[353B] ཨཱརྱ་སངྒྷ་ཊཱི་སཱུ་ཏྲ་
དྷརྨྨ་པརྱཱ་ཡ། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས། བམ་པོ་དང་པོ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདི་སྐད་བདག་གི་ཐོས་
པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན། བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་ལ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དགེ་སློང་སུམ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་ཤེས་ཀཽཎྜི་ནྱ་
དང༑ ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽངྒལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་སྒྲ་གཅན་འཛིན་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་བཀྐུ་ལ་དང། ཚེ་དང་
ལྡན་པ་བཟང་སྐྱོང་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་བཟང་དཔལ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཙནྡན་དཔལ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དུག་སེལ་དང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ནམ་གྲུ་དང་ཚེ་
དང་ལྡན་པ་དགའ་སྡེ་དང། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་དགེ་སློང་སུམ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲུག་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་
པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞོན་ནུའི་དཔལ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་

[354A]༄༅། །ཆེན་པོ་གཞོན་ནུར་གནས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞོན་ནུ་བཟང་པོ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མི་འབྲི་
དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཇམ་དཔལ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་བལྟ་ན་སྡུག་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨན་གྱི་སྡེ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེའི་སྡེ་དང། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དྲུག་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་དང། ལྷའི་བུ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷའི་བུ་སྲིད་གྲུབ་དང། ལྷའི་བུ་བཟང་པོ་དང། ལྷའི་བུ་ཤིན་ཏུ་བཟང་པོ་དང་
ལྷའི་བུ་ཆོས་འདོད་དང། ལྷའི་བུ་ཙནྡན་སྙིང་པོ་དང། ལྷའི་བུ་ཙནྡན་གནས་དང། ལྷའི་བུ་ཙནྡན་དང། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་ལྷའི་བུ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་དང། ལྷའི་བུ་མོ་བརྒྱད་སྟོང་ལ་འདི་
ལྟ་སྟེ༑ ལྷའི་བུ་མོ་རྔ་ལྡན་དང། ལྷའི་བུ་མོ་མཛེས་ལྡན་དང་ལྷའི་བུ་མོ་བདག་ཉིད་ཆེ་ལྡན་དང། ལྷའི་བུ་མོ་མིག་དཔལ་དང་ལྷའི་བུ་མོ་སྐྱེ་རྒུའི་བདག་མོ་གནས་པ་དང། ལྷའི་
བུ་མོ་སྟོབས་འཛིན་དང། ལྷའི་བུ་མོ་ནོར་དཔལ་དང། ལྷའི་བུ་མོ་ལག་པ་བཟང་ལྡན་དང། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་ལྷའི་བུ་མོ་བརྒྱད་སྟོང་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་བརྒྱད་སྟོང་ལ་འདི་ལྟ་

[354B] ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་སོག་མ་མེད་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཨེ་ལའི་འདབ་མ་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཉ་མིད་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་བུམ་པའི་སྙིང་པོ་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་བུམ་པ་མགོ་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་
དགེ་བྱེད་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་འདབ་བཟང་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་གླང་པོའི་མགོ་དང། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་བརྒྱད་སྟོང་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་
ཏེ༑ དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ག་ལ་བ་དང། བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་ག་ལ་བ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ལྷགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་
བོས་ཕྱག་བཙལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་འཁོད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་བས་གནང་ངོ། །
དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས། པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ལྷ་བྱེ་བ་དང་ལྷའི་བུ་མོ་བྱེ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
བྱེ་བ་མང་པོ་དག་འདུས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཉན་ཐོས་བྱེ་བ་མང་པོ་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཆོས་ཉན་པའི་སླད་དུ་འདུས་ནས་འཁོད་ཅིང་མཆིས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་

[355A]༄༅། །བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་ཇི་ལྟ་བུས་སེམས་ཅན་རྒན་པ་རྣམས་ནི། ཐོས་མ་ཐག་ཏུ་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་
ཐམས་ཅད་བྱང་བར་འགྱུར་བ་དང། སེམས་ཅན་གཞོན་ནུ་རྣམས་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་ཞིང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་
རྣམས་ལས་མི་ཉམས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་ཤིང། ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་དེ་ལེགས་པར་བཤད་དུ་གསོལ། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་
པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
ལ་དོན་འདི་འདྲི་བར་སེམས་པ་ནི། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། ཁྱོད་དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག་དང་ངས་ཁྱོད་ལ་
བཤད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསོལ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟར་ཉན་པ་དང། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ་ཟུང་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གང་ད་ལྟར་ཡང་ཛམྦུའི་གླིང་དུ་སྤྱོད་པ་ཞིག་ཡོད་དེ། གང་ལ་ལ་ཞིག་

[355B] དེའི་མཚམས་མེད་པ་ལྔའི་ལས་རྣམས་འབྱང་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ཏུ་
དཔའ་བ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གང་དག་གིས་ཟུང་གི་མདོ་འདི་ཐོས་པ་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྙམ་
ནའང་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། དེ་ལྟར་མི་བལྟའོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བས་གསོལ་བ། འོ་ན་ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་བ། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་གི་བསོད་
ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོའང་དེ་སྙེད་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། གང་དག་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ་།དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་གང་དག་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ལ་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་མི་རྫི་བར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ཏུ་

[356A]༄༅། །དཔའ་བ། གང་དག་ཟུང་གི་མདོ་འདི་ཐོས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དེའི་ཚེ་སྟན་
ལས་ལངས་ཏེ། བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས། པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་གི་
བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་སངས་རྒྱས་གཅིག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཚད་ཉོན་ཅིག་འདི་ལྟ་སྟེ་
དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཆུའི་ཐིགས་པ་དང། ཛམྦུའི་གླིང་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཇི་སྙེད་པ་དང། གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་དང་མཉམ་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ས་བཅུ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔར་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བས་ནི། སངས་རྒྱས་གཅིག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆེས་མང་ངོ། །གང་ཟུང་གི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་
གྲངས་འདི་ཐོས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་བས་ཀྱང་ཆེས་མང་དུ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་པ་ནི། བགྲང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཐའ་
རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་གང་ཚིག་འདི་ཐོས་ནས་སྤྲོ་བ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་དེ་ནི། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་

[356B]ཀུན་ཏུ་དཔའ་བས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་ཅན་གང་ཆོས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྐོམ་པར་འགྱུར་
བ་དེ་དག་གང་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་
བ༑ སེམས་ཅན་གཉིས་པོ་འདི་དག་ནི། ཆོས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྐོམ་པ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། འདི་ལྟ་སྟེ། གཅིག་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་
བའོ༑ ༑ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། གཉིས་པ་ནི། གང་ཆོས་ཐོས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བས་གསོལ་པ་
བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཐོས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། གཅིག་
ནི༑ ཆོས་ཐོས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་སྟེ། ནམ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྐོམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་དཔའ་བ། གཉིས་པ་
ནི༑ གང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། རྟག་ཏུའང་ཆོས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྐོམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ལྷ་དང། ཀླུ་དང། མི་དང་ལྷའི་བུ་མོ་བྱེ་བ་སྟན་ལས་ལངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་

[357A]༄༅། །སྤྱན་སྔར་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་ཀྱང་ཆོས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྐོམ་ཞིང་མཆིས་ན། བཅོམ་
ལྡན་འདས། བདག་ཅག་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མཛད་དུ་གསོལ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་འཛུམ་པ་མཛད་དོ། །དེ་ནས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ་སྟན་ལས་ལངས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་
སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འཛུམ་པ་མཛད་པའི་རྒྱུ་གང་ལགས། རྐྱེན་གང་ལགས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་
པོ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། སེམས་ཅན་གང་དག་འདིར་ལྷགས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་
འཚང་རྒྱ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་
འདས༑ རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་གིས་ན། སེམས་ཅན་འདིར་ལྷགས་པ་རྣམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ། བཅོམ་ལྡན་

[357B] ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དོན་འདི་འདྲི་བར་སེམས་པ་ནི། ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཡོངས་སུ་
བསྔོ་བའི་ཁྱད་པར་ཉོན་ཅིག་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་སངས་རྒྱས་རིན་ཆེན་དཔའ་ཞེས་བ་བ་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་
ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ་།ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ང་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། ངས་སེམས་ཅན་གང་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་
ཤེས་ལ་སོ་སོར་བཀོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རི་དྭགས་སུ་གྱུར་ནས། ངས་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་འདི་སྐད་དུ་ད་ལྟར་རི་དྭགས་གང་ལ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་
གཟིར་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ངའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོ་སོར་དགོད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་
ལམ་བཏབ་སྟེ། རི་དྭགས་དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཚིག་དེ་ཐོས་ནས་དེ་བཞིན་དུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དེ་སྐད་སྨྲས་ཏེ། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ན། སེམས་ཅན་དེ་དག་འདིར་ལྷགས་

[358A]༄༅། །ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་
ཏུ་དཔའ་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་སྤྲོ་བ་ཆེན་པོ་ཐོས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ཚེའི་ཚད་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཐུབ་
པར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ཚེའི་ཚད་ནི། བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཅུ་ཐུབ་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བས་
གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བསྐལ་པའི་ཚད་ཇི་ཙམ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཉོན་ཅིག་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། མི་ལ་ལ་ཞིག་
གིས་ར་བ་ཆུ་ཞེང་དཔག་ཚད་བཅུ་གཉིས་ལ་འཕང་དུ་དཔག་ཚད་གསུམ་པ་ཞིག་བརྩིགས་ཏེ། ར་བ་དེའི་ནང་ཏིལ་གྱིས་འབྲུ་ཤ་སྟག་གིས་ཡོངས་སུ་གང་བར་བྱས་ལ། དེ་ནས་མི་དེས་
ལོ་སྟོང་འདས་ཤིང་རབ་ཏིལ་གྱིས་འབྲུས་ཡོངས་སུ་གང་བ་དེ་ལས་ཏིལ་གྱི་འབྲུ་གཅིག་ཕྱི་རོལ་ཏུ་བོར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་མི་དེས་ཏིལ་གྱི་འབྲུ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱས་ལ་
ར་བ་དེའི་རྨང་ཡང་མེད། གྮིའང་མེད་པར་གྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང་བསྐལ་པ་ནི། ཟད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། གཞན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རི་རྔམས་སུ་དཔག་ཚད་ལྔ་

[358B] འཕང་དུ་དཔག་ཚད་བཅུ་གཉིས་པ་ཞིག་ཡོད་ལ། དེ་ནས་མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་རི་དེའི་ངོས་ལ་ཁྱིམ་བརྩིགས་ཏེ་དུས་རིང་པོ་ལོ་བརྒྱ་འདས་ཤིང་ཀ་ཤི་ཀའི་རས་ཀྱིས་ལན་གཅིག་ཕྱིས་
ཏེ༑ དེ་ལྟར་བྱས་པས་རི་དེ་ཟད་པར་གྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང་བསྐལ་པ་ནི་ཟད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། བསྐལ་པའི་ཚད་ནི། དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་
པོ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བསྟན་ལས་ལངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བསྔོ་བ་གཅིག་གིས་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མང་དུ་སྐྱེ་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ་
བདེ་བར་ཚེའི་ཚད་བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཅུ་ཐུབ་པར་འགྱུར་ན། གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་ཤིན་ཏུ་མང་པོར་བགྱིད་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་འཚལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཉོན་ཅིག་གང་ཟུང་གི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཐོས་པ་དེའི་ཚེའི་ཚད་ཀྱང་བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཐུབ་པར་འགྱུར་ན། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། གང་ཟུང་གི་མདོ་
ཡི་གེར་འབྲིར་འཇུག་པ་དང། ཀློག་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། དེ་ནི། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རབ་ཏུ་མང་པོ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། སེམས་དང་བ་གང་ཞིག་ཟུང་
གི་མདོ་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་ཕྱག་འཚལ་བ་དེ་ནི། བསྐལ་པ་དགུ་བཅུ་རྩ་དགུར་ཚེ་རབས་དྲན་པར་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་པ་དྲུག་ཅུའི་བར་དུ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་རོ། །

[359A]༄༅། །ཚེ་འདི་ལའང་ཐམས་ཅད་དགའ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། དེ་ནི། མཚོན་གྱིས་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་མི་འགྱུར། དུག་གིས་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་
མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་བྱད་ཀྱིས་ཚུགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འཆི་ཁར་ཡང་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་དགུ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། སངས་རྒྱས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གིས་ཀྱང་དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཆེན་པོ་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཐོས་པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་སྐྱེས་ཏེ་
སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱེ་བ་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་དགུ་པོ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སོ་སོར་ལུང་སྟོན་པར་འགྱུར་ན་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་
གྲངས་ཆེན་པོ་འདི་མཐའ་དག་རྫོགས་པར་རྒྱ་ཚོར་ཐོས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཀྱི། མ་འཇིགས་ཤིག་ཅེས་དབུགས་འབྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་ཀྱང་ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཆེན་པོ་མཉམ་པར་བགྱི་ན། བཅོམ་
ལྡན་འདས། བདག་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཇི་ཙམ་ཞིག་བསྐྱེད་པར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གངྒཱའི་

[359B]པོ་ཇི་སྙེད་པ་སེམས་ཅན་དེའང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་སྙེད་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ནམ་
བདག་ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཆེན་པོ་ཉན་པ་དེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས། ངོམ་མ་འཚལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། ཁྱོད་ཆོས་རྣམས་
ཀྱིས་ངོམ་མི་ཤེས་པ། ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། ངའང་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ངོམ་མི་ཤེས་ན། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ངོམ་མི་མྱོང་
བར་བྱ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དད་པ་བསྐྱེད་པ་དེ་བསྐལ་པ་སྟོང་དུ་ལོག་པར་ལྟུང་བར་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར། བསྐལ་
པ་ལྔ་སྟོང་དུ་དུད་འགྲོར་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར། བསྐལ་པ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་དུ་བློ་ངན་པར་མི་འགྱུར། བསྐལ་པ་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་དུ་མཐའ་འཁོབ་ཏུ་སྐྱེ་བོའི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར། བསྐལ་པ་ཉི་
ཁྲིར་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་ལ་དཔའ་བར་འགྱུར། བསྐལ་པ་ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་དུ་ལྷའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། བསྐལ་པ་སུམ་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་དུ་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བསྐལ་པ་
བཞི་ཁྲིར་ཁྱིམ་གྱི་གནས་ནས་འབྱུང་བར་འགྱུར། བསྐལ་པ་ལྔ་ཁྲིར་ཆོས་འཛིན་པར་འགྱུར། བསྐལ་པ་དྲུག་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་དུ་འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྒོམ་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་

[360A]༄༅། །པ༑ རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་ལ་སྡིག་པའི་ལས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་བདུད་སྡིག་ཅན་གྱིས་གླགས་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་
རོ༑ ༑ནམ་དུའང་མའི་མངལ་དུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། གང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་པ་དེ་དག་ནི། གང་དང་གང་དུ་སྐྱེའང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དགུ་བཅུ་རྩ་
ལྔར་ལོག་པར་ལྟུང་བར་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཁྲིར་ཐོས་པ་འཛིན་པར་འགྱུར། བསྐལ་པ་སྟོང་དུ་སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་བར་འགྱུར། བསྐལ་པ་དགུ་ཁྲི་དགུ་
སྟོང་དུ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་སྤོང་བར་འགྱུར། བསྐལ་པ་ཁྲི་སུམ་སྟོང་དུ་ཕྲ་མའི་ཚིག་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། གང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་
ནི༑ རྙེད་པར་དཀའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་
ས་ལ་བཙུགས་ཏེ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་དག་ཆོས་ཀྱི་
རྣམ་གྲངས་འདི་སྤོང་བ་དག་སྡིག་པའི་ལས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཇི་ཙམ་ཞིག་སྐྱེད་པར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། མང་ངོ། །གསོལ་པ་

[360B] སེམས་ཅན་དེ་དག་སྡིག་པའི་ལས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཇི་ཙམ་ཞིག་སྐྱེད་པར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། ཁ་རོག་ཁ་རོག་ང་
ལ་སྡིག་པའི་ལས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཀུན་མ་དྲི་ཞིག་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གངྒཱའི་ཀླུང་བཅུ་གཉིས་
ཀྱི་བྱེ་མ་སྙེད་ལ་གནོད་སེམས་བསྐྱེད་པ་བས་ནི། གང་ཟུང་གི་མདོ་ལ་སྨོད་པ་དེ་དེ་བས་མི་དགེ་བའི་ཕུང་པོ་ཆོས་མང་དུ་བསྐྱེད་དོ་།ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། གང་དག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་
གནོད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་བས་མི་དགེ་བའི་ཕུང་པོ་ཆེས་མང་དུ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི། ཚིག་པའོ། །ཚིག་པ་ཉིད་དོ། །ཀུན་ཏུ་
དཔའ་བས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི། ཐར་པར་བགྱི་མི་ནུས་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་
ཐར་པར་བྱ་མི་ནུས་སོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། མི་ལ་ལ་ཞིག་གི་མགོ་བཅད་ལ་དེ་ལ་དེས་སྨན་སྦྲང་རྩིའམ། ཀ་རའམ། བུ་རམ་མམ། མར་རམ། འབྲུ་མར་རམ་
བསྐུ་བའི་སྨན་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གིས་མགོ་ལ་བསྐུས་ན། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སེམས་ཅན་དེ་སླར་ལྡང་ནུས་སམ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བས་གསོལ་བ། བཅོམ་

[361A]༄༅། །ལྡན་འདས། རྔོ་མི་ཐོགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། གཞན་ཡང་མི་གཞན་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པར་གྱུར་ལ། དེས་སེམས་
ཅན་གཞན་ལ་མཚོན་རྣོན་པོས་བཏབ་ན་མཚོན་ཐང་གཅིག་བཏབ་པས་སྲོག་གཅད་མི་ནུས་ཀྱང། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། རྨ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ་སྨན་གྱིས་སྦྱར་ན། དེའི་རྨ་འཚོ་བར་
འགྱུར་རོ། །ནམ་སོས་པར་གྱུར་པ་དེ་ན་སྡུག་བསྔལ་དྲན་ནས་ད་ནི་བདག་གིས་ཤེས་ཀྱི། ལན་འགའ་ཡང་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མི་བྱའོ། །སྙམ་དུ་
སེམས་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། མི་དེ་ནམ་སྡུག་བསྔལ་དྲན་པ་དེ་ན་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤོང་ངོ། །དེའི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །
ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་དེའི་ཚེ་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། མི་ཞིག་ཤི་བའི་
ཕ་མ་མྱ་ངན་བྱེད་ཅིང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་ཀྱང་དེ་ལ་སྐྱབས་བྱེད་ནུས་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་པོའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་བདག་ལ་ཕན་པ་དང་
གཞན་ལ་ཕན་པ་བྱེད་མི་ནུས་ཏེ། ཕ་མ་རེ་ཐག་ཆད་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་རེ་ཐག་ཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། གཉིས་པོ་འདི་དག་

[361B] སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རེ་ཐག་ཆད་པ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གཅིག་ནི། སེམས་ཅན་སྡིག་པ་བྱེད་པའམ། བྱེད་དུ་འཇུག་པའོ། །མི་གཅིག་ཤོས་ནི། དམ་པའི་
ཆོས་སྤོང་བ་སྟེ། གཉིས་པ་དེ་དག་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་རེ་ཐག་ཆད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བས་གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་
ཅན་དེ་དག་གི་འགྲོ་བ་གང་ལགས། ཚེ་སླད་མ་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། སེམས་ཅན་དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྨོད་པ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ནི་
མཐའ་ཡས་ཏེ། ཚེ་ཕྱི་མའང་མཐའ་ཡས་སོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི། བསྐལ་པར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་ངུ་འབོད་དུ་ཚོར་བ་མྱོང་བར་
འགྱུར་རོ། །བསྐལ་པར་བསྡུས་གཞོམ་དང། བསྐལ་བར་ཚ་བ་དང་བསྐལ་པར་རབ་ཏུ་ཚ་བ་དང། བསྐལ་པར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་ཐིག་ནག་དང། བསྐལ་པར་སེམས་
ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་མནར་མེད་པ་དང། བསྐལ་པར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་པ་དང། བསྐལ་པར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་ཀྱི་ཧུད་ཟེར་བ་དང། ཀུན་ཏུ་
དཔའ་བ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ཏུ་བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་

[362A]༄༅། །དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། སྡུག་བསྔལ་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ། སྡུག་བསྔལ་ལགས་
སོ༑ ༑ཉན་པར་མི་སྤྲོའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སེམས་ཅན་རྣམས། །ཇི་ལྟར་སྡུག་
བསྔལ་རབ་ཚོར་མྱོང། །འཇིགས་པ་ཆེན་པོའི་ཚིག་འདི་ལ། །ཁྱོད་ནི་ཉན་པར་སྤྲོ་མ་ཡིན། །གང་ཞིག་དགེ་བའི་ལས་བྱེད་པ། །དེ་ནི་དགེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །གང་ཞིག་མི་
དགེའི་ལས་བྱེད་པ། །དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །གང་ཞིག་བདེ་རྒྱུ་མི་ཤེས་པ། །སྐྱེས་ནས་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང། །མྱ་ངན་བཅིངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས། །བྱིས་
པ་རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །གང་དག་སངས་རྒྱས་མཆོག་དྲན་པ་།མཁས་པ་རྣམས་ནི་བདེ་བ་ཡིན། །ཐེག་པ་ཆེ་ལ་དད་པ་ཡང། །དེ་དག་ངན་འགྲོར་འགྲོ་མི་འགྱུར། །ཀུན་ཏུ་
དཔའ་བ་དེ་བཞིན་དུ། །སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་རབ་བསྐུལ་ནས། །ལས་ནི་ཆུང་དུ་བྱས་པ་ཡང། །འབྲས་བུ་མཐའ་ཡས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་།སངས་རྒྱས་ཞིང་གི་ཞིང་མཆོག་ཏུ། །ས་བོན་བཏབ་
ན་འབྲས་བུ་ཆེ། །ཇི་ལྟར་ས་བོན་ཉུང་བཏབ་ལས། །འབྲས་བུ་མང་པོར་སྤྱོད་པ་བཞིན། །རྒྱལ་བའི་བསྟན་ལ་དགའ་བྱེད་པ། །མཁས་པ་རྣམས་ནི་བདེ་བར་འགྱུར། །སྡིག་པ་དག་ནི་རྣམ་

[362B] །དགེ་བ་དག་ཀྱང་མང་དུ་བྱེད། །གང་དག་ང་ཡི་བསྟན་པ་ལ། །སྦྱིན་པ་སྐྲ་ཙམ་བྱིན་པ་ནི། །བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རུ། །ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་ཞིང་ནོར་ཡང་མང། །གང་དང་གང་
དུ་སྐྱེས་པར་ཡང། །དེ་དག་རྟག་ཏུ་སྦྱིན་པ་ཅན། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་སྦྱིན་པའི་གནས། །ཟབ་མོ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་ཆེ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་
པོ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པའི་ཆོས་འཚལ་བར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན་ཟུང་གི་མདོའི་
ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཐོས་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་
པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གངྒཱའི་ཀླུང་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་ལ་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ལྟར་གང་གིས་ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་
གྲངས་འདི་ཉན་པ་དེའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོའང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བས་གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་
སུ་རྫོགས་བར་བགྱི། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །གང་དགེ་

[363A]༄༅། །བའི་རྩ་བ་དེ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་མཚུངས་པར་འཚལ་བར་བགྱི་བ་
གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ་ཆོས་སྨྲ་བ་དེ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བས་
གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་སྨྲ་བ་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་ཟུང་གི་མདོ་སྒྲོག་པ་དེ་ནི། ཆོས་སྨྲ་བའོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བས་
གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་དག་ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཐོས་པ་དེ་དག་ཀྱང་འདི་ལྟ་བུའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ན། གང་དག་ཡི་གེར་
འབྲི་བ་དང། ཀློག་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེ་དག་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཇི་ཙམ་ཞིག་སྐྱེད་པར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། ཉོན་ཅིག། འདི་
ལྟ་སྟེ༑ དཔེར་ན། ཕྱོགས་བཞིའི་ཕྱོགས་རེ་རེར་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གངྒཱའི་ཀླུང་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་མ་སྙེད་དག་
བསྐལ་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་བཞུགས་ཤིང་ཆོས་སྟོན་ཏེ། ཟུང་གི་མདོ་འདི་ཡི་གེར་འབྲི་བ་དེའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྗོད་ཀྱང་དེའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་མཐའ་

[363B] ཚིག་གིས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གངྒཱའི་ཀླུང་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱིས་ཀྱང་ཡི་གེར་འབྲི་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་
དེ་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ན། གང་ཡི་གེར་འབྲི་བ་དང། སེམས་པ་དང་ཀློག་པ་དེ་དག་ཆོས་ཀྱི་གཏེར་དུ་འགྱུར་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བས་གསོལ་པ་
བཅོམ་ལྡན་འདས། ཀློག་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཇི་ཙམ་དུ་འགྱུར། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཚིག་བཞི་ཚིགས་སུ་
བཅད་པ་ཙམ། །བཀླགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བ་གང། །གངྒཱ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་ཡི། །བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་རྒྱལ་བ་ཡིས། །འདི་ན་ཟུང་གི་མདོ་བཀླགས་པ། །དེ་དག་བསོད་ནམས་གང་ཡོད་པ། །རྒྱུན་
མི་འཆད་པར་བརྗོད་གྱུར་ཀྱང། །བསོད་ནམས་དེ་ནི་ཟད་མི་འགྱུར་།སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པ། །རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་མཐའ་ཡས་སོ། །ཡང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ལྷ་བྱེ་བ་ཁྲག་
ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞིས་ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བསྟན་པ་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་གི་སླད་དུ་ཆོས་ཀྱི་གཏེར་འདི་ལྟ་བུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཛམྦུའི་གླིང་འདིར་བཞག་པ་ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ་།གཞན་གཅེར་བུ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་

[364A]༄༅། །སྟོང་ཕྲག་བཅོ་བརྒྱད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་ལྷགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །ཀྱེ་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི། རྒྱལ་ལོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། རྟག་ཏུ་རྒྱལ་ལོ། །ཀྱེ་མུ་སྟེགས་ཅན་གཅེར་བུ་ཅན་དག་མུ་སྟེགས་ཅན་ཁྱེད་རྣམས་ཇི་ལྟར་རྒྱལ་བར་འགྱུར། དེ་
དག་གིས་སྨྲས་པ། རྒྱལ་བར་མཛོད། དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི། རྒྱལ་བར་མཛོད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ངས་ཁྱེད་རྣམས་ལ་རྒྱལ་བ་མ་མཐོང་ངོ། །ཁྱེད་ནི་
ཕྱིན་ཅི་ལོག་གནས་ན། །ཇི་ལྟ་བུར་ནི་རྒྱལ་བར་འགྱུར། །གཅེར་བུ་ཁྱེད་རྣམས་ཉོན་ཅིག་དང། །ཁྱེད་ལ་ཕན་པ་བརྗོད་པར་བྱ། །བྱིས་པའི་བློ་ལ་བདེ་བ་མེད། །ཁྱེད་ཅག་རྒྱལ་
བར་ག་ལ་འགྱུར། །ངས་ནི་སངས་རྒྱས་སྤྱན་གྱིས་སུ། །ཟབ་མོའི་ལམ་ཡང་བསྟན་པར་བྱ། །དེ་ནས་གཅེར་བུ་པ་དེ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཁྲོས་པས་མ་དད་པའི་སེམས་
བསྐྱེད་དོ། །དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་རྡོ་རྗེ་གསོར་བ་དང། དེ་ནས་གཅེར་བུ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་དངངས་སྐྲག་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོས་
ཉམ་ཐག་སྟེ་དུ་ཞིང་མཆི་མ་ཟག་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་སྐུ་མི་སྣང་བར་མཛད་དོ། །དེ་ནས་གཅེར་བུ་པ་དེ་དག་རུ་ཞིང་གདོང་མཆི་མས་གང་བས་བཅོམ་ལྡན་

[364B] །འདི་ན་དཔུང་གཉེན་སུ་ཡང་མེད། །དེ་བཞིན་ཕ་མེད་མ་ཡང་མེད། །འབྲོག་དགོན་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཐོང། །ཁང་པ་སྟོང་
པ་གནས་མེད་དོ། །འདི་ན་ཆུ་ཡང་མ་ཡོད་དོ། །ཤིང་ཡང་མེད་ཅིང་བྱ་ཡང་མེད། །འདི་ན་སྐྱེ་བོ་མ་མཐོང་སྟེ། །མགོན་མེད་སྡུག་བསྔལ་ཚོར་བ་ནི། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་
མཐོང་བས། །མི་བཟད་ཆེན་པོ་མྱོང་བར་གྱུར། །ཡང་དེའི་ཚེ་གཅེར་བུ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་པུས་མོ་གཉིས་ས་ལ་བཙུགས་ནས་སྒྲ་འབྱིན་ཅིང་
དབྱངས་ཀྱིས་གོ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་།རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྐང་གཉིས་མཆོག་བདག་ཅག་རྣམས་ལ་ཕན་པ་མཛོད། །འགྲོ་བ་ཉམ་ཐག་བསྐྱབ་
ཏུ་གསོལ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཛུམ་པ་མཛད་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ་སོང་ལ་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་
གཅེར་བུ་བ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཤོད་ཅིག་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་བ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བས་འདི་སྐད་ཅེས་
གསོལ་ཏེ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། རི་ནག་པོ་ནི། རི་རབ་རིའི་རྒྱལ་པོ་ལ་གོར་མ་བཀུམ་པར་རྩེ་མོ་འདུད་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་བཞིན་དུ་བདག་གིས་ཇི་ལྟར་ཆོས་

[365A]༄༅། །བསྟན་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཁ་རོག་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་མཁས་པ་གང་གིས་
ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ་སོང་ལ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་ལྟོས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ག་ལ་སྣང་བ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གདན་གང་དུ་བཏིང་བ་ལྟོས་
ཤིག་དང། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། ང་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གཅེར་བུ་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བས་གསོལ་པ། བཅོམ་
ལྡན་འདས། རང་གི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་སམ། འོན་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུས་སམ། སུའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུས་མཆི་བར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། རང་གི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་སོང་ཞིག་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཐུས་ནི། ཕྱིར་ཤོག་ཅིག། དེ་
ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ་སྟན་ལས་ལངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ་དེ་ཉིད་དུ་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ་།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་དེ་དག་ལ་ཆོས་བསྟན་པ། གྲོགས་པོ་དག་སྐྱེ་བ་ནི། སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་བའོ་།སྐྱེས་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འཇིགས་

