསོལ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སླར་
ཉན་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་
པ་དང། འགོག་པ་མེད་པ་སྨོས་པའང་མ་ཡིན། རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པའང་མ་ཡིན། ངས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྨོས་པར་བྱ་བ་དོན་མེད་པའང་མ་ཡིན་གྱི། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཚིག་བླ་དྭགས་ཏེ། མུ་སྟེགས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། ས་བདུན་ལ་རབ་ཏུ་གནས་
པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་མ་སྐྱེ་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚིག་བླ་དྭགས་ཏེ་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཚིག་གོ་།འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བརྒྱ་བྱིན་
དབང་པོ་གྲོང་ཁྱེར་འཇིག་དང། ལག་པ་བྱེད་པ་སྤྱོད་པ་དང། ལུས་འདུས་པ་གཟུགས་དང། ས་གནས་ནོར་འཛིན་དང། ནམ་མཁའ་གོ་འབྱེད་འོད་རྒྱུ་ཞེས་དེ་ལ་
སོགས་པ་དངོས་པོ་རེ་རེ་ལ་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཚིག་གི་སྒྲ་མང་པོ་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ཡོད་དེ། དེ་དག་ནི་མིང་མང་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མང་པོར་མི་རྟོག་མོད་ཀྱི། རང་བཞིན་མ་ཡིན་

[211B] །དེ་བཞིན་དུ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ངའང་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་མིང་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་དུ་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣ་ལམ་དུ་གྲག་
སྟེ༑ དེ་དག་གིས་ང་བརྗོད་ཀྱང་འདི་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་ཤེས་སོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཁ་ཅིག་ནི་ང་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་ཤེས་སོ།།
ལ་ལས་ནི་རང་འབྱུང་བར། དེ་བཞིན་དུ་ལ་ལས་ནི་འདྲེན་པ་དང་རྣམ་པར་འདྲེན་པ་དང། ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་དང། སངས་རྒྱས་དང་ཁྱུ་མཆོག་དང། ཚངས་པ་དང། འཇུག་སེལ་
དང། དབང་ཕྱུག་དང། གཙོ་བོ་དང། སེར་སྐྱ་དང། ཡང་དག་མུ་དང། མི་གནོད་མུ་ཁྱུད་དང། ཟླ་བ་དང། ཉི་མ་དང། རྩེ་བ་པོ་དང། རྣམ་པར་འདོར་དང། ནེ་ཙོ་དང། དབང་པོ་དང་
སྟོབས་ཅན་དང། ཆུ་བདག་ཅེས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །གཞན་ལ་ལ་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། འགོག་པ་མེད་པ་དང། སྟོང་པ་ཉིད་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་དང། བདེན་པ་ཉིད་དང། ཡང་དག་
པ་ཉིད་དང། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང། རྟག་པ་དང། མཉམ་པ་ཉིད་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང་
རྐྱེན་ལས་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང། ལམ་དང། བདེན་པ་རྣམས་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང། རྒྱལ་བ་དང། ཡིད་

[212A]༄༅། །ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ལ་སོགས་པ་མིང་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་ཚང་བ་ལྷག་ཆད་མེད་པར་ང་ལ་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་དང། གཞན་དག་ན་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་ཏེ། ཆུའི་ཟླ་བ་བཞིན་དུ་ཞུགས་པའང་མེད། བྱུང་བའང་མེད་མོད་ཀྱི། བྱིས་པ་རྣམས་མཐའ་གཉིས་སུ་
ལྷུང་བའི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཁོང་དུ་མི་ཚུད་དེ། འོན་ཀྱང་ང་ལ་བཀུར་སྟི་བྱེད། ང་ལ་གཙོ་བོར་བྱེད། རི་མོར་བྱེད། མཆོད་པར་བྱེད་དེ་ཚིག་གི་དོན་དང། ངེས་པའི་ཚིག་ལ་མི་
མཁས་པས་མིང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་རང་གི་ཚུལ་མི་ཤེས་སོ་།བཤད་པའི་སྒྲ་དང། བརྗོད་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། འགོག་པ་མེད་པའི་དངོས་
པོ་མེད་པར་རྟོག་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་དབང་པ་དང། བརྒྱ་བྱིན་དང། གྲོང་ཁྱེར་འཇིག་ལྟ་བུར་ནི་མི་རྟོག་གོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་
སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་འབྲང་བས་རང་གི་ཚུལ་སོ་སོར་གཞོག་པ་བརྗོད་པ་ལ་མི་མོས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་སྐྱེས་བུ་བླུན་པོ་དེ་དག་འདི་སྐད་དུ་དོན་ནི་སྒྲ་ཇི་
བཞིན་པ་ཉིད་དེ། སྒྲ་ལས་དོན་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དོན་ལ་ལུས་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ལས་དོན་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ཉིད་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་

[212B] །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སྒྲའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པས་མི་མཁས་པའི་བློ་ཅན་རྣམས་ནི་ཇི་ལྟར་སྒྲ་ནི་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་གི་དོན་ནི་མ་སྐྱེས་མི་འཇིག་པ་དེ་ལྟར་མི་ཤེས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་
སྒྲ་ནི་ཡི་གེར་ལྷུང་བའོ། །དོན་ནི་ཡི་གེར་མ་ལྷུང་བ་སྟེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་ལུས་མེད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཡི་གེ་རྣམས་ཡོད་
པ་དང། མེད་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་ཡི་གེར་ལྷུང་བས་ཆོས་མི་སྟོན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཡི་གེར་མ་ལྷུང་བས་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆོས་
ལ་ཡི་གེ་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་གིས་ཡི་གེར་ལྷུང་བའི་ཆོས་འཆད་པ་དེ་ནི་འཁྱིལ་བ་སྟེ། དེས་ན་དེའི་ཕྱིར། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བཤད་པ་བརྗོད་པ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་
ཀྱིས་ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་མ་བཤད། འཆད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དང། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་དག་གིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་
ཐམས་ཅད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན་དང་མི་ལྡན་པར་ཡང་མི་འཆད་དེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཟུང་ནས་འཆད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་བཤད་ན་ནི་བསྟན་པ་འཇིག་
པར་འགྱུར་ཏེ། བསྟན་པ་ཞིག་ན་ནི་སངས་རྒྱས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་མེད་ན་ནི་སུ་ལ་ཅི་ཞིག་བཤད་དེ། ངེས་ན་དེའི་ཕྱིར་

[213A]༄༅། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བཤད་པ་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ལ་མངོན་པར་མ་ཆགས་པར་བྱའོ་།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བཤད་
པའི་བརྗོད་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་བཞིན་དུ་ཞུགས་པས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། ང་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་
གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སེམས་དང། ཡིད་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་མོས་པ་ཐ་དད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའི། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་
བ་མེད་པ། རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་ལོག་པས་བདག་གི་སོ་སོ་རང་གི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པ་བཟློག་
པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དོན་ལ་རྟོན་པར་བྱའི། ཡི་གེ་ལ་རྟོན་པར་མི་བྱའོ་།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཡི་གེའི་ཕྱིར་འབྲང་
བའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ནི་བདག་ཀྱང་དོན་ལས་ཉམས་པར་བྱེད་ཅིང། གཞན་ཡང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དང། སའི་རང་གི་མཚན་
ཉིད་ལ་མི་མཁས་པ། ཚིག་དང་ངེས་པའི་སྒྲ་མངོན་པར་མི་ཤེས་པའི་ངན་པར་རྟོག་གེ་པ་རྣམས་ལྟ་བ་ངན་པར་ལྷུང་བའི་རྒྱུད་ཀྱིས་རང་གི་ཕྱོགས་སྒྲོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་

[213B] སའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་ཤིང། ཚིག་གི་རྣམ་གྲངས་དང། ངེས་པའི་ཚིག་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ། དངོས་པོའི་དོན་དང། རིགས་པ་ལ་མཁས་
པར་གྱུར་ན། དེའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཡང་དག་པ་མཚན་མ་མེད་པའི་བདེ་བས་ཚིམ་པར་བྱེད་ཅིང། གཞན་ཡང་ཡང་དག་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འགོད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་
ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བཟུང་ན། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །
སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་མི་འཆད་པར་བྱས་པ་
ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རབ་ཏུ་འཐོབ་པར་ཤེས་སོ། །དེ་བས་ན་སྐྱེ་གནས་དམ་པ་འཐོབ་པ་དེ་དག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཅིང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་དབང་བཅུས་གཟུགས་དང། ཆ་བྱད་སྣ་ཚོགས་འཛིན་པར་གྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་

[214A]༄༅། །གྱི་ཆ་བྱད་དང། བག་ལ་ཉལ་གྱི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང། གཞན་མ་ཡིན་
པ་ཉིད་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང། བླང་བ་མེད་པ་དང། དོར་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་
དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པའི་ཕྱིར། རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་དུ་ཆགས་པ་ལ་མཁས་པར་མི་བྱ་སྟེ་སོར་མོ་ལ་ལྟ་བ་ལྟ་བུར་མི་བྱའོ། །
འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ལ་ལས་ཁ་ཅིག་ལ་སོར་མོའི་རྩེ་མོས་ཅི་ཞིག་བསྟན་ན། དེ་སོར་མོའི་རྩེ་མོ་ཉིད་ལ་ལྟ་ཞིང་འབྲང་བ་དེ་བཞིན་དུ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱིས་པ་
སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སྡེ་རྣམས་བྱིས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ལྟ་བུར་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་སོར་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་ཤིང་ཞེན་ཏོ་།དེ་ལྟར་སྒྲའི་སོར་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་མངོན་
པར་ཆགས་བཞིན་དུ་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་སོར་མོའི་རྩེ་མོ་དོན་སྤངས་ལ། དོན་དམ་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ནི་མི་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་
གྲོས་ཆེན་པོ། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཟས་དང། སྐོམ་ནི་གཡོས་མ་བྱས་པར་སུའང་ཟ་བ་མེད་དེ། ལ་ལ་གཡོས་སུ་མ་བྱས་པར་ཟ་ནའང་ཁ་ཟས་མཐར་གྱིས་གཡོས་སུ་བྱ་བ་

[214B] །དེ་བཞིན་དུ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། འགོག་པ་མེད་པའང་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་ན་མཛེས་པར་མི་འགྱུར་གྱི་
འདི་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། སོར་མོའི་རྩེ་མོའི་དོན་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་ཚིག་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེའི་ཕྱིར། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དོན་ལ་བརྩོན་པར་
བྱའོ༑ ༑བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དོན་ནི་རབ་ཏུ་དབེན་པ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་རྒྱུའོ། །སྒྲ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ་འཁོར་བ་འཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དོན་
ནི་མང་དུ་ཐོས་པ་རྣམས་ལས་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མང་དུ་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དོན་ལ་མཁས་པ་ཡིན་གྱི། སྒྲ་ལ་མཁས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དོན་
ལ་མཁས་པ་ནི་གང་མུ་སྟེགས་བྱེད་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་དང་མ་འདྲེས་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། ནམ་བདག་ཀྱང་མི་ལྟུང་གཞན་ཡང་ལྟུང་བར་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ལྟར་
དོན་ལ་མང་དུ་ཐོས་པ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དོན་འདོད་པས་དེ་དག་ལ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་ཡིན་ཏེ་
དེ་དག་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཚོལ་བས་སྤང་བར་བྱའོ། །ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བྱིན་དུ་བརླབས་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །སྐྱེ་བ་མེད་

[215A]༄༅། །པ་དང། འགོག་པ་མེད་པའི་ལྟ་བས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བགྱིས་པ་གང་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་
འདས༑ མུ་སྟེགས་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱང་མ་སྐྱེས་མ་འགགས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁྱོད་ཀྱི་ཡང་ནམ་མཁའ་དང་མ་བརྟགས་པར་འགོག་པ་དང། མྱ་ངན་
ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་རྣམས་མ་སྐྱེས་མ་འགགས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་བྱེད་པ་དང། རྐྱེན་གྱི་རྒྱུ་ལས་འགྲོ་བ་རྣམས་འབྱུང་བར་བརྗོད་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ལ་རྐྱེན་ཏོ་ཞེས་བགྱི་བར་མིང་གི་བྱེ་བྲག་གཞན་བཏགས་ནས་མི་ཤེས་པ་དང་སྲེད་པ་དང་ལས་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ལས་
འགྲོ་བ་རྣམས་སྐྱེ་བར་བརྗོད་དེ། ཁྱོད་དང་དེ་དག་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་ལའང་དེ་བཞིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེའི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་འདི་དང་མུ་
སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་སྨྲ་བར་བྱེ་བྲག་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་རོ། །རྡུལ་ཕྲ་མོ་དང། གཙོ་བོ་དང། དབང་ཕྱུག་དང། སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་ལ་སོགས་པ་རྫས་དགུ་དང་བཅས་པ་རྣམས་མ་
སྐྱེས་མ་འགགས་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁྱོད་ཀྱི་ཡང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་མི་དམིགས་པས་ན་མ་སྐྱེས་མ་འགགས་པའོ། །འབྱུང་བ་མི་འཇིག་པས་ན་

[215B]གང་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་གྱུར་ཀྱང་འབྱུང་བ་རྣམས་ནི་འབྱུང་བ་ཉིད་དེ། འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་མི་འདོར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ནི་འབྱུང་
བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་འགྱུར་བར་ཁྱོད་དང། མུ་སྟེགས་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྣམ་པར་བརྟགས་ཏེ། དེས་ན་དེའི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་འདི་ནི་བྱེ་བྲག་མ་མཆིས་ཏེ། གང་གིས་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་གསུང་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་འགྱུར་ཞིང། མུ་སྟེགས་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྨྲ་བ་མ་ལགས་པའི་བྱེ་བྲག་བཤད་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས། རང་གི་སྨྲ་
བ་བྱེ་བ་བྲག་མ་མཆིས་ན་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། འགོག་པ་མེད་པ་རྒྱུར་གྱུར་པས་མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བར་མཆིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་
གྱི་ཁམས་གཅིག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མང་པོ་འབྱུང་བ་ནི་གནས་མེད་དེ། སྐབས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ན། འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་བདག་གི་སྨྲ་
བ་བྱེ་བྲག་མ་མཆིས་ན་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མང་པོར་འགྱུར་རོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ངའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། འགོག་པ་མེད་པ་ནི་
མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། འགོག་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དང་མི་མཚུངས་ཏེ་སྐྱེ་བ་དང། མི་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང་ཡང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་

[216A]༄༅། །ཆེན་པོ། མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་མ་སྐྱེས་པ། མི་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡོད་དེ། ངའི་ན་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་དང་
མེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ངའི་ནི་ཡོད་པ་དང། མེད་པའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ་བ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་བྲལ་བ་དངོས་པོའང་མ་ཡིན་
དངོས་པོ་མེད་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་གྱི་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་མཐོང་བ་ལྟ་བུར་དངོས་པོ་མེད་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་
སྟེ༑ གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་བ་དང། མི་སྣང་བ་དང། གཟུང་བ་དང། གཟུང་དུ་མེད་པས། དེས་ན་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་
ཅད་དངོས་པོའང་མ་ཡིན། ངོ་བོ་མེད་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་རང་ལ་
གནས་ཤིང་བྱ་བ་མེད་པ་ཡིན་ན། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱང་བྱ་བ་དང་ལྡན་པར་རྟོག་སྟེ། འཕགས་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ནི་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང། སྒྱུ་མའི་
སྐྱེས་བུ་ལྟ་བུར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་རྣམ་པར་རྟོག་པས་མྱོས་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱིས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ལ་ལ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ནང་དུ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་

[216B]།འདི་དག་བྱུང་ངོ་ཞེས་འཇུག་པ་དང་འབྱུང་བར་རྟོག་སྟེ། དེ་ལ་གང་ཡང་ཞུགས་པ་དང་འབྱུང་བ་ནི་མེད་ཀྱི། དེ་ལྟར་དེ་
དག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནོར་བ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདི་ནི། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བར་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནོར་བ་ཡིན་ཏེ། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་སྐྱེས་བ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་འདུས་
བྱས་སམ། འདུས་མ་བྱས་གང་ཡང་མེད་དོ། །སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ནི་ཡོད་པ་དང། མེད་པ་ཅིའང་མི་བྱེད་པས་ན་སྐྱེ་བའམ་འགག་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་
དང་འཇིག་པ་སྤངས་པ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་བྱིས་པ་རྣམས་ལོག་པར་ལྟུང་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དང། འགག་པར་རྟོག་པ། འཕགས་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་
ལོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་བརྟགས་པ་དེ་བཞིན་དུའང་མ་ཡིན། གཞན་དུའང་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་བརྟགས་ན་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཆགས་
པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་དབེན་པ་མི་མཐོང་ངོ། །དབེན་པ་མ་མཐོང་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དེའི་ཕྱིར། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མཚན་མ་མེད་པ་མཐོང་བ་ནི་
དགེ་བ་ཡིན་ཏེ། མཚན་མ་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མཚན་མ་ནི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་མི་དགེ་བའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མཚན་མ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། མི་

[217A]༄༅། །སྐྱེ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བཤད་དོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་གནས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བས་རྣམ་པར་
རྟོག་པ་སེམས་དང། སེམས་ལས་བྱུང་བ་མང་པོ་ཤིན་ཏུ་གྱུར་པས་སྔར་དྲངས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཕགས་པ་བདག་གིས་སོ་སོ་རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་
ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་བ་རྣམ་པར་བཟློག་པའི་ཕྱིར། །མི་སྐྱེ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ། །རྒྱུ་མེད་སྨྲ་བ་བཤད་པ་ནི། །བྱིས་པ་
རྣམས་ཀྱིས་མི་རིག་གོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ། །དངོས་པོ་མེད་ཅིང་རྒྱུན་ཀྱང་མེད། །རྨི་ལམ་རྒྱུ་འདྲ་དྲི་ཟའི་གྲོང་།རྒྱུ་མེད་པ་ཡི་དངོས་པོ་ཡོད། །མ་སྐྱེས་རང་
བཞིན་མེད་པ་དང། །ཇི་ལྟར་སྟོང་པའང་བདག་ལ་གསུངས། །འདུས་པ་དག་ནི་མ་གཏོགས་པར། །བློ་ཡིས་དངོས་པོ་མི་རིག་གོ་དེ་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་སྟོང་པ་སྟེ། །རང་བཞིན་མེད་
པ་ངས་བཤད་དོ། །དེ་བཞིན་འདུས་པ་རེ་རེར་ཡང། །སྣང་བ་མེད་པས་ཡོད་མ་ཡིན། །འདུས་པ་མུ་སྟེགས་ལྟ་བ་ལྟར། །འཇིག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་མིན། །རྨི་ལམ་སྐྲ་ཤད་
འཛིངས་པ་དང། །སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་དྲི་ཟའི་གྲོང། །རྒྱུ་མེད་པ་དག་སྣང་བ་ལྟར། །འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་དེ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་མེད་སྨྲ་བས་བཅད་བྱ་སྟེ། །མ་སྐྱེས་པ་ཡང་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ། །

[217B] །ང་ཡི་ཚུལ་ནི་མི་འཇིག་གོ་།རྒྱུ་མེད་སྨྲ་པ་བསྟན་ན་ནི། །ཇི་ལྟར་ཅི་ལས་ཇི་དག་གིས། །གང་དུ་རྒྱུ་མེད་སྐྱེ་འགྱུར་ཞེས། །མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་འཇིགས་
པ་སྐྱེ༑ ༑རྒྱུ་ལས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་པར། །ནམ་ཞིག་འདུས་བྱས་མཐོང་བ་ན། །དེ་ནི་སྐྱེ་འཇིག་སྨྲ་བ་ཡི། །ལྟ་བ་རྣམ་པར་ལྡོག་པར་འགྱུར། །དངོས་པོ་མེད་པར་སྐྱེ་མེད་དམ། །དེ་སྟེ་
རྐྱེན་ལ་བརྟག་པའམ། །འོན་ཏེ་དངོས་པོའི་མིང་ལགས་སམ། །དོན་མེད་པའམ་བདག་ལ་གསུངས། །དངོས་མེད་མི་སྐྱེ་མ་ཡིན་ཏེ། །རྐྱེན་ལ་བརྟག་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོའི་མིང་
ཡང་དེ་མིན་ཏེ། །དོན་མེད་པའང་མིང་མ་ཡིན། །ཉན་ཐོས་དང་ནི་རང་རྒྱལ་དང། །ས་བདུན་དུ་ནི་ཕྱིན་རྣམས་དང། །མུ་སྟེགས་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་པའོ། །དེ་ནི་མི་སྐྱེ་མཚན་ཉིད་དོ། །རྒྱུ་དང་
རྐྱེན་རྣམས་བཟློག་པ་དང། །བྱེད་པ་དག་ནི་དགག་པ་དང། །སེམས་ཙམ་དུ་ནི་རྣམ་གཞག་པ། །སྐྱེ་བ་མེད་པར་ངས་བཤད་དོ། །དངོས་པོ་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་མེད་པ། །རྟོག་དང་བརྟགས་
པ་སྤངས་པ་སྟེ། །ཡོད་མེད་ཕྱོགས་ལས་གྲོལ་བ་ནི། །སྐྱེ་བ་མེད་པར་ངས་བཤད་དོ། །སེམས་ནི་སྣང་ལས་རྣམ་གྲོལ་བ། །རང་བཞིན་གཉིས་ཀྱང་སྤངས་པ་སྟེ། །གནས་རྣམས་
རབ་ཏུ་གྱུར་པ་ནི། །སྐྱེ་བ་མེད་པར་ངས་བཤད་དོ། །ཕྱི་རོལ་དངོས་པོ་དངོས་མེད་མིན། །སེམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མེད། །ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་རབ་སྤངས་པ། །དེ་ནི་སྐྱེ་མེད་

[218A]༄༅། །མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་སྟོང་པ་རང་བཞིན་མེད། །དེ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ཀུན་བརྟགས། །ནམ་ཡང་སྟོང་པས་སྟོང་མ་ཡིན་།སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སྟོང་པའོ།།
རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པར་འདུས་པ་ལས། །རབ་ཏུ་འཇུག་ཅིང་ལྡོག་པར་འགྱུར་།འདུས་པ་ལས་ནི་ལོགས་ཤིག་ན། །སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འགག་པའང་མེད་།གཅིག་པ་དང་ནི་ཐ་དད་དུ་
ཇི་ལྟར་མུ་སྟེགས་ཅན་རྟོག་བཞིན། །དངོས་པོ་ཐ་དད་མ་ཡིན་དང་།འདུས་ལས་གུད་ན་གང་ནའང་མེད། །ཡོད་མེད་དངོས་པོ་མི་སྐྱེ་སྟེ་།མེད་མིན་ཡོད་མིན་གང་ནའང་མེད་
དེ་ཕྱིར་གཞན་དུ་འདུས་པ་ནི། །རབ་ཏུ་འཇུག་ཅིང་ལྡོག་པར་འགྱུར་།འདི་ནི་བརྟགས་པ་ཙམ་ཉིད་དེ། །ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་འབྲེལ་པའོ་།རྐྱེན་རྣམས་འབྲེལ་ལས་ལོགས་
ཤིག་ན། །བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་དོན་མེད་དོ། །བསྐྱེད་པ་མེད་པས་སྐྱེ་བ་མེད། །མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་སྐྱོན་གྱིས་སྤངས། །འབྲེལ་པ་ཙམ་དུ་ངས་བཤད་དེ། །བྱིས་པ་རྣམས་
ཀྱིས་མི་རིག་གོ་གང་ན་འབྲེལ་ལས་ལོགས་ཤིག་ན། །དངོས་པོ་བསྐྱེད་པ་ཡོད་ཅེས་པ། །འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་སྟེ། །རྒྱུ་མེད་སྨྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ། །གང་ན་འབྲེལ་
ལས་ལོགས་ཤིག་ན། །དངོས་པོ་སུ་ལ་ཡོད་ན་ནི། །མར་མེ་བཞིན་དུ་རྫས་རིགས་རྣམས། །འབྲེལ་པ་སྣང་བར་བྱེད་པར་འགྱུར། །འབྲེལ་པ་དག་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ། །

[218B] །མ་སྐྱེས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ། །རང་བཞིན་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ། །འཕགས་པས་ཐོབ་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་གཞན་ཡིན་ཏེ། །གང་དེའི་
སྐྱེ་བ་མི་འབྱུང་བ། །དེ་ནི་མི་སྐྱེ་བཟོད་པ་ཡིན། །ནམ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་ཀུན། །འདི་ནི་འབྲེལ་པ་ཙམ་མོ་ཞེས། །འབྲེལ་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ན། །དེ་ན་སེམས་ཀྱང་མཉམ་
པར་འཇོག་མི་ཤེས་སྲེད་པ་ལས་ལ་སོགས། །འབྲེལ་པ་དག་ནི་ནང་གི་ཡིན། །འཁོར་ལོ་ཆུ་ཤིང་འཇིག་ལ་སོགས། །ས་བོན་འབྱུང་སོགས་ཕྱི་རོལ་ལོ། །འབྲེལ་པ་ཙམ་
ནི་འདི་དག་མིན། །གང་ན་དངོས་པོ་རྐྱེན་གཞན་ལས། །ཁ་ཅིག་སྐྱེ་བར་འདོད་ན་ནི། །རིགས་དང་ལུང་ལ་དེ་མི་གནས། །གལ་ཏེ་བསྐྱེད་བྱའི་དངོས་མེད་ན། །བློ་ཡང་གང་གི་རྐྱེན་
ལས་བྱུང། །འདི་དག་ཕན་ཚུན་བསྐྱེད་པ་སྟེ། །དེ་ཕྱིར་དེ་དག་རྐྱེན་དུ་ཤེས། །དྲོད་གཤེར་སྲ་དང་གཡོ་བ་ཡི། །ཆོས་རྣམས་བྱིས་པས་རྣམ་བརྟགས་ཏེ། །འདུས་པ་འདི་ནི་ཆོས་
མ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ། །ནད་པའི་དབང་དུ་སྨན་པ་དག་བྱ་བ་ཐ་དད་སྟོན་མོད་ཀྱི། །དེ་ལ་གཙུག་ལག་ཐ་དད་མེད་།ནད་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་ཐ་དད་དོ། །དེ་བཞིན་ངས་
ཀྱང་སེམས་ཅན་རྒྱུད། །ཉོན་མོངས་ཉེས་པའི་སྐྱོན་ཆགས་པ་།དབང་པོ་དག་གིས་སྟོབས་ཤེས་ནས། །བྱིས་པ་དག་ལ་ཚུལ་བཤད་དོ་།ཉོན་མོངས་དབང་པོ་ཐ་དད་པས་

[219A]༄༅། །ང་ཡི་བསྟན་པ་དབྱེར་མི་ཕྱེད། །ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་ཞི་བ་ཡི། །ལམ་ནི་ཐེག་པ་གཅིག་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་
རྣམ་པར་བརྟགས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་བསྟན་པ་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ལས། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་མི་རྟག་སྟེ། སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ན། དེ་ཅི་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཡང་དག་པའམ་ལོག་པའམ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་རྣམ་པ་དུ་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མུ་སྟེགས་བྱེད་
ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་རྣམ་པར་བརྟགས་ཏེ་ངས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ལ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་རྩོམ་པ་ལས་རྣམ་པར་ལྡོག་
པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་ཟེར་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རབ་ཏུ་རྩོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། མི་སྐྱེ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ་།ཁ་ཅིག་ནི་དབྱིབས་རྣམ་པར་ལྡོག་པ་མི་རྟག་
པ་ཉིད་ཅེས་ཟེར་རོ། །ཁ་ཅིག་ནི་གཟུགས་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཞེའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་གཟུགས་འགྱུར་བའི་བྱེ་བྲག་གཞན་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བར་ཆད་

[219B] འོ་མ་ལས་ཞོར་འགྱུར་བའི་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་པ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལའང་མི་མཐོང་བ་དང། ཞིག་པའི་མི་རྟག་པ་
ཉིད་འཇུག་ཅེའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་དངོས་པོ་མི་རྟག་པར་རྟོག་གོ་ཁ་ཅིག་ནི་དངོས་པོའི་དངོས་པོ་མེད་པར་མི་རྟག་པར་རྟོག་གོ་ཁ་ཅིག་ནི་མི་རྟག་པའང་དེའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་
ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་མི་རྟག་པ་ཞེའོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དངོས་པོའི་དངོས་པོ་མེད་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་
བའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཇིག་ཅིང་མི་དམིགས་པ་དང། འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་འཇུག་པའོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། རྟག་ཏུ་མི་རྟག་པ་དང་
ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་མི་འབྱུང་བ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་མཐོང་བ་དང། རྡུལ་ཕྲ་མོའི་བར་དུ་བརྟགས་ན་མི་མཐོང་བ་འདི་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཚིག་བླ་དྭགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་
ནོ༑ ༑བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ནི་མི་སྐྱེ་བ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པས་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མི་རྟག་པར་སྨྲ་བར་རབ་ཏུ་ལྷུང་ངོ། །གཞན་ཡང་
བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གང་དངོས་པོ་མི་རྟག་པར་འདོད་པ་ནི་རང་གི་བློས་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་སྟེ། དངོས་པོ་རྟག་པའང་མ་ཡིན། མི་རྟག་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་

[220A]༄༅། །ལྟ་སྟེ༑ བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མི་རྟག་པ་ནི་རང་མི་འཇིག་གོ་འདི་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་མི་རྟག་པའི་འབྲས་
བུའོ༑ ༑མི་རྟག་པ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་མེད་པ་མི་དམིགས་ཏེ། དབྱིག་པ་དང། རྡོ་བ་དང། ཐོ་བ་གང་ཡང་རུང་བས་གཅག་པར་བྱ་བ་དང། གཅོག་པ་བཞིན་
ཕན་ཚུན་དུ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་སྣང་བ་མཐོང་ངོ། །དེའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་རྒྱུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ། འདི་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་འབྲས་
བུའོ་ཞེས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའང་བྱེ་བྲག་མེད་དོ། །དངོས་པོ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྟག་པའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དངོས་
པོ་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་མེད་པ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་དོ། །རྒྱུ་ནི་འབྲས་བུ་མི་འདྲ་བ་མི་བསྐྱེད་དོ། །དེ་སྟེ་བསྐྱེད་དུ་ཟིན་ན་དངོས་
པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའི་འབྲས་བུ་མི་འདྲ་བར་འགྱུར་ཏེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་འགྱུར་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་མཐོང་ངོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་
གི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དངོས་པོ་ཡིན་ན་ནི་བྱ་བ་དང། རྒྱུའི་ངོ་བོ་དང། མཚན་ཉིད་དུ་ལྷུང་བར་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་གཅིག་གམ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དུ་རྫོགས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །

[220B]ཕྱིར་མི་རྟག་པ་བདག་ཉིད་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་མི་རྟག་པས་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྟག་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །
དེ་སྟེ་མི་རྟག་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་སོང་བ་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཕྱིར་དུས་གསུམ་དུ་ལྷུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་གང་འདས་པའི་གཟུགས་ནི་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཞིག་གོ་མ་
འོངས་པའང་གཟུགས་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེས་པའོ། །ད་ལྟར་ཡང་གཟུགས་དང་མཚན་ཉིད་ཐ་མི་དད་དེ། གཟུགས་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གོ་འབྱུང་
རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ནི་མི་འཇིག་གོ་མུ་སྟེགས་བྱེད་གཅིག་དང་ཐ་དད་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ནི་མི་
འཇིག་གོ་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་འཇིག་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྐྱེ་
བ་དང། གནས་པ་དང། འགྱུར་བར་གདགས་སོ། །གང་ལ་མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྟག་པ་འབྱུང་བ་དང། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་དང། ཐ་དད་པའི་མི་
རྟག་པ་གཞན་གང་ཡོད། འབྱུང་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་མི་འཇིག་པས་ན་འཇུག་པའང་མེད། ལྡོག་པའང་མེད་དོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་རྩོམ་པ་ལས་ལྡོག་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་

[221A]༄༅། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བ་རྣམས་འབྱུང་བ་གཞན་མི་རྩོམ་མོ། །ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་པས་ན་བྱེ་བྲག་མི་བརྩོམ་མོ། །དེ་དག་དེའི་བྱེ་བྲག་
མེད་པ་དང། ཡང་མི་རྩོམ་པ་དང། རྣམ་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མི་རྩོམ་པ་ལ་མི་རྟག་པའི་བློར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དབྱིབས་རྣམ་པར་ལྡོག་པའི་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་
འདི་ལྟ་སྟེ། འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་རབ་ཏུ་འཇིག་པའི་བར་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རབ་ཏུ་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་མོའི་བར་དུ་རབ་ཏུ་འབྱེད་
ཅིང་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའོ། །འཇིག་པ་ནི་འབྱུང་བ་དང། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་དབྱིབས་གཞན་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རིང་ཐུང་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་རྣམས་
འཇིག་པའི་ཕྱིར་རྡུལ་ཕྲ་མོ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་།དབྱིབས་རྣམ་པར་ལྡོག་པར་ལྟ་བས་གྲངས་ཅན་གྱི་སྨྲ་བར་ལྷུང་ངོ། །དེ་ལ་དབྱིབས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་
བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སུ་ལ་གཟུགས་ཉིད་མི་རྟག་པ་དེ་ལ་དབྱིབས་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྟེ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ན་ནི་འཇིག་
རྟེན་གྱི་སྤྱོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྱོད་པ་མེད་པ་ན་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཚིག་ཙམ་དང། ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡང་སྐྱེ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འཇིག་

[221B] །དེ་ལ་འགྱུར་བའི་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མཐོང་བ་སྟེ། འབྱུང་བ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གསེར་
གྱི་དབྱིབས་དང། རྒྱན་འགྱུར་བ་མཐོང་བ་བཞིན་ཏེ། གསེར་ནི་གསེར་གྱི་དངོས་པོ་ལས་གཞན་ཞིག་པ་མེད་མོད་ཀྱི། རྒྱན་གྱི་དབྱིབས་ཞིག་པ་ཡིན་ནོ། །གང་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་
ལྷུང་བ་དེ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ཏུ་དེ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་པར་ལྟ་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་གོ་འབྱུང་བ་རྣམས་ནི་མེས་བསྲེགས་ཀྱང་རང་གི་མཚན་
ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཅིག་གིས་གཅིག་མི་ཚིག་གོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་གྱུར་པས་འབྱུང་བ་དང། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཆད་པར་འགྱུར་
རོ༑ ༑བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ངའི་ནི་རྟག་པའང་མ་ཡིན། མི་རྟག་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཁས་མི་ལེན་པ་དང། སྲིད་པ་གསུམ་སེམས་ཙམ་དུ་
བསྟན་པ་དང། མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་།འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་གནས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི་འཇུག་པའང་མེད་ལྡོག་པའང་མེད་དོ། །འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་
པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་སུ་མི་འཇུག་སྟེ། གཟུང་བ་དང། འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་འཇུག་པ་གཉིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་

[222A]༄༅། །དངོས་པོ་དང། དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བ་དང། རང་གི་སེམས་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རྟོག་པའི་མངོན་པར་འདུ་
བྱེད་པས་འཇུག་གི་མངོན་པར་འདུ་མ་བྱས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། དངོས་པོ་དང། དངོས་པོ་མེད་པ་དང་བྲལ་ཞིང་རང་གི་སེམས་
སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་མཆོག་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་
མ་ཡིན། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་ངན་པ་མཐའ་གཉིས་སུ་ལྷུང་བའི་བསམ་པས་མུ་སྟེགས་བྱེད་གཏམ་གྱི་
སྐྱེས་བུ་སྔོན་མ་གྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་གོ་།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མུ་སྟེགས་བྱེད་ཐམས་ཅད་དང། འཇིག་རྟེན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང། འཇིག་
རྟེན་ལས་འདས་པའི་མཆོག་གི་ཚིག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བྱིས་པ་ལྟ་བུའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་
དུ་མི་ཆུད་དོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རབ་ཏུ་རྩོམ་པ་རྣམ་ལྡོག་དང། །དབྱིབས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞན་གྱུར་དང། །གཟུགས་དང་དངོས་པོ་མི་རྟག་པར། །མུ་སྟེགས་ཅན་

[222B]འབྱུང་བ་འབྱུང་བས་ཉིད་གནས་པས་།དངོས་པོ་རྣམས་ལ་འཇིག་པ་མེད། །ལྟ་བ་སྣ་ཚོགས་བྱིང་བས་ན་།མུ་སྟེགས་ཅན་དག་མི་རྟོག་གོ་མུ་
སྟེགས་ཅན་ན་དག་གང་ལ་ཡང། །འཇིག་པ་མེད་ཅིང་འབྱུང་བའང་མེད། །འབྱུང་བ་འབྱུང་བའི་དངོས་རྟག་ན། །ཅི་ལ་མི་རྟག་ཉིད་དུ་རྟོག་འདི་དག་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་
སྟེ༑ ༑གཟུང་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོར་ནི། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སེམས་འཇུག་སྟེ། །བདག་དང་བདག་གི་ཡོང་མེད་དོ། །ཚངས་ལ་སོགས་པ་གནས་ཀྱི་བར། །སེམས་ཙམ་
དུ་ནི་ངས་བཤད་དེ། །སེམས་ཙམ་པོ་ནི་མ་རྟོགས་པར། །ཚངས་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་པ་མིན། །ལངྐར་གཤེགས་པ་ལས། མི་རྟག་པའི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །།
དེ་ནས་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །འགོག་པའི་གོ་རིམས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱར་བའི་མཚན་
ཉིད་ལ་མཁས་པ་གང་གིས་བདག་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞན་རྣམས་འགོག་པའི་བདེ་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྒོར་རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་
ཞིང་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་རྨོངས་པར་མི་ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་

[223A]༄༅། །ཀྱི་འགོག་པའི་གོ་རིམས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་གཟུང་ཞིག་དང་ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། །ལེགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་གསོལ་ནས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སླར་ཉན་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བློ་
གྲོས་ཆེན་པོ། ས་དྲུག་ནས་བཟུང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་
འཇུག་སྟེ། ས་བདུན་ལ་ནི་སེམས་སྐད་ཅིག་སེམས་སྐད་ཅིག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསལ་བས་
སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དེ་དག་གི་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་མངོན་
པར་འདུ་བྱེད་པ་ཅན་གྱིས་བཟུང་བ་དང། འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ལྷུང་བའོ། །དེ་བས་ན་དེ་དག་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོབ་པ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང། སྣ་ཚོགས་

[223B]སེམས་སྐད་ཅིག་སེམས་སྐད་ཅིག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་པའི་རང་གི་མཚན་
ཉིད་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ས་བདུན་ལ་ནི་གང་གིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་སེམས་སྐད་ཅིག་སེམས་སྐད་ཅིག་ལ་སྙོམས་
པར་འཇུག་པར་འཇུག་པ་མཁས་པ་མེད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ས་བརྒྱད་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དང། ཡིད་དང་
ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་འདུ་ཤེས་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །ས་དང་པོ་དང། ས་དྲུག་ལ་ནི་ཁམས་གསུམ་པ་སེམས་དང། ཡིད་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་
ཤེས་པ་ཙམ་སྟེ། བདག་དང་བདག་གི་མེད་པ་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་ལྷུང་བ་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་
ངོ༑ ༑གཞན་དུ་ན་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་སེམས་ཉིད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོར་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་སྤྲོས་པའི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་
བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྒོས་པ་རྣམས་ཀྱི་མི་ཤེས་པས་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ས་བརྒྱད་ལ་ནི་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་

[224A]༄༅། །ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་གང་གིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་
ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདེ་བ་དེ་ལས་རྣམ་པར་འཛིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་མ་བཟུང་དུ་ཟིན་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་ཡོངས་སུ་མ་བསྐངས་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བའང་
རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཀྱི་གདུང་ཡང་ཆད་པར་འགྱུར་བས་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆེ་བ་ཉིད་བསམ་གྱིས་
མི་ཁྱབ་པའང་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའོ། །ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདེ་བས་འཕྲོགས་པར་འགྱུར་
ཏེ༑ དེ་བས་ན་དེ་དག་ནི་དེ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་བློར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ས་བདུན་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་
ཉིད་མི་ཤེས་ཤིང་སའི་གོ་རིམས་དང། མཚམས་སྦྱོར་བ་ལ་མི་མཁས་པས་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་ལམ་དུ་སོང་ན་མི་རུང་ངོ་ཞེས་སེམས་དང། ཡིད་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་
པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་འདྲིས་པར་བྱ་བ་ལ་མཁས་པ་དང། བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་དང། ཆོས་དང། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང། འཇུག་པ་དང། ལྡོག་

[224B] རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་འདྲིས་པར་བྱ་བ་དང། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམ་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་ལ་མཁས་པ་དང། དབང་ལ་ཆགས་པའི་བདེ་བ་དང། སའི་
གོ་རིམས་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ངས་བྱས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སའི་གོ་རིམས་རྣམ་པར་བཞག་པ་བྱས་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལ་
གང་ཡང་འཇུག་པའམ་ལྡོག་པ་མེད་དོ། །གཞན་དུ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ་སའི་གོ་རིམས་དང། མཚམས་སྦྱར་བ་ཁམས་གསུམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་བཏགས་པ་འདི་ནི་རང་གི་སེམས་སྣང་
བ་ཙམ་སྟེ། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་དོ། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པས་ཁམས་གསུམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་བཏགས་པ་འདི་ནི་སའི་གོ་རིམས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱར་བ་
བསྟན་པ་དང། ང་དང་སངས་རྒྱས་དེ་དག་གིས་རྣམ་པར་བཞག་གོ་།གཞན་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བརྒྱད་
ལ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བདེ་བའི་མྱོས་པས་མྱོས་ཏེ། རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་ལ་མི་མཁས་པས་རང་དང། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པའི་བག་ཆགས་དང་
གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་འཛིན་པའི་ལྟ་བར་ལྟུང་བས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མོས་པའི་བློར་འགྱུར་ཏེ། རབ་ཏུ་དབེན་པའི་ཆོས་ལ་མོ་

[225A]༄༅། །པའི་བློ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་འགོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདེ་བའི་སྒོ་མཐོང་ནས་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་དང་
སྙིང་བརྩེ་བ་དང། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་ཞིང་མཐར་ཐུག་པའི་གནས་ཀྱི་འཇུག་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཤེས་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་སྟེ། དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་
པར་མི་འཇུག་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའང་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པར་ལོག་གོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་ཙམ་དུ་
ཁོང་དུ་ཆུད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འཇུག་ཀྱང་སེམས་དང། ཡིད་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་
ཆགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་མི་འཇུག་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བདག་གི་སོ་སོ་རང་གིས་ཁོང་དུ་ཆུད་
པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་སྐྱེས་བུ་རྨི་ལམ་ན་ཆུ་བོ་ལས་རྒལ་བ་བཞིན་དུ་འཇུག་གོ་འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ལ་ལ་ཉལ་བའི་རྨི་ལམ་ན་འབད་པ་དང་
བརྩོན་པ་ཆེན་པོས་ཆུ་ཆེན་པོ་ལ་བདག་ཉིད་རྒལ་བ་ལས་དེ་མ་རྒོལ་བར་སད་དོ། །སད་ནས་ཅི་འདི་བདེན་ནམ། འོན་ཏེ་རྫུན་སྙམ་དུ་རྟོག་གོ་དེ་འདི་ལྟར་འདི་ནི་བདེན་

[225B] རྫུན་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་མཐོང་བ་དང། ཐོས་པ་དང། བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་དང། རྣམ་པར་རིག་པ་དང། མྱོང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་
ཀྱི་གཟུགས་དང། དབྱིབས་སུ་ལྷུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མྱོང་བའི་རྨི་ལམ་ན་སྣང་བ་མཐོང་ངོ་སྙམ་
མོ༑ ༑དེ་བས་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བརྒྱད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འཇུག་པར་མཐོང་བ་དང་
ས་དང་བོ་ནས་བདུན་དུ་འཕོ་བ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་བར་རྟོགས་པ་དང། སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དང་མཚུངས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བརྩོན་པ་དང། གཟུང་བ་
དང་འཛིན་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་བ་རྒྱུ་བ་མཐོང་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་
པོ༑ འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་འཇིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་དང་
ཡིད་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པར་གྱུར་པས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སྣང་བ་

[226A]༄༅། །མེད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་དབེན་པའི་ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་འདི་ལ་གོ་རིམས་དང། གོ་རིམས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱར་བ་མེད་དོ། །དེ་ལ་འདི་
སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཙམ་དང་ནི་སྣང་མེད་དང། །སངས་རྒྱས་ས་དང་གནས་རྣམས་ནི། །དེ་དག་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་།འཆད་ཅིང་འཆད་པར་འགྱུར་བའོ།།
ས་བདུན་དག་ནི་སེམས་ཡིན་ཏེ། །འདི་ལ་སྣང་མེད་བརྒྱད་པའོ། །འདིར་ནི་ས་གཉིས་གནས་ཡིན་ཏེ། ས་གཞན་ང་ཡི་རང་བཞིན་ནོ། །བདག་དང་སོ་སོ་རང་རིག་པ། །ས་
འདི་ང་ཡི་རང་བཞིན་ཏེ། །དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་གནས་ཀྱི་མཆོག་།འོག་མིན་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་མཛེས། །མེ་ཡི་ཇི་ལྟ་དེ་བཞིན་དུ། །དེ་ཡི་འོད་ཟེར་སྣ་ཚོགས་པ། །ཡིད་
འོང་ཞི་བ་རབ་ཏུ་འབྱུང། །དེ་དག་སྲིད་གསུམ་སྤྲུལ་པར་བྱེད་།སྲིད་པ་གསུམ་པོ་ཁ་ཅིག་སྤྲུལ། །ཁ་ཅིག་སྔ་ནས་སྦྲུལ་པ་སྟེ་།དེར་ནི་ཐེག་པ་རྣམས་སྟོན་པ། །དེ་ནི་ང་ཡི་
རང་བཞིན་ས། །བཅུ་པོ་པ་ནི་དང་པོ་ཡིན། །དང་པོ་པ་ནི་བརྒྱད་པ་ཡིན། །དགུ་པོ་ཡང་ནི་བདུན་པ་ཡིན། །བདུན་པོ་པ་ཡང་བརྒྱད་པོ་ཡིན། །གཉིས་པོ་པ་ནི་གསུམ་པོ་
ཡིན༑ ༑བཞི་པོ་ཡང་ནི་ལྔ་པོ་ཡིན། །གསུམ་པོ་ཡང་ནི་དྲུག་ཡིན་ཏེ་།སྣང་མེད་པ་ལ་རིམ་ཅི་ཡོད། །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་བའོ།། །།དེ་ནས་

[226B]པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་
པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྟག་གམ། དེ་སྟེ་མི་རྟག་གམ་ཅི་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྟག་
པའང་མ་ཡིན། མི་རྟག་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། གཉིས་ཀར་ཡང་ཉེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཉིས་ཀར་ཡང་ཉེས་པར་འགྱུར་
བ་ནི་རྟག་ཏུ་ཟིན་ན་ནི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མུ་སྟེགས་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་རྣམས་ནི་མ་བྱས་པ་རྟག་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་མ་བྱས་པ་རྟག་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
ནི་རྟག་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །མི་རྟག་ན་ནི་བྱས་པ་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །ཕུང་པོ་དང། མཚན་དང། མཚན་གྱི་གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ཞིག་པས་ཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཆད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། རྫ་མ་དང། རས་དང། རེ་ལྡེ་དང། རྩྭ་དང། ཤིང་དང། ཕ་གུ་བཞིན་
དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །བྱས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱང་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་།བྱེ་བྲག་གི་གཏན་ཚིགས་མེད་པས་ན་བྱིས་

[227A]༄༅། །པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་བོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྟག་པའང་མ་ཡིན། མི་
རྟག་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་བོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཚོགས་དོན་མེད་པར་གྱུར་
པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ནམ་མཁའ་ནི་རྟག་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་དང། མི་རྟག་པ་སྤངས་པས་གཅིག་པ་དང། ཐ་དད་པ་
དང༑ གཉིས་ཀ་དང། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་དང། རྟག་པ་དང། མི་རྟག་པའི་ཉེས་པས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་རྟག་
པས་རི་བོང་དང། རྟ་དང། བོང་བུ་དང། རྔ་མོ་དང། སྦལ་བ་དང། སྦྲུལ་དང། བྱ་དང། ཉའི་ར་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་ཏེ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་རྟག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྟག་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རྣམ་གྲངས་གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱང་ཡོད་དོ། །
དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མངོན་བར་རྟོགས་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཡེ་ཤེས་རྟག་པས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྟག་པའོ་།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་

[227B]ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྟག་པ་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང། མ་བྱུང་
ཡང་རུང་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། མུ་སྟེགས་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཉིད་དང་ཆོས་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དང། ཆོས་གནས་པ་
ཉིད་འདི་ནི་འདུག་པ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ལ་ནི་ཆོས་གནས་པ་མི་འགྱུར་ན་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་
ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཤེས་རབ་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སེམས་དང་ཡིད་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་
དང༑ ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་དང། མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སྲིད་པ་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་ཡང་དག་པ་མ་
ཡིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཉིས་པོ་ཡོད་ན་
རྟག་པ་དང། མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང། མ་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་པས་ན་གཉིས་

[228A]༄༅། །པོ་དབེན་པའོ། །དེས་ན་དེའི་ཕྱིར། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་
རྟག་པའང་མ་ཡིན། མི་རྟག་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཇི་སྲིད་དུ་ཚིག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇུག་པ་དེ་སྲིད་དུ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །བློ་
གྲོས་ཆེན་པོ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ཟད་པས་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟག་པ་དང། མི་རྟག་པར་ལྟ་བ་བཟློག་སྟེ། དབེན་པའི་བློ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་
བྱ་སྟེ༑ རྟག་དང་མི་རྟག་རྣམ་གྲོལ་ཞིང། །རྟག་དང་མི་རྟག་རབ་ཕྱེ་བར། །གང་གིས་སངས་རྒྱས་རྟག་མཐོང་བ། །དེ་དག་ལྟ་བའི་དབང་མི་འགྲོ་རྟག་པ་དང་ནི་མི་རྟག་ལ།།
ཡང་དག་བསྡུ་བ་དོན་མེད་འགྱུར། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་མེད་པས་།མི་རྟག་པ་དང་རྟག་པ་བཟློག་ཇི་སྲིད་དུའང་དམ་འཆའ་བ། །དེ་སྲིད་ཐམས་ཅད་འདྲེས་པ་ཅན། །
རང་སེམས་ཙམ་དུ་བལྟ་བྱ་སྟེ། །རྩོད་པ་བརྩམ་པར་མི་བྱའོ་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའོ།། །།དེ་ནས་
ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་དང། ཁམས་དང། སྐྱེ་

[228B] ལྡོག་པ་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ་བདེ་བར་གཤེགས་པས་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། །བདག་མ་མཆིས་ན་གང་ཞིག་འཇུག་པའམ། ལྡོག་
པར་གྱུར་ན། བྱིས་པ་རྣམས་ནི་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་ལ་གནས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་གཟུང་ཞིག་དང་ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ།། ལེགས་སོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་གསོལ་ནས་
བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སླར་ཉན་པ་དང། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ། སྐྱེ་བ་དང། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ། བདག་དང་བདག་གི་སྤངས་པ་ནི་གར་མཁན་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་
ཉམ་ང་བར་འཇུག་སྟེ། དེ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པས་གསུམ་འདུས་པའི་རྐྱེན་གྱི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པར་འཇུག་ན། རྒྱུ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པའི་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་
ཁོང་དུ་མི་ཆུད་དོ། །ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་སྤྲོས་པའི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་བག་ཆགས་རྣམ་པ་མང་པོ་བསྒོས་པས། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བསྒྲགས་པ། མ་རིག་

[229A]༄༅། །པའི་གནས་ཀྱིས་ལས་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདུན་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་རླབས་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་ལུས་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་མི་རྟག་
པའི་ཉེས་པ་དང་བྲལ་བ། བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལས་རྣམ་པར་ལོག་པ་ཤིན་ཏུ་རང་བཞིན་གྱི་ཡོངས་སུ་དག་པ་འཇུག་གོ་དེ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་ནས་འཇིག་
པ་ཡིད་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་བདུན་པོ་སྐད་ཅིག་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ། དབྱིབས་ཀྱི་བྱ་བ་དང་
བྱེ་བྲག་ལ་དམིགས་པ། མིང་དང་མཚན་མ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པ། རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་གཟུགས་དང་མཚན་ཉིད་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་བདེ་བ་དང། སྡུག་
བསྔལ་མི་མྱོང་བར་ཐར་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་མིང་དང། མཚན་མ་དང། ཀུན་ནས་ལྡང་བའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་བསྐྱོད་ཅིང་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེའི་རྒྱུ་ལ་དམིགས་པའོ། །
ཟིན་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་ཟད་ཅིང་འགགས་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མི་སྐྱེ་ཞིང་གཞན་དག་ཀྱང་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རང་གི་བློའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བདེ་བ་
དང༑ སྡུག་བསྔལ་མི་མྱོང་བ། འདུ་ཤེས་དང། ཚོར་བ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ། བསམ་གཏན་བཞི་དང་བདེན་པ་དང། རྣམ་པར་

[229B]པའི་བློར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བསྒྲགས་པ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རབ་ཏུ་མ་གྱུར་
ན༑ འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདུན་རྣམས་འགག་པ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་དེའི་རྒྱུ་དང་དེ་ལ་དམིགས་པར་ཞུགས་པ་དང། ཉན་ཐོས་དང་
རང་སངས་རྒྱས་དང། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་རྣལ་འབྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གིས་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པ་དང། ཕུང་པོ་དང་
ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་འཇུག་སྟེ། ཆོས་ལྔ་དང། རང་བཞིན་དང། ཆོས་ལ་བདག་
མེད་པར་མཐོང་བས་སའི་རིམ་པ་མཚམས་སྦྱར་བ་གཞན་དུ་འཕོས་ན་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ལམ་ལ་ལྟ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐྱོད་མི་ནུས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་མི་གཡོ་བ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བདེན་པའི་སྒོའི་ལམ་བཅུ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བཟུང་
བ་དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་རང་གི་སྨོན་ལམ་ལ་རྣམ་པར་ལྟ་བས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལས་བཟློག་ནས་བདག་གི་འཕགས་

[230A]༄༅། །པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། མུ་སྟེགས་བྱེད་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་
གྱི་ལམ་གྱིས་འཕགས་པའི་རིགས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་དང། ཡེ་ཤེས་དང། ཡིད་ཀྱི་ལུས་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་
བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཁྱད་པར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བསྒྲགས་པ་
རྣམ་པར་སྦྱང་བར་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གལ་ཏེ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བསྒྲགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་དེ་ལ་མེད་དུ་ཟིན་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བསྒྲགས་པ་མེད་པས་འཇུག་པའང་མེད། ལྡོག་པའང་མེད་པར་འགྱུར་ན་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱིས་པ་
དང༑ འཕགས་པ་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་དང། ལྡོག་པའང་ཡོད་དེ། རྣལ་འབྱོར་ཅན་བརྩོན་པ་མི་འདོར་བ་རྣམས་བདག་གི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བར་སྤྱོད་
པས་གནས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་

[230B]།རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་དག་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི། གློ་བུར་གྱི་ཉོན་མོངས་པས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལ་མ་དག་པ་
ལྟར་སྣང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་ལག་མཐིལ་ན་སྐྱུ་རུ་རའི་འབྲུ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་
དུ་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ཉིད་ལྷ་མོ་དཔལ་གྱི་ཕྲེང་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་བརྗོད་པ་དང། བློ་རྣམས་པར་དག་ཅིང་ཞིབ་མོ་ཡངས་པ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་
རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བསྒྲགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདུན་དང་བཅས་པ། འཇུག་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་
ཆོས་བདག་མེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལྷ་མོ་དཔལ་གྱི་ཕྲེང་བའི་ཆེད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་བཤད་དེ། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། མུ་སྟེགས་བྱེད་གཞན་རྣམས་
ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡུལ་ཏེ་
ཁྱོད་ལྟ་བུ་ཞི་བ་ཅིང་མཁས་པའི་མོས་པ་དང། བློས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དོན་ལ་རྟོན་པ་རྣམས་ཀྱིའང་ཡུལ་ཏེ། བསྟན་པ་བརྗོད་པ་ལ་སྒྲ་

[231A]༄༅། །ཇི་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཆགས་པའི་མུ་སྟེགས་ཅན་གཞན་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། བློ་གྲོས་
ཆེན་པོ་ཁྱོད་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞན་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཀུན་གཞི་རྣམ་
པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་འདི་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་སྟེ་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཆོག་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི། །
རྣམ་ཤེས་བདུན་དང་ལྡན་པར་ཡང། །འཛིན་པ་གཉིས་ཀྱིས་རབ་འཇུག་སྟེ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ལྡོག་པར་འགྱུར། །གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་སེམས་སྣང་སྟེ། །ཐོག་མ་
མེད་ནས་ཡོངས་སུ་བསྒོས། །ཡང་དག་ཇི་བཞིན་རྣམ་བལྟས་ན། །དོན་དང་འདྲ་ཡང་དོན་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་བྱིས་པ་སོར་མོའི་རྩེར་།འཛིན་ཅིང་ཟླ་བ་མི་ལྟ་བར། །དེ་བཞིན་
ཡི་གེར་འབྲེལ་བ་རྣམས། །ང་ཡི་ཡང་དག་ཉིད་མི་ཤེས། །སེམས་ནི་གར་མཁན་བཞིན་དུ་གནས། །ཡིད་ནི་བཞད་གད་པ་འདྲ་སྟེ། །ལྷ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་
ཤེས༑ ༑སྣང་བ་ཚོན་དང་འདྲ་བར་རྟོག། །།འཕགས་པ་ལངྐར་གཤེགས་པ། བམ་པོ་བདུན་པ། དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་

[231B] བདག་མེད་པ་གཉིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་གིས་བདག་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་
པོ་གཞན་རྣམས་ས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིམ་པ་མཚམས་སྦྱོར་བ་དག་ཏུ་ཆོས་འདི་དག་རྣམ་པར་སྒོམ་པར་འགྱུར་བ་དང། ཆོས་དེ་དག་གིས་ཅི་ནས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདག་གི་སོ་སོ་རང་གི་སའི་བར་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་
ལྔ་དང། རང་བཞིན་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། བདག་མེད་པ་གཉིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། བདེ་བར་
གཤེགས་པས་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་མིད་ལ་གཟུང་ཞིག་དང་ངས་
ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། །ལེགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་གསོལ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སླར་ཉན་པ་
དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆོས་ལྔ་དང། རང་བཞིན་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། བདག་མེད་པ་གཉིས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་

[232A]༄༅། །རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་མིང་དང། མཚན་མ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། དེ་བཞིན་
ཉིད་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བདག་གི་འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ལ་འཇུག་པ། རྟག་པ་དང། ཆད་པ་དང། ཡོད་པ་དང། མེད་པའི་ལྟ་བ་རྣམ་པར་
སྤངས་པ། ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བའི་སྒྲོ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ། བདེ་བར་གནས་པ་རྣལ་འབྱོར་ཅན་རྣམས་ལ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆོས་ལྔ་དང་
རང་བཞིན་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། བདག་མེད་པ་གཉིས་དང་རང་གི་སེམས་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་དང། དངོས་པོ་མེད་པར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་བྱིས་པ་
རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇུག་གི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཡང་ཇི་ལྟར་ན་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་
རྟོག་པ་འཇུག་ཅིང། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མིང་དང། འདུ་ཤེས་དང་བརྡ་ལ་ཆགས་པས་བྱིས་
པ་རྣམས་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་སྟེ། རྗེས་སུ་འབྲང་བས་མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་འདོད་པས། བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བར་ལྷུང་བའི་བསམ་པ་ཅན་རྣམས་ཁ་དོག་རྒྱས་

[232B] མངོན་པར་ཆགས་ནས་མི་ཤེས་པས་བསྒྲིབས་པ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་འདོད་ཆགས་སོ། །ཤིན་ཏུ་འདོད་ཆགས་པའི་རྣམས་འདོད་ཆགས་དང་
ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་ལས་བྱུང་བའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དོ་།མངོན་པར་འདུས་བྱས་ནས་ཕྱིར་ཕྱིར་ཞིང་དར་གྱི་སྲིན་བུ་བཞིན་དུ་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཡོངས་སུ་དཀྲིས་
པའི་བློ་ཅན་རྣམས་འགྲོ་བའི་རྒྱ་མཚོ་དང། དགོན་པར་ལྷུང་ཞིང་ཟོ་བའི་འཁྲུལ་འཁོར་བཞིན་དུ་མི་འདའ་ཡང་གཏི་མུག་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་དང། སྨིག་རྒྱུ་དང། ཆུའི་ཟླ་བའི་རང་བཞིན་
དང་འདྲ་བར། བདག་དང་བདག་གི་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ། མཚན་གྱི་གཞི་དང། མཚན་མ་བྲལ་བ། སྐྱེ་བ་དང་
གནས་པ་དང། འཇིག་པ་འཇུག་པ་རྣམ་པར་ལོག་པ། རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ། དབང་ཕྱུག་དང། དུས་དང། རྡུལ་ཕྲ་མོ་དང། གཙོ་བོ་ལས་
བྱུང་བ་མ་ཡིན་པར་ནི་མི་ཤེས་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མིང་དང་མཚན་མས་གཡེངས་པའི་ཕྱིར། བྱིས་པ་རྣམས་མཚན་མའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་མཚན་མའི་རྗེས་སུ་འབྲང་
ངོ༑ ༑དེ་ལ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མཚན་མ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་

[233A]༄༅། །དང༑ ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་སྒྲ་དང། དྲི་དང། རོ་དང། རེག་བྱ་དང། ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ནི་མཚན་མ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་
ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་གིས་མིང་དུ་བརྗོད་ཅིང། འདི་ནི་གླང་པོ་དང། རྟ་དང། ཤིང་རྟ་དང། རྐང་ཐང་དང། སྐྱེས་པ་དང། བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་
ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གྱི་འདི་ནི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཚན་མ་གསལ་བ་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་གང་གིས་
མིང་དང། མཚན་མ་མི་དམིགས་ཤིང། ཕན་ཚུན་གློ་བུར་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འཇུག་པ། རྟག་པ་མེད་པ། ཆད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མུ་སྟེགས་བྱེད་དང། ཉན་
ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སར་ལྟུང་བར་མི་བྱེད་པས་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མིང་དང་དངོས་པོར་མི་བྱེད། མཚན་མ་དངོས་པོ་མེད་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །སྒྲོ་འདོགས་པ་དང། སྐུར་བའི་མཐའ་གཉིས་སུ་
ངན་པར་ལྟ་བ་རྣམ་པར་སྤངས་པ། མིང་དང་མཚན་མའི་དོན་མི་འཇུག་པར་ཤེས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་ཡིན་པར་བཤད་དོ་།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་

[233B]བ་མེད་པའི་རྟོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་འཐོབ་སྟེ། དེས་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་ནས། མུ་སྟེགས་ཅན་དང་ངན་སོང་གི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་ལྡོག་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྟོགས་
པ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ། རྟོག་གེའི་ལྟ་བ་ལ་ལྟད་མོ་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བས་མཚན་ཉིད་ལ་འདྲིས་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་རྣམ་པར་སྒོམ་
ཞིང༑ མཐར་གྱིས་བདག་གི་འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་སའི་བར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་།ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་སའི་འོག་ཏུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་
སྟོབས་དང། དབང་དང། མངོན་པར་ཤེས་པའི་མེ་ཏོག་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སའི་པར་དུ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་།ངེས་ཐོབ་ནས་སེམས་ཅན་ཡོངས་
སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པའི་འོད་ཟེར་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་མཛེས་ཏེ། ཆུའི་ཟླ་བ་བཞིན་དུ་ཐུག་པ་མེད་པའི་གནས་ལ་ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་བའི་ཆོས་ཅན་མོས་པ་ཐ་དད་པའི་སེམས་
ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཡིད་དང། རྣམ་པར་རིག་པ་དང་བྲལ་བའི་ལུས་

[234A]༄༅། །དེའང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། རང་བཞིན་གསུམ་པོ་རྣམས་ཆོས་ལྔའི་ནང་དུ་འདུས་སམ། འོན་ཏེ་
རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའམ་ཅི་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་རང་བཞིན་གསུམ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་
དང༑ བདག་མེད་པ་གཉིས་ཀྱང་འདུས་སོ། །དེ་ལ་མིང་དང། མཚན་མ་ནི་ཡོངས་སུ་ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་
ལ་གནས་ཤིང་ཞུགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བསྒྲགས་པ་ཉི་མ་དང། འོད་ཟེར་ལྷན་ཅིག་པ་བཞིན་དུས་གཅིག་ཏུ་བྱུང་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་
མཚན་ཉིད་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ནི། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཞན་གྱི་དབང་ཞེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། དེ་
བཞིན་ཉིད་ནི་མི་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པས་ནི་རྣམ་
པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་དུ་ཕྱེ་སྟེ། མཚན་མ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་ཞི་བས་བདག་མེད་པ་གཉིས་

[234B] ༑བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆོས་ལྔ་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང། ས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་མཚམས་སྦྱར་བ་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བདག་གི་འཕགས་པའི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱང་འདུས་སོ། །གཞན་ཡང་
བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆོས་ལྔ་རྣམས་ནི་མཚན་མ་དང། མིང་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། དེ་བཞིན་ཉིད་དང། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ལ་མཚན་མ་ནི་གང་
དབྱིབས་དང། རྣམ་པ་དང། ཁྱད་པར་དང། བྱད་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྣང་བ་དེ་ནི་མཚན་མའོ། །གང་མཚན་མ་དེ་ཉིད་ལ་རྫ་མ་ལ་སོགས་པར་མིང་
བཏགས་ཏེ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མིང་ངོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གང་གིས་བདེ་བ་ཞེའམ། གོ་ཆ་ཞེས་མིང་དེ་བརྗོད་ཅིང་མཚན་མ་གསལ་བར་བྱེད་པ་
སེམས་དང། སེམས་ལས་བྱུང་བར་བསྒྲགས་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཆོས་དེ་དག་ཕན་ཚུན་དུ་མྱོང་བ་མེད་ཅིང་ཀུན་བརྟགས་པའང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གང་བློ་རབ་ཏུ་ཞིག་
གི་བར་དུ་མིང་དང། མཚན་མ་ཤིན་ཏུ་མི་དམིགས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡང་དག་པར་ངེས་པ་མཐར་ཐུག་པ། རང་བཞིན་དང། ངོ་བོ་ཉིད་དང། མི་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་

[235A]༄༅། །ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ང་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། །བཏགས་སོ། །བཀྲོལ་
ལོ༑ ༑གསལ་བར་བྱས་སོ། །གང་གིས་ཁོངས་སུ་ཆུད་ཅིང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པ་དང། གང་ཆད་པ་མེད་པ་དང། རྟག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་འཇུག་པ། བདག་
གི་འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གི་ཡེ་ཤེས་དང་མཐུན་པ། ཕ་རོལ་གྱི་ཕྱོགས་མུ་སྟེགས་བྱེད་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་
ཡེ་ཤེས་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་དག་ནི་ཆོས་རྣམ་པ་ལྔའོ། །འདི་དག་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་རང་བཞིན་གསུམ་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་དང། བདག་མེད་པ་གཉིས་དང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདུས་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་རང་གི་བློ་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་བྱེད་དུ་གཞུག་ཅིང་གཞན་གྱི་དྲིང་ལ་གཞོག་
པར་མི་བྱའོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་ལྔ་དག་དང་རང་བཞིན་དང། །རྣམ་ཤེས་བརྒྱད་པོ་ཉིད་དག་དང། །བདག་མེད་རྣམ་པ་གཉིས་པར་ནི། །ཐེག་ཆེན་ཐམས་
ཅད་འདུས་པ་ཡིན། །མིང་དང་མཚན་མ་ཀུན་བརྟགས་པ། །རང་བཞིན་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ། །ཡང་དག་ཡེ་ཤེས་དེ་བཞིན་ཉིད། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །

[235B]དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །གང་འདི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་བརྗོད་
པ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདས་པ་དང། མ་བྱོན་པ་དང། ད་ལྟར་གྱི་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དོ་ཞེས་གསུང་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་གཟུང་
བར་བྒྱིའམ། འོན་ཏེ་དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་གཞན་ཞིག་མཆིས་སམ་ཅི་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་བཀའ་སྩལ་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་
ཆེན་པོ། སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་དུ་གཟུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མའི་ཚད་ཀྱིས་ནི་དུས་གསུམ་གཅིག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚད་དུའང་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་
ཞེ་ན༑ བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕུལ་ལས་འདས་པ་དང་འདྲ་བ་དག་དང། མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་དཔེ་ནི་དཔེ་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕུལ་ལས་འདས་པ་དང་འདྲ་བས་མི་འདྲ་བའི་དཔེ་མི་སྟོན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཞན་དུ་ན་
རྟག་པ་དང། མི་རྟག་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་ལྟ་བ་ངན་པས་བརླག་པ། འཁོར་བ་སྲིད་པའི་འཁོར་ལོའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་སྐྱོ་

[236A]༄༅། །བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འདི་དག་སྲིད་པའི་འགྲོ་བ་འཁོར་ལོ་ཉམ་ང་བ་དེ་ལས་སྐྱོ་བར་གྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་འདོད་པས་ཁྱད་པར་དུ་རྩོམ་པར་
འགྱུར་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་སླ་བར་བསྟེན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བ་ནི་ཨུ་དུམ་ཝཱ་རའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་འགྱུར་
བས༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དཔེ་ཙམ་དུ་བཞག་པའོ། །བསྟན་པ་བརྗོད་པ་
ལས་ངས་འདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་བལྟས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འབྱུང་བ་ནི་ཨུ་དུམ་ཝཱ་རའི་མེ་ཏོག་བཞིན་དུ་རྙེད་པར་དཀའོ་ཞེས་བཤད་མོད་ཀྱི། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་
ཨུ་དུམ་ཝཱ་རའི་མེ་ཏོག་ནི་སྔོན་སུས་ཀྱང་མ་མཐོང་ཞིང་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་དུ་མཐོང་ཞིང་ད་ལྟར་ཡང་
སྣང་སྟེ། རང་གི་ཚུལ་སོ་སོར་བཞག་པའི་གཏམ་གྱི་དབང་དུ་བྱ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འབྱུང་བ་ནི་ཨུ་དུམ་ཝཱ་རའི་མེ་ཏོག་བཞིན་རྙེད་པར་དཀའོ་ཞེས་ནི་མ་བཤད་
དོ༑ ༑བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རང་གི་ཚུལ་སོ་སོར་བཞག་པའི་གཏམ་བཤད་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕུལ་ལས་འདས་པའི་དཔེ་རིགས་པ་རྣམས་མི་བྱ་སྟེ་ཡིད་ཆེས་པར་མི་རུང་བས་

[236B] །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་སེམས་དང། ཡིད་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་
གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ནི་དཔེ་རྣམས་མི་འཇུག་གོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ན་དེ་དག་ལ་དཔེ་རྣམས་གཞག་པར་མི་བྱ་མོད་
ཀྱི༑ བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འོན་ཀྱང་འདི་ནི་དཔེ་ཙམ་དུ་བྱས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དང་མཉམ་སྟེ། མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་
ན་མཉམ་ཞིང་མི་མཉམ་པ་མེད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་རྣམས་ནི་ཉ་དང། རུས་སྦལ་དང། ཆུ་སྲིན་བྱིས་པ་གསོད་དང། མི་དང་
མ་ཧེ་དང། སེང་གེ་དང། གླང་པོ་དང། རྟ་ལ་སོགས་པས་དཀྲུགས་ཀྱང་དཀྲུགས་སོ་ཞེའམ། མ་དཀྲུགས་སོ་ཞེས་མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་དང་ལ་དྲི་མ་དང་བྲལ་ཏེ་རྣམ་
པར་རྟོག་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བདག་གི་འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གི་ཡེ་ཤེས་
ནི་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་སྟོབས་དང། དབང་དང། མངོན་པར་ཤེས་པའི་བྱེ་མ་རྣམས་བྱིས་བ་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཕ་རོལ་རྒོལ་བའི་ཕོ་ཉ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དཀྲུགས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་

[237A]༄༅། །རྣམས་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་ཕྱིར་མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྟེ། བདེ་བའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་སེམས་
ཅན་རྣམས་ལ་མི་རྟོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་གོ་དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ནི་མཛའ་བ་དང། ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་དང་མཉམ་སྟེ་བྱེ་བྲག་
མེད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་རྣམས་ནི་སའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་བསྐལ་པ་འཚིག་པ་ན་ས་ནི་བསྲེགས་ཀྱང་སའི་རང་བཞིན་
མི་འདོར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མེའི་ཁམས་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་ས་ནི་མི་འཚིག་སྟེ། གཞན་དུ་ན་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལོག་པར་ལྟུང་བའི་བློས་འཚིག་པར་རྟོག་
མོད་ཀྱི། དེ་ནི་མེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བས་ན་མི་འཚིག་གོ་དེ་བཞིན་དུ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའང་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་དང་མཉམ་སྟེ་
མི་འཇིག་གོ་འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་རྣམས་ནི་ཚད་མེད་དེ། དེ་བཞིན་དུ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འོད་ཟེར་སྣང་བ་
ཚད་མེད་པའང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བསྐུལ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གཏོང་ངོ། །འདི་

[237B] བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་རྣམས་རང་བཞིན་གཞན་དུ་མི་རྩོམ་སྟེ། བྱེ་མ་རྣམས་ནི་བྱེ་མའི་གནས་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཆད་པ་ཡིན་པས་ན་འཁོར་བར་འཇུག་པའང་མེད། ལྡོག་པའང་མེད་དོ། །
འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་རྣམས་ནི་ཕྲིའང་མངོན་པ་མེད་དེ། བསྣན་ཀྱང་མངོན་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆོས་ལ་ལུས་མེད་པའི་
ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་སྦྱོར་བས་མི་ཟད་མི་འཕེལ་ལོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཆོས་ནི་ལུས་མེད་དེ། ལུས་དང་ལྡན་པ་
ལ་ནི་འཇིག་པ་ཡོད་ཀྱི་ལུས་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་རྣམས་ནི་མར་དང་འབྲུ་མར་འདོད་པས་རབ་ཏུ་བཙིར་ཀྱང་མར་དང་
འབྲུ་མར་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་རབ་ཏུ་གཟིར་ཀྱང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་ཀྱི་བར་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་གི་ངང་གི་སྨོན་ལམ་གྱི་བདེ་བ་མི་འདོར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་

[238A]༄༅། །གྲོས་ཆེན་པོ། གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་རྣམས་ནི་འབབ་པའི་རྒྱུན་དུ་མཐུན་པར་འབབ་སྟེ། ཆུ་མེད་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འབབ་པའི་རྒྱུན་དུ་མཐུན་པར་འཇུག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་གངྒཱའི་ཀླུང་
གི་བྱེ་མ་དང་མཉམ་ཞེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འགྲོ་བའི་དོན་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་མི་འཇུག་གོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འཇུག་པ་ནི་འགྲོ་བའི་དོན་ཡིན་
ཏེ༑ བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འཁོར་བའི་ཐོག་མའི་མཐའ་ཤེས་པའང་མེད་དེ། མི་ཤེས་ན་ཇི་ལྟར་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་བཤད། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འགྲོ་བའི་དོན་ནི་ཆད་པ་ཡིན་ན། །
ཕྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བའི་ཐོག་མའི་མཐའ་ཤེས་
པའང་མེད་ན། དེ་ཇི་ལྟར་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཐར་པར་ཤེས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོངས་
སུ་ཤེས་པས་ཐོགས་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་སྤྲོས་པ། གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་རྣམ་པར་ལོག་ཅིང་རང་གི་གནས་ཤིན་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་ཐར་པ་ཡིན་ཏེ། བློ་

[238B] འཇིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མཐའ་མེད་པའི་གཏམ་ནི་ཅིར་ཡང་དགོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མཐའ་མེད་པའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་
རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་གྲངས་ཏེ། འདི་ལ་བློས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་ཕྱིའམ་ནང་གི་སེམས་ཅན་གཞན་གང་ཡང་མེད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་
ནི་ཤེས་པ་དང། ཤེས་པར་བྱ་བས་དབེན་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇུག་སྟེ། དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་
པས་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། གང་གིས་གངྒཱའི་བྱེ་མཉམ་དུ། །འཇིག་མེད་ཚུལ་གྱི་མཐར་ཐུག་པ། །འདྲེན་པ་རབ་ཏུ་མཐོང་བ་ནི། །དེ་དག་འདྲེན་པ་མཐོང་
པའོ༑ ༑གངྒཱའི་བྱེ་མ་ཇི་བཞིན་དུ། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་སྤངས་ཏེ། །འབབ་ཕྱོགས་མཐུན་ཞིང་རྟག་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་སངས་རྒྱས་ཉིད། །དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདེ་བར་གཤེགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་ཏུ་
འགྱུར་བས་འཇིག་པ་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་

[239A]༄༅། །ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་
ལ་གཟུང་ཞིག་དང་ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། །ལེགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་གསོལ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ལ་སླར་ཉན་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཆོས་ཐམས་ཅད། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བ་དང་
མི་དགེ་བ་དང། འདུས་བྱས་དང། འདུས་མ་བྱས་དང། འཇིག་རྟེན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང། ཟག་པ་
དང་བཅས་པ་དང། ཟག་པ་མེད་པ་དང། ཟིན་པ་དང། མ་ཟིན་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སེམས་དང། ཡིད་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་
པར་ཤེས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་སེམས་དང་ཡིད་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བག་ཆགས་རྒྱས་པའི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་བ་
དང། མི་དགེ་བར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདེ་བ་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ནི་ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་དངོས་པོས་འཕགས་

[239B] །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཡང་དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་རྣམས་སོ། །བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བསྒྲགས་པ་དང། ཡིད་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་བརྗོད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་
འདུས་པ་ལྔ་རྣམས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདུས་པ་ལྔ་རྣམས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པ་དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ནས་
གཅིག་ཏུ་དབྱེ་བས་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པ། རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱུན་གྱིས་ལུས་ཐ་མི་དད་པ་འབྱུང་ངོ། །བྱུང་ནས་ཀྱང་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །རང་གི་སེམས་སྣང་བ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་འགགས་མ་
ཐག་ཏུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་འབྱུང་སྟེ། དབྱིབས་བྱད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འཛིན་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་ངོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདུས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་
ཏེ༑ སྐད་ཅིག་གི་དུས་སུ་མི་གནས་པ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་པའོ་ཞེས་ངས་བཤད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བསྒྲགས་པ་
ཡིད་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ནི། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་པ་ཡིན་ཏེ། ཟག་པ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ནི་སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བྱིས་པ་སོ་

[240A]༄༅། །སོའི་སྐྱེ་བོ་སྐད་ཅིག་མར་སྨྲ་བ་ལ་ཆགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་པ་དང། སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་འདི་མི་རྟོགས་སོ། །དེ་མ་
རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཆད་པར་ལྟ་བས་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་འཇིག་པར་བྱེད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདུས་པ་ལྔ་རྣམས་ནི་འཁོར་བའང་མ་ཡིན་
བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བའང་མ་ཡིན། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་རྒྱུའང་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་མྱོང་
བའི་རྒྱུ་དང་བཅས་པ། བག་ཆགས་བཞི་དང་ལྡན་པས་འཇུག་ཅིང་ལྡོག་སྟེ། བྱིས་པ་སྐད་ཅིག་མར་ལྟ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བསྒོས་པའི་བློ་ཅན་དག་གིས་ནི་མི་རྟོགས་སོ། །
བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཞན་ཡང་གསེར་དང། རྡོ་རྗེ་དང། རྒྱལ་བའི་རིང་སྲེལ་དང། ཐོབ་པ་དང་ཁྱད་པར་དག་ནི་མི་འཇིག་པ་ཡིན་ཏེ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གལ་ཏེ་མངོན་པར་
རྟོགས་པ་འཐོབ་པ་སྐད་ཅིག་པ་ཡིན་ན་ནི། འཕགས་པ་རྣམས་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། འཕགས་པ་རྣམས་ནི་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་
གསེར་དང། རྡོ་རྗེ་ནི་བསྐལ་པར་གཞལ་ཀྱང་དེ་བཞིན་འདུག་སྟེ། མི་འབྲི་མི་སྐྱེ་ན། བྱིས་པ་ལྡེམ་པོ་དག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་མི་མཁས་པ་དག་གིས་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་

[240B]ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་གསོལ་པ། གང་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ན་སངས་རྒྱས་
ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་དག་གང་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་
པོ༑ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བྱེ་བྲག་ནི་འདི་གསུམ་སྟེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མཆོག་
གོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བདག་དང། བདག་གིར་འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པས་མཐའ་གཉིས་སུ་འཛིན་པ་སྲིད་པར་སྐྱེ་
བའི་གནས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་འདོད་པ་དག་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱིས་པ་
རྣམས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བཟོད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། བསམ་གཏན་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དེ། ཚངས་པར་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་
ཕྱིར་མངོན་པར་ཤེས་པ་དག་ཀྱང་མངོན་པར་སྒྲུབ་བོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་བདག་བདེ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདོད་པ་

[241A]༄༅། །བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདོད་པར་ལྷུང་བའི་བསམ་པ་ཅན་རྣམས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རབ་
ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མཆོག་རྣམས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣལ་འབྱོར་དམ་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་
རྣམས་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་འཛིན་པ་དང། རང་གི་སེམས་གཉིས་སུ་རྟོགས་པ་དང། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འཇུག་པ་དང། ལེན་པ་ལ་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་
རང་གི་སེམས་དང། གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་པར་མ་ཆགས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང། བདེ་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འབྱུང་
བར་འགྱུར་རོ། །གང་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་འཇུག་པར་སྒོམ་པ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའང་དེའོ་།གང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་
ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་མི་འཇུག་པར་བཟོད་པ་དེ་ནི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་གང་གིས་ན་མ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང། ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་
ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་ཅིང་རྣལ་འབྱོར་དང་མཐུན་པར་མཐོང་བས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །གང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཟློག་

[241B]མི་ལྟུང་བ་དེ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ནམ་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་
རྟོག་པ་མེད་པ་དང། བློ་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་བར་དུ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ན་མཐའ་གཉིས་སུ་མི་ལྟུང་ཞིང་གནས་གྱུར་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་མི་འཇིག་པས་བདག་གི་འཕགས་པའི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་
ཐོབ་པར་བྱའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་དག་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་
འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སྟོང་པ་མི་རྟག་སྐད་ཅིག་པར། །འདུས་བྱས་ལ་ནི་བྱིས་པ་རྟོག་འབབ་ཆུ་མར་མེ་ས་བོན་དཔེས། །སྐད་ཅིག་པ་ཡི་དོན་དུ་རྟོག་བྱེད་པ་མེད་ཅིང་སྐད་ཅིག་པ། །
དབེན་པ་བྱེད་པ་སྤངས་པ་དང། །ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་།སྐད་ཅིག་དོན་དུ་ངས་བཤད་དོ། །སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པར་ནི་།བྱིས་པ་རྣམས་ལའང་ང་མི་འཆད། །དངོས་པོ་རྣམས་
ཀྱི་རྣམ་རྟོག་པ། །བར་ཆད་མེད་པར་འགྲོ་བར་གཡོ། །སེམས་དེ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཡི། །རྒྱུ་ནི་མ་རིག་དེ་ཡིན་ཏེ། །ཇི་སྲིད་གཟུགས་དག་མི་ཤེས་པ། །དེ་སྲིད་བར་དུ་དེ་གནས་ཅི། །
ཞིག་པར་གྱུར་མ་ཐག་ཏུ་ནི། །སེམས་ནི་གཞན་རྣམས་རབ་འབྱུང་སྟེ་།གཟུགས་ནི་དུས་སུ་མི་གནས་ན། །ཅི་ལ་དམིགས་ཏེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་།གང་ལས་གང་དུ་འཇུག་པ་ཡི། །སེམས་

[242A]༄༅། །ནི་ལོག་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང། །དེ་ནི་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་ན་།ཇི་ལྟར་སྐད་ཅིག་འཇིག་པར་རིག་རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱི་སྙོམས་འཇུག་དང། །གསེར་དང་རྒྱལ་བའི་
རིང་བསྲེལ་དང། །འོད་སྣང་གནས་ཀྱི་གཞལ་མེད་ཁང། །འཇིག་རྟེན་རྒྱུ་ཡིས་འཇིག་པ་མེད། །གནས་པ་རྣམས་དང་ཐོས་པའི་ཆོས། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །
དགེ་སློང་ཉིད་དང་ཤེས་ཐོབ་རྣམས། །སྐད་ཅིག་མར་ནི་ཇི་ལྟར་མཐོང། །སྒྱུ་མ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ལ་སོགས། །གཟུགས་རྣམས་ཇི་ལྟར་སྐད་ཅིག་པ། །འབྱུང་བ་མ་ཡིན་གཟུགས་
རྣམས་དང། །འབྱུང་པོ་དེ་དག་གང་དུ་སོང། །སྐད་ཅིག་མའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་པའོ།། །།དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །ཅིའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྱུར་བ་དང། སེམས་
ཅན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་བར་ཡང་ལུང་བསྟན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་གི་ནུབ་མོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ནས། གང་གི་ནུབ་མོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེའི་བར་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་མ་

[242B] དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ལེགས་ཏེ། མི་རྟོག་མི་དཔྱོད་པར་འཕྲུལ་པ་དག་ཀྱང་སྤྲུལ་ནས། དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་བྱ་བ་མཛད་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཤད། ལག་ན་རྡོ་རྗེའང་ཁོར་མོར་རྟག་ཏུ་ཞབས་འབྲིང་དུ་འབྲང། ཐོག་མའི་མཐའ་
མི་འདོགས་ལ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འདོགས། བདུད་དང་བདུད་ཀྱི་ལས་རྣམས་དང། ལས་ཀྱི་རྒྱུ་རྣམས་དང། བྲམ་ཟེའི་བུ་མོ་ཙན་ཙ་དང། མཛེས་མ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དང། ལྷུང་
བཟེད་བཀྲུས་བཞིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དག་གདའ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནོངས་པ་དག་མ་སྤངས་པར། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་
པ་ཉིད་ཐོབ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག་དང་ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། །ལེགས་སོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཞེས་གསོལ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སླར་ཉན་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་
སྩལ་ཏོ། །ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མ་ལུས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ལའང་དགོངས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པ་རྣམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་སྤྲོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་

[243A]༄༅། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་དང། གཞན་དག་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པ་རྣམས་གང་དག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་
ངན་ལས་འདའ་བར་འདོད་པ་ཡོད་དེ། དེ་དག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་འདོད་པ་ལས་བཟློག་པར་བྱ་བ་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་རབ་ཏུ་སྤྲོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་
ལ་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་དག་གིས་ལུང་བསྟན་གྱི། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ལ་དགོངས་ནས་ཉན་ཐོས་ལུང་བསྟན་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རྣམ་པར་
གྲོལ་བ་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་ནི་བྱེ་བྲག་མེད་མོད་ཀྱི། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་
པོ༑ ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་མཐོང་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་མཐོང་བའི་བྱེ་
བྲག་གིས་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ལ་སྒོམ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་སྤོང་
བར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བག་ཆགས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །སྔོན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ལ་དགོངས་

[243B] སྔོན་དང་ཕྱིས་མེད་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྔོན་བཤད་པའི་མི་དེ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་རྟོག་མི་དཔྱོད་པར་ཆོས་འཆད་དེ། མཁྱེན་བཞིན་དུ་མཛད་པ་དང། དྲན་
པ་ཉམས་པ་མེད་པ་དང། བག་ཆགས་ཀྱིས་གཞི་སྤངས་པ་དང། ཤི་འཕོ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་དང། ཉོན་མོངས་བ་དང། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟོག་མི་དཔྱོད་
དོ༑ ༑བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཡིད་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་བདུན་རྣམས་ནི་དགེ་བ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ་བ་མི་འཁོར་བ་
ཡིན་ཏེ། བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མའོ་།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་འཁོར་ཞིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང། བདེ་བ་དང་སྡུག་
བསྔལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཡེངས་པའི་བློ་ཅན་དག་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་མི་ཤེས་སོ་།ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ནི་འཕྲུལ་
པས་སྤྲུལ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དྲུང་ན་འདུག་གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ངོ་བོ་རྣམས་ཀྱི་དྲུང་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །
བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ངོ་བོ་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། མུ་སྟེགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚད་མ་དང། དབང་པོ་ལས་

[244A]༄༅། །རྣམ་པར་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ། ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་དག་མཐོང་བར་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པས་དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་ལག་
ན་རྡོ་རྗེ་དེའི་ཞབས་འབྲིང་ན་མི་འབྲང་ངོ། །སྤྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ནི་ལས་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལའང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེད། དེ་ལས་གཞན་
ནའང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེད་དེ། རྫ་མཁན་གྱི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོར་བ་ལྟ་བུས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱེད་ཅིང་མཚན་དང་ལྡན་པའང་སྟོན་མོད་ཀྱི། རང་གི་ཚུལ་
སོ་སོར་གཞག་པའི་གཏམ་བདག་གི་འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་མི་སྟོན་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཞན་ཡང་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་
པ་འདུས་པ་དྲུག་འགགས་པས་ཆད་པར་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་ཏོ། །ཀུན་གཞི་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པར་ལྟ་བར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་རང་གི་བློའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཐོག་
མའི་མཐའ་ཤེས་པར་མི་རུང་སྟེ། རང་གི་བློའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་བཟློག་པས་ཐར་པར་ཡང་ཤེས་སོ། །བག་ཆགས་བཞི་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་
པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཐེག་པ་གསུམ་དང་ཐེག་མེད་དང། །སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་འདས་མེད་དང། །ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ལུང་བསྟན་ཅིང། །

[244B] །མངོན་པར་རྟོགས་མཐའི་ཡེ་ཤེས་དང། །དེ་བཞིན་ལན་མེད་རྟོགས་པ་དག་ཞུམ་པ་རྣམས་ཀྱང་སྤྲོ་བྱའི་ཕྱིར། །དེ་དག་དགོངས་ཏེ་བཤད་
པའོ༑ ༑སངས་རྒྱས་དག་གིས་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད། །དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་ཡང་བཤད། །གཞན་ནས་མ་ཡིན་དེ་ནས་འགྲོ་དེ་ཕྱིར་མྱ་ངན་དེ་མི་འདའ་སྲིད་པའི་འདོད་གཟུགས་
ལྷ་རྣམས་ཀྱི། །བག་ཆགས་རྣམ་པ་བཞིར་འགྱུར་ཏེ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་ལས་བྱུང། །ཀུན་གཞི་དང་ནི་ཡིད་ལ་གནས། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་མིག་ལ་སོགས། །མི་རྟག་ཕྱིར་ནི་
ཆད་པར་སྟོན། །ཐོག་མ་མེད་པས་རྟག་པ་དང། །མྱ་ངན་འདའ་མོས་ལྟ་བར་འགྱུར། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞུས་ནས། ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པ། གང་གིས་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ན། བདག་དང། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཤ་ཟ་བ་ལ་སོགས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྒོས་པ། ཤའི་ཟས་ལ་ཆགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རོ་
ལ་སྲེད་པ་སྤང་བའི་སླད་དུ་ཅི་ནས་ཀྱང་སེམས་ཅན་དེ་དག་རོའི་སྲེད་པ་བསལ་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་རོའི་ཟས་ལ་མོས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་ལྟ་བུར་སྡུག་པ་དང་ལྡན་

[245A]༄༅། །ཞིང་ཕན་ཚུན་དུ་བྱམས་པ་ཐོབ་པ་དང། ཐོབ་ནས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་རྣམས་སུ་བྱང་བར་བྱས་ཏེ། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བ་དང། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ངལ་བསོས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་བླ་ན་མེད་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་
བཤད་པར་ཤ་ཟ་བ་ཉེས་པར་བལྟ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། བཅོམ་
ལྡན་འདས། མུ་སྟེགས་ཅན་གཞན་ངན་པར་བཤད་པའི་ཆོས་ཅན་འཇིག་རྟེན་རྒྱད་པན་གྱི་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་དང། རྟག་པ་དང་ཆད་པར་
སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཤ་འཚལ་བ་བཀག་སྟེ། བདག་ཀྱང་མི་འཚལ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་མགོན་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཐུགས་རྗེས་རོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་རང་ཤ་འཚལ་བ་དང། འཚལ་བ་མི་བཟློག་པ་ལྟ་ཅིས་འབྱུང། ཅི་ནས་ཀྱང་བདག་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞན་
རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཆོས་བསྟན་པར་བགྱི་བ་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་བུ་གཅིག་དང་

[245B] ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཅན་གྱིས་ཐུགས་བརྩེ་བའི་སླད་དུ་ཤ་འཚལ་བའི་ནོངས་པ་ལེགས་པར་བཤད་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་
བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་གཟུང་ཞིག་དང། ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། །ལེགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་གསོལ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱིར་ཉན་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སྙིང་བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་རྒྱུ་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤ་ཐམས་ཅད་བཟའ་བར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་
སྲོག་ཆགས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་འཁོར་བ་རྣམས་ལ་གང་ཕའམ། མའམ་སྤུན་ནམ། སྲིང་མོའམ། བུའམ། བུ་མོའམ། གཉེན་བཤེས་སམ། གཉེན་ནམ། གཉེན་ལྟ་བུར་
གང་ཡང་རུང་བར་མ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་དེ་ནི་རྙེད་པར་སླ་བའི་རྣམ་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །གཉེན་དང་གཉེན་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་དག་ཚེ་གཞན་དུ་ལུས་བརྗེས་པ་རི་དྭགས་དང་
ཕྱུགས་དང། བྱའི་སྐྱེ་གནས་གང་ཡང་རུང་བར་གྱུར་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདོད་པ་འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་བདག་དང་འདྲ་བར་

[246A]༄༅། །གྱུར་པར་འདོད་པས། སྐྱེ་བོ་སྲོག་ཆགས་སུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལས་བྱུང་བའི་ཤ་ཇི་སྐད་དུ་བཟའ་བར་བྱ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་སྲིན་པོ་རྣམས་ཀྱང་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་བཟང་པོ་འདི་ཐོས་ནས་ཤ་ཟ་བ་ལས་རྣམ་པར་ལྡོག་ཅིང་སྲིན་པོའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་ནས་སྙིང་རྗེ་ཅན་དུ་འགྱུར་ན། ཆོས་འདོད་པའི་
སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་ལྟར་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཚེ་རབས་འཕོས་པ་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གཉེན་བཤེས་དང་གཉེན་དུ་གྱུར་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་གི་འདུ་ཤེས་སུ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་ཤ་ཐམས་ཅད་མི་བཟའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སྤྱོད་པ་
དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཤ་བཟར་མི་རུང་བ་དང་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཤ་ཐམས་ཅད་མི་བཟའ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བོང་བུ་དང། རྔ་མོ་དང། ཁྱི་
དང། གླང་དང། མིའི་ཤ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་བཟའ་བ་མ་ཡིན་ན། འདི་ལྟར་བཤན་པ་དག་རིན་གྱི་ཕྱིར་བཟར་རུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་སྲང་གི་དབུས་དག་ཏུ་
འཚོང་བར་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཤ་ཐམས་ཅད་མི་བཟའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གཙང་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཡང་བྱང་