[365B] །སྐྱེས་ནས་ནད་ཀྱི་འཇིགས་པ་རྣམས་འབྱུང་ངོ། །ནད་ལས་རྒ་བའི་འཇིགས་པ་རྣམས་འབྱུང་ངོ། །རྒས་བ་ལས་འཆི་བའི་འཇིགས་པ་འབྱུང་ངོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
སྐྱེས་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་འཇིགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་བགྱི་པ་གང་ལགས། མིར་སྐྱེས་ནས་འཇིགས་པ་མང་དུ་འབྱུང་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་འཇིགས་པ་འབྱུང་ངོ། །རྐུན་པོའི་འཇིགས་པ་འབྱུང་
ངོ༑ ༑མེའི་འཇིགས་པ་འབྱུང་ངོ། །དུག་གི་འཇིགས་པ་འབྱུང་ངོ་།ཆུའི་འཇིགས་པ་འབྱུང་ངོ། །རླུང་གི་འཇིགས་པ་འབྱུང་ངོ། །ཀློང་འཁྱིལ་བའི་འཇིགས་པ་འབྱུང་ངོ། །རང་གིས་
བྱས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་འཇིགས་པ་འབྱུང་ངོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐྱེ་བའི་གླེང་གཞི་དེ་ལྟ་བུ་རྣམ་པ་མང་པོས་ཆོས་བསྟན་པ་དང། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་གཞན་མུ་སྟེགས་
ཅན་གཅེར་བུ་པ་དེ་དག་རབ་ཏུ་སྐྲག་པར་གྱུར་ནས་བདག་ཅག་ནི་ཕྱིན་ཆད་སྐྱེ་བ་ལ་ནམ་ཡང་མི་མོས་སོ། །ཞེས་དེ་སྐད་སྨྲས་སོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་
རྣམ་གྲངས་འདི་བཤད་པ་ན། གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གཅེར་བུ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་ཏོ། །
རང་གི་འཁོར་ལས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་ཕྲག་བཅོ་བརྒྱད་ས་བཅུ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་གྱུར་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། རྟའི་

[366A]༄༅། །གཟུགས་དང། གླང་པོ་ཆེའི་གཟུགས་དང། སྟག་གི་གཟུགས་དང། ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་གཟུགས་དང། རི་རབ་ཀྱི་གཟུགས་དང་གཡུང་དྲུང་རིས་
ལྟ་བུའི་གཟུགས་དང། ལ་ལ་དག་ནི། ཤིང་ལྗོན་པའི་གཟུགས་སུ་སྟོན་ཅིང། ཐམས་ཅད་ཀྱང་པདྨའི་ཁྲི་ལ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་དུ་འཁོད་དོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་
དགུ་ནི༑ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གཡས་རོལ་ན་འཁོད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་དགུ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གཡོན་རོལ་ན་འཁོད་ཅིང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་
རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་སྟེ། ཐབས་མཁས་པས་ཆོས་སྟོན་པར་སྣང་ངོ། །ཞག་བདུན་པའི་ཉིན་མོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕྱག་གི་མཐིལ་བརྐྱང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ་པདྨ་བླ་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནས་འདིར་འོང་བར་མཁྱེན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་
ཏུ་དཔའ་བ་ནམ་འགྲོ་བ་དེ་ན་རང་གི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་པདྨ་བླ་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེར་ཉིན་ཞག་བདུན་གྱིས་ཕྱིན་ཏོ། །ནམ་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་ཕྱག་བརྐྱང་བ་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་འདུག་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས། བཅོམ་ལྡན་

[366B]ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་
ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་མཆིས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་རྫུ་འཕྲུལ་གཅིག་གིས་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་དགུ་
དང༑ རྫུ་འཕྲུལ་གཉིས་ཀྱིས་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱེ་བ་སྟོང་མཐོང་སྟེ། གདུགས་བདུན་པ་ལ་པདྨ་བླ་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་ཕྱིན་ནས་དེའི་བར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་མི་
འཁྲུགས་པ་བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་དག་ཀྱང་མཐོང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ནས་གདོད་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་དགུ་
བཅུ་རྩ་གཉིས་དག་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་སྟོན་པ་དང། དེ་ཉིད་ཀྱི་གདུགས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་དག་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བ་མཐོང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་བགྱིས་ནས་སླར་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
དེ་ཉིད་ཀྱི་གདུགས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བྱེ་བ་སྟོང་དང། སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་འདས་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་

[367A]༄༅། །བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་བྱུང་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་གདུགས་ལ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ་
བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་དག་ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བགྱིས་པ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་མི་གདའ་བར་
གྱུར་ཏོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྣམས་སུའང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དག་མཐོང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་དག་
དང༑ སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ལ་བདག་གིས་ཕྱག་བགྱིས་ནས་བདག་ཐལ་བྱུང་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཞན་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་ནའང་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མཛད་པ་རྣམས་མཐོང་སྟེ། བདག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ལའང་ཕྱག་བགྱིས་ནས་ཐལ་བྱུང་མཆིས་སོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས། གཞན་ཡང་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བྱེ་བ་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་ལྔ་དག་ན་དམ་པའི་ཆོས་ནུབ་པ་མཐོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་དེ་ལ་བསམ་པ་སྐྱེས་པ་དང་མཆི་
མ་ཤོར་ཏོ། །གཞན་ཡང་ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང། སྲིན་པོ་དང། འདོད་པའི་གཟུགས་ཅན་མང་པོ་དག་དུ་ཞིང་མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུ་ཆེན་པོས་ཟུག་པའང་མཐོང་སྟེ། དེ་བཞིན་

[367B] གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྒྱ་མཚོ་དང་བཅས་པ། རི་རབ་དང་བཅས་པ། ས་ཕྱོགས་དང་བཅས་པ་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ཚིག་པ་དེ་ལའང་ཕྱག་བགྱིས་ནས་རེ་
ཐག་ཆད་པར་གྱུར་ཏེ་མཆིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་པདྨ་བླ་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་མ་ཕྱིན་གྱི་བར་དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁྲི་བཤམས་པ་བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་ལྔའང་མཐོང་སྟེ་
ལྷོ་ཕྱོགས་ན་ཁྲི་བཤམས་པ་བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་དང། བྱང་ཕྱོགས་ན་ཁྲི་བཤམས་པ་བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་དང། ཤར་ཕྱོགས་ན་ཁྲི་བཤམས་པ་བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་དང། ནུབ་ཕྱོགས་ན་ཁྲི་བཤམས་པ་
བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་དང། སྟེང་གི་ཕྱོགས་ན་ཁྲི་བཤམས་པ་བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་མཐོང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཁྲི་བཤམས་པ་དེ་དག་ཀྱང་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ལས་བགྱིས་པ་ཤ་སྟག་སྟེ། ཁྲི་དེ་དག་
ཐམས་ཅད་ལའང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་ཤིང་ཆོས་སྟོན་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལ་བདག་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས། འཇིག་
རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་མིང་ཅི་ཞེས་ཞུས་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ནི། པདྨ་བླ་མ་ཞེས་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས༑ དེ་ནས་བདག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ལ་བསྐོར་བ་བགྱིས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདིའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་ཅི་ཞེས་ཞུས་པ་དང། དེ་དག་གིས་བཀའ་

[368A]༄༅། །སྩལ་པ༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་པདྨའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
བྱ་བ་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་བདག་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་ཞིག་ཀྱང་གདའ་ན། པདྨའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བགྱི་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་
པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་མ་འཚལ་ན། དེ་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་པདྨའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ངས་ཁྱོད་ལ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་ནི། མི་གདའ་བར་གྱུར་གྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
གཟུགས་ཤ་དག་ཏུ་གདའ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་པུ་ཞིག་གདའ་ནས་བདག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་བཙལ་ཏེ་དེར་མཆིས་པ་དང་
ཁྲིའང་བྱུང་བར་གྱུར་ནས་ཁྲི་དེ་ལ་མཆིས་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེའི་ཚེ་ཁྲི་དུ་མ་ཞིག་བྱུང་ནས་ཁྲི་དེ་དག་ལ་སུའང་མཆིས་པར་མ་མཐོང་ནས་བདག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་བ་
དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ཁྲི་འདི་དག་ལ་སེམས་ཅན་འགའ་ཡང་མ་མཆིས་མ་མཐོང་ངོ། །ཞེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་བཀའ་སྩལ་པ། སེམས་ཅན་དགེ་བའི་རྩ་བ་

[368B] ཁྲི་འདི་དག་ལ་འདུག་པའི་མཐུ་མེད་དོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཅི་ཞིག་བསྐྲུན་ན་ཁྲི་དེ་དག་ལ་མཆིས་པར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་
འདས་དེས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཉོན་ཅིག་སེམས་ཅན་གང་དག་ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཐོས་པ་དེ་དག་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ཁྲི་དེ་དག་ལ་འདུག་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་
དག་ཡི་གེར་འབྲི་བ་དང། ཀློག་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཐོས་པས་ཁྱོད་ཁྲི་འདི་ལ་འདུག་པར་གྱུར་གྱི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། ཁྱོད་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདིའི་ནང་དུ་ཆུད་པར་ག་ལ་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་བདག་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་
འདས༑ ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་པ་དེ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཇི་ཙམ་ཞིག་སྐྱེད་པར་འགྱུར། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་པདྨའི་སྙིང་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཛུམ་པ་
མཛད་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་འཛུམ་པ་མཛད་པ་བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་ཞུས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། རྒྱུ་གང་དང་ཅི་ཞིག་གི་སླད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
འཛུམ་པ་མཛད། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ་མཐུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་བ་ཉོན་ཅིག་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་

[369A]༄༅། །ལ་ལ་ཞིག་གླིང་བཞི་ལ་དབང་བའི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་ལ། ངེས་གླིང་བཞིའི་ཞིང་རྣམས་ལ་ཏིལ་བཏབ་ན། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་
སེམས༑ དེའི་ས་བོན་མང་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནམ། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མང་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ། མང་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། དེ་ལས་སེམས་ཅན་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཏིལ་གྱི་འབྲུ་དེ་དག་ཕུང་པོ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ལ་མི་གཞན་ཞིག་གིས་ཏིལ་གྱི་འབྲུའི་ཕུང་པོ་དེ་ལས་ཏིལ་གྱི་འབྲུ་
རེ་རེ་ནས་བླངས་ཏེ་ཕྱོགས་གཞན་དུ་འཇོག་ན། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སེམས་ཅན་དེས་ཏིལ་གྱི་འབྲུ་དེ་དག་བགྲང་བའམ་དཔེར་བྱ་ནུས་སམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ཀུན་ཏུ་དཔའ་བས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་མ་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ། དེ་མ་ལགས་སོ། །ཏིལ་གྱི་འབྲུ་དེ་དག་བགྲང་བའམ། དཔེར་བགྱི་བར་རྡོ་མི་ཐོགས་སོ། །
ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། དེ་བཞིན་དུ་ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་གྱིས་དཔེར་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །ཀུན་ཏུ་
དཔའ་བ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཏིལ་གྱི་འབྲུ་དེ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་གྱུར་ལ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཐོས་པའི་

[369B]ཀྱང་བསོད་ནམས་ཟད་པར་མི་འགྱུར་ན། གང་གི་གེར་འབྲི་བ་དང་ཀློག་པ་དང། འབྲིར་འཇུག་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཡི་གེར་འབྲི་བས་བསོད་ནམས་ཅི་ཙམ་ཞིག་སྐྱེད་པར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་
བུ༑ ཉོན་ཅིག་གང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་རྩའམ། ཤིང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སོར་གཅིག་ཙམ་དུ་གཏུབས་པ་དང། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ་དཔེར་བྱ་བ་
གཉིས་ཀྱང་ཉོན་ཅིག་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་རྡོའམ། གཡང་སའམ། སའམ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཇི་སྙེད་པ་ད་དག་ཐམས་ཅད་གླིང་བཞི་ལ་དབང་བའི་འཁོར་
ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་ན། དེ་དག་གི་བསོད་ནམས་དེ་དཔེར་བྱ་བར་ནུས་སམ། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་མ་ལགས་སོ། །གཞན་དུ་ན་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ནི། མ་གཏོགས་སོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། དེ་བཞིན་དུ་ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཡི་གེར་འབྲི་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོའང་དཔེར་བྱར་མི་ནུས་ཏེ། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་
བའི་རྒྱལ་པོ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བས་ནི། གང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་ཐ་ན་ཡི་གེ་འབྲུ་གཅིག་ཙམ་བྲིས་ཏེ་འཇོག་པ་དེ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆེས་མང་དུ་

[370A]༄༅། །སྐྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བསོད་ནམས་རབ་ཏུ་མང་གི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དེ་དག་ནི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་ཅིང་སྒྲུབ་པ་ལ་གནས་པའི་བསོད་ནམས་དེ་ལ་ནི། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་
མི་ནུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཡི་གེར་འབྲི་བ་དེའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ལའང་དཔེར་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། ཟུང་གི་མདོ་འདི་ནི་
བསོད་ནམས་ཀྱི་གཏེར་སྟོན་པའོ། །དེ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲོན་མ་འབར་བར་བྱེད་པའོ་།བདུད་སྡིག་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕམ་པར་
བྱེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་རྣམ་པར་འབར་བར་བྱེད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་
དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ནི། རབ་ཏུ་
དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་པ་ནི། དཀོན་བ་ལགས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའང་དཀོན་

[370B] །གང་གི་ཚེ་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཉིན་མཚན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ཞིང་ཉིན་མཚན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ལྟ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་མཐོང་ངོ། །ནམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་མཐོང་བ་དེ་ན་གཏེར་ཐམས་
ཅད་མཐོང་ངོ། །དེ་འགུམ་པའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་སྐྲག་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར། ནམ་དུའང་མའི་མངལ་དུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར། ནམ་དུའང་མྱ་ངན་ཅན་དུ་མི་འགྱུར། སྲེད་པའི་ཞགས་པས་བཅིངས་པར་མི་
འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་རྣམས་འབྱུང་བ་ནི། རྙེད་པར་དཀའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། རྙེད་པར་དཀའ་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ། རྙེད་པར་དཀའ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། དེ་བཞིན་དུ་ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འྡིའང་རྙེད་པར་དཀའོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་གང་གི་རྣ་ལམ་དུ་གྲངས་
པར་གྱུར་པ་དེ་བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཅུའི་བར་དུ་ཚེ་རབས་དྲན་པར་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་པ་དྲུག་ཁྲིའི་བར་དུ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་པ་བརྒྱད་སྟོང་གི་བར་དུ་བརྒྱ་

[371A]༄༅། །བྱིན་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་པ་ཉི་ཁྲིའི་བར་དུ་གནས་གཙང་མའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་པ་སུམ་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་གི་
བར་དུ་ཚངས་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་པ་དགུ་ཁྲི་དགུ་སྟོང་གི་བར་དུ་ལོག་པར་ལྟུང་བར་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་པ་འབུམ་གྱི་བར་དུ་ཡི་དྭགས་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་མི་
འགྱུར་རོ། །བསྐལ་པ་ཉི་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་གི་བར་དུ་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་པ་ཁྲི་སུམ་སྟོང་གི་བར་དུ་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །མཚོན་གྱིས་
འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་པ་ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་གི་བར་དུ་ཤེས་རབ་འཆལ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་པ་བདུན་སྟོང་གི་བར་དུ་ཤེས་རབ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་པ་
དགུ་སྟོང་གི་བར་དུ་མཛེས་ཤིང་བལྟ་ན་སྡུག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་པ་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་གི་བར་
དུ་བུད་མེད་དུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་པ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་གི་བར་དུ་ལུས་ལ་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་པ་སུམ་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་གི་བར་དུ་ལྷའི་མིག་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་
པ་ཁྲི་དགུ་སྟོང་གི་བར་དུ་ཀླུའི་སྐྱེ་གནས་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་པ་དྲུག་ཁྲིའི་བར་དུ་ཁྲོ་བས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་པ་བདུན་སྟོང་གི་བར་དུ་དབུལ་བོའི་

[371B] །བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཁྲིའི་བར་དུ་གླིང་གཉིས་ལ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ནམ་དབུལ་པོར་འགྱུར་བ་དེ་ནའང་འདི་འདྲ་བའི་བདེ་བ་རབ་ཏུ་འཐོབ་སྟེ། བསྐལ་པ་ཁྲི་
ཉིས་སྟོང་གི་བར་དུ་དམུས་ལོང་གི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་པ་ཁྲི་སུམ་སྟོང་གི་བར་དུ་ངན་སོང་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་པ་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་གི་བར་དུ་བཟོད་
པ་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ། །འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེའང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐ་མ་འགག་པར་འགྱུར་པ་ན། འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཁྲོ་བས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ཤར་
ཕྱོགས་སུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གངྒཱའི་ཀླུང་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་མ་སྙེད་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་སངས་རྒྱས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་བྱེ་བ་ཉི་ཤུ་མངོན་སུམ་དུ་
མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །ནུབ་ཕྱོགས་སུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གངྒཱའི་ཀླུང་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་བྱེ་མ་སྙེད་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཕྱོགས་སུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གངྒཱའི་
ཀླུང་བརྒྱད་ཅུའི་བྱེ་བ་སྙེད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་།སྟེང་གི་ཕྱོགས་སུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་དགུ་བཅུ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །འོག་གི་
ཕྱོགས་སུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གངྒཱའི་ཀླུང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱའི་བྱེ་མ་སྙེད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་

[372A]༄༅། །ཀྱིས་ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཐོས་པས་ཚེ་གཞན་དུ་ཡོན་ཏན་དང། ཕན་ཡོན་དང། བདེ་བ་འདི་སྙེད་དུ་འགྱུར་གྱི། མ་འཇིགས་ཤིག་ཅེས་དབུགས་
འབྱིན་ཏོ། །ཀྱེ་རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་འདི་དག་མཐོང་ངམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
མཐོང་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ། མཐོང་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། ཀྱེ་རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཁྱོད་ལ་གཟིགས་སུ་བྱོན་ཏོ། །གསོལ་པ། བདག་
གིས་དགེ་བའི་ལས་ཅི་ཞིག་བགྱིས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མང་པོ་ཞིག་བདག་ག་ལ་མཆིས་པར་བྱོན། བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཉོན་ཅིག་ཁྱོད་ཀྱིས་མིའི་ལུས་ཐོབ་སྟེ་
ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རྣ་ལམ་དུ་ཐོས་པས་དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་སྙེད་སྐྱེས་སོ། །གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་
པོའང་དེ་སྙེད་དུ་གྱུར་ན། གང་མཐའ་དག་ཆུབ་པར་ཐོས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་འཚལ། བཀའ་སྩལ་པ། ཁ་རོག་ཁ་རོག་ཀྱེ་རིགས་ཀྱི་བུ། ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་བསོད་
ནམས་བརྗོད་ཀྱི། ཉོན་ཅིག་རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གངྒཱའི་ཀླུང་བཅུ་གསུམ་གྱི་བྱེ་མ་

[372B]ཕུང་པོ་ཆེས་མང་དུ་བསྐྱེད་དོ། །གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གངྒཱའི་ཀླུང་
བཅུ་གསུམ་གྱི་བྱེ་མ་སྙེད་ལ་མཆོད་པ་བས་ནི། གང་གིས་ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལས་ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཙམ་ཐོས་པ་དེའང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་བས་
ཆེས་མང་དུ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ན། གང་མཐའ་དག་ཆུབ་པར་ཐོས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། རིགས་ཀྱི་བུ། གང་གིས་ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་མཐའ་དག་ཆུབ་པར་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་ཉོན་
ཅིག་གང་གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཏིལ་བཏབ་པའི་ཏིལ་གྱི་འབྲུ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་ལ། དེ་ནས་
སྐྱེས་བུ་ཕྱུག་ཅིང་ནོར་མང་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་འགའ་ཞིག་ཡོད་དེ། དེ་ནས་སྐྱེས་བུ་དེས་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དེ་དག་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པས་ནི། གང་གིས་རྒྱུན་དུ་
ཞུགས་པ་གཅིག་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན། དེ་ནི། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་བས་ཆེས་མང་དུ་བསྐྱེད་དོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་
རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པར་གྱུར་ལ། གང་གིས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བས་ནི། གང་གིས་ལན་གཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་གཅིག་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན། བསོད་

[373A]༄༅། །ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་བས་ཆེས་མང་དུ་བསྐྱེད་དོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལན་གཅིག་ཕྱིར་འོང་
བར་གྱུར་ལ། གང་གིས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བས་ནི། གང་གིས་ཕྱིར་མི་འོང་བ་གཅིག་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན། དེ་ནི། བསོད་ནམས་ཀྱི་
ཕུང་པོ་དེ་བས་ཆེས་མང་དུ་བསྐྱེད་དོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཕྱིར་མི་འོང་བར་གྱུར་ལ། གང་གིས་དེ་དག་
ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བས་ནི་གང་གིས་དགྲ་བཅོམ་པ་གཅིག་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན། དེ་ནི། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་བས་ཆེས་མང་དུ་བསྐྱེད་དོ། །
སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དགྲ་བཅོམ་པར་གྱུར་ལ། གང་གིས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་
ཕུང་པོ་བས་ནི། གང་གིས་རང་སངས་རྒྱས་གཅིག་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་ན། དེ་ནི། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་བས་ཆེས་མང་དུ་བསྐྱེད་དོ་།སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རང་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ལ་གང་གིས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་བས་ནི། གང་གིས་བྱང་ཆུབ་

[373B] དེ་ནི། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་བས་ཆེས་མང་དུ་བསྐྱེད་དོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་དེ་དག་
ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་ལ། གང་གིས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བས་ནི། གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་ལ་སེམས་དང་
བར་བྱེད་པ་དང། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡོངས་སུ་གང་བ་ལ་གང་སེམས་དང་བར་བྱེད་པ་དང། གང་ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་
གྲངས་འདི་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་བས་ཆེས་མང་དུ་བསྐྱེད་ན། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། གང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཡི་གེར་འབྲི་བ་དང། འཛིན་པ་དང། ཀློག་
པ་དང། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་སེམས་དང་བས་ཕྱག་འཚལ་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། བྱིས་
པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདི་ཐོས་པར་ནུས་སམ་ཞེ་ན་གང་དག་ཐོས་པར་གྱུར་ཀྱང་དད་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། ཉོན་ཅིག་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སེམས་ཅན་རྣམས་
ལས་གང་དག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་གཏིང་རྙེད་པར་ནུས་པ་ཡོད་དམ་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་མ་མཆིས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། གང་ལག་མཐིལ་གཅིག་གིས་

[374A]༄༅། །རྒྱ་མཚོ་ཟད་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་འགའ་ཡོད་དམ། གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་མ་མཆིས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ། དེ་མ་མཆིས་སོ། །བཀའ་
སྩལ་བ༑ ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། ཇི་ལྟར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་སྐེམ་ནུས་པའི་སེམས་ཅན་འགའ་ཡང་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། དམན་པ་ལ་མོས་པའི་སེམས་ཅན་གང་གིས་
ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཉན་མི་ནུས་སོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ་གང་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་གངྒཱའི་ཀླུང་བརྒྱད་ཅུའི་བྱེ་མ་སྙེད་མ་མཐོང་བ་དེ་དག་གིས་ནི་
ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཡི་གེར་འབྲི་མི་ནུས་སོ་།གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གངྒཱའི་ཀླུང་དགུ་བཅུའི་བྱེ་མ་སྙེད་མ་མཐོང་བ་དེ་དག་གིས་ནི། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་
གྲངས་འདི་ཉན་མི་ནུས་ཏེ། གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་མ་མཐོང་བ་དེ་དག་གིས་ནི། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་ནས་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་
བ༑ གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་མཐོང་བ་དེ་དག་ནི། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་ན། སེམས་དང་བ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དགའ་བར་
འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་དད་ཅིང་མི་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བོ། །ཉོན་ཅིག་གང་གིས་ཟུང་

[374B]གེར་འབྲི་བ་དེ་དག་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་ལྔ་ལས་འདས་ནས་དེ་དག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཞིང་ནི༑ བདེ་བ་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ཚེའི་ཚད་ནི་བསྐལ་བ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཐུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ཏུ་
དཔའ་བ། ཉོན་ཅིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལས་ཐ་ན་ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཙམ་ཐོས་པ་དེ་དག་ནི། ཀུན་ཏུ་
དཔའ་བ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སེམས་ཅན་གང་ལ་ལས་མཚམས་མེད་པ་ལྔའི་ལས་བྱས་སམ། བྱེད་དུ་བཅུག་གམ། བྱེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དེའང་བཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་
གྲངས་འདི་ལས་ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཙམ་ཉན་ན། དེའི་མཚམས་མེད་པ་ལྔའི་སྡིག་པའི་ལས་དེ་དག་བྱང་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །བམ་པོ་གཉིས་པ། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ་
ཉོན་ཅིག་དང་ཡོན་ཏན་གཞན་ཡང་བཤད་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སེམས་ཅན་ལ་ལ་ཞིག་མཆོད་རྟེན་བཤིག་པ་དང། དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་བྱས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་གཡོ་བར་བྱེད་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བར་ཆད་བྱེད་པ་དང། མའི་སྲོག་གཅོད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་ཕྱིས་འགྱོད་ཅིང་མྱ་ངན་བྱེད་དེ་ལུས་འདིས་བདག་ཕུང་ངོ།།

[375A]༄༅། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡང་ཕུང་སྟེ། བདག་མ་རུང་ངོ་།སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མྱོང་ངོ། །མི་བཟོད་པའི་ཚོར་བ་མྱོང་ངོ། །ཀུན་
ཏུ་དཔའ་བ། སེམས་ཅན་དེ་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྤང་བར་འགྱུར་རོ། །སྨད་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་དེ་ནི། ཚིག་བ། མ་རུང་བར་གྱུར་བ། འཇིག་རྟེན་པ་དང། འཇིག་
རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱང་མ་རུང་བར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྡོང་དུ་མ་ཚིག་པ་བཞིན་དུ་མི་དེའང་བསྐལ་བ་དུ་མའི་བར་དུ་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཁྱིམ་ལེགས་པར་
བྲིས་པའི་ཀ་གདུང་ཚིག་ན་མི་མཛེས་པ་ལྟར་མི་དེའང་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ནའང་མི་མཛེས་སོ། །གང་དང་གང་དུ་འགྲོ་བ་དེ་དང་དེ་དག་ཏུའང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་
སྤྱོད་ཞིང་བརྡེག་པ་དང། བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་སྙེན་ཅིང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མྱོང་སྟེ། བཀྲེས་ཤིང་སྐོམ་བའི་རྒྱུ་དང། སྤྱོས་པའི་རྒྱུས་
མཆོད་རྟེན་གཤིག་པ་དང། མཚམས་མེད་པ་ལྔའི་ལས་རྗེས་སུ་དྲན་ནས་དེའི་ཕྱིར་བདག་གང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། བདག་གི་སྐྱོབ་པ་ནི་སུ་ཡིན་སྙམ་དུ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྐྱོ་བའི་
སེམས་བསྐྱེད་དེ། དེའང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །འདི་ན་ནི། བདག་གི་སྐྱོབ་པ་སུའང་མེད་ཀྱི། བདག་རི་དང་རིའི་སུ་ལ་དག་ཏུ་སོང་ལ་དེར་འཆི་བའི་དུས་བྱའོ། །སྙམ་མོ། །སྨྲས་པ་

[375B] །རྟག་ཏུ་སྡོང་དུ་མ་ཚིག་པ་བཞིན། །འཇིག་རྟེན་འདི་ནའང་མི་མཛེས་ལ། །ཚེ་གཞན་དུ་ཡང་མཛེས་མ་ཡིན། །ཁྱིམ་གྱི་ནང་ནའང་མི་མཛེས་ལ། །
ཕྱི་རོལ་ན་ཡང་མཛེས་མ་ཡིན། །ཉེས་པའི་རྒྱུས་ནི་སྡིག་བྱས་ཏེ་།དེས་ནི་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ཚེ་གཞན་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ན། །ངན་འགྲོ་འདིར་ནི་གང་དུ་གནས། །མཆི་མས་
བརྣངས་པར་རབ་དུ་ནས། །ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཚིག་ཐོས་སོ། །ཀྱི་ཧུད་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ། །ངན་འགྲོར་འགྲོ་བས་རེ་ཆད་དོ། །ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་སྨྲས་པ། །སྐྱེས་བུ་བླུན་པོ་དེ་སྙམ་དུ། །
སྡུག་བསྔལ་སེམས་པ་ཐོང་ལ་སོང། །ཕ་བསད་ཅིང་ནི་མ་བསད་དེ་།བདག་གིས་མཚམས་མེད་ལྔ་བྱས་པ། །བདག་ལ་སྐྱབས་དང་དཔུང་གཉེན་མེད། །སྡུག་བསྔལ་ཚོར་བ་མྱོང་བར་
འགྱུར༑ ༑རི་ཡི་རྩེ་མོར་སོང་ནས་སུ། །དེ་ནས་བདག་ལུས་དོར་བར་བྱ་།སྐྱེས་བུ་བླུན་པོ་མ་འགྲོ་ཞིག་གནོད་པ་བྱེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་སུ་།ཁྱོད་ཀྱིས་སྡིག་པ་མང་བྱས་ཀྱི། །སྡིག་པའི་
ལས་ནི་མ་བྱེད་ཅིག་གང་དག་བདག་ལ་གནོད་བྱེད་རྣམས། །སྡུག་བསྔལ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་འགྲོ་མྱ་ངན་བྱེད་ཅིང་དུ་བས་ན། །དེ་ཕྱིར་ས་ལ་འགྱུར་བར་འགྱུར། །བརྩོན་འགྲུས་
དེས་ནི་སངས་རྒྱས་མི་འགྱུར་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་འགྱུར་བའང་མ་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་ཐར་བའི་ཐེག་པའང་མི་འཐོབ་ཀྱི་།བརྩོན་འགྲུས་གཞན་གྱིས་རབ་ཏུ་འབད་པར་གྱིས། །

[376A]༄༅། །དྲང་སྲོང་ལ་ཡོད་པའི་རི་དེར་སོང། །སོང་སྟེ་དྲང་སྲོང་ཆེ་བ་ཉིད་མཐོང་ནས། །དེ་ཡི་རྐང་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་བཙལ་ཏེ། །སེམས་ཅན་དམ་པ་བདག་ལ་སྐྱབས་
མཛོད་ཅིག་བདག་ནི་འཇིགས་སྐྱེད་སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་གཟིར། །སེམས་ཅན་སྙིང་པོ་དྲང་སྲོང་ཚིག་གསོན་ཅིག་བཞུགས་ལ་སེམས་ཀྱི་སྐབས་ནི་དབྱེ་མཛོད་དེ། །སྐད་ཅིག་ཙམ་
ཞིག་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱང་ཤོད། །འཇིགས་སྐྲག་སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་གཟིར་བས་ན། །དེ་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་ཡུད་ཙམ་བཞུགས་སུ་གསོལ། །བདག་གིས་སྡིག་མང་གང་བགྱིས་བཤགས་
པར་འཚལ། །དྲང་སྲོང་གིས་ནི་བདག་ལ་བཀའ་སྩལ་ཅིག་དྲང་སྲོང་གིས་སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་དུ་ཞིང་མྱ་ངན་བྱེད་པས་གཟིར་།ཁྱོད་ནི་བཀྲེས་ཤིང་སྐོམ་པས་ཉེན་པ་སྟེ། །རེ་
ཆད་སྲིད་པ་གསུམ་དུ་འགྲོ་བས་ན། །ཁ་ཟས་གང་དག་བྱིན་པ་དེ་དག་ཟོ། །ལུས་ནི་ཚིམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །དྲང་སྲོང་གིས་ནི་ཟས་བྱིན་ཏེ། །ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞིམ་ཟོས་ནས། །སེམས་
ཅན་རབ་ཏུ་དགའ་བར་གྱུར། །སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་བྱང་བྱེད་པའི་།ཆོས་ནི་ཁྱོད་ལ་ཕྱིས་བཤད་དོ། །དེ་ཡི་ཁ་ཟས་ཞིམ་པོ་དེ་།སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་ཟོས་པར་གྱུར། །ཟས་ཟོས་ནས་
ཀྱང་ལག་དཀྲུས་ཏེ། །དྲང་སྲོང་ལ་ནི་བསྐོར་བྱས་ནས། །སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་དུ་འདུག་ནས་སུ། །སྡིག་པ་གང་དང་གང་བྱས་སྨྲས། །ཕ་བསད་དང་ནི་མ་བསད་དང། །མཆོད་རྟེན་བཤིག་པ་བདག་