[246B]ཕྱིར་ཤ་མི་བཟའོ། །འབྱུང་པོ་རྣམས་དངངས་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་
པར་འདོད་པ་རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱིས་ཤ་ཐམས་ཅད་བཟའ་བར་མི་བྱའོ་།འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སྨེ་ཤ་ཅན་དང། གདོལ་པ་དང་ཉ་པ་ལ་སོགས་པ་ཁྱིའི་ཤ་ཟ་བའི་
སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་རྒྱང་མ་ནས་མཐོང་ཡང་ཁྱི་རྣམས་འཇིགས་པས་ཟུགས་ཏེ། ལ་ལ་ནི་བདག་ཅག་ཀྱང་གསད་དུ་འོང་ངོ་ཞེས་ཤི་ལ་ཐུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ། བློ་གྲོས་
ཆེན་པོ༑ ནམ་མཁའ་དང། ས་དང་ཆུ་ལ་གནས་པའི་འགྲོ་བ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་གཞན་ཡོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཤ་ཟ་བ་རྣམས་རྒྱང་མ་ནས་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་སྣའི་དབང་པོ་རྣོན་པོས་དྲི་ཚོར་
ནས་སྲིན་པོ་ལས་མི་དག་མྱུར་དུ་འབྱོལ་བ་བཞིན་ཏེ། ལ་ལ་ནི་ཤིར་དོགས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེའི་ཕྱིར་དངངས་པར་འགྱུར་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
བྱམས་པ་ལ་གནས་པས་ཤ་མི་བཟའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་བོས་བསྙེན་ཅིང་དྲི་མི་ཞིམ་ལ་མི་སྙན་པར་བྱེད་པ་དང། འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོས་རྣམ་
པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཤ་མི་བཟའོ་།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོ་ནི་དྲང་སྲོང་གི་ཟས་ཟ་སྟེ། ཁྲག་དང་ཤ་མི་ཟ་བས། དེའི་ཕྱིར་ཡང་

[247A]༄༅། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཤ་མི་ཟའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་སེམས་རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ལ་སྐུར་པ་སྤང་བར་འདོད་པའི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་ཤ་མི་བཟའོ། །དེ་འདི་ལྟ་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འཇིག་རྟེན་ན་བསྟན་པ་ལ་སྐུར་བར་སྨྲ་བ་དག་ཡོད་དེ། ཀྱེ་མ། འདི་དག་
གི་དགེ་སྦྱོང་ཉིད་ནི་ཅི་ཞིག་ཡོད། འདི་དག་གི་ཚངས་པར་འཇུག་པའང་ག་ལ་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་འདི་དག་ནི་སྔོན་གྱི་དྲང་སྲོང་གི་ཟས་པོར་ནས་ཤ་ཟན་བཞིན་དུ་ཤའི་ཟས་ཀྱིས་
ལྟོ་གང་ཞིང་ནམ་མཁའ་དང། ས་དང། ཆུ་ལ་གནས་པའི་འགྲོ་བ་ཕྲ་མོ་སྐྲག་པར་བྱེད་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་ཀུན་ཏུ་རྒྱུའོ་།འདི་དག་གི་དགེ་སྦྱོང་ཉིད་ནི་ཉམས་སོ། །
འདི་དག་གི་སྡིག་པ་སྤངས་པ་ཉིད་ནི་ཞིག་གོ་འདི་དག་ལ་ཆོས་ཀྱང་མེད། འདུལ་བའང་མེད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སྡང་བའི་སེམས་འཆང་བ་རྣམས་རྣམ་པ་དུ་མས་བསྟན་པ་ལ་སྐུར་
ཏོ༑ ༑དེའི་ཕྱིར། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་སེམས་རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ལ་སྐུར་པ་སྤང་བར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་རྩེ་བའི་བདག་ཉིད་
ཅན་གྱིས་ཤ་ཐམས་ཅད་མི་བཟའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཤི་བའི་རོ་དྲི་མི་ཞིམ་ཞིང་མི་འཕྲོད་པ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཤ་མི་བཟའོ། །བློ་གྲོས་

[247B] མི་ཤི་བའི་ཤ་བསྲེགས་པ་དང། དེ་མ་ཡིན་པ་སྲོག་ཆགས་གཞན་གྱི་ཤ་བ་སྲེག་པར་ཡང་དྲིའི་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་དེ། དེ་གཉིས་ཀ་དྲི་མི་ཞིམ་པར་མཚུངས་སོ། །
དེའི་ཕྱིར་ཡང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རྣལ་འབྱོར་ཅན་གཙང་བར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཤ་ཐམས་ཅད་མི་བཟའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དུར་ཁྲོད་པ་རྣམས་དང། དགོན་
པ་ནགས་འདབ་མི་མ་ཡིན་པར་རྒྱུ་བ་བས་མཐའི་མལ་སྟན་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣལ་འབྱོར་ལ་སྤྱོད་པ་བྱམས་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་དང། རིག་སྔགས་འཆང་བ། རིག་
སྔགས་གྲུབ་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་རིག་སྔགས་སྒྲུབ་པ་དང། ཐར་པ་ལ་བགེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་དང། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་
འབྱོར་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་ཆད་བྱེད་པར་འགྱུར་བར་རྗེས་སུ་མཐོང་ནས་བདག་དང་གཞན་གྱི་ལུས་ལ་ཕན་པར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཤ་ཐམས་ཅད་མི་བཟའོ།།
གཟུགས་ལ་དམིགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཆགས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། ཡང་འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་བདག་ཏུ་གྱུར་པ་སྙིང་བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔས་ཤ་ཐམས་ཅད་མི་བཟའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ལ་ལྷ་རྣམས་ཀྱང་སྤོང་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་ཤ་ཐམས་ཅད་མི་བཟའོ། །

[248A]༄༅། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཚེ་འདི་ཉིད་ལའང་དེའི་ཁ་ཤིན་ཏུ་དྲི་མི་ཞིམ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཤ་ཐམས་ཅད་མི་བཟའོ། །སྡུག་བསྔལ་
ཞིང་ཉལ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཞིང་སད་[?]པ་དང། སྡིག་པའི་རྨི་ལམ་སྤུ་གཡོ་བར་བྱེད་པ་མཐོང་བ་དང། ཁྱིམ་སྟོང་པ་ན་འདུག་ཅིང་གཅིག་པུ་དབེན་པར་གནས་པའི་ཚེའང་དེ་
ལ་མདངས་འཕྲོག་པའི་མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་མདངས་འཕྲོག་པ་དང་བར་བར་དངངས་བ་དང། གློ་བུར་དུ་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པར་འགྱུར་བ་དང། ཟས་ཀྱི་ཚོད་མི་ཟིན་ཏེ་ཟོས་པ་
དང། འཐུངས་པ་དང། འཆོས་པ་དང། མྱངས་པའི་བཅུད་ལེགས་པར་འཇུ་བའི་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་དང། ལྟོ་སྲིན་པོ་སྐྱེས་པ་དང་མཛེ་མང་པོའི་གཞིར་འགྱུར་བ། ནད་
མང་བར་བྱེད་པ་ཡིན། མི་འཕྲོད་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་མི་འཐོབ་སྟེ་ངས་ཁབ་ཟས་ནི་བུའི་ཤ་དང་སྨན་བཞིན་དུ་བཤད་ལ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་བོས་བསྙེན་
པ༑ འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོས་རྣམ་པར་སྤངས་པ། ཉེས་པ་དུ་མ་འཐོབ་པར་བྱེད་པ། ཡོན་ཏན་དུ་མས་རྣམ་པར་སྤངས་པ། དྲང་སྲོང་མ་ཡིན་པའི་ཟས་མི་བསོད་པ་མི་རུང་
བའི་ཟས་ཤ་དང་ཁྲག་རྣམས་ཇི་ལྟར་སློབ་མ་རྣམས་ལ་གནང་བར་བྱ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ངས་ནི་འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོས་རྣམ་པར་མ་སྤངས་པ། ཡོན་ཏན་མང་པོ་འཐོབ་པར་

[248B] ཉེས་པ་མང་པོ་རྣམ་པར་སྤངས་པ། སྔོན་གྱི་དྲང་སྲོང་གི་ཁ་ཟས་བསོད་པ། འབྲས་དང། ནས་དང། གྲོ་དང་སྲན་མ་སྡེའུ་དང། བལ་སྲན་དང། སྲན་ཆུང་ལ་སོགས་པ་
དང། མར་དང། འབྲུ་མར་དང། སྦྲང་རྩི་དང། ཧྭགས་དང། བུ་རམ་དང། ཁ་འདའ་དང། ཤ་ཁ་ར་ལ་སོགས་པའི་ཟས་རྣམས་འོས་ཤིང་བརྟགས་པ་ཡིན་ཞེས་གནང་ན། བློ་གྲོས་
ཆེན་པོ། མ་འོངས་པའི་དུས་ན། སྐྱེས་བུ་བླུན་པོ་འདུལ་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ། རྣམ་པ་མང་པོ་སྨྲ་བ་ཤ་ཟན་གྱི་རིགས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྒོས་པ། རོ་ལ་སྲེད་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་
ཆགས་པ་ཁ་ཅིག་ནི་འདི་བསོད་པའི་ཁ་ཟས་ཡིན་པར་འཛིན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་ལ་བྱ་བ་བྱས་པ། དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ། དད་པ་ཅན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་
མངའ་བ། ཤཱཀྱའི་རིགས་ཀྱི་བུ། མིའི་རིགས་ཀྱི་བུ་དང། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ལུས་དང། སྲོག་དང། ལོངས་སྤྱོད་ལ་མ་ཆགས་པ། རོ་ལ་མ་ཞེན་པ། རོ་ལ་མི་རྐམ་པ། སྙིང་རྗེ་
ཅན༑ འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་བདག་བཞིན་དུ་རེད་པར་འདོད་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་བཞིན་དུ་སྡུག་པར་ལྟ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་
རྣམས་ནི་དེ་སྙམ་དུ་འཛིན་པར་བཤད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་སྔོན་འདས་པའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་འབངས་བཟང་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེ་ཟས་སུ་ཤ་ཟོས་ཤིང་མ་འོས་པར་

[249A]༄༅། །བསྟེན་པས་རོ་ལ་སྲེད་ཅིང་ཆགས་པ་ལ་འདུན་པའི་ཕྱིར་མིའི་ཤའང་ཟོས་པར་གྱུར་ནས། དེའི་ཕྱིར་མཛའ་བོ་དང། བློན་པོ་དང། གཉེན་དང། གཉེན་
འདབ་ཀྱི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཀྱང་སྤངས་པར་གྱུར་ན། གྲོང་ཁྱེར་བ་དང། ཡུལ་གྱི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། བདག་གི་སྲིད་དང། ཡུལ་ཡོངས་སུ་བཏང་བའི་ཕྱིར་
རབ་ཏུ་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དབང་པོས་ཀྱང་སྔོན་ལྷའི་དབང་པོ་ཐོབ་པར་གྱུར་ནས་ཤ་ཟ་བའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཉེས་པས་ཁྲའི་གཟུགས་སུ་བྱས་ནས་ལས་
ཀུན་པ་བྱ་ཐི་པའི་གཟུགས་དང་ཆ་བྱད་འཆང་བ་ཤིན་ཏུ་གཙེས་པར་གྱུར་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ཞི་ལྡན་ཉེས་པ་མེད་པ་འབྱུང་པོ་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་ཅན་ཉིད་ཀྱང་སྲང་ལ་བཏབ་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་
ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་བྱས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་ལྟར་ཚེ་དུ་མར་གོམས་ཤིང་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དུ་གྱུར་ཀྱང་བདག་དང་གཞན་ལ་ཉེས་པ་འཐོབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ན་
གཞན་དག་ལྟ་ཅི་སྨོས། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མིའི་དབང་པོར་གྱུར་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་རྟ་ཤུགས་ཆེན་པོས་ཁྱེར་ནས་འབྲོག་དགོན་པ་ན་འཁྱམ་འཁྱམ་པ་ལས་སྲོག་གི་རིམ་གྲོའི་
ཕྱིར་སེང་གེ་མོ་དང་འཚོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། བུ་དག་ཀྱང་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ། །སེང་གེ་དང་འགྲོགས་པའི་རྒྱུས་རྒྱལ་པོའི་བུ་རྐང་བཀྲ་ལ་སོགས་པ་ང་སྔོན་གྱི་ཚེ་རབས་ལ་ཤ་

[249B]ཤ་ཟ་བར་གྱུར་ཏོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཚེ་འདི་ཉིད་ལའང་ཁྱིམ་བདུན་པའི་གྲོང་ན་ཤ་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྐམ་ཞིང་མི་འོས་པར་
བསྟན་ན། མི་ཤ་ཟ་བའི་ཕྲ་མེན་ཕ་དང། ཕྲ་མེན་མ་མ་རུངས་པ་དག་ཏུ་སྐྱེའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་དག་ཚེ་བརྗེས་ནས་ཀྱང་ཤའི་རོ་ལ་ཆགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སེང་གེ་དང། སྟག་དང་
གཟིག་དང། སྤྱང་གི་དང། ཏ་རཀྵ་དང། བྱི་ལ་དང། ཝ་དང་འུག་པ་ཤ་མང་པོ་ཟ་བའི་སྐྱེ་གནས་དང། ཤ་མང་དུ་ཟ་བའི་སྲིན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་གཏུམ་པའི་སྐྱེ་གནས་སུ་
ཡང་ལྟུང་བར་བྱེད་དོ། །དེར་ལྷུང་བ་རྣམས་མིའི་སྐྱེ་གནས་ཀྱང་འཐོབ་པར་དཀའ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཤ་ཟ་བའི་ཉེས་པའང་དེ་དག་ལ་སོགས་པ་
ཡིན་ན། ཤིན་ཏུ་བསྙེན་པ་[?]ནམས་[?]ལྟ་ལ་ལོས་ཀྱང་སྐྱེ་མོད། ཕྱིར་བཟློག་པས་ན་ཡོན་ཏན་ཤིན་ཏུ་མང་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཡོན་ཏན་དང། ཉེས་
པ་འདི་དག་དང། གཞན་ཡང་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཡོན་ཏན་དང་ཉེས་པ་འདི་དག་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་
ཅན་གྱིས་ཤ་ཐམས་ཅད་མི་བཟའ་བར་བཤད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཡང་སུའང་ཤ་མི་ཟ་ན་ནི་དེའི་ཕྱིར་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱང་གསོད་པར་མི་འགྱུར་ན། བློ་

[250A]༄༅། །གྲོས་ཆེན་པོ་སྲོག་ཆགས་ཉེས་པ་མེད་པར་རིན་གྱི་ཕྱིར་བསད་པ་ནི་ཕལ་ཆེའི་དེ་ལས་གཞན་གྱི་ཕྱིར་ནི་ཉུང་ངོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རོ་ལ་སྲེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་བཟོད་པ་
ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་བསྙེན་པས་མིའི་ཤ་དག་ཀྱང་མིས་བཟའ་བར་གྱུར་ན། རི་དྭགས་དང། ཕྱུགས་དང། བྱ་དང། སྲོག་ཆགས་ལས་བྱུང་བའི་ཤ་དེ་དག་ལྟ་ཅི་སྨོས། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཤའི་རོ་
ལ་སྲེད་པས་གཟིར་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་དང་འཁྲུལ་འཁོར་འདི་དག་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བཅའ་སྟེ། དེ་དག་གིས་ནི་བྱ་བ་དང། བཤན་པ་དང་ཉ་པ་ལ་སོགས་པས་ནམ་མཁའ་ལ་རྒྱུ་བ་
དང། ས་ལ་འགྲོ་བ་དང། ཆུ་ལ་རྒྱུ་བའི་སྲོག་ཆགས་ཉེས་པ་མེད་པ་རྣམས་རྣམ་པ་དུ་མས་གསོད་པར་བྱེད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། འོན་ཀྱང་རྔོན་པར་གྱུར་པའི་སེམས་གཏུམ་
པ་ཅན་སྲིན་པོ་ལྟར་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་རྣམས་ནི་སྲོག་ཆགས་སུ་འདུ་ཤེས་པས་གསད་ཅིང་ཟའང་སྙིང་རྗེ་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གང་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ་ཉན་ཐོས་རྣམས་
ལ་གནང་བར་བྱ་བ་མ་བྱས་པ་དང། བྱེད་དུ་མ་བཅུག་པ་དང། མ་བརྟགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤའང་རུང་བ་མེད་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ང་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་པ་
ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་ཤཱཀྱའི་སྲས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་ལེན་པ་དུར་སྨྲིག་གི་རྒྱལ་མཚན་ཐོགས་པ། སྐྱེས་བུ་གླེན་པ་ལོག་པའི་རྟོག་གེས་སེམས་ཉམས་པར་གྱུར་པ། འདུལ་བ་ལ་

[250B] སྨྲ་བའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་རྒྱས་པ། རོའི་སྲེད་པ་ལ་ཆགས་པ་རྣམས་ཤ་ཟ་བའི་གཏན་ཚིགས་སུ་སྣང་བ་དེ་དང་དེ་དག་སྟོན་ཏེ། ང་ལའང་ཡང་
དག་པ་མ་ཡིན་པར་སྐུར་པ་འདེབས་པར་སེམས་སོ། །དོན་བྱུང་བའི་གླེང་གཞི་དེ་དང་དེ་དག་ལ་བརྟགས་ནས་སྨྲ་སྟེ། དོན་བྱུང་བ་འདི་ནི་གླེང་གཞི་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤའི་
ཟས་གནང་སྟེ་རུང་བའང་མ་ཡིན། ཁ་ཟས་བསོད་པར་ཡང་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་གསོལ་ཆེའོ་ཞེས་ཟེར་རོ་།བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། མདོ་གང་ལས་བསྙེན་
པར་གནང་བ་མེད་དེ། ཟས་བསོད་པའི་ནང་དུའང་རུང་བར་མ་བཤད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གལ་ཏེ་ངས་གནང་བར་བྱ་བར་འདོད་དམ་ངའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་བསྙེན་
པར་རུང་བ་ཞིག་ཡིན་ན། བྱམས་པས་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་དུར་ཁྲོད་པ་རྣམས་དང། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་དང། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་རྣམས་
ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བུ་གཅིག་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་ཤ་ཐམས་ཅད་ཟ་བ་གཅོད་པར་ཡང་བྱས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ངས་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་དང་རིགས་ཀྱི་བུ་
མོ་ཆོས་འདོད་པ་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་རྣམས་དང་དུར་ཁྲོད་པ་བྱམས་པ་ལ་གནས་པ་དགོན་པ་པ་རྣལ་འབྱོར་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པ་

[251A]༄༅། །དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བུ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་ཤ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པར་ཡང་བྱས་སོ། །བསྟན་པ་བརྗོད་པ་དེ་དང་དེ་ལ་
བསླབ་པའི་གཞི་རིམ་པས་བཅའ་བ་སྐས་ཀྱི་གདང་བུ་བྲེ་བའི་ཚུལ་དུ་རྣམ་གསུམ་བཅས་ནས་དེའི་ཆེད་དུ་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱང་བཀག་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་ཤི་བ་བཅུའི་
ཤ་ནི་མ་བཀག་མོད་ཀྱི། འདིར་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཀུན་ཐབས་མེད་པར་རིལ་གྱིས་བཀག་སྟེ། དེ་ལྟར། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ངས་ཤའི་ཟས་ནི་སུ་ལ་ཡང་མ་གནང་
མི་གནང། གནང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་ཤའི་ཟས་ནི་མི་རུང་བར་བཤད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གང་ཡང་ང་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ཀྱང་གསོལ་ཏོ་ཞེས་སྐུར་པ་འདེབས་པར་སེམས་པ་དེའང། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། སྐྱེས་བུ་བླུན་པོ་རང་གི་ཉེས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལ་གནས་པ་དེ་དག་ལ་ཡུན་རིང་པོར་དོན་མེད་པ་
པ་དང། གནོད་པ་དང། མི་བདེ་བ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ངའི་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་ཁ་ཟས་ཐ་མལ་པའང་མི་ཟ་ན་ཤ་དང་ཁྲག་གི་ཟས་མི་རུང་
བ་ལྟ་ཅི་སྨོས། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ངའི་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཟས་ཟ་སྟེ། ཟང་ཟིང་གི་ཟས་ནི་མ་ཡིན་ན། དེ་བཞིན་

[251B] བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། ཆོས་ཀྱི་ཟས་ཀྱིས་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ཟང་ཟིང་གི་སྐུ་མ་ཡིན། ཟང་ཟིང་གི་ཟས་ཐམས་
ཅད་ཀྱིས་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྲིད་པ་དང་སྲིད་པའི་ཡོ་བྱད་ལ་སྲེད་པས་ཚོལ་བའི་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཤིང་ཉོན་མོངས་པའི་ཉེས་པའི་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་མེད་པ། སེམས་
དང་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་པ་དང་མཚུངས་པར་གཟིགས་ཤིང་ཐུགས་རྗེ་
ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལྟར། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ང་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་བཞིན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་བདག་གི་བུའི་ཤ་བཟའ་བར་ཉན་
ཐོས་རྣམས་ལ་གནང་བར་བྱ། རང་གིས་བཟའ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ་ངས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་གནང་བ་དང། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཟོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། གནས་མེད་དོ། །
དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཆེན་གྱིས་།ཆང་དང་ཤ་དང་སྒོག་བཙོན་དག་བཟའ་ཞིང་བཏུང་བར་མི་བགྱི་བ། །རྒྱལ་བ་ཁྱུ་མཆོག་བཤད་དུ་
གསོལ། །དྲི་ང་འཕགས་པ་མིན་པས་བསྙེན། །མི་སྙན་པར་ཡང་བྱེད་པ་སྟེ། །ཤ་ནི་གཅན་གཟན་རྣམས་ཀྱི་ཟས། །བཟར་མི་རུང་བར་ཐུབ་ཆེན་གསུངས། །ཟོས་ན་ཉེས་པ་གང་

[252A]༄༅། །ཡིན་དང། །མ་ཟོས་པ་ཡི་ཡོན་ཏན་དག་ཤ་ཟ་དེ་ལ་གང་ཡོད་པ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་ཤེས་པར་གྱིས། །འཁྲུལ་པ་དང་ནི་གཉེན་བཤེས་དང་
ཁུ་ཆུ་ཁྲག་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། །འབྱུང་པོ་རྣམས་ནི་དངངས་འགྱུར་བས། །རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱིས་ཤ་མི་བཟའ། །ཤ་རྣམས་དང་ནི་སྒོག་བཙོང་དག་ཆང་དག་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་
དག་ཀིའུ་དང་སྒོག་སྐྱ་དེ་བཞིན་ཏེ། །རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱིས་རྟག་ཏུ་སྤང། །འབྲུ་མར་གྱིས་ཀྱང་བྱུག་པ་སྤང། །ཁྲི་ལ་རྟེན་འཆའི་སེམས་ཅན་རྣམས། །བུ་ག་བུ་གར་འཇིག་
འགྱུར་ཕྱིར། །ཁྲི་ལ་ཉལ་བར་མི་བྱའོ། །ཟས་ལས་དྲེགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །རྟོག་པ་དྲེགས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། །རྟོག་པས་འདོད་ཆགས་རབ་ཏུ་བསྐྱེད། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ནི་
བཟར་མི་བྱ། །རྟོག་པ་ལས་ནི་འདོད་ཆགས་བསྐྱེད། །འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ནི་སེམས་རྨོངས་བྱེད། །རྨོངས་པས་འདུ་བར་རབ་ཏུ་འགྱུར། །སྐྱེ་སྟེ་འགྲོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཁོ་ཡི་
ཕྱིར་ནི་སེམས་ཅན་གསོད། །ཤ་ཡི་ཕྱིར་ནི་ནོར་སྦྱིན་བྱེད། །དེ་དག་གཉིས་ཀ་སྡིག་ལས་ཅན། །འོ་དོད་འབོད་ལ་སོགས་པར་བཙོ། །གང་གིས་ཐུབ་པའི་ཚིག་འདས་ཏེ། །
བསམ་པ་ངན་པར་ཤ་ཟ་ན། །འཇིག་རྟེན་གཉིས་ནི་གཞིག་པའི་ཕྱིར་།ཤཱཀྱའི་བསྟན་ལས་བརྟུལ་ཞུགས་བླངས། །ཤིན་ཏུ་མི་ཟད་དམྱལ་བར་ཡང། །སྡིག་གི་ལས་

[252B] །མ་རུངས་འོ་དོད་འབོད་སོགས་སུ། །ཤ་ཟ་དེ་དག་བཙོ་བར་འགྱུར། །རྣམ་གསུམ་དག་པའི་ཤ་རྣམས་ནི། །མ་བརྟགས་པ་དང་མ་བསླངས་དང། །མ་བསྐུལ་
བ་ཡང་ཡོད་མེད་པས། །དེ་བས་ཤ་ནི་མི་བཟའོ། །རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱིས་ཤ་མི་བཟའ། །ང་དང་སངས་རྒྱས་དག་གིས་བཤད། །སེམས་ཅན་གཅིག་ལ་གཅིག་ཟ་བ། །ཤ་ཟན་དག་
གི་རིགས་སུ་སྐྱེ། །དྲི་མི་ཞིམ་ཞིང་སྨད་པ་དང། །སྨྱོན་པ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །གདོལ་པ་སྨེ་ཤ་ཅན་རིགས་དང། །བཙོ་བླག་མཁན་དུ་ཡང་ཡང་སྐྱེ། །ཕྲ་མེན་རིགས་ཀྱི་སྐྱེ་
གནས་དང། །ཤ་ཟའི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །མི་ཡི་ཐ་མ་དེ་དག་ནི། །སྲིན་དང་བྱི་ལའི་མངལ་དུ་སྐྱེ། །གླང་པོའི་རྩལ་དང་སྤྲིན་ཆེན་དང། །མྱ་ངན་འདས་དང་སོར་ཕྲེང་དང་
ལངྐར་གཤེགས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང། །ངས་ནི་ཤ་ཡང་རྣམ་པར་སྨད། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པ་ལ། །ངོ་མི་ཚ་བར་ཟ་བ་ནི། །
རྟག་ཏུ་སྨྱོན་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཤ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། །བྲམ་ཟེའི་རིགས་སམ་རྣལ་འབྱོར་ཅན། །ཤེས་རབ་ཅན་དང་ནོར་ལྡན་པར། །དེ་དག་རྣམས་ནི་སྐྱེ་བར་
འགྱུར། །མཐོང་དང་ཐོས་དང་དོགས་པ་ཡིས། །ཤ་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྨད། །ཤ་ཟན་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡི། །རྟོག་གེ་པ་རྣམས་མི་ཤེས་སོ། །ཇི་ལྟར་འདོད་ཆགས་

[253A]༄༅། །ཐར་པ་ལས། །བར་ཆད་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་བཞིན། །དེ་ལྟར་ཤ་དང་ཆང་ལ་སོགས། །བར་ཆད་བྱེད་པར་འགྱུར་བའོ། །མ་འོངས་པ་ཡི་དུས་ན་ནི། །
ཤ་ཟ་གཏི་མུག་སྨྲ་བ་དག་ཤ་ནི་སྡིག་མེད་རུང་བའོ་ཞེས་།སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་བཤད་ཅེས་ཟེར། །ཟས་ལ་སྨན་དང་འདྲ་བ་དང། །བུ་ཡི་ཤ་དང་མཚུངས་པ་དང། །རན་
པ་དང་ནི་མི་འཕྲོད་པར། །རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱིས་ཟས་ལ་སྤྱོད་།སེང་གེ་དག་དང་སྟག་རྣམས་དང། །ཝ་ལ་སོགས་དང་འགྲོགས་བྱ་བ། །ངས་ནི་བྱམས་པས་གནས་པ་ལ། །
རྟག་པར་རྣམ་པར་ཀུན་ཏུ་སྨད། །ཐར་པའི་ཆོས་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། །མི་རྣམས་དངངས་བར་འགྱུར་བའི་ཤ་དེ་ཕྱིར་བཟའ་བར་མི་བྱ་སྟེ། །འདི་ནི་འཕགས་པའི་རྒྱལ་
མཚན་ནོ། །ལངྐར་གཤེགས་པ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསུང་རབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལས། ཤ་མི་བཟའ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བདུན་པའོ།། །།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། གང་འདས་པ་དང། མ་བྱོན་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པ་
དང༑ འཆད་པ་དང། འཆད་པར་འགྱུར་བ་དང། ད་ངས་ཀྱང་ཆོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་བཤད་ཀྱི། ལངྐར་གཤེགས་པའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་ཁྱོད་ཀྱིས་

[253B][?]ཤིག་འདི་ལྟ་སྟེ། ཏུད་ཊེ་ཏུད་ཊེ། བུད་ཊེ་བུད་ཊེ། བད་ཊེ་པད་ཊེ། ཀད་ཊེ་ཀད་ཊེ། ཨ་མ་ལེ། ཨ་མ་ལེ། བི་མ་ལེ། བི་མ་ལེ་ནི་མེ་ནི་མེ། ཧི་མེ་ཧི་མེ། བ་མེ་བ་མེ། ཀ་ལེ་ཀ་ལེ་
ཀ་ལ་ཀ་ལེ། ཨད་ཊེ་མད་ཊེ། བད་ཊེ། ཏུད་ཊེ། རྙེད་ཊེ། སྤུད་ཊེ་ཀད་ཊེ། ལད་ཊེ། པད་ཊེ། ཧི་མེ་ཧི་མེ། དི་མི་དེ་མེ། ཙ་ལེ་ཙ་ལེ་པ་ཙེ་པ་ཙེ། བཧན་དེ་བཧན་དེ། ཨན་ཚེ་མན་ཙེ། ཊུ་
ཌཱ་རེ། དཧུ་ཌཱ་རེ། པ་དཱ་རེ། ཨག་ཀེ་ཨག་ཀེ། མག་ཀེ་མག་ཀེ་ཙག་ཀྲེ་ཙག་ཀྲེ་དི་མེ་དི་མེ། ཧི་མེ་ཧི་མེ། ་་་། ་་་། ་་་། ་་་་སཱཧཱ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ལངྐར་
གཤེགས་པའི་མདོའི་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་ནི་འདི་དག་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་འདི་དག་འཛིན་པ་དང། འཆང་བ་དང། ཀློག་པ་དང་
ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་སུས་ཀྱང་སྐབས་མི་རྙེད་དེ་ལྷའམ། ལྷ་མོའམ། ཀླུའམ། ཀླུ་མོའམ། གནོད་སྦྱིན་ནམ། གནོད་སྦྱིན་མོའམ། ལྷ་མ་ཡིན་ནམ། ལྷ་མ་
ཡིན་མོའམ། ནམ་མཁའ་ལྡིང་ངམ། ནམ་མཁའ་ལྡིང་མོའམ། མིའམ་ཅིའམ། མིའམ་ཅི་མོའམ། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོའམ། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་མོའམ། དྲི་ཟའམ། དྲི་ཟ་མོའམ་
འབྱུང་པོའམ། འབྱུང་པོ་མོའམ། གྲུལ་བུམ་མམ། གྲུལ་བུམ་མོའམ། ཤ་ཟའམ། ཤ་ཟ་མོའམ། གནོན་པོའམ། གནོད་པོ་མོའམ། བརྗེད་བྱེད་དམ་བརྗེད་བྱེད་མོའམ་

[254A]༄༅། །སྲིན་པོའམ། སྲིན་མོའམ། ཕྲ་མེན་ཕའམ། ཕྲ་མེན་མའམ། མདངས་འཕྲོག་བའམ། མདངས་འཕྲོག་མའམ། ལུས་སྲུལ་པོའམ་ལུས་སྲུལ་
མོའམ། མིའམ། མི་མ་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལ་གླགས་མི་རྙེད་དེ། གལ་ཏེ་གདོན་དྲག་པོ་ཞིག་བྱུང་ན་དེ་ལ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་དུ་བསྔགས་པས་དུ་འབོད་ཅིང་ཕྱོགས་
གཅིག་ཏུ་བལྟ་སྟེ། འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། ཡང་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་གཞན་དག་ཀྱང་བཤད་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་པད་མེ། པད་མ་དེ་བེ། ཧེ་ནེ་ཧི་ན་ཧི་ནེ་
ཙུ་ལེ་ཙུ་ལཱ་ཙུ་ལེ། ཧུ་ལེ་ཧུ་ལ་ཧུ་ལེ། ཡུ་ལེ་ཡུ་ལ་ཡུ་ལེ། པ་ལེ་པ་ལ་པ་ལེ། མུན་ཙེ། ཚིན་དཧེ། བཧིན་དཧེ། བཧན་ཚེ། མརྡེ་པྲ་མ་རྡེ་དི་ན་ཀ་རེ་སཱཧཱ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ། རིགས་
ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་འདི་དག་འཛིན་པ་དང། འཆང་བ་དང། ཀློག་པ་དང། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་ན་ལྷའམ། ལྷ་མོའམ། ཀླུའམ། ཀླུ་
མོའམ། གནོད་སྦྱིན་ནམ། གནོད་སྦྱིན་མོའམ། ལྷ་མ་ཡིན་ནམ། ལྷ་མ་ཡིན་མོའམ། ནམ་མཁའ་ལྡིང་ངམ། ནམ་མཁའ་ལྡིང་མོའམ། མིའམ་ཅིའམ། མིའམ་ཅི་
མོའམ། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོའམ། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་མོའམ། དྲི་ཟའམ་དྲི་ཟ་མོའམ། འབྱུང་པོའམ། འབྱུང་མོའམ། གྲུལ་བུམ་མམ། གྲུལ་བུམ་མོའམ། ཤ་ཟའམ་

[254B] གནོན་པོའམ། གནོན་མོའམ། བརྗེད་བྱེད་དམ། བརྗེད་བྱེད་མོའམ། སྲིན་པོའམ། སྲིན་མོའམ། ཕྲ་མེན་ཕའམ། ཕྲ་མེན་མའམ། མདངས་འཕྲོག་ཕའམ་
མདངས་འཕྲོག་མའམ། ལུས་སྲུལ་པོའམ། ལུས་སྲུལ་མོའམ། མིའམ། མི་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་གླགས་མི་རྙེད་དོ། །གསང་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་འདི་དག་ཀློག་
པར་བྱེད་པ་དེས་ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་ཐམས་ཅད་བཀླགས་པར་འགྱུར་རོ། །སྔགས་ཀྱི་ཚིག་འདི་དག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྲིན་པོ་རྣམས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་
གསུངས་སོ།། །།འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ། བམ་པོ་བརྒྱད་པ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བློ་གྲོས་
ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་སྐྱེ་འཇིག་བྲལ་།ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་རབ་ཏུ་འདྲ། །ཁྱོད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཐུགས་རྗེ་ཡིས། །ཡོད་དང་མེད་པར་མ་དམིགས་
སོ༑ ༑འཇིག་རྟེན་རྟག་དང་ཆད་སྤངས་པ། །ཁོར་ཟུག་རྨི་ལམ་འདྲ་བ་སྟེ། །ཁྱོད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཐུགས་རྗེ་ཡིས། །ཡོང་དང་མེད་པར་མ་དམིགས་སོ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་
བཞིན། །སེམས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྤངས། །ཁྱོད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཐུགས་རྗེ་ཡིས། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོད་དང་མེད་མ་དམིགས། །ཆོས་དང་གང་ཟག་བདག་མེད་དང། །ཁྱོད་ཀྱི་ཉོན་

[255A]༄༅། །མོངས་ཤེས་བྱའི་རྣམས། །ཁྱོད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཐུགས་རྗེ་དང། །མཚན་མ་མེད་པས་རྟག་ཏུ་དག་མྱ་ངན་མི་འདའ་འདའ་ལ་མིན། །ཁྱོད་ལ་མྱ་ངན་
འདའ་མི་གནས། །བློ་དང་རིག་པར་བགྱི་དང་བྲལ། །ཡོད་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་སྤངས། །དེ་ལྟར་སྐྱེ་འཇིག་སྤངས་པ་ཡི། །ཐུབ་པ་ཞི་བ་སུས་མཐོང་བ། །དེ་དག་འདི་དང་
སླད་མར་ཡང། །ཆགས་མེད་ཉེ་ལེན་མེད་པར་འགྱུར། །སེམས་སླུ་བ་ཡི་སྨིག་རྒྱུ་བ། །ཇི་ལྟར་དཔྱིད་ཀ་གཡོ་བ་ན། །རི་དྭགས་རྣམས་ནི་ཆུར་འཛིན་ཏེ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་ཡོད་
པ་མིན། །དེ་བཞིན་རྣམ་ཤེས་ས་བོན་ཡང། །ལྟ་བའི་ཡུལ་ལ་རབ་ཏུ་གཡོ། །བྱིས་པ་རྣམས་ནི་སྐྱེ་བར་འཛིན། །རབ་རིབ་ཅན་གྱི་རབ་རིབ་བཞིན། །བསམ་གཏན་བསམ་བྱ་
བསམ་གཏན་པ། །སྤོང་དང་བདེན་པ་མཐོང་བ་དང། །དེ་དག་རྟོག་པ་ཙམ་ཡིན་པར། །གང་གིས་རྟོགས་པ་དེ་འགྲོལ་ལོ། །ཆོས་འདི་དག་ནི་སྙིང་པོ་མེད། །རློམ་སེམས་ལས་ནི་
བྱུང་བ་ཡིན། །གང་གིས་སྟོང་ཞེས་སྙེམས་པ་ཡི། །སྙེམས་པ་དེ་ཡང་སྟོང་པའོ། །ཕུང་པོ་རྣམ་པར་ཤེས་དང་ལྔ། །ཆུ་ལ་ཤིང་གི་གྲིབ་མ་བཞིན། །སྣང་བ་སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་འདྲ། །
རྣམ་པར་རིག་པར་མ་རྟོག་ཅིག་སྒྱུ་མ་རོ་ལངས་འཁྲུལ་འཁོར་དང་།རྨི་ལམ་གློག་དང་སྤྲིན་ལྟ་བུར། །ནམ་ཡང་རྒྱུད་གསུམ་རྣམ་འཆད་པར། །སྐྱེ་བོས་མཐོང་ན་རྣམ་པར་འཐར།།

[255B] །སྣ་ཚོགས་རྣམ་པ་བརྒྱད་དམ་དགུར། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་འགྱུར་ཏེ། །ཇི་ལྟར་རྒྱ་མཚོའི་རླབས་བཞིན་ནོ། །རྟག་ཏུ་བག་ཆགས་དག་གིས་
བསྐྱེད། །རྩ་བ་ཟུག་ཅིང་གནས་ཀྱང་བརྟན། །སྤྱོད་ཡུལ་དག་ཏུ་སེམས་འཁྱམ་སྟེ། །ཁབ་ལོང་གིས་ནི་ལྕགས་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་གནས་པ་སྟེ། །རིགས་ཀྱིས་ནི་རྟོག་པ་
སྤངས། །ཤེས་རབ་ཤེས་བྱ་རྣམ་སྤངས་ཤིང། །བྱེད་ལས་གྲོལ་ན་རྣམ་པར་ལྡོག་ས་བཅུ་ལས་ནི་རྣམ་བྱུང་བ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་འཛིན་དང། །འདུ་ཤེས་རྣམ་ཤེས་སྤངས་པ་ཡི། །སེམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་བལྟ་བར་
བྱ༑ ༑སེམས་ནི་ནམ་ཞིག་གྱུར་པ་ན། །པདྨོ་འདྲ་བའི་གཞལ་མེད་ཁང། །སྒྱུ་མའི་སྤྱོད་ཡུལ་འབྱུང་བ་ན། །དེ་ཡི་ཚེ་ན་ཐེར་ཟུག་གནས། །དེ་ན་གནས་པར་གྱུར་ནས་ནི། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་
པའི་སྤྱོད་རིག་པས། །སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཀྱི་ནོར་བུ་བཞིན། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དོན་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་ལས་གུད་ན་ནི། །འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་མེད་ན། །མོ་གཤམ་རྨི་
ལམ་བུ་བཞིན་ནོ། །བྱིས་པ་ཕྱོགས་བསླད་འཛིན་པར་བྱེད། །རང་བཞིན་མེད་དང་མི་སྐྱེ་དང། །གང་ཟག་དང་ནི་ཕུང་པོའི་རྒྱུད་།རྐྱེན་དང་ཁམས་དང་ཤེས་བྱ་དང། །སྟོང་པ་སྲིད་
དང་མི་སྲིད་རྣམས། །ངས་ནི་ཐབས་སུ་བཤད་པ་སྟེ། །ང་ནི་མཚན་ཉིད་མི་འཆད་ན། །མཚན་གྱི་གཞི་དང་མཚན་ཉིད་དུ། །བྱིས་པ་རྣམས་ནི་དངོས་པོར་འཛིན། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་

[256A]༄༅། །ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མིན། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་དབུས་ལ་ཐམས་ཅད་མེད། །བྱིས་པ་འཇིག་རྟེན་སངས་རྒྱས་འདི་ཞེས་རྟོག་།ཤེས་པར་མི་
བྱེད་སྟོན་པར་ཡང་མི་བྱེད། །བཏགས་པ་འདི་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ་།མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མེད་པའོ། །གང་ལ་དེ་ནི་རྣམ་བརྟག་པའི་།ཕུང་པོ་སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་འདྲ། །མེད་ལས་འབྱུང་
བ་ཅུང་ཟད་མེད། །རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འཇིག་མི་འགྱུར། །ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་མོ་གཤམ་བུ། །དེ་ལྟར་འདུས་བྱས་ནམ་མཐོང་བ། །དེ་ཚེ་གཟུང་དང་འཛིན་པ་ནི། །ནོར་བ་མཐོང་
ནས་ལྡོག་པར་འགྱུར། །མཚན་ཉིད་དང་ནི་བྱ་བ་དང། །དངོས་པོར་མྱ་ངན་ཡི་མི་འདའ། །རྣམ་རྟོག་རྣམ་ཤེས་བཟློག་པ་ན། །ང་ནི་མྱ་ངན་འདས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཆུ་ཆེན་ཟད་
པའི་ཚེ། །རླབས་རྣམས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ། །དེ་བཞིན་འགགས་པར་གྱུར་ན་ནི། །རྣམ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་མི་འབྱུང་ངོ། །སྟོང་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ། །སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་མ་སྐྱེས་
རྣམས། །ཡོད་དང་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །དངོས་པོ་འདི་དག་རྨི་ལམ་བཞིན། །ང་ནི་རང་བཞིན་གཅིག་འཆད་པ། །རྟོག་གེ་མཚན་མ་རིག་སྤངས་པ། །འཕགས་པའི་ལྷ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་
ཏེ༑ ༑རང་བཞིན་རྣམ་གཉིས་སྤངས་པའོ། །འཛིན་པ་མེད་ཅིང་གཟུང་བ་མེད། །ཐར་པ་མེད་ཅིང་འཆིང་བ་མེད། །སྒྱུ་མ་དང་ནི་སྨིག་རྒྱུ་འདྲ། །རྨི་ལམ་རབ་རིབ་ཇི་བཞིན་དུ། །

[256B] །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཆགས་མེད་པས། །མཐོང་བ་དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཞུགས། །ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ང་ཡང་མཐོང། །དེ་ལ་རྣམ་རིག་གང་ཡང་མེད། །ཇི་
ལྟར་ནམ་མཁའི་སྨིག་རྒྱུ་བཞིན། །ཆོས་རྣམས་དེ་ལྟར་ཤེས་ན་ནི་།ཅི་ཡང་ཤེས་པ་མེད་པའོ། །ཁམས་རྣམས་རབ་ཏུ་འཁྲུགས་པའི་ཕྱིར། །སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་ལྟ་བུ་དག་མེད་
ཀྱང་མྱོས་ལ་སྣ་ཚོགས་སྣང། །དེ་བཞིན་འཇིག་རྟེན་རང་བཞིན་ནི་།རྩྭ་དང་ཤིང་དང་གྱོ་མོ་ལས། །སྒྱུ་མ་རྣམ་པར་མཛེས་གྱུར་ཀྱང། །སྒྱུ་མ་དེ་ནི་མེད་པ་སྟེ། །ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་
དེ་བཞིན་ནོ། །རྐྱེན་རྣམས་ཡོད་དམ་མེད་པ་ལས། །ཆོས་རྣམས་འབྱུང་བ་མེད་པ་སྟེ། །ཁམས་གསུམ་ན་ནི་ནོར་བ་ཡི། །དེ་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་སྣང་བར་འགྱུར། །འཇིག་རྟེན་རྨི་ལམ་ངོ་
བོ་ཉིད་མཚུངས་ཏེ། །དེ་ན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཡང་གཟུགས་རྣམས་སྣང་།རེག་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལུས་ཀྱི་མཐར་འགྲོ་དང། །འཇིག་རྟེན་གཙོ་དང་བྱེད་པ་རྣམས་མཚུངས་སོ། །སེམས་
འདི་ཁམས་གསུམ་སྐྱེ་གནས་གྱུར་པ་ཡིན། །སེམས་འཁྲུལ་འདི་དང་ཕ་རོལ་སྣང་བའོ། །འཇིག་རྟེན་མེད་ཕྱིར་དེ་ལ་བརྟག་མི་བྱ། །འཇིག་རྟེན་དེ་འདྲའི་རང་བཞིན་རྟོགས་ནས་ནི།།
མི་གཙང་གནས་ཀྱི་ཐ་མར་ཕྱིན་པར་འགྱུར། །བྱིས་པ་རྣམས་ནི་གཏི་མུག་ཕྱིར། །འབྱུང་བ་དང་ནི་འཇིག་པ་མཐོང། །ཤེས་རབ་ལྡན་པ་རྣམས་དག་ནི། །འབྱུང་དང་འཇིག་པ་མཐོང་

[257A]༄༅། །བ་མེད། །ལྷ་ཡི་ཕོ་བྲང་འོག་མིན་ནོ། །སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་སྤངས་པར། །རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ལྡན། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་
སྤངས། །སྟོབས་དང་མངོན་ཤེས་དབང་ཐོབ་པ། །དེ་དག་ཏིང་འཛིན་དབང་རྙེད་ནས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེར་འཚང་རྒྱ། །སྤྲུལ་པ་རྣམས་ནི་འདིར་འཚང་རྒྱ། །སངས་
རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དག་བྱེ་བ་དཔག་མེད་འབྱུང་བར་འགྱུར་།བྱིས་པ་ཀུན་ནི་དེ་དག་ལས། །བྲག་ཅ་འདྲ་ཆོས་བསམ་ཡས་ཉོན་།ཐོག་མ་དབུས་དང་མཐའ་ལས་གྲོལ། །
དངོས་པོ་དང་ནི་དངོས་མེད་སྤངས། །ཁྱབ་པ་མི་གཡོ་དག་པ་སྟེ་།སྣ་ཚོགས་མེད་ལ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང། །རྣམ་པར་རིག་པའི་རིགས་ཀྱིས་གཡོགས། །ལུས་ཅན་ཀུན་ལ་གནས་
པ་སྟེ༑ ༑སྒྱུ་མ་ནོར་བ་ཡོད་མོད་ཀྱི། །སྒྱུ་མ་ནོར་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་སེམས་སླུ་བ། །ཅུང་ཟད་ཙམ་ནི་གང་ཡོད་པ། །རང་བཞིན་གཉིས་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། །ཀུན་
གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྤྲུལ། །རྣམ་རིག་ཙམ་གྱི་ལྟ་ཤྭ་དང་།གང་ཟག་ཆོས་སུ་སྤྱོད་པར་ཡང། །འཇིག་རྟེན་དེ་ལྟར་རྣམ་བསྒོམས་ནས། །ནམ་ཞིག་ཤིན་ཏུ་གྱུར་པ་ན། །དེ་
ཚེ་ང་ཡི་པུ་ཡིན་ཏེ། །རྫོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་རབ་སྟོན་པ། །དྲོད་དང་གཤེར་དང་སྲ་གཡོ་བར། །ཆོས་རྣམས་བྱིས་པས་རྣམ་པར་བརྟགས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་སྒྲོ་བཏགས་ཏེ། །