[376B] །བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། །སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པ་བར་ཆད་བགྱིས། །དེ་ཡི་ཚིག་དེ་ཐོས་ནས་སུ། །དེ་ནས་དྲང་སྲོང་ཚིག་སྨྲས་པ། །ཁྱོད་ཀྱིས་སྡིག་པ་བྱས་པས་ན། །
ཀྱེ་མ་སྐྱེས་བུ་ཁྱོད་མི་དགེ་སྡིག་པའི་ལས་ནི་བྱས་པ་དང་།བྱེད་དུ་བཅུག་པ་བཤགས་པར་གྱིས། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་མི་དེ་མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྡུས་ཟུག་སྟེ། འཇིགས་སྐྲག་སྐྱོ་ནས། བདག་ལ་སུ་
ཞིག་སྐྱོབ་པར་འགྱུར། །བདག་གིས་སྡིག་པའི་ལས་བྱས་པས། །སྡུག་བསྔལ་ཚོར་བ་མྱོང་བར་འགྱུར། །དེ་ནས་མི་དེས་བུས་མོ་གཉིས་ས་ལ་བཙུགས་ནས་དྲང་སྲོང་དེ་ལ་སྨྲས་པ། བདག་
གིས་བྱས་ཤིང་བྱེད་བཅུག་པ། །སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་བཤགས་པར་བགྱི་།སྡིག་པའི་འབྲས་བུར་དེ་མ་གྱུར། །སྡུག་བསྔལ་བདག་གིས་མྱོང་བ་མ་གྱུར། །བདག་ནི་ཁྱོད་དང་ཉེ་གྱུར་གྱི། །དྲང་
སྲོང་བདག་གི་སྐྱབས་སུ་གྱུར། །འགྱོད་པ་མེད་ཅིང་ཞི་བས་ན་།བདག་གི་སྡིག་པའི་ལས་རྣམས་ཞི། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་དེས་མི་དེ་ལ་སྨྲས་པ། ང་ནི། སྐྱེས་བུ་ཁྱོད་ཀྱི་
སྐྱབས་སུ་འགྱུར། ང་ནི། རྟེན་དུ་འགྱུར། ང་ནི། དཔུང་གཉེན་དུ་འགྱུར་གྱི། ཁྱོད་མ་འཇིགས་པར་མངོན་སུམ་དུ་ཆོས་ཉོན་ཅིག་ཁྱོད་ཀྱིས་ཟུང་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཅུང་ཟད་
ཐོས་སམ་ཞེས་དབུགས་ཕྱུང་བ་དང། དེས་སྨྲས་པ། བདག་གིས་ཡོང་མ་ཐོས་སོ། །དྲང་སྲོང་གིས་སྨྲས་པ། གང་སྙིང་རྗེ་ལ་གནས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་མ་གཏོགས་

[377A]༄༅། །པར་སེམས་ཅན་ཚིག་པ་ལ་སུ་ཞིག་ཆོས་སྟོན། སྨྲས་པ་རིགས་ཀྱི་བུ། ཡང་ཉོན་ཅིག་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་ཡང་ཤིན་ཏུ་
གྲངས་མེད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། རྒྱལ་པོ་ཟླ་བ་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་ཡོད་དེ་རིགས་ཀྱི་བུ། རྒྱལ་པོ་ཟླ་བ་དྲི་མ་མེད་པ་དེའི་ཁྱིམ་དུ་བུ་
ཞིག་བཙས་སོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཟླ་བ་དྲི་མ་མེད་པས་བྲམ་ཟེ་མཚན་མཁན་རྣམས་བསྡུས་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བྲམ་ཟེ། གཞོན་ནུ་ལ་མཚན་ཇི་ལྟ་ཞིག་མཐོང། དེ་
ནས་བྲམ་ཟེ་མཚན་མ་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་།མི་དགེའོ། །གཞོན་ནུ་བཙས་པ་འདི་ནི། མི་དགེའོ། །རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ། བྲམ་ཟེ། འདི་ཅིར་འགྱུར། མཚན་
མཁན་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་འདི་གལ་ཏེ་ལོ་བདུན་ཐུབ་པར་གྱུར་ན། དེ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་སྐུ་ལ་རྒལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ངའི་སྲོག་
གི་བར་ཆད་དུ་གྱུར་ཀྱང་རུང་གི་ངའི་བུ་འདི་མི་གསད་དོ་།བརྒྱ་ལ་བརྒྱ་ལམ་ན་འཇིག་རྟེན་དུ་མིར་སྐྱེ་བ་འཐོབ་པས་གང་མིའི་ལུས་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུ་མི་བྱའོ། །དེ་ནས་
གཞོན་ནུ་དེ་སྐྱེ་དྲག་ཁྱད་དུ་ནི། དེ་ཟླ་བ་གཅིག་ལོན་ན། གཞན་ལོ་གཉིས་ལོན་པ་ཙམ་གྱི་ཚད་དུ་སྐྱེས་ནས་རྒྱལ་པོ་ཟླ་བ་དྲི་མ་མེད་པས་ཀྱང་གཞོན་ནུ་འདི་ནི། བདག་གི་ལས་བསགས་

[377B] །དེ་ནས་རྒྱལ་པོས་གཞོན་ནུ་དེ་ལ་རྒྱལ་ཐབས་བྱིན་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཁྱོད་སྲིད་ཆེ་ཞིང་གྲགས་པའི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་ལ་ཆོས་ཀྱིས་དབང་བར་བྱའི། ཆོས་མ་
ཡིན་པས་ནི། མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་ཐབས་བྱིན་ནས་རྒྱལ་པོ་ཞེས་མིང་བཏགས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཟླ་བ་དྲི་མ་མེད་པའང་རང་གི་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་བློན་པོ་བྱེ་བ་དེ་དག་རྒྱལ་པོ་
ཟླ་བ་དྲི་མ་མེད་པ་དེ་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ལྷགས་ནས་རྒྱལ་པོ་ཟླ་བ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ཀྱེ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། །ཁྱོད་ད་ཅིའི་སླད་དུ་རང་གི་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་པོ་མི་མཛད་རྒྱལ་པོས་སྨྲས་
པ༑ ངས་བསྐལ་པ་མང་པོ་གྲངས་མེད་པར་གང་རྒྱལ་སྲིད་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང། དབང་ཕྱུག་ལ་དབང་བར་གྱུར་ཀྱང་ང་ནམ་ཡང་ངོ་མ་མྱོང་ངོ། །ཡང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་མ་ལོན་
པ་དང། བུ་དེས་ཕ་མའི་སྲོག་བཅད་དེ་དེ་ནས་དེས་མཚམས་མེད་པའི་ལས་བསགས་སོ། །ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་གང་གི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་དེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་སྐྱེས་ནས་འགྱོད་དེ་མཆི་མས་བརྣངས་པར་དུ་བ་དང་
ངས་དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་དེར་སོང་ནས་ཆོས་བསྟན་པ་དང། དེས་ཀྱང་ཆོས་དེ་ཐོས་ནས་མཚམས་མེད་པ་དེ་དག་ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་མྱུར་དུ་བྱང་བར་གྱུར་པའི་དུས་དེའང་དྲན་
ནོ༑ ༑སྨྲས་པ། ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མདོའི་རྒྱལ་པོ་དཀའ་ཐུབ་ཆེན་པོ་གང་དག་གིས་ཐོས་པ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་གནས་བླ་ན་མེད་པ་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་བྱང་བར་འགྱུར་བ། ཉོན་མོངས་པ་

[378A]༄༅། །ཐམས་ཅད་ཞི་བར་འགྱུར་བ་འདི་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་།གང་གིས་མྱུར་དུ་ཐར་འགྱུར་བ། །ཆོས་རྣམས་བཤད་ཀྱི་རབ་ཏུ་ཉོན། །ཚིག་བཞི་པ་ཡི་ཚིགས་བཅད་ཙམ། །རྒྱུན་མི་
འཆད་པར་བཤད་པས་ན། །སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་བྱང་གྱུར་ནས། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཐོབ་པར་གྱུར། །སྡིག་པ་ཀུན་ལས་ཐར་ཏོ་ཞེས། །ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཆེད་དུ་བརྗོད། །སེམས་དམྱལ་འཇིགས་
པའི་བཅིངས་པ་ལས། །སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་དཀྲོལ། །དེ་ནས་མི་དེ་སྟན་དེ་ལས། །ལངས་ཏེ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བྱས་ནས། །དེ་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་བཙལ་ཏེ། །ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་རབ་ཏུ་
བྱིན༑ ༑ལེགས་སོ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས། །ལེགས་སོ་སྡིག་པ་འཇིག་བྱེད་བ། །གང་དག་ཟུང་མདོ་ཚུལ་ཆེན་བསྟན། །ཐོས་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱང་ལེགས། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་དེའི་
དུས་ན་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལས་ལྷའི་བུ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་དྲང་སྲོང་དེའི་གན་དུ་ལྷགས་ན་རྐང་པ་ལ་ཕྱག་བཙལ་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས། བཅོམ་ལྡན་འདས་དཀའ་ཐུབ་ཆེན་པོ་ཡུན་ཇི་
སྲིད་ཅིག་ཚུན་ཆད་དགོངས་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་བྱེ་བ་ཕྲག་བཞི་ལྷགས། །གནོད་སྦྱིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་ལྷགས་ཏེ་དྲང་སྲོང་དེ་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་
སྦྱར་བ་བཏུད་ནས༑ འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཆེ་བ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡུན་ཇི་སྲིད་ཚུན་ཆད་དགོངས། དྲང་སྲོང་གིས་སྨྲས་པ། བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་རྣམས་སོ། །

[378B] དགེ་བའི་ལས་གང་གིས་ན་སྐད་ཅིག་གིས་སྡིག་པའི་ལས་འདི་རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར། །སྨྲས་པ། ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཐོས་པས་སོ། །གང་དེར་སེམས་ཅན་
ཚོགས་པ་རྣམས་ལས་གང་དག་གིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམས་གྲངས་འདི་ཐོས་ནས་དད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་ཏོ། །མི་གང་གིས་
མཚམས་མེད་པ་ལྔའི་ལས་བྱས་པ་དེ་དག་གིས་ཟུང་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་ནའང་སྐད་ཅིག་གིས་མཚམས་མེད་པ་ལྔའི་ལས་དེ་དག་མ་ལུས་བར་ཡོངས་སུ་ཟད་ཅིང་
ཡོངས་སུ་བྱང་བར་འགྱུར་ཏེ། བསྐལ་བར་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་གྲངས་མེད་པ་ཞིག་གི་བར་དུ་ངན་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་བཅད་པར་འགྱུར་རོ། །ལྷའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྒོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ནི་
ཕྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལས་ཐ་ན་ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཙམ་ཐོས་པའང་དེའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདི་འདྲ་བར་འགྱུར་ན། གང་མེ་ཏོག་དང། བདུག་
པ་དང། སྤོས་དང། ཕྲེང་བ་དང། བྱུག་པ་དང། ཕྱེ་མ་དང་ཆོས་གོས་དང། གདུགས་དང། རྒྱལ་མཚན་དང། བ་དན་དག་གིས་བསྟི་སྟང་བྱེད་པ་དང། བཙུན་པར་བྱེད་པ་དང། རི་མོ་བྱེད་པ་
དང། མཆོད་པར་བྱེད་པ་དང། སིལ་སྙན་དང། རོལ་མོ་སྦྱོར་བའི་ལས་བྱེད་ཅིང་ལན་གཅིག་ཅིག་རྗེས་སུ་ཡི་རང་སྟེ་ལེགས་པར་བཤད་པ་ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །ཞེས་སྨྲས་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས། །དེ་ནས་

[379A]༄༅། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་
གྲངས་འཆད་པ་ན་གང་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ཕྱག་འཚལ་བ་དེ་དག་ཅི་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་ཙམ་གྱིས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྐྱེད་པ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་
ཀྱི་བུ༑ ཉོན་ཅིག་གང་དག་གིས་མཚམས་མེད་པ་ལྔའི་ལས་བྱས་སམ་བྱེད་དུ་བཅུག་གམ། བྱེད་པ་ལ་ཡི་རང་བ་དེ་དག་ཀྱང་ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལས་ཐ་ན་ཚིག་བཞི་བའི་
ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཙམ་ཐོས་ནས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ཕྱག་འཚལ་ན་དེའི་མཚམས་མེད་པ་ལྔའི་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བྱང་བར་འགྱུར་ན། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། གང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་
འདི་མཐའ་དག་ཆུབ་པར་ཐོས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་བས་ཆེས་མང་དུ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཟུང་གི་མདོའི་དོན་གོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ལ་དཔེ་བསྟན་
པར་བྱའོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པའི་ཁང་པ་ཉི་མ་ནམ་ཡང་མི་འཆར་བ་དེ་ནས་ཀླུང་ཆེན་པོ་ལྔ་འབབ་བོ། །དེ་ནས་མི་ལ་ལ་ཞིག་ཀླུང་ཆེན་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་
གི་ཐིགས་པ་བགྲང་ན། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། དེ་དག་གི་ཐིགས་པ་བགྲངས་པས་མཐའ་རྟོགས་པར་ནུས་སམ། གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ནི། རྔོ་མི་ཐོགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་

[379B] ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། དེ་བཞིན་དུ་ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བའང་བསྐལ་བ་བརྒྱར་རམ། བསྐལ་པ་སྟོང་དུའང་བགྲང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཐའ་རྟོགས་པར་མི་
ནུས་སོ༑ ༑ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གང་ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཡུད་ཙམ་ཞིག་འཆད་པ་དེ་དཀའ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ། གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དཀའ་བ་
བགྱིད་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། གང་ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་འཆད་ནུས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི། དེ་བས་ཀྱང་ཆེས་དཀའ་བ་བྱེད་པ་
ཡིན་ནོ༑ ༑འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། མཚོ་མ་འདྲེས་པ་ལས་ཀླུང་ཆེན་པོ་ལྔའི་འབབ་པ་དེ་དག་གི་ཐིགས་པ་ནི། བགྲང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཐའ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ། །གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཀླུང་
ཆེན་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། གངྒཱ་དང། སི་ཏ་དང། པུཀྵུ་དང། ཡ་མུ་ན་དང། ཙནྡན་བ་ག་དང་ཀླུང་ཆེན་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ནི། རྒྱ་མཚོ་
ཆེན་པོར་འབབ་སྟེ། ཀླུང་ཆེན་པོ་རེ་རེ་ལའང་འཁོར་ཀླུང་ལྔ་བརྒྱ་ལྔ་བརྒྱ་ཡོད་དོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། ཀླུང་ཆེན་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་འཁོར་ལོ་སྟོང་སྟོང་དང་ནམ་མཁའ་ལས་བབས་ཏེ། དེ་དག་གིས་
སྐྱེ་རྒུ་རྣམས་ངོམ་པར་བྱེད་དོ། །གསོལ་བ། འཁོར་སྟོང་སྟོང་པོ་དེ་དག་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མཛེས་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་འཁོར་སྟོང་དང། དུང་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་

[380A]༄༅། །འཁོར་སྟོང་དང། འབབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འཁོར་སྟོང་དང་སྣ་ཚོགས་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་འཁོར་སྟོང་དང། ཆོས་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་འཁོར་སྟོང་སྟེ། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། ཀླུང་ཆེན་
པོ་དེ་དག་ནི། འཁོར་སྟོང་སྟོང་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཛམྦུའི་གླིང་དུ་ཆར་གྱི་རྒྱུན་འབེབས་སོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། དེ་དག་དུས་དུས་སུ་ཆར་པའི་ཐིགས་པའི་རྒྱུན་རབ་ཏུ་གཏོད་སྟེ། དེས་
མེ་ཏོག་དང། འབྲས་བུ་དང། ལོ་ཏོག་རྣམས་སྐྱེའོ། །ནམ་ཛམྦུའི་གླིང་དུ་ཆར་གྱི་རྒྱུན་རབ་ཏུ་འབབ་པ་དེ་ན་ཆུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཆུ་སྐྱེས་པས་ཞིང་དང། ཀུན་དགའ་རི་བ་ཐམས་ཅད་
ངོམ་པར་བྱེད། བདེ་བར་བྱེད་དོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྐྱེ་རྒུའི་བདག་པོ་ནི། ཛམྦུའི་གླིང་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་བྱེད་དོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། དེ་བཞིན་དུ་ཟུང་གི་མདོའི་
ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འྡིའང་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་དང་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཛམྦུའི་གླིང་དུ་བཤད་དོ་།སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་རྣམས་
ཀྱི་ནི༑ དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་གང་ཞེ་ན། ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གང་ན་གནས་པ་དེ་དག་ནི། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་
བ༑ སེམས་ཅན་གང་དག་ངག་གིས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་སྨྲ་བའང་ཡོད་དེ། དེ་དག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོའང་དཔེར་བྱ་མི་ནུས་སོ་།སེམས་ཅན་གང་དག་ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱོད་

[380B] དེ་དག་གི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་དུད་འགྲོར་འགྱུར་བའང་དཔེར་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང། དུད་འགྲོ་དང། ཡི་དྭགས་
ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ལ་སྐྱབས་གང་ཡང་མེད་དེ། དེ་ན་རེ་ཐག་ཆད་ནས་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་ཅིང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྷུང་བ་དེ་དག་ནི། མི་དགེ་བའི་གྲོགས་
པོའི་དབང་དུ་བལྟའོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་གིས་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་སྨྲ་བ་དེ་དག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དཔེར་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་དེའང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་དབང་དུ་བལྟ་སྟེ་
ནམ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཐོང་བ་དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །ནམ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་དེ་ན་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་བྱང་བ་ཡིན་ནོ། །ནམ་སྐྱེ་རྒུའི་བདག་པོ་
ཛམྦུའི་གླིང་དུ་སྤྲོ་བར་བྱེད་པ་དེ་ན་ཛམྦུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་དཔེར་བྱར་མི་ནུས་སོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། དེ་བཞིན་དུ་ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འྡིའང་ཛམྦུའི་གླིང་གི་སེམས་
ཅན་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །གང་དག་ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཐོས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་
སངས་རྒྱས་པར་མི་ནུས། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་ཏུ་བསྐོར་མི་ནུས་ཆོས་ཀྱི་གཎྜི་བརྡུང་མི་ནུས། ཆོས་ཀྱི་སེངྒེའི་ཁྲི་ལ་འདུག་མི་ནུས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་འཇུག་མི་ནུས་

[381A]༄༅། །འོད་ཟེར་དཔག་ཏུ་མེད་པས་སྣང་བར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། དེ་བཞིན་དུ་གང་དག་ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཐོས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་དག་
ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་པར་མི་ནུས་སོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ངོ་མཚར་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཞུའོ་།བདེ་བར་གཤེགས་པ། ངོ་མཚར་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཞུའོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། ཁྱོད་ཅི་དང་ཅི་འདོད་པ་དྲིས་ཤིག་དང་ངས་ཁྱོད་ཀྱིས་དོགས་པ་བསལ་བར་བྱའོ་།གསོལ་པ། གང་གིས་སེམས་ཅན་དེ་དག་
མཚམས་མེད་པ་ལྔ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བགྱིས་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་སོ་སོར་བཀོད་པའི་དྲང་སྲོང་དུ་གྱུར་པ་དེ་གང་ལགས་བཀའ་སྩལ་པ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་
ཟབ་སྟེ༑ ༑ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ་ང་ལ་ཉོན། །ཟུང་གི་མདོ་སྡེ་སྟོན་པ་ནི། །དྲང་སྲོང་གཟུགས་སུ་བསྟན་པའོ། །ཟུང་གིས་སངས་རྒྱས་སྐུ་དག་ཀྱང། །སྙིང་བརྩེའི་ཕྱིར་ནི་རབ་ཏུ་སྟོན། །གངྒཱའི་བྱེ་མ་ཇི་
སྙེད་པ༑ ༑དེ་སྙེད་ཀྱི་ནི་གཟུགས་ཀྱང་སྟོན། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་གཟུགས་སྟོན་ཅིང། །བདག་ཉིད་ཆོས་ཀྱང་རབ་ཏུ་སྟོན། །སངས་རྒྱས་བལྟ་བར་གང་འདོད་པ། །ཟུང་ནི་སངས་རྒྱས་མཚུངས་པ་
ཡིན༑ ༑ཟུང་ནི་ག་ལ་ཡོད་པ་ན། །སངས་རྒྱས་རྟག་པར་དེ་ན་ཡོད་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཉོན་ཅིག་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་བསྐལ་

[381B]ཕྲག་བཅུ་གཉིས་བྱུང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་ཆེན་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་བྱུང་བ་དེ་ན་བ་སྦྱིན་པ་ལ་དཔའ་བར་གྱུར་ནས་ངས་སངས་
རྒྱས་ཟླ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཏེ། བཟའ་བ་དང། བཅའ་བ་དང། སྤོས་དང། ཕྲེང་བ་དང་བྱུག་པ་དང། ཇི་ལྟར་བདེ་བ་དང། ཁ་ཟས་བཟང་པོ་དང་
བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རིམ་གྲོ་བྱས་སོ། །རིམ་གྲོ་བྱས་ནས་ཀྱང་ངས་དེར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་ཐོས་པ་དྲན་ནོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། ངས་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྲག་བཅོ་བརྒྱད་བྱུང་སྟེ། དེ་ནའང་བ་སྦྱིན་པ་ལ་དཔའ་བར་གྱུར་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྙིང་པོའི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྲག་བཅོ་
བརྒྱད་ལ་ངས་སྤོས་དང། ཕྲེང་བ་དང། བྱུག་པ་དང། རྒྱན་དང། ལྷབ་ལྷུབ་ཀྱིས་སོ་སོར་ཅི་རིགས་པས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ནས་དེར་ཡང་ངས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་ཐོས་པ་དྲན་ནོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། ངས་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་དྲན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་བ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གཙུག་ཕུད་འབྱུང་
བ་ཞེས་བྱ་བ་ཤ་སྟག་གོ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། ངས་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་དྲན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་ཞེས་བྱ་བ་ཤ་སྟག་

[382A]༄༅། །གོ་དེ་ནའང་ང་སྦྱིན་པ་ལ་དཔའ་བར་གྱུར་ནས་ངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་སྤོས་དང། ཕྲེང་བ་དང། བྱུག་པས་བཀུར་སྟི་བྱས་ནས་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་བླ་མ་དང་རིམ་གྲོར་བྱ་བ་དེས་བླ་མ་དང་རིམ་གྲོར་བྱ་བས་རིམ་གྲོ་བྱས་ནས་དེར་ཡང་ངས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་བོ། །
ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། སངས་རྒྱས་འོད་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བྱེ་བ་ཕྲག་ཏུ་བཅུ་དྲུག་བྱུང་སྟེ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ང་ཁྱིམ་བདག་ཕྱུག་ཅིང་ནོར་ཆེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་སྟེ། བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་
སུ་གཏོང་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ནས། ངས་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལ་གདིང་བ་དང། བགོ་བ་དང། སྤོས་དང། ཕྲེང་བ་དང། བྱུག་པ་དང། དགབ་པས་མཆོད་དེ་ཇི་ལྟ་བུས་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་བླ་མ་དང། རིམ་གྲོ་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུས་རིམ་གྲོ་བྱས་ནས་དེ་ཉིད་དུ་ངས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པའང་ངས་
དྲན་ཏེ། ལུང་བསྟན་པའི་དུས་དང་ཚོད་ལའང་མ་བབ་བོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། ཉོན་ཅིག་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་ལྔ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཤ་སྟག་སྟེ། ང་ནི། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན༑ རྒྱལ་པོ་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ནས་ངས་དེ་བཞིན་

[382B]རྩ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ལ་སྤོས་དང༑ ཕྲེང་བ་དང། བྱུག་པ་དང་གདིང་བ་དང། བགོ་བ་དང། གདུགས་དང། རྒྱལ་མཚན་དང། བ་ད་ན་
གྱིས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ནས་དེ་ཉིད་དུ་ངས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པ་ངས་དྲན་ནོ་།ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཁོར་བ་འཇིག་ཅེས་བྱ་བ་བྱེ་བ་ཕྲང་དགུ་བཅུ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྲམ་ཟེ་གཞོན་ནུ་ཕྱུག་ཅིང་ནོར་མང་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་སྟེ། བདོག་པ་
ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ནས༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་སྤོས་དང། ཕྲེང་བ་དང། བྱུག་པ་དང་གདིང་བ་དང། བགོ་བ་དག་གིས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཏེ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་སོ་སོ་ཅི་རིགས་པར་རིམ་གྲོ་བྱས་ནས་ངས་དེ་ཉིད་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པའང་ངས་དྲན་ཏེ། ང་ལུང་བསྟན་པའི་
དུས་དང་ཚོད་ལའང་མ་བབ་བོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅོ་བརྒྱད་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
སངས་རྒྱས་གསེར་ཐུབ་ཅེས་བྱ་བ་ཤ་སྟག་སྟེ། ང་དེའི་དེའི་དུས་ན་སྦྱིན་པ་ལ་དཔའ་བར་གྱུར་ཏེ། ངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་

[383A]༄༅། །སྤོས་དང། ཕྲེང་བ་དང། བྱུག་པ་དང། གདིང་བ་དང་བགོ་བ་དང། རྒྱན་རྣམས་ཀྱིས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་རིམ་གྲོ་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུས་
རིམ་གྲོ་བྱས་ནས་ངས་དེ་ཉིད་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པའང་ངས་དྲན་ཏེ་ང་ལུང་བསྟན་པའི་དུས་དང་ཚོད་ལའང་མ་བབ་བོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ་
སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅུ་གསུམ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྣང་བའི་དཔལ་ཞེས་བྱ་བ་ཤ་སྟག་སྟེ་
ངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་དག་ལ་གདིང་བ་དང། བགོ་བ་དང། སྤོས་དང་ཕྲེང་བ་དང། བྱུག་པ་དང། དགབ་པ་དང། རྒྱན་
རྣམས་ཀྱིས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཏེ། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་བླ་མ་དང་རིམ་གྲོ་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་བླ་མ་དང། རིམ་གྲོ་བྱ་བས་རིམ་གྲོ་བྱས་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་
དག་གིས་ཀྱང་དོན་དང་འདུལ་བ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་སྣ་ཚོགས་བཤད་ནས་ངས་དེ་ཉིད་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པའང་ངས་དྲན་ཏེ་
དེ་ནའང་ལུང་བསྟན་པའི་དུས་ལ་མ་བབ་བོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྐར་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བ་བྱེ་བ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་

[383B] ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཏེ། ད་ལྟར་ང་ལ་ཀུན་དགའ་བོ་རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་
ལ་རིམ་གྲོ་བྱས་ནས་ངས་དེར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པ་ངས་དྲན་ཏེ། དེ་ནའང་ལུང་བསྟན་པའི་དུས་ལ་མ་བབ་བོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་
པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་གཟིགས་ཞེས་བྱ་བ་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། ངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ལ་གདིང་བ་དང། བགོ་བ་དང། སྤོས་
དང། ཕྲེང་བ་དང། བྱུག་པས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ནས། ཇི་ལྟ་བུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་རིམ་གྲོ་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུས་ངས་རིམ་གོ་བྱས་ཏེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་གྱུར་
ནས་དེ་ཉིད་དུ་ང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་ཐོས་པའང་ངས་དྲན་ཏེ། རིང་པོ་མ་ལོན་པར་རྣམ་པར་གཟིགས་ཐ་མ་གང་བྱུང་བ་དེས་ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་
རྣམ་གྲངས་འདི་བཤད་པ་དང། ངས་དེ་ཤེས་ནས་དེའི་ཚེ་ཛམྦུའི་གླིང་དུ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་ཆར་རབ་ཏུ་ཕབ་སྟེ། དེ་ན་ཛམྦུའི་གླིང་གི་སེམས་ཅན་དེ་དག་དབུལ་བ་མེད་པར་གྱུར་ནས། ངས་
དེ་ཉིད་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ནས་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ལོན་གྱི་བར་དུའང་ང་ལུང་མ་བསྟན་ཏོ། །གསོལ་པ། དུས་དེ་གང་ལགས་

[384A]༄༅། །ཚོད་དེ་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། ཉོན་ཅིག་དེ་ནས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་ཞིག་ན་གདོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་
བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མར་མེ་མཛད་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་སྤྲིན་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མར་མེ་མཇད་འཇིག་
རྟེན་དུ་བྱུང་བ་དེ་ན་ངའང་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་གཟུགས་ཀྱིས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་དེ། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མར་མེ་མཛད་མཐོང་ནས་མེ་ཏོག་ཨུཏྤ་ལ་བདུན་གྱིས་གཏོར་ཏེ་བླ་ན་མེད་པ་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོས་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེས་ང་ལ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཁྱོད་མ་འོངས་པའི་དུས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་ན་འཇིག་རྟེན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ལུང་བསྟན་ཏེ། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། དེ་ནས་ང་ཤིང་ཏ་ལ་བཅུ་གཉིས་སྲིད་ཀྱི་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་
བར་སྣང་ལ་འདུག་ནས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་སྟེ། གང་ངས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་རྣམས་སུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པ་དང། གང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་
དེ་ཐམས་ཅད་ཁ་སང་དང། དེ་རིང་ཅམ་དུ་མངོན་སུམ་དུ་དྲན་ནས་ཀུན་ཏུ་དབའ་བ། དེ་ནའང་ངས་སེམས་ཅན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་གྲངས་མེད་པ་དག་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སོ་སོར་

[384B] ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། ང་ད་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་འདོད་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ་ཀུན་
ཏུ་དཔའ་བ། ངས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་རྣམ་པ་མང་པོ་བསྟན་ཏོ་།ཇི་ལྟ་བུའི་གཟུགས་ཀྱིས་འདུལ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་གཟུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་ཏེ། ལྷའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ནི། ལྷའི་གཟུགས་
ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །ཀླུའི་གནས་སུ་ནི། ཀླུའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །གནོད་སྦྱིན་གྱི་གནས་སུ་ནི། གནོད་སྦྱིན་གྱི་གཟུགས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །ཡི་དྭགས་ཀྱི་གནས་སུ་ནི། ཡི་དྭགས་
ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །མིའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ནི། མིའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་ཆོས་
བསྟན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །གང་དང་གང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་འདུལ་བར་འགྱུར་
བ་དེ་དང་དེའི་གཟུགས་ཀྱིས་ངས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་བསྟན་ཏེ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་པ། དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་མང་བོས་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་ཏུ་
དཔའ་བ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཆོས་རྣམ་པ་མང་པོ་ཐོས་པ་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་སྙིང་པོ་དེ་དག་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་མང་པོ་དག་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྦྱིན་པ་རྣམས་སྦྱིན་པར་འགྱུར་