[257B] །རྒྱུན་རྣམས་ཀྱི་ནི་ལུས་འདི་ལ། །འདི་ནི་རྫས་བརྒྱད་གཟུགས་ཡིན་ཏེ། །ལུས་ཀྱི་དབྱིབས་དང་དབང་པོར་ནི། །བྱིས་པ་ནོར་པ་རྣམས་རྟོག་གོ་རྒྱུ་དང་
རྐྱེན་རྣམས་ཚོགས་པ་ལས། །བྱིས་པ་འབྱུང་བར་རྟོག་པར་བྱེད་།ཚུལ་འདི་དག་ནི་མི་ཤེས་པས། །སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་གནས་ན་འཁྱམ་།དངོས་པོ་ཐམ་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་
སྟེ༑ ༑རྟོག་པ་མི་ཡི་ཚིག་ཡིན་དེ་ཡང་མེད། །སྲིད་པ་རྨི་ལམ་སྤྲུལ་བཞིན་བརྟགས་བྱས་ནས། །འཁོར་བར་མི་བྱ་མྱ་ངན་འདས་མི་བྱ་།སྣ་ཚོགས་ས་བོན་ཞེས་བྱའི་སེམས། །
སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་སྣང་སྟེ། །སྣང་ནས་རྟོག་པ་གཉིས་དག་གི་།བྱིས་པ་རྣམས་ནི་སྐྱེ་བར་རྟོག་མི་ཤེས་པ་དང་སྲེད་དང་ལེས་།སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་གནས་ཏེ། །གང་
ཕྱིར་དེ་ལས་འབྱུང་བས་ན། །དེ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་དུ་འདོད། །དེ་དག་གང་དངོས་རྟོག་པ་ནི། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ནོར་པ་སྟེ། །རྟོག་པས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལོག་པར་ནོར་པ་
རྣམ་པར་བརྟགས། །རྐྱེན་རྣམས་དང་ན་[?]འབྲེལ་བ་ལས། །ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་འབྱུང་ངོ། །རྐྱེན་རྣམས་ལས་ནི་རྣམ་གྲོལ་ཞིང་།རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་སྤངས་ཏེ། །ནམ་
ཞིག་ལུས་ལ་མི་གནས་ན། །དེ་ཕྱིར་ང་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་ཚོང་དཔོན་དག་རི་དྭགས་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། །བུ་བྲིད་ཁྱིམ་ན་རྩེར་བཅུག་ནས། །ནགས་ཀྱི་རི་

[258A]༄༅། །དྭགས་ཕྲད་པ་བསྟན། །དེ་ལྟར་ངས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་།སོ་སོ་རང་རིག་ཡང་དག་མཐའ། །བུ་རྣམས་ལ་ནི་ང་འཆད་དོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱ་མཚོ་རླབས་རྣམས་
ནི༑ ༑རླུང་གི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བ་དག་གར་བྱེད་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར། །རྒྱུན་ཀྱང་འཆད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་ཀུན་གཞི་ཆུ་བོ་ཡང། །རྟག་ཏུ་ཡུལ་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང། །རྣམ་
ཤེས་དཔའ་རླབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། །གར་བྱེད་རབ་ཏུ་འདུད་པར་འགྱུར་།གཟུང་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོར་ནི། །ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་འཇུག་གོ་ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་བརྟགས་
པ་ལྟར། །སྣང་བ་ཡི་ནི་མཚན་ཉིད་མེད། །ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་དམ་པ་ནི། །རྣམ་པར་རིག་སྟེ་ཀུན་གཞི་ཡང། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། །དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ངས་བཤད་
དོ༑ ༑ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་བདག་མེད་དོ། །སྲོག་ཀྱང་མེད་ཅིང་གང་ཟག་མེད། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །རྣམ་པར་ཤེས་ནི་འགག་པར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་རི་མོ་མཐོ་དམན་དུ།།
སྣང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ། །དེ་བཞིན་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་།དངོས་ཉིད་སྣང་ཡང་ཡོད་པ་མིན། །ཇི་ལྟར་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང། །ཇི་ལྟ་བུར་ནི་སྨིག་རྒྱུ་དག་དེ་ལྟར་སྣང་
བ་རྟག་མཐོང་ཡང། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ཚད་མ་དབང་པོ་རྣམ་པར་ལོག་འབྲས་བུ་མེད་ཅིང་རྒྱུ་ཡང་མེད། །བློ་དང་རིག་པར་བྱ་དང་བྲལ། །མཚན་དང་གཞན་གྱི་

[258B] །ཕུང་པོར་རྟེན་ཅིང་སངས་རྒྱས་པ་།གང་ན་སུས་ཀྱང་མ་མཐོང་སྟེ། །གང་ན་སུས་གང་མ་མཐོང་བ་།དེ་ལ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བསྒོམ། །རྐྱེན་དང་གཏན་ཚིགས་དཔེ་
རྣམས་དང། །དམ་འཆའ་བ་དང་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས། །རྨི་ལམ་དྲི་ཟའི་འཁོར་ལོ་དང། །སྨིག་རྒྱུ་ཉི་མ་ཟླ་བ་དང། །མི་གུ་འོད་སོགས་དཔེ་རྣམས་ཀྱིས། །སྐྱེ་བ་དེ་དག་ངས་བཟློག་གོ་འགྲོ་
བ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་འདྲ། །སྟོང་པ་དང་ནི་བརྟགས་པ་སྟེ། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལ་མི་གནས་ཤིང། །ཕྱི་ནང་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། །སྲིད་པ་མ་སྐྱེས་མཐོང་བས་ན། །མི་སྐྱེ་བཟོད་པ་འབྱུང་
བར་འགྱུར། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །ལུས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། །མངོན་ཤེས་དབང་དང་སྟོབས་རྣམས་ཀྱང། །དེ་ཡི་སེམས་ལ་སྣ་ཚོགས་འགྱུར། །གང་གི་དངོས་པོ་མ་སྐྱེས་
པ༑ ༑སྟོང་པ་ཤིན་ཏུ་རང་བཞིན་མེད། །དེ་དག་ལ་ནི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས། །ནོར་པ་སྐྱེ་ཞིང་འགག་པར་འགྱུར། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བའི་གཟུགས་ཅན་གྱི། །སེམས་དང་སེམས་ནི་སྣང་བར་
འགྱུར། །ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་བརྟགས་པ་ལྟར། །མཐོང་བར་བྱ་བ་གཞན་མེད་དོ། །འབྲེལ་པ་རྣམས་དང་སངས་རྒྱས་གཟུགས། །འབྱུང་བ་རྣམས་ནི་འཇིག་པ་དང། །ཤིན་ཏུ་བསླབས་
པས་རྣམ་རིག་གིས། །འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་བྱིན་གྱིས་རློབ། །ལུས་དང་གནས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས། །གཟུང་བ་རྣམ་རིག་གསུམ་པ་སྟེ། །ཡིད་དང་འཛིན་པ་རྣམ་རིག་དང། །རྣམ་པར་

[259A]༄༅། །རྟོག་ནི་འཛིན་པ་གསུམ། །རྣམ་པར་རྟོག་དང་རྣམ་བརྟག་པ། །ཇི་སྲིད་ཡི་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་བ། །རྟོག་ཅན་རྟོག་གིས་ནོར་བའི་ཕྱིར། །དེ་སྲིད་ཡང་དག་མི་
མཐོང་ངོ། །གང་གི་ཚེ་ན་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས། །དེ་ཡི་ཚེ་ན་རྣལ་འབྱོར་ཅན། །མཚན་མེད་གནས་ཤིང་ངལ་ཡང་བསོ། །བྱ་གག་སྣག་ཚས་
བསྐུས་པ་ལ། །དེ་ཉིད་ཐི་བར་མི་ཤེས་འཛིན། །མི་ཤེས་པ་ཡི་བྱིས་པ་དག་ཐེག་པ་གསུམ་ལའང་དེ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལ་ཉན་ཐོས་གང་ཡང་མེད། །རང་རྒྱལ་བ་དག་དེ་བཞིན་ཏེ།།
ཉན་ཐོས་དང་ནི་རང་རྒྱལ་བའི། །གང་གཟུགས་འདི་དག་སྣང་བ་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་བརྩེ་ཅན། །དེ་དག་སྤྲུལ་པ་སྟོན་པའོ། །སྲིད་པ་གསུམ་ནི་རྣམ་རིག་ཙམ། །རང་
བཞིན་གཉིས་ནི་བརྟགས་པ་སྟེ། །ཆོས་དང་གང་ཟག་འཕོས་པའི་ཕྱིར། །དེ་གྱུར་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད། །ཉི་མ་ཟླ་བ་མར་མེའི་འོད་།དེ་བཞིན་འབྱུང་བ་ནོར་བུ་རྣམས། །རྣམ་པར་
མི་རྟོག་ཤིན་ཏུ་འབྱུང། །དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་སངས་རྒྱས་ཉིད་།ཇི་ལྟར་རབ་རི་བ་ཅན་དག་གིས། །སྐྲ་ཤད་ལོག་པར་འཛིན་པ་ལྟར་།དེ་བཞིན་དངོས་པོར་རྟོག་པ་འདི། །བྱིས་པས་
ལོག་པར་རྣམ་པར་བརྟགས། །ཉོན་མོངས་རྣམ་བྱང་དངོས་པོ་རྣམས་།སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། །གནས་དང་འཇིག་དང་སྐྱེ་དང་བྲལ། །རྟག་དང་མི་རྟག་སྤངས་པའོ། །ཇི་

[259B] །གསེར་ལྟ་བུར་ནི་འགྲོ་བ་མཐོང་།དེ་ན་གསེར་ཡོད་མ་ཡིན་ཡང། །ས་དག་ཀྱང་ནི་གསེར་དུ་སྣང་།ཐོག་མ་མེད་སེམས་སེམས་བྱུང་བས། །དེ་ལྟར་བྱིས་པ་
ཉམས་པར་བྱས། །སྲིད་པ་སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་སྐྱེས། །ཡང་དག་ཉིད་དུ་འཛིན་པར་བྱེད། །ས་བོན་གཅིག་དང་ས་བོན་མེད། །མཉམ་དང་ཤས་ཆེ་ས་བོན་ཅན། །ས་བོན་ཀུན་ཀྱང་དེ་བཞིན་
ནོ༑ ༑སྣ་ཚོགས་གྱུར་གྱི་སེམས་ལ་ལྟོས། །ནམ་དག་པ་ན་ས་བོན་གཅིག་།ཤིན་ཏུ་གྱུར་པ་ས་བོན་མེད། །མི་རྟོག་པས་ན་མཉམ་པའོ། །ཤས་ཆེ་བས་ན་ཚེ་རབས་འདྲེས། །ས་བོན་སྣ་
ཚོགས་འདེབས་པས་ན། །དེ་ནི་ས་བོན་ཀུན་ཅེས་བྱ། །འདི་ལ་རྐྱེན་གྱིས་མི་སྐྱེ་སྟེ། །གང་ཡང་འགག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བརྟགས་པ་ཡི་ནི་རྐྱེན་རྣམས་ཉིད། །སྐྱེ་བ་དང་ནི་འགག་པར་
འགྱུར། །སྲིད་པ་གསུམ་ནི་བཏགས་ཙམ་སྟེ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་མེད། །བཏགས་པ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད། །རྟོག་གེ་པ་དག་རྟོག་པར་འགྱུར། །དངོས་པོ་རང་བཞིན་ཤེས་འདོད་
ལ༑ ༑ནོར་ང་དག་ནི་མི་རྟོགས་སོ། །དངོས་པོའི་རང་བཞིན་མི་སྐྱེ་བ། །དེ་ལྟར་མཐོང་ནས་རྣམ་པར་འགྲོལ། །སྒྱུ་མ་མེད་དང་ཆོས་མཚུངས་པས། །དངོས་པོ་རྣམས་ནི་ཡོད་བརྗོད་
བཞིན། །ལོག་པ་གློག་ལྟར་མགྱོགས་པས་ན། །དེ་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རིག་བསྐྱེད་པ་མེད་ཅིང་སྐྱེས་པ་མེད། །རྐྱེན་རྣམས་ཀྱང་ནི་གང་ན་ཡང། །གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །

[260A]༄༅། །ཁ་ཅིག་གིས་ནི་སྤྱོད་པར་བརྗོད། །རྐྱེན་གྱི་སྐྱེ་འཇིག་འབྲེལ་པ་ནི། །བཟློག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །རང་བཞིན་མེད་ཅིང་རྣམ་རིག་མེད། །རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་
ནི་བྱིས་པ་དག་གང་ལ་རྟོག་པ་དེ་བཟློག་གོ་རང་བཞིན་མེད་ཅིང་རྣམ་རིག་མེད། །ཀུན་གཞི་མེད་ཅིང་དངོས་མེད་ན། །བྱིས་པ་ངན་པའི་རྟོག་གེ་བ། །རོ་དང་འདྲ་བས་འདི་དག་བརྟགས།།
ནམ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་སེམས་ཙམ་དུ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱིས་མཐོང་བ་ན། །དེ་ཚེ་རིས་སུ་གཏོགས་པའི་ལུས། །བྱིས་པའི་འདུ་བྱེད་སྤངས་པ་སྟེ། །སྟོབས་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་
དང༑ ༑དབང་དང་ལྡན་པ་རབ་ཏུ་འཐོབ། །ཐམས་ཅད་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ཡི། །སེམས་དེ་ནམ་ཞིག་བྱུང་བ་ན། །འདི་ལ་སེམས་མེད་གཟུགས་མེད་ཀྱི། །ནོར་སེམས་ཐོག་མ་མེད་
ཅེས་པ། །དེ་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱི་རྣམས། །ཤེས་པས་འགྲོ་བ་སྣང་མེད་མཐོང། །མཚན་མ་དངོས་པོ་རྣམ་རིག་དང། །གང་རིག་རྣམ་པར་གཡོས་པ་ལས། །ང་ཡི་བུ་རྣམས་འདས་
ནས་ནི། །དེ་དག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྤྱོད། །སྒྱུ་མ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང། །སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པའི་སྨིག་རྒྱུ་དག་མེད་བཞིན་དུ་ནི་ཡོད་པར་སྣང། །དེ་བཞིན་དངོས་པོ་དངོས་ཉིད་དོ། །
དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་ཏེ། །ནོར་བ་ཙམ་ནི་སྣང་བར་འགྱུར་།བྱིས་པ་རྟོག་གཉིས་དགའ་བ་དང། །ནོར་བ་ལས་ནི་སྐྱེས་པར་རྟོག་།སྣ་ཚོགས་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བའི་

[260B] །ཆུ་བོའི་རླབས་བཞིན་ཤིན་ཏུ་འབྱུང། །དེ་ཆད་ནས་ནི་མི་འབྱུང་ངོ། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དམིགས་པའི་སེམས། །སྣ་ཚོགས་ལ་ནི་འཇུག་པ་བཞིན།།
དེ་བཞིན་ནམ་མཁའ་བརྩིག་པ་ལ། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་འཇུག་མི་འགྱུར་།མཚན་མ་ཞིག་ལ་དམིགས་ནས་ནི། །གལ་ཏེ་སེམས་ནི་འཇུག་འགྱུར་ན་།སེམས་ཀྱང་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་གྱུར་
ཏེ༑ ༑སེམས་ཙམ་དུ་ནི་མི་རུང་ངོ། །སེམས་ཀྱིས་སུ་ནི་སེམས་ལ་གཟུང་།རྒྱུ་དང་བཅས་པ་གང་ཡང་མེད། །སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དག་པ་སྟེ་།ནམ་མཁའ་ལ་ནི་བག་ཆགས་མེད། །རང་
གི་སེམས་ལ་མངོན་ཆགས་པས། །སེམས་ནི་ཤིན་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་།ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་ཡོད་མེད་དེ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་སེམས་ཙམ་མོ་།སེམས་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ཏེ། །ངར་
སེམས་ཉིད་ནི་ཡིད་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ཡུལ་རྣམས་འཛིན་པ་ནི། །དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་ཞེས་བྱ། །སེམས་ནི་རྟག་ཏུ་ལུང་མ་བསྟན། །ཡིད་ནི་གཉིས་ཀར་རྒྱུ་བ་སྟེ། །རྣམ་པར་
ཤེས་པ་འབྱུང་བ་ཡང། །དེ་ནི་དགེ་དང་མི་དགེའོ། །ལུས་དང་གནས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ནི། །གཟུང་བའི་རྣམ་རིག་གསུམ་པོའོ། །ཡིད་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་རིག་དང། །རྣམ་པར་
རྟོག་པ་འཛིན་པ་གསུམ། །རྣམ་རིག་གཉིས་པོ་སྤངས་པ་ནི། །དམ་པའི་དོན་གྱི་སྒོ་ཡིན་ཏེ། །སྣང་བ་མེད་ལ་འདུག་ན་ནི། །ཐེག་པ་གསུམ་གཞག་ག་ལ་ཡོད། །སེམས་ཙམ་དང་ནི་

[261A]༄༅། །སྣང་མེད་དང། །སངས་རྒྱས་ས་དང་གནས་རྣམས་ནི། །དེ་དག་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བཤད། །འཆད་ཅིང་འཆད་པར་འགྱུར་བའོ། །ས་བདུན་
དག་ནི་སེམས་ཡིན་ཏེ། །སྣང་བ་མེད་པ་བརྒྱད་པའོ། །འདིར་ནི་ས་གཉིས་གནས་ཡིན་ཏེ། །ས་གཞན་ང་ཡི་རང་བཞིན་ནོ། །དག་དང་སོ་སོར་རང་རིག་པ། །ས་འདི་ང་ཡི་རང་
བཞིན་ཏེ། །དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་གནས་ཀྱི་མཆོག་འོག་མིན་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་མཛེས། །མེ་ཡི་ཇི་ལྟ་དེ་བཞིན་དུ། །དེ་ཡི་འོད་ཟེར་སྣ་ཚོགས་པ། །ཡིད་འོང་ཞི་བ་རབ་ཏུ་
འབྱུང། །དེ་དག་སྲིད་གསུམ་སྤྲུལ་པར་བྱེད། །སྲིད་པ་གསུམ་པོ་ཁ་ཅིག་སྤྲུལ། །ཁ་ཅིག་སྔ་ནས་སྤྲུལ་པ་སྟེ། །དེར་ནི་ཐེག་པ་རྣམས་སྟོན་པ། །དེ་ནི་ང་ཡི་རང་བཞིན་ས། །
ཞིང་དུ་འཕོ་དང་རྟོགས་པ་ལ། །ས་རྣམས་ཀྱི་ནི་དུས་མེད་དེ་།སེམས་ཙམ་ལས་ཀྱང་འདས་ནས་ནི། །སྣང་མེད་གནས་པའི་འབྲས་བུའོ། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་དང། །མེད་
པ་དག་ཀྱང་སྣང་བར་འགྱུར། །བྱིས་པ་འཛིན་པས་རྣམ་བསླད་དེ་།སྣ་ཚོགས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནམ་ཞིག་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ནི་།དངོས་པོ་ཡོད་པར་མི་རུང་ངོ། །གང་ཕྱིར་
སེམས་ནི་གཟུགས་མིན་པས། །དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་རྣམ་མི་རྟོག་དབང་པོ་རྣམས་ནི་སྒྱུ་མ་བཞིན། །ཡུལ་རྣམས་ཀྱང་ནི་རྨི་ལམ་འདྲ། །བྱེད་དང་ལས་དང་བྱ་བ་འདི། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཡོད་

[261B] །བསམ་གཏན་རྣམས་དང་ཚད་མེད་དང། །གཟུགས་མེད་པ་དང་ཏིང་འཛིན་དང། །འདུ་ཤེས་འགོག་པ་མ་ལུས་པར། །སེམས་ཙམ་ལ་ནི་ཡོད་པ་མིན། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་
པའི་འབྲས་བུ་དང། །ལན་གཅིག་ཕྱིར་འོང་འབྲས་བུ་དང། །ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང། །དགྲ་བཅོམ་ཉིད་ནི་སེམས་ནོར་བའོ། །བྱིས་པ་རྣམས་ནི་འདུས་བྱས་ལ། །མི་རྟག་
སྐད་ཅིག་སྟོང་པར་རྟོག་ས་བོན་འབབ་ཆུ་མར་མེ་དཔེས། །སྐད་ཅིག་པ་ཡི་དོན་དུ་རྟོག་བྱེད་པ་མེད་ཅིང་སྐད་ཅིག་པ། །དབེན་པར་བྱ་བ་སྤངས་པ་དང། །ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མི་
སྐྱེ་བ། །སྐད་ཅིག་དོན་དུ་ངས་བཤད་དོ། །ཡོད་དང་མེད་ལས་སྐྱེས་པར་ནི། །ཁྱད་པར་པ་དང་གྲངས་ཅན་ཤེས། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་ཐམས་ཅད་ཀྱང། །དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་
པའོ༑ ༑ལུང་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་བཞི་སྟེ། །མགོ་གཅིག་དང་ནི་དྲི་བ་དང། །རྣམ་པར་དབྱེ་དང་བཞག་པ་རྣམས། །མུ་སྟེགས་སྨྲ་བ་བཟློག་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ཐམས་ཅད་ཡོད། །དམ་
པའི་དོན་དུ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ། །དམ་པའི་དོན་དུ་འདོད་ན་ནི། །དམིགས་པ་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ། །དེ་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་བསྟན་པ་ཡིན། །དངོས་པོ་བརྗོད་
པའི་རྒྱུས་བྱུང་བ། །གལ་ཏེ་རང་བཞིན་ཡོད་ན་ནི། །བརྗོད་པ་དག་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །དངོས་པོ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་མེད། །བརྗོད་པ་འདི་ན་དངོས་མེད་དེ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །

[262A]༄༅། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་ཡོད་མིན་པས། །དམིགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡོད་ན། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་བཞི་
ཡི་ཕྱིར། །གང་དང་གང་དག་དམིགས་གྱུར་པ། །དེ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པར་འགྱུར། །ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་མེད་པ་ཡིན། །གང་འདི་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ནི། །གནས་ངན་ལེན་གྱིས་
བསྒོས་པའི་སེམས། །གཟུགས་སུ་སྣང་བ་འཛིན་པ་སྟེ། །ཕྱི་རོལ་དག་ནི་སེམས་འཁྲུལ་པ། །རྟོག་པ་དང་ནི་མི་རྟོག་པས། །རྣམ་རྟོག་རབ་ཏུ་སྤོང་འགྱུར་ཏེ། །མི་རྟོག་རྣམ་
པར་རྟོག་པའི་ས། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཡང་དག་མཐོང། །སྒྱུ་མ་གླང་པོ་སྣ་ཚོགས་ལྟར། །ལོ་མ་རྣམས་དང་གསེར་བཞིན་དུ། །མི་ཤེས་པས་ནི་སེམས་བསྒོས་པས། །དེ་བཞིན་
མི་ལ་སྣང་བ་མངོན། །འཕགས་པས་ནོར་བ་མི་མཐོང་སྟེ། །ཡང་དག་ཉིད་ཀྱང་སྐབས་དེར་མིན། །གང་ཕྱིར་སྐབས་དེར་ཡང་དག་ན། །ནོར་པ་ཡང་དག་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ནོར་
པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་ཀྱང། །གལ་ཏེ་མཚན་མ་སྐྱེར་ཟིན་ན། །དེ་ཉིད་དེ་ཡི་ནོར་པ་སྟེ། །རབ་རིབ་ཡོངས་སུ་མ་དག་བཞིན། །རབ་རིབ་ཅན་རྣམས་བསླད་པ་ཡིས། །སྐྲ་
ཤད་མཐོང་བ་ཇི་བཞིན་དུ། །དེ་བཞིན་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་།འཛིན་པ་ཡུལ་ལ་ཤིན་ཏུ་འཇུག་སྲིད་གསུམ་འདི་ནི་སྐྲ་ཤད་འདྲ་།སྨིག་རྒྱུ་ཆུ་ལྟར་ནོར་བ་སྟེ། །རྨི་ལམ་

[262B] །རྣམ་པར་བསྒོམས་ན་གྲོལ་བར་འགྱུར་།རྣམ་པར་རྟོག་དང་རྣམ་བརྟག་དང། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇུག་པ་དང། །འཆིང་དང་བཅིང་བྱ་བཅིངས་པ་དང། །དྲུག་པོ་
འདི་དག་ཐར་པའི་རྒྱུ། །ས་རྣམས་མེད་ཅིང་བདེན་པ་མེད། །ཞིང་རྣམས་མེད་ཅིང་སྤྲུལ་པ་མེད། །སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་རང་སངས་རྒྱས། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་བརྟགས་པའོ། །
གང་ཟག་རྒྱུ་དང་ཕུང་པོའི་རྣམས། །དེ་བཞིན་རྐྱེན་དང་རྡུལ་ཕྲན་དང། །གཙོ་བོ་དབང་ཕྱུག་བྱེད་པོ་རྣམས། །སེམས་ཙམ་ལ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་སེམས་ནི་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་དུ།།
ཐམས་ཅད་ལུས་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། །རྣམ་པ་དྲུག་གིས་སྣ་ཚོགས་འཛིན་།སེམས་ཀྱི་རིགས་ནི་མཚན་ཉིད་མེད། །ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་བདག་མེད་དེ་།བདག་ཀྱང་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་མེད། །དེ་དག་བརྟགས་པ་བཞིན་དུ་
མེད༑ ༑དེ་དག་མེད་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་བརྟགས་པ་བཞིན། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་སྟེ། །དེ་དག་མཐོང་བཞིན་ཡོད་ན་ནི། །ཐམས་ཅད་ཡང་དག་མཐོང་
པར་འགྱུར། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དག་པ་མེད། །ཇི་ལྟར་མཐོང་བཞིན་དེ་མེད་དེ། །དེ་དག་མེད་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་རྟོག་ནོར་པའི་
མཚན་མ་སྟེ། །གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །མཚན་ཉིད་དེ་ལ་མིང་བཏགས་པ། །དེ་ནི་རྣམ་བརྟགས་མཚན་ཉིད་དོ། །རྐྱེན་དང་མིང་གི་བརྡ་དག་ལས། །ཀུན་རྟོག་ནོར་པའི་

[263A]༄༅། །མཚན་མ་དག་ནམ་ཞིག་དེ་ལ་མི་འབྱུང་ན། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སངས་རྒྱས་དང་།སྤྲུལ་པ་ཡི་ནི་རྒྱལ་བ་
དང༑ ༑བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་དང། །ཕྱོགས་ཕྱོགས་ཀྱི་ནི་ཞིང་རྣམས་དང། །སྒྱུ་འདྲའི་ཆོས་དང་འཕྲུལ་པ་དང། །རྒྱལ་བ་གང་རྣམས་སྤྲུལ་པ་དག་དེ་ཀུན་སྣང་
བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི། །བདེ་བ་ཅན་ནས་བྱུང་བའོ། །གང་ཡང་སྤྲུལ་པས་བཤད་པ་དང། །རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་པས་གང་བཤད་པ། །མདོ་སྡེ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་ཚུལ། །དེ་ཡི་དགོངས་
པ་ཤེས་པར་གྱིས། །གང་ཡང་རྒྱལ་བའི་བུས་བཤད་དང། །གང་ཡང་འདྲེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད། །སྤྲུལ་པ་དག་གིས་གང་བཤད་པ་།རྣམ་སྨིན་རྒྱལ་བས་མ་ཡིན་ནོ། །
ཆོས་འདི་རྣམས་ནི་མ་སྐྱེས་པ། །དེ་དག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་སྒྱུ་མ་དང། །རྨི་ལམ་སྤྲུལ་པ་རྣམས་དང་འདྲ་།སྣ་ཚོགས་སེམས་ནི་འཇུག་པ་སྟེ། །སེམས་ནི་
རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར། །འགོག་པར་འགྱུར་བའང་སེམས་ཉིད་དེ་།སེམས་ཉིད་སྐྱེ་ཡི་གཞན་མ་ཡིན། །མི་ཡི་སྣ་ཚོགས་བརྟགས་པའི་སེམས། །དོན་དུ་སྣང་བ་མཐོང་བ་
སྟེ༑ ༑འདི་ནི་སེམས་ཙམ་དོན་ཀྱང་མེད། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཐོག་མ་མེད་དུས་སྤྲོས་པ་ཡིས། །གནས་ངན་ལེན་རྣམས་རབ་ཏུ་བསྡུས། །རྣམ་པར་རྟོག་པས་བསྒོས་

[263B] །དེ་ཕྱིར་ལོག་པར་སྣང་བ་འབྱུང། །དོན་དུ་སྣང་ལ་རྣམ་ཤེས་ཏེ། །ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །ཤིན་ཏུ་གྱུར་པ་སྣང་མེད་དེ། །དེ་ནི་འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །
དོན་རབ་འབྱེད་པའི་བསམ་གཏན་དང། །བྱིས་པ་ཉེར་སྤྱོད་བསམ་གཏན་དང། །དེ་བཞིན་ཉིད་དམིགས་བསམ་གཏན་པས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསམ་གཏན་དགེ་ཀུན་
བརྟགས་པ་ཡི་རང་བཞིན་གྱིས། །ཐམས་ཅད་ཆོས་ནི་མ་སྐྱེས་པ་།གཞན་གྱི་དབང་ལ་གནས་ནས་ནི། །མི་ཡི་རྣམ་རྟོག་འཁྱམ་པ་ཡིན་།ནམ་ཞིག་གཞན་གྱི་དབང་དག་ནས། །
རྣམ་པར་རྟོག་དང་བྲལ་བ་ན། །ཤིན་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་།རྟོག་པ་སྤངས་པར་གནས་པའོ། །རྣམ་རྟོག་བདེན་པར་ཡོད་མིན་གྱི་།རྣམ་པར་རྟོག་པས་མ་རྟོག་ཅིག་གཟུང་དང་
འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ། །ནོར་པ་དེ་དག་རྣམ་རྟོག་ན། །ཕྱི་རོལ་དོན་མཐོང་བརྟགས་པ་ནི། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་ནི། །ནམ་ཞིག་
སྣང་བ་མེད་གྱུར་ན། །དེ་ཚེ་སངས་རྒྱས་ལྷ་ཡི་ཕྱག་ཞིང་རྣམས་ཀུན་ནས་བྱུང་བའི་ས། །དེ་ཡི་མགོ་ལ་ཉུག་མཛད་དེ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་འགྲོ་ལྟས། །གང་ཕྱིར་བློ་ཡིས་རབ་གཞིགས་
ན༑ ༑རང་བཞིན་དག་ནི་མི་དམིགས་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་དེ་དག་བརྗོད་དུ་མེད། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མེད་པར་བཤད། །རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་དོན་ལ་ནི། །ཡོད་དང་མེད་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །རྐྱེན་དུ་

[264A]༄༅། །གཏགས་པའི་དངོས་པོ་ལ། །ཡོད་དང་མེད་པ་གང་རྟོག་པར་།མུ་སྟེགས་ལྟ་བ་ཅན་དག་ནི། །བསྟན་ལས་རིང་དུ་གྱུར་པར་ཤེས་།དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་
སྨྲ་བ་ལ། །རྟག་ཏུ་ཚེ་རབས་གཞན་སོང་ཚེ། །ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིས། །གོམས་ཤིང་གོམས་པར་བྱེད་པའོ། །མིང་ནི་བརྗོད་པར་མ་བྱས་ན། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་
ཅད་རྨོངས་པར་འགྱུར། །དེ་བས་རྨོངས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། །མིང་དུ་གདགས་པར་བྱ་བ་ཡིན། །མིང་དང་ནོར་བའི་རྣམ་རྟོག་དང། །རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བསྐྱེད་པ་ཡི། །
རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་དག་གིས། །བྱིས་པ་རྣམས་ནི་དངོས་པོར་རྟོག་།འགགས་པ་མེད་ཅིང་མ་སྐྱེས་ཏེ། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་ནམ་མཁའ་འདྲ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་
བཞིན་གང། །དེ་དག་རྣམ་བརྟགས་མཚན་ཉིད་དོ། །མིག་ཡོར་འདྲ་ཞིང་སྒྱུ་མ་བཞིན། །སྨིག་སྒྱུ་རྨི་ལམ་མགལ་མེ་བསྐོར། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་བྲག་ཅ་འདྲ། །ཆོས་དེ་རྐྱེན་ལས་
བྱུང་མ་ཡིན། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་གཉིས་སུ་མེད། །སྟོང་པ་ཆོས་ཉིད་ཡང་དག་མཐའ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་བཤད་པ་ནི། །གང་དེ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ལུས་དང་ངག་གི་སྤྱོད་
ཡུལ་རྫུན། །ཤེས་རབ་མི་རྟོག་བདེན་པ་སྟེ། །སེམས་ནི་གཉིས་ཀྱི་མཐར་ལྷུང་བས། །དེ་ཕྱིར་ཤེས་རབ་རྣམ་མི་རྟོག་ཇི་སྲིད་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་བ། །ཡོད་དང་མེད་པའི་

[264B] །སྤྱོད་ཡུལ་སྤངས་པར་གྱུར་ན་ནི། །དེ་ཚེ་སེམས་ཀྱང་ཡང་དག་འགག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་ལ་།རྟོག་ལ་གང་གིས་རྟོག་བྱེད་པ། །ཕྱི་རོལ་དོན་མཐོང་
ལོག་པ་སྟེ། །དོན་མེད་སེམས་ནི་འབའ་ཞིག་གོ་རིགས་པས་རྣམ་པར་གཞིགས་པ་ནི། །གཟུང་བ་དང་ནི་འཛིན་པ་འགག་ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་བརྟགས་པ་ལྟར། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ནི་དོན་མེད་
དོ༑ ༑བག་ཆགས་ཀྱིས་ནི་དཀྲུགས་པའི་སེམས། །དོན་དུ་སྣང་བ་ཤིན་ཏུ་འབྱུང། །རྟོག་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་འགགས་ན། །ཡང་དག་སྤྱོད་ཡུལ་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་
བསམ་མི་ཁྱབ། །སྣང་བ་མེད་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར། །མིང་དང་མཚན་མ་ཀུན་རྟོག་ནི། །རང་བཞིན་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཡང་དག་ཡེ་ཤེས་དེ་བཞིན་ཉིད། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་
པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཕ་མ་ཕྲད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། །ཀུན་གཞི་ཡིད་དང་ལྡན་པ་ནི། །མར་གྱི་བུམ་པའི་བྱི་བ་བཞིན། །ཁུ་ཆུ་དང་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས། །སླ་གར་རྨན་བུ་འབྲས་མི་སྡུག་
ལས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱས། །ལས་རླུང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཡིས་།ཤིང་ཏོག་བཞིན་དུ་སྨིན་པར་འགྱུར། །ལྔ་དང་ལྔ་དང་ལྔ་ཉིད་དང། །རྨ་ཡང་དགུ་པོ་ཉིད་རྣམས་དང། །སོ་དང་
སེན་མོ་སྤུས་གཡོགས་ནས། །འགུལ་ཞིང་རབ་ཏུ་སྐྱེས་པར་འགྱུར། །མི་གཙང་སྲིན་བུ་སྐྱེས་མ་ཐག་མི་དག་ཉལ་ལས་སད་པ་བཞིན། །མིག་ནི་གཟུགས་ལས་མཆེད་པར་བྱེད། །རྟོག་

[265A]༄༅། །པ་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་འཕེལ། །མཆུ་གཉིས་དང་ནི་རྐན་ཚོགས་ལས། །རྣམ་པར་རྟོག་པས་རིག་ནས་ཀྱང། །མི་ཡི་ཚིག་གི་རྣམ་བརྟག་པ། །ནེ་ཙོ་
བཞིན་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར། །མུ་སྟེགས་སྨྲ་བ་བསྟེན་པ་སྟེ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མི་གནས་པ། །དེ་ནི་སེམས་ཅན་བསམ་བཞིན་ཞུགས། །ངན་པར་ལྟ་བའི་གནས་མེད་དེ། །སོ་
སོ་རང་རིག་ཐེག་པ་ནི། །རྟོག་གེ་པ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །མགོན་པོ་འདས་པའི་འོག་ཏུ་ནི། །འཛིན་པར་སུ་འགྱུར་བཤད་དུ་གསོལ། །བདེ་གཤེགས་མྱ་ངན་འདས་པའི་འོག་
ཚུལ་རྣམས་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །དུས་དག་འདས་ནས་འབྱུང་བ་དེ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཤེས་བྱོས། །ལྷོ་ཕྱོགས་པ་[?]དེའི་ཡུལ་དུ་ནི། །དགེ་སློང་དཔལ་ལྡན་ཆེར་གྲགས་
པ༑ ༑དེ་མིང་ཀླུ་ཞེས་བོད་པ་སྟེ། །ཡོད་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་འཇིག་པ། །ང་ཡི་ཐེག་པ་འཇིག་རྟེན་དུ། །བླ་མེད་ཐེག་ཆེན་རབ་བཤད་ནས། །རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་བསྒྲུབས་ཏེ།།
བདེ་བ་ཅན་དུ་དེ་འགྲོའོ། །འགྲོ་བ་ཀུན་ཏུ་རབ་འཁོར་བས། །སྲིད་པ་ལས་ནི་སྐྱོ་བའི་ཡིད། །ཞི་བ་ཞི་ལམ་སོང་ནས་ཀྱང། །རྣལ་འབྱོར་སྣ་ཚོགས་དག་ལ་བརྩོན། །རྣལ་
འབྱོར་ཅན་གྱིས་བརྩོན་བྱས་ན། །ཉི་མ་ཟླ་བའི་དབྱིབས་དང་འདྲ་།འོད་དང་པདྨོ་ལྟ་བུ་དང། །རི་མོ་ནམ་མཁའི་མེ་འདྲ་མཐོང་།མཚན་མ་སྣ་ཚོགས་དེ་དག་ནི། །མུ་སྟེགས་

[265B] །ཉན་ཐོས་དག་དང་རང་རྒྱལ་གྱི་།སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ཡང་ལྟུང་བར་བྱེད། །ཡུལ་ལ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །འགོག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །འཕགས་པ་
རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡོད། །མཁས་པ་རྣམས་ལ་སྣང་བ་ལྟར། །བྱིས་པ་རྣམས་ལ་མི་སྣང་སྟེ། །ཇི་ལྟར་ཆོས་ཀུན་མ་སྐྱེས་ཤིང། །མཚན་ཉིད་མེད་
པར་སྣང་བའོ། །གསེར་མིན་གསེར་ལྟར་སྣང་བ་ཡི། །ར་གན་སྤུངས་ལ་བྱིས་པ་རྣམས། །གསེར་དུ་ཇི་ལྟར་རྟོག་པ་བཞིན། །ངན་པའི་རྟོག་གེས་ཆོས་དེ་བཞིན། །རྐྱེན་གྱིས་ཡོད་
དང་མེད་པ་ལས། །གང་གི་མ་བྱུང་སྐྱེ་བ་དང། །བྱུང་ནས་ཀྱང་ནི་འཇིག་ཅེས་པ། །ང་ཡི་བསྟན་ལ་དེ་མི་གནས། །ཡོངས་སུ་གྱུར་དང་དུས་དང་དབྱིབས། །འབྱུང་བའི་དངོས་
དང་དབང་པོ་དང། །བར་མ་དོ་དག་བསྡུ་བ་ནི། །གང་རྟོག་དེ་དག་མཁས་པ་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་བར། །རྒྱལ་བ་དག་ནི་མི་གསུང་གི་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་
རྐྱེན་ཉིད་དེ། །དྲི་ཟ་ཡི་ནི་གྲོང་ཁྱེར་འདྲ། །འདི་ཡོད་ན་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། །འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་བརྡ་ཡིན་ཏེ། །བརྡ་ལས་ཐ་དད་གྱུར་པ་ནི། །མ་སྐྱེས་འགག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མིག་
དང་ཆུ་དང་མེ་ལོང་དང། །སྣོད་རྣམས་དང་ནི་ནོར་བུ་ལ། །དེ་དག་ལ་ནི་གཟུགས་བརྙན་སྣང། །གཟུགས་བརྙན་གང་ནའང་ཡོད་པ་མིན། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁར་སྨིག་རྒྱུ་བ། །

[266A]༄༅། །དངོས་པོར་སྣང་སེམས་དེ་བཞིན་ཏེ། །རྨི་ལམ་མོ་གཤམ་བུ་བཞིན་ཏེ། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་སུ་སྣང། །ཐེག་ཆེན་ང་ཡི་ཐེག་པ་མིན། །ཡི་
གེ་མེད་ཅིང་སྒྲ་ཡང་མེད། །བདེན་པ་མ་ཡིན་ཐར་པ་མིན། །སྣང་མེད་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ན། །འོན་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་ཐེག་པ་སྟེ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་བྱེད་པ། །ཡིད་ཀྱི་ལུས་ནི་སྣ་
ཚོགས་པ། །དབང་གི་མེ་ཏོག་རྣམས་ཀྱིས་བརྒྱན། །དངོས་པོ་དག་ནི་རྐྱེན་རྣམས་དང། །གཅིག་དང་ཐ་དད་མ་ཡིན་ཏེ། །སྐྱེ་བ་དག་ནི་མདོར་བཤད་དེ། །འགོག་པ་དག་ནི་རྒྱས་
པར་རོ། །མ་སྐྱེས་སྟོང་པ་གཅིག་ཡིན་ཏེ། །སྐྱེས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་གཅིག་མ་སྐྱེས་སྟོང་པ་མཆོག་ཡིན་ཏེ། །སྐྱེས་པའི་སྟོང་པ་འཇིག་པར་འགྱུར། །སྟོང་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་
དང་མཐའ། །མྱ་ངན་འདས་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །ཡིད་ཀྱི་ལུས་ནི་སྣ་ཚོགས་པ། །རྣམ་གྲངས་དག་གིས་ངས་བཤད་དོ། །མདོ་སྡེ་འདུལ་བ་ཆོས་མངོན་པས། །དོན་གྱིས་མ་
ཡིན་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས། །རྣམ་པར་དག་པ་གང་རྟོག་པ། །བདག་མེད་པ་ལ་དེ་མི་གནས། །ང་དང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ནི། །མུ་སྟེགས་ཅན་དག་གང་གིས་ཀྱང། །རྐྱེན་གྱིས་ཡོད་
པ་མ་བསྒྲུབས་ན། །ཇི་ལྟ་བུར་ནི་ཡོད་པར་འགྱུར། །རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཡོད་པར་ཡང། །སུ་ཡིས་བསྒྲུབས་ན་གང་མེད་བསྒྲུབས། །སྐྱེ་བར་སྨྲ་བ་ངན་ལྟ་བས། །ཡོད་དང་མེད་

[266B]གང་གི་ཅི་ཡང་མི་སྐྱེ་ལ། །ཅི་ཡང་འགག་པར་མི་འགྱུར་བ། །འགྲོ་བ་དབེན་པར་མཐོང་བས་ན། །དེ་ལ་ཡོང་མེད་ཉེར་མི་འགྲོ། །སྣང་བ་རི་བོང་རྭ་བཞིན་ཏེ། །
མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་རྣམ་རྟོག་ཡོད། །སྨིག་རྒྱུ་ལ་ནི་རི་དྭགས་བཞིན་།གང་རྣམས་རྟོག་པ་དེ་དག་ནོར། །རྣམ་རྟོག་མངོན་པར་ཆགས་པ་ཡིས། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤིན་ཏུ་འབྱུང། །སྐྱེ་
བ་དང་ནི་འཇིག་ལས་གྲོལ། །སྣང་བ་མེད་ལ་རབ་ཏུ་སྤྱོད། །ཟབ་ཡངས་རྒྱ་ཆེ་ཡེ་ཤེས་དང། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཞིང་རྣམས་ནི་།རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་རྣམས་ལ་བཤད། །ཉན་ཐོས་
རྣམས་ལ་མི་རྟོག་པ། །སྲིད་གསུམ་མི་རྟག་སྟོང་པ་སྟེ། །བདག་དང་བདག་གི་རྣམ་སྤངས་དང། །རྒྱུ་མེད་པ་ཡི་རྣམ་རྟོག་ནི། །རྣམ་པར་རྟོག་ཅེས་བྱར་མི་རུང། །ཇི་ལྟ་བུར་ནི་སྨིག་རྒྱུ་
ལ༑ ༑ཆུ་མེད་པར་ནི་ཆུར་འཛིན་འགྱུར། །དེ་བཞིན་སྣང་ལ་བྱིས་པ་རྣམས། །འཕགས་པ་རྣམས་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ། །འཕགས་པའི་ལྟ་བ་དག་པ་སྟེ། །རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་ལས་
བྱུང༑ ༑རང་དང་སྤྱི་ཡི་མཚན་ཉིད་རྣམས། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་བཤད། །ཐམས་ཅད་ཆོས་ལ་མ་ཆགས་དང། །གཅིག་པུ་དབེན་པར་སྤྱོད་པ་དང། །མ་བརྟགས་པ་ཡི་
འབྲས་བུ་ནི། །རང་རྒྱལ་སྲས་པོ་དག་ལ་བཤད། །ཕྱི་རོལ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། །གཞན་དབང་རང་གི་གཞི་ལས་སྐྱེས། །བདག་ལས་སྐྱེས་པའི་འཁྲུལ་མ་མཐོང། །དེ་

[267A]༄༅། །ཕྱིར་སེམས་རྣམས་རབ་ཏུ་འཇུག་བཅུ་པོ་པ་ནི་དང་པོ་ཡིན་།དང་པོ་པ་ནི་བརྒྱད་པོ་ཡིན། །དགུ་པོ་ཡང་ནི་བདུན་པ་སྟེ། །བདུན་པོ་པ་ཡང་བརྒྱད་པོ་
ཡིན༑ ༑གཉིས་པོ་པ་ནི་གསུམ་པ་ཡིན། །བཞི་པོ་ཡང་ནི་ལྔ་པོ་ཡིན་།གསུམ་པོ་ཡང་ནི་དྲུག་ཡིན་ཏེ། །སྣང་མེད་པ་ལ་རིམ་ཅི་ཡོད། །དངོས་པོ་རྣམས་ནི་སྣང་མེད་ཚེ། །རྣལ་འབྱོར་
ཅན་ལ་དངོས་མེད་མེད། །དངོས་དང་དངོས་མེད་མཉམ་པས་ནི། །འཕགས་པ་རྣམས་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེ། །ཇི་ལྟར་དངོས་རྣམས་དངོས་པོ་མེད། །ཇི་ལྟར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་
གང་གི་ཚེ་ན་ཕྱི་ནང་གི་གཡོ་བ་ཡི་ནི་སེམས་མི་ཤེས། །དེ་ཚེ་འཇིག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། །སེམས་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱང་མཉམ། །ཐོག་མ་མེད་ལྡན་འཁོར་བ་ན། །བྱིས་པ་དངོས་
འཛིན་གྱིས་གཡོགས་པ། །གཟེར་གྱིས་གཟེར་ལ་ཇི་བཞིན་དུ། །བྲིད་ནས་འཛིན་པ་རྣམ་པར་བཟློག་དེ་ཡི་རྒྱུ་ཅན་དེ་ལ་དམིགས། །ཡིད་ཀྱི་འཇུག་པའི་གནས་ཡིན་ཏེ། །
སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་འབྱིན་པར་བྱེད། །རྣམ་པར་ཤེས་ཀྱང་དེ་ལ་གནས། །རྣམ་པར་སྨིན་སྐྱེས་བྱིན་རླབས་དང། །རིས་དང་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱང་འབྱུང། །རྨི་ལམ་དུ་ནི་གང་
རྙེད་དང། །མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམ་བཞི་སྟེ། །གང་ཡང་རྨི་ལམ་རྙེད་པ་དང། །གང་ཡང་སངས་རྒྱས་གནང་བ་དང། །གང་རིས་འགྲོ་དང་རིགས་ཀྱི་རྣམས། །མངོན་ཤེས་

[267B] །བག་ཆགས་ཀྱིས་ནི་བསྒོས་པའི་སེམས་།དངོས་པོར་སྣང་བ་ཤིན་ཏུ་འཇུག་བྱིས་པས་གང་ཚེ་མི་ཤེས་པ་།དེ་ཚེ་སྐྱེ་བར་བཤད་པར་བྱ། །དངོས་པོ་མཚན་
ཉིད་ལྡན་པར་ནི། །ཕྱི་རོལ་ཇི་སྲིད་རྣམ་རྟོག་ཅིང། །རང་གི་ནོར་པ་མ་མཐོང་ན། །དེ་སྲིད་དུ་ནི་སེམས་རྒྱས་བྱེད། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ནི་སྐྱེ་བརྗོད་ལ། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ནི་སྐྱེ་བརྗོད་ལ། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ནི་སྣང་མ་བརྗོད། །སྣང་བ་
དག་ནི་སྣང་བ་མིན། །གང་གི་ཅི་ལ་ཅི་ཞིག་བརྗོད། །སེམས་ནི་རང་བཞིན་དང་བ་སྟེ། །རྙོག་པར་བྱེད་པ་ཡིད་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་དང་བཅས་པའི་ཡིད། །རྟག་ཏུ་བག་ཆགས་
འདེབས་པར་བྱེད། །ཀུན་གཞི་ཡིས་ནི་འདོར་བར་བྱེད། །ཡིད་ནི་འགྲོ་ལ་སྨོན་པར་བྱེད། །རྣམ་ཤེས་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཡི། །ནོར་པ་མཐོང་ནས་རབ་ཏུ་ཆགས། །ང་ཡི་སེམས་ནི་
སྣང་བ་སྟེ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ནི་དོན་མེད་པར། །ནོར་པ་ལ་ནི་དེ་ལྟར་བསྒོམས། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་དྲན་པར་གྱིས། །བསམ་གཏན་པ་ཡི་ཡུལ་དང་ལས། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆེ་བ་ཉིད། །
དེ་གསུམ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། །རྣམ་ཤེས་སྤྱོད་ཡུལ་བསམ་མི་ཁྱབ། །མ་འོངས་པ་དང་འདས་པ་དང། །ནམ་མཁའ་གང་ཟག་མྱ་ངན་འདས། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་དེ་དག་བཤད། །
དམ་པའི་དོན་དུ་ཡི་གེ་མེད། །རིས་སུ་གཏོགས་དང་མུ་སྟེགས་ཅན། །ལྟ་བ་གཅིག་ལ་གནས་པ་སྟེ། །སེམས་ཙམ་ལ་ནི་རྨོངས་པས་ན། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ནི་དངོས་ལ་རྟོག་རྨི་ལམ་ན་ནི་དབང་

[268A]༄༅། །བསྐུར་དང། །རང་རྒྱལ་དང་ནི་སངས་རྒྱས་དང། །དགྲ་བཅོམ་སངས་རྒྱས་མཐོང་ན་ནི། །བྱང་ཆུབ་ས་བོན་འཕེལ་བ་ཡིན་།གང་ན་དེ་དག་ཇི་ལྟ་བུ། །གང་
ལས་ཅི་ཡི་ཕྱིར་བ་དང། །སྒྱུ་མའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞི། །ཡོད་མེད་ཕྱོགས་བཤད་བདག་ལ་གསུངས། །སེམས་ཙམ་ལ་ནི་རྨོངས་པ་ལ་།སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་ཡོད་མེད་བཤད། །སྐྱེ་
བ་དང་ནི་འཇིག་པར་ལྡན། །མཚན་དང་མཚན་གྱི་གཞིར་ཡང་ཤེས་།ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་རྣམ་རྟོག་པ། །རྣམ་ཤེས་ལྔ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་།གཟུགས་བརྙན་ཆུ་བོའི་ཆུ་འདྲ་བ། །
སེམས་ཀྱི་ས་བོན་དག་ལས་འབྱུང། །གང་གི་ཚེ་ན་སེམས་དང་ཡིད་།རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འཇུག་པ། །དེ་ཡི་ཚེ་ན་ཡིད་ལུས་དང། །སངས་རྒྱས་ས་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར། །རྐྱེན་
དང་ཁམས་དང་ཕུང་པོ་དང། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་རང་བཞིན་ཉིད། །བཏགས་གང་སེམས་དང་གང་ཟག་རྣམས། །རྨི་ལམ་སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་འདྲ། །འཇིག་རྟེན་རྨི་ལམ་སྒྱུ་
མ་ལྟར། །མཐོང་ནས་ཡང་དག་གནས་པར་གྱིས། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་མཚན་ཉིད་བྲལ། །རིག་པ་དང་ནི་གཏན་ཚིགས་སྤངས། །འཕགས་པའི་སོ་སོ་རང་རིག་པ། །སྤྱོད་པ་
རྟག་ཏུ་དྲན་པར་གྱིས། །རིགས་པ་དང་ནི་རྒྱུ་རྨོངས་པའི། །འཇིག་རྟེན་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཁོད། །སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་ཕྱིར་།ཤེས་རབ་ནོར་པར་མི་འཇུག་སྟེ། །ཇི་སྲིད་

[268B] །དེ་སྲིད་རྨོངས་པས་སེམས་འཇུག་གོ་།རང་བཞིན་མེད་དང་དངོས་པོ་དང། །སྟོང་པ་རྟག་དང་མི་རྟག་རྣམས། །སྐྱེ་བར་སྨྲ་བའི་ལྟ་བ་སྟེ། །མི་སྐྱེ་སྨྲ་བའི་མ་ཡིན་
ནོ༑ ༑འགྲོ་གཅིག་ཐ་དད་གཉིས་ཀར་ཡང། །དབང་ཕྱུག་དང་ནི་འདོད་རྒྱལ་དང། །དུས་དང་གཙོ་དང་རྡུལ་ཕྲན་དང། །རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྟག་པ་ཡིན། །འཁོར་བའི་ས་བོན་
རྣམ་པར་ཤེས། །ས་བོན་ཡོད་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར། །རྩིག་པ་ཡོད་ན་རི་མོ་བཞིན། །ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་འགག་པར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན། །མི་དག་
འཆི་དང་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་བྱིས་པ་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་།བཅིངས་དང་ཐར་པ་ཤིན་ཏུ་འབྱུང། །ཕྱི་དང་ནང་ན་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །ཆོས་རྣམས་དང་ནི་རྐྱེན་རྣམས་སོ། །
རྣལ་འབྱོར་དེ་ལ་རབ་བསྒོམ་ཞིང། །སྣང་བ་མེད་ལ་གནས་པར་བྱ་།བག་ཆགས་དག་གིས་སེམས་དབྱེ་སྟེ། །སེམས་དང་བག་ཆགས་ཐ་མི་དད། །སེམས་ནི་ཐ་དད་མ་
ཡིན་མཚན། །བག་ཆགས་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དཀྲིས། །ཡིད་ཀྱི་ཤེས་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །བག་ཆགས་དྲི་མ་བཞིན་དུ་ལྟོས། །སེམས་ནི་རས་ཡུག་དཀར་པོ་འདྲ། །བག་
ཆགས་རྣམས་ཀྱིས་མི་མཛེས་སོ། །ཇི་ལྟར་ངས་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་།དངོས་དང་དངོས་མེད་མ་ཡིན་བཤད། །དེ་བཞིན་ལུས་ལ་ཀུན་གཞི་ནི་།དངོས་དང་དངོས་པོ་མེད་པས་

[269A]༄༅། །སྤངས། །རྙོག་པ་སྤངས་པའི་སེམས་ཉིད་ནི། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་བཟློག་པ་སྟེ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་ཕྱིར་།སེམས་ནི་སངས་
རྒྱས་ཞེས་ང་འཆད། །རྒྱུད་གསུམ་རྣམ་པར་འཆད་པ་སྟེ། །ཡོད་པ་དང་ནི་མེད་པ་སྤངས། །མཐའ་བཞི་དག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ། །སྲེད་པ་རྟག་ཏུ་སྒྱུ་མ་བཞིན། །སེམས་ལས་
བྱུང་བའི་ས་བདུན་རྣམས། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཉིས་སུ་འགྱུར། །ས་གཞན་དང་ནི་སངས་རྒྱས་ས། །དེ་དག་ཤིན་ཏུ་རྫོགས་པ་ཡིན་།གཟུགས་ཅན་དང་ནི་གཟུགས་མེད་ཁམས། །
འདོད་པའི་ཁམས་དང་མྱ་ངན་འདས། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱང། །ལུས་འདི་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ཡིན། །གང་ཚེ་ཇི་སྲིད་དམིགས་གྱུར་པ། །དེ་སྲིད་ནོར་པ་འཇུག་པར་
འགྱུར། །ནོར་པ་རང་གི་སེམས་རྟོགས་ན། །འཇུག་པ་མེད་ཅིང་ལྡོག་པ་མེད། །སྐྱེ་བ་མེད་ལ་རྒྱུ་ཡང་མེད། །དངོས་པོས་འཁོར་བ་ཀུན་འཛིན་ཏེ། །རྒྱུ་ལ་སོགས་དང་འདྲར་
མཐོང་ན། །མཚན་ཉིད་ལ་ནི་མི་རྟོག་གོ་བྱིས་པ་ཞན་པའི་བློ་ཅན་ལ། །ཐེག་པ་གཅིག་དང་ཐེག་གསུམ་དང། །ཐེག་པ་མེད་པར་ང་འཆད་དོ། །འཕགས་པ་རྣམས་ལ་དབེན་
པ་ཉིད། །མཚན་ཉིད་དང་ནི་རྟོག་པ་དེ། །ང་ཡི་སྐྱེ་བ་རྣམ་གཉིས་སོ། །ཚུལ་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་བཞི་སྟེ། །རིགས་པ་བསྟན་དང་གྲུབ་པའི་མཐའ། །དབྱིབས་དང་བྱད་ཀྱི་ཁྱད་

[269B] །ནོར་པ་མཐོང་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་མིང་དང་དབྱིབས་དང་བྲལ་གྱུར་ནས། །རང་བཞིན་འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གཙང། །ཇི་སྲིད་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྟོག་དེ་སྲིད་
བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། །བརྟག་བྱ་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་།རང་བཞིན་འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་ཡང་དག་ཉིད། །རིགས་དང་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད། །
དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་སེམས་ལས་གྲོལ། །རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱང་སྤངས་པའོ་།དངོས་པོ་མེད་ན་དག་མི་འགྱུར། །ཉོན་མོངས་པ་ཡང་སུ་ལའང་མེད་།གང་ཕྱིར་སེམས་ནི་དག་གྱུར་པས།།
ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་སྣང་བའི་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་རྣམ་དག་འཕགས་པའི་ཡུལ། །ཡང་དག་ཉིད་ནི་དངོས་པོར་འགྱུར། །སེམས་ནི་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། །རྟོག་པ་དག་གིས་
རྣམ་པར་སྤེལ། །རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་ལྟར། །མཐོང་ན་རྣམ་པར་འཚང་རྒྱ་འགྱུར། །བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་གནས་ངན་ལེན། །སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་རབ་ཏུ་ལྡན། །མི་
ལ་ཕྱི་རོལ་རྣམས་སྣང་སྟེ། །སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དག་པ་སྟེ། །སེམས་ནི་ནོར་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། །ནོར་པ་གནས་ངན་ལེན་པ་སྟེ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་
ན་སེམས་མི་མཐོང། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ནོར་པ་ཙམ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གུད་ན་མེད། །འདུ་བྱེད་ལ་མིན་གུད་ནའང་མིན། །འོན་ཀྱང་འདུ་བྱེད་མཐོང་བས་སོ། །ནམ་ཞིག་འདུས་

[270A]༄༅། །བྱས་རྣམས་ལ་ནི། །མཚན་དང་མཚན་གཞི་བྲལ་མཐོང་ན། །འགྲོ་བ་རང་གི་སེམས་མཐོང་བས། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ནི་སྤངས་པར་འགྱུར། །སེམས་ཙམ་ལ་
ནི་གནས་ནས་ནི། །ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་མི་བརྟག་གོ་ཡང་དག་དམིགས་ལ་གནས་ནས་ནི། །སེམས་ཙམ་ལས་ནི་འདའ་བར་བྱ། །སེམས་ཙམ་ལས་ནི་འདས་ན་ནི། །སྣང་བ་མེད་ལས་
འདའ་བར་བྱ། །རྣལ་འབྱོར་སྣང་བ་མེད་གནས་ན། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མི་མཐོང་ངོ། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་རྟོགས་ཞི་བ་སྟེ། །སྨོན་ལམ་དག་གིས་རྣམ་པར་སྦྱངས། །བདག་མེད་ཡེ་
ཤེས་མཆོག་ཡིན་ཏེ། །སྣང་པ་མེད་ཚེ་མི་མཐོང་ངོ། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་བལྟ་བར་བྱ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡང་སྤྱོད་ཡུལ་བལྟ། །ཤེས་རབ་སྤྱོད་ཡུལ་མཐོང་ན་ནི། །མཚན་ཉིད་
ལ་ནི་རྨོངས་མི་འགྱུར། །སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་སེམས་ཀྱི་སྟེ། །ཀུན་འབྱུང་ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །བདེན་པ་གཉིས་དང་སངས་རྒྱས་ས་།དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་འཇུག་
འབྲས་བུ་ཐོབ་དང་མྱ་ངན་འདས། །དེ་བཞིན་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་ལམ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་རྣམ་དག་འགྱུར། །མིག་དང་
གཟུགས་དང་སྣང་བ་དང། །ཡིད་དང་ནམ་མཁའ་དེ་བཞིན་ཏེ། །དེ་དག་གིས་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི། །ཀུན་གཞི་ལས་བྱུང་རྣམ་ཤེས་ཏེ། །གཟུང་དང་འཛིན་དང་འཛིན་བྱེད་པ། །

[270B] །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྒྱུ་མེད་པར། །གང་སེམས་དེ་དག་མཁས་མ་ཡིན། །དོན་ལས་མིང་ནི་མ་བྱུང་སྟེ། །མིང་ལས་དོན་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མེད་
ལས་བྱུང་བའི། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་རྟོག་ཅིག་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད། །ཚིག་ཀྱང་དེ་བཞིན་མེད་པ་ཡིན། །སྟོང་པ་དང་ནི་སྟོང་པའི་དོན། །བྱིས་པ་མ་མཐོང་རྣམ་པར་
རྒྱུག་རློམ་སེམས་བདེན་དགོད་མཐོང་བས་ནི། །བཏགས་པ་ཡི་ནི་བཤད་པའོ། །གཅིག་པ་རྣམ་པར་ལྔ་གྲུབ་པས། །བདེན་པ་པོ་འདི་སྤོང་བར་འགྱུར། །སྤྲོས་པ་བདུད་ཀྱིས་
བཟུང་བ་ཡིན། །ཡོད་དང་མེད་ལས་འདའ་བར་བྱ། །ལོག་པའི་འདུ་ཤེས་བདག་མེད་པར། །མཐོང་བས་སྲིད་ལ་བདུན་མི་བྱ། །བརྟག་པ་བྱེད་དང་བཅས་པ་ནི། །རྩོད་པ་ཙམ་ཞིག་
འཇུག་པ་སྟེ། །བདེན་པའི་མཆོག་ནི་སྨྲར་མེད་པ། །འགགས་ན་ཆོས་ནི་མཐོང་བ་ཡིན། །ཀུན་གཞི་ལ་ནི་རྟེན་བཅས་ནས། །ཡིད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར། །སེམས་དང་ཡིད་ལ་
རྟེན་བཅས་ནས། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་པར་འགྱུར། །སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་སྒྲོ་འདོགས་པ། །སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད། །རྣལ་འབྱོར་བས་ནི་དེ་བསྒོམས་ན། །སེམས་
ཙམ་ཤེས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཡིད་དང་མཚན་ཉིད་དངོས་པོ་ལ་།རྟག་དང་མི་རྟག་རློམ་སེམས་མེད། །སྐྱེ་དང་མི་སྐྱེར་རྣལ་འབྱོར་ལ། །རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་རློམ་སེམས་མེད། །ཀུན་

[271A]༄༅། །གཞི་ལས་བྱུང་རྣམ་ཤེས་ནི། །དོན་གཉིས་ལ་ནི་རྟོག་པར་བྱེད། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་དོན་གཅིག་ལ། །སེམས་གཉིས་ཀྱིས་ནི་མི་ཤེས་འགྱུར། །སྨྲ་བ་
མེད་ཅིང་ཚིག་མེད་དེ། །སེམས་མཐོང་ཕྱིར་ནི་སྟོང་མ་ཡིན། །རང་གི་སེམས་ནི་མ་མཐོང་ཕྱིར། །ལྟ་བའི་དྲ་བ་འཇུག་པར་འགྱུར་།རྐྱེན་རྣམས་འོང་བ་མེད་པ་སྟེ། །དངོས་པོ་
དག་ནི་གང་ཡང་མེད། ཁམས་རྣམས་མེད་ཅིང་ཕུང་པོ་མེད། །འདོད་ཆགས་མེད་ཅིང་འདུས་བྱས་མེད། །ལས་དང་མེ་མེད་སྔོན་ཡང་མེད་།བྱས་པ་མེད་ཅིང་འདུས་བྱས་མེད།།
མཐའ་ཡང་མེད་ཅིང་ཆགས་པ་མེད། །ཐར་པ་མེད་ཅིང་བཅིངས་པ་མེད། །ལུང་མ་བསྟན་ལ་དངོས་པོ་མེད། །ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་མེད། །དུས་མེད་མྱ་ངན་འདས་པ་མེད་
ཆོས་ཉིད་དག་ཀྱང་མེད་པ་ཡིན། །སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་བདེན་རྣམས་མེད། །འབྲས་བུ་མེད་ཅིང་རྒྱུ་རྣམས་མེད། །ལོག་དང་མྱ་ངན་འདས་པ་མེད། །འབྱུང་བ་དང་ནི་འཇིག་
པ་མེད། །ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཡོད་མ་ཡིན། །མཐའ་དང་མཐའ་མེད་པ་ཡང་མེད། །ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར། །སེམས་ཙམ་དུ་ནི་ངས་བཤད་དོ། །ལུས་དང་ཉོན་
མོངས་ལས་ལམ་དང། །བྱེད་པ་པོ་དང་འབྲས་བུ་རྣམས། །རྨི་ལམ་དང་ནི་སྨིག་སྒྱུ་འདྲ། །དྲི་ཟ་ཡི་ནི་གྲོང་ཁྱེར་བཞིན། །སེམས་ཙམ་དུ་ནི་རྣམ་བཞག་པས། །དངོས་པོའི་མཚན་

[271B]སེམས་ཙམ་ལ་ནི་གནས་པའི་ཕྱིར། །རྟག་དང་ཆད་པ་མཐོང་བར་འགྱུར། །མྱ་ངན་འདས་ལ་ཕུང་པོ་མེད་།བདག་ཀྱང་མེད་ཅིང་མཚན་ཉིད་མེད། །སེམས་
ཙམ་ལ་ནི་འཇུག་པ་ཡིས། །ཐར་པ་འཛིན་ལས་ལོག་པར་འགྱུར། །ས་སྣང་རྒྱུས་བྱུང་ངེས་པ་ནི། །མི་རྣམས་ལ་ནི་ཕྱི་རོལ་སྣང་།སེམས་ནི་སྣང་བ་མེད་ལས་བྱུང། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་
སེམས་མི་སྣང། །མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་བག་ཆགས་རྣམས། །ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གནས་ལྟར་སྣང། །སེམས་ནི་དངོས་མིན་དངོས་མེད་མིན། །བག་ཆགས་དག་གིས་མི་མཛེས་སོ། །
དཀར་པོ་ལ་ནི་དྲི་མ་སྣང། །དྲི་མ་ལ་ནི་དཀར་མི་སྣང། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་སྤྲིན་བཞིན་དུ། །དེ་བཞིན་སེམས་ཀྱང་མི་སྣང་ངོ་།སེམས་ནི་ལས་ཀྱང་གསོག་པར་བྱེད། །ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་
ནི་རྣམ་པར་སེལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་སྣང་མེད་དང། །མཐུ་ཡང་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་བྱེད། །སེམས་ནི་ཡུལ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། །ཤེས་པ་རྟོག་གེ་དག་ལ་འཇུག་སྣང་བ་མེད་དང་ཁྱད་
པར་ལ། །ཤེས་རབ་བདག་ལ་ཤིན་ཏུ་འཇུག་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་དང། །འདུ་ཤེས་རྟོག་པ་སྤངས་པ་སྟེ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཆོས་ཐོབ་པས། །ཉན་ཐོས་དག་ནི་རྒྱལ་
སྲས་མིན། །ཞི་བ་བཟོད་པའི་ཁྱད་པར་ལ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དགེ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་སྤངས་པ་ནི། །ཁྱད་པར་ཕྱིར་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་རང་

[272A]༄༅། །བཞིན་ཡོད། །གཞན་གྱི་དབང་ནི་མེད་པ་སྟེ། །ནོར་པ་དག་གིས་བརྟགས་པ་འཛིན། །གཞན་གྱི་དབང་ནི་མི་རྟོག་གོ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་འགྱུར་གཟུགས་
མེད་དེ། །འབྱུང་ལས་མ་གྱུར་གཟུགས་ཡོད་དོ། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་རྨི་ལམ་དང། །སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་འབྱུང་འགྱུར་མིན། །ང་ཡི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །གང་གིས་འཕགས་པ་རབ་ཕྱེ་
བ༑ ༑གང་གིས་ཡང་དག་མཚན་ཉིད་རྟོག་གང་གིས་དངོས་པོ་འབྱེད་པའོ། །ཉན་ཐོས་ཤེས་རབ་སྣང་སྤངས་པ། །ཐེག་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ནི། །དངོས་པོ་ཡོད་པར་ཆགས་
པས་ན། །ཤིན་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །སེམས་ཙམ་ལ་ནི་འཇུག་པ་ཡིས། །བདེ་གཤེགས་ཤེས་རབ་དྲི་མ་མེད། །ཡོད་པ་དང་ནི་མེད་པ་ལས་།རྐྱེན་གྱིས་གལ་ཏེ་
བསྐྱེད་ཟིན་ན། །གཅིག་དང་ཐ་དད་ལྟ་བ་ལ། །གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་དག་གནས། །ཡན་ལག་མང་པོས་བསྒྲུབས་པ་ཡི། །སྒྱུ་མ་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བ། །དེ་བཞིན་མཚན་མ་སྣ་
ཚོགས་ཀྱང། །བརྟགས་ན་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མཚན་མ་གནས་ངན་ལེན་པ་ཡི། །འཆིང་བ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་མི་ཤེས་པས། །གཞན་གྱི་
དབང་ཞེས་རྟོག་པར་འགྱུར། །གང་བརྟགས་པ་ཡི་དངོས་པོ་འདི་།གཞན་གྱི་དབང་ཡང་དེ་ཉིད་དོ། །བརྟགས་པ་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ཡང། །གཞན་གྱི་དབང་གིས་རྟོག་པར་བྱེད།།

[272B] །རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་གསུམ་དུ་མེད། །བརྟགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། །དེ་ཆད་འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ལྟར། །སྣ་
ཚོགས་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་མཛེས། །དེ་ལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མེད་།བརྟགས་པའི་མཚན་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རབ་རིབ་ཅན་དག་གིས། །གཟུགས་མཐོང་བ་ལ་སྣ་ཚོགས་རྟོག་
རབ་རིབ་གཟུགས་མིན་གཟུགས་མེད་མིན། །མཁས་པས་གཞན་དབང་དེ་བཞིན་ན། །ཇི་ལྟར་གསེར་ནི་དག་པ་དང། །ཆུ་ཡང་རྙོག་པ་སྤངས་པ་དང། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་སྤྲིན་མེད་
ལྟར༑ ༑རྣམ་རྟོག་དག་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །ང་ཡི་ཉན་ཐོས་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །སྦྲུལ་དང་སྨོན་ལམ་ལས་སྐྱེས་པ། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་སྤངས་པ་ཡི། །ཆོས་ལས་བྱུང་བའི་ཉན་ཐོས་སོ།།
བྱང་ཆུབ་སེམས་དྤའང་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་ལ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད། །སེམས་ཅན་དག་གི་སེམས་སེམས་ལ། །སངས་རྒྱས་གཟུགས་ནི་རབ་ཏུ་སྣང། །བརྟགས་པ་ཡི་ནི་
དངོས་པོ་མེད། །གཞན་གྱི་དབང་ནི་ཡོད་པ་སྟེ། །སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་བ་ནི། །རྣམ་པར་བརྟགས་ན་འཇིག་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་ལ། །གཞན་གྱི་དབང་གི་
དངོས་ཡོད་ན། །དངོས་པོ་མེད་པར་དངོས་པོར་འགྱུར། །དངོས་པོ་དངོས་མེད་ལས་བྱུང་འགྱུར། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་ལ་གནས་བཅས་ཏེ། །གཞན་གྱི་དབང་ནི་དམིགས་པར་འགྱུར།།

[273A]༄༅། །མིང་དང་མཚན་མ་འབྲེལ་བ་ལ། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །བརྟགས་པ་ཤིན་ཏུ་མ་གྲུབ་ན། །གཞན་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དམ་པའི་
དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད། །དག་པ་དེ་ཚེ་ཤེས་པར་འགྱུར། །ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཅུ། །གཞན་གྱི་དབང་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སོ་སོ་རང་རིག་དེ་བཞིན་ཉིད། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་ཁྱད་མེད་དོ། །
ཆོས་ལྔ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། །རང་བཞིན་གསུམ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱིས་དེ་བསྒོམས་ན། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་མི་འདའོ། །སྐར་མ་དང་ནི་སྤྲིན་ལྟ་བུར། །ཉི་
མ་ཟླ་བ་འདྲ་བ་དང། །བག་ཆགས་ལས་བྱུང་སྣང་འདྲ་བ། །མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་སེམས་སྣང་ངོ། །འབྱུང་བ་འདི་དག་ལུས་མ་རེད་།མཚན་ཉིད་མེད་ཅིང་མཚན་གཞི་མེད། །
ཇི་སྟེ་འབྱུང་བའི་འབྱུང་ཡིན་ལ། །གཟུགས་ནི་འབྱུང་ལས་གྱུར་ཡིན་ན། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་མིན། །འབྱུང་ལས་འབྱུང་ལས་གྱུར་པ་མེད། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྒྱུ་
ཡིན་ཏེ། །འབྲས་བུས་དང་ཆུ་ལ་སོགས། །རྫས་དང་བཏགས་དང་གཟུགས་རྣམས་དང། །སྒྱུ་མའི་རྣམ་བྱས་དེ་བཞིན་ཏེ། །རྨི་ལམ་དྲི་ཟའི་གྲོང་གི་གཟུགས། །སྨིག་རྒྱུ་བ་དང་
ལྔ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་ཅན་ནི་རྣམ་ལྔ་དང། །རིགས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ལྔ་ཡིན་ཏེ། །ཐེག་པ་ལྔ་དང་ཐེག་པ་མེད། །མྱ་ངན་འདས་པ་རྣམ་དྲུག་ཡིན། །ཕུང་པོ་ཐ་དད་ཉི་ཤུ་བཞི། །

[273B] །སངས་རྒྱས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཡིན། །རྒྱལ་བའི་སྲས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས། །ཚུལ་ཡང་བརྒྱ་པོ་རྩ་བརྒྱད་དེ། །དེ་བཞིན་ཉན་ཐོས་རྣམ་གསུམ་མོ། །
སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཞིང་གཅིག་སྟེ། །དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་བཞིན་གསུམ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ནི་རྣམ་པ་བཞི། །ང་ཡི་བདག་མེད་རྣམ་པ་
དྲུག་ཤེས་པར་བྱ་བའང་རྣམ་པ་བཞི། །རྒྱུ་རྣམས་དང་ནི་བྲལ་གྱུར་པ། །ལྟ་བའི་ཉེས་པ་རྣམ་པར་སྤངས། །སོ་སོ་རང་རིག་མི་གཡོ་བ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད། །སྐྱེ་བ་དང་
ནི་མི་སྐྱེ་བ། །རྣམ་པ་བརྒྱད་དང་རྣམ་དགུར་འགྱུར། །གཅིག་དང་རིམ་གྱིས་རྟོགས་པ་སྟེ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡང་གཅིག་ཉིད་དོ། །གཟུགས་མེད་ཁམས་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད། །བསམ་
གཏན་ཐ་དད་རྣམ་པ་དྲུག་རང་རྒྱལ་སྲས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་།འབྱུང་བ་རྣམ་པ་བདུན་དུ་འགྱུར། །དུས་གསུམ་པོ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན་།རྟག་པ་དང་ནི་མི་རྟག་མེད། །བྱེད་དང་ལས་
དང་འབྲས་བུ་རྣམས། །རྨི་ལམ་གྱི་ནི་བྱ་བ་བཞིན། །སངས་རྒྱས་ཉན་ཐོས་རྒྱལ་བའི་སྲས། །ཐོག་མ་ཐ་མར་འབྱུང་བ་མེད། །སེམས་ཀྱི་སྣང་དང་བྲལ་བ་སྟེ། །རྟག་ཏུ་སྒྱུ་མའི་ཆོས་
དང་འདྲ། །རུམ་དང་འཁོར་ལོ་སྐྱེ་དེ་བཞིན། །འབྱུང་དང་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་དང། །ཞིང་ཀུན་ཏུ་ནི་གཤེགས་པར་ཡང། །སྣང་ཡང་མངལ་ནས་སྐྱེ་བ་མིན། །འཕོ་དང་རྒྱུ་དང་

[274A]༄༅། །སེམས་ཅན་དང། །དེ་བཞིན་སྟོན་དང་མྱ་ངན་འདས། །བདེན་པ་དང་ནི་ཞིང་རྟོགས་པ། །རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འཕངས་པ་ཡིན་།འཇིག་རྟེན་དང་ནི་
ནགས་ཚལ་གླིང། །མུ་སྟེགས་འཕོ་དང་བདག་མེད་དང། །བསམ་གཏན་ཐེག་གནས་ཐོབ་པ་དང། །འབྲས་བུའི་སྤྱོད་ཡུལ་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཟླ་བ་སྐར་མའི་རིགས་རྣམས་
དང། །རྒྱལ་པོའི་རིགས་དང་ལྷ་ཡི་རྣམས། །གནོད་སྦྱིན་དྲི་ཟའི་རིགས་རྣམས་ནི། །ལས་ལས་སྐྱེས་ཤིང་སྲེད་ལས་བྱུང། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་འགྱུར་བ་ན། །ཤི་འཕོ་
བག་ཆགས་ལྡན་པ་སྟེ། །ཤི་འཕོར་སྣང་བ་ཆད་ན་ནི། །ཉོན་མོངས་དྲ་བ་འགག་པར་འགྱུར། །བ་ལང་ལུག་དང་བྲན་རྣམས་དང་།དེ་བཞིན་གླང་པོ་རྟ་ལ་སོགས། །ནོར་
དང་འབྲུ་དང་གསེར་རྣམས་དང། །ཞིང་གི་དངོས་པོར་རྣམ་པར་རྟོག་།ཁྲི་དག་ལའང་ཉལ་མི་བྱ། །ས་ལ་ཡང་ནི་མི་བསྐུའོ། །གསེར་དང་དངུལ་དང་འཁར་བ་དང། །
ཟངས་ཀྱི་ལྷུང་བཟེད་མི་བཅང་ངོ། །སྣམ་བུ་སྔོན་པོར་བཙོས་པ་དང། །བ་ལང་ལྕི་བ་ངུར་སྨྲིག་དང། །ས་དང་འབྲས་བུ་ལོ་མ་ཡིས། །རྣལ་འབྱོར་རྟག་ཏུ་དཀར་པོ་བསྒྱུར། །
ལྕགས་དང་རྡོ་དང་ཁམ་པ་དང། །དུང་དང་ཤེལ་ལས་བྱས་པ་ཡི་།མ་ག་དྷ་ཡི་བྲེ་གང་ཚད། །ལྷུང་བཟེད་རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱིས་བཅང། །དགུ་པོ་གོས་དྲའི་གྲི་ཡང་ནི། །སོར་

[274B] །རྣལ་འབྱོར་གཞོལ་བའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །བཟོ་ཡི་རིག་པ་མི་བསླབ་བོ། །རྣལ་འབྱོར་ཞུགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །ཉོ་དང་བཙོང་བར་མི་བྱའོ། །ཀུན་
དགའི་ཁྱིམ་པས་དེ་བྱས་ཏེ། །དེ་ནི་ཆོས་སུ་ངས་བཤད་དོ། །དབང་པོ་བསྡམས་ཤིང་དོན་ཤེས་པས། །མདོ་དང་འདུལ་ལ་དེ་བཞིན་ཏེ་།ཁྱིམ་པ་དང་ནི་མ་འདྲེས་པར། །རྣལ་འབྱོར་
ཅན་ལ་དེ་ངས་བཤད། །སྟོང་པའི་ཁྱིམ་མམ་ངུར་ཁྲོད་དམ་།ཤིང་གི་དྲུང་དང་ཕུག་རྣམས་དང། །བླ་གབ་མེད་པའམ་སོག་ཁྲོད་དུ། །རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱིས་གནས་བཅའོ། །
དུར་ཁྲོད་དུའམ་གཞན་གང་དུའང། །རྟག་པར་གོས་གསུམ་བགོ་བར་བྱ། །གང་ཡང་བདེ་བར་བྱིན་པ་དག་གོས་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་སྦྱར་བར་བྱ། །སློང་མོའི་ཟས་ལ་གཞོལ་བྱས་ཏེ། །
གཉའ་ཤིང་གང་དུ་བལྟ་བར་བྱ། །མེ་ཏོག་ལ་ནི་བུང་བ་ལྟར། །དེ་ལྟར་བསོད་སྙོམས་སྤྱད་པར་བྱ། །མང་པོའི་ཚོགས་དང་འདྲེས་པ་དང། །དགེ་སློང་མ་དང་གང་འདྲེས་པ། །
འདྲེས་པར་གྱུར་པའི་འཚོ་བ་དེ། །རྣལ་འབྱོར་ཅན་ལ་རུང་མ་ཡིན་།རྣལ་འབྱོར་གཞོལ་བའི་རྣལ་འབྱོར་བས། །རྒྱལ་པོ་དང་ནི་རྒྱལ་པོའི་བུ། །དེ་བཞིན་བློན་པོ་ཚོང་དཔོན་ལ། །ཟས་
ཀྱི་ཕྱིར་ནི་བསྟེན་མི་བྱ། །ཤི་དང་བཙས་པའི་ཁྱིམ་ཟས་དང་།དགའ་དང་མཛའ་དང་ལྡན་པ་དང། །དགེ་སློང་དགེ་སློང་མ་དང་འདྲེས། །རྣལ་འབྱོར་ཅན་ལ་དེ་མི་རུང། །དུ་བ་གར་

[275A]༄༅། །འཐུལ་གཙུག་ལག་ཁང། །ཆོ་ག་བཞིན་དུ་རྟག་འཚེད་དང། །བདག་གི་ཕྱིར་ནི་གང་བྱས་པ། །རྣལ་འབྱོར་ཅན་ལ་དེ་མི་རུང། །འཇིག་རྟེན་མཚན་
གཞི་མཚན་ལྡན་ལ། །སྐྱེ་དང་འཇིག་ལས་གྲོལ་བ་དང། །ཡོད་དང་མེད་ཀྱི་ཕྱོགས་སྤངས་པ། །རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱིས་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམས་།གལ་ཏེ་སྐྱེ་བར་མི་རྟོག་ན། །ཏིང་
ངེ་འཛིན་དང་སྟོབས་རྣམས་དང། །མངོན་པར་ཤེས་དང་དབང་ལྡན་གྱིས། །རྣལ་འབྱོར་བར་ནི་མྱུར་དུ་འགྱུར། །རྡུལ་ཕྲན་དུས་དང་གཙོ་བོ་དང། །བྱེད་པ་ལས་ཀྱང་མི་རྟོག་
གོ་འཇིག་རྟེན་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བར། །རྣལ་འབྱོར་པས་ནི་མི་བརྟག་གོ་འཇིག་རྟེན་རང་གི་རྟོག་པས་བརྟགས། །སྣ་ཚོགས་བག་ཆགས་དག་ལས་བྱུང། །སྲིད་པ་སྒྱུ་
མ་རྨི་འདྲ་བར། །རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱིས་རྟག་ཏུ་ལྟོས། །སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་བ་ཡིས། །སྤངས་པར་ལྟ་བ་རྟག་ཏུ་སྟེ། །ཞི་བའི་ལམ་ནི་དགེར་སོང་ནས། །རྣལ་འབྱོར་སྣ་
ཚོགས་རྩོམ་པར་བྱེད། །ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གནས་འདྲ་བར། །སྲིད་པ་གསུམ་ལ་མ་རྟོགས་ཤིག་ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱས་པ་དང། །བསམ་པ་མེད་པར་ལུས་བསྲང་ནས། །སངས་
རྒྱས་དང་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་།རྣལ་འབྱོར་ཤེས་པས་མདོ་འདུལ་དང། །འཐད་པས་ཡང་དག་བསྡུས་ནས་ནི། །ཆོས་ལྔ་དང་ནི་རང་སེམས་དང། །

[275B] །སོ་སོ་རང་རིག་ཆོས་ཉིད་གཙང། །ས་རྣམས་དང་ནི་སངས་རྒྱས་ས། །རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱིས་དེ་བསྒོམས་ན། །པདྨོ་ཆེ་ལ་དབང་བསྐུར་འགྱུར། །འགྲོ་
བ་ཀུན་ཏུ་རབ་འཁྱམས་པས། །སྲིད་པ་ལ་ནི་སྐྱོ་བའི་ཡིད། །རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱིས་བརྩོན་བྱས་ན། །ཉི་མ་ཟླ་བའི་དབྱིབས་འདྲ་དང་།འོད་དང་པདྨོ་ལྟ་བུ་དང། །རི་མོ་ནམ་མཁའི་
མེ་འདྲ་མཐོང། །མཚན་མ་སྣ་ཚོགས་དེ་དག་ནི། །མུ་སྟེགས་ཅན་ལམ་ཁྲིད་པར་བྱེད། །ཉན་ཐོས་དག་དང་རང་རྒྱལ་གྱི། །སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ཡང་ལྟུང་བར་བྱེད། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་
རྣམ་སྤངས་ཤིང། །སྣང་བ་མེད་པར་ནམ་གྱུར་པ། །དེ་ཚེ་སངས་རྒྱས་ལྷ་ཡི་ཕྱག་ཐམས་ཅད་ཞིང་ནས་བྱུང་བ་ཡིས། །དེ་ཡི་མགོ་ལ་ཉུག་མཛད་དེ། །ཡང་དག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་
ལྟས༑ ༑རྒྱུ་མེད་པ་ལས་དངོས་པོ་ནི། །རྟག་དང་ཆད་པ་སྤངས་པ་ཡི། །ཡོད་མེད་ཕྱོགས་བྲལ་ཡོད་དོ་ཞེས། །དབུ་མར་རྣམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར། །རྒྱུ་མེད་པར་ནི་སྨྲ་བས་ནི། །རྒྱུ་རྐྱེན་
ཆད་པར་ལྟ་བར་རྟོག་ཕྱི་རོལ་དངོས་པོ་མ་རྟོགས་ཕྱིར། །དབུ་མ་འཇིག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཆད་པའི་ལྟ་བར་འགྱུར་སྙམ་པས་།དངོས་པོ་འཛིན་པ་མི་མཐོང་སྟེ། །སྐུར་བ་དང་
ནི་སྒྲོ་འདོགས་པས། །དབུ་མ་དག་ནི་སྟོན་པར་འགྱུར། །སེམས་ཙམ་དུ་ནི་རྟོགས་པ་དང། །ཕྱི་རོལ་དངོས་པོ་རྣམ་བསལ་བས། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་ལྡོག་སྟེ། །ལམ་དེ་ཉིད་ནི་དབུ་

[276A]༄༅། །མའོ༑ ༑སེམས་ཙམ་ཡིན་ཏེ་སྣང་བ་མེད། །སྣང་བ་མེད་པས་མི་སྐྱེ་སྟེ། །དབུ་མ་ཡི་ནི་ལམ་འདི་ཡང། །ང་དང་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་བཤད། །སྐྱེ་
བ་དང་ནི་མི་སྐྱེ་དང། །དངོས་དང་དངོས་མེད་སྟོང་པ་དང་།དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པ་ནི། །གཉིས་པོ་དེ་དག་རྣམ་མི་རྟོག་།རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇུག་མེད་པས། །བྱིས་པ་
རྣམས་ནི་ཐར་པར་རྟོག་སེམས་འཇུག་པ་ནི་མ་རྟོགས་པས། །འཛིན་པ་གཉིས་ནི་སྤོང་མི་འགྱུར། །རང་གི་སེམས་སྣང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་།འཛིན་པ་རྣམ་གཉིས་སྤོང་བར་
འགྱུར། །སྤོང་དང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི། །རྣམ་རྟོག་འཇིག་པར་བྱེད་མ་ཡིན། །སེམས་སྣང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འཇུག་གོ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་
མི་འཇུག་པ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་སེམས་སྤངས་པའོ། །མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཉེས་སྤངས་པ། །འཇུག་པ་གལ་ཏེ་སྣང་གྱུར་ན། །ལྡོག་པ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་པས། །མཁས་པ་དག་
གིས་དེ་བཟུང་ངོ། །དེ་རྟོགས་ཕྱིར་ནི་སངས་རྒྱས་སུ། །ང་དང་སངས་རྒྱས་གཞན་གྱིས་བཤད། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་རྟོག་ན་ནི། །མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་སྨྲ་བར་འགྱུར། །
མི་སྐྱེ་བ་ལ་སྐྱེ་བ་མང། །ཤི་འཕོས་མེད་ཅིང་འཆི་འཕོར་འགྱུར་།ཞིང་རྣམས་བྱེ་བར་ཅིག་ཅར་ཡང། །ཆུ་ཡི་ཟླ་བ་བཞིན་དུ་སྣང་།གཅིག་དང་མང་པོར་གྱུར་

[276B] །མེ་ཡང་འབར་ཞིང་ཆར་ཡང་འབེབས། །སེམས་ལ་སེམས་ཀྱིར་གྱུར་ནས་ནི། །དེ་དག་སེམས་ཙམ་དུ་ཡང་སྨྲ། །སེམས་རྣམས་ལ་ནི་སེམས་ཙམ་དང། །སེམས་
མེད་པར་ནི་སེམས་ལས་བྱུང། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་དང་དབྱིབས་།སེམས་ཙམ་དུ་ནི་རྟོགས་པར་རིག་ཐུབ་དབང་དང་ནི་ཉན་ཐོས་གཟུགས། །རང་རྒྱལ་དང་
ཡང་འདྲ་བ་དང། །རྣམ་པ་མང་པོའི་གཟུགས་གཞན་གྱིས། །སེམས་ཙམ་དུ་ནི་དེ་དག་སྨྲ། །གཟུགས་མེད་པས་ནི་གཟུགས་མེད་གཟུགས། །དམྱལ་བ་བ་ལ་དམྱལ་བའི་
གཟུགས། །སེམས་ཙམ་གྱི་ནི་རྒྱུ་དག་ཀྱང། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྟོན་པར་བྱེད། །དེ་དག་ཤིན་ཏུ་གྱུར་ནས་ནི། །སྒྱུ་མ་འདྲ་བའི་ཏིང་འཛིན་དང། །ཡིད་ཀྱི་ལུས་ཀྱང་དེ་
བཞིན་ཏེ། །དབང་དང་ས་བཅུ་རྣམས་ཀྱང་འཐོབ། །རང་གི་རྣམ་རྟོག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤྲོས་པ་དག་ནི་གཡོ་བ་དང། །ཐོས་མཐོང་ཤེས་དང་རྟོགས་པ་དང། །འདུ་ཤེས་དག་གིས་
བུས་པ་བཅིངས། །གཞན་གྱི་དབང་ནི་མཚན་མ་སྟེ། །གང་མིང་དེ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པ། །ཀུན་རྟོག་པ་དང་མཚན་མ་ནི། །གཞན་གྱི་དབང་ལས་ཤིན་ཏུ་འབྱུང། །བློ་ཡིས་རབ་ཏུ་
གཞིགས་ནས་ནི། །བརྟག་པ་མེད་ཅིང་དབང་ཡང་མེད། །གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་མེད་ན། །ཇི་ལྟར་བློ་ཡིས་རྣམ་པར་བརྟག་ཡོད་དང་མེད་པ་སྤངས་པ་ཡི། །གྲུབ་པ་ཡི་ནི་དངོས་

[277A]༄༅། །པོ་ཡོད། །དངོས་པོ་ཡོད་མེད་རྣམ་གྲོལ་བའི། །རང་བཞིན་གཉིས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ལ། །རང་བཞིན་
དག་ནི་གཉིས་གནས་ཏེ། །བརྟགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྣང། །རྣམ་དག་འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །བརྟགས་པ་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལ་།གཞན་གྱི་དབང་ཞེས་རྟོག་བྱེད་
དེ༑ །རྣམ་པ་གཞན་དུ་རྟོག་ན་ནི། །མུ་སྟེགས་སྨྲ་ལ་གནས་པར་འགྱུར། །རྟོག་པས་བརྟགས་ཞེས་བཤད་པ་སྟེ། །མཐོང་ཕྱིར་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། །རྣམ་རྟོག་གཉིས་
ལས་གྲོལ་བ་ནི། །རྫོགས་པ་ཉིད་ཀྱང་དེ་ཡིན་ནོ།། །།འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ། བམ་པོ་དགུ་པ་སྟེ་ཐ་མ། ཞིང་དང་སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པ་དང། །
ཐེག་པ་གཅིག་དང་དེ་བཞིན་གསུམ། །མྱ་ངན་འདས་དང་ང་མེད་དེ་།ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་སྐྱེ་སྤངས་པའོ། །སངས་རྒྱས་བྱེ་བྲག་སུམ་ཅུ་དྲུག་བྱེ་བྲག་དག་ནི་བཅུ་པོ་དང། །
སེམས་ཅན་སོ་སོའི་སེམས་རྒྱུད་རྣམས། །དེ་དག་ཞིང་གི་སྣོད་ཡིན་ནོ་།ཇི་ལྟར་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ནི། །སྣ་ཚོགས་པ་ལྟ་བར་སྣང་མོད་ཀྱི། །སྣ་ཚོགས་ཉིད་ནི་དེ་ལ་
མེད༑ ༑འགྲོ་བ་དེ་བཞིན་ཆོས་སངས་རྒྱས། །ཆོས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་སངས་རྒྱས་ཡིན། །ལྷག་མ་དེ་ཡི་སྤྲུལ་པའོ། །སེམས་ཅན་རང་གི་ས་བོན་རྒྱུད། །སངས་རྒྱས་སྣང་བར་མཐོང་