[385A]༄༅། །བསོད་ནམས་དག་བྱེད་པར་འགྱུར། བདག་གི་དོན་དུ་མི་ཉལ་བའང་བྱེད་པར་འགྱུར། འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པའང་སྒོམ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་དེ་ལྟ་བུའི་དགེ་བའི་ལས་
མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་རྣམས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཆོས་ཐོས་པའི་རྒྱུས་སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དྲན་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ལྷ་དང་མི་དེ་དག་གིས་ཡུན་རིང་བོའི་དོན་དང། ཕན་པ་དང་བདེ་
བར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། དེ་ལྟར་ན། ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཐོས་མ་ཐག་ཏུ་ཡོན་ཏན་དང་ཕན་ཡོན་དེ་ལྟར་དཔག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་
གཅིག་ལ་གཅིག་འདི་སྐད་འཛེར་ཏོ། །གང་བྱས་ཤིང་བསགས་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་ཞིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་
ཕན་བར་འདོད་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཞན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་ལྟ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། གང་དག་ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་
བ་བཞིན་གྱི་ཆོས་ཡོད་དོ། །ཞེས་ཟེར་བ་དེ་དག་གི་བདེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ནི། ཆོས་ཀྱི་བདེ་བ་བླ་ན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་གཏི་མུག་བླུན་པོ་གང་དག་འདི་
སྐད་ཅེས་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མེད་དོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བའང་མེད་དོ། །ཞེས་ཟེར་བ་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་དེ་ནི། ངན་སོང་རྣམས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་

[385B] ༑དེ་དག་ནི། ཕྱི་ཕྱིར་ཞིང་ངན་སོང་གི་ས་ལ་གཞོལ་བར་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་པ་བཅུ་གཉིས་
ཀྱི་བར་དུ་ཡི་དྭགས་ཀྱི་ཡུལ་རྣམས་སུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་པ་བཅུ་དྲུག་གི་བར་དུ་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་པ་དགུ་སྟོང་གི་བར་
དུ་འབྱུང་པོ་དང། ཤ་ཟ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་།བསྐལ་པ་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་བར་དུ་ལྕེ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་བ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་གི་བར་དུ་མའི་མངལ་དུ་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་
འགྱུར་རོ། །བསྐལ་པ་ཁྲི་ཉིད་སྟོང་གི་བར་དུ་ཤ་རིལ་རིལ་པོར་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་པ་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་གི་བར་དུ་དམུས་ལོང་དུ་སྐྱེ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ན་ཕ་མ་
དག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་ཅག་ནི། དོན་མེད་པར་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ངོ། །བདག་ཅག་གི་བུ་སྐྱེས་པ་ནི། དོན་མེད་དོ་།ཟླ་བ་དགུའི་བར་དུ་དོན་མེད་པར་མངལ་དུ་བཙས་
སོ༑ ༑གྲང་བ་དང་དྲོ་བའི་ཚོར་བ་མྱོང་ངོ། །བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཀྱང་རབ་ཏུ་མྱོང་ངོ། །ཚེ་འདི་ལའང་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་མྱོང་ངོ། །ཕ་མས་ཁྱིམ་དུ་བུ་སྐྱེས་པ་མཐོང་ནའང་བྲོད་
མེད་ཅིང་པ་མ་རབ་ཏུ་རེ་ཐག་ཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང། དུད་འགྲོར་གཞོལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་

[386A]༄༅། །དག་འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྡུ་ཆེན་པོས་ཟུག་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། གང་དག་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་ཆོས་རྣམས་ཡོད་དོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཕ་
རོལ་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡོད་དོ། །ཞེས་ཟེར་བ་དེ་དག་ནི། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུའི་བར་དུ་བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །བསྐལ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་བར་དུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་
གྱི་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །མའི་མངལ་དུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འཇིག་
རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྒྱ་སྟོང་དག་ཀྱང་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདེ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ཤ་སྟག་གོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐོང་ངོ། །མཐོང་ནས་ཀྱང་དེ་ཉིད་དུ་
གནས་ཏེ། དེ་ཉིད་དུ་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། དེ་ལྟར་ན་ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ནི། མཐུ་ཆེ་བའོ། །གང་དག་འདི་ལ་
སེམས་དད་པ་དེ་དག་ནམ་དུའང་ཡང་བ་མ་སྤངས་པར་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ཡང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། ལ་ལ་
དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཉིན་མཚན་དུ་སེམས་ཅན་མང་པོ་ཞིག་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་ཀྱང་ད་དུང་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཟད་པར་མ་གྱུར་ཏེ། མང་པོ་ཞིག་ནི། བྱང་ཆུབ་ཏུ་

[386B] མང་པོ་ཞིག་ནི། མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས། མང་པོ་ཞིག་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ན་རྒྱུ་གང་གིས་སེམས་ཅན་ཟད་པར་མ་གྱུར་ཅེས་འཛེར་བའི་
སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་ཡོད་དོ། །གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་དཔྱོད་པ་པ་དང་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དང། གཅེར་བུ་པ་དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་ཅག་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་དང་འགྱེད་དུ་འདོད་ངོ་སྙམ་མོ། །དེ་
ནས་བྲམ་ཟེ་དང། གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་དཔྱོད་པ་པ་དང། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དང། གཅེར་བུ་པ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་ཞིག་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ག་ལ་བ་དེར་དོད་ངོ། །ཡང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བཅོམ་
ལྡན་འདས་འཛུམ་པ་མཛད་དོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་སྟན་ལས་ལངས་ནས་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ཏེ་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་
ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་དེ་༑བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། རྒྱུ་མ་མཆིས་རྐྱེན་མ་མཆིས་པར་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་འཛུམ་པ་མི་མཛད་ན། འཛུམ་པ་མཛད་པའི་རྒྱུ་གང་ལགས། རྐྱེན་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་
ཀྱི་བུ༑ ཉོན་ཅིག་དེང་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་འདིར་འདུས་པ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདིར་ལྷའམ། ཀླུའམ། གནོད་སྦྱིན་ནམ། མིའམ། མི་མ་ལགས་པའམ། སུ་དག་འཆི་

[387A]༄༅། །བར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བྱམས་པ་དེང་འདིར་ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང། མི་དང། མི་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འོང་
པར་འགྱུར་ཏེ། བྲམ་ཟེ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཡང་འདིར་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །མུ་སྟེགས་ཅན་དཔྱོད་པ་པ་དང། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དང། གཅེར་བུ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་དགུ་སྟོང་འོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་དང་
ངར་འགྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འགྱེད་པ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་
བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །མུ་སྟེགས་ཅན་དཔྱོད་པ་པ་དང། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དང། གཅེར་བུ་པ་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་དགུ་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཀླུའི་
རྒྱལ་པོ་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་བཅོ་བརྒྱད་འོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ང་ལས་ཆོས་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ། །ཐོས་ནས་ཀྱང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་
སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །གནས་གཙང་མའི་རིས་ཀྱི་ལྷའི་བུ་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །བདུད་སྡིག་ཅན་གཡོག་དང་བཅས་པ་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །ལྷ་མ་
ཡིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་འོངས་བར་འགྱུར་རོ་།རྒྱལ་པོ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་ཡང་འཁོར་དང་བཅས་ནས་ཆོས་ཉན་དུ་འོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ང་ལས་ཆོས་ཐོས་

[387B]སེམས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་
མགོ་བོས་ཕྱག་བཙལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་དེ་ཉིད་དུ་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ་སྟན་
ལས་ལངས་ནས་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ཏེ། པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་དེ། བཅོམ་ལྡན་
འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། རྒྱལ་པོ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་པོ་དེ་དག་གིས་མིང་ཅི་ཞེས་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ། ཉོན་ཅིག་རྒྱལ་
པོ་དགའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་དང། རྒྱལ་པོ་ཉེ་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་དང་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་བའི་ཁྱུ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་དང། རྒྱལ་པོ་ཚངས་པའི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་དང། རྒྱལ་པོ་ཚངས་པའི་དབྱངས་ཞེས་བྱ་
བ་དང༑ རྒྱལ་པོ་བལྟ་ན་མཛེས་ཞེས་བྱ་བ་དང། རྒྱལ་པོ་མཛའ་བའི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་དང། རྒྱལ་པོ་དགའ་བའི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་དང། རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དང། རྒྱལ་པོ་
གསལ་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བ་དང། རྒྱལ་པོ་འཕགས་སྐྱེས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དང། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་རྒྱལ་པོ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་དང། རྒྱལ་པོ་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་གཡོག་བྱ་བ་བརྒྱ་སྟོང་ཡོད་དེ། རྒྱལ་པོ་

[388A]༄༅། །འཕགས་སྐྱེས་པོ་མ་གཏོགས་པར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཤ་སྟག་གོ་ཤར་ཕྱོགས་
ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་འོང་ངོ། །ལྷོ་ཕྱོགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་བཅུ་འོང་ངོ། །ནུབ་ཕྱོགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་
སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་འོང་ངོ། །བྱང་ཕྱོགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་འོང་ངོ། །འོག་གི་ཕྱོགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་དགུ་བཅུ་འོང་
དོ། །སྟེང་གི་ཕྱོགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་འོང་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ས་བཅུ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཤ་སྟག་གོ་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཐམས་
ཅད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བལྟ་བའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ག་ལ་བ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་དོང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཤ་སྟག་གོ་།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་
ཏུ་དཔའ་བ། ཁྱོད་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་སོང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་དེང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོར་

[388B] ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ན་གནས་པ་ཁྱེད་ཐམས་ཅད་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ཐུད་ཅིག་ཅེས་དེ་སྐད་སྨྲོས་ལ་གོ་བར་བྱས་མ་ཐག་ཏུ་ཡུད་ཙམ་གྱིས་ཆོས་ཉན་དུ་སླར་ཤོག་ཅིག་དེ་
ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་བཙལ་ནས༑ བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་
བ་བྱས་ཏེ༑ རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་སོང་ནས་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་དེང་དེ་བཞིན་གཤེགས་ལ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོར་ཆོས་སྟོན་གྱི། དེ་ལ་ཁྱེད་ཅག་གིས་ལེགས་སོ་།ཞེས་བྱ་བ་གསོལ་ཅིག་དང། དེའི་ཕྱིར་ཁྱེད་དེང་ཉིད་
དུ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བསྒེའོ་།དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་པ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་སོང་ནས་
སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཤིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སྤྱོན་པ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་སེ་གོལ་གཏོག་པ་ཙམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ག་ལ་བ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་འོངས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་འདུག་གོ་དེ་

[389A]༄༅། །ནས་བྲམ་ཟེ་རྣམས་དང། གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་དཔྱོད་པ་པ་དང། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དང། གཅེར་བུ་པ་རྣམས་ཀྱང་འདུས། ལྷ་དང་ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང། མི་མང་པོ་
ཞིག་དང། རྒྱལ་པོ་གཡོག་དང་བཅས་པ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་ཡང་འདུས་བདུད་སྡིག་ཅན་གཡོག་དང་བཅས་པ་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ཡང་འདུས་སོ། །ཡང་དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་
གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་གཡོས་སོ། །དེ་ནས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་ལྷའི་ཙནྡན་གྱི་ཕྱེ་མའི་ཆར་རབ་ཏུ་བབ། ལྷའི་མེ་ཏོག་གི་ཆར་ཡང་རབ་ཏུ་བབ་ནས་དེ་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱི་དབུའི་སྤྱི་གཙུག་གི་མཚམས་སུ་ཁང་པ་བརྩེགས་པར་ཀུན་ཏུ་གནས་སོ། །ཡང་དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱན་སྔར་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་རྡོ་རྗེ་གསོར་བ་དང་
དེ་ནས་དེའི་ཚེ་ཕྱོགས་བཞི་ནས་རླུང་གི་རྒྱལ་པོ་བཞི་འཁྲུགས་ཏེ། ལངས་ནས་གང་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོའི་ཉལ་ཉིལ་དང། ཕྱག་དར་དང། བྱེ་མ་དེ་རྣམས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་
ཕྱི་རོལ་ཏུ་བོར་ནས། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་སྤོས་ཆུའི་ཆར་རབ་ཏུ་བབ། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་མེ་ཏོག་ཨུཏྤ་ལ་དང། པདྨ་དང། ཀུ་མུ་
ཏ་དང། པདྨ་དཀར་པོའི་ཆར་ཡང་རབ་ཏུ་བབ་ནས་མེ་ཏོག་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་སྤྱི་གཙུག་གི་སྟེང་དུ་མེ་ཏོག་གི་གདུགས་སུ་གནས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་

[389B]བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཀུན་ཏུ་གནས་ཏེ། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནད་ནས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་ཁྲི་བརྒྱད་ཁྲི་
བཞི་སྟོང་བྱུང་སྟེ། ཁྲི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལའང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་ནས་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ནས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་རབ་ཏུ་གཡོས་
སོ༑ ༑དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་དབའ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་འདིར་ཆོ་འཕྲུལ་འདི་ལྟ་བུ་གདའ་བའི་རྒྱུ་གང་ལགས། རྐྱེན་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། མི་ཙ་ཡ་
ཅན་རྒོད་དེབ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང། བདག་གིར་འཛིན་པ་ལ་གནས་པ་དབུལ་པོར་གྱུར་པ་ལ་ལ་ཞིག་ཡོད་ལ་དེའི་མགོ་ལ་རྒྱལ་པོས་བྱུགས་པ་དང། དེ་རྒྱལ་པོའི་སྒོའི་བར་དུ་སོང་སྟེ། ཕྱིན་ནས་
ནན་གྱིས་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་གི་ནང་དུ་འགྲོ་བར་འདོད་པ་དང་དེ་ནས་རྒྱལ་པོའི་བློན་པོ་དང། འཁོར་གྱིས་དེ་བཟུང་ནས་རྣམ་པ་མང་པོས་བརྡེགས་པ་དང། དེ་ནས་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་མི་དབུལ་པོ་
དེ་ནན་གྱིས་ནང་དུ་འགྲོ་འདོད་དོ། །ཞེས་རྒྱལ་པོས་ཐོས་ནས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གདོན་མི་ཟ་བ་རང་ལ་གསོད་འདོད་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ་།སྙམ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཁྲོས་ཏེ་འཁོར་རྣམས་ལ་འདི་སྐད་

[390A]༄༅། །ཅེས་ཁྱེད་དེང་ལ་མི་དེ་རི་ཁྲོད་དུ་ཁྲིད་དེ་སོད་ཅིག་།གཡོག་དང། ཕ་མ་དང། བུ་དང། བྲན་ཕོ་དང། བྲན་མོ་དང་ལས་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སོད་ཅིག་ཅེས་བསྒོ་བ་དང་
དེ་ནས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསད་ནས་དེའི་གཉེན་བཤེས་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུ་མི་བཟད་པས་ཟུག་པར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བཤད་པ་དང། དེ་ན་མི་ང་རྒྱལ་ཅན་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གཟུགས་དང། ཁ་དོག་དང། མཚན་དང། དབྱིབས་
དང༑ མཚན་མར་བཟུང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལུས་ཡིན་པ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང། དེ་ན་དེ་དག་ཆོས་མང་པོ་ཐོས་ནས་ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་དུ་ལྷུང་སྟེ། ཀྱལ་པ་སྣ་ཚོགས་སྨྲ་བ་དང་
བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང། བདག་གིར་འཛིན་པའི་ཟིལ་གྱིས་ནོན་ནས་བདག་ཉིད་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་མི་ཉན་མི་འཆད་དེ། གང་ལ་ལ་ཞིག་མྡོའམ། ཚིགས་སུ་བཅད་པའམ། ཐ་ན་དཔེ་ཙམ་
ཞིག་དེ་དག་ལ་བཤད་ནའང་དེ་བདག་གིས་ཤེས་སོ། །ཞེས་དེ་དག་ལ་མི་འཛིན་ཅིང་རྣ་བས་ཀྱང་མི་ཉན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་འདི་ལྟར་ང་རྒྱལ་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་ནི། མང་དུ་
ཐོས་པས་བག་མེད་པའོ། །གང་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་འགྲོགས་པ་དེ་དག་གི། འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར། དེ་དག་ནི།། འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་

[390B] དེ་དག་ནི། མང་དུ་ཐོས་པ་དེས་རྒྱགས་པར་འགྱུར་ཏེ། མི་དེ་ལྟ་བུ་དེ་དག་ནི། རང་གི་རང་བཟོར་བྱས་པ་འཇོག་པར་བྱེད། རང་གི་གཞུང་གི་གླེང་བྮིའང་འཇོག་པར་བྱེད་
དོ༑ ༑དེ་དག་ནི། བདག་དང་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་སླུ་ཞིང་དོན་མེད་པར་ཡུལ་འཁོར་གྱི་བསོད་སྙོམས་མང་པོ་ཟ་སྟེ། ཟོས་ནས་ཀྱང་ལེགས་པར་འཇུ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་
ཚེ་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་དེ་ལ་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་ནི། ང་ལ་བཟོའི་གནས་མང་དུ་བསླབ་ན་ཇི་ལྟར་ཁྱོད་བདག་འཇོག་པར་མི་ནུས། དེས་དེ་དག་ལ་
འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །གྲོགས་པོ་དག་ང་ནི། ད་ལྟར་བདག་འཇོག་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ན་སེམས་ཅན་དེ་དག་སྨྲེ་སྔགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འདོན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་གཞན་གྱིས་མ་
ལན་གྱི༑ རང་གི་ལས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་གང་ཟག་དེ་གཅིག་པུའི་ཕྱིར་གཉེན་གྱི་ཚོགས་མང་པོ་བསད་པར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་
ཅིང་མི་དགེ་བའི་གྲོགས་པའི་ཕྱིར་བདག་ཅག་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའམ་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་གཞོལ་བར་མཐོང་ངོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁྱེད་རྣམས་ལ་བྲམ་ཟེ་དང། གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་
རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། ཁྱེད་ཅག་རྒྱགས་པར་མ་གྱུར་ཅིག་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། བྱ་འདབ་གཤོག་མ་རྫོགས་པར་ལྷའི་འཇིག་རྟེན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ལ་འཕུར་མི་ནུས་པ་

[391A]༄༅། །དེ་བཞིན་དུ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱེད་ཅག་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལས་ཀྱི་རྣམ་པས་བྱ་གག་
གི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་ནས་ལུས་འདི་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་ལུས་འཇིག་ཅིང་མཐར་འཆི་བར་འགྱུར་ཏེ། འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་དེ་དག་རོ་བྲོ་བ་མེད་ནས་བདག་ཅག་གིས་ལུས་འདི་ཅི་ཞིག་གི་ཕྱིར་
བཟུང། བདག་ཅག་གིས་གང་ལྷའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེ་བ་དང། མིའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེ་བའང་མ་མྱོང་ལ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་ལའང་གནས་པར་མ་གྱུར་ཏེ། བདག་ཅག་གིས་ལུས་
འདི་ནི༑ དོན་མེད་པར་བཟུང་ན། བདག་ཅག་གི་འགྲོ་བ་ནི། གང་ཡིན་བདག་ཅག་གི་རྟེན་དུ་ནི། སུ་ཞིག་འགྱུར། གང་དུ་སྐྱེ་ཞིང་གང་དུ་འཇིག་པར་འགྱུར་ཞིག་གུ་སྙམ་ནས་ཡོངས་སུ་སྐྲག་
པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་དཔྱོད་པ་པ་དང། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དང། གཅེར་བུ་པ་དེ་དག་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཁྱེད་ཅག་རིན་པོ་ཆེའི་ཛམྦུའི་གླིང་འདིར་ཡི་
ཆད་པར་མ་བྱེད་ཅིག་ཁྱེད་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མ་གྱུར་ཅིག་ཀྱེ་གྲོགས་པོ་དག་ཁྱེད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཅི་དང་ཅི་འདོད་པ་དྲིས་ཤིག་དང། ངས་ཁྱེད་ཀྱི་བསམ་པ་ཐམས་
ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་དང། གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་དཔྱོད་པ་པ་དང། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དང། གཅེར་བུ་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྟན་ལས་ལངས་ནས་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་

[391B] ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གདུགས་མཚན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་ལས་ཡོངས་སུ་བཀྲོལ་ཡང་སེམས་
ཅན་གྱི་ཁམས་ལ་བྲི་བའམ། གང་བར་ཡང་མི་གདའ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་གིས་སེམས་ཅན་དེ་དག་སྐྱེ་བ་དང། འགག་པ་མཉམ་པར་སྟོན། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨན་གྱི་སྡེ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། མུ་སྟེགས་ཅན་དག་འགྱོད་པ་ཆེན་པོ་བསལ་བ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་ཆེན་པོ་འབར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོ་ཆ་
ཆེན་པོ་བགོས་ནས་འདྲི་བའི་གླེང་གཞི་ཆེན་པོ་འདྲི་སྟེ། ཕྱི་མའི་དུས་ན་སེམས་ཅན་གཞོན་ནུ་དང། རྒན་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །སྨན་གྱི་སྡེ། སེམས་ཅན་རྒན་པོ་དག་ཀྱང་
གཞོན་ནུ་བཞིན་དུ་ཅིའང་མི་ཤེས་པའང་ཡོད་དོ། །སྨན་གྱི་སྡེ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་སྐྲ་བཀྲུས་ནས་གོས་གསར་པ་བགོས་ཏེ། དེ་ཁྱིམ་གྱི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་བྱུང་བ་དེ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་
ཀྱིས་ཁྱོད་གོས་གསར་པ་ལེགས་བར་བགོས་སོ། །ཞེས་སྨྲས་པ་དང་སེམས་ཅན་གཞན་ཞིག་ཀྱང་མགོ་བཀྲུས་ནས་གོས་རྙིང་པའང་བཀྲུས་ཏེ་བགོས་པ་དང། དེ་ཟེགས་པས་མི་དེ་སྐྲ་བཀྲུས་ཀྱང་མཛེས་
པར་མ་གྱུར་ལ། དེའི་གོས་ཀྱང་མཛེས་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྨན་གྱི་སྡེ། ཛམྦུའི་གླིང་ན་སེམས་ཅན་རྒན་པོ་ཡོད་པ་དག་ནི་མཛེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གཞོན་ནུ་དག་ནི། སྐྱེ་བ་དང་

[392A]༄༅། །འགག་པ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་དང། གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་དཔྱོད་པ་པ་དང། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྟན་ལས་ལངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་
ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་གི་ནང་ན་གཞོན་ནུ་ནི་གང་ལགས། རྒན་པོ་ནི། གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཁྱེད་ཅག་ནི། ཡང་དང་ཡང་
སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང། དུད་འགྲོ་བ་དང། ཡི་དྭགས་རྣམས་སུ་ཚོར་བ་མྱོང་ཡང་ཁྱེད་ད་དུང་དུ་ངོམ་མི་མྱོང་བས་ཁྱེད་ཅག་ནི་རྒན་པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྲམ་ཟེ་དེ་དག་
ཐམས་ཅད་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སླན་ཆད་འཁོར་བར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མྱོང་བ་ལ་མི་སྤྲོའོ། །གང་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་
དཔྱོད་པ་པ་དང། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དང། གཅེར་བུ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །སེམས་ཅན་གཞོན་ནུ་རྣམས་ལས་ཀྱང་གང་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ནུས་པ་མེད་དོ། །དེ་སྐད་ཅེས་
སྨྲས་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨན་གྱི་སྡེས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཅིའི་སླད་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་མོས་པ་
དཀའ་བ་ལ་གཟིགས་སུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྨན་གྱི་སྡེ། ཉོན་ཅིག་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་དོ། །དེ་

[392B]དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱན་སྔར་འདུག་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཕྱག་ཀྱང་མི་འཚལ། ཚིག་ཀྱང་མི་སྨྲའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨན་གྱི་སྡེས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་ཅན་འདི་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མི་སྨྲ། ཀུན་ཏུ་མི་སྨྲ་ཞིང་ཕྱག་
ཀྱང་མི་འཚལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུ་བའང་མི་བགྱིད་པའི་རྒྱུ་གང་ལགས། རྐྱེན་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་སྨན་གྱི་སྡེ། ཉོན་ཅིག་སེམས་ཅན་གཞོན་ནུ་རྣམས་
ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་སེམས་ཅན་གང་དེ་སྐད་ཟེར་བ་ལ། སྨན་གྱི་སྡེ། འདི་དག་ནི། ཁྱེད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གཞོན་ནུ་ཡིན་པར་བལྟའོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་
འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་ནི། སེམས་ཅན་གཞོན་ནུ་ལགས་སོ། །བཙུན་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པ། བདག་ཅག་ནི་སེམས་ཅན་གཞོན་ནུ་ལགས་
སོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀྱེ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། ད་རང་གི་ལུས་ལས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚད་སྟོན་ཅིག་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་
སེམས་ཅན་གཞོན་ནུ་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་བཞི་ལུས་དང་མ་བྲལ་བར་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་ཏེ། ས་བཅུ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་

[393A]༄༅། །དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨན་གྱི་སྡེས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །གང་དག་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་བགྱི་བ་དང། ཡོངས་སུ་བྱང་བར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་བརྩོན་
འགྲུས་རྩོམ་པའི་སེམས་ཅན་དེ་ལྟ་བུ་ནི། རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། དེང་ཉིད་སྐྱེས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། དེང་
ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲོལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ས་བཅུ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་མཐོང་ངོ། །བམ་པོ་གསུམ་པ། དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་དང། གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་དཔྱོད་པ་པ་དང། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་དང། གཅེར་བུ་པ་
དང༑ ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་དང། བདུད་སྡིག་ཅན་འཁོར་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ལྷགས་ནས་གཡོ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་
འདིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གན་དུ་མཆིས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་ནས་བདག་ཅག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདེ་བ་འདི་ལྟ་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་འཇིག་རྟེན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་ཅིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བཞིན་བཟང་དག་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཁྱེད་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་གན་དུ་ལྷགས་ནས་ཁྱེད་ཀྱིས་ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དེས་ན་ཁྱེད་ཐམས་ཅད་རིང་པོ་

[393B]ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིག་འདི་གསུངས་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ནས་གཞན་མུ་
སྟེགས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ས་བཅུ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་
ཐམས་ཅད་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་བར་སྣང་ལ་ཤིང་ཏ་ལ་བདུན་སྲིད་དུ་མངོན་པར་འཕགས་ནས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དབུལ་ཞིང་ཐམས་
ཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱིན་གྱིས་རློབ་སྟེ་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དབུའི་སྤྱི་གཙུག་གི་སྟེང་ལོགས་སུ་གནས་ཏེ་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མེ་ཏོག་སིལ་མ་སྣ་ཚོགས་འཐོར་ཞིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིད་ལ་བྱེད་དེ། རང་གི་ལུས་ལའང་སངས་རྒྱས་སུ་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་དོ། །ལྷའི་བུ་བྱེ་བ་
བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མའང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མངོན་པར་འཐོར་ཞིང་ཚིག་འདི་སྐད་དུ་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི། རྙེད་པ་ཆེན་པོའོ། །ཞིང་ཆེན་པོའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་མགོན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་
གྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་བརྙེས་པའོ། །མཁས་པ་མཁས་པ་ཚོལ་བ་ལགས་ཏེ། གང་སེམས་ཅན་འདི་ལྟ་བུ་དག་ཐབས་མཁས་པས་མཐར་གྱིས་འཁོར་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་མཛད་དེ་ལེགས་

[394A]༄༅། །པར་གསུངས་པ་གཅིག་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་དེ་སྙེད་ཅིག་འཁོར་བ་ལས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་ལོ། །ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་སྨན་གྱི་སྡེ་སྟན་ལས་ལངས་ནས། བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ཏེ། པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ནས༑ བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་
བཏུད་དེ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་གིས་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དག་ཚིག་འདི་སྐད་འབྱིན་ཅིང་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བགྱི་
བ་མང་པོ་བགྱིད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྔགས་པ་མང་པོ་མངོན་པར་འདུ་བགྱིད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཉོན་ཅིག་དེ་དག་ནི། ང་ལ་བསྟོད་པ་
མ་ཡིན་གྱི། རང་གི་ལུས་ལ་བསྟོད་ཅིང་རང་གི་ལུས་ཆོས་ཀྱི་སྟན་དམ་པ་ལ་འཇོག་པར་འགྱུར། རང་གི་ལུས་ལས་ཆོས་ཀྱི་འོད་ཟེར་འབྱིན་པར་འགྱུར། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བཟུང་བར་འགྱུར་རོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཀྱང་ཆོས་
སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨན་གྱི་སྡེས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདེ་བར་གཤེགས་པ་

[394B]དུང་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཟད་པར་མ་གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྨན་གྱི་སྡེ། ཁྱོད་གང་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ལ་དོན་འདི་འདྲི་བར་སེམས་པ་ནི། ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ་།སྨན་གྱི་སྡེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ཞིག་ཕྱུག་ཅིང་ནོར་ཆེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་སྟེ། ནོར་དང། འབྲུ་དང་
མཛོད་དང། བང་བ་མང་པོ་དང་ལྡན་ལ། བྲན་ཕོ་དང། བྲན་མོ་དང། ལས་བྱེད་པ་དང། ཞོ་ཤས་འཚོ་བའི་མི་མང་པོ་དང་ལྡན་ཏེ། དེ་ནོར་གྱི་ཕུང་པོ་མང་ལ་ཞིང་དང་ཀུན་དགའི་ར་བ་མང་དུ་བདོག་
ཅིང། འདི་ལྟ་སྟེ། ནས་དང། གྲོ་དང། འབྲས་དང། བལ་སྲན་དང་སྲན་ཆུང་ལ་སོགས་པ་འབྲུ་མང་དུ་བདོག་པ་ཞིག་ཡོད་ལ། མི་དེས་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་ལ་འབྲུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་བཏབ་ནས་དུས་
གཞན་ཞིག་གི་ཚེ་ས་བོན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་གྱུར་པ་དང། མི་དེས་འབྲུ་དེ་དང་དེ་དག་སོ་སོར་འཇོག་སྟེ། བཞག་ནས་ཀྱང་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་ཀྱི་བར་དུ་ཟོས་ནས་ཡང་འདེབས་པ་
བཞིན་དུ་སྨན་གྱི་སྡེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་སྔོན་ལས་བྱས་པའི་ལས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་གྱུར་པ་དང། དེ་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ཚོལ་ཏེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་བསྐྱེད་དོ། །
བསྐྱེད་ནས་ཀྱང་དགེ་བའི་ཆོས་དེ་ལ་ནན་ཏན་གྱིས་སྒྲུབ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཕེལ་བར་བྱས་ནས་དགའ་བ་དང། མགུ་བ་བསྐྱེད་དེ། སྨན་གྱི་སྡེ། དགའ་ཞིང་མགུ་བའི་སེམས་དེས་བསྐལ་པ་

[395A]༄༅། །བྱེ་བའི་བར་དུ་ཆུད་མི་ཟའོ། །སྨན་གྱི་སྡེ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུད་ཟ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ་
མདོར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པས་རྨི་ལམ་ཇི་ལྟ་བུ་མཐོང་བར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྨན་གྱི་སྡེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་རྨི་ལམ་དུ་འཇིགས་པ་མང་པོ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་
སུ་སྦྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་སྡིག་པའི་ལས་ཅན་གྱིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པ་སེལ་བར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ནི། སྡིག་པའི་རྨི་ལམ་མཐོང་ཡང་འཇིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ་
བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་རྨི་ལམ་དུ་ཇི་ལྟར་འཇིགས་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྨན་གྱི་སྡེ་
མེ་རབ་ཏུ་འབར་བ་མཐོང་སྟེ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་བདག་གིས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཚིག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྨན་གྱི་སྡེ། གཉིས་སུ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དང་པོ་བསྐྱེད་པ་དེས་ཆུ་བྲུག་ཅིང་རབ་ཏུ་བྲུག་པ་མཐོང་ཡང་འཇིགས་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨན་གྱི་སྡེ། དེ་བཞིན་དུ་གཏི་མུག་གིས་བཅིངས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་ནས་སྡིག་པ་