[277B] །མཚན་མ་འབྲེལ་ལས་ནོར་བ་ཡི། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རབ་ཏུ་འཇུག་རྟོག་ལས་དེ་བཞིན་ཉིད་གཞན་མིན། །མཚན་མ་ལས་ཀྱང་རྣམ་རྟོག་མིན། །རང་བཞིན་གྱི་དང་རྫོགས་
ལོངས་སྤྱོད། །འཕྲུལ་པ་དང་ནི་སྤྲུལ་པ་གང། །སངས་རྒྱས་མང་པོ་སུམ་ཅུ་དྲུག་རང་བཞིན་གྱི་ནི་སངས་རྒྱས་ཡིན། །སྔོན་པོ་དམར་པོ་ལན་ཚྭ་དང། །དུང་དང་འོ་མ་ཁ་ར་
དང། །བསྐ་བའི་འབྲས་བུ་མེ་ཏོག་སོགས། །ཇི་ལྟར་ཉི་ལས་འོད་ཟེར་དང། །རྒྱ་མཚོ་རླབས་དང་ལྡན་པ་ནི། །མི་གཅིག་ཐ་དད་མ་ཡིན་ཏེ། །སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་ལྡན་པ་ཡི། །
རྣམ་ཤེས་བདུན་པོ་དེ་བཞིན་ནོ། །རྒྱ་མཚོ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ནི་།དབའ་རླབས་སྣ་ཚོགས་དེ་དག་སྟེ། །རྣམ་པར་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་།ཀུན་གཞི་དེ་བཞིན་སྣ་ཚོགས་འབྱུང། །སེམས་
དང་ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་པ། །མཚན་ཉིད་དོན་དུ་རབ་ཏུ་བརྟག་།བརྒྱད་པོ་ཐ་དད་མ་ཡི་མཚན། །མཚན་གྱི་གཞི་མེད་མཚན་ཉིད་མེད། །རྒྱ་མཚོ་དང་ནི་དབའ་རླབས་རྣམས། །ཇི་
ལྟར་ཁྱད་པར་མེད་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་སེམས་ལ་རྣམ་ཤེས་དག་།ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་མི་རྙེད་དོ། །སེམས་ཀྱིས་ལས་རྣམས་གསོག་པར་བྱེད། །ཡིད་ཀྱིས་ཀྱང་ནི་རྣམ་པར་གསོག་
རྣམ་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་རིག་ལྔ་པོ་སྣང་ལ་རྟག་པར་བྱེད་།སྔོན་པོ་དམར་པོའི་རྣམ་པར་ནི། །མི་ཡི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་གདའ་།དབའ་རླབས་སེམས་དང་ཆོས་མཐུན་པ། །

[278A]༄༅། །ཇི་སླད་ཐུབ་ཆེན་བཤད་དུ་གསོལ། །སྔོན་པོ་དམར་པོ་རྣམ་པ་རྣམས། །དབའ་རླབས་དག་ལ་མ་མཆིས་ལ། །མཚན་ཉིད་དོན་དུ་བྱིས་པ་ལ། །སེམས་
ཀྱི་འཇུག་པ་དག་ཀྱང་བཤད། །དེ་ལ་འཇུག་པ་མེད་པ་སྟེ། །རང་གི་སེམས་ནི་གཟུང་བ་སྤངས། །གཟུང་བ་ཡོད་ན་འཛིན་པ་ཡང། །དབའ་རླབས་མཐུན་པར་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར།།
ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གནས་ལྟ་བུར། །མི་ཡི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྣང་།དེ་ཕྱིར་དེ་ཡི་འཇུག་པ་ནི། །དབའ་རླབས་དག་དང་འདྲ་བར་སྣང་།དབའ་རླབས་དངོས་པོར་རྒྱ་མཚོ་
ནི༑ ༑གར་བྱེད་རྣམ་པར་རེག་འགྱུར་ན། །ཀུན་གཞི་འཇུག་པ་དེ་བཞིན་དུ། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ནི་བློས་མི་རིག་བྱིས་པ་བློ་དང་མི་ལྡན་པས་།ཀུན་གཞི་རྒྱ་མཚོ་ཇི་བཞིན་དུ། །དབའ་
རླབས་འབྱུང་བའི་ཆོས་མཐུན་ཕྱིར། །དཔེ་ཡིས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ཡིན། །བཟང་ངན་པར་མའི་སྐྱེ་བོ་ལ། །གདུགས་འཆར་འགྱུར་བ་ཇི་བཞིན་དུ། །དེ་བཞིན་འཇིག་རྟེན་སྒྲོན་མ་
ཁྱོད༑ ༑བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་སྟོན། །ཆོས་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་མཛད་ཅིང། །ཇི་སླད་དེ་བཞིན་ཉིད་མི་གསུང། །དེ་སྟེ་དེ་བཞིན་ཉིད་གསུང་ན། །སེམས་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་
མཆིས། །ཇི་ལྟར་རྒྱ་མཚོའི་དབའ་རླབས་དང། །མེ་ལོང་རྨི་ལམ་ཇི་བཞིན་དུ། །ཅིག་ཆའི་དུས་སུ་སྣང་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་སེམས་ཀྱང་རང་ཡུལ་ལ། །ཡུལ་རྣམས་དང་ནི་

[278B] །རིམ་གྱིས་འཇུག་པས་རབ་ཏུ་འབྱུང། །རྣམ་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་རིག་ཡིད་ཀྱིས་ཀྱང་ནི་རློམ་སེམས་བྱེད། །ལྔ་པོ་རྣམས་ལ་སྣང་བར་མངོན། །མཉམ་པར་བཞག་
ལ་རིམ་པ་མེད། །རི་མོའི་མཁན་པོ་ལ་ལའམ། །རི་མོའི་སློབ་མ་ཇི་ལྟ་བུས། །རི་མོའི་དོན་དུ་ཚོན་འགྱེད་པ། །ང་ཡི་བཤད་པ་དེ་དང་འདྲ། །ཚོན་ལ་རི་མོ་ཡོད་པ་མིན། །པིར་ལ་མེད་
ཅིང་སྣོད་ལ་མེད། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་དྲང་བའི་ཕྱིར། །ཚོན་གྱི་རི་མོ་རྣམ་པར་བརྟག་ཡང་དག་ཡི་གེ་སྤངས་པ་སྟེ། །བཤད་པ་དག་ནི་འཁྲུལ་པའོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་ནི་གནས་
བཅས་ཤིང། །རྣལ་འབྱོར་ཅན་ལ་ཡང་དག་བསྟན། །སོ་སོ་རང་རིག་ཡང་དག་ཉིད། །རྟོག་དང་བརྟག་བྱ་སྤངས་པ་ནི། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ལ་བསྟན་པ་ཡི། །བྱིས་པ་རྣམས་ལ་
རྣམ་གཞན་བཤད། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་སྣ་ཚོགས་དག་སྣང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ། །བཤད་པ་སྣ་ཚོགས་འཁྲུལ་པ་ཡང། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་བཤད་པ་ཡིན། །གཞན་ལ་གང་ཞིག་
བསྟན་པ་དེ། །གཞན་ལ་བཤད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཇི་ལྟར་ནད་པ་ནད་པ་ལ། །སྨན་པས་སྨན་རྣམས་གཏོང་བ་ལྟར། །སངས་རྒྱས་དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་ལ། །སེམས་ཙམ་དུ་ཡང་
རབ་ཏུ་གསུངས། །ཕྱི་རོལ་བག་ཆགས་ས་བོན་གྱི། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རབ་ཏུ་འབྱུང། །གང་གིས་འཛིན་པ་དབང་ཡིན་ཏེ། །གང་གཟུང་དེ་ནི་བརྟགས་པ་ཡིན། །ཕྱི་རོལ་དམིགས་

[279A]༄༅། །པ་བཟུང་བྱས་ཤིང། །སེམས་ལའང་བརྟེན་ཏེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ནོར་པ་རྣམ་པ་གཉིས་འབྱུང་སྟེ། །གསུམ་པ་ཡི་ནི་རྒྱུ་མེད་དོ། །གང་ལས་ནོར་པ་
འབྱུང་བ་དང། །གང་ལ་བརྟེན་ཏེ་འབྱུང་བ་ནི། །སེམས་ལ་བཅུ་གཉིས་བཅོ་བརྒྱད་དྲུག་དེ་ཡི་ཕྱིར་ནི་ངས་བཤད་དོ། །བདག་གི་ས་བོན་ཟུང་འབྲེལ་ལས། །བདག་ཏུ་
འཛིན་པ་རབ་ཏུ་འབྱུང། །སེམས་ནི་བརྟག་བྱར་འཇུག་པ་ཡིས། །ཆོས་སུ་འཛིན་པ་སྤོང་བར་འགྱུར། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་འབྱུང་
བ༑ ༑ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཡིན་ཏེ། །སྣང་བ་གང་ཡིན་ཕྱི་རོལ་ཏོ། །ཇི་ལྟར་མི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས། །སྐད་དང་སྒྲར་གཟུང་རྨི་ལམ་གཟུགས། །འདུས་བྱས་པ་དང་འདུས་
མ་བྱས། །རྟག་པར་རྟོག་སྟེ་དེ་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང། །སྒྱུ་མ་དང་ནི་སྨིག་སྒྱུའི་ཆུ། །མེད་བཞིན་དུ་ནི་སྣང་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་ནོ། །བདག་
དང་དབང་པོར་གདགས་པ་ནི། །ངས་ནི་སེམས་ལ་མི་བཤད་དོ། །སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་པ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་བྲལ་བའོ། །སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་
དང། །དེ་བཞིན་བདག་མེད་རྣམ་གཉིས་དང། །ཆོས་ལྔ་དག་དང་རང་བཞིན་རྣམས། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན། །མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གསུམ་དུ་འགྱུར། །བག་

[279B] །ཇི་ལྟར་ཚོན་རྩི་གཅིག་པུ་ཡང། །རྩིག་པ་ལ་ནི་སྣ་ཚོགས་སྣང། །སེམས་དང་བདག་མེད་གཉིས་པོ་དང། །ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། །རང་
བཞིན་རྣམས་དང་ཆོས་ལྔ་པོ། །དེ་དག་ང་ཡི་རིགས་ལ་མེད། །སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བྲལ་བ་དང། །རྣམ་པར་ཤེས་དང་ཡིད་སྤངས་ཤིང། །ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་ནི། །དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཡིན་ནོ། །ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་རྣམས་ཀྱིས། །དེ་ལ་དགེ་བར་བྱ་བ་ཡིན། །དེ་བཞིན་གཤེགས་རིགས་དག་པ་སྟེ། །ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་སྤངས་པའོ། །
མངོན་པར་ཤེས་དང་དབང་གིས་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྟོབས་ཀྱིས་བརྒྱན། །ཡིད་ཀྱི་ལུས་ནི་སྣ་ཚོགས་པ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགེ་བའི་རིགས། །སོ་སོ་རང་རིག་དྲི་མ་མེད། །
རྒྱུ་ཡི་མཚན་ཉིད་སྤངས་པ་སྟེ། །ས་བརྒྱད་པ་དང་སངས་རྒྱས་ས། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཡིན་ནོ། །ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་རིང་དུ་སོང། །ཆོས་སྤྲིན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་
ཡང། །དེ་དག་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རིགས། །ལྷག་མ་ཐེག་པ་གཉིས་འཐོབ་བྱེད། །སེམས་ཅན་རྒྱུད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དང། །མཚན་ཉིད་ཕྱིར་ཡང་བྱིས་པ་ལ། །སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་
འགྲོ་བའི་ས། །བདུན་པོ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བཤད། །ངག་ལུས་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན། །ས་བདུན་ལ་ནི་མི་འཇུག་སྟེ། །ས་བརྒྱད་ལ་ནི་དེ་ཡི་གནས། །རྨི་ལམ་ཆུ་བོ་

[280A]༄༅། །མཚུངས་ཤིང་འདྲ། །ས་བརྒྱད་དང་ནི་ལྔ་པ་ལ། །བཟོ་དང་རིག་དང་སྒྱུ་རྩལ་རྣམས། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ནི་ཤེས་བྱེད་ཅིང། །སྲིད་པའི་གནས་ན་
རྒྱལ་པོའང་བྱེད། །སྐྱེད་པ་མི་སྐྱེ་སྟོང་མི་སྟོང། །བློ་ལྡན་གྱིས་ནི་བརྟག་མི་བྱ། །རང་བཞིན་ཉིད་དང་རང་བཞིན་མེད། །སེམས་ཙམ་ལ་ནི་ཡོད་པ་མིན། །ཡང་དག་འདིའོ་ཡང་དག་
འདི༑ ༑འདི་ནི་ལོག་ཅེས་བརྟག་བྱ་བ། །རང་རྒྱལ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་བཤད། །རྒྱལ་བའི་སྲས་ལམ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཙམ་ལ་ནི་ཡོད་མིན་ཏེ་།ཡོད་དང་མེད་ལ་ཡིད་ལས་
མིན༑ ༑སྐད་ཅིག་པ་དང་མཚན་ཉིད་མེད། །བརྟགས་པ་དང་ནི་རྫས་ཀྱང་མེད། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་དངོས་རྣམས་ཡོད། །དོན་དམ་དུ་ནི་རང་བཞིན་མེད། །རང་བཞིན་མེད་ལ་
གང་ནོར་པ། །དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ལ། །ང་ཡིས་རབ་ཏུ་གདགས་པ་བྱས། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་སྤྱོད་ནི། །ཡང་དག་རྣམ་པར་
སྤངས་པ་ཡིན། །བརྗོད་པ་ལས་བྱུང་དངོས་པོ་ཡི། །དོན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡོད་པའོ། །བརྗོད་པ་ལས་བྱུང་དངོས་པོ་དག་ལྟ་བས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྩིག་པ་མེད་པར་རི་མོ་
དང། །སྡོང་དུམ་ལ་སོགས་སྤངས་གྲིབ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཀུན་གཞི་དག་པ་ནི། །རླབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་མི་མཛེས་སོ། །སེམས་ནི་གར་མཁན་བཞིན་དུ་གནས། །ཡིད་ནི་བཞད་

[280B] །ལྔ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས། །སྣང་བ་ཚོན་དང་འདྲ་བར་རྟོག་ཆོས་བསྟན་རྒྱུ་དང་འདྲ་བ་དང་།རྒྱུ་དང་འདྲ་བས་གང་སྤྲུལ་པ། །དེ་དག་ངོ་བོའི་སངས་
རྒྱས་ཡིན། །ལྷག་མ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན་ནོ། །སྣང་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མེད། །སེམས་ནི་སྣང་བས་རབ་ཏུ་རྨོངས། །ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གནས་འདྲ་བར། །མི་རྣམས་ལ་ནི་ཀུན་
གཞི་སྣང། །སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་དང། །རང་བཞིན་དང་ནི་ཆོས་ལྔ་དང། །བདག་མེད་གཉིས་པོ་དག་པ་ནི། །རྣམ་པར་འདྲེན་པ་རབ་ཏུ་འཆད། །རྫོགས་པའི་
སངས་རྒྱས་གང་འཆད་པ། །སོ་སོ་རང་རིག་སྤྱོད་ཡུལ་ནི། །རྟོག་གེ་ཅན་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིའང་མ་ཡིན་ནོ། །རིང་དང་ཐུང་ལ་སོགས་འབྲེལ་པ། །གཅིག་
གིས་གཅིག་ནི་རབ་ཏུ་འཇུག་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་མེད་པ་སྟེ། །མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །རྡུལ་ཕྲན་དུ་ནི་རྫས་གཞིག་ཅིང། །གཟུགས་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་གོ་སེམས་
ཙམ་དུ་ནི་རྣམ་བཞག་པ། །ལྟ་བ་ངན་པས་མི་དད་དོ། །སྟོང་པ་རྣམ་པར་རྟོག་ཙམ་མ་མ། །སྟོང་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི། །དེ་ཉིད་ཡོད་དང་མེད་རྟོག་པ། །བརྟག་པར་བྱ་བའི་དོན་
མེད་དོ། །ཡོན་ཏན་རྡུལ་ཕྲན་རྫས་འདུས་པས། །བྱིས་པ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་རྟོག་རྡུལ་ཕྲན་རེ་རེ་ཡོད་པ་མིན། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ཡང་དོན་མེད་དོ། །རང་གི་སེམས་ནི་སྣང་བའི་

[281A]༄༅། །དབྱིབས། །མི་རྣམས་ལ་ནི་ཕྱི་རོལ་སྣང། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ནི་སྣང་བ་མེད། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ཡང་དོན་མེད་དོ། །སྣ་ཚོགས་སྐྲ་ཤད་འཛིངས་དང་སྒྱུ། །རྨི་
ལམ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང། །མགལ་མེ་དང་ནི་སྨིག་རྒྱུ་རྣམས་།མེད་ཀྱང་མིག་ལ་རབ་ཏུ་སྣང། །རྟག་དང་མི་རྟག་དེ་བཞིན་གཅིག་།གཉིས་དང་གཉིས་མིན་དེ་བཞིན་
ཏེ༑ ༑ཐོག་མ་མེད་ཀྱི་ཉེས་འབྲེལ་བ། །བྱིས་པ་གཏི་མུག་རྟོག་པར་བྱེད། །ཐེག་པ་རྣམ་པར་བཞག་མེད་དེ། །ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་ངས་བཤད་དོ། །བྱིས་པ་རྣམས་ནི་དྲང་
བའི་ཕྱིར། །ཐེག་པ་ཐ་དད་ངས་བཤད་དོ། །དེ་བཞིན་རྣམ་པར་གྲོལ་གསུམ་དང། །ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ཉིད་དང། །མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཉོན་མོངས་མིན། །དེ་དག་
རྣམ་པར་གྲོལ་བས་སྤངས། །ཇི་ལྟར་ཤིང་ནི་རྒྱ་མཚོ་ལ། །རླབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཉན་ཐོས་རྨོངས་པ་ཡང་།མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་
གཡེངས། །མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་དེ་ལ་མེད། །ཕྱིར་ཡང་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ལུས་ཐོབ་ནས། །བསྐལ་པའི་བར་དུ་མི་སད་དོ། །བག་ཆགས་ཉོན་མོངས་
པ་དང་འབྲེལ། །ཀུན་ནས་ལྡང་དང་རྣམ་པར་བྲལ། །དེ་དག་ཏིང་འཛིན་མྱོས་པས་མྱོས། །ཟག་མེད་པ་ཡི་དབྱིངས་ན་འཁོད། །ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་ར་རོ་བ། །ཆང་མེད་ནས་ནི་

[281B] །ང་ཡི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །དེ་དག་དེ་ཚེ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་གླང་པོ་འདམ་བྱིང་བ། །ཕན་ཚུན་དུ་ནི་མི་རྒྱུག་ལྟར། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་འདམ་བྱིང་
བའི༑ ༑ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་འཁོད། །མི་ཡི་དབང་པོ་བྱིན་རླབས་ལས། །དབང་བསྐུར་ཏིང་འཛིན་དག་ལ་སོགས། །སྨོན་ལམ་དག་གིས་རྣམ་སྦྱངས་པ། །དང་པོ་དང་ནི་
བཅུ་པོར་འབྱུང། །རི་བོང་རྭ་དང་ནམ་མཁའ་དང། །མོ་གཤམ་བུ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། །མེད་བཞིན་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ལྟར། །དངོས་ལ་རྟོག་པའང་དེ་བཞིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་
བག་ཆགས་རྒྱུ་ལས་བྱུང། །གང་ནའང་མེད་མིན་ཡོད་མེད་མིན། །བདག་མེད་ཆོས་མཁས་གང་དག་གིས། །མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་།མིང་ནི་བརྟགས་པའི་རང་
བཞིན་ཏེ། །གཞན་ལས་བྱུང་བ་དབང་ལས་སྐྱེས། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གྲུབ་པར་ངས། །མདོ་དང་མདོ་ལས་རྟག་ཏུ་བཤད། །ཚིག་དང་ཡི་གེ་མང་པོ་དང། །མིང་དག་ལ་ཡང་
བྱེ་བྲག་ཏུ། །བྱིས་པ་བློ་ངན་ཆགས་པ་ནི། །ཇི་ལྟར་འདམ་ལ་གླང་ཆེན་བཞིན། །ལྷ་ཡི་ཐེག་པ་ཚངས་ཐེག་དང། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཡང་དེ་བཞིན་དུ། །རང་རྒྱལ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་སྟེ། །ཐེག་པ་དེ་རྣམས་ངས་བཤད་དོ། །ཇི་སྲིད་སེམས་འཇུག་པར་དུ་ནི། །ཐེག་པ་རྣམས་ལ་ཐུག་པ་མེད། །སེམས་ནི་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་ནི། །ཐེག་པ་མེད་

[282A]༄༅། །ཅིང་འགྲོ་བའང་མེད། །སེམས་དང་རྣམ་རྟོག་རྣམ་རིག་དང། །ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱང་སྟེ། །ཀུན་གཞི་སྲིད་གསུམ་གཡོ་བ་རྣམས། །དེ་
དག་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཡིན། །ཚེ་དང་དྲོད་དང་རྣམ་ཤེས་དང་།ཀུན་གཞི་སྲོག་གི་དབང་པོ་དང། །ཡིད་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་པ་།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བྱེ་བྲག་གོ་
སེམས་ཀྱིས་སུ་ནི་ལུས་འཛིན་ཏེ། །ཡིད་ནི་རྟག་ཏུ་རློམ་སེམས་བྱེད་།རྣམ་པར་ཤེས་པ་སེམས་ཡུལ་ལ། །རྣམ་ཤེས་བཅས་པས་བྱེ་བྲག་འབྱེད། །སྲེད་པ་དག་ནི་མར་བཤད་
དེ༑ ༑མ་རིག་པ་ཡང་ཕར་ཤེས་སོ། །རྣམ་ཤེས་ཡུལ་རྣམས་རིག་པས་ན། །སངས་རྒྱས་སུ་ནི་དེ་ངས་བསྟན། །བག་ལ་ཉལ་ནི་དགྲ་བཅོམ་སྟེ། །ཕུང་པོ་ལྔ་འདུས་དགེ་འདུན་
ནོ༑ ༑མཚམས་མེད་པར་ནི་མཚམས་བཅད་པས། །དེ་ནི་མཚམས་མེད་ལས་ཡིན་ནོ། །བདག་མེད་གཉིས་དང་ཉོན་མོངས་རྣམས། །དེ་བཞིན་སྒྲིབ་པ་གཉིས་པོ་དང། །
ཤི་འཕོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། །ཐོབ་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་།གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་ཚུལ་རྣམས་དང། །སོ་སོ་རང་རིག་བསྟན་པ་དང། །བྱེ་བྲག་ཤེས་པ་
སུས་མཐོང་བ། །དེ་དག་རྟོག་པའི་དབང་མི་འགྲོ། །ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་བརྟགས་པ་ལྟར། །དངོས་པོ་ལ་ནི་བདེན་མེད་ན། །དངོས་པོ་མེད་པར་མཐར་མིན་པར། །རྟོག་གེ་

[282B] །སྐྱེ་དང་འཇིག་པར་འབྲེལ་བ་ཡི། །འདུས་བྱས་རབ་ཏུ་མཐོང་བ་ནི། །ལྟ་བ་གཉིས་པོ་རྒྱས་པར་བྱེད། །རྐྱེན་རྣམས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མྱ་ངན་འདས་
པ་ཡིད་སྤངས་པ། །གཅིག་པུ་དེ་ནི་བདེན་པ་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་བརྟགས་པ་སྒྱུ་མ་དང། །ཆུ་སྐྱེས་ཕུང་ལྟར་བལྟ་བར་བྱ། །འདོད་ཆགས་དང་ནི་ཞེ་སྡང་དང། །གཏི་མུག་ཡོད་དེ་
གང་ཟག་མེད། །ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་སྲིད་ལས་བྱུང། །རྨི་ལམ་དག་དང་འདྲ་བ་ཡོད། །གང་གི་ནུབ་མོ་ཐུགས་སུ་ཆུད། །གང་ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་འདས། །ངས་ནི་དེ་ཡི་བར་དུ་ཡང།།
ཅུང་ཟད་བསྟན་པའང་མ་ཡོད་དོ། །སོ་སོ་རང་ཆོས་ལུགས་རྣམས་ལ་།དགོངས་ནས་རབ་ཏུ་ངས་བཤད་དེ། །ང་དང་སངས་རྒྱས་དེ་དག་གིས། །ཅུང་ཟད་བྱེ་བྲག་བྱས་པ་མེད།།
བདག་ནི་རྫས་དང་འདྲ་བར་ཡོད། །ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་མཚན་ཉིད་སྤངས། །དངོས་པོར་ཕུང་པོ་ཡོད་པ་སྟེ། །དེ་དག་ལ་ནི་བདག་མེད་དོ། །ཉོན་མོངས་བག་ལ་ཉལ་བཅས་པས། །
སོ་སོར་རྣམ་པར་སྒོམ་པ་དང། །འགྲོ་བ་རང་གི་སེམས་མཐོང་ན་།སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལས་ཐར་བར་འགྱུར། །གང་གི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་དང། །མཐའ་གཞི་ཡི་ནི་རིགས་པ་
ཡིས༑ ༑འཇིག་རྟེན་རབ་ཏུ་འབྱུང་ཞེས་པ། །དེ་དག་ང་ཡི་ཚུལ་མི་མཁས། །འཇིག་རྟེན་ཡོད་དང་མེད་མི་སྐྱེ། །མེད་མིན་ཡོད་མིན་གང་ནའང་མེད། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་དག་གིས་

[283A]༄༅། །ཀྱང༑ ༑བྱིས་པ་རྣམས་ནི་ཇི་ལྟར་རྟོག་གང་གི་ཚེ་ན་འཇིག་རྟེན་རྣམས། །ཡོད་མིན་མེད་མིན་ཡོད་མེད་མིན། །མཐོང་ན་དེ་ཚེ་སེམས་ལྡོག་སྟེ། །བདག་
མེད་པ་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར། །གང་ཕྱིར་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བས་ན་།དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པས། །རྐྱེན་རྣམས་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུ་སྟེ། །འབྲས་བུ་ལ་ནི་སྲིད་མི་འབྱུང། །
འབྲས་བུ་ལས་ནི་གཉིས་འགྱུར་ཕྱིར། །འབྲས་བུ་ལས་ནི་འབྲས་མི་འབྱུང། །གཉིས་སུ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་གྱི་ཕྱིར། །འབྲས་བུ་ལས་ནི་དངོས་མི་དམིགས། །གང་གི་ཚེ་ན་འདུས་
བྱས་རྣམས། །དམིགས་དང་དམིགས་པར་བྱ་བྲལ་ཞིང། །སེམས་མེད་སེམས་ཙམ་མཐོང་བ་ལ། །སེམས་ཙམ་དུ་ནི་ངས་བཤད་དོ། །སེམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དབྱིབས། །རྐྱེན་དང་
དངོས་པོ་སྤངས་པ་སྟེ། །མཐར་ཕྱིན་ངོ་བོ་ཚངས་པའི་མཆོག་དེ་ལ་ངས་ནི་ཙམ་ཞེས་བཤད། །བདག་ནི་བརྟགས་པའི་བདེན་པར་ཏེ་།རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕུང་པོ་ཕུང་
པོ་ཉིད་དེ་བཞིན། །བརྟགས་པ་ཡིན་གྱི་རྫས་སུ་མེད། །མཉམ་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་བཞི་སྟེ། །མཚན་ཉིད་རྒྱུ་དང་དངོས་ལས་སྐྱེས། །བདག་མེད་པ་ཡི་མཉམ་ཉིད་དེ། །རྣལ་འབྱོར་
ཞུགས་པའི་བཞི་པའོ། །ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་རྣམ་བཟློག་པ། །བརྟག་པར་བྱ་དང་རྟོག་པ་སྤངས། །དམིགས་པ་མེད་ཅིང་སྐྱེ་མེད་ལ། །སེམས་ཙམ་དུ་ནི་ངས་བཤད་དོ། །དངོས་མིན་

[283B] །དངོས་དང་དངོས་མེད་སྤངས་པ་ཡི། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་སེམས་བྲལ་བ། །སེམས་ཙམ་དུ་ནི་ངས་བཤད་དོ། །སྟོང་པ་མཐའ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད། །མྱ་ངན་
འདས་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །ཡིད་ཀྱི་ལུས་ནི་སྣ་ཚོགས་པ། །སེམས་ཙམ་དུ་ནི་ངས་བཤད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་འབྲེལ་།སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྣ་ཚོགས་པ། །
མི་ལ་ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་ནི། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་སེམས་ཙམ་མོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ནི་སྣང་བ་མེད། །ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གནས་ལྟ་བུ། །སེམས་ནི་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་བ། །སེམས་ཙམ་
དུ་ནི་ངས་བཤད་དོ། །ཉན་ཐོས་ཟད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་འབྱུང་དང། །རང་རྒྱལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནི། །ཉོན་མོངས་མེད་པས་ཤིན་ཏུ་འབྱུང། །
ཕྱི་རོལ་གྱི་ནི་གཟུགས་མེད་དེ། །རང་གི་སེམས་ནི་ཕྱི་རོལ་སྣང་།སེམས་ནི་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་ཕྱིར། །བྱིས་པ་རྣམས་ནི་འདུས་བྱས་རྟོག་།རང་སེམས་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ཡི། །
ཕྱི་རོལ་དོན་རྣམས་མི་ཤེས་པས། །མཐའ་བཞིར་སྦྱར་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས། །བླུན་པོ་དག་གིས་ཟློག་པར་བྱེད། །གཏན་ཚིགས་མེད་དེ་མཐའ་ཡང་མེད། །དཔེ་དང་ཡན་
ལག་རྣམས་ཀྱང་མེད། །རང་གི་སེམས་ནི་དོན་རྒྱུད་དེ། །གལ་ཏེ་ཤེས་ན་མཁས་པ་ཡིན། །གང་ཞིག་རྟོག་པས་བརྟག་བྱ་བ། །དེ་ནི་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། །བརྟག་

[284A]༄༅། །པ་ལ་ནི་བརྟེན་བཅས་ཏེ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རབ་ཏུ་འཇུག་།ཕན་ཆུན་མ་གྱེས་འབྲེལ་བ་ཡི། །བག་ཆགས་གཅིག་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང། །གཉིས་པོ་གློ་བུར་
བྱུང་བའི་ཕྱིར། །མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་སེམས་མི་སྐྱེ། །སྲིད་པ་གསུམ་ན་གནས་པ་ཡི། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམ་རྟོག་ཡིན། །གང་ཞིག་དོན་སྣང་འཇུག་པ་ནི། །བརྟགས་པའི་རང་
བཞིན་དེ་ཡིན་ཏེ། །སྣང་བའི་ས་བོན་ལྡན་པའི་ཕྱིར། །སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་བཅུ་གཉིས་སོ། །གནས་དང་དམིགས་བྱ་ལྡན་པའི་ཕྱིར། །ལོ་རྒྱུས་སུ་ནི་ངས་བཤད་དོ། །ཇི་ལྟར་
མེ་ལོང་གཟུགས་བརྙན་དང། །རབ་རིབ་ཅན་ལ་སྐྲ་འཛིངས་པ། །དེ་བཞིན་བག་ཆགས་ཀྱིས་གཡོགས་སེམས། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་བ་ཡིན། །བདག་གིས་རྟོག་པས་
བརྟགས་དོན་ལ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རབ་ཏུ་འཇུག་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་བརྟགས་པ་ལྟར། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ནི་དོན་མེད་དེ། །ཇི་ལྟར་ཐག་པར་མ་ཤེས་ནས། །བྱིས་པ་སྦྲུལ་དུ་
འཛིན་པ་བཞིན། །གང་གི་སེམས་དོན་མ་ཤེས་པས། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ནི་དོན་དུ་རྟོག་དེ་ལྟར་ཐག་པ་ཐག་ཉིད་དུ། །གཅིག་དང་ཐ་དད་སྤངས་མོད་ཀྱི། །གང་གིས་ཐག་པར་རྣམ་
རྟོག་པ། །དེ་ནི་རང་སེམས་ཉེས་པ་ཡིན། །གང་ལ་གང་གི་དངོས་པོར་ཡང། །བརྟགས་ན་མི་དམིགས་མ་ཡིན་པ། །དེ་ནི་མེད་པར་ཤེས་མི་བྱ་།ཆོས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཡིན་

[284B] ༑ཡོད་པའི་ཟླ་དྲངས་མེད་པ་སྟེ། །མེད་པའི་ཟླ་དྲངས་ཡོད་པ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་མེད་པར་ཤེས་མི་བྱ། །ཡོད་པ་ཉིད་དུའང་མི་བརྟག་གོ་གང་འདི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ལ། །བརྟགས་
ན་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་མིན། །དེ་ཡི་བདག་ཉིད་མིན་མཐོང་ཞིང། །ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇུག་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་མེད། །དེ་བཞིན་བུམ་པ་རས་ལ་སོགས། །
སྣང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། །ཁྱོད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་མི་འབྱུང་ངོ་།ཐོག་མ་མེད་ལྡན་འདུས་བྱས་ལ། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་རྟོག་ནོར་ན་།།དངོས་པོ་དངོས་ཉིད་སུ་ཞིག་གིས། །འཁོར་
བྱས་ཐུབ་ཆེན་བདག་ལ་གསུངས། །དངོས་པོ་དངོས་ཉིད་མེད་པ་སྟེ་།སེམས་ཙམ་པོ་ནི་སྣང་བ་ཡིན། །རང་གི་སེམས་ནི་མ་མཐོང་བས་།རྣམ་པར་རྟོག་པ་རབ་ཏུ་འཇུག་ཇི་ལྟར་
བྱིས་པས་བརྟགས་པ་ཡི། །བརྟགས་པ་གལ་ཏེ་ཡོད་མེད་ཅིང། །དེ་ལས་རྣམ་པ་གཞན་ཡོད་ན། །བློས་ཀྱང་རྟོག་པར་མི་རུང་ངོ། །འཕགས་པ་གལ་ཏེ་དེ་ཡོད་ན། །དེ་ནི་བྱིས་
པས་བརྟགས་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་འཕགས་ལས་དེ་ལོག་ན། །འཕགས་དང་བྱིས་པ་མཉམ་པར་འགྱུར། །གང་ཕྱིར་སེམས་ནི་རྣམ་སྦྱངས་པ་།འཕགས་པ་རྣམས་ལ་ནོར་པ་
མེད༑ ༑སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ནི་མ་དག་པའི། །བྱིས་པ་བརྟགས་ལ་རྟོག་པར་བྱེད། །ཇི་ལྟར་བུ་ལ་མ་ཞིག་ནི། །མཁའ་ལ་ཤིང་ཐོག་ལེན་བྱེད་ཅིང། །འདི་རེ་བུ་གཅིག་མ་ངུ་

[285A]༄༅། །བར༑ ༑ཤིང་ཐོག་སྣ་ཚོགས་འདི་ཡང་ལོང། །དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ངས། །བརྟགས་པའི་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། །བྲིས་ནས་ཡོད་
དང་མེད་པ་ཡི། །ཕྱོགས་སྤངས་ཚུལ་ནི་རབ་ཏུ་བཤད། །གང་གི་མ་བྱུང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས། །འབྱུང་སྟེ་འབྲེལ་ལས་མ་ཡིན་ན། །སྔོན་མ་སྐྱེས་པ་ད་སྐྱེས་ཏེ། །བདག་ཉིད་
དུ་ཡང་རེད་པ་མེད། །བདག་ཉིད་མ་རྙེད་སྐྱེས་པ་མེད། །རྐྱེན་མེད་པར་ཡང་གང་ནའང་མེད། །སྐྱེས་པའི་དངོས་པོ་དེ་དག་ཀྱང་།རྐྱེན་མེད་པར་ཡང་གང་ནའང་མེད། །
དེ་ལྟ་བུ་ཡི་མདོར་མཐོང་ན། །གང་ན་མེད་མིན་ཡོད་མིན་མིན། །དངོས་པོ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བར་ནི། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་བརྟག་གོ་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་བྱིས་པ་
ལ༑ ༑རྐྱེན་གྱིས་གཅིག་དང་ཐ་དད་གཏམ། །ཟེར་ཡང་འགྲོ་བ་རྨི་ལམ་དང། །སྒྱུ་མ་འདྲ་བར་མི་ཤེས་སོ། །བརྗོད་པའི་ཡུལ་གྱི་ཐེག་པ་ནི། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད།།
ངས་ནི་དོན་ཀྱང་ལེགས་པར་བསྟན། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་སོ་།གང་དག་འཇུངས་པའི་ཉན་ཐོས་དང། །མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་བྱས་པ་ན། །གང་ཕྱིར་རྟོག་གིས་བཤད་
པས་ན། །དེ་དག་དོན་ལ་འཁྲུལ་པའོ། །མཚན་ཉིད་དང་ནི་དངོས་དབྱིབས་དང། །མིང་ནི་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཡང། །དེ་དག་ལ་ནི་དམིགས་བྱས་ཤིང། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རབ་ཏུ་

[285B]གང་རྣམས་གཅིག་དང་དུ་མ་དང། །ཚངས་པའི་རིས་ལ་དབང་སྒྱུར་ཞིང། །ཉི་མ་ཟླ་བའི་འོད་དག་ཀྱང། །གང་འཇིག་བྱེད་པ་སྲས་མ་ཡིན། །འཕགས་པའི་མཐོང་བ་
ཕུན་སུམ་ཚོགས། །ཡང་དག་ཇི་བཞིན་རྟོགས་རིག་ཅིང། །འདུ་ཤེས་ཟློག་ལ་མཁས་པ་རྣམས། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཆོག་ཕྱིན་ཅིང། །དེ་ནི་ང་ཡི་བསྟན་པ་ལ། །སྲས་པོ་གྲོལ་
བའི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། །དངོས་དང་དངོས་མེད་རྣམ་གྲོལ་ཞིང། །འོང་དང་འགྲོ་བ་རྣམ་སྤངས་པའོ། །གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཕྱིར་ལྡོག་ནས། །གལ་ཏེ་ལས་ནི་འཇིག་འགྱུར་ན། །རྟག་དང་
མི་རྟག་པར་མི་འགྱུར། །འཁོར་བ་དག་ཀྱང་མེད་འགྱུར་རོ། །ལྡོག་པའི་ཚེ་ནི་ཞིག་གྱུར་པ། །གཟུགས་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་སྟེ། །ཡོད་མེད་ཉེས་དང་བྲལ་བའི་ལས། །ཀུན་གཞི་
ལ་ནི་རབ་ཏུ་གནས། །སྲིད་པའི་གནས་སུ་རྣམ་ཤེས་དང། །གཟུགས་ལྷུན་རབ་ཏུ་འཇིག་པ་སྟེ། །གཟུགས་དང་རྣམ་ཤེས་འབྲེལ་པ་ཡི། །ལས་ནི་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །
གལ་ཏེ་དེ་དག་དང་འབྲེལ་བའི། །མི་ཡི་ལས་ནི་འཇིག་འགྱུར་ན། །ལས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཞིག་པའི་ཕྱིར། །འཁོར་མེད་མྱ་ངན་འདའ་བའང་མེད། །ཞིག་ཀྱང་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །གལ་
ཏེ་འཁོར་བར་སྐྱེ་འགྱུར་ན། །གཟུགས་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་།ཐ་མི་དད་པས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །སེམས་ནི་གཟུགས་སུ་རྣམ་རྟོག་ལས། །གཅིག་པ་མ་ཡིན་ཐ་དད་མིན། །ཡོད་

[286A]༄༅། །དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་ཕྱིར། །དངོས་པོ་རྣམས་ལ་འཇིག་པ་མེད། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་དང་གཞན་གྱི་དབང། །ཕན་ཚུན་མཚན་ཉིད་ཐ་མི་དད། །
གཟུགས་ཀྱི་མི་རྟག་ཉིད་བཞིན་ཏེ། །གཅིག་ལ་གཅིག་ཀྱང་སྐྱེད་བྱེད་པའོ། །གཅིག་དང་ཐ་དད་རྣམ་གྲོལ་བའི། །བརྟགས་པ་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་ན། །ཡོད་དང་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།།
གཟུགས་ཀྱི་མི་རྟག་ཉིད་བཞིན་ནོ། །བརྟགས་པ་ཤིན་ཏུ་མཐོང་འགྱུར་ན། །གཞན་གྱི་དབང་ནི་མི་སྐྱེའོ། །གཞན་གྱི་དབང་ནི་རབ་མཐོང་ན། །བརྟགས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་འགྱུར། །
རྟོག་པ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ན། །ང་ཡི་ཚུལ་ཀྱང་རྣམ་འཇིག་བྱེད་།ང་ཡི་བསྟན་པ་འདི་ལ་ནི། །སྒྲོ་འདོགས་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཡིན་།གང་ན་གང་ཚེ་དེ་འདྲ་བ། །ཆོས་ལ་སུན་
འབྱིན་ཡོད་པའི་རྣམས། །ང་ཡི་ཚུལ་ནི་འཇིག་པར་བྱེད། །དེ་དག་ཀུན་དང་འགྲོ་མི་བྱ། །གང་ཞིག་སྒྲོ་འདོགས་སྐུར་པ་འདེབས། །བརྟགས་པ་རྣམ་པར་འཇིག་བྱེད་དང། །
མཁས་པ་དག་ཏུ་གཏམ་མི་བྱ། །དགེ་སློང་དོན་ལ་སྤང་བར་བྱ་།སྐྲ་ཤད་འཛིངས་དང་སྒྱུ་འདྲ་དང། །རྨི་ལམ་འདྲ་ཞིང་དྲི་ཟ་འདྲ། །རྟོག་པ་སྨིག་རྒྱུ་སྣང་འདྲ་ལ། །གང་དག་ཡོད་
དང་མེད་ལྟ་བུ། །དེ་དག་སྡུད་པར་སུ་སྤྱོད་པ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལ་དེ་མི་སློབ། །དེ་དག་མཐའ་གཉིས་ལྷུང་བ་སྟེ། །གཞན་ཡང་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱེད། །བརྟགས་པའི་དངོས་

[286B] །དངོས་དང་དངོས་མེད་རྣམ་གྲོལ་བ་།རྣལ་འབྱོར་ཅན་ནི་སུས་མཐོང་བ། །དེ་དག་བསྡུ་བར་སྤྱད་པར་གྱིས། །མུ་ཏིག་ནོར་བུ་གསེར་འབྱུང་བའི། །འབྱུང་ཀུན་
འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་པ། །སྣ་ཚོགས་ལས་ཀྱི་རྒྱུས་མ་བྱུང། །བུས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་རིགས་རྣམས་ནི། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལས་གྱིས་སྤངས། །སྣང་བ་
མེད་ཕྱིར་ལས་མེད་དོ། །ལས་ལས་བྱུང་བའི་འགྲོ་བའང་མེད། །ཇི་ལྟར་འཕགས་པས་རྣམ་སྒོམ་ལྟར། །དངོས་པོའི་དངོས་ཉིད་མེད་མོད་ཀྱི། །ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་བརྟགས་པ་ལྟར།།
དངོས་པོ་དག་ནི་ཡོད་པའོ། །ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་བརྟགས་པ་ལྟར། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་ན་ནི། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མེད་པས་ན། །སུ་ལའང་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་ཏེ། །
དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་ཉོན་མོངས་ལས། །འཁོར་བ་དབང་པོ་ཉེར་འགྲོ་བ། །མི་ཤེས་པ་དང་སྲིད་འབྲེལ་ནི། །ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་བརྟགས་པ་
ལྟར༑ ༑གང་གི་དངོས་པོ་ཡོད་མིན་པ། །དེ་དག་དབང་པོ་འཇུག་པ་མེད་།རྣལ་འབྱོར་ཉིད་ཀྱང་འཇུག་པ་མེད། །བཅོམ་ལྡན་གལ་ཏེ་འཁོར་བ་ཡི། །རྒྱུ་ཡི་དངོས་པོ་མ་མཆིས་ན།།
བྱིས་པ་ནན་ཏན་མ་བགྱིས་པར། །བྱེད་པ་སྤངས་པའི་ཐར་པར་འགྱུར། །ཁྱོད་ཀྱི་འཕགས་པ་བྱིས་པའི་ཁྱད། །དངོས་པོ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་མཆིས། །རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་སྤྱོད་

[287A]༄༅། །པའི༑ ༑འཕགས་པ་དག་ལ་དངོས་པོ་མེད། །ཕུང་པོ་གང་ཟག་ཆོས་རྣམས་དང། །རང་དང་སྤྱི་ཡི་མཚན་ཉིད་མེད། །དབང་པོ་རྣམས་དང་རྐྱེན་གྱི་རྣམས།།
ཉན་ཐོས་དག་ལ་ངས་བཤད་དོ། །རྒྱུ་མེད་པ་དང་སེམས་ཙམ་དང་།འབྱོར་པ་རྣམས་དང་ས་རྣམས་དང། །སོ་སོ་རང་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་།དག་པ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ལ་བཤད། །
ང་ཡི་བསྟན་ལ་སུན་འབྱིན་པ། །དུར་སྨྲིག་གི་ནི་གོས་བགོས་ཤིང་།འབྲས་བུ་ཡོད་དང་མེད་སྨྲ་བ། །མ་འོངས་པ་ཡི་དུས་ན་འབྱུང་།དངོས་པོ་མེད་དེ་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས། །ཡོད་
པ་འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཤིན་ཏུ་མེད་།རྟོག་གོ་པ་རྣམས་རྟོག་པར་བྱེད། །མ་འོངས་པ་ཡི་དུས་ན་ནི། །བྱིས་པའི་རང་བཞིན་གཟེག་ཟན་འབྱུང།།
འབྲས་བུ་མེད་སྨྲའི་ལྟ་ངན་པས། །སྐྱེ་བོ་མང་པོ་རླག་པར་བྱེད་།རྡུལ་ཕྲན་ལས་ནི་འགྲོ་བ་འབྱུང། །རྡུལ་ཕྲན་རྣམས་ནི་རྒྱུ་མེད་དེ། །རྫས་དགུ་རྣམས་ཀྱང་རྟག་པའོ་ཞེས། །ལྟ་བ་
ངན་པས་སྟོན་པར་འགྱུར། །རྫས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྫས་བརྩམས་ཏེ་།ཡོན་ཏན་གྱིས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ནོ། །དངོས་པོ་དག་གི་དངོས་ཉིད་གཞན། །ཡོད་པ་དག་ནི་འཇིག་པར་བྱེད། །
གལ་ཏེ་མ་བྱུང་འབྱུང་འགྱུར་ན། །འཇིག་རྟེན་ཐོག་མ་ཡོད་པར་འགྱུར། །འཁོར་བ་སྔོན་གྱི་མཐའ་མ་ནི། །ངས་ནི་མེད་པར་བཤད་པ་ཡིན། །སྲིད་གསུམ་ཐམས་ཅད་བགྲང་བ་དག་