[395B] །སྨན་གྱི་སྡེ། གསུམ་དུ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་རྨི་ལམ་ན་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་མཐོང་ངོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་ལགས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བདག་གི་ལུས་ཀྱི་མགོ་བྲེགས་པ་མཐོང་ཡང་སྨན་གྱི་སྡེ། དེ་ལ་དེས་འཇིགས་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་གི་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་
དང༑ གཏི་མུག་བྲེགས་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་ནི། འགྲོ་བ་དྲུག་ཏུ་འཁོར་བ་ལས་རྒྱལ་བ་ཡིན་ནོ། །སྙམ་མོ། །དེ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་གནས་པའང་མ་ཡིན། དུད་འགྲོ་དང། ཡི་དྭགས་རྣམས་
ཀྱི་ནང་དུ་མ་ཡིན། ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་མ་ཡིན། ཀླུ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་མ་ཡིན། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། སྨན་གྱི་སྡེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནི། སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་རབ་ཏུ་འཛིན་ཏོ་།སྨན་གྱི་སྡེ། ཕྱི་མའི་ཚེ་ཕྱི་མའི་དུས་ན་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ལ་ལ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་འགྱུར་ན། དེས་
ཡི་དམ་ཆེན་པོ་བཅས་པར་བལྟ་སྟེ། བརྙས་པར་གནས་པར་གྱུར་ཀྱང་སྨན་གྱི་སྡེ། དེ་ལ་ངས་སྐྱོ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་བྱ། ཞུམ་པར་མི་བྱའོ། །སྨན་གྱི་སྡེ། ངས་ཆོས་མང་དུ་བསྟན་ཏེ་
སྨན་གྱི་སྡེ། ངས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་ཞིག་གི་བར་དུ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་སྤྱད་ཀྱང་སྨན་གྱི་སྡེ། ངས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཕྱིར་རམ། འཚོ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཕྱིར་རམ་དབང་

[396A]༄༅། །ཕྱུག་གི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཕྱིར་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པ་མ་ཡིན་གྱི། སྨན་གྱི་སྡེ། ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ངས་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་སྤྱད་ཀྱང་ངས་
དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་ཀྱི། སྨན་གྱི་སྡེ། གང་གི་ཚེ་གང་གི་དུས་ན་གནས་ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཉིན་
མོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ། སྨན་གྱི་སྡེ། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཟབ་བོ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་པ་རྙེད་པར་དཀའོ།།
སྨན་གྱི་སྡེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འབྱུང་བའང་མཆོག་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའོ། །སྨན་གྱི་སྡེ། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་འཛིན་པ་དག་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའོ། །གང་དག་ཆོས་ཀྱི་
རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ། །སྨན་གྱི་སྡེ། བསྐལ་པ་སྟོང་དུ་འཁོར་
བ་བསྙིལ་བར་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་རབ་ཏུ་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ། །འགོག་པ་དང་ལམ་ཡང་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གནས་རབ་ཏུ་ཤེས་པའི་སྐལ་བ་ཡོད་
པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་བའི་གནས་རབ་ཏུ་ཤེས་པའི་སྐལ་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་དགེ་བའི་གནས་རབ་ཏུ་ཤེས་པའི་སྐལ་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་བའི་གནས་

[396B]།སྨན་གྱི་སྡེ། ཅིའི་ཕྱིར་འགོག་པ་ཞེས་བྱ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཀྱི་གནས་ནི། དོན་ཞེས་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྨན་གྱི་སྡེ། ཆོས་ཀྱི་གནས་གང་ཡིན། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཆོས་ཞེས་བགྱི་བ་ནི། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཉིད་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུངས་པ་ཉིད་དང་
ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ལགས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་གཏེར་ཞེས་བགྱིའོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ནི། ཆོས་ཀྱི་གཏེར་འབྱུང་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྨན་གྱི་སྡེ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ལ་དོན་འདི་ཡོངས་སུ་འདྲི་བར་སེམས་པ་ནི། ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཅིའི་སླད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྨན་གྱི་སྡེ། གང་དག་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ། རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ཤེས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་བ་བདེ་བའི་གནས་འདི་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ནམ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བ་དེ་ན་
སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཐབས་མཁས་པས་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །འཇིག་རྟེན་དང་

[397A]༄༅། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་།གསོལ་པ། ཡེ་ཤེས་ཉིད་རྟོགས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་རབ་ཏུ་འཚལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྨན་གྱི་སྡེ། ཆོས་རབ་ཏུ་ཤེས་ནས་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །སྨན་གྱི་སྡེ། དེ་བཞིན་དུ་དམ་པའི་ཆོས་བསྡུ་བ་རབ་ཏུ་ཤེས་ནས་རྙེད་པ་དང་པོ་སྐྱེའོ། །ཆོས་ཇི་
ལྟར་ཐོས་པ་བཞིན་དུ་བཟུང་ནས་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྨན་གྱི་སྡེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། མི་ཚོང་བར་གྱུར་པ་ལ་ལ་ཞིག་མི་ཁུར་སྟོང་གི་གསེར་ཁྱེར་ཏེ་དེ་ཁེ་སྤོགས་
ཀྱི་ཕྱིར་སོང་བ་དང། དེའི་ཕ་མ་འདི་སྐད་སྨྲ་སྟེ། བུ། ཉོན་ཅིག་གསེར་སྲང་སྟོང་ཁྱེར་ལ་གཞན་དང་རང་གི་གསེར་ལེགས་པར་ཁྱེར་ཅིག་ཚོང་པ་དེས་གསེར་ཁྱེར་ཏེ་སོང་ནས་ཟླ་བ་གཅིག་
ཙམ་ལོན་པ་དང་གསེར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཆུད་གསན་ཏེ་མེད་པར་བྱས་ཀྱི་འོག་ཏུ་དེ་ནས་མི་དེས་བསམ་པ་དང། ཤིན་ཏུ་མི་དགའ་ནས་སྙིང་ལ་མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུས་ཟུག་སྟེ། དེ་གནོད་ཞིང་
ངོ་ཚ་ནས་རང་གི་ཁྱིམ་དུ་མ་སོང་བ་དང། དེའི་ཕ་མས་ཐོས་ནས་ཡི་ཆད་དེ། སྙིང་ལ་མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུས་ཟུག་ནས་གོས་དག་ཀྱང་དྲལ་ཏེ་བུ་ངན་པ་དེ་བདག་ཅག་གི་ཁྱིམ་དུ་བུའི་གཟུགས་སུ་
སྐྱེས་ནས་ཁྱིམ་ས་ཀུན་ཀྱང་བཤིག་སྟེ། བདག་ཅག་ལ་མཁོ་བ་མེད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱས་སོ། །བྲན་གྱི་ལས་བྱེད་དུ་བཅུག་གོ་ཞེས་དེ་སྐད་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་ཏེ། དེའི་ཕ་མ་ཡི་ཆད་

[397B] དེ་ནས་བུ་དེས་ཕ་མ་བདག་ལ་ཡི་ཆད་དེ་འཆི་བའི་དུས་བྱས་སོ། །ཞེས་ཐོས་ནས་བུ་དེའང་ཡི་ཆད་དེ་འཆི་བའི་དུས་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྨན་གྱི་སྡེ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་དོན་འདི་བཤད་པ་ལའང་གང་དག་ངའི་བསྟན་པ་ལ་མི་དད་པ་དེ་དག་ནི། རེ་ཐག་ཆད་ནས་འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་སྙིང་ལ་མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུས་ཟུག་སྟེ་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་
ལྟར་ཕ་མ་དེ་དག་ཡི་ཆད་དེ་གསེར་གྱི་ཕྱིར་མྱ་ངན་བྱེད་ཅིང་སྙིང་ལ་མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུས་ཟུག་ནས་གཞན་དང་རང་གི་གསེར་གྱི་ཕྱིར་མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུ་དང་ལྡན་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྨན་གྱི་སྡེ། གང་དག་
ངའི་བསྟན་པ་ལ་མ་དད་པ་དེ་དག་ནི། ཕྱིས་འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་གདུང་ཞིང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མྱོང་ཞིང། སྔོན་ལས་བྱས་པའི་བསོད་ནམས་དག་ཆུད་ཟོས་ནས་ཕྱིན་ཆད་
ཞིང་བཟང་པོ་དང་ལྡན་པའི་བསོད་ནམས་དག་མི་བྱེད་དེ། དེ་དག་གི་སྙིང་མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་རྔུ་དང་ལྡན་པས་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་ངས་དང། གཤིན་རྗེའི་
འཇིག་རྟེན་དུད་སྐྱེ་ཞིང། མི་བཟད་པ་དྲག་པོ་མཐོང་ནས་འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་དུད་འགྲོ་དང། ཡི་དྭགས་དང། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་མཐོང་
བར་མི་འགྱུར་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དེ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་བར་བདག་ལ་སུ་ཞིག་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་སྙམ་པ་དང། དེའི་ཕ་མས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བུ་གཅིག་ནད་ཀྱི་འཇིགས་ཆེན་ནི། །

[398A]༄༅། །འབྱུང་བར་མི་ནུས་ཇི་ལྟར་བྱ། །ན་བ་འཆི་བས་འཇིགས་མོད་ཀྱི། །བུ་ཁྱོད་འཆི་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །ནད་ཀྱིས་འཇིགས་དང་སྐྲག་པ་ལས། །ཁྱོད་ནི་ཐར་པར་འགྱུར་
བ་ཡིན༑ ༑བདག་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགག་བདག་གི་ལུས་ལ་རབ་ཏུ་གནོད། །ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། །བདག་གིས་འཆི་བ་མཐོང་བར་གྱུར། །བདག་གིས་མིག་ནི་མི་མཐོང་
ཞིང༑ ༑བདག་གི་རྣ་བའང་མི་ཐོས་སོ། །སྣ་ཡང་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ལུས་ཀྱང་ཟོ་མདོག་བདེ་མ་ཡིན། །ཡན་ལག་ཉིང་ལག་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། །ཤིང་དང་འདྲ་བས་སེམས་པ་མེད། །བདག་
གི་འཆི་བ་འོད་མེད་ཅེས། །ཡུམ་གྱིས་བདག་གི་སྤྲོ་བསྲིང་ཟད། །མས་སྨྲས་པ། བུ་ཁྱོད་དེ་སྐད་སྨྲ་མི་རིགས། །ང་ལ་མཆོག་ཏུ་འཇིགས་མ་བྱེད། །ཁྱོད་ཀྱི་ལུས་ལ་རིམས་བཏབ་པས།།
རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མཐོང་བར་འགྱུར། །བུས་སྨྲས་པ། ལུས་ལ་རིམས་ཀྱང་མ་མཐོང་སྟེ། །ན་བ་མེད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མེད། །འཆི་བ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་མཐོང། །བདག་གི་ལུས་སྡུག་
བཅོམ་པར་གྱུར། །བདག་གི་ལུས་ཀུན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས། །རབ་ཏུ་གཟིར་བར་མཐོང་གྱུར་ན། །སུ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བར་བྱ། །བདག་གི་སྐྱོབ་པར་སུ་ཞིག་འགྱུར། །ཕ་མས་སྨྲས་པ་བུ་
ཁྱོད་ལ༑ ༑ལྷ་ཡང་རབ་ཏུ་བཀྱོན་གྱུར་གྱི། །ལྷ་རྣམས་ལ་ནི་མཆོད་བྱས་ན། །དེ་ཡི་འོག་ཏུ་འཚོ་བར་གྱུར། །བུས་སྨྲས་པ། གང་གིས་བདག་ནི་འཚོ་འགྱུར་བ། །ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མཛད་

[398B] །རིངས་ཤིང་རབ་ཏུ་མྱུར་བཞུད་ལ། །ལྷ་བོན་པོ་ལ་དྲི་བར་གསོལ། །དེ་ནས་དེའི་ཕ་མ་ལྷའི་རྟེན་གྱི་དྲུང་དུ་སོང་ནས་ལྷ་ལ་བདུག་པ་ཕུལ་བ་དང། དེ་ནས་ལྷ་བོན་པོས་ལྷ་ལ་
བདུག་པ་ཕུལ་ནས་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཁྱོད་ལ་ལྷ་བཀྱོན་གྱི། ལྷ་རྗེད་ཅིག་མཆོད་སྦྱིན་གྱིས་ཤིག་དེ་ལ་ཕྱུགས་སོད་ཅིག་།མི་ཡང་སོད་ཅིག་དང། དེ་ནས་ཁྱེད་ཀྱི་བུ་ནད་ལས་
ཡོངས་སུ་ཐར་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ཕ་མ་དེ་དག་གིས་བསམ་པ་བདག་ཅག་ནི། དབུལ་ན་ཇི་ལྟར་བྱ། གལ་ཏེ་ལྷ་མ་མཉེས་ན་ནི། བུ་དེའང་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་ཅི་སྟེ་མཉེས་
བར་བྱ་ན། བདག་ཅག་ནི༑ དབུལ་བས་མི་དང་ཕྱུགས་གང་ནས་བླང་སྙམ་ནས་དེ་དག་རིངས་ཤིང་མྱུར་བར་ཁྱིམ་དུ་དོང་སྟེ། ཁྱིམ་གྱི་རྫས་ཅུང་ཟད་ཅི་བདོག་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཕྱུགས་ཉོ་
བའི་ཕྱིར་འཚོང་དུ་དོང་ངོ། །དེ་ནས་མི་གཞན་ཞིག་གི་གན་དུ་ཕྱིན་ནས། ཀྱེ་སྐྱེས་བུ། གསེར་ཞིག་བསྐྱིར་བྱིན། སྐྱིན་པ་ནི། ཞག་བཅུ་ནས་སླར་འབུལ་ནུས་ན་ནི། ལེགས། ཅི་སྟེ་འབུལ་མ་
ནུས་ནའང་ངེད་ཁྱེད་ཀྱི་བྲན་དུ་ཁས་བླངས་ཏེ་ལས་བྱའོ། །ཞེས་དེ་སྐད་སྨྲས་ནས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་གསེར་དེ་ཁྱེར་ཏེ་མི་ཉོར་དོང་ངོ། །དེ་གཉིས་ཀྱིས་མི་ཉོས་ནས་མི་དེས་ཀྱང་བདག་གསད་པར་
ནི༑ མ་ཤེས་སོ། །དེ་ནས་ཕ་མ་རྨོངས་པར་གྱུར་པ་དེ་གཉིས་སླར་རང་གི་ཁྱིམ་དུ་མ་དོང་གི་ལྷ་རྟེན་གྱི་དྲུང་དུ་སོང་སྟེ། ལྷ་བོན་པོ་ལ་ད་མྱུར་དུ་མཆོད་སྦྱིན་མཛོད་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་

[399A]༄༅། །ཕ་མ་དེ་གཉིས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱུགས་ཀྱང་བསད། མི་དེའང་བསད་དོ། །དེ་ནས་ལྷ་བོན་པོ་དེས་མཆོད་སྦྱིན་བྱ་བར་བསམ་སྟེ་མེ་བུས་པ་དང། དེ་ནས་ལྷ་དེ་བབས་
ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་བུ་ནི། ངས་ཁྱེར་རོ། །ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་ཕ་མ་དེ་གཉིས་དགའ་ཞིང་མགུ་བས་ཁྱབ་ནས་བུ་འདི་སོས་ན་བདག་ཅག་བྲན་དུ་གྱུར་ཀྱང་བླ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། ཕ་མས་ལྷ་ལ་
མཆོད་སྦྱིན་བྱས་ནས་སླར་ལོག་སྟེ་རང་གི་ཁྱིམ་དུ་ཕྱིན་ནས་བུ་འཆི་བའི་དུས་བྱས་པ་མཐོང་ངོ། །དེ་ནས་ཕ་མ་དེ་གཉིས་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ཡི་མུག་པ་ཆེན་པོས་སྙིང་ལ་མྱ་ངན་གྱི་ཟུག་
རྡུ་ཟུག་སྟེ་ཡི་ཆད་པར་གྱུར་ནས་དེ་ཉིད་དུ་འཆི་བའི་དུས་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྨན་གྱི་སྡེ། མི་དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་དང་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་
ཅན་དེ་དག་གང་དུ་སྐྱེ་བ་ཞུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྨན་གྱི་སྡེ། ཁ་རོག་ང་ལ་མ་འདྲི་ཞིག་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཞུའོ། །བདེ་བར་གཤེགས་
པ༑ ཞུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྨན་གྱི་སྡེ། དེ་ལ་མ་ནི། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་དུ་འབོད་དུ་སྐྱེས་སོ། །ཕ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་བསྡུས་
གཞོམ་དུ་སྐྱེས་སོ། །བུ་ནི། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་ཚ་བར་སྐྱེས་སོ། །ལྷ་བོན་ཕོ་ནི། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་མནར་མེད་པར་སྐྱེས་སོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་

[399B] དེའི་ཚེ་སླད་མ་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྨན་གྱི་སྡེ། འདི་ལ་མི་མ་ཉེས་པ་དེ་ནི། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་
དུ་སྐྱེས་སོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་གིས་མི་དེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་
སྨན་གྱི་སྡེ། ཉོན་ཅིག་མི་དེ་འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སེམས་དད་པས་སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་ལན་གཅིག་སྨྲས་ཏེ། སྨན་གྱི་སྡེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་
དེས་བསྐལ་པ་དྲུག་ཅུའི་བར་དུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར། བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཅུའི་བར་དུ་སྐྱེ་བར་ཚེ་རབས་དྲན་པར་འགྱུར། སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེ་བར་མྱ་ངན་
གྱི་ཟུག་རྡུ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་ནི། མི་
ནུས་སོ༑ ༑གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་རྡོ་ཐོགས་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྨན་གྱི་
སྡེ༑ བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་བྱའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པ་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྨན་གྱི་སྡེ། ཉོན་ཅིག་

[400A]༄༅། །བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འབྲས་བུ་རྣམས་སྟོན་པའོ་།འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་གནས་སོ། །ལན་གཅིག་ཕྱིར་
འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་གནས་སོ་།ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་གནས་སོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང། དགྲ་
བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་འགག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་གནས་སོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བརྩོན་འགྲུས་
ཀྱི་གནས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འབྲས་བུ་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་གནས་ཏེ། སྨན་གྱི་སྡེ། འདི་དག་ནི། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་གནས་ཞེས་བྱའོ།།
གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་བསྟན་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་
མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཤིང་ཞིག་བསྐྱེད་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཉིན་མོ་ཤིང་དེའི་རྩ་བ་ཟུག་ནས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཉིན་མོ་རྩ་བ་དེའི་དཔག་ཚད་ཙམ་གྱི་འོག་ཏུ་སོང་ངོ། །མི་གཞན་ཞིག་གིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་
དུ་ཤིང་བསྐྱེད་པ་དང། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཉིན་མོ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་དེ་ཤིང་དེ་རྩ་བ་མ་ཟུག་ནས། དེ་ནས་མི་དེས་ཤིང་དེ་ཕྱུང་བ་དང། མི་གཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་ངའི་ས་བརྐོས་ཞེས་

[400B] དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོས་མི་གཉིས་འཐབ་འབྲེག་རྩོད་པར་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་ཐོས་ནས་རྒྱལ་པོ་དེས་ཕོ་ཉ་བཏང་སྟེ། སོང་ལ་མི་དེ་གཉིས་ཁྲིད་དེ་ཤོག་ཅིག་ལྷ། དེ་ལྟར་
འཚལ་ལོ། །ཞེས་མི་དེ་རིངས་པའི་གཟུགས་སུ་བརྒྱུགས་ནས་མི་དེ་གཉིས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་ཁྱེད་ལ་རྒྱལ་པོ་འབོད་དོ། །ཞེས་སྨྲས་པ་དང་དེ་ནས་མི་གཅིག་ནི། འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་གོ་མི་
གཅིག་ནི། འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པ་མེད་པར་རྒྱལ་པོ་ག་ལ་བ་དེར་ཁྲིད་དོ། །ཁྲིད་ནས་རྒྱལ་པོའི་མདུན་དུ་འཁོད་དོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོས་མི་དེ་གཉིས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཀྱེ། ཁྱེད་ཅི་ཞིག་
གི་ཕྱིར་འཐབ་ཅིང་རྩོད་པར་གྱུར། དེ་ནས་མི་དེ་གཉིས་ལངས་ཏེ་རྒྱལ་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། །གསན་དུ་གསོལ། བདག་ཅག་ལ་ནི། ས་ཕྱོགས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་མཆིས་
ཀྱི༑ གཡར་པོ་ཞིག་ལ་ཤིང་བསྐྱེད་པ་ལས་རླུང་གིས་བསྐྱོད་ནས་རྩ་བའང་མ་ཟུག་ལོ་མ་དང། མེ་ཏོག་དང། འབྲས་བུའང་མ་བྱུང་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། །དེའི་རྩ་བ་དཔག་ཚད་ཙམ་གྱི་འོག་ཏུའང་
མ་མཆིས་པ་དང། ཁྱོད་ཀྱིས་ཉེས་སོ། །ཞེས་མི་འདིས་བདག་ལ་ཐབ་མོ་བརྒལ་དུ་བས་ཀྱི། བདག་གིས་མ་ནོངས་ན། ལྷ། དེ་ལ་བདག་གིས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ནོངས་པར་མཁྱེན་པར་མཛད་དུ་
གསོལ༑ དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དེས་བློན་པོ་བྱེ་བ་ཕྲག་སུམ་ཅུ་བཀུག་སྟེ་བསགས་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་བསྒོའོ། །ཁྱེད་ཅག་སྨྲོས་ཤིག་བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་བ། ཇི་སྐད་སྨྲ་བར་བགྱི། གང་གི་

[401A]༄༅། །ཉིན་མོ་ཤིང་བསྐྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཉིན་མོ་རྩ་བ་ཟུག་ནས་ལོ་མ་དང། མེ་ཏོག་དང། འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་དེ་ཁྱེད་ཀྱིས་གང་ནའང་མཐོང་ངམ། ཐོས་སམ། ཁྱེད་ཀྱིས་
ཞག་བདུན་ནམ། ཟླ་ཕྱེད་ཀྱིས་འདི་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པར་གྱིས་ཤིག་།དེ་ནས་བློན་པོ་དེ་དག་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་རྒྱལ་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། བདག་ཅག་གིས་
འདི་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པར་བགྱིར་མི་རུང་ངོ། །འདི་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པར་རྔོ་མི་ཐོགས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། འདི་ནི། ངོ་མཚར་ཏེ། རེ་ཞིག་མི་འདི་ཉིད་ལ་སྨྲས་བར་བགྱིའོ། །ཀྱེ་སྐྱེས་བུ། གང་སྨྲས་
པའི་དོན་བདེན་ནམ་སྨྲོས་ཤིག་སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། དོན་དེ་མད་དོ། །རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ། གང་གི་ཉིན་མོ་ཤིང་བསྐྱེད་པ། །དེ་ཡི་ཉིན་མོ་རྩ་ཟུག་ཅིང། །འདབ་མ་མེ་ཏོག་འབྲས་
བྱུང་ཞེས། །དེ་ཉིད་ཉིན་མོ་སྨྲས་བ་ནི། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཚིག་འདི་འཐད་པར་དཀའ། །འདི་འདྲ་མཐོང་བའམ་ཐོས་པ་མེད། །དེ་ནས་མི་དེས་ཐལ་སྦྱར་ཏེ། །རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་འདི་སྐད་སྨྲས། །གཤེགས་
ལ་ཉིད་ཀྱིས་ཤིང་བསྐྱེད་དེ། །རྩ་བ་ཟུག་ལ་གཟིགས་སུ་གསོལ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དེ་བློན་པོ་བྱེ་བ་ཕྲག་སུམ་ཅུ་དང་ལྷན་ཅིག་ཕྱི་རོལ་ཏུ་བྱུང་ནས་མི་དེ་གཉིས་ཀྱང་བཙོན་རར་བཅུག་
གོ་དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཤིང་བསྐྱེད་པ་དང། ཤིང་དེ་རྩ་བའང་མ་ཟུག་ལོ་མ་དང། མེ་ཏོག་དང། འབྲས་བུའང་མ་བྱུང་ནས་དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དེ་ཁྲོས་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་ཁྱེད་མྱུར་

[401B]ཅེས་སྨྲས་ནས་བླངས་པ་དང། དེ་ནས་གང་མི་དེས་བསྐྱེད་པའི་ཤིང་དེ་ལ་ཁྲོས་ནས་ཤིང་དེའི་ལོ་མ་དང། མེ་ཏོག་དང། འབྲས་
བུ་བྱུང་བ་རྣམས་བཅད་དེ་ཤིང་གཅིག་པོ་དེ་བཅད་པ་དང་ཤིང་བཅུ་གཉིས་བྱུང་ངོ། །ཤིང་བཅུ་གཉིས་པོ་བཅད་པ་དང། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་ཤིང་རྩ་བ་དང་བཅས། ལོ་མ་དང་བཅས་
མྱུ་གུ་དང་བཅས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་བྱུང་ངོ། །དེ་ནས་ཤིང་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པོ་དེ་དག་ལས་བྱ་གསེར་གྱི་ཟེ་བ་ཅན། གསེར་གྱི་མཆུ་ཅན། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་འདབ་མ་ཅན་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་
བྱུང་ངོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དེ་ཁྲོ་བས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་ནས་རང་གི་ལག་གིས་སྟ་རེ་བླངས་ཏེ་ཤིང་དེ་ལ་གཙབས་པ་དང། ཤིང་གཙབས་པ་དེ་ལས་བདུད་རྩིའི་ཆུ་བྱུང་ངོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་
དེ་ཡིད་མི་བདེ་ནས་སོང་ལ་མི་དེ་གཉིས་བརྩོན་ར་ནས་ཕྱུང་ཞིག་ཅེས་བསྒོ་བ་དང། ལྷ། དེ་ལྟར་འཚལ་ལོ། །ཞེས་དེའི་མོད་ལ་རབ་ཏུ་བརྒྱུགས་ཏེ། མི་དེ་གཉིས་བརྩོན་ར་ནས་ཕྱུང་ནས་
ཤིང་ག་ལ་བ་དེར་ཁྲིད་པ་དང། རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ། ཤིང་གཅིག་བཅང་བ་ཉིས་འགྱུར་ཏུ་འཕེལ་ཏེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་གྱུར་པ་དེ་ཁྱེད་ཀྱིས་བསྐྱེད་དམ། ངས་བསྐྱེད་པའི་ཤིང་ནི། རྩ་བ་
དང༑ ལོ་མ་དང། མེ་ཏོག་དང། འབྲས་བུའང་མ་སྐྱེས་སོ། །དེ་ནས་མི་དེས་གསོལ་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བདག་གི་བསོད་ནམས་ཅི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བའི་བསོད་ནམས་ཁྱོད་ལ་མི་

[402A]༄༅། །མངའོ༑ ༑དེ་ནས་བློན་པོ་བྱེ་བ་ཕྲག་སུམ་ཅུས་པུས་མོའི་ལྷ་ང་གཉིས་ས་ལ་བཙུགས་ནས་མི་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ་།རྒྱལ་པོ་སྔ་མ་འདི་ནི། མི་རུང་གི་ཁྱོད་ཀྱིས་
རྒྱལ་པོ་བྱ་དགོས་སོ། །དེ་ནས་མི་དེས་བློན་པོ་དེ་དག་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ལོངས་སྤྱོད་བདག་མི་དགོས་།ནོར་དང་འབྲུ་ཡང་དགོས་པ་མེད། །སངས་རྒྱས་
རྣམས་ལ་བདག་དད་པས། །རྐང་གཉིས་དག་གི་མཆོག་ཏུ་ཤོག་ཞི་བ་མྱ་ངན་འདས་པའི་དབྱིངས། །གང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྲོ་།མྱ་ངན་འདས་ཁྱིམ་འགྲོ་འགྱུར་བ། །
ཆོས་འདི་ཁྱེད་ལ་བཤད་པར་བྱ། །སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་ནི་བཅས་ནས་སུ་།དེ་ནས་ཡི་དམ་རབ་བཅས་སོ། །བདག་གིས་སྔོན་བྱས་ལས་རྣམས་ཀྱིས་།རྒྱལ་པོའི་བཙོན་རར་ཕྱིན་པར་
གྱུར༑ ༑སྨོན་ལམ་འདི་ནི་བཏབ་པས་ན། །བདག་གི་ལས་ནི་ཟད་པར་གྱུར་།དེ་ནས་བྱ་བྱེ་བ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིས་རྡོ་རྗེའི་མཆུས་སིལ་སྙན་རྣམས་དཀྲོལ་ཏོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་
ན་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་སུམ་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་བྱུང་སྟེ། ཁང་ཕ་བརྩེགས་པ་རེ་རེའི་ཚད་ཀྱང་དཔག་ཚད་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ལྔ་བར་གྱུར་ཏོ། །ཁང་པ་བརྩེགས་པ་རེ་རེ་ལས་ཀྱང་བྱ་གསེར་གྱི་ཟེ་
བཅན༑ གསེར་གྱི་མཆུ་ཅན། གསེར་གྱི་གདོང་ཅན་བྱེ་བ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་ལྔ་བྱུང་སྟེ་དེ་དག་གིས་མིའི་སྐད་དུ་སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ལེགས་མ་བྱས། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཤིང་དེ་

[402B] །བྱེ་བ་བརྒྱ་ཡི་ཤིང་རྣམས་ལས། །ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་གནས་པར་གྱུར། །སེམས་ཅན་གང་གིས་ཤིང་བསྐྱེད་འདི་།ཅི་འདྲ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ། །སྡིག་པའི་ལས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཆད་ཀྱང།།
མི་སྡུག་འབྲས་བུ་མྱོང་བར་འགྱུར། །རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ། བདག་གིས་དོན་འདི་མི་ཤེས་ཀྱི། །དཀའ་ཐུབ་ཆེན་པོ་ལུང་སྟོན་ཅིག་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་སྣང་བྱེད་དེ། །རྣམ་
པར་འདྲེན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །འཁོར་བའི་སྲིད་བའི་བརྩོན་ར་ལས་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐར་བྱེད་པའོ། །རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ། གང་གིས་ཤིང་ནི་མ་སྐྱེས་པ། །སྐྱེས་བུ་གཉིས་པ་དེ་གང་
ཡིན༑ ༑དེས་ནི་སྡིག་པའི་ལས་གང་བྱས། །གཉིས་སྐྱེས་རྣམས་ནི་སྨྲ་བར་བྱོས། །བྱ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། གང་གི་ཤིང་ནི་མ་སྐྱེས་པ་།དེ་ནི་ལྷ་སྦྱིན་གླེན་པ་སྟེ། །དགེ་བ་ཅུང་ཟད་མ་བྱས་ན། །དེ་ཡི་
ཤིང་ནི་ཇི་ལྟར་སྐྱེས། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བློན་པོ་བྱེ་བ་ཕྲག་སུམ་ཅུ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཐོས་ནས་ཐམས་ཅད་ས་བཅུ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་ཏེ་མངོན་པར་ཤེས་པ་སོ་སོར་
ཐོབ་བར་གྱུར་ཏོ། །རྒྱལ་པོ་དེའང་ས་བཅུ་ལ་གནས་ནས་དགེ་བའི་ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་རྗེས་སུ་ཐོབ་བོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨན་གྱི་
སྡེས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། རྒྱུ་གང་དང་རྐྱེན་གང་གིས་བློན་པོ་བྱེ་བ་ཕྲག་སུམ་ཏུ་རྩ་གསུམ་བོ་རྣམས་ས་བུ་ལ་གནས་ཏེ་མངོན་བར་ཤེས་པ་སོ་སོར་ཐོབ་པར་གྱུར་

[403A]༄༅། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་བ། སྨན་གྱི་སྡེ། ཉོན་ཅིག་དང་ལུང་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཛུམ་པ་མཛད་དོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞལ་གྱི་སྒོ་ནས་འོད་ཟེར་ཁ་དོག་དུ་མ། ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས། ཁ་དོག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྔོན་པོ་དང། སེར་པོ་དང། དམར་པོ་དང། དཀར་པོ་དང། ལེ་
བརྒན་དང། ཤེལ་དང། དངུལ་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བྱུང་ནས་དེ་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་སྣང་བར་བྱས་ཏེ་སླར་ལོག་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དབུའི་གཙུག་ཏུ་ནུབ་བོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨན་གྱི་སྡེ་སྟན་ལས་ལངས་ནས་བླ་གོས་ཕྲག་པ་
གཅིག་ཏུ་གཟར་ཏེ། པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་པ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །
བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི། རྒྱུ་མ་མཆིས། རྐྱེན་མ་མཆིས་པར་འཛུམ་པ་མི་མཛད་ན། འཇུམ་པ་
མཛད་པའི་རྒྱུ་གང་ལགས། རྐྱེན་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྨན་གྱི་སྡེ། ཕྱོགས་བཞིའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀུན་ནས་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ངའི་གན་དུ་

[403B] གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་མ་མཐོང་ངོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྨན་གྱི་སྡེ། དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ལ་རྣམ་པར་རྟོགས་ཏེ་ལྟོས་ཤིག་
དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨན་གྱི་སྡེས་རྣམ་པར་བལྟས་པ་དང། ཤར་ཕྱོགས་ནས་ཤིང་དཔག་ཚད་བདུན་སྟོང་པ་ཞིག་བྱུང་ནས། དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་ན་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་
བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་འདུས་ཏེ། མི་དག་མི་སྨྲ། མི་ཟེར། མི་བརྗོད། མི་ཟ། མི་ལྡང། མི་འཆག་སྟེ། ཅང་མི་སྨྲ་བར་འཁོད་པ་དང། ལྷོ་ཕྱོགས་ནས་ཤིང་དཔག་ཚད་བདུན་སྟོང་པ་
ཞིག་བྱུང་ནས། དེ་ལ་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་འདུས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་མི་ཟེར་མི་སྨྲ། ཀུན་ཏུ་མི་སྨྲ་ཡོངས་སུ་མི་བརྗོད། མི་ལྡང། མི་འཆག་སྟེ། ཅང་མི་སྨྲ་བར་འཁོད་པ་
དང༑ ནུབ་ཕྱོགས་ནས་ཤིང་དཔག་ཚད་བདུན་སྟོང་པ་ཞིག་བྱུང་ནས་དེ་ལ་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་འདུས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་མི་ཟེར། མི་སྨྲ། ཀུན་ཏུ་མི་སྨྲ། ཡོངས་སུ་མི་བརྗོད་
མི་ལྡང། མི་འཆག་སྟེ། ཅང་མི་སྨྲ་བར་འཁོད་པ་དང། བྱང་ཕྱོགས་ནས་ཤིང་དཔག་ཚད་བདུན་སྟོང་པ་ཞིག་བྱུང་ནས། དེ་ལ་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་འདུས་ཏེ། དེ་དག་
ཀྱང་མི་ཟེར། མི་སྨྲ། ཀུན་ཏུ་མི་སྨྲ༑ ཡོངས་སུ་མི་བརྗོད། མི་ལྡང། མི་འཆག་སྟེ། ཅང་མི་སྨྲ་བར་འཁོད་པ་དང། འོག་གི་ཕྱོགས་ནས་ཤིང་དཔག་ཚད་བདུན་སྟོང་པ་ཞིག་བྱུང་ནས་དེ་

[404A]༄༅། །ལ་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་འདུས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་མི་ཟེར། མི་སྨྲ། ཀུན་ཏུ་མི་སྨྲ། ཡོངས་སུ་མི་བརྗོད། མི་ལྡང། མི་འཆག་སྟེ། ཅང་མི་སྨྲ་
བར་འཁོད་པ་དང། སྟེང་གི་ཕྱོགས་ནས་ཤིང་དཔག་ཚད་བདུན་སྟོང་པ་ཞིག་བྱུང་ནས། དེ་ལ་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་འདུས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་མི་ཟེར། མི་སྨྲ། ཀུན་ཏུ་
མི་སྨྲ། ཡོངས་སུ་མི་བརྗོད། མི་ལྡང། མི་འཆག་སྟེ། ཅང་མི་སྨྲ་བར་འཁོད་པ་མཐོང་ངོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨན་གྱི་སྡེས་
འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཞུས་ནས་ཞུ་བ་ལུང་བསྟན་པའི་སླད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་སྐབས་ཕྱེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་
པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་བདག་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ཞུའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨན་གྱི་
སྡེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །སྨན་གྱི་སྡེ། ཅི་དང་ཅི་འདོད་པ་དྲིས་ཤིག་དང། དྲིས་པ་དེ་དང་དེའི་ལུང་བསྟན་པས་ངས་ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་རངས་བར་བྱའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་
པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨན་གྱི་སྡེས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཅིའི་སླད་དུ་ཕྱོགས་བཞིའི་འཇིག་རྟེན་ནས་

[404B]སྟེང་ཕྱོགས་ཀྱི་བར་ནས་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་ལྔ་བཅུ་ལྷགས་ཤིང་གནས་པར་གྱུར་པའི་རྒྱུ་གང་ལགས། རྐྱེན་གང་
ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྨན་གྱི་སྡེ། ཁྱོད་སོང་ལ་འདི་དག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་ནས་ལྷགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ལ་ཁྱོད་ཉིད་ཀྱིས་ཞུས་
ཤིག་གསོལ་པ། སུའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་མཆི་བར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྨན་གྱི་སྡེ། རང་གི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས་སོང་ཞིག་དེ་ནས་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨན་གྱི་སྡེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ་དེ་ཉིད་དུ་མི་སྣང་བར་གྱུར་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱེ་བ་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་
འདས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཟླ་བའི་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཟླ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་མདུན་གྱིས་བལྟས་ནས་ཆོས་སྟོན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེར་ཕྱིན་ཏོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨན་གྱི་
སྡེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཟླ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་དེའི་སྤྱན་སྔར་འདུག་གནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་

[405A]༄༅། །ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། རྒྱུ་གང་གིས་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱན་སྔར་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་
ཕྱོགས་བཅུ་ནས་འདུས་ཤིང་ལྷགས་པ་དག་དེ་ན་མཆིས་པའི་ཚེ་ནི་མཐོང་ལ། འདི་ན་མཆིས་པའི་ཚེ་མི་མཐོང་བར་གྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྨན་གྱི་སྡེ། དེ་
ཉིད་ན་རྒྱུ་ཞིང་གནས་སོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨན་གྱི་སྡེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཟླ་བ་ཅན་གྱི་
ཞིང་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་སྤྱན་སྔར་འདུག་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱེ་བ་
སྟོང་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་འདས་ཏེ་མཆིས་པ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་དེ་དག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་མཐོང་བ་དེ་སྙེད་ནི་གང་ནའང་མ་མཐོང་ངོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་
སྩལ་པ༑ སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི། སེམས་པ་མེད་པའི་ཤིང་ལས་བྱུང་ངོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་སེམས་པ་མ་མཆིས་པའི་ཤིང་ལས་མི་བྱུང་བ་སུས་མཐོང། སུས་ཐོས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྨན་གྱི་སྡེ། གང་སེམས་པ་མེད་པའི་ཤིང་ལས་མི་འབྱུང་བ་ཁྱོད་ཀྱིས་མ་མཐོང། མ་ཐོས་སམ་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་

[405B] མ་ཐོས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་སྨན་གྱི་སྡེ། ཁྱོད་མཐོང་བར་འདོད་ན། དེ་ད་ངས་བསྟན་པར་བྱའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། འཚལ་ལོ། །བདེ་བར་
གཤེགས་པ། འཚལ་ལོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཟླ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་ནས་ཕྱག་བརྐྱངས་པ་དང། ཕྱག་དེ་ལས་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་བྱུང་སྟེ། སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རེ་རེས་
ཀྱང་ལག་པ་བརྒྱ་བརྒྱ་བརྐྱངས་ནས་སྤོས་དང། ཕྲེང་བ་དང་བྱུག་པ་སྣ་ཚོགས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་གཏོར་བ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྨན་གྱི་སྡེ། ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱེ་
བོའི་ཚོགས་འདིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སྤོས་དང། ཕྲེང་བ་དང་བྱུག་པ་གཏོར་བ་མཐོང་ངམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མཐོང་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ། མཐོང་
ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་བྱུང་བ་འདི་དག་སེམས་པ་མེད་པའོ། །མི་འདི་དག་ནི། སེམས་པ་མེད་པའོ། །དེ་ནས་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་རེ་
རེ་ཞིང་ཡང་གང་ལག་པ་བརྒྱ་བརྒྱ་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལྷུང་ངོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨན་གྱི་སྡེས་དེ་མཐོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་
གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ཅི་ཞིག་ལགས། བདེ་བར་གཤེགས་པ་འདི་ཅི་ཞིག་ལགས། གང་མི་རྣམས་ཀྱི་ལག་པ་བརྒྱ་པོའང་ཡུད་ཙམ་གྱིས་ལྷུང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་

[406A]༄༅། །གལ་ཏེ་ལག་པ་བརྒྱ་བའང་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ན། ལག་པ་གཉིས་པའི་མི་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་འཚལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྨན་གྱི་སྡེ། དེ་
བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི། སེམས་པ་མེད་པར་སྐྱེའོ། །སེམས་པ་མེད་པར་འགག་གོ་སྨན་གྱི་སྡེ། དེའི་ལུས་ཀྱང་སེམས་པ་མེད་པར་གྱུར་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་
ལྡན་འདས། གང་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་གཞོན་པ་གང་ལགས། རྒན་པ་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྨན་གྱི་སྡེ། སེམས་ཅན་གཞོན་པའང་ཡོད། རྒན་
པའང་ཡོད་དོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། གཞོན་པ་གང་ལགས། རྒན་པ་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་དག་ད་ལྟར་ལྷུང་བ་དེ་དག་ནི། རྒན་
པའོ༑ ༑གང་དག་ཤིང་རྣམས་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་དག་ནི། གཞོན་པའོ་།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་ཅན་གཞོན་ནུ་རྣམས་མཐོང་བར་འཚལ་ལོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཟླ་
བ་ཅན་གྱི་ཞིང་གིས་ཕྱག་གཡས་པའི་མཐིལ་བརྐྱངས་པ་དང། དེ་ནས་ཕྱོགས་བཅུ་ནས་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་བརྒྱ་འོང་ངོ། །འོག་དང་སྟེང་གི་ཕྱོགས་ནས་སྐྱེ་བོའི་
ཚོགས་བྱེ་བ་ཕྲག་ལྔ་བཅུ་འོང་སྟེ། སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་དེ་དག་ལྷགས་ནས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་བཙལ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མི་སྨྲ། ཀུན་ཏུ་མི་སྨྲ་

[406B] །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨན་གྱི་སྡེས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཅིའི་སླད་དུ་སེམས་
ཅན་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མི་སྨྲ། ཀུན་ཏུ་མི་སྨྲ་ཞིང་ཅང་མི་མཆི་བར་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྨན་གྱི་སྡེ། ཁྱོད་མི་ཤེས་སམ། ས་ཕྱོགས་ནི། སེམས་
པ་མེད་དེ། མི་སྨྲ། ཀུན་ཏུ་མི་སྨྲ་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོའང་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨན་གྱི་སྡེ། འདི་ལ་སེམས་ཅན་གཞོན་ནུ་ཁ་ཅིག་ནི། མཐོང་ཡང་སྐྱེ་བ་མི་ཤེས། འགག་པ་དང་
རྒ་བ་དང། ནད་དང། མྱ་ངན་དང། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་དང། མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པ་དང། མཛའ་བ་དང་བྱེ་བ་དང། འཆི་བ་དང། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བ་
དང། སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མི་ཤེས་ཏེ། མཐོང་ཡང་ཡིད་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ན། ཤེས་པར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ་སྨན་གྱི་སྡེ། དེ་དག་ཡང་དང་ཡང་བསླབ་པར་
བྱའོ༑ ༑དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨན་གྱི་སྡེས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་ཆོས་མ་འཚལ་བའི་སེམས་ཅན་
གཞོན་ནུ་དེ་དག་གང་ནས་མཆིས། གང་ནས་འཆི་འཕོ་ཞིང་གང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྨན་གྱི་སྡེ་ཉོན་ཅིག་མིའི་ལུས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དེ་

[407A]༄༅། །དག་ནི༑ དངུལ་མཁན་གྱིས་ཀྱང་མ་བྱས། ཟངས་མཁན་གྱིས་ཀྱང་མ་བྱས། ཤིང་མཁན་གྱིས་ཀྱང་མ་བྱས། རྫ་མཁན་གྱིས་ཀྱང་མ་བྱས་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་
འཇིགས་པས་ཀྱང་མ་བྱས་ཀྱི། གཞན་དུ་ན་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་འདུས་པ་དང། སྡིག་པའི་ལས་དང་ལྡན་པ་ལས་བྱུང་ངོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་ཡང་དང་ཡང་བཟོའི་ལས་རྣམས་
སློབ་པས་དེ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པ་མཐའ་ཡས་པ་དང། ཚོར་བ་མི་བཟད་པ་འབྱུང་སྟེ། དེར་དེ་དག་སྔོན་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་བྱས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་ངོ། །སྨན་གྱི་
སྡེ༑ འདི་ཉིད་དུ་གང་སེམས་ཅན་གཞོན་ནུ་ལྷགས་པ་མི་ལྡང་བ་འདི་དག་ནི། འདི་འདྲ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ་སྨན་གྱི་སྡེ། དེའི་ཕྱིར་མི་སྨྲ། ཀུན་ཏུ་མི་སྨྲའོ། །
སྨན་གྱི་སྡེ། དེ་ལྟར་ན། སེམས་ཅན་གཞོན་ནུ་དེ་དག་ནི། དགེ་བའང་མི་ཤེས། སྐྱེ་བའང་མི་ཤེས། འགག་པའང་མི་ཤེས་ཏེ། དེ་དག་མི་ལུས་ཀྱང་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བ་འདི་དག་ཀྱང་
སྨན་གྱི་སྡེ། སེམས་ཅན་གཞོན་ནུ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་ཅན་གཞོན་ནུ་རྣམས་ཇི་ལྟར་སྐྱེ། ཇི་ལྟར་འགག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་
སྩལ་པ༑ སྨན་གྱི་སྡེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་མེ་ལ་ཤིང་གིས་རེག་པར་བྱས་པ་དང། ཤིང་དེ་ལ་མཐར་གྱིས་མེ་འབར་བ་དེ་བཞིན་དུ། སྨན་གྱི་སྡེ། ཐོག་མ་མིའི་

[407B] །སྐྱེས་ནས་གདོང་ཚོར་བ་མྱོང་ངོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས༑ སུ་ཞིག་འདིར་མངོན་པར་སྐྱེ༑ སྐྱེས་ནས་སུ་ཞིག་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་
སྩལ་པ༑ སྨན་གྱི་སྡེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་སྐྱེས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྒྱལ་པོས་མི་ལ་ལ་ཞིག་བཅིངས་ཏེ་ཁང་པ་མུན་པ་མུན་ནག་
གི་ནང་དུ་བཙོན་རར་བཅུག་པ་དང། མི་དེ་ཁང་པ་མུན་ནག་དེར་ཞུགས་ནས་ཁང་པ་མུན་ནག་ལ་ཁང་པ་མུན་ནག་ཏུ་མཐོང་ངོ། །དེ་ནས་མི་གཞན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བས་རེག་པ་ཞིག་གིས་མཐོང་
ནས་མི་དེ་ནི། མ་རུངས་པར་གྱུར་ཏོ། །སྔོན་སྡུག་བསྔལ་མ་མྱོང་བས་འཚོ་བ་སྲོག་ཆད་པར་འགྱུར་རོ། །སྙམ་བསམ་ནས་དེས་དེར་མ་ཁྱེར་ཏེ་འོངས་ནས་ཁྱིམ་དེའི་ནང་དུ་མེ་ཅུང་ཟད་ཅིག་བོར་བ་
དང༑ མི་བཙོན་རར་བཅུག་པ་དེས་མེ་དེ་མཐོང་ངོ། །མཐོང་ནས་ཀྱང་དེ་དབུགས་ཕྱིན་པར་གྱུར་ཏེ་སྤྲོ་བ་སྐྱེས་སོ། །མེ་དེའང་རྒྱུ་གང་གིས་འབར་བའི་མེད་འབར་བ་དེས་ཁྱིམ་དེ་ཀུན་ཏུ་འབར་བར་གྱུར་
ནས་མི་དེའང་དེ་ཉིད་དུ་ཚིག་པ་དང། དེ་ཚིག་གོ་ཞེས་རྒྱལ་བོས་ཐོས་ནས་མི་དགའ་སྟེ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་ཕྱིན་ཆད་ནི། བདག་གི་ཡུལ་དུ་སེམས་ཅན་གང་ཡང་བརྩོན་རར་མི་གཞུག་གོ་སྙམ་དུ་
སེམས་སོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དེས་རང་གི་ཡུལ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ། ཀྱེ་སེམས་ཅན་ཁྱེད་ཅག་མ་འཇིགས་ཤིག། མ་སྐྲག་ཅིག་།ཁྱེད་ཅག་འཇིགས་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཕྱིན་ཆད་

[408A]༄༅། །ངའི་ཡུལ་དུ་ཆད་པས་གཅོད་པའམ། བརྩོན་རར་གཞུག་པར་མི་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གང་ཡང་སྲོག་དང་དབྲལ་བར་མི་བྱ། ཀྱེ་སེམས་ཅན་ཁྱེད་རྣམས་མ་འཇིགས་ཤིག་
ཅེས་དེ་ལྟར་དབུགས་ཕྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། སྨན་གྱི་སྡེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་བསྲེགས་པ། ནད་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བའོ། །ཇི་ལྟར་ཁྱིམ་ཚིག་ནས་མི་ཉིད་
ཀྱི་ལུས་ཀྱང་ཚིག་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང། ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་ནས་སེམས་ཅན་བཅིངས་པའང་བཅིངས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའང་འདོད་ཆགས་དང། ཞེས་སྡང་དང། གཏི་མུག་གི་དྲི་མ་སྤངས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲོན་མ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་སེམས་
ཅན་དམྱལ་བ་དང། དུད་འགྲོ་དང། ཡི་དྭགས་དང། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་ལུས་རྣམས་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་མཛད་ཅིང་སེམས་ཅན་གཞོན་ནུ་དང། རྒན་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཐར་
པར་མཛད་དོ། །དེ་ནས་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་བྱུང་ངོ། །རྒྱལ་བའི་ཞིང་ནི་ངོ་མཚར་ཞིང། །ཞིང་བཟང་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ། །དེ་ལ་ས་བོན་བཏབ་པ་ནི། །
རྣམ་པར་ཆུད་ཟད་མི་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་བའི་ཞིང་ནི་དག་པའི་ཞིང། །སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་བསྔགས་པ་སྟེ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གཟུང་བའི་ཕྱིར། །སྟོན་པས་ཀྱང་ནི་ཐབས་མཛད་དོ། །

[408B] །ས་ཡི་སྟེང་ན་ཀུན་ཏུ་སྣང། །རྟག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་ཞི་བྱས་ནས། །སངས་རྒྱས་སྦྱིན་པའི་གནས་རྣམས་སྤྱོད། །སེམས་ཅན་གཞོན་ནུ་ཐར་པར་བྱེད། །
རྒན་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཐར་པར་བྱེད། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཁམས་གསུམ་ལས། །མཐར་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྒོ་བཅད་དེ། །དུད་འགྲོ་ཡི་དྭགས་ཐར་པར་
བྱས༑ ༑འཇིག་རྟེན་འདི་ཡང་ཞི་བྱས་ནས། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་བདེ་བར་བྱེད། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཛུམ་པ་མཛད་ནས། བཀའ་སྩལ་པ། ལེགས་པ་རྣམས་ནི་མཐོང་ན་ལེགས། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་
ན་ལེགས། །དམ་ཆོས་ཡོན་ཏན་ཞིང་ཡང་ལེགས། །དགེ་འདུན་འདུས་པ་མཐོང་ན་ལེགས། །ཟུང་བསྟན་པ་ཡང་ལེགས་པ་སྟེ། །སྡིག་པ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ལེགས། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨན་གྱི་སྡེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལེགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འཛུམ་པ་
མཛད་པའི་རྒྱུ་གང་ལགས། རྐྱེན་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གཞོན་ནུ་འདི་དག་མཐོང་ངམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་
འདས༑ མཐོང་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ། མཐོང་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྨན་གྱི་སྡེ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དེང་ཉིད་དུ་ས་བཅུ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་

[409A]༄༅། །པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨན་གྱི་སྡེ་དཔག་ཚད་བརྒྱད་ཁྲི་སྲིད་ཀྱི་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པ་དང། ལྷ་བྱེ་བ་སྟོང་
ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མེ་ཏོག་གི་ཆར་རབ་ཏུ་འབེབས་སོ་།སེམས་ཅན་གཞོན་ནུ་དེ་དག་ཀྱང་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་ཕྱག་འཚལ་ལོ་།དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་སྨན་གྱི་སྡེས་པར་སྣང་ལ་གནས་བཞིན་དུ་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་ཏེ། དེས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྒྲས་གང་བར་གྱུར་པ་དང། སེམས་ཅན་
དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྒྲ་དེ་ཉན་ཏོ། །ལྷའི་རིས་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱང་སྒྲ་དེ་ལ་ཉན་ཏོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
ཀྱང་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་རབ་ཏུ་གཡོས་སོ། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་གི་ཀླུ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཡང་འཁྲུགས་སོ། །སྲིན་པོ་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུའང་ཛམྦུའི་གླིང་འདིར་ལྷགས་སོ། །ཡི་དྭགས་དང་
གནོད་སྦྱིན་དང། སྲིན་པོ་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའང་ལྕང་ལོ་ཅན་གྱི་ཕོ་བྲང་འཁོར་ནས་ལྷགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་འདུས་པ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་གནས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གཞོན་ནུ་དེ་དག་ལ་ཆོས་བསྟན་པ་དང་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་རང་

[409B] །བམ་པོ་བཞི་པ་སྟེ། ཐ་མ༑ དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨན་གྱི་སྡེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་
བཏུད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུས་ཤིང་མཆིས་པ་མང་ངོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ། མང་ངོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ལྷ་
དང་ཀླུ་འདུས་ཤིང་མཆིས་པའང་མང་ངོ། །སྲིན་པོ་བྱེ་བ་ཕྲག་དུ་མ་ཞིག་ཀྱང་ལྕང་ལོ་ཅན་གྱི་ཕོ་བྲང་འཁོར་ནས་ལྷགས་ཏེ་འདུས་ནས་མཆིས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨན་གྱི་སྡེ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། མར་ཤོག་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨན་གྱི་སྡེ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྟེང་
ནས་བབས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བདེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་
བགྱི་བ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ཙམ་གྱིས་ན། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་
ཡོངས་སུ་ཚོལ་ཞིང་གང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་བཙལ་ནས་ཀྱང་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། སེམས་ཅན་གཞོན་ནུ་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤངས་ནས་གདོན་མི་ཟ་

[410A]༄༅། །བར་གཟུངས་རབ་ཏུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ཡང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་མཐོང་ངམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཐབས་གང་གིས་
སེམས་ཅན་མང་པོ་ཞིག་འདུས་ཤིང་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཉན། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨན་གྱི་སྡེ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། སྨན་གྱི་སྡེ། གང་
དག་སྐྱེ་བ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་དུ་མི་ཉན། རྒ་ཤི་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་དུ་མི་ཉན། ནད་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་དང། མྱ་ངན་སྡུག་བསྔལ་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་སྡུག་བསྔལ་དང། སྡུག་པ་དང་
བྲལ་བ་སྡུག་བསྔལ་དང། མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པ་སྡུག་བསྔལ་དུ་མི་ཉན་པའི་སེམས་ཅན་ཡང་ཕལ་ཆེར་ཡོད་དེ། འཆི་བ་ནི། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱིར་ལུས་དང་སྲོག་འཕྲོག་པ་ཡིན་ཏེ་
སྨན་གྱི་སྡེ། འདི་ནི། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ནས་སེམས་ཅན་གཞོན་ནུ་དེ་དག་གིས་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་
བཏུད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་ཀྱང་འགུམ་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཁྱེད་དང་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཆིའོ། །དེ་དག་གིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་འཆི་བའི་དུས་ཀྱིས་ནོན་པར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་འཆི་

[410B]འགག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རླུང་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཁྲུལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རླུང་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཁྲུག་པར་
བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རླུང་དང། རིགས་ཀྱི་བུ། རླུང་གསུམ་པོ་འདི་དག་གིས་འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐ་མ་ལ་གློང་བར་འགྱུར། འཁྲུལ་བར་འགྱུར། འཁྲུག་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་
རོ༑ ༑དེ་དག་གིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགག་པ་ན་ལུས་འཇོམས་པར་བགྱིད་པའི་རླུང་གསུམ་པོ་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
བཀའ་སྩལ་པ། གྲོགས་པོ་དག་མཚོན་ཞེས་བྱ་བ་དང། སྐུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང། ཟེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ལུས་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། ལུས་ཞེས་བགྱི་
པ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གྲོགས་པོ་དག་ཀུན་ཏུ་འབར་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། ཚིག་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། ངར་སྣབས་ཞེས་ཀྱང་བྱ། སྒྲེགས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། དུར་
ཁྲོད་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། ངན་པའི་བློ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། ཁུར་ལྕི་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། སྐྱེ་བས་ཡོངས་སུ་གཟིར་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། སྐྱེ་བས་ཀུན་ཏུ་དཀྲུགས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། སྲོག་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ཞེས་
ཀྱང་བྱ༑ འཆི་བ་དང། སྡུག་པ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། གྲོགས་པོ་དག་འདི་རྣམས་ནི། ལུས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་གིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་འགུམ། ཇི་

[411A]༄༅། །ལྟར་འཚོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གྲོགས་པོ་དག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཆི་བའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ། བསོད་ནམས་ཞེས་བྱ་བ་
ནི༑ འཚོ་བའོ། །གྲོགས་པོ་དག་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཆི་བ་སྟེ་རྒྱུས་པ་བྱེ་བས་ནི། དཀྲིས། སྤུའི་ཁུང་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དང་ནི། ལྡན། ཡན་ལག་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་གིས་ནི། སྦྲེལ། རུས་
པ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུས་ནི། བརྟན། ལུས་ཀྱི་ནང་ན་སྲིན་བུའི་རིགས་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་ནི། གནས་ཏེ། སྲོག་ཆགས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལའང་འཆི་བའང་ཡོད། འཆི་བ་འགག་པའང་ཡོད་
དོ༑ ༑ནམ་མི་དེ་འཆི་བ་དེ་ན་སྲོག་ཆགས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རེ་ཐག་ཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ན་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་གཅིག་ལ་གཅིག་ཟ་བས་རླུང་འཁྲུག་ཅིང་གཡོ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ན་
དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མྱོང་ངོ། །ལ་ལ་ནི། བུའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་བྱེད། ལ་ལ་ནི། བུ་མོའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་བྱེད། ལ་ལ་ནི་གཉེན་གྱི་ཕྱིར་མྱ་ངན་བྱེད་དེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་གྱི་
ཟུག་རྡུས་ཟུག་གོ་གཅིག་ལ་གཅིག་ཟ་བར་བརྩམས་ནས་དེ་དག་གཅིག་གིས་གཅིག་ཟོས་ཏེ་སྲོག་ཆགས་གཉིས་ཤིག་ལུས་པ་ན་དེ་གཉིས་ཀྱང་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་འཐབས་ཏེ་
ཞག་བདུན་འདས་པ་དང། སྲོག་ཆགས་གཅིག་ནི། བཅོམ་མོ། །གཅིག་ནི་ཐར་ཏོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྲོག་ཆགས་རྣམས་

[411B]བཞིན་དུ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་ལ་གཅིག་མི་མཐུན་པ་བྱེད་དེ། སྐྱེ་བས་མི་འཇིགས། རྒ་
བས་མི་འཇིགས། ནད་ཀྱིས་མི་འཇིགས། འཆི་བས་མི་འཇིགས་སོ། །ཇི་ལྟར་སྲོག་ཆགས་གཉིས་འཐབ་པ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་འཐབ་བོ། །དེ་ནས་འཆི་བའི་
དུས་ན་སྐྱེས་བུ་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། སྐྱེས་བུ། ཁྱོད་ཅི་ཞིག་ལ་ཡིད་རྟོན། ཅི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉེས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་མཐོང་ངམ། སྐྱེ་བའི་ཉེས་པ་མ་མཐོང་ངམ། རྒ་བ་དང་ན་བའི་ཉེས་པ་
མ་མཐོང་ངམ། འཆི་བའི་ཉེས་པ་མ་མཐོང་ངམ། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ། བདག་གིས་སྐྱེ་བའི་ཉེས་པའང་མཐོང་ངོ། །རྒ་བ་དང་ན་བའི་ཉེས་པའང་མཐོང་ངོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་མ་ར་འཆི་
བའི་ཉེས་པའང་མཐོང་ངོ། །སྨྲས་པ། ཅིའི་ཕྱིར་གང་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བྱ་བ་མ་བྱས། ཅིའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གཉིས་ཀར་བདེ་བ་འཕེལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་
མ་བྱས༑ གྲོགས་པོ་དག་གཉིས་སུའང་དྲིའོ། །ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང། འཆི་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པའི་དགེ་བའི་ཚོགས་མ་བྱས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སོ་
སོར་བརྟག་པ་མ་བྱས། ཇི་ལྟར་ཁྱེད་ཀྱིས་ས་ལ་གཎྜཱི་བརྡུང་བའི་སྒྲ་མ་ཐོས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞིང་ལ་དགེ་བའི་ས་བོན་བསྐྲུན་ཅིང་སྤོས་སམ། ཕྲེང་བའམ། མར་མེ་སྦྱིན་པ་བྱིན་

[412A]༄༅། །པ་མ་མཐོང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བཟའ་བ་དང། བཅའ་བ་འབུལ་བ་དང། འཁོར་བཞི་ཚིམ་པར་བྱས་པའང་མ་མཐོང། དགེ་སློང་དང། དགེ་སློང་མ་དང། དགེ་
བསྙེན་དང། དགེ་བསྙེན་མ་བསྟན་པ་ལ་མངོན་པར་དད་པ་དེ་དག་ནི། འཁོར་བཞིའོ། །དེ་ལྟར་དེ་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་ཏེ་བསྙད་པ་དང། ལྷ། ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་བགྱིས་སོ། །མི་ཁྱོད་ཀྱིས་
ནི༑ ཛམྦུའི་གླིང་དུ་འོངས་ནས་མི་དགེ་བ་བྱས་སོ། །དེའི་ཚེ་མི་ཤི་བ་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་མཐོང་ཞིང། །
གཎྜཱི་བརྡུང་བ་ཐོས་གྱུར་ལ། །མྱ་ངན་འདས་པ་ཞིར་འགྲོ་བའི་།ཆོས་བསྟན་ཐོས་ཀྱང་མ་བྱས་སོ། །དེ་ནས་མི་དེས་སླར་སྨྲས་པ་།བདག་ནི་བྱིས་པའི་བློར་གྱུར་ཏེ། །སྡིག་པའི་གྲོགས་ཀྱི་དབང་
སོང་ནས། །འདོད་པས་འཁྲུལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་སུ། །བདག་གིས་སྡིག་པའི་ལས་བྱས་སོ། །འདོད་པ་དག་ཀྱང་བསྟེན་པ་དང། །བདག་གིས་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱང་བསད། །དགེ་འདུན་རྣམས་
ཀྱང་ཆུད་གསན་པས། །མི་བཟད་དེ་ཡི་འབྲས་བུ་འོང། །གནོད་པར་སེམས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་སུ། །བདག་གིས་མཆོད་རྟེན་བཤིག་པ་བྱས། །ཚིག་ངན་རྣམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་སྨྲས། །བདག་གི་མ་ཡང་
གདུང་བར་བྱས། །བདག་གིས་ལུས་ཀྱིས་གང་བྱས་པ། །ཉེས་པ་དག་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཤེས། །སེམས་དམྱལ་ཆེན་པོ་དུ་འབོད་དུ། །ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་སྐྱེ་བ་མཐོང། །བསྡུས་གཞོམ་དུའང་ཚོར་བ་