[287B] །ཁྱི་དང་རྔ་མོ་བོང་བུ་ལའང། །ར་སྐྱེར་འགྱུར་བ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །གལ་ཏེ་གཟུགས་དང་རྣམ་ཤེས་དང། །མིག་ནི་མ་སྐྱེས་སྐྱེ་འགྱུར་ན། །ཅོད་པན་རེ་ལྡེ་རས་ལ་
སོགས། །འཇིམ་པ་བསྒོངས་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །རས་ལ་རེ་ལྡེ་ཡོད་པ་མིན། །རྩི་ཀྱང་ལ་ཡང་རས་མེད་དོ། །གཅིག་པོ་ལས་ནི་གཅིག་འབྱུང་ན། །རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཅིར་མི་
འབྱུང། །འཚོལ་དེ་དང་ལུས་དེ་དང། །གང་ཡང་མ་བྱུང་སྐྱེ་བ་ནི། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཞན་སྨྲ་བ། །ངས་ཀྱང་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་བཤད། །སྔ་མའི་ཕྱོགས་ནི་བརྗོད་བྱ་སྟེ། །དེ་དག་བློ་ནི་
བཟློག་པར་བྱ། །དེ་དག་བློ་ནི་བཟློག་བྱས་ནས། །བདག་གི་ཕྱོགས་ནི་ངས་བཤད་དོ། །ང་ཡི་སློབ་མ་རྨོངས་པའི་སྡེ། །ཡོད་མེད་ཕྱོགས་ལ་གནས་འོང་ཞེས། །དེ་ཕྱིར་མུ་སྟེགས་སྨྲ་བ་
དག་ངས་ནི་བརྗོད་པར་བྱས་པ་ཡིན། །ཡན་ལག་སེར་སྐྱ་བློ་ངན་པའང། །འགྲོ་བ་གཙོ་ལས་སྐྱེས་པ་དང། །ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡང། །སློབ་མ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་སྟོན། །
རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་དང་མ་བྱུང་མིན། །རྐྱེན་རྣམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །རྐྱེན་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། །མ་བྱུང་བ་ནི་མི་འབྱུང་ངོ། །ཡོད་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་བྲལ་ཞིང། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་
རྣམས་སྤངས་པ་དང། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་མེད་པ་དང། །རང་གི་ཕྱོགས་ཏེ་མཚན་གཞི་སྤངས། །སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་འདྲ་བ་ཡི། །འཇིག་རྟེན་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་སྤངས་པ། །རྟག་ཏུ་རྒྱུ་མེད་པར་མཐོང་

[288A]༄༅། །ན༑ ༑རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འཇུག་གོ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་སྨིག་རྒྱུ་འདྲ། །རྟག་པར་སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་བཞིན། །ཡོད་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་བྲལ་ཞིང། །རྒྱུ་
དང་རྐྱེན་གྱིས་སྤངས་པ་ཡི། །སྲིད་པ་རྒྱུ་མེད་པར་མཐོང་ན་།སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པར་འདག་གང་གི་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་།སེམས་ཙམ་པ་ཡང་མེད་འགྱུར་ན། །དངོས་པོ་མེད་པར་
ཇི་ལྟར་སེམས། །སེམས་ཙམ་དུ་ཡང་མི་རུང་ངོ། །དངོས་པོ་ལ་ནི་དམིགས་བྱས་ཤིང། །མི་རྣམས་སེམས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །སྒྱུ་མེད་པར་ནི་ཇི་ལྟར་སེམས། །སེམས་ཙམ་དུ་
ནི་མི་རུང་ངོ། །འཕགས་པའི་དངོས་པོའི་ཚུལ་ལ་ནི། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སེམས་ཙམ་ཡོད། །ཡོད་པའང་མིན་པ་དེ་དག་ནི། །ང་ཡི་ཚུལ་ལ་མི་མཁས་པའོ། །གཟུང་དང་འཛིན་
པའི་དངོས་བོར་ནི། །གལ་ཏེ་སེམས་ནི་འཇུག་འགྱུར་ན། །དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་སེམས། །སེམས་ཙམ་དུ་ཡང་མི་རུང་ངོ། །ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གནས་འདྲ་དང། །གལ་ཏེ་
རྨི་ལམ་འདྲ་སྐྱེ་ན། །སེམས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར། །སེམས་ལ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མེད། །ཇི་ལྟར་རལ་གྲི་རང་སོ་དང། །ཇི་ལྟར་མཛུབ་མོ་རང་རྩེ་ལ། །མི་གཅོད་རེག་
པར་མི་འགྱུར་བ། །དེ་བཞིན་སེམས་ཀྱིས་རང་བལྟ་ལའོ། །གཞན་དག་མེད་ཅིང་དབང་ཡང་མེད། །བརྟགས་པ་ཡི་ནི་དངོས་པོ་མེད། །ཆོས་ལྔ་རྣམས་དང་སེམས་གཉིས་ཀྱང་

[288B] །སྐྱེ་བར་བྱ་དང་སྐྱེ་བྱེད་དང། །དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །སྐྱེ་བར་བྱེད་ལས་དགོངས་བྱས་ནས། །རང་བཞིན་མེད་པར་ངས་བཤད་དོ། །རྣམ་
པ་སྣ་ཚོགས་དོན་དབྱིབས་སུ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་སྐྱེ་ན། །རི་བོང་རྭ་དང་ནམ་མཁའ་ཡང། །དོན་དུ་སྣང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་།གལ་ཏེ་མ་བརྟགས་དོན་ཡོད་ན། །སེམས་ཀྱང་
དོན་དུ་སྣང་བར་འགྱུར། །སེམས་དང་ཐ་དད་བརྟགས་པ་ཡི། །དོན་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་དམིགས་སོ། །ཐོག་མ་མེད་ལྡན་འཁོར་པ་ན། །དོན་ནི་གང་ནའང་མེད་པ་སྟེ། །སེམས་ནི་རྒྱས་པར་
མ་གྱུར་ན། །ཇི་ལྟར་དོན་དུ་སྣང་བར་འཇུག་གལ་ཏེ་མེད་པས་རྒྱས་འགྱུར་ན། །རི་བོང་རྭ་ཡང་དེར་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་མེད་པས་རྒྱས་གྱུར་པའི། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འབྱུང་
ངོ༑ ༑ཇི་ལྟར་ད་ལྟར་མེད་པ་བཞིན། །སྔོན་ཀྱང་དེ་ནི་ཡོད་པ་མིན། །དོན་མེད་པར་ནི་དོན་འབྲེལ་སེམས། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་འཇུག་པར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སྟོང་ཉིད་མཐའ།།
མྱ་ངན་འདས་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི། །དོན་དམ་གྱི་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་རྟོག་པ་ཡིས། །སྲིད་པ་རྒྱུ་མེད་མ་བྱུང་བར། །རབ་ཏུ་ཤེས་པར་
མ་གྱུར་པས། །བྱིས་པ་ཡོད་དང་མེད་པར་ལྷུང། །སྣང་བ་མེད་པར་སེམས་མངོན་ཏེ། །བྱེ་བྲག་ཐོག་མ་མེད་རྒྱུས་འབྱུང། །ཐོག་མ་མེད་ནས་དོན་མེད་ན། །བྱེ་བྲག་ཅི་ཡིས་སྐྱེ་བར་

[289A]༄༅། །འགྱུར༑ ༑གལ་ཏེ་མེད་པས་རྒྱས་འགྱུར་ན། །དབུལ་པོ་དག་ཀྱང་ནོར་ལྡན་འགྱུར། །དོན་མེད་ཇི་ལྟར་སེམས་སྐྱེ་བ། །ཐུབ་པས་བདག་ལ་བཤད་
དུ་གསོལ། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མེད་དེ། །སེམས་ཀྱང་མེད་ཅིང་སྤྱོད་ཡུལ་མེད། །སེམས་ཀྱང་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །སྲིད་པ་གསུམ་ནི་བྱེད་སྤངས་པའོ། །སྐྱེ་བ་རྣམ་
བར་བཟློག་པའི་ཕྱིར། །མི་སྐྱེ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ། །རྒྱུ་མེད་སྨྲ་བར་བཤད་པ་ནི། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་རིག་གོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ། །དངོས་པོ་མེད་པའང་
མ་ཡིན་ཏེ། །རྨི་ལམ་སྒྱུ་འདྲ་དྲི་ཟའི་གྲོང། །རྒྱུ་མེད་པ་ཡི་དངོས་པོ་ཡོད། །མ་སྐྱེས་རང་བཞིན་མེད་པ་དང། །ཅི་ཕྱིར་སྟོང་པའང་བདག་ལ་གསུངས། །འདུས་པ་དག་ནི་མ་གཏོགས་
པར༑ ༑ནམ་ཞིག་དངོས་པོ་མི་སྣང་བ། །དེ་ཚེ་མ་སྐྱེས་སྟོང་པ་སྟེ། །རང་བཞིན་མེད་པར་ངས་བཤད་དོ། །རྨི་ལམ་སྐྲ་ཤད་སྒྱུ་མ་དང། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་སྨིག་སྒྱུ་རྣམས། །རྒྱུ་
མེད་པར་ཡང་སྣང་གྱུར་པ། །འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་འདུས་པ་རེ་རེར་ཡང། །སྣང་བ་མེད་པས་ཡོད་མ་ཡིན། །འདུས་པ་མུ་སྟེགས་ལྟ་བ་ལྟར། །འཇིག་
པས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མིན། །རྒྱུ་མེད་སྨྲ་བས་བརྩད་བྱ་སྟེ། །མ་སྐྱེས་པ་ཡང་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་རབ་བསྒྲུབས་ན། །ང་ཡི་ཚུལ་ནི་མི་འཇིག་གོ་རྒྱུ་མེད་སྨྲ་བ་བསྟན་

[289B] ༑ཇི་ལྟར་ཅི་ལས་ཅི་དག་གིས། །གང་དུ་རྒྱུ་མེད་སྐྱེར་འགྱུར་ཞེས། །མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་འཇིགས་པ་སྐྱེ། །རྒྱུ་ལས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་པར། །ནམ་ཞིག་འདུས་བྱས་མཐོང་བ་ན། །
དེ་ཡི་སྐྱེ་འཇིག་སྨྲ་བ་ཡི། །ལྟ་བ་རྣམ་པར་ལྡོག་པར་འགྱུར་།དངོས་པོ་མེད་པ་སྐྱེ་མེད་དམ། །དེ་སྟེ་རྐྱེན་ལ་བརྟགས་པའམ་།འོན་ཏེ་དངོས་པོའི་མིང་ལགས་སམ། །དོན་མེད་པ་
ཡང་བདག་ལ་གསུངས། །དངོས་མེད་མི་སྐྱེ་མ་ཡིན་ཏེ། །རྐྱེན་ལ་བརྟགས་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོའི་མིང་ཡང་དེ་མིན་ཏེ། །དོན་མེད་པའང་མིང་མ་ཡིན། །ཉན་ཐོས་དང་ནི་རང་
རྒྱལ་དང། །ས་བདུན་དུ་ནི་ཕྱིན་རྣམས་དང། །མུ་སྟེགས་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ། །དེ་ནི་མི་སྐྱེ་མཚན་ཉིད་དོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་བཟློག་པ་དང། །བྱེད་པ་དག་ནི་དགག་པ་དང། །
སེམས་ཙམ་དུ་ནི་རྣམ་གཞག་པ། །སྐྱེ་བ་མེད་པར་ངས་བཤད་དོ་།དངོས་པོ་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་མེད་པ། །རྟོག་དང་རྟག་པ་སྤངས་པ་སྟེ། །ཡོད་མེད་ཕྱོགས་ལས་གྲོལ་བ་ནི། །སྐྱེ་བ་མེད་
པར་ངས་བཤད་དོ། །སེམས་ནི་སྣང་དང་རྣམ་བྲལ་བ། །རང་བཞིན་གཉིས་ཀྱང་སྤངས་པ་སྟེ། །གནས་རྣམས་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་ནི། །སྐྱེ་བ་མེད་པར་ངས་བཤད་དོ། །ཕྱི་རོལ་དངོས་པོ་
དངོས་མེད་མིན། །སེམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མེད། །ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་རབ་སྤངས་པ། །དེ་ནི་སྐྱེ་མེད་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་སྟོང་པ་རང་བཞིན་མེད། །དེ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་

[290A]༄༅། །ཀུན་བརྟག་ནམ་ཡང་སྟོང་ལས་སྟོང་མ་ཡིན། །སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སྟོང་པའོ། །རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་འདུས་པ་ལས། །རབ་ཏུ་འཇུག་ཅིང་ལྡོག་པར་འགྱུར། །
འདུས་པ་ལས་ནི་ལོགས་ཤིག་ན། །སྐྱེས་པ་མེད་ཅིང་འགགས་པའང་མེད་།གཅིག་པ་དང་ནི་ཐ་དད་དུ། །ཇི་ལྟར་མུ་སྟེགས་ཅན་རྟོག་བཞིན་།དངོས་པོ་ཐ་དད་མ་ཡིན་དང། །
འདུས་ལས་གུད་ན་གང་ནའང་མེད། །ཡོད་མེད་དངོས་པོ་མི་སྐྱེ་སྟེ་།མེད་མིན་ཡོད་མིན་གང་ནའང་མེད། །དེ་ཕྱིར་གཞན་དུ་འདུས་པ་ནི་།རབ་ཏུ་འཇུག་ཅིང་ལྡོག་པར་འགྱུར།།
འདི་ནི་བརྡ་ཙམ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། །ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་འབྲེལ་བ་ཡིན་།རྐྱེན་རྣམས་འབྲེལ་ལས་ལོགས་ཤིག་ན། །བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་དོན་མེད་དོ། །བསྐྱེད་པ་མེད་པས་སྐྱེ་བ་
མེད༑ ༑མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་སྐྱོན་གྱིས་སྤངས། །འབྲེལ་པ་ཙམ་དུ་ངས་བཤད་དེ། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་རིག་གོ་གང་ན་འབྲེལ་ལས་ལོགས་ཤིག་ན། །དངོས་པོ་བསྐྱེད་པ་ཡོད་
ཅེས་པ། །འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་སྟེ། །རྒྱུ་མེད་སྨྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ། །གང་ན་འབྲེལ་ལས་ལོགས་ཤིག་ན། །དངོས་པོ་སུ་ལ་ཡོད་ན་ནི། །མར་མེ་བཞིན་དུ་རྫས་རིགས་རྣམས།།
འབྲེལ་པ་སྣང་བའི་བྱེད་པར་འགྱུར། །འབྲེལ་པ་དག་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ། །ཆོས་གང་མི་མཁས་རྟོག་པ་ནི། །མ་སྐྱེས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ་།རང་བཞིན་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ། །

[290B] །སྐྱེ་བ་མེད་པ་གཞན་ཡིན་ཏེ། །གང་དེའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི། །དེ་ནི་མི་སྐྱེ་བཟོད་པ་ཡིན་།ནམ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་ཀུན། །འདི་ནི་འབྲེལ་བ་
ཙམ་མོ་ཞེས། །འབྲེལ་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ན། །དེ་ན་སེམས་ཀྱང་མཉམ་པར་འཇོག་མི་ཤེས་སྲེད་པ་ལས་ལ་སོགས། །འབྲེལ་པ་དག་གི་ནང་གི་ཡིན། །འཁོར་ལོ་འཇིམ་ཤིང་སྲུབ་
ལ་སོགས། །ས་བོན་འབྱུང་སོགས་ཕྱི་རོལ་ལོ། །འདི་ནི་འབྲེལ་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། །གང་གི་དངོས་པོ་རྐྱེན་གཞན་ལས། །གང་ཡང་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ནི། །འཐད་དང་ལུང་ལ་དེ་མི་གནས།།
གལ་ཏེ་བསྐྱེད་བྱའི་དངོས་མེད་ན། །བློ་ཡང་གང་གི་རྐྱེན་ལས་བྱུང། །འདི་དག་ཕན་ཚུན་རྐྱེན་གྱུར་པས། །དེ་ཕྱིར་དེ་དག་རྐྱེན་དུ་ཤེས། །དྲོད་གཤེར་སྲ་དང་གཡོ་བ་ཡི། །ཆོས་རྣམས་
བྱིས་པས་རྣམ་བརྟགས་ཏེ། །འདི་ནི་འདུས་པ་ཆོས་མ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ། །ནད་པའི་དབང་དུ་སྨན་པ་དང། །བྱ་བ་ཐ་དད་སྟོན་མོད་ཀྱི། །དེ་ལ་གཙུག་ལག་ཐ་དད་མེད།།
ནད་ཀྱིས་ཕྱེ་བས་ཐ་དད་དོ། །དེ་བཞིན་ངས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྒྱུད། །ཉོན་མོངས་ཉེས་པའི་སྐྱོན་ཆགས་པ། །དབང་པོ་དག་གི་སྟོབས་ཤེས་ནས། །བྱིས་པ་དག་ལ་ཚུལ་བཤད་དོ། །ཉོན་
མོངས་དབང་པོ་ཐ་དད་པས། །ང་ཡི་བསྟན་པ་དབྱེར་མི་ཕྱེད། །ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་ཞི་བ་ཡི། །ལམ་ནི་ཐེག་པ་གཅིག་ཡིན་ནོ། །རྫ་དང་སྣམ་བུ་ཅོད་པན་རྭ། །རི་བོང་རྭ་ནི་མེད་པའི་

[291A]༄༅། །རྒྱུ༑ ༑གང་རྒྱུ་ཚོགས་ལས་བྱུང་བ་དེ། །ཁྱོད་ཀྱིས་མེད་པར་ཤེས་མི་བྱ། །ཡོད་པའི་རྒྱུས་ནི་མེད་པ་སྟེ། །མེད་པ་མེད་པར་མི་རུང་ངོ། །ཡོད་པ་མེད་པའི་
ཟླ་ལས་བྱུང། །ཕན་ཚུན་ཟླ་ཡི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ཞིག་ལ་ནི་གནས་བཅས་ཤིང། །ཅི་ཞིག་སྣང་བར་སུས་བསམས་པ། །གང་ལ་རྟེན་པ་ཅི་ཞིག་ནི། །རྒྱུ་མེད་པ་སྟེ་རྒྱུ་མེད་མིན། །
གལ་ཏེ་གཞན་ལ་དེ་རྟེན་ཅིང། །དེ་ཡང་གཞན་ལ་སྣང་གྱུར་ན་།ཐུག་པ་མེད་པར་རབ་འགྱུར་ཏེ། །ཅི་ཞིག་ཅི་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་།ཇི་ལྟར་ལོ་མ་ཤིང་སོགས་ལ། །རྟེན་ཅིང་
སྒྱུ་མ་སྣང་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་དངོས་ལ་བརྟེན་བྱས་ཤིང། །མི་རྣམས་ལ་ནི་སྣ་ཚོགས་སྣང། །སྒྱུ་མའི་དྲ་བ་ལོ་མ་མིན། །གྱོ་མོ་མ་ཡིན་ཤིང་མ་ཡིན། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྱུ་
པར་མཐོང། །སྒྱུ་མ་བྱེད་པས་གནས་མཐོང་ངོ། །དེ་བཞིན་དངོས་ལ་བརྟེན་བཅས་ཏེ། །ཅི་ཞིག་བྱེ་བྲག་ཏུ་འགྱུར་ན། །སྣང་བའི་ཚེ་ན་གཉིས་མེད་པར། །ཅི་ཞིག་ཏུ་ནི་ཇི་ལྟར་
བརྟག་རྣམ་པར་རྟོག་ལ་རྣམ་བརྟགས་མེད། །རྣམ་པར་རྟོག་པའང་མེད་པ་སྟེ། །རྣམ་པར་རྟོག་ལ་མེད་པས་ན། །མྱ་ངན་འདས་མེད་འཁོར་བ་མེད། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་
པས་ན། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འཇུག་གོ་མ་ཞུགས་ན་ནི་ཇི་ལྟར་སེམས། །སེམས་ཙམ་དུ་ནི་མི་རུང་ངོ། །བསམ་པ་དུ་མ་ཐ་དད་ཕྱིར་།བསྟན་པ་ལ་ནི་སྙིང་པོ་མེད། །སྙིང་པོ་

[291B] །འཇིག་རྟེན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མེད་།ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་བརྟགས་པ་ཡི། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ནི་སྣང་བ་མེད་།སེམས་ནི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་སྣང། །བག་ཆགས་ཀྱིས་
ནི་མགོ་ཡུང་བསླང། །ཡོད་མེད་མ་བྱུང་མེད་པས་ན། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་ཏེ། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་མོ། །རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྤངས། །བྱིས་པ་རྐྱེན་གྱིས་
དངོས་པོར་འཆད། །མཁས་པ་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་སེམས་དང་བྲལ་བ་སྟེ། །སེམས་ནི་འཕགས་པར་ཉེར་འགྲོ་ཞི། །གྲངས་ཅན་གཅེར་བུ་ཁྱད་པར་ཅན། །དེ་བཞིན་
བྲམ་ཟེ་ཕྱུགས་བདག་རྣམས། །ཡོད་དང་མེད་པའི་ལྟ་བར་ལྷུང་།རྣམ་པར་དབེན་པའི་དོན་གྱིས་སྤངས། །རང་བཞིན་མེད་དང་མ་སྐྱེས་དང། །སྟོང་པ་སྒྱུ་མ་དྲི་མེད་རྣམས། །སངས་
རྒྱས་རྣམས་དང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང། །སུ་ཡི་ཕྱིར་ནི་དེ་དག་བཤད་།རྣལ་འབྱོར་ཅན་ནི་སེམས་གཙང་ལ། །ལྟ་བ་རྟོག་གེ་རྣམ་སྤངས་པའི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་བཤད། །
ངས་ཀྱང་རབ་ཏུ་བཤད་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་འདི་ཀུན་སེམས་ཡིན་ན་།འཇིག་རྟེན་ཅི་ལ་རབ་ཏུ་གནས། །ཅི་ཕྱིར་མི་རྣམས་འོང་འགྲོ་བར་།ས་ལ་རབ་ཏུ་སྣང་བར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་
བྱ་རྣམས་ནམ་མཁའ་ལ། །རྟོག་པས་ཀུན་ཏུ་བསྐྱོད་པས་ན། །གནས་མེད་རྟེན་པ་མེད་བཞིན་དུ། །ས་ཡི་སྟེང་བཞིན་དེ་དག་སྤྱོད། །དེ་བཞིན་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང། །རྣམ་པར་

[292A]༄༅། །རྟོག་པས་བསྐྱོད་པས་ན། །དེ་དག་བདག་གི་སེམས་ལ་རྒྱུ་།ནམ་མཁའ་ལ་ནི་བྱ་བཞིན་ནོ། །ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གནས་སྣང་བའི། །སེམས་ནི་རབ་ཏུ་འཇུག་
བཤད་པ། །སྣང་དང་འཇུག་པ་ཇི་ལྟར་ཅིས། །སེམས་ཙམ་པོ་ནི་བདག་ལ་གསུངས། །ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གནས་རྣམས་དང། །སྣང་དང་འཇུག་པ་བག་ཆགས་དང། །སྣང་དང་
འཇུག་པར་རྣམ་རྟོག་པས། །མི་བརྩོན་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་།དངོས་པོ་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ཡུལ། །སེམས་ནི་ཡུལ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་།སྣང་བའི་སེམས་ནི་ཡོངས་ཤེས་པས། །
རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འཇུག་གོ་བརྟགས་པའི་རིང་ནི་མིང་བྲལ་དང་།བློ་དང་རིག་བྱ་སྤངས་པར་ནི། །འདུས་བྱས་ནམ་ཞིག་མཐོང་གྱུར་པ། །དེ་ཡི་ཚེ་ན་གྲོལ་བར་འགྱུར། །མིང་
ལ་མིང་ནི་རྣམ་སྒོམ་པར། །ཤེས་པར་བྱ་བ་དེ་ཙམ་སྟེ། །གང་དག་གཞན་དུ་ཤེས་བྱེད་པ། །དེ་དག་མི་ཤེས་ཤེས་བྱེད་མིན། །ཆོས་ལྔ་རྣམས་དང་རང་བཞིན་དང། །རྣམ་པར་ཤེས་
པ་བརྒྱད་རྣམས་དང། །བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་ནི། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་འདུས། །གང་གི་ཚེ་ན་འགྲོ་བ་དག་བློ་དང་རིག་བྱས་དབེན་མཐོང་བ། །དེ་ཚེ་མིང་ལ་མིང་
རྟོག་པ། །མངོན་པར་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སེམས་མཐོང་ཕྱིར་ནི་བྱ་བ་དང། །ཡི་གེ་རྟོག་པ་ཕྱིར་རྟོག་གོ་རང་གི་སེམས་ནི་མ་མཐོང་ཕྱིར། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རབ་ཏུ་

[292B]གཟུགས་མེད་པ་ཡི་ཕུང་པོ་བཞིན། །དེ་དག་ལས་ནི་བགྲང་བ་མེད། །འབྱུང་བ་ཐ་དད་མཚན་གྱིས་གཟུགས། །ཇི་ལྟར་གཟུགས་རྣམས་མང་པོར་འགྱུར། །མཚན་ཉིད་ཡོངས་
སུ་བཏང་བའི་ཕྱིར། །འབྱུང་ལས་གྱུར་མིན་འབྱུང་བ་མིན། །འོན་ཏེ་མཚན་ཉིད་གཞན་གཟུགས་ན། །ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཅིར་མི་སྐྱེ་།ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་གྲོལ་བ། །གང་ཚེ་མཚན་
ཉིད་མེད་མཐོང་ཞིང། །ཆོས་ལ་བདག་མེད་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །དེ་ཚེ་སེམས་ནི་ལྡོག་པར་འགྱུར། །ཡུལ་དང་དབང་པོ་ཐ་དད་ཕྱིར་།རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་དུ་སྐྱེ། །མཚན་ཉིད་ཀྱིས་
ནི་གསུམ་ཡིན་ཏེ། །སྣང་བ་མེད་ལ་ལྡོག་པར་འགྱུར། །ཀུན་གཞི་ཡིད་ཀྱི་བདག་ཡིན་ཏེ། །ཤེས་པ་ཉིད་ནི་བདག་གི་ཡིན། །གཉིས་སུ་འཛིན་པས་རབ་ཏུ་འཇུག་ཡོངས་སུ་རྟོག་ན་
ལྡོག་པར་འགྱུར། །གཅིག་དང་ཐ་དད་རྣམ་གྲོལ་ཞིང། །རྒྱུ་བ་མེད་པར་ནམ་མཐོང་བ། །དེ་ཚེ་བདག་དང་བདག་གིར་ཡང། །གཉིས་སུ་རྟོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མ་ཞུགས་པར་ནི་
རྒྱས་མི་འགྱུར། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡང་མིན། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སྤངས་པ་ཡི། །འགགས་པ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་འཇིག་རྟེན་རྣམས། །རྣམ་རྟོག་སེམས་
ཙམ་བདག་ལ་གསུངས། །རྒྱུ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡི། །མཚན་དང་མཚན་གཞི་རྣམ་སྤངས་པ། །རང་གི་སེམས་ནི་སྣ་ཚོགས་སྣང་།མཐོང་བ་ལྟ་བུར་རྣམ་པར་བརྟགས། །

[293A]༄༅། །སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཤེས་པ་དང། །སེམས་ཀྱི་དོན་གཞན་གཟུང་བའི་ཕྱིར། །བློ་ཡིས་གང་ཚེ་མ་མཐོང་ན། །མེད་པའི་ལྟ་བར་འགྱུར་བ་ནི། །སེམས་
སུ་འཛིན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། །ཇི་ལྟར་དེ་ཡི་ཡོད་མི་འབྱུང། །རྣམ་རྟོག་དངོས་མིན་དངོས་མེད་མིན། །དེ་ཕྱིར་ཡོད་པ་མི་སྐྱེ་སྟེ། །སེམས་སྣང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར། །རྣམ་
རྟོག་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འཇུག་པ། །རབ་ཏུ་གྱུར་པ་གནས་མེད་པའོ། །བཞི་ཡི་ཕྱོགས་རྣམས་ཕྱིར་བཟློག་ཅིང་།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྒྱུ་ཅན་ན། །
མིང་གི་བྱེ་བྲག་གཞན་དེ་བྱས། །དེ་ནི་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་འདུས་པ་དང། །རྒྱུ་ནི་བཀག་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་།དེ་དག་དོན་གྱིས་དཔོག་པར་འགྱུར། །ཡང་
ན་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རྐྱེན་རྣམས་མི་རྟག་ན་།རྟག་པའི་ཉེས་པ་བཟློག་པར་འགྱུར། །བྱིས་པ་རྣམས་ནི་མི་རྟག་ཕྱིར། །འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད། །
གང་ཡང་འཇིག་པར་འགྱུར་བཞིན་དུ། །རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི་མི་སྣང་ངོ། །མི་མཐོང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཅིས། །མི་རྟག་པ་ལས་སྲིད་མི་འབྱུང། །བསྡུ་བ་དག་གིས་སེམས་ཅན་གདུལ། །ཚུལ་
ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་དབང་དུ་བྱ། །ཤེས་རབ་དག་གིས་ལྟ་བ་གཞིག་རྣམ་པར་ཐར་པས་ཤིན་ཏུ་སྤེལ། །འདི་ཀུན་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་ཏེ། །མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་གང་བཤད་རྫུན། །

[293B] །རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡང་མེད། །ང་འདྲ་གཅིག་པུ་རང་གྲུབ་མཐའ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྤངས། །འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་རྣམ་བྲལ་བ། །སློབ་
མའི་སྡེ་ལ་བཤད་པར་བྱ། །སེམས་ཙམ་སྟེ་ནི་སྣང་བ་མེད། །རྟག་དང་ཆད་པ་སྤངས་པ་ཡི། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་རུ་།སེམས་ནི་རྟག་པ་གཉིས་སུ་སྣང། །ཇི་སྲིད་
སེམས་ནི་འཇུག་པའི་བར། །དེ་སྲིད་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་རང་གི་སེམས་མཐོང་ན། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འཇུག་གོ་འདུ་བ་འབྲས་བུ་དོན་གྲུབ་པ། །ཟད་པ་
འབྲས་བུ་མ་མཐོང་བ། །འདུ་དང་ཟད་པ་ཡོངས་ཤེས་ན། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འཇུག་གོ་རྟག་དང་མི་རྟག་བྱས་པ་དང། །མ་བྱས་པ་དང་གཞན་མིན་གཞན། །དེ་ལ་སོགས་པ་
ཐམས་ཅད་ནི། །འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་ཚུན་ཡིན་ནོ། །ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་མི། །བྱོལ་སོང་ཡི་དྭགས་གཤིན་རྗེའི་གནས། །གང་དུ་ལུས་ཅན་སྐྱེ་བ་ཡི། །འགྲོ་བ་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་
བཤད། །རབ་འབྲིང་ཐ་མའི་ལས་རྣམས་ཀྱིས། །དེ་དག་ཏུ་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །དགེ་བ་ཐམས་ཅད་བསྲུངས་ན་ནི། །ཁྱད་པར་དུ་ཡང་ཐར་པར་འགྱུར། །ཁྱོད་ཀྱིས་དགེ་སློང་སྡེ་
རྣམས་ལ། །སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་དག་ལ་ཡང། །སྐྱེ་དང་སྐྱེ་དང་འཆི་བཤད་པ། །དགོངས་པ་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། །ཇི་ལྟར་གཟུགས་ལས་གཟུགས་གཞན་བཞིན། །སེམས་

[294A]༄༅། །ཀྱང་འདུས་ནས་འཇིག་པར་འགྱུར། །དེའི་ཕྱིར་སློབ་མ་རྣམས་ལ་ནི། །སྐད་ཅིག་གཅིག་ནས་གཅིག་སྐྱེ་བཤད། །གཟུགས་དང་གཟུགས་ལ་རྣམ་རྟོག་
པ༑ ༑འབྱུང་དང་འཇིག་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་མེད་དོ། །སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་གང་ངས་བཤད། །འདི་ནི་རྐྱེན་དུ་བཤད་པ་ཡིན་
གཟུགས་སུ་འཛིན་པ་རྣམ་སྤངས་པ། །སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད་།རྐྱེན་དང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་རྣམས། །མ་རིག་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས། །ཆོས་གཉིས་ཀྱིས་ནི་འཇུག་པར་
འགྱུར༑ །མི་གཉིས་དེ་བཞིན་ཡིད་གཉིས་སོ། །རྐྱེན་དང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་ཡི། །ཆོས་རྣམས་གལ་ཏེ་ཁྱད་མེད་ན། །རྟག་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུར་འགྱུར། །རྐྱེན་རྣམས་ཀྱང་ནི་
རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར། །ཁྱོད་དང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གསུང། །མུ་སྟེགས་ཅན་དང་ཁྱད་མེད་འགྱུར་།དེ་ཕྱིར་ཐུབ་ཆེན་འཕགས་མ་ཡིན། །
འདོམ་གང་ཙམ་གྱི་ལུས་ལ་ནི། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་འབྱུང་འཇིག་རྟེན་དང། །འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་གྱི་རྣམས། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་བཤད། །རང་བཞིན་གསུམ་ལ་
འཛིན་པ་ཡིས། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གཟུང་འཛིན་ལྟར། །འཇིག་རྟེན་འདས་དང་འཇིག་རྟེན་པའི། །ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད། །དེ་ཕྱིར་སྔོན་ལ་བལྟ་བྱ་སྟེ། །རང་བཞིན་

[294B] །ལྟ་བ་རྣམས་ནི་བཟློག་པའི་ཕྱིར་།རང་བཞིན་རྣམ་པར་མི་བརྟག་གོ་ཉམས་པའི་ཉེས་ཕྱིར་སྡོམ་པ་མེད། །སེམས་ཀྱང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཉིས་
སུ་འཛིན་ཕྱིར་འཇུག་པར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གཉིས་མེད་ཡིན་།མི་ཤེས་པ་དང་སྲེད་པ་ལས། །རྣམ་ཤེས་ལ་སོགས་ཚུལ་མ་སྐྱེས་།མཐར་ཐུག་མེད་དང་བྱས་པ་དང་
སྲིད་པ་བྱས་ལས་མི་སྐྱེའོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་པ་ནི། །མི་མཁས་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་བཞིར་བཤད། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་འཇུག་ཕྱིར། །དངོས་པོ་ཡོད་དང་དངོས་མེད་
མེད༑ ༑མཐའ་བཞི་དག་ལས་གྲོལ་བ་ཡི། །ལྟ་བ་གཉིས་པོ་རྣམ་སྤངས་པ། །མཐོང་ནས་རྣམ་རྟོག་གཉིས་འཇུག་ནི། །མངོན་པར་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མ་སྐྱེས་པ་ཡི་དངོས་པོ་
རྣམས། །བློ་ནི་རྣམ་པར་ལྡང་བའི་ཕྱིར། །སྐྱེས་པའི་དངོས་པོ་དག་ལ་ཡང། །དེ་དང་འདྲ་ཕྱིར་མི་བརྟག་གོ་ཇི་ལྟར་བདག་དང་གཞན་རྣམས་ནི། །རྟག་ཏུ་ཡོད་མེད་མ་འདྲེས་
པར༑ ༑ལྟ་བ་རྣམ་གཉིས་བཟློག་པ་ཡི། །རིགས་པ་མགོན་པོ་བདག་ལ་གསུངས། །མུ་སྟེགས་སྨྲ་དང་མ་འདྲེས་ཤིང། །རང་རྒྱལ་ཉན་ཐོས་རྣམས་སྤངས་པ། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ནི་མི་
འཇིག་ཕྱིར། །རྒྱལ་བས་མངོན་རྟོགས་སྤྱོད་པ་དག་རྣམ་ཐར་རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མེད་ཀྱང། །སྐྱེ་བ་མེད་པར་མཚན་ཉིད་གཅིག་རྣམ་གྲངས་གཞན་གྱིས་དེ་དག་སླུ། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་

[295A]༄༅། །རྟག་ཏུ་སྤང། །སྤྲིན་དང་སྤྲིན་གྱི་ཕུང་པོ་འཇའ་འདྲ་བ། །སྨིག་རྒྱུ་སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་སྒྱུ་མ་འགྲོ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་གི་རྟོག་བྱུང་བ། །མུ་
སྟེགས་འགྲོ་བ་རང་གི་རྒྱུ་ཡིས་རྟོག་སྐྱེ་བ་མེད་དང་དེ་བཞིན་ཏེ། །ཡང་དག་མཐའ་དང་སྟོང་པ་ཉིད། །དེ་དག་གཟུགས་ཀྱི་མིང་ཡིན་ཏེ། །དངོས་པོ་མེད་པར་མི་རྟོག་གོ་
ལག་དང་བྱེད་པ་འཇིག་རྟེན་ནོ། །དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྲོང་འཇིག་ལྟར། །དེ་བཞིན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རང་བཞིན་བརྟག་པར་མི་བྱའོ། །གཟུགས་ལས་སྟོང་པ་
གཞན་མ་ཡིན། །མི་སྐྱེ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། །གཞན་མ་ཡིན་ཕྱིར་མི་བརྟག་གོ་ལྟ་བའི་ཉེས་པར་རབ་ཏུ་འགྱུར། །དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་གཟུང་བའི་ཕྱིར། །ཀུན་རྟོག་
རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་བཟུང་བས་ན། །རིང་ཐུང་ཟླུམ་ལ་སོགས་པའོ། །སེམས་ནི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཡིན། །ཡིད་ནི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་སྟེ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་
རྣམ་རྟོག་ནི། །མཚན་དང་མཚན་གྱི་གཞི་སྤངས་པ། །གང་ཡང་མུ་སྟེགས་མི་སྐྱེ་དང། །གང་ཡང་ང་ཡི་ཚུལ་བལྟ་བས། །རྟོག་པ་དེ་ནི་ཁྱད་པར་མེད། །ལྟ་བའི་ཉེས་པར་རབ་ཏུ་
འགྱུར། །དགོངས་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། །སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་ཉིད་དེ། །རིགས་པ་ཤེས་པ་སུས་ཤེས་པ། །དེ་དག་ང་ཡི་ཚུལ་ཤེས་སོ། །དགོས་པ་ལྟ་བ་དགོངས་པ་དང།།

[295B] །དོན་གཉིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་།སྐྱེ་བ་མེད་པར་ངས་བཤད་དོ། །དངོས་པོ་མ་སྐྱེ་རྣམས་མཆིས་སམ། །འོན་ཏམ་ལེགས་པས་གྲུབ་ཆེན་གསུངས། །
རྒྱུ་མེད་སྨྲ་དང་མི་མཉམ་དང། །མེད་དང་ཆོས་རྣམས་འདྲེས་པར་འགྱུར། །རྒྱུ་མེད་སྨྲ་དང་མི་སྐྱེ་དང། །མི་མཉམ་མུ་སྟེགས་ལྟ་བ་སྟེ། །ཡོད་དང་མེད་ལས་རྣམ་གྲོལ་བས། །
སེམས་ཙམ་དུ་ནི་ངས་བཤད་དོ། །ལྟ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡི་།སྐྱེ་དང་མི་སྐྱེ་སྤང་བར་བྱོས། །རྒྱུ་མེད་སྨྲ་བས་མི་སྐྱེ་དང། །སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡི་གནས་སུ་འགྱུར། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ལ་
བྱ་བ་མེད། །གལ་ཏེ་བྱ་ཡོད་ལྟ་འདྲེས་འགྱུར། །ཐབས་དང་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པས། །ལྟ་བ་ཉིད་ནི་བདག་ལ་གསུངས། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཇི་ལྟ་བུ་ན་
དཀྱིལ་འཁོར་སྐྱེ། །གཟུང་དང་འཛིན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །འཇུག་པ་མེད་ཅིང་ལྡོག་པ་མེད། །དངོས་པོ་ལས་ནི་དངོས་གཞན་མཐོང་།སེམས་ཀྱང་དེ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། །ཆོས་
རྣམས་ཀྱི་ནི་སྐྱེ་མེད་པ། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་བདག་ལ་གསུངས། །གལ་ཏེ་སེམས་ཙམ་ཡི་ཤེས་ན། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ནི་དེ་བཤད་དོ། །ཐུབ་ཆེན་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་ལ། །སྔ་མ་དང་ནི་
ཕྱི་མར་འགལ། །མུ་སྟེགས་ལྟ་བས་རྣམ་གྲོལ་བ། །མི་མཉམ་རྒྱུ་མེད་སྤངས་པ་ཡི། །འཇུག་པ་དང་ནི་ལྡོག་པ་རྣམས། །སྨྲ་བའི་མཆོག་གིས་བདག་ལ་གསུངས། །ཡོད་དང་མེད་

[296A]༄༅། །ལས་རྣམ་གྲོལ་ཞིང། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མི་འཇིག་པའི་།ས་ཡི་རིམ་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བ། །པདྨོའི་སྤྱན་གྱིས་བདག་ལ་གསུངས། །འཇིག་
རྟེན་མཐའ་གཉིས་ལྷུང་བ་ནི། །ལྟ་བས་རྣམ་པར་དཀྲུགས་གྱུར་པས་།སྐྱེ་དང་མི་སྐྱེ་ལ་སོགས་ཕྱིར། །ཞི་བ་ཡི་ནི་རྒྱུ་མི་རྟོགས་།ང་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་གང་ཡང་མེད། །ང་ནི་
ཆོས་ཉིད་མི་འཆད་དེ། །གཉིས་ཡོད་ན་ནི་ཉེས་པར་འགྱུར། །གཉིས་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱངས། །སྟོང་པ་སྐད་ཅིག་དངོས་པོ་རྣམས། །རང་བཞིན་མེད་ཅིང་སྐྱེ་མེད་
པ༑ ༑ལྟ་ངན་སྨྲ་བས་གཡོགས་པ་རྟོག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མིན། །ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་གང་དག་གིས། །ཡུལ་ལ་མངོན་སུམ་འགྱུར་བ་དང། །རྣམ་པར་རྟོག་
པ་རབ་འཇུག་དང། །ལྡོག་པ་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། །ཁ་དོག་རྒྱས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། །སྤྲོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་གཟུགས་།མཐོང་ནས་ཕྱི་རོལ་དག་ཏུ་
ཡང། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རབ་ཏུ་འཇུག་དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང། །ཡང་དག་ཇི་བཞིན་དོན་མཐོང་ཕྱིར། །འཕགས་པའི་རིགས་དང་མཐུན་པ་ཡི། །སེམས་ནི་
མངོན་པར་མི་འཇུག་གོ་འབྱུང་བ་རྣམས་ནི་མ་གཏོགས་པར། །དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ། །རྟག་པར་འབྱུང་བ་འདྲ་བའི་སེམས། །མ་སྐྱེས་པར་ནི་རྣམ་པར་བསྒོམ། །རྣམ་

[296B]རྣམ་པར་རྟོག་མེད་མཁས་པའོ་།རྣམ་པར་རྟོག་ལ་བརྟགས་གྱུར་ན། །གཉིས་མིན་མྱ་ངན་འདས་མ་ཡིན། །མི་སྐྱེ་བར་ནི་དམ་བཅས་པའི། །ཚུལ་ནི་སྒྱུ་མ་བཞིན་
དུ་སྣང། །སྒྱུ་མ་རྒྱུ་མེད་བྱུང་བ་སྟེ། །གྲུབ་མཐའ་འདས་ཤིང་ཉམས་པར་འགྱུར། །ཐོག་མ་མེད་ནས་བསྒོམས་པ་ཡི། །སེམས་ནི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་སྣང། །དོན་ལྟ་བུ་སྟེ་དོན་
མེད་མིན། །ཡང་དག་ཇི་བཞིན་རྣམ་པར་བསྒོམ། །མེ་ལོང་ལ་ནི་ཇི་ལྟར་གཟུགས། །གཅིག་དང་ཐ་དད་ཉིད་སྤངས་པ། །སྣང་སྟེ་དེ་ནི་མེད་པའང་མིན། །སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་བཞིན་
ནོ༑ ༑དྲི་ཟ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་དག་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་ལྟར་།དེ་བཞིན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ་མི་འབྱུང་མེད། །བདག་དང་ཆོས་སུ་བརྟགས་པ་ཡིས། །རྣམ་
པར་རྟོག་པ་སྐྱེས་བུ་ལྟར། །འཇུག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་འཇུག་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་རྟོགས་སོ། །མ་ཚང་བ་དང་རྐྱེན་གྱི་དབང། །དེ་བཞིན་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ། །བདག་
མཐུ་རག་ལས་རྒྱལ་བ་མང། །རེག་ལུས་ཉན་ཐོས་ལྔ་པོར་བཤད་།དུས་གཞན་དུ་ནི་ཞིག་པ་དང། །དོན་དམ་དུ་དང་ཕན་ཚུན་དང་།མི་རྟག་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི། །བྱིས་པ་མི་མཁས་
རྟོག་པར་བྱེད། །ཡོན་ཏན་རྡུལ་ཕྲན་རང་བཞིན་རྒྱུས། །བྱིས་པ་མཐའ་གཉིས་ལྷུང་བ་དག་ཡོད་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་འཛིན་ཕྱིར་།ཐར་བ་ཡི་ནི་ཐབས་མི་ཤེས། །ཇི་ལྟར་བྱིས་པ་སོར་

[297A]༄༅། །མོའི་རྩེར། །ཟླ་བར་འཛིན་ཏེ་གཞན་དུ་མིན། །ཇི་ལྟར་ཡི་གེར་ཆགས་པའི་རྣམས། །ང་ཡི་དེ་བཞིན་ཉིད་མི་རྟོགས། །འབྱུང་བ་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ།།
གཟུགས་ཀྱི་དངོས་པོ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། །དེ་ནི་འབྱུང་བ་གནས་པ་ཡིན་།འབྱུང་འགྱུར་འབྱུང་བས་མ་བྱས་སོ། །མེ་ནི་གཟུགས་ལ་སྲེག་པར་བྱེད། །སྤྲུལ་པའི་རང་བཞིན་ཆུ་ཡི་ཁམས།།
རླུང་ནི་གཟུགས་ལ་འདོར་བྱེད་པ། །འབྱུང་བས་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །རྣམ་པར་ཤེས་དང་གཟུགས་ཕུང་པོ། །དེ་ནི་གཉིས་ཏེ་ལྔ་མ་ཡིན། །ཕུང་པོའི་རྣམ་གྲངས་ཐ་དད་པ། །
ངས་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱར་ཡང་བཤད། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་བྱེ་བྲག་ནི། །འཇུག་པ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན། །གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་འདྲེས་པ་སྟེ། །འབྱུང་ལས་གྱུར་མིན་སེམས་
གཟུགས་སོ། །སྔོ་ལ་སོགས་པ་ཟླ་ཡིས་དཀར། །དཀར་ལ་སོགས་པའི་ཟླ་ཡིས་སྔོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་དང། །ཡོད་དང་མེད་དང་སྟོང་པ་ཉིད། །གྲུབ་བྱེད་གྲུབ་དང་
བསྒྲུབ་བྱ་དང། །གྲང་དྲོ་མཚན་དང་མཚན་གཞི་དང། །དེ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི། །རྟོག་གེ་ཅན་གྱིས་མ་བསྒྲུབས་སོ། །སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་ཤེས་དྲུག་དེ་དག་
བདག་དང་ལྡན་པ་སྟེ། །གཅིག་དང་ཐ་དད་བྲལ་བ་ཡི། །ཀུན་གཞི་དེ་ནི་རབ་ཏུ་འཇུག་གྲངས་ཅན་གཅེར་བུ་ཁྱད་པར་ཅན། །དབང་ཕྱུག་སྨྲས་པའི་རྟོག་གེ་པ། །ཡོད་དང་མེད་