[412B] །དེ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཚ་བ་དང། །མནར་མེད་ཆེན་པོ་མི་བཟད་པར། །ཚོར་བ་རྗེས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར། །པདྨ་ལྟ་བུར་ཆེར་གས་པའི། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྡུག་བསྔལ་དུ། །ཐིག་ནག་
བཏབ་པ་འཇིགས་ཆེན་དུ། །ལན་བརྒྱ་བར་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །སེམས་དམྱལ་སེམས་ཅན་བསད་ནས་སུ། །ཕྱིས་ཀྱང་འཇིགས་པ་དེ་མཐོང་སྟེ་།དཔག་ཚད་བརྒྱར་ནི་ཡང་དང་ཡང། །འཇིགས་
པ་ཆེན་པོར་ལྟུང་བར་འགྱུར། །དེ་དག་སྒོ་རྙེད་མི་འགྱུར་ཏེ་།ཕྱིས་ཀྱང་མུན་པར་རབ་ཏུ་ལྟུང། །སྤུ་གྲི་ཞེས་བྱ་སེམས་དམྱལ་དུ། །སྤུ་གྲི་སྟོང་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར། །བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་རྣམས་
ཀྱིས༑ ༑སྤུ་གྲི་མདུན་དུ་འབྱུང་འགྱུར་ཏེ། །བདག་གིས་ཉེས་པའི་ལས་བྱས་པས། །དེ་དག་གིས་ནི་དེ་ལུས་གཏུབས། །རླུང་འཁྲུགས་ཆེན་པོ་མི་བཟད་པས། །ལུས་དེ་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་བྱེད།།
རྟག་ཏུ་འདི་འདྲའི་སེམས་དམྱལ་དུ། །བདག་གིས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར། །ལུས་ནི་རབ་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བར། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱིས་བདག་མཐོང་ངོ། །ཁྱིམ་སོ་བྱ་ཕྱིར་གཞན་དག་གི་
ནོར་ཡང་རབ་ཏུ་བདག་གིས་བླངས། །བདག་གིས་བུ་ཕོ་བུ་མོ་དང། །དེ་བཞིན་ཕུ་ནུ་སྲིང་མོ་དང། །བདག་གི་ཕ་མའང་དེ་བཞིན་ཏེ་།མཛའ་བོ་གཉེན་བཤེས་མང་པོ་དང། །བྲན་དང་ལས་བྱེད་
རྣམས་དང་ནི། །དེ་བཞིན་པ་དང་ཕྱུགས་དང་གཡོག་དགོས་པ་ངན་ལ་བདག་འཁྲུལ་ཏེ། །གསེར་དང་དངུལ་གྱི་སྣོད་རྣམས་དང། །དེ་བཞིན་རབ་ཕྲ་གོས་རྣམས་དང། །ཁྱིམ་བྱེད་བཅུག་པས་

[413A]༄༅། །འཁྲུལ་པ་སྟེ། །ཁྱིམ་ཡང་ཤིན་ཏུ་བཀྲ་བྱས་ནས་།སྐྱེས་པ་བུད་མེད་ལང་ལོང་དང། །པི་ཝང་སིལ་སྙན་འཁྲོལ་བ་ལ། །བདག་ཡིད་མ་དུལ་དགའ་བར་འགྱུར། །
སྤོས་ཆུ་དག་གིས་ལུས་བཀྲུས་ཀྱང། །ང་དུང་བྱས་པ་གཟོ་བ་མེད་།ལུས་ཁྱོད་སེམས་པ་མེད་པ་སྟེ། །ང་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ཆེད་ལ་འཁྲུལ་།ཕྱིན་ཆད་སེམས་ཅན་འགའ་ཙམ་ཡང། །བདག་ལ་སྐྱོབ་
པར་འགྱུར་བ་མེད། །རླུང་འཁྲུག་ཆེན་པོ་མི་བཟད་པར། །ལུས་ནི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ན། །རོ་དང་ལྡན་པ་ཞིམ་ཟོས་ཏེ། །ལྕེས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་དེ་བཞིན་ནོ། །ཕྲེང་བ་སྣ་ཚོགས་བཟང་མཛེས་
པ༑ ༑རབ་ཏུ་མང་པོ་མགོ་ལ་བཅིངས། །མིག་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་འཁྲུལ་བྱས་ཏེ། །མིག་གི་སྐྱབས་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །བདག་གིས་མཐོང་ནས་གང་བྱས་པ། །སྡིག་པ་རྣམས་ནི་མིག་གི་རྒྱུ། །
ལག་པ་རྡོ་རྗེས་བཅད་པ་ནི། །བདག་གི་རྣ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ལག་པ་གཉིས་ལ་གདུ་བུ་བཏགས། །སོར་མོ་རྣམས་ལ་སོར་གདུབ་བཅུག་མགུལ་དུ་མུ་ཏིག་སེ་མོ་དོ། །རྐང་པ་གཉིས་ཀྱང་
རབ་ཏུ་བརྒྱན། །དེ་ལ་དྲ་བ་བྱས་པ་དང། །དེ་ལ་གསེར་ཡང་གནས་པར་བྱས། །ལུས་ལ་རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་དང། །གསེར་གྱི་གདུ་བུའང་དེ་བཞིན་ནོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོས་རབ་རྩེས་
ནས༑ ༑ཡིད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་བརྟས་པར་གྱུར། །རབ་ཏུ་འཇམ་ལ་བདག་རེག་ནས། །ཤིན་ཏུ་སྲེད་པས་དེ་བསྟན་ཏོ། །གདིང་བ་སྣ་ཚོགས་མལ་ཆ་ཡིས། །བདག་གིས་ལུས་ནི་རྩེར་བཅུག་གོ་

[413B] །སྤོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རབ་ཏུ་བསྐུས། །ལྷ་རྫས་ག་བུར་ཙནྡན་གྱི། །བདུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བདུགས། །ཁ་དོག་བཟང་པོ་བྱས་ནས་ཀྱང། །གླ་རྩི་ལྡན་པས་
རབ་ཏུ་བསྒོས། །ལོ་ལོན་འབྲུ་མར་དྲི་དག་དང། །སྣ་མ་ཙམྤ་ཀ་ལ་སོགས། །བསྐུས་ནས་ཕྲ་མོ་ཀ་ཤི་ཀ་དཀར་པོའི་གོས་ཀྱང་རབ་ཏུ་བགོས། །གླང་པོའི་རྒྱབ་ནས་བབས་ནས་སུ། །རྟ་ཡི་རྒྱབ་
ཏུ་མངོན་པར་ཞོན། །བདག་ནི་རྒྱལ་པོ་ཡིན་སྙམ་སེམས། །སྐྱེ་བོ་བདག་གི་མདུན་ན་རྒྱུག་གླུ་གར་ཤིན་ཏུ་བསླབ་པ་ཡི། །སླས་རྣམས་ཀྱང་ནི་རབ་ཏུ་ཤེས། །རི་དྭགས་རྣམས་ནི་མ་ཉེས་པར། །
བདག་གིས་མདས་ཀྱང་རི་དྭགས་བསད། །འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་མ་ཤེས་པས། །བདག་གིས་འདི་འདྲའི་སྡིག་བྱས་ཤིང། །བདག་གིས་གཞན་གྱི་ཤ་ཟོས་པས། །དེ་ཕྱིར་བདག་གི་སྡུག་
བསྔལ་འདི། །མི་ཟད་འོངས་པ་འགྱུར་བ་ཡི། །འཆི་བ་བདག་གིས་མ་ཤེས་ཏེ། །བདག་ནི་བྱིས་པའི་བློར་གྱུར་པས། །བདག་གི་ལུས་ཀྱང་གསོ་བ་བྱས། །དེང་ནི་བདག་ལ་འཆི་འོང་ན། །སྐྱབས་
བྱེད་པ་ནི་སུ་ཡང་མེད། །གཉེན་རྣམས་ཁྱེད་ཅག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་།ང་ཡི་གདོང་དུ་བལྟར་ཅི་ཡོད། །ཅི་ཞིག་ཕྱིར་ནི་གོས་འདྲལ་ཞིང་།ཅི་ཕྱིར་ངུ་ཞིང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན། །ཅི་ཕྱིར་སྐྲ་རྣམས་
རབ་འཇིག་ཅིང། །ཅི་ཕྱིར་ཁྲག་ཀྱང་འབྱིན་པར་བྱེད། །ཅི་ཕྱིར་མགོ་ལ་རྡུལ་འཐོར་ཞིང། །བྲང་ཡང་རབ་ཏུ་རྡུང་བར་བྱེད། །བདག་གསོན་ཚེ་ན་སྡིག་པ་རྣམས། །སྤང་བར་བྱ་རིགས་ཁྱེད་

[414A]༄༅། །ཅི་མདུད། །བདག་གི་ལུས་ནི་སྤྱང་ཀི་དང། །ཁྱི་དང་བྱ་རོག་རྣམས་དང་ནི། །བྱ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བཟའ་བར་འགྱུར། །ལུས་འདི་དགོས་པ་མེད་པར་གསོས། འཆི་བའི་
སྦྲུལ་དང་ལྡན་གྱུར་ནས། །མི་ནི་རྟག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །འཇིགས་པ་འདི་ལས་གྲོལ་འགྱུར་བ། །དེ་ལྟ་བུ་ཡི་སྨན་རྣམས་བསྙེན། །བདག་ལ་སྨན་པས་གང་བྱིན་པའི། །སྨན་དེ་དགོས་པ་མ་
ཡིན་ན༑ ༑ཉོན་མོངས་སྤྲུལ་ལས་ཐར་བྱེད་པ། །ད་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་སྨན་རྣམས་ནི། །འཆི་ཁར་བདག་ལ་སྦྱིན་པར་བྱོས། །ཤ་ནི་ང་ལ་མ་སྦྱིན་ཅིག་ལུས་འདི་གསོ་བ་བྱས་ཀྱང་ནི། །གདོན་མི་ཟ་
བར་འཇིག་པར་འགྱུར། །གང་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་སྤྱིན་གྱུར་པ། །སྡིག་གི་ཕུང་པོ་ཅི་ཕྱིར་བླངས། །ལུས་འདི་ཤིན་ཏུ་གསོས་བྱས་ཀྱང་།བྱས་པ་མ་རུང་བྱེད་པར་འགྱུར། །བུ་དང་བུ་མོ་ཅི་ཞིག་
ཕྱིར༑ ༑ང་ལ་མིག་གིས་བལྟ་བར་བྱེད། །ན་བ་འདི་ལས་ད་སྐྱོབས་ཤིག་དོན་མེད་པར་ནི་ཅི་ཕྱིར་ངུ། །བུ་དང་བུ་མོ་ཁྱེད་ཅག་དག་།ད་ནི་མ་རུང་མ་བྱེད་ཅིག་ཁྱེད་ཅག་གསོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །
ངས་ནི་གཞན་གྱི་ནོར་ཡང་འཕྲོག་ད་ནི་འཆི་དུས་བབ་པ་ན། །རེ་ཐག་ཆད་ཀྱི་ཅི་ཞིག་བྱེད། །སྐྱེ་དང་ངན་འགྲོས་རབ་ཏུ་འཇིགས་།འཆི་བས་ཀྱང་ནི་ཡོངས་སུ་གཟིར། །ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་འདུ་
བྱེད་དང། །རེག་པ་ཤིན་ཏུ་ཚོར་བའོ། །སྲེད་པས་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱང་འཁྱམས། །མི་བཟད་འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱང་ཐོབ། །ངན་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་ནི། །དེར་ཡང་མྱ་ངན་བཅིངས་པར་འགྱུར། །

[414B] །སྐྱེ་བོ་གཞན་དག་མྱ་ངན་བྱེད། །སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་ཉམས། །ཆོས་ལ་ཡང་ནི་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས། །ཡང་སྐྱེ་བ་ནི་མི་ཤེས་པས། །ཉོན་མོངས་སྤྲུལ་
གྱིས་ཉོན་མོངས་པ། །མ་རིག་པས་ནི་བྱིས་པ་རྣམས། །གང་ན་ཐར་པ་མེད་པར་འཁྱམས། །ཐར་པའི་དོན་ནི་མི་ཤེས་ནས། །འཁྲུལ་པས་སྡིག་པ་རྣམས་ཀྱང་བྱེད། །ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱིས་བྱིས་པ་
འཁྱམས། །ཡིད་ནི་རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་འཁྲུགས། །བཅིང་བ་སྣ་ཚོགས་ལྡན་ལུས་ལ། །མེས་ནི་ཀུན་ཏུ་འབར་ཞིང་ཚིག་གང་ན་བདེ་བ་མེད་པ་དེར། །ལུས་ནི་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པས་འཁྱམས། །གང་
ལས་ཤིན་ཏུ་བདེ་འབྱུང་བ། །བདེ་བ་དེ་ནི་མི་ཤེས་ཏེ། །སངས་རྒྱས་ཞིང་ནི་བདེ་བ་སྦྱིན། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྨན་གྱི་མཆོག་ཚུལ་ཁྲིམས་བདེན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་
ཚངས་དབྱངས་ཡིན། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨན་གྱི་སྡེ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། སྨན་གྱི་སྡེ། སེམས་ཅན་དག་འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་དེ་ལྟར་
སྨྲེ་སྔགས་འདོན་ཀྱང་ལེགས་པར་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་གཏོགས་པར་དེ་དག་གི་སྐྱོབ་པར་འགྱུར་བ་སུའང་མེད་དོ། །ཞེས་བཀའ་དེ་སྐད་སྩལ་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་
འདི་དག་ཀྱང་གསུངས་སོ། །སྡིག་པའི་ལས་ནི་བྱས་པས་ན། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་ལྟུང། །སྲེག་པའི་གོས་ནི་གྱོན་པར་འགྱུར། །སྐོམ་དུ་ལྕགས་ཁུ་འཐུང་བར་འགྱུར། །ལུས་རྣམས་

[415A]༄༅། །ལ་ནི་མེ་མདག་འབབ། །ཚིག་ནས་རབ་ཏུ་མི་བཟད་དུ། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་འཇིགས་ཆེན་དུ། །དེ་ཡི་ལུས་ནི་རབ་ཏུ་འཚིག་བདེ་བ་དག་ནི་མི་ཤེས་ཤིང། །ཆོས་
ཀྱང་རྣམ་པར་མི་ཤེས་ཏེ། །ཆོས་མ་ཡིན་པས་བྱིས་པ་འཁྱམས། །བདེ་བ་ཅུང་ཟད་རྙེད་མི་འགྱུར། །དད་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་།ཤེས་རབ་ལྡན་ཞིང་དཀའ་ཐུབ་ཆེ། །དགེ་བའི་
བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ནི། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་མྱུར་དུ་འགྱུར་།འཇིག་རྟེན་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ནི་མཆོག་རྩོམས་ལ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་
བཟུང་བ། །དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་ཅིག་བྱམས་པའི་སེམས་དང་དེ་བཞིན་དུ། །ཚངས་སྤྱོད་མཆོག་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས། །སྨན་སྡེ་དེ་སྐད་ཐོས་ནས་ཀྱང། །མཆོག་ཏུ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་
བར་བྱ༑ ༑རྣམ་གྲོལ་མཐོང་དང་སངས་རྒྱས་དང། །སྒྲ་བསྒྲགས་རྣམ་པར་འདྲེན་པ་དང། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ནི་ཕ་དང་མ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཞེས་བྱ། །འཇིག་རྟེན་དུ་ནི་ཆོས་འདི་གང་སྟོན་པ།།
དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཆོག་ཏུ་རབ་རྙེད་དཀའ། །སངས་རྒྱས་བསྟན་ལ་གང་དག་གུས་ཉན་པ། །དེ་དག་བླ་མེད་སངས་རྒྱས་བདེ་གཤེགས་འགྱུར། །ཞི་བ་སངས་རྒྱས་སྲས་རྣམས་ལ། །
གང་དག་གུས་དང་བཅས་གྱུར་པ། །དེ་དག་ཀྱང་ནི་སེམས་ཅན་ཀུན་།ཐར་བྱེད་འཇིག་རྟེན་མགོན་དུ་འགྱུར། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་

[415B] །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཅིའི་སླད་དུ་དོགས་འདི་གཡོ་རབ་ཏུ་གཡོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་སྨན་གྱི་སྡེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །སྨན་གྱི་སྡེ། ཅི་མཐོང་ལྟོས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨན་གྱི་སྡེས་བལྟས་པ་དང། ཕྱོགས་བཞིན་ས་གས་པ་
མཐོང་ངོ། །ས་གས་པས་ས་གས་པའི་ཕྲག་ནས་མི་བྱེ་བ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་བྱུང་བ་དང། འོག་གི་ཕྱོགས་ནས་མི་བྱེ་བ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་བྱུང་བ་དང། སྟེང་གི་ཕྱོགས་ནས་མི་བྱེ་བ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་བྱུང་བ་
མཐོང་ངོ། །དེ་ནས་སེམས་ཅན་གཞོན་ནུ་དེ་དག་གིས་རྣམ་པར་བལྟས་ནས། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདིར་སུ་དག་སྐྱེས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
བཀའ་སྩལ་པ། ཁྱེད་ཅག་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་འདི་དག་ལ་ལྟོས། དེ་དག་གིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མཐོང་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་འདི་
དག་ནི༑ ཁྱེད་ལ་བདེ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་སོ། །གསོལ་པ། སེམས་ཅན་འདི་དག་ཀྱང་འགུམ་པར་འགྱུར་རམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་གྲོགས་པོ་དག་དེ་བཞིན་ཏེ། སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་སེམས་ཅན་གཞོན་ནུ་སྔ་མ་གང་དག་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས་

[416A]༄༅། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་ནི། ཡང་སྐྱེ་བ་དང། འགུམ་པ་ལ་བལྟ་བར་མི་སྤྲོའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
བཀའ་སྩལ་པ། འོ་ན་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་རྙེད་པར་སྤྲོའམ། དེ་དག་གིས་གསོལ་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བལྟ་བར་བགྱིའོ་།དེ་ནས་ཆོས་གང་མཉན་པ་ཞུས་ཏེ་
ཡིད་དུ་འོང་བ་མཉན་པར་བགྱིའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་འདུས་པ་ལ་བལྟ་བར་བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་ཞིང་མཐུ་ཆེ་བ་རྣམས་ལ་བལྟ་བར་
བགྱི་སྟེ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟ་བུ་ལ་སྤྲོའི། སྐྱེ་བ་དང་འགུམ་པ་ལ་ནི། བལྟ་བར་མི་སྤྲོའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨན་གྱི་སྡེ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་
སྟོབས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྟན་ལས་ལངས་ནས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་འགྲོ་ཞིང་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ནས་
བསམ་གཏན་བྱེད་དེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ལས་སེངྒེ་རྣམས་བྱུང་ངོ། །སྟག་རྣམས་བྱུང་ངོ། །སྤྲུལ་རྣམས་བྱུང་ངོ། །གླང་པོ་རྣམས་བྱུང་ངོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་
པ་སྟོན་ཏེ། །རི་ལའང་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ་འཁོད་དོ། །སྟེང་དུ་དཔག་ཚད་ཉི་ཁྲི་སྲིད་དུ་ཡང་འགྲོའོ། །ཟླ་བ་དང་ཉི་མ་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་བྕུའང་འབབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་

[416B]།བཅོམ་ལྡན་འདས། འོད་ཟེར་ཆེན་པོ་གདའ་བ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བའི་རྒྱུ་
གང་ལགས། རྐྱེན་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱེད་ཟླ་བ་དང། ཉི་མ་བྱུང་བ་འདི་ལ་ལྟོས། དེ་དག་གིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མཐོང་
ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ། མཐོང་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རང་གི་ལུས་ལས་འོད་ཟེར་སྣང་བ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་དང་
ཆོ་འཕྲུལ་བསྟན་པ་སྟེ། བསྟན་ནས་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་དང། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་བདེ་བ་དང། འཇིག་རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང། སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་དང། ལྷ་རྣམས་དང། མི་རྣམས་ཀྱི་
དོན་དང། ཕན་པ་དང། བདེ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏེ། དེ་དག་འདིར་མིའི་ལུས་དང། སྟོབས་དང། བརྩོན་འགྲུས་བསྟན་ནས་འདི་འདྲ་བའི་སྟོབས་ཉེ་བར་སྟོན་ཏོ། །གསོལ་
པ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས། འོད་ཟེར་སྣང་བ་འབྱུང་བར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་ཆོས་བསྟན་དུ་གསོལ། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་
པོ་སྨན་གྱི་སྡེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །སྨན་གྱི་སྡེ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས་པ་མཐོང་ངམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་

[417A]༄༅། །མཐོང་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ། མཐོང་ལགས་སོ་།དེས་འདི་སྙམ་བསམ་སྟེ། གང་བདག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དོན་དེ་ཞུའོ། །སྙམ་བསམས་པ་
དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྨན་གྱི་སྡེ། ཅི་དང་ཅི་འདོད་པ་དྲིས་ཤིག་དང། ངས་དྲིས་པ་དེ་དང་དེའི་ལུང་བསྟན་པས་ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་རངས་བར་བྱའོ། །བསྟན་པར་
བྱའོ༑ ༑རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱའོ། །སྨན་གྱི་སྡེ། གང་འདས་པ་དང། མ་འོངས་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཐམས་ཅད་བསྟན་པར་བྱའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཐེ་ཚོམ་བསལ་བའི་སླད་དུ་བསྟན་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྷའི་བུ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞིས་བསྐོར་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་
བ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞིས་བསྐོར་བ་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་དང། འབྱུང་པོ་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྐོར་བ་དང། ཡི་དྭགས་
དང་ཤ་ཟ་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔས་བསྐོར་བ་མཐོང་ངོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྨན་གྱི་སྡེ། སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། ཆོས་མཉན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་འདིར་ངའི་
གན་དུ་འདུས་ཤིང་འཁོད་གོར་མ་ཆག་སྟེ། སྨན་གྱི་སྡེ། འདི་དག་ནི། དེང་ཁོ་ནར་འཁོར་བ་བསྙིལ་བར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་འདོད་པས་དེང་ཉིད་ས་བཅུ་

[417B] །ས་བཅུ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་རྗེས་སུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རྒ་དང་འཆི་ལས་ཐར་བྱའི་ཕྱིར། །ལས་བྱས་བདེ་བ་ཐོབ་བྱེད་ཅིང། །
ཉོན་མོངས་ཞགས་པ་ཕམ་བྱས་ནས། །སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་ཅན་གྱི་གནས་མང་པོ་ལས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བྱུང་བ་འདི་ཅིའི་
སླད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསྐོར་ཅིང་གནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྨན་གྱི་སྡེ། ཉོན་ཅིག་སེམས་ཅན་རྨོངས་པ་མི་ཤེས་པ། །ཐར་པར་འགྱུར་བ་ག་ལ་ཡོད། །
སེམས་ཅན་གཞོན་ནུ་མང་པོ་དག་དེ་རིང་གཟུགས་རྣམས་འཐོབ་པར་འགྱུར། །ས་བཅུ་དག་ནི་འཐོབ་པའི་ཕྱིར། །ཆོས་ཀུན་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་འགྱུར། །ས་བཅུ་དག་ཀྱང་འཐོབ་པར་འགྱུར། །
སངས་རྒྱས་བྱ་བ་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་འགྱུར། །ཆོས་ཆར་རབ་ཏུ་འབེབས་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་འདུས་བས་ན། །ང་ཡི་བསྟན་ལ་དགའ་བའོ། །ལྷ་
དང་ཀླུ་དང་ཡི་དྭགས་དང། །ལྷ་མིན་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པས། །ས་བཅུ་ལ་ནི་རབ་གནས་ཏེ། །ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ཡང་སྒྲོག་པར་འགྱུར། །ཆོས་ཀྱི་རྔ་ཡང་བརྡུང་བར་འགྱུར། །ཆོས་ཀྱི་དུང་ཡང་རབ་ཏུ་
འབུད༑ ༑སེམས་ཅན་གཞོན་ནུ་འདི་དག་ཀྱང། །བརྩོན་འགྲུས་མཐུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐོབ་པ་བཞིན། །དེ་དག་དེང་ནི་ཆོས་འཐོབ་འགྱུར། །དེ་ནས་སེམས་

[418A]༄༅། །ཅན་གཞོན་ནུ་ལྔ་སྟོང་ཙམ་སྟན་ལས་ལངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་
ཏོ༑ ༑གང་ཕྱིར་མཐའ་ནི་མ་འཚལ་བ། །འཁོར་བ་ན་ནི་འཆི་བ་སྟེ། །ལུས་ནི་ཁུར་ལྟི་བཅོམ་ལྡན་འདས། །འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་མི་བཟད་པ། །ལམ་ནི་རྣམ་པར་མ་འཚལ་ཏེ། །ལམ་ཉིད་
ཀྱང་ནི་མི་གདའ་བས། །མགོན་པོ་བདག་ཅག་ལྡོངས་གྱུར་ན། །བདག་ཅག་རྣམས་ནི་བསྡུ་བར་གསོལ། །དཔའ་ལ་བདག་ཅག་གསོལ་བ་འཚལ། །འདྲེན་པས་ཆོས་ནི་བཤད་དུ་གསོལ། །
བདག་ཅག་ཤེས་རབ་ཆུང་ངུར་སྐྱེས། །བདེ་བ་མངོན་པར་མ་འཚལ་ཏོ། །བདག་ཅག་ལ་ནི་ཆོས་བཤད་གསོལ། །སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་གྲོལ་བར་མཛོད། །གང་དང་གང་དུ་སྐྱེས་པར་
ཡང། །བདག་ཅག་སངས་རྒྱས་མཐོང་གྱུར་ཅིག་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨན་གྱི་སྡེ་སེམས་ཅན་གཞོན་ནུ་རྣམས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་འདི་
སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཁྱེད་ཅག་རྣམས་ནི་ཟས་ཟོ་ཞིག་མང་དུ་བྱུང་བའི་རོ་ཡང་འཐུང། །འཇིགས་པ་མེད་པར་གྱུར་ནས་སུ། །ཕྱིས་འདོད་འཇིགས་མེད་ཆོས་ཉོན་ཅིག་སྨྲས་པ། བཙུན་
པ་གནས་བརྟན་ཁྱོད་སུ་ཞིག་བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱོད་མི་ཤེས་།ཁྱོད་ནི་རབ་ཏུ་མཛེས་པར་མཐོང། །གཟུགས་ནི་ཞི་ཞིང་གྲགས་པ་ཆེ། །ཡི་དྭགས་འཇིག་རྟེན་འཇིགས་ཆེན་དང། །

[418B] །ཇི་ལྟར་འགྲོ་བ་མཛེས་པ་བཞིན། །ཁྱོད་ཀྱི་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ཞི། །ཁྱོད་ཀྱི་ལག་ན་སྣོད་ཡོད་པ། །རིན་ཆེན་སྣ་བདུན་ལྡན་པ་དང། །ལུས་ལ་
རིན་ཆེན་སྲད་བུ་དང། །གཟི་བརྗིད་ཕུང་པོས་བརྒྱན་པ་མཐོང་།ཞི་བ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཚིག་སྨྲས་པ། །བདག་ཅག་ལན་འདེབས་མི་ནུས་སོ་།བདག་ཅག་ལ་ནི་ཟས་རྣམས་དང། །ཞིམ་པོའི་སྐོམ་
ཡང་མི་དགོས་ཏེ། །ཟས་ལས་བཤད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་སྐོམ་ཡང་གཅིན་དུ་འགྱུར། །ཁུ་བ་རྣམས་ལས་ཁྲག་ཏུ་འགྱུར། །དེ་བཞིན་ཁྲག་ལས་ཤར་འགྱུར་བས། །ཟས་
དང་སྐོམ་རབ་སྦྱར་བ་ཡང། །བདག་ཅག་རྣམས་ལ་དགོས་མ་ཡིན། །དར་དང་སྣམ་བུ་སྦྱར་བ་དང། །ཕྲ་མོའི་གོས་ཀྱང་དགོས་པ་མེད་།གསེར་གྱི་གདུ་བུ་མི་དགོས་ཏེ། །མུ་ཏིག་ཕྲེང་
བ་དགོས་མ་ཡིན། །སོར་གདུབ་དག་ཀྱང་མི་དགོས་ཏེ། །དེ་ཀུན་མི་རྟག་ཆོས་ཅན་ནོ། །བདག་ཅག་ངན་པར་འགྲོ་རྣམས་སུ། །འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་སྲོག་ཚོལ་ལོ། །ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནི་བདེ་བ་
དང། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དོན་དུ་གཉེར། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་དགོས་ཏེ། །འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་རྒྱལ་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་བཟང་བའི་གླིང་པོར་ནས། །འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་
འཆི་བར་འགྱུར། །བུ་ཡང་ཕྱ་བཞིན་མི་འབྲང་སྟེ། །ཆུང་མ་བུ་མོ་རྣམས་ཀྱང་མིན། །རིན་ཆེན་སྣ་བདུན་ཕྱིན་ལུས། །ཕྱི་བཞིན་འབྲང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བོ་མང་པོ་བསྡུས་པ་ཡང། །ཕྱི་

[419A]༄༅། །བཞིན་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །མདུན་དུ་རྒྱུག་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཕྱིན་ཆད་མི་འགྱུར་རོ། །ཚེ་གཅིག་གིས་ནི་རྒྱལ་པོ་ལས། །མི་རྟག་པས་ནི་འཁྱམས་
འགྱུར་ཏེ། །སྡིག་པའི་ལས་རྣམས་མང་བྱས་པས། །དེ་དག་སེམས་དམྱལ་དུ་འབོད་ལྟུང། །རིན་ཆེན་སྣ་བདུན་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེས། །ཕྱོགས་བཞི་ཀུན་ཏུ་བསྐོར་བ་ལས། །གང་ཚེ་དུ་
འབོད་སྨིན་པའི་ཚེ། །རྫུ་འབྲུལ་དེ་ནི་གང་དུ་སོང། །ས་གང་དག་ན་ཡོད་མིན་པ། །ཤི་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་བྱེད་མི་ནུས། །གནས་བརྟན་བདག་ཅག་རྣམས་ལ་གསོན། །གང་ན་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པར་བཞུད། །ཕ་དང་མ་ནི་ཇི་ལྟ་བར། །དེ་ནི་མཐོང་བར་རབ་ཏུ་འདོད། །བདག་ཅག་ལ་ནི་མ་ཡང་མེད། །ཕ་མེད་ཕུ་ནུ་རྣམས་ཀྱང་མེད། །འཇིག་རྟེན་གཙོ་བོ་དེ་བཞིན་
གཤེགས། །དེ་ཉིད་ཕ་དང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཉི་མ་ཟླ་བ་སྟེ་།བདེ་བའི་ལམ་ནི་རབ་སྟོན་པའོ། །གང་ཕྱིར་ཕྱིན་ཆད་མི་སྐྱེ་བར། །དེ་ནི་འཁོར་བ་ཐར་མཛད་པའོ། །ཉོན་མོངས་བཅུ་པོ་
འཇིགས་ཆེན་དང། །ཆུ་བོ་སྒྲོལ་བའི་གྲུ་དེ་འོ། །དེ་ཡིས་སེམས་ཅན་རབ་བསྒྲལ་ཏེ། །ཕྱིན་ཆད་སླར་ནི་མི་ལྡོག་གོ། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་ནི་རབ་སྟོན་པ། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་དེས་བཤད་དོ། །
བདག་ཅག་རྣམས་ལ་ཟས་མི་དགོས། །རྒྱལ་སྲིད་འབྲས་བུ་མི་འདོད་དེ་།སེམས་ཅན་དམྱལ་བས་འཇིགས་པ་ནི། །ལྷ་ཡི་འཇིག་རྟེན་འགྲོ་མི་བྱ་།མི་ཡི་ཚེ་ནི་བདེ་བ་སྟེ། །དེ་ན་ཐམས་

[419B] །རང་གི་ལས་ནི་ཉེས་བྱས་པས། །ཚེ་ཐུང་རྣམས་ནི་འཁྱམས་པ་ཡིན། །དེ་དག་འཆི་བ་མི་ཤེས་ཀྱི། །འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱལ་སྲིད་ཤེས། །སྐྱེ་དང་འགག་པས་བསླུས་
པ་རྣམས། །ཤེས་པ་མེད་ཅིང་འཇིགས་པ་མེད། །མི་རྟག་བས་ནི་སེམས་འཁྲུལ་རྣམས། །ཕྲ་བའི་ཆོས་རྣམས་མ་ཤེས་ཏེ། །ཕྲ་བའི་དགོས་པ་མི་བྱེད་ལ། །ཞི་བའི་དབྱིངས་ཀྱང་མི་ཤེས་སོ། །འཆི་
འཕོ་ལ་ནི་སྐྱོ་མེད་པ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཡུན་རིང་སྡུག་བསྔལ་རབ་གཟིར་ཅིང། །རྟག་ཏུ་དབྱུག་པས་བརྡེགས་བྱས་ནས། །གཞན་དག་གི་ཡང་འཕྲོག་བྱེད་དེ། །དེ་བཞིན་བཅིང་
ཞིང་བསད་པས་བྱས། །སྔོན་གྱི་སྡིག་པས་བསྐུལ་བས་ན། །དེ་དག་བཅིང་བ་ལྔས་བཅིངས་སོ། །རེ་ཐག་ཀྱང་ནི་ཆད་པར་འགྱུར། །མྱ་ངན་ཟུག་རྡུས་ཟུག་པར་འགྱུར། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགག་
བ་ན༑ ༑སྙིང་རྗེ་བར་ནི་སྨེ་སྔགས་འདོན། །བདག་གི་སྐྱོབ་པར་སུ་འགྱུར་ལ། །གསེར་དང་དངུལ་དང་ཤེལ་དག་དང། །ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་བདག་གིས་དབུལ། །བདག་ནི་བྲན་དུའང་འགྱུར་བར་
བྱ༑ ༑བྲན་གྱི་ཆུལ་དུ་གང་གྱུར་བ། །ལས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བྱ། །རྒྱལ་སྲིད་ལོངས་སྤྱོད་བདག་མི་དགོས། །ནོར་དང་འབྲུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ལུས་ནི་བདག་མི་དགོས། །སྡིག་པ་བྱེད་
པ་མི་འགྲོལ་ཏེ། །དེ་ལྟར་གནས་བརྟན་བདག་ཅག་ལ། །བཟའ་བ་དགོས་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་ཁ་ཟས་ཞིམ་ཟོས་པ། །རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱང་འཆི་བར་འགྱུར། །བཏུང་བ་མཆོག་ནི་འཐུངས་པ་ཡི། །

[420A]༄༅། །ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱང་འཆི་བར་འགྱུར། །ཆོ་མ་ཆོ་དགུ་རོ་ལྡན་པ། །ཟས་དང་སྐོམ་ནི་རབ་བཤམས་ཏེ། །རྒྱལ་པོའི་མདུན་དུ་བླངས་ནས་སུ། །ཁ་ཟས་ལ་ནི་ལྕེས་རེག་
ནས༑ ༑རྒྱལ་པོ་རྣམས་ནི་རོ་ལ་ཆགས། །སྡིག་པ་མི་ཆུང་རྣམས་ཀྱང་བྱེད། །གང་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཡི། །མི་རྟག་རོ་ལ་ཆགས་པར་བྱེད། །བདག་ཅག་རྣམས་ལ་སྐོམ་མི་དགོས། །
བཟའ་བ་དག་ཀྱང་དགོས་མ་ཡིན། །བདག་ཅག་སྡུག་བསྔལ་གང་གྲོལ་བ། །ཆོས་ཉིད་དེ་འདྲ་དགོས་མ་ཡིན། །སྲེད་པའི་བཅིངས་ལས་རབ་གྲོལ་ཞིང། །སྲེད་པའི་ཉོན་མོངས་རྣམ་ཐར་
ཏེ༑ ༑བཅིངས་པ་ཀུན་ལས་རབ་གྲོལ་བའི། །སངས་རྒྱས་དེ་ལ་སྐྱབས་སུ་དོང། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་འཇིག་མགོན་ལ། །བདག་ཅག་རྣམས་ནི་སྐྱབས་སུ་འདོད། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་
མཐོང་དཀའ་ལ། །ཕྱག་འཚལ་ཕྱིར་ནི་བདག་ཅག་འདོང། །ཁྱོད་ཀྱི་མཚན་ནི་མ་འཚལ་གྱི། །སྙན་པའི་མཚན་ནི་བསྟན་དུ་གསོལ། །སྨན་གྱི་སྡེས་སྨྲས་པ། ཁྱེད་དང་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་
དང། །དེ་བཞིན་མིང་ནི་ཐོས་པར་འདོད། །སེམས་ཅན་གཞོན་ནུ་བྱེ་བ་ཕྲག་སྟོང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསྐོར། །དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ་ཁྱོད་ནི་སངས་རྒྱས་ཉན་ཐོས་ཏེ། །མིང་
ནི་ཟབ་པར་གྲགས་པ་ཡིན། །སྐྱེ་བོ་ཀུན་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ། །ཁྱོད་ཀྱི་མིང་ནི་ཐོས་པར་འདོད། །སྨྲས་པ། ང་ཡི་མིང་ནི་སྨན་གྱི་སྡེ། །ང་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྨན། །སྨན་རྣམས་ཀུན་གྱི་

[420B] །ཁྱེད་ཅག་རྣམས་ལ་བཤད་པར་བྱ། །ནད་ཀུན་གྱིས་བཏབ་སྐྱེ་བོ་ཡི། །ནད་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད། །འདོད་ཆགས་ནད་ནི་ནད་པོ་ཆེ། །འཇིག་རྟེན་འཇིག་བྱེད་མི་བཟད་པ། །
གང་གིས་བློ་མེད་འཁྱམས་པ་ཡི། །གཏི་མུག་ནད་ནི་ཆེ་ཞིང་དྲག་།སེམས་དམྱལ་དེ་བཞིན་དུད་འགྲོ་དང། །ཡི་དྭགས་རྣམས་སུ་སེམས་ཅན་འགྲོ་བྱིས་པ་འདི་དག་ཞེ་སྡང་ཟིན། །དེ་དག་ཇི་
ལྟར་ཞི་བར་འགྱུར། །དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། དགེ་བའི་ཆོས་ནི་འདི་ཐོས་པས། །བདག་ཅག་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལས་གྲོལ། །བྱིས་པ་བློ་ནི་མི་ཤེས་པ། །སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལས་གྲོལ་ནས་ཀྱང། །
སྡིག་པའི་ལས་ནི་རྣམ་སྤངས་ཏེ། །བདག་ཅག་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཉན། །སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་སྤངས་ནས། །འཇིགས་པ་མི་བཟད་རྣམས་ཀྱང་སྤངས། །ནད་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཞི་བྱེད་པ། །
སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་སྨན་པ་སྟེ། །སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་གསོ་བྱེད་པ། །ཡང་དག་སངས་རྒྱས་མྱུར་དུ་བལྟ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ལ་ཕྱག་བྱ་ཕྱིར། །གནས་བརྟན་ཁྱོད་ནི་མྱུར་དུ་བཞུད། །
ཕྱག་བྱས་བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱི་ཆོག་འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་འདྲེན་ལ་གསུངས། །ནད་འདི་རབ་ཏུ་ཞི་བར་མཛོད། །ལུས་ནི་ཐམས་ཅད་རབ་འབར་ཏེ། །ཚིག་ཅིང་ཞི་བ་མེད་པ་ཡི། །མི་བཟད་
མེ་ནི་ཞི་བར་མཛོད། །ལུས་ཀྱི་ཁུར་ནི་ཁུར་པོ་ཆེ། །ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་རྣོ་བའི་ཁུར། །སྡུག་བསྔལ་གཟིར་བ་བདག་ཅག་ལ། །བརྟུལ་ཞུགས་དམ་པ་ཐུགས་རྗེ་མཛོད། །སྐྱེ་བོ་རྟག་ཏུ་ཞེས་

[421A]༄༅། །སྡང་དང། །གཏི་མུག་ནོན་པའི་ཁུར་ཁྱེར་ཏེ། །ཁུར་ལས་ཐར་བ་མི་ཤེས་པ། །དེ་དག་ཡང་དང་ཡང་ཁུར་ཁྱར། །ཐར་པའི་ལམ་ནི་མི་ཤེས་ཤིང། །ཐར་པའི་ལམ་ནི་
མ་མཐོང་རྣམས། །འཆི་བ་རྣམ་པར་ཤེས་མོད་ཀྱི། །འོན་ཀྱང་འཇིགས་པ་མི་སྐྱེད་དོ། །བདག་ཅག་ལ་ནི་ནམ་དུ་ཡང། །འཆི་བ་མེད་སྙམ་བདེ་བར་གནས། །ཀུན་ཏུ་འཁྲུལ་པས་མ་ཤི་
བ༑ ༑མཐོང་ཡང་རྣམ་པར་མི་ཤེས་སོ། །དེ་དག་ཕ་ཡང་མི་དྲན་ཏེ། །ནད་ཀྱིས་ཀྱང་ནི་རྟག་གཟིར་ཅིང། །ཉོན་མོངས་ལས་ཀྱིས་རབ་དཀྲུགས་ན། །ཇི་ལྟར་ཁ་ཟས་ཟ་བར་འགྱུར། །སྡུག་
བསྔལ་ཉམ་ཐག་མི་ཤེས་ཏེ། །བདག་ཅག་ངལ་བ་དོན་མེད་དོ། །ཁྱོད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་འདི་འདྲ་བ། །མ་རིག་གཞི་ལས་སྐྱེས་པ་འོ། །འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད་ཚོར་བ་རྣམས། །འཇིགས་ཆེན་ལྕི་
བའི་ཁུར་ཡིན་ནོ། །གང་ཆོས་རྣམ་པར་མི་ཤེས་པ། །བྱིས་པ་སྲེད་པས་རབ་ཏུ་འཁྱམས། །ལུས་ཀྱི་ཁུར་གྱིས་བསྐོར་བ་ནི། །འཇིག་རྟེན་དུ་ནི་དོན་མེད་སྐྱེས། །གོས་གཙང་ཞིན་ཏུ་བཟང་
བ་དང། །ཁྲུས་དང་བྱུག་པ་དགོས་པ་འོ། །ལུས་ལ་གང་ཡིན་འོང་བ་ཡིན། །ཁ་ཟས་ཞིམ་པོ་དགོས་པ་སྟེ། །ཡིད་འོང་བ་ཡི་སིལ་སྙན་ལྔ། །དེ་བཞིན་རྣ་བས་ཚོར་བར་བྱེད། །རིན་ཆེན་བདུན་
ལས་བྱུང་བ་ཡི། །གཟུགས་ལ་མིག་གིས་ཆགས་པར་བྱེད། །ཞིམ་པའི་རོ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི། །ལྕེས་ཀྱང་ཚོར་བར་བྱེད་པ་སྟེ། །འཇམ་ཞིང་ཕྲ་བའི་རེག་པ་ཡང། །ལུས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་

[421B] །ལུས་ཀྱིས་སུ་ནི་ཤ་གཉིས་པོ། །དགའ་བར་ཡང་ནི་བསྒྲུབས་པ་ལས། །སེམས་པ་མེད་པའི་ལུས་འདི་སྐྱེས། །དེ་ལ་དགའ་བ་སུ་ཞིག་རྙེད། །དེ་ན་བདག་རྐང་དགའ་བྱེད་
པ༑ ༑ལྷམ་ནི་རབ་ཏུ་བཟང་གྱོན་ཡང། །འཆི་བར་འགྱུར་ཚེ་གོས་རྣམས་དང། །བྱུག་པ་སྐྱབས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ། །ལུས་ཀྱང་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་མིན་ན། །གོས་དང་བྱུག་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། །མི་
ཞེས་བྱ་བ་ལུས་ཡིན་ཏེ། །དབུགས་དང་སྟོབས་ཆེན་རྙེད་པར་འགྱུར་།སོ་སོར་རྟོག་པའི་རྣ་བའི་སྟོབས། །དེ་ནི་ལུས་ལ་ཡོན་ཏན་ཆེ་།སྔོན་ཆང་རྟ་དང་གླང་པོ་ཡིས། །ཀུན་ཏུ་བསྐོར་ནས་རྩེ་
ཞིང་འཁྱམས། །ཐར་པའི་ཆོས་ནི་མ་སྟེར་བས། །བདག་ཅི་སྡིག་པའི་ལས་ལ་ཆགས། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མ་ཤེས་ནས། །རྩེ་བས་སྡིག་པ་བྱེད་དུ་བཅུག་བདག་ནི་ཡང་དང་ཡང་སྐྱེས་ཏེ། །ཤི་
བ་བདག་ལ་ཡང་འོངས་སོ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་མྱ་ངན་མཐོང་།སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པས་རབ་ཏུ་བཅིངས། །མ་རྣམས་ཀྱང་ནི་ཤི་བ་མཐོང། །ཕ་རྣམས་ཤི་དང་གཉེན་དག་དང། །སྲིང་མོ་དང་ནི་
བུ་དག་དང། །ཆུང་མ་རྣམས་ཀྱང་ཤི་བ་མཐོང། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ཀུན་སྟོང་ན། །སེམས་དང་བཅས་པ་སུ་ཞིག་ཆགས། །འདོད་པས་ཟིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་སུ། །བདག་གིས་ཡིད་བརྟན་རུང་
བར་ཤེས། །ཞི་བའི་ཆོས་ནི་མི་དམིགས་ཏེ། །འཆི་བ་ལ་ནི་མངོན་དགའ་མེད། །དེ་ཕྱིར་འདོད་པས་བསྒྲིབས་སེམས་ཀྱིས། །བདག་གིས་སྦྱིན་པ་མ་བྱིན་ནོ། །དེ་བས་འདོད་དང་མཉམ་སྡིག་མེད།།

[422A]༄༅། །དེ་ནི་ད་དུང་མི་ལྡོག་གོ་ཀུན་ཏུ་ནོར་བས་བདག་ཅག་སྐྱེས། །འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ཀུན་ཏུ་ནོར། །ཀུན་ཏུ་ནོར་བའི་སྒྲ་ཡང་ཉན། །དམ་ཆོས་མ་ཡིན་ཡོངས་སུ་
འཛིན༑ ༑ཐར་པ་དང་ནི་བསམ་གཏན་བཙལ། །ལུས་ནི་ཀུན་ཏུ་བཀུར་མི་བྱ། །འཇིག་རྟེན་དོན་དུ་འགྲོ་བའི་གཙོ། །སངས་རྒྱས་སྟོན་པ་རྣམས་སུ་ཤོག་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་ཕ་
དང་མ༑ ༑སངས་རྒྱས་ལམ་ནི་རབ་སྟོན་པ། །ཛམྦུའི་གླིང་ནི་ཀུན་ཏུ་ཡང། །རིན་ཆེན་ཆར་པ་རབ་ཏུ་འབེབས། །ཆོས་ཀྱི་བསྡུ་བ་ཅི་འདྲ་བ། །སེམས་ཅན་བླུན་པོས་མི་ཤེས་ཏེ། །བྱང་
ཆུབ་ཏུ་ནི་སེམས་བསྔོས་ན། །ཆོས་ཀྱི་བསྡུ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་སྟེ། །དེ་བཞིན་ལོངས་སྤྱོད་ནོར་ཡང་སྟོང། །བདག་ཀྱང་སྟོང་པར་མཐོང་བས་ན། །མཐོང་
ནས་རེ་བ་མེད་པར་གྱུར། །གནས་བརྟན་སྨན་གྱི་སྡེ་ཁྱོད་ཀྱིས་།བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་གསོན་ཅིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར། །ཁྱོད་ནི་ཕོ་ཉར་བཞུད་འཚལ་ལོ་
འཁོར་བའི་ཉེས་པ་རྣམས་དྲན་ནས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱོ་བ་མེད། །བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་ཞིང་དཀའ་ཐུབ་ཆེ། །ཡོན་ཏན་ཀུན་ཏུ་སྡུད་པར་བྱེད། །སྟོན་དེ་དག་ལ་བཞུགས་པར་བཞུད།།
སྟོན་པ་བདེ་བར་རབ་སད་ནས། །རྒྱལ་བ་ཅུང་ཟད་མི་སྐྱོ་བར་།བདག་ཅག་སླད་དུ་ཞུ་བ་མཛོད། །ཁྱོད་ཀྱིས་བདུད་ནི་གཞོམ་པ་དང། །སྟོབས་དང་བཅས་པ་ཕམ་པར་བྱས། །སེམས་ཅན་

[422B] །ཆོས་ཀྱང་མྱུར་དུ་འབར་བར་བྱས། །གང་གིས་སངས་རྒྱས་འགྱུར་བ་ཡི། །ཆོས་ནི་བདག་ཅག་མ་ཐོས་ཀྱི། །བདག་ཅག་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར། །གནས་བརྟན་
མྱུར་དུ་བཞུད་དུ་གསོལ། །སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན་མངའ་བའི། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་མཐོང་བ། །དེ་སྲིད་བདག་ཅག་མི་རྒལ་ཞེས་།ཐམས་ཅད་གུས་དང་བཅས་པར་གནས། །སྨན་གྱི་
སྡེས་སྨྲས་པ། ཁྱེད་ཅག་དེ་ལྟར་ཅི་ཞིག་མཐོང། །རེ་ཞིག་གྱེན་དུ་བལྟ་བར་བྱོས། །དེ་དག་གྱེན་དུ་བལྟས་པ་དང། །ཁང་པ་བརྩེགས་པ་སུམ་སྟོང་དང། །ལྔ་བརྒྱ་ཐམ་པར་ཚང་བ་ཞིག་
ཀུན་ཏུ་ཡང་ནི་གནས་པར་གྱུར། །རིན་ཆེན་བདུན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་སྤྲས་།རིན་ཆེན་དྲ་བས་ལེགས་པར་བརྒྱན། །དབུས་ན་མེ་ཏོག་རབ་ཏུ་རྒྱས་།ལྷ་རྫས་སྤོས་ཀྱང་རབ་ཏུ་བབ། །དེ་ན་གནས་
བརྟན་དྲིས་པ་ནི། །ཁང་བརྩེགས་རིན་ཆེན་དྲ་བ་དང། །པདྨ་ཟེ་བར་ཀུན་གནས་པར། །འདི་ན་སྣང་བ་འདི་ཅི་ཞིག་སྨན་གྱི་སྡེས་སྨྲས་པ། གནས་འདི་དག་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་སྟེ། །སངས་རྒྱས་བལྟ་
བའི་ཕྱིར་དེངས་ཤིང། འཇིག་རྟེན་འདས་གཙོ་གང་ཡིན་པ། །འཇིག་རྟེན་སྣང་བྱེད་དེ་ལ་ཐུད། །དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། དེ་ཡི་ལམ་ཡང་མ་འཚལ་ཏེ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའང་མ་མཐོང་
ན༑ ༑གང་ན་ལམ་ཡང་མ་འཚལ་བས། །ཕྱག་འཚལ་དུ་ནི་གང་དུ་མཆི། །སྨན་གྱི་སྡེས་སྨྲས་པ། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་ཇི་བཞིན་དུ་།རེག་པར་རུང་བ་མ་ཡིན་པས། །བདུད་རྩི་རབ་སྦྱིན་

[423A]༄༅། །སྟོན་པ་ལ། །ཕྱག་འཚལ་ཕྱིར་ནི་འགྲོ་མི་ནུས། །ཇི་ལྟར་རི་རབ་གནས་པ་ལྟར། །སྟོན་པ་དེ་ཡང་གནས་ན་བཞུགས། །རི་རབ་གཞལ་དུ་རུང་བ་ཡིན། །རྒྱ་མཚོ་
ཆེན་པོ་གཏིང་ཚོད་ཟིན། །སྟོང་གསུམ་རྡུལ་ཕྲན་དཔག་ཏུ་རུང་།སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཤེས་མ་ཡིན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱོགས་བཅུ་ནས། །འཇིག་རྟེན་སྣང་བར་མཛད་ལ་
འདུད༑ ༑སྨྲས་པ། འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་བདག་ཅག་གཟིགས། །བདག་ཅག་བསམ་པ་རྫོགས་པར་མཛོད། །བདག་ཅག་སེམས་ཀྱིས་སྟོན་པ་ལ། །ཕྱག་བགྱིས་དེ་ནས་འབྲས་བུ་ཐོབ།།
སྨན་གྱི་སྡེས་སྨྲས་པ། སྟོན་པ་དྲིལ་མི་ཆགས་ཏེ། །ཕྲེང་བ་མ་ཡིན་བྱུག་པ་མིན། །གང་གིས་འདུས་བྱས་གྲོལ་འགྱུར་བ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་འཛིན་ཏོ། །གང་གིས་ཡིད་ནི་
བཏུལ་བྱས་ཤིང། །སངས་རྒྱས་ལ་ཡང་སྐྱབས་སོང་བ། །དེ་ལ་བདུད་ནི་མི་བཟད་མཆོག་འཐབ་མོ་རྒོལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །འཆི་བའི་དབང་དུ་མི་འགྲོ་ཡི། །གཟུངས་ནི་མྱུར་དུ་རྙེད་
པར་འགྱུར། །དེ་སེམས་རབ་ཏུ་དང་བྱས་ནས། །དེ་ནས་སྟོན་པ་མཐོང་བར་འགྱུར། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀ་ལ་པིངྐའི་སྒྲ་སྐད་ཡིད་དུ་འོང་བ་འཛུམ་
པ་མཛད་དོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨན་གྱི་སྡེ་སྟན་ལས་ལངས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་དེ། བཅོམ་

[423B] །བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞལ་གྱི་སྒོ་ནས་འོད་ཟེར་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་བྱུང་སྟེ། འོད་ཟེར་དེ་དག་གིས་ཐམས་ཅད་དང་
ལྡན་པའི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཁྱབ་པར་གྱུར། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཁྱབ་པར་གྱུར། ལྷའི་གནས་
སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱང་སྣང་བར་གྱུར། འོད་ཟེར་དེ་དག་ཀྱང་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་ཤ་སྟག་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྔོན་པོ་དང། སེར་པོ་དང། དམར་པོ་དང། དཀར་པོ་དང། ལེ་བརྒན་དང། ཤེལ་
དང། དངུལ་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུ་སྟེ། འོད་ཟེར་དེ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞལ་གྱི་སྒོ་ནས་བྱུང་ནས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བདེ་
བར་སྦྱར་བ་ཐམས་ཅད་བགྱིས་ནས་སླར་ལོག་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་བདུན་བསྐོར་བ་བགྱིས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དབུའི་གཙུག་ཏུ་ནུབ་པར་གྱུར་པའི་འཛུམ་པ་མཛད་
པའི་རྒྱུ་གང་ལགས། རྐྱེན་གང་ལགས། དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨན་གྱི་སྡེས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
གལ་ཏེ་བདག་ལ་སྐབས་དབྱེ་བར་གནང་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་བདག་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ཞུའོ།།

[424A]༄༅། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨན་གྱི་སྡེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །སྨན་གྱི་
སྡེ༑ ཁྱོད་ཅི་དང་ཅི་འདོད་པ་དྲིས་ཤིག་དང། ངས་དྲིས་པ་དེ་དང་དེའི་ལུང་བསྟན་པས་ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་རངས་པར་བྱའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། སེམས་ཅན་གཞོན་ནུ་
བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་བྱུང་བ་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཕྲ་བ་བསྟན་པ་རྟོགས་ནས་སེམས་ཅན་རྒན་པོ་རྣམས་ལ་སེམས་ཅན་རྒན་པོ་ཁྱེད་རྣམས་ནི། ཆོས་མི་
ཤེས་པའོ། །རྟག་ཏུ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང། མི་དགེ་བ་ལ་ཆགས་པའོ་།ཞེས་ཕྲ་མོ་རྣམས་མི་སྙན་པ་མཆི་ཞིང་ཡོངས་སུ་བརྗོད་ལ་གནོད་པ་བགྱིད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་
ཅིའི་སླད་དུ་ཚིག་སྙན་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་འདི་དག་སྨྲས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྨན་གྱི་སྡེ། དེ་དག་ཅིའི་ཕྱིར་ཚིག་འདི་སྐད་སྨྲ་བ་མི་ཤེས་སམ། དེ་དག་
ནི༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འཇམ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་སྙན་པ་སྨྲས་སྟེ་ཆོས་ཀྱང་ཐོས་པས་སྨན་གྱི་སྡེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར། ཡོན་
ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པར་འགྱུར། དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཟུངས་རྟོགས་པར་འགྱུར། དེང་ཕྱིན་ཆད་ས་བཅུ་ལ་གནས་པར་འགྱུར། དེང་ཆོས་ཀྱི་རྔ་ཆེན་པོའི་སྒྲ་འབྱིན་པར་

[424B] དེང་ཆོས་ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་།སྨན་གྱི་སྡེ། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་འདི་དག་མཐོང་ངམ། གསོལ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས། མཐོང་ལགས་སོ། །བདེ་
བར་གཤེགས་པ། མཐོང་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྨན་གྱི་སྡེ། དེང་ཉིད་སེམས་ཅན་གཞོན་ནུ་འདི་དག་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་འདི་དག་གི་ནང་དུ་
ཞུགས་ནས་ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེང་ཉིད་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་།དེང་ཆོས་ཀྱི་རྔ་ཆེན་པོ་རྡུང་བར་འགྱུར་ཏེ་
ལྷའི་རིས་དུ་མ་ཞིག་དེང་ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པའི་སེམས་ཅན་ལོག་པར་ལྟུང་བ་ལ་གནས་པ་མང་པོ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པ་ཐོས་ནས་འཁོར་བ་བསྙིལ་ཏེ་རྒྱལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་རྒན་པོ་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་དགུ་བཅུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་སྟེ། དེ་
དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །སྨན་གྱི་སྡེ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་པར་འགྱུར་རོ། །སྨན་གྱི་སྡེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྨན་གྱི་སྡེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། ཆོས་ཆེན་པོའི་སྒྲ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་།སྨན་གྱི་སྡེ། ཕྱོགས་བཞིར་ལྟོས་ཤིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་

[425A]༄༅། །དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨན་གྱི་སྡེས་ཕྱོགས་བཞི་ཀུན་ཏུ་བལྟས་པ་དང། ཤར་ཕྱོགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གངྒཱའི་ཀླུང་བྱེ་བ་ཕྲག་ལྔ་བཅུའི་བྱེ་མ་སྙེད་འོང་
ལྷོ་ཕྱོགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གངྒཱའི་ཀླུང་བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་ཅུའི་བྱེ་མ་སྙེད་འོང། ནུབ་ཕྱོགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གངྒཱའི་ཀླུང་བྱེ་བ་ཕྲག་བདུན་ཅུའི་བྱེ་མ་སྙེད་འོང། བྱང་ཕྱོགས་
ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གངྒཱའི་ཀླུང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུའི་བྱེ་མ་སྙེད་འོང། འོག་གི་ཕྱོགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གངྒཱའི་ཀླུང་བྱེ་བ་ཕྲག་དགུ་བཅུའི་བྱེ་མ་སྙེད་འོང། སྟེང་གི་ཕྱོགས་
ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གངྒཱའི་ཀླུང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱའི་བྱེ་མ་སྙེད་འོང་སྟེ། དེ་དག་ལྷགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་པ་
དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨན་གྱི་སྡེས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ནམ་མཁའ་བར་སྣང་ལ་གཟུགས་ནག་པོ་དང། གཟུགས་
དམར་པོ་གདའ་བ་ཅི་ཞིག་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། སྨན་གྱི་སྡེ། གང་བར་སྣང་ལ་གཟུགས་ནག་པོ་དང། གཟུགས་དམར་པོ་མཐོང་བ་འདི་ཅི་ཡིན་མི་ཤེས་སམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
ནི༑ མཁྱེན་ཏེ། སྨན་གྱི་སྡེ། འདི་ནི། བདུད་ཡིན་ནོ། །སྨན་གྱི་སྡེ་མཐོང་བར་འདོད་དམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། འཚལ་ལོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཚལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་

[425B] སྨན་གྱི་སྡེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གངྒཱའི་ཀླུང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱའི་བྱེ་མ་དང་མཉམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལྷགས་སོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་འདི་དག་ལྷགས་པའི་རྒྱུ་གང་ལགས། རྐྱེན་གང་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། སྨན་གྱི་སྡེ། སེམས་ཅན་གཞོན་ནུ་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ཏེ། དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསམ་གཏན་གྱི་
ཆོས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །སྨན་གྱི་སྡེ། ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་འདིར་ལྷགས་པ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱིན་གྱི་རླབས་སྣ་ཚོགས་འདི་ལྷགས་པ་དག་མཐོང་
ངམ༑ གསོལ་པ། བདག་གིས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གངྒཱའི་ཀླུང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱའི་བྱེ་མ་སྙེད་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གངྒཱའི་ཀླུང་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་
ཅིག་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུས་གནས་ཏེ། གཟུགས་སྣ་ཚོགས། ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས། དབྱིབས་སྣ་ཚོགས་པ་དག་གནས་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་གནས་ལ་
གནས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་འཁོར་དང་བཅས་ནས་ཆོས་ཀྱི་གནས་ལ་གནས་པ་མཐོང་ངོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་དཔའ་བ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྨན་གྱི་སྡེ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསར་རྙིང་དེ་དག་ཀུན་དང། ཐམས་ཅད་དང་

[426A]༄༅། །ལྡན་པའི་འཁོར་དེ་དག་དང། ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དང། དྲི་ཟར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡི་རང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་
པར་བསྟོད་དོ། །འཕགས་པ་ཟུང་གི་མདོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང། དཱ་ན་ཤཱི་ལ་དང། ཞུས་ཆེན་གྱི་ལོཙྪ་བ་བནྡྷེ་ཡེ་ཤེས་
སྡེས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ། སྐད་གསར་བཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བཅོས་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་