[297B] །དབེན་པའི་དོན་གྱིས་རྣམ་པར་སྤངས་།དབྱིབས་དང་བྱད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དག་འབྱུང་ལས་སྐྱེས་ཏེ་འབྱུང་བ་མིན། །མུ་སྟེགས་ཅན་ནི་འབྱུང་འགྱུར་དང། །འབྱུང་བ་
རྣམས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་སྨྲ། །དེ་ལས་གང་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན། །རྒྱུ་ལས་མ་སྐྱེས་རྟོག་པར་བྱེད། །ཡོད་མེད་ཕྱོགས་ལས་རྟེན་པའི་རྣམས་།རྨོངས་པས་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་དོ། །སེམས་དང་
ལྷན་ཅིག་ལྡན་པ་སྟེ། །ཡིད་ལ་སོགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན། །རྣམ་དག་མཚན་ཉིད་སེམས་ཅན་ནི། །ཡེ་ཤེས་དང་ནི་ལྷན་ཅིག་གནས། །གཟུགས་དང་ལས་ནི་གང་ཡོད་དང། །ཕུང་པོ་ཡུལ་གྱི་
རྒྱུས་བྱུང་དང། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཉེར་ལེན་མེད། །གཟུགས་མེད་པ་ན་མི་གནས་སོ། །སེམས་ཅན་མེད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། །སེམས་ཅན་སྨྲ་ལ་བདག་མེད་གྱུར། །རྣམ་པར་ཤེས་པའང་མི་འབྱུང་ཕྱིར།།
བདག་མེད་སྨྲ་བ་ཆད་པར་གྱུར། །དེ་ཡི་གནས་པ་བཞི་པོ་རྣམས་།གཟུགས་མེད་པར་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོད། །ཕྱི་ནང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འཇུག་གོ་སྲིད་
པ་བར་མའི་ཕུང་པོ་རྣམས། །རྟོག་གེ་ཅན་རྣམས་འདོད་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེས་པའི། །སྲིད་པའི་གཟུགས་ནི་མེད་དམ་ཅི་།སེམས་ཅན་རྣམ་ཤེས་མེད་
ན་ནི༑ ༑ནན་ཏན་མ་བྱས་ཐར་པར་འགྱུར། །མུ་སྟེགས་སྨྲ་བ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །རྟོག་གེ་ཅན་གྱིས་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ན་གཟུགས་ཀྱང་ཡོད་པ་སྟེ། །གཟུགས་མེད་པ་ལ་ལྟ་བ་མེད། །དེ་

[298A]༄༅། །མེད་པས་ན་གྲུབ་མཐའ་མེད། །ཐེག་པ་མེད་ཅིང་འགྲོ་བ་མེད། །དབང་པོ་རྣམས་དང་ལྡན་པ་ཡི། །བག་ཆགས་ལས་བྱུང་རྣམ་ཤེས་པ། །རྣམ་པ་
བརྒྱད་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་ནི། །སྐད་ཅིག་དུས་སུ་མི་འཛིན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་གཟུགས་ནི་མི་འཇུག་ལྟར། །དབང་པོ་རྣམས་དང་དབང་མི་འཇུག་དེ་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་ཀྱང། །དབང་པོ་ལ་སོགས་སྐད་ཅིག་བཤད། །གཟུགས་ནི་རྟོག་པར་མ་གྱུར་པར། །རྣམ་པར་ཤེས་པར་ཇི་ལྟར་འཇུག་རྣམ་པར་ཤེས་པར་མ་ཞུགས་
ན༑ ༑ཇི་ལྟར་འཁོར་བ་སྐྱེས་པར་འགྱུར། །སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇུག་པར་ནི། །རྣམ་པར་འདྲེན་པ་མི་འཆད་དོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་པ། །འགྲོ་བར་བར་ཆད་
མེད་པར་གཡོ། །དབང་པོ་རྣམས་དང་དབང་པོའི་དོན། །མཁས་ལ་མ་ཡིན་གླུན་པོ་ལ། །བྱིས་པ་རྣམས་ནི་མིང་གིས་འཛིན། །འཕགས་པ་མིང་གིས་དོན་ལ་
མཁས། །དྲུག་པོ་ལ་ནི་ཉེར་ལེན་མེད། །ཉེར་ལེན་བཅས་པ་མི་ཟིན་ཏོ་།ཡོད་པའི་ཉེས་དང་རྣམ་བྲལ་བ། །བྱེ་བྲག་མི་འབྱེད་འཕགས་པ་སྨྲ། །ཤེས་པ་སྤངས་
པའི་རྟོག་གེ་པ། །རྟག་དང་ཆད་པས་འཇིགས་པ་དག་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ལ་བདག་བྱིས་པ་བྱེ་བྲག་མི་བྱེད་དོ། །གཅིག་པ་ལ་ཡང་སྦྱིན་པ་ཡོད། །ཐ་དད་པ་

[298B] །སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་གཅིག་པ་སྟེ། །ཡིད་ལ་སོགས་དང་ཐ་དད་དོ། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བསྒྲགས་པའི་།སྦྱིན་པ་གང་ཚེ་ཉེར་ལེན་ལས། །དབྱེ་ན་
དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན། །གཅིག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། །ཉེར་ལེན་བཅས་པའི་དམིགས་པ་ནི། །ལས་དང་ཚེ་དང་བྱེད་སོགས་པས། །འདྲ་དང་མི་འདྲ་ཚུལ་རྣམས་ཀྱིས། །མེད་
བཞིན་དུ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །ཇི་ལྟར་བསྲེག་བྱ་སྲེག་བྱེད་ལ། །མེ་ནི་ཅིག་ཅར་སྲེག་པ་བཞིན། །དེ་བཞིན་ཉེར་ལེན་བཅས་པའི་བདག་ཅི་ཕྱིར་རྟོག་གེ་ཅན་མི་སྟོན། །རྟག་ཏུ་
སྐྱེས་དང་མ་སྐྱེས་ཀྱང། །སེམས་ནི་ཤིན་ཏུ་འོད་གསལ་ན། །བདག་བསྒྲུབས་པ་ཡི་དཔེ་དག་ཏུ། །ཅི་ཕྱིར་རྟོག་གེ་ཅན་མི་བྱེད། །རྟོག་གེ་ཅན་ནི་ཚུལ་སྤངས་པ། །རྣམ་ཤེས་ཐིབས་
པོར་རྨོངས་པ་དག་བདག་ཏུ་སྨྲ་བར་བྱེད་འདོད་པས། །ཕན་ཚུན་དག་ཏུ་རབ་ཏུ་རྒྱུག་སོ་སོ་རང་རིག་རྟོགས་བྱ་བ། །བདག་ནི་རྣམ་དག་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་
སྙིང་པོ་དེ། །རྟོག་གེ་ཅན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །ཉེར་ལེན་ཉེ་བར་ལེན་བྱེད་ཀྱི། །བྱེ་བྲག་དང་ནི་ཕུང་པོ་ཡི། །མཚན་ཉིད་གལ་ཏེ་ཤེས་གྱུར་ན། །ཚུལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །མུ་
སྟེགས་ཅན་གྱིས་བརྗོད་པ་ནི། །ཀུན་གཞི་སྙིང་པོ་ལྟ་བུ་བསམ་།བདག་དང་ལྷན་ཅིག་ལྡན་པའི་ཆོས། །རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་མ་བྱས་སོ་།དེ་དག་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བས་ན། །རྣམ་པར་ཐར་དང་

[299A]༄༅། །བ་དེ་ན་མཐོང་ན། །སྒོམ་དང་མཐོང་བས་སྤང་བ་ཡི་།ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱང་སྦྱང་བ་ཡི། །སེམས་ནི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཏེ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་སྙིང་པོ་དག་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་ནི། །མཐའ་དང་མཐའ་མེད་སྤངས་པའོ། །བྱི་དོར་བྱས་པས་གསེར་མདོག་དང། །ས་ལེ་སྦྲམ་དང་ཁར་དག་ཇི་ལྟར་
མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་སེམས་ཅན་ནོ། །གང་ཟག་མེད་ཅིང་ཕུང་པོ་མེད། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཟག་མེད་པ། །རྟག་ཏུ་ཞི་བའི་རྣམས་བསྒོམས་ཏེ། །དེ་ལ་
བདག་ནི་སྐྱབས་སུ་མཆི། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ། །ཡིད་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་དང། །བདག་དང་ལྷན་ཅིག་ལྡན་པར་ནི། །སྨྲ་བའི་མཆོག་གིས་རབ་ཏུ་
བསྟན། །སེམས་ནི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ཐོག་མ་མེད། །དེ་དག་གིས་ནི་བསགས་པའི་ལས། །དེས་ནི་དེ་གཉིས་ཉོན་མོངས་འགྱུར། །ཐོག་མ་མེད་
པའི་གློ་བུར་གྱི། །ཉོན་མོངས་རྣམས་དང་ལྡན་པས་ན། །རང་བཞིན་འོད་གསལ་བདག་ཉོན་མོངས། །རས་དང་འདྲ་བར་དག་པར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་གོས་སམ་གསེར་ཡང་རུང། །
དྲི་མ་མེད་ཕྱིར་ཉེས་སྤངས་བཞིན། །གནས་ཤིང་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ཉེས་མེད་བདག་ཉིད་དེ་བཞིན་ནོ། །རྔའམ་དུང་ངམ་པི་ཝང་ལ། །སྒྲ་སྙན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་

[299B]མི་མཁས་ལ་ལ་ཚོལ་བར་བྱེད། །དེ་བཞིན་གང་ཟག་ཕུང་པོ་ལའོ། །ས་ལ་གཏེར་དང་ནོར་བུ་དང། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་ཆུ་རྣམས་ཀྱང། །ཡོད་བཞིན་དུ་ཡང་མི་སྣང་བ། །དེ་བཞིན་
གང་ཟག་ཕུང་པོ་ལའོ། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་ཚོགས་དང་།བདག་གི་ཡོན་ཏན་ཕུང་པོ་ལྡན། །མི་མཁས་པས་ནི་མི་ཤེས་ཏེ། །དེ་བཞིན་གང་ཟག་ཕུང་པོ་ལའོ། །ཇི་ལྟར་སྤྲུམ་
པར་གྱུར་བའི་བུ། །ཡོད་བཞིན་དུ་ཡང་མི་སྣང་བ། །དེ་བཞིན་བདག་ཉིད་ཕུང་པོ་ལ། །རིག་པ་མི་ཤེས་པས་མི་མཐོང། །ཇི་ལྟར་སྨན་གྱི་གསོད་པ་དང། །ཇི་ལྟར་མེ་ནི་ཤིང་རྣམས་
ལ༑ ༑རིགས་པ་མི་ཤེས་པས་མི་མཐོང། །དེ་བཞིན་གང་ཟག་ཕུང་པོ་ལའོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ལ་མི་རྟག་དང། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་བཞིན་དུ། །མི་མཁས་རྣམས་ཀྱིས་མི་མཐོང་
བ༑ ༑དེ་བཞིན་གང་ཟག་ཕུང་པོ་ལའོ། །ས་དང་དབང་དང་མངོན་ཤེས་དང། །བླ་མ་ཡི་ནི་དབང་བསྐུར་དང། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམས། །བདག་མེད་ན་ནི་མེད་པ་ཡིན། །
གང་ཚེ་འཇིག་བྱེད་སོང་ནས་ནི། །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་སྟོན་ཅེས་ཟེར་།རང་གི་རྣམ་རྟོག་སྟོན་ཅིག་ཅེས། །དེ་ལ་མཁས་པས་བསྒོ་བར་བྱ་།སངས་རྒྱས་ཆོས་ལ་གནོད་བྱེད་པ། །ཡོད་མེད་
ཕྱོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡི། །བདག་མེད་སྨྲ་དང་སྨྲ་མི་བྱ། །དགེ་སློང་ལས་ལ་སྤང་བར་བྱ། །བདག་མེད་ནགས་ཚལ་སྲེག་བྱེད་ཅིང། །མུ་སྟེགས་ཉེས་ལས་རྣམ་གྲོལ་བ། །དུས་མཐའི་

[300A]༄༅། །མེ་ནི་འབར་བ་བཞིན། །བདག་ཏུ་སྨྲ་འདི་རབ་ཏུ་འབར་།ཁཎྜ་སྦྲང་རྩི་ཁ་ར་དང། །མར་དང་ཏིལ་ལ་སོགས་པ་དང་།དེ་དག་རང་གི་རོ་ཡོད་ཀྱང།།
མ་མྱངས་བར་དུ་རྟོགས་མི་འགྱུར། །ཕུང་པོ་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་བདག་རྣམ་པ་ལྔར་ནི་གཟུང་བྱས་ཀྱང། །མི་མཁས་རྣམས་ཀྱིས་མི་མཐོང་སྟེ། །མཁས་པས་
མཐོང་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ། །རིག་སྔགས་ལ་སོགས་དཔེ་རྣམས་ཀྱིས་།སེམས་ནི་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ཏེ། །གང་ལ་གང་ཕྱིར་གང་དོན་དུ་།འདུས་པ་རྣམས་ནི་མི་རྟོགས་
སོ༑ ༑ཆོས་རྣམས་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་སྟེ། །སེམས་གཅིག་པོ་ནི་མི་བཟུང་ངོ། །རྒྱུ་མེད་པ་དང་མི་འཇུག་པར། །རྟོག་གེ་པ་ལ་ཉེས་པར་འགྱུར། །སེམས་ཀྱི་རྗེས་ལྟ་རྣལ་
འབྱོར་པ། །སེམས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སེམས་མི་མཐོང། །མཐོང་བྱེད་སྣང་ལས་བྱུང་བ་ན། །སྣང་བ་ཅི་ཡི་རྒྱུ་ལས་འབྱུང། །ང་ནི་ཀཱཏྱཱ་ཡ་ནའི་རིགས། །གཙང་མའི་གནས་ནས་
བྱུང་བ་སྟེ། །མྱ་ངན་འདས་པའི་གྲོང་འགྲོ་བའི། །ཆོས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྟོན། །འདི་ནི་སྔོན་གྱི་ལམ་ཡིན་ཏེ། །ང་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་རྣམས་ཀྱིས། །སྟོང་ཕྲག་
གསུམ་གྱི་མདོ་རྣམས་ཀྱིས། །མྱ་ངན་འདས་པ་ཤིན་ཏུ་བཤད། །འདོད་པའི་ཁམས་དང་གཟུགས་མེད་དུ། །སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་འཚང་མི་རྒྱ། །གཟུགས་ཀྱི་

[300B] །འདོད་ཆགས་བྲལ་ཁྱོད་འཚང་རྒྱའོ་།འཆི་བའི་རྒྱུ་ནི་ཡུལ་མ་ཡིན། །རྒྱུ་ནི་ཡུལ་ལ་འཆིང་བ་སྟེ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་བསད། །འདི་ནི་
བརྟུལ་ཞུགས་རལ་གྲིའི་སོ། །བདག་མེད་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི། །ཆོས་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཡོད་མེད་འགྱུར། །བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་སྣང་།བདག་མེད་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་མེད།།
བྱས་པ་དང་ནི་མ་བྱས་ཕྱིར། །རྒྱུ་ནི་འཇུག་པར་བྱེད་པ་མེད་།འདི་དག་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་ཏེ། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཤེས་སོ་།རྒྱུ་ཡི་རྣམས་ནི་མ་སྐྱེས་ཏེ། །རྐྱེན་རྣམས་དེ་དག་
བྱས་པའོ། །དེ་གཉིས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ན། །རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཇི་ལྟར་བརྟག་སྔ་ཕྱི་དང་ནི་ཅིག་ཅར་ཡང། །རྟོག་གེ་རྣམས་ཀྱང་རྒྱུར་སྟོན་ཏོ། །སྣང་དང་སློབ་མ་རྫས་སོགས་
ཀྱིས༑ ༑དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་འཆད། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་མཚན་རྣམས་ཀྱིས། །སངས་རྒྱས་མཚན་ལྡན་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་དག་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་ཡོན་ཏན། །དེས་ནི་
སངས་རྒྱས་མི་བརྗོད་དོ། །སངས་རྒྱས་མཚན་ནི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །ལྟ་བའི་ཉེས་པས་རྣམ་སྤངས་པ། །སོ་སོ་རང་རིག་ལྟ་བས་རྟོགས་།ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་འཇོམས་
པའོ༑ ༑འོ་ན་ལྐུག་ལོང་བ་ཞར་བ་དང། །རྒན་པ་དག་ནི་ཤར་གཉེར་དང། །བྱིས་པ་རྣམས་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་མེད་པའོ། །བསྒྲིབས་དང་གསལ་དང་ལྷ་

[301A]༄༅། །ཡི་ནི༑ ༑མཚན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར། །གསལ་བ་ལ་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང། །གཉིས་པོ་གཞན་ནི་བག་མེད་པའོ། །རྒྱས་དང་གཟེག་ཟན་
ཁྱུ་མཆོག་དང། །སེར་སྐྱ་ཤཱཀྱའི་གཙོ་བོ་རྣམས། །ང་ནི་མྱ་ངན་འདས་འོག་ཏུ། །དེ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །མྱ་ངན་ང་འདས་ལོ་བརྒྱ་ན། །རྒྱས་དང་ཁུར་འཕེལ་
དེ་བཞིན་དུ། །པཎ་ཌ་བ་དང་ཀོ་འུར་བ། །དགའ་བོའི་འོག་ཏུ་མོའུ་རི་འབྱུང། །མོའུ་རྱ་དགའ་བོ་སྐྱབས་འོག་ཏུ། །ཀླ་ཀློ་རྒྱལ་པོའི་ཐ་ཤལ་རྣམས། །ཀླ་ཀློའི་རྗེས་ལ་མཚོན་
གྱིས་འཁྲུག་མཚོན་གྱི་རྗེས་ལ་རྩོད་དུས་སོ། །རྩོད་པའི་དུས་ཀྱི་ཐ་མ་ལ། །འཇིག་རྟེན་དམ་ཆོས་མི་སྒོམ་མོ། །དེ་ལ་སོགས་པ་འདས་པ་དག་འགྲོ་བ་འཁོར་ལོ་བཞིན་དུ་
འཁོར། །མེ་དང་ཉི་མར་ཕྲད་པའི་ཕྱིར། །འདོད་པའི་ཁམས་ནི་བསྲེགས་ནས་ཀྱང། །གང་ལ་འཇིག་རྟེན་གནས་གྱུར་པར། །ཕྱི་ནས་ལྷ་རྫས་གནས་སུ་འགྱུར། །རིགས་
བཞི་མི་མགོན་དབང་པོ་དང། །དྲང་སྲོང་རྣམས་དང་ཆོས་ཀྱང་སྟེ། །རིག་བྱེད་ཆོས་སྦྱིན་མཆོད་སྦྱིན་དང། །ཆོས་ཀྱི་རྣམས་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། །གཏམ་དང་སྲུང་ལ་
སོགས་པ་དང། །རྐྱང་པ་རྟོགས་བྱེད་འགྲེལ་པ་དང། །འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་སོགས་པས། །འཇིག་རྟེན་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པར་འགྱུར། །ཤིན་ཏུ་བཅོས་ཤིང་བཅག་བྱས་

[301B] ༑སྟེང་ནས་ཁ་དོག་སྦྱར་བར་བྱ། །སྔོ་དང་ལྕི་བ་འདམ་སོགས་པས། །སྣམ་བུ་ཤིན་ཏུ་བྲི་བར་བྱ། །ལུས་ནི་གོས་རྣམས་ཀྱིས་བཀྲ་བ། །མུ་སྟེགས་མཚན་མ་སྤངས་པ་ཡི། །
རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱིས་བསྟན་པ་བཤད། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་རྒྱལ་མཚན་ནོ། །ཚགས་ཀྱིས་བཙགས་པའི་ཆུ་ཡང་བཏུང། །རྐེད་པའི་སྲད་བུ་བཅིང་བར་བྱ། །དུས་སུ་འོས་
པར་གྱུར་པ་དང། །དམའ་བ་སྤངས་པའི་སློང་མོ་ཟས། །མཐོ་རིས་ནས་ནི་ལྷ་རྫས་འབྱུང། །གཉིས་པོ་གཞན་ནི་མི་ལས་འབྱུང། །རིན་ཆེན་མཚན་རྣམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས།།
ལྷར་སྐྱེས་བ་ཡི་འགྲོ་བའི་དབང། །མཐོ་རིས་ཕན་བྱེད་ཆོས་སྟོན་པ། །གླིང་བཞི་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་སྤྱོད། །ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་གླིང་སྤྱད་ནས། །སྲེད་པས་རྣམ་པར་འཇིག་པར་
འགྱུར། །བྱིས་པའི་དུས་དང་སྐྱབས་བྱུང་དུས། །གཉིས་པོ་གཞན་དང་རྩོད་པ་སྟེ། །ང་དང་གཞན་ནི་བྱས་དུས་ལ། །ཤཱཀྱ་སེང་གེ་རྩོད་པའི་དུས། །དུས་གྲུབ་པ་དང་ཤཱཀྱའི་
སྲས༑ ༑འཇུག་སེལ་རྒྱས་དང་དབང་ཕྱུག་དང། །དེ་ལ་སོགས་པའི་མུ་སྟེགས་ཅན། །མྱ་ངན་འདས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་ལ་སོགས། །
ཤཱཀྱ་སེང་གེའི་བཤད་པ་ཡིན། །སྒྲུབ་དང་སྔོན་ཆད་བྱུང་བ་དག་དེ་དག་རྒྱས་པའི་ཡིན་པར་འགྱུར། །འཇུག་སེལ་དང་ནི་དབང་ཕྱུག་ཀྱང། །འབྱིན་པར་བྱེད་པ་འཆད་པར་འགྱུར།།

[302A]༄༅། །མྱ་ངན་ང་འདས་ཕྱིན་ཆད་ནི། །དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པར་འབྱུང། །ང་ཡི་མ་ནི་ནོར་ལྡན་ཏེ། །ཕ་ནི་བྲམ་ཟེ་སྐྱེ་དགུའི་བདག་ང་ནི་ཀཱཏྱཱ་ཡ་ནའི་རིགས།།
མིང་ནི་རྡུལ་མེད་རྒྱལ་བའོ། །ཡབ་དང་མེས་དང་ང་བདག་ཀྱང་།ཡུལ་ནི་ཙམ་པར་སྐྱེས་པ་སྟེ། །མཚན་ནི་ཟླ་བ་སྐྱབས་ཞེས་བྱ་།ཟླ་བའི་རིགས་ལས་དེ་སྐྱེས་སོ། །ཐར་པར་
ཞུགས་ཤིང་བརྟུལ་ཞུགས་སྤྱད། །ཚུལ་ཡང་རྣམ་པ་སྟོང་བཤད་ནས། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དབང་བསྐུར་ཏེ། །ལུང་བསྟན་བྱས་ནས་མྱ་ངན་འདའ། །ཆོས་ལ་བློ་ནི་སྦྱིན་པར་
བྱ༑ ༑ཆོས་ཀྱིས་མེ་ཁལ་ལ་ལ་སྦྱིན། །མེ་ཁལ་སློབ་མ་ཞན་པས་ན། །བསྐལ་པའི་མཐར་ནི་འཇིག་པར་འགྱུར། །འོད་སྲུང་དང་ནི་ལོག་དད་སེལ། །འདྲེན་པ་གསེར་ཐུབ་
རྣམས་དག་དང། །རྡུལ་མེད་ང་དང་གཞན་དག་དང། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་བྱས་དུས་རྒྱལ། །དེ་ཡི་འོག་ཏུ་བྱས་དུས་ལ། །འདྲེན་པ་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ། །ཤེས་བྱ་ལྔ་རྣམས་སྟོན་
པའོ༑ ༑དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །གཉིས་གཞན་ལ་མིན་སྐྱོབ་བྱུང་མིན། །རྩོད་དུས་ཕྱི་མའི་ཚེ་ལ་ཡང། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་འབྱུང་མི་འགྱུར། །བྱས་དུས་ལ་
ནི་རྫོགས་འཚང་རྒྱ། །མི་ཕྲོག་པ་དང་ངོ་ཤེས་བྱ། །མ་དྲས་ཁ་ཚར་བཅས་པ་སྟེ། །རྨ་བྱའི་མདོངས་སུ་འདྲ་བ་ཡིས། །སྟེང་ཡོངས་རི་མོ་བྲི་བར་བྱ། །མདོངས་དང་མདོངས་ཀྱི་

[302B] །སོར་གཉིས་སོར་གསུམ་ཚད་དུ་བྱ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་བྲིས་ན་ནི། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཆགས་པར་འགྱུར། །རྟག་པར་འདོད་ཆགས་མེ་ཞི་བྱ། །ཡེ་ཤེས་ཆུས་ནི་ཁྲུས་
ཀྱང་བྱ། །རྣལ་འབྱོར་གྱིས་ནི་ནན་ཏན་དུ། །དུས་མཚམས་གསུམ་དང་སྡོམ་གསུམ་བྱས། །མདའ་དང་རྡོ་དང་ཤིང་ལ་སོགས། །འཕེན་ལ་སོགས་པས་བསྐྱོད་པ་དང། །གཅིག་
འཕངས་ན་ནི་གཅིག་ལྷུང་འགྱུར། །དགེ་དང་མི་དགེ་དེ་བཞིན་ནོ་།གཅིག་པུ་མང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། །མི་འདྲའི་མཚན་ཕྱིར་གང་ནའང་མེད། །ལེན་པ་ཀུན་ནི་རླུང་དང་འདྲ། །སྦྱིན་པ་བྱེད་
པ་ཞིང་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཅིག་པོ་མང་འགྱུར་ན། །ཐམས་ཅད་མ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །བྱས་ན་རྣམ་པར་འཇིག་པར་འགྱུར། །འདི་ནི་རྟོག་གེ་ཅན་གྱི་ཚུལ། །དེ་ནི་མར་མེ་ས་
བོན་འདྲ། །འདྲ་ཕྱིར་མང་དུ་ག་ལ་འགྱུར། །དེ་ལྟ་བུར་ན་མང་དུ་འགྱུར། །དེ་ནི་རྟོག་གེ་པ་ཡི་ཚུལ། །ཏིལ་ལས་བལ་སྲན་སྐྱེ་མི་འགྱུར། །འབྲས་ནི་ནས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་མིན། །གྲོ་དང་
འབྲུ་ཡི་རྣམ་པ་དག་གཅིག་ནི་ཇི་ལྟར་མང་པོར་འགྱུར། །སྒྲ་བྱེད་པ་ནི་པ་ཎི་ནི། །རྐང་པའི་མིག་དང་ཆེ་དབང་དང། །ཚངས་པ་དང་ནི་གར་ག་དང། །འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པ་ན་བྱེད་པ་
འབྱུང༑ ༑ཀཱཏྱཱ་ཡ་ན་མདོ་བྱེད་པ། །མཆོད་སྦྱིན་བལ་ཀ་དེ་བཞིན་ཏེ། །བཧུ་དཧུ་ཀ་དང་སྐར་མཁན་དག་རྩོད་པའི་དུས་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར། །བསོད་ནམས་བྱས་པའི་འཇིག་རྟེན་

[303A]༄༅། །གྱི༑ ༑སྐྱེ་དགུའི་དཔལ་གྱི་སྟོབས་ཅན་འབྱུང། །ཆོས་ཀུན་ལ་ནི་སྲུང་བྱེད་པ། །རྒྱལ་པོ་སྟོབས་ཅན་ས་གཏོང་བའོ། །གྲོག་མའི་མཁར་དང་སྲན་ཆུང་
མིག་གྱ་གྱུ་ཅན་དང་རྟ་འཛིན་བུ། །ཁྱུ་མཆོག་དཔལ་ཆེན་རྣམས་དག་ཀྱང། །མ་འོངས་དུས་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར། །དོན་གྲུབ་པ་དང་ཤཱཀྱའི་བུ། །ཡང་དག་མཐའ་དང་ཕུང་པོ་
ལྔ༑ ༑ཚིག་སྟོབས་ཅན་དང་ཡིད་གཞུངས་པ། །ཕྱི་མའི་དུས་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ནགས་ཀྱི་གནས་ན་འདུག་པའི་ཚེ། །དབྱུ་གུ་ཤིང་དང་པགས་པ་དང། །རྐེད་ཆིངས་དང་
ནི་རིལ་པ་རྣམས། །ང་ལ་ཚངས་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད། །རྣལ་འབྱོར་ལྡན་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། །ཐུབ་པ་རྡུལ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི། །ཐར་པ་ཆད་པའི་སྟོན་པར་འགྱུར། །འདི་ནི་ཐུབ་
པའི་རྒྱལ་མཚན་ཞེས། །ཚངས་པ་ཚངས་པ་བརྒྱ་རྣམས་དང་།ལྷ་རྣམས་མང་པོར་བཅས་པ་ཡི། །ང་ལ་མཁའ་ལས་འཕགས་པོར་ནས་།དབང་ལྡན་དེ་ཉིད་མི་སྣང་
འགྱུར། །དབང་པོ་ལྷ་དང་བཅས་པ་དང། །འཕགས་སྐྱེས་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡི། །སྣ་ཚོགས་གོས་དང་སློང་སྣོད་ཀུན། །ནགས་ཀྱི་གནས་སུ་ང་ལ་འདུལ། །མི་སྐྱེ་སྨྲ་བའི་
རྒྱུར་འདོད་པ། །སྐྱེས་སམ་སྐྱེས་པར་འགྱུར་ཡང་རུང། །མ་སྐྱེས་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་འགྱུར། །ཚིག་ཙམ་དུ་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན། །སེམས་དེ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཡི། །རྒྱུ་ནི་མ་རིག་

[303B] །ཇི་སྲིད་གཟུགས་དག་མི་ཤེས་པ། །དེ་སྲིད་པར་དུ་དེ་གནས་ཅི། །ཞིག་པར་གྱུར་མ་ཐག་ཏུ་ནི། །སེམས་ནི་གཞན་རྣམས་རབ་འབྱུང་སྟེ། །གཟུགས་ན་དུས་སུ་མི་གནས་
ན༑ ༑ཅི་ལ་དམིགས་ཏེ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །གང་ལས་གང་དུ་འཇུག་པ་ཡི། །སེམས་ནི་ལོག་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང། །དེ་ནི་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་ན་།ཇི་ལྟར་སྐད་ཅིག་འཇིག་པར་རིག་
རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱི་སྙོམས་འཇུག་དང། །གསེར་དང་རྒྱལ་བའི་རིང་སྲེལ་དང། །འོད་སྣང་གནས་ཀྱི་གཞལ་མེད་ཁང། །འཇིག་རྟེན་རྒྱུ་ཡིས་འཇིག་པར་མེད། །གནས་པ་རྣམས་
དང་ཐོབ་པའི་ཆོས། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །དགེ་སློང་ཉིད་དང་ཤེས་ཐོབ་རྣམས། །སྐད་ཅིག་མར་ནི་ཇི་ལྟར་མཐོང་།སྒྱུ་མ་དྲི་ཟའི་གྲོང་སོགས་ཀྱི། །གཟུགས་
རྣམས་ཇི་ལྟར་སྐད་ཅིག་པ། །འབྱུང་བ་རྣམས་ནི་འབྱུང་འགྱུར་མིན་།འགྲོ་བར་འབྱུང་བཅང་མི་བྱེད། །སེམས་ནི་མ་རིག་རྒྱུ་ལས་བྱུང་།ཐོག་མ་མེད་ནས་བསགས་པ་ཡིན། །
སྐྱེ་དང་འཇིག་དང་ཀུན་འབྲེལ་བར། །རྟོག་གེ་བ་དག་རབ་ཏུ་རྟོག་།གྲངས་ཅན་སྨྲ་བ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །གཙོ་བོ་ལས་ནི་འགྱུར་བ་དག་།གཙོ་བོ་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་ཡོད། །འབྲས་བུ་
བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་སྒྲུབ། །གཙོ་བོ་དང་ནི་དངོས་འཇུག་པར། །ཡོན་ཏན་བྱེ་བྲག་རབ་ཏུ་བསྒྲགས། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་པ། །འགྱུར་བ་ལ་ནི་མེད་པ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་དངུལ་

[304A]༄༅། །ཆུ་དག་པ་ལ། །དྲི་མ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཆགས་པ། །དེ་བཞིན་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཀུན་གཞི་གནས་ཀྱང་དག་པའོ་།ཤིང་ཀུན་དྲི་དང་སྒོག་པ་
དང༑ ༑སྦྲུམ་མའི་བུར་ནི་མཐོང་བ་དང། །ལན་ཚྭ་ལ་སོགས་རོ་ཡོད་དང། །ཅི་ཕྱིར་ས་བོན་བཞིན་མི་འགྱུར། །དེ་ཉིད་དང་ནི་ཐ་དད་དང། །དེ་བཞིན་གཉིས་ཀ་གཉིས་མ་ཡིན། །
ཡོད་པ་ཡི་ནི་རྒྱུ་མེད་དེ། །འདུས་བྱས་ལ་མེད་མེད་པ་མིན། །བདག་ནི་རྟ་དང་འདྲ་བར་ཡོད། །ཕུང་པོ་བ་ལང་ངོ་བོ་སྤངས། །འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་པ་ལ། །སྨྲར་མེད་
བརྗོད་མེད་རང་བཞིན་ནོ། །ལུང་དང་རིགས་པས་ངན་པར་མཐོང་།རྟོག་གེའི་ལྟ་བས་དྲི་མར་བྱས། །ཕྱེ་བ་མེད་པར་བདག་ཏུ་སྨྲ་།རྒྱུ་མེད་མ་ཡིན་གཞན་ན་མེད། །དེ་དག་
གི་ནི་ཉེས་བསགས་པ། །ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་མི་བསྒོམ་སྟེ། །གཅིག་པ་དང་ནི་དེ་ལས་གཞན། །རྟོག་གེ་ཅན་གྱིས་མི་ཤེས་སོ། །མེ་ལོང་ཆུ་དང་མིག་རྣམས་ལ། །ཇི་ལྟར་གཟུགས་
བརྙན་སྣང་འགྱུར་བ། །གཅིག་དད་ཐ་དད་བྲལ་བ་བཞིན། །དེ་བཞིན་གང་ཟག་ཕུང་པོ་ལའོ། །བསྒོམ་དང་རྣམ་བསྒོམ་བསམ་གཏན་པ། །ལམ་དང་བདེན་དང་མཐོང་བ་སྟེ། །
དེ་རྣམས་གསུམ་ནི་རྣམ་བསྒོམས་ན། །ལྟ་བ་ངན་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་།ཇི་ལྟར་མཐོང་ན་ཞིག་པའི་གློག་ཁྱིམ་གྱི་བུ་གའི་འཁོར་ལོ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཆོས་ཀུན་འགྱུར་

[304B] ༑བྱིས་པ་བཞིན་དུ་མ་རྟོག་ཅིག་དངོས་པོ་མེད་པས་མྱ་ངན་འདས། །བྱིས་པའི་སེམས་ནི་རྨོངས་པར་བྱེད། །ཇི་ལྟར་འདུག་བཞིན་མཐོང་བ་དང། །འཕགས་པས་མཐོང་བ་ཡིན་
པའི་ཕྱིར། །སྐྱེ་བ་དང་ནི་འཇིག་བྲལ་ཞིང། །དངོས་པོ་ཡོད་དང་མེད་སྤངས་པ། །མཚན་ཉིད་མཚན་གཞི་བྲལ་བ་ཡི། །འགྱུར་བ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པར་བྱ། །མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་སྨྲ་
དང་བྲལ། །མིང་དང་དབྱིབས་ནི་སྤངས་གྱུར་པ། །ནང་གི་ལྟ་བའི་གནས་རྣམས་ཀྱི། །འགྱུར་བ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པར་གྱིས། །རེག་པ་དང་ནི་གཟིར་བ་ཡིས། །ལྷ་དང་སེམས་ཅན་
དམྱལ་བའི་ལུས། །བར་མ་དོ་ཡི་སྲིད་མེད་དེ། །རྣམ་པར་ཤེས་པས་བསྐྱེད་པ་ཡིན། །མངལ་སྒོའི་དྲོད་གཤེར་ལ་སོགས་པའི། །སྲིད་པ་བར་མར་འབྱུང་བ་དག་སེམས་ཅན་མང་
པོ་སྣ་ཚོགས་བཞིན། །འགྲོ་དང་འགྲོ་བར་རྣམ་པར་བསྒོམས། །ལུང་དང་རིགས་པར་བྲལ་གྱུར་པ། །ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་དང་ཟད་འཐོབ་བྱེད། །མུ་སྟེགས་ལྟ་བའི་སྨྲ་བ་ལ། །བློ་
གྲོས་ཅན་གྱིས་མི་སྤྱད་དོ། །ཐོག་མར་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས། །བདག་ནི་ཕྱེ་བས་བྱེ་བྲག་དབྱེ། །མ་ཕྱེ་བྱེ་བྲག་འབྱེད་པ་ནི། །མོ་གཤམ་བུ་ལ་བྱེ་བྲག་འབྱེད། །འཕྲུལ་གྱིས་མཐོང་
བ་སེམས་ཅན་རྣམས། །ཤའི་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་སྤངས། །ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་གཟུགས་ཡོད་པ། །འདུ་བྱེད་ཕུང་པོར་སྤངས་གྱུར་པའོ། །ཁ་དོག་བཟང་དང་ངན་གྱུར་ཅིང། །

[305A]༄༅། །གྲོལ་དང་མ་གྲོལ་ཁྱད་གྱུར་པ། །ལྷ་རྫས་འདུ་བྱེད་གཏོགས་པ་ཡི། །འདུ་བྱེད་གནས་པ་རབ་ཏུ་མཐོང། །འགྲོ་བའི་མཚམས་སུ་གཟུགས་ལྡན་རྣམས། །
རྟོག་གེ་ཅན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །མི་ཡི་ཡུལ་ལས་ང་འདས་ཏེ། །ངན་པའི་རྟོག་གེ་ཅན་གཞན་མིན། །བདག་མེད་ཡིད་ལ་སེམས་འབྱུང་ན། །ཅི་ལས་དེ་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར། །
འབབ་ཆུ་མེ་མར་ས་བོན་བཞིན། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཡི་འབྱུང་མི་བཤད་།རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་སྐྱེས་ལ། །མི་ཤེས་ལ་སོགས་མེད་པ་སྟེ། །དེ་མེད་པར་ནི་རྣམ་ཤེས་པ། །རྒྱུད་ཀྱི་
སྐྱེ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །དུས་གསུམ་དང་ནི་དུས་མེད་དང། །བརྗོད་པ་མེད་དང་རྣམ་པ་ལྔ། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བར། །རྟོག་གེ་ཅན་རྣམས་རབ་ཏུ་བརྗོད། །ཤེས་པ་འདུ་
བྱེད་རྒྱུས་འབྱུང་བ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱིས་མི་བརྗོད་དེ། །འདུ་བྱེད་བསྒྲུབས་པའི་ཤེས་པ་ནི། །འདུ་བྱེད་དུ་ནི་གཏོགས་པ་འཛིན། །འདི་ཡོད་པས་ནི་འདི་འབྱུང་སྟེ། །རྐྱེན་
རྣམས་ལ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ། །གསལ་བར་བྱེད་པར་རབ་ཏུ་སྟོན། །དེ་མེད་པས་ན་བྱེད་པ་མེད། །རླུང་ནི་མེ་དང་སྤྲིན་དག་ལ། །སྐྱོད་པ་ཡིན་ཏེ་འབྱིན་པ་མིན། །བསྐྱོད་ནས་དེས་
ནི་ཞིར་འགྱུར་ན། །ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས། །འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་པ་ནི། །ཉེར་ལེན་རྣམ་པར་སྤངས་པར་བརྗོད། །མེ་ནི་དེ་ལ་བསྒྲུབས་པར་ཡང། །ཇི་ལྟར་

[305B] །ཕན་ཚུན་སྟོབས་དང་མཐུ་ཡི་ཕྱིར་།མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་མེ་འབྱུང་ན། །གང་ཕྱིར་མི་བཞིན་བརྟག་བྱ་བའི། །སེམས་ཅན་གང་གིས་རབ་ཏུ་ཕྱུང། །ཕུང་པོ་སྐྱེ་
མཆེད་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི། །རྒྱུ་ནི་ཡིད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། །བདག་མེད་རྟག་ཏུ་མགྲོན་མང་བཞིན། །སེམས་དང་བཅས་ཏེ་རབ་ཏུ་འཇུག་འདི་གཉིས་རྟག་ཏུ་འོད་གསལ་བ། །རྒྱུ་དང་
འབྲས་བུ་སྤངས་པའོ། །དེ་དག་སྒྲུབ་པ་མེ་མ་ཡིན། །རྟོག་གེ་ཅན་གྱིས་མི་ཤེས་སོ། །སེམས་དང་སེམས་ཅན་མྱ་ངན་འདས། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་འོད་གསལ་ཏེ། །ཡིད་ལ་སོགས་
པའི་ཉེས་པ་ཡིས། །ཉོན་མོངས་མཁའ་བཞིན་ཐ་དད་མིན། །གླང་པོའི་མལ་སོགས་བཞིན་སྡུན་ཡོད། །མུ་སྟེགས་ལྟ་བས་དྲི་མར་བྱས་།ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གཡོགས། །མ་
ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་སྦྱངས། །དེ་ཡིས་ཡང་དག་ཇི་བཞིན་མཐོང་།མཐོང་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱང་བཤིག་ཐིབས་པོའི་དཔེ་རྣམས་རབ་སྤངས་ཏེ། །དེ་དག་འཕགས་
པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དོང། །ཤེས་དང་ཤེས་བྱའི་བྱེ་བྲག་གིས། །དེ་གཉིས་གཞན་དུ་མི་བརྟག་པ། །བློ་ངན་རྣམས་ཀྱིས་མི་རྟོགས་ཏེ་།བརྗོད་དུ་མེད་པར་སྨྲ་བར་བྱེད། །ཇི་ལྟར་ཙནྡན་
བྱས་པའི་རྔ། །བྱིས་པ་དག་ནི་གཞན་དུ་བྱེད། །དེ་བཞིན་ཙནྡན་ཨ་གར་འདྲའི། །ཤེས་པ་རྟོག་གེ་ངན་པས་སོ། །ལངས་ནས་ཁ་བས་ཕྱིས་མི་ལེན། །ལྷུང་བཟེད་གནས་དང་ཕྱིར་

[306A]༄༅། །བ་ཅན། །གདོང་འགྱུར་ལ་སོགས་ཉེས་པ་རྣམས། །དག་པས་ཟས་ལ་སྤྱད་པར་བྱ། །སུ་ཞིག་ཚུལ་འདི་རིགས་པས་དཔོག་བྱེད་པ་།དད་ལྡན་
རྣལ་འབྱོར་བརྩོན་ཞིང་མི་རྟོག་པ། །མི་གནས་དོན་ལ་རྟེན་པར་གྱུར་པ་དེ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པར་གསེར་བཞིན་སྤྱད་པར་བྱ། །བླུན་པས་སྲིད་དང་མི་སྲིད་རྐྱེན་རྟོག་པ། །དེ་ནི་ལྟ་ངན་
དྲ་བ་དྲི་མར་བཅས། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་བཅས་པ་ལྡོག་།ཆགས་མེད་སངས་རྒྱས་ཕྱག་གིས་དབང་བསྐུར་འགྱུར། །མུ་སྟེགས་རྒྱུ་ཡི་ཕྱོགས་ཀྱིས་བསླད། །
གཞན་ཡང་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་རྨོངས། །གཞན་དག་རྒྱུ་མེད་དེ་འབྱུང་བས། །དོན་མེད་པ་ནི་ཆད་པའོ། །ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་གྱུར་པ་སྟེ། །ཡིད་
ནི་ཀུན་གཞི་ལས་བྱུང་བ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིད་ལས་བྱུང། །ཀུན་གཞི་ལས་ནི་སེམས་ཀུན་ཀྱང། །དབའ་རླབས་བཞིན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཐམས་ཅད་བག་ཆགས་
རྒྱུ་ལས་བྱུང། །རྐྱེན་བཞིན་དུ་ནི་འབྱུང་བའོ། །སྐད་ཅིག་ཐ་དད་འབྲེལ་བས་སྦྲེལ། །རང་གི་སེམས་ནི་དོན་ལ་འཛིན། །དབྱིབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་ཡིད་དང་མིག་
ལ་སོགས་ལས་བྱུང། །ཐོག་མ་མེད་ནས་རྣམ་པར་འབྲེལ། །དོན་སྣང་བག་ཆགས་རྣམས་ལས་བྱུང། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་སེམས་སྣང་སྟེ། །མུ་སྟེགས་ལྟ་བ་བཟློག་པ་ཡི། །དེ་ཡི་

[306B] །དེ་ལ་དམིགས་ནས་འཇུག་པར་འགྱུར། །དེ་ལས་ལྟ་བ་ཤེས་པ་དག་འཁོར་བར་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར། །དངོས་པོ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་འདྲ། །དྲི་ཟའི་གྲོང་
ཁྱེར་རྣམས་བཞིན་ཏེ། །སྨིག་རྒྱུ་བ་དང་ཆུ་ཟླ་ལྟར། །རང་གི་རྣམ་རྟོག་རྣམ་པར་བསྒོམས། །འཇུག་པའི་རྣམ་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་།ཡང་དག་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡི་གནས། །སྒྱུ་མ་དཔའ་
བར་འགྲོ་ལ་སོགས། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་གཞན་རྣམས་དང། །མངོན་པར་ཤེས་དང་དབང་རྣམས་དང། །ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དབང་བསྐུར་བ། །
ས་ལ་ཞུགས་ནས་ཐོབ་པར་འགྱུར། །གང་ཚེ་འགྲོ་བ་རྣམ་རྟོག་མཐོང། །དེ་ཚེ་སེམས་ནི་ལྡོག་པར་འགྱུར། །ས་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང། །སངས་རྒྱས་ས་དང་ས་རྣམས་འཐོབ། །
གནས་ནི་རབ་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། །ཇི་ལྟར་སྣ་ཚོགས་ནོར་བུ་བཞིན་།སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་དེ། །ཆུ་ལ་གཟུགས་བརྙན་ཇི་བཞིན་ནོ། །ཡོད་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་
དང༑ ༑གཉིས་དང་གཉིས་མེད་པ་དང་བྲལ། །ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་འདས་གྱུར་ན། །ས་བདུན་པར་ནི་འགྱུར་བ་ཡིན། །སོ་སོ་རང་ཆོས་མཐོང་བས་ནི། །ཡང་དག་པ་ཡིས་
སྦྱངས་ཏེ། །ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་རྣམས་སྤངས་པའི། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བཤད་པར་བྱ། །རྣམ་པར་རྟོག་པར་རབ་གྱུར་ན། །ཤི་འཕོས་འཇིག་པ་རྣམས་སྤངས་པ། །རི་བོང་སྤུ་ཡི་

[307A]༄༅། །ནོར་བུ་བཞིན། །གྲོལ་བ་རྣམས་ལ་ཚུལ་ཡང་བཤད། །ཇི་ལྟར་ཚིག་ལ་ཚིག་གནས་པ། །གལ་ཏེ་རིགས་ལ་རིགས་དེ་བཞིན། །དེ་ཕྱིར་རིགས་པའི་
རིགས་པ་ཡིན། །དེ་ལས་གཞན་དུ་མ་རྟོག་ཅིག་མིག་དང་ལས་དང་སྲེད་པ་དང། །མ་རིག་དེ་བཞིན་ཚུལ་བཞིན་མིན། །མིག་དང་གཟུགས་དང་ཡིད་རྣམས་དང། །རྙོག་པའི་
ཡིད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །འཕགས་པ་ལངྐར་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ཇི་སྙེད་པ་རྫོགས་སོ།། །།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རིང་ལུགས་པ། འགོས་
ཆོས་གྲུབ་ཀྱིས་རྒྱའི་དཔེ་ལས་བསྒྱུར་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།།