[1B] །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་ནིཥྛ་ཏན་བྷ་ག་ཝཱན་ཛྙཱ་ན་བཻ་པུ་ལྱན་སཱུ་
ཏྲ་རཏྣ་ཨ་ནནྟ་ནཱ་མ་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ། བོད་སྐད་དུ་འཕགས་པ་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྒྱས་པའི་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་མཐའ་ཡས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་
ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། བམ་པོ་དང་པོ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་

[2A]༄༅། །སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདི་སྐད་བདག་གིས་
ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་ཡོད་ན་རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་
མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་དགེ་སློང་སྟོང་ཉིས་ལྔ་བཅུའི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་
ཆེན་པོ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དགེ་བའི་ཕ་རོལ་འགྲོ་
ཞེས་བྱ་བར་ཁྱིམ་བདག་ཕྱྭ་མཁན་ཞིག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་བཅོམ་

[2B] བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་ལག་གི་བླ་
བྱེད་དུ་བཅུག་ནས། ཁང་བཟང་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་རིང་པོར་མ་ཐོགས་པར་བྱས་ཏེ། རིང་པོར་
མ་ཐོགས་པར་ཟིན་ནོ། །དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་ཕྱྭ་མཁན་གྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་
སོ༑ ༑གང་པོ། ཁང་བཟང་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་བྱས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ན། གཞན་སུ་ཞིག་
ཁང་བཟང་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང་ལྡན་པ་འདི་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཀྱི། ཅི་ནས་བདག་གི་སྦྱིན་པ་འདི་འབྲས་

[3A]༄༅། །བུ་ཆེ་བར་འགྱུར་བ་དང། ཅི་ནས་བདག་གི་འབད་པ་འདི་དོན་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དང། ཅི་
ནས་བདག་གི་སྦྱིན་པ་འདི་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྦྱིན་པ་འདི་བཏང་བ་དང། ལོངས་སྤྱོད་ན་ཤིན་
ཏུ་དགའ་བ་དང། རབ་ཏུ་དགའ་བ་མང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། ལག་གི་བླ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་
གང་པོས་ཁྱིམ་བདག་ཕྱྭ་མཁན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཁྱིམ་བདག་ཁང་བཟང་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང་
ལྡན་པ་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་བྱས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་བྱས་པ་འདི། དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེ་གང་གིས་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་པར་ནུས་པ་མེད་དོ།།

[3B] ཁྱིམ་བདག། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལྷུང་བཟེད་དམ། ཆོས་གོས་སམ། གདིང་བའམ། བགོ་བའམ། ཀུན་དགའ་ར་བའམ། འཆག་
སའམ༑ སྟན་ནམ། གཙུག་ལག་ཁང་དེ་དག་ནི། ལྷ་དང་བཅས་པ་དང། བདུད་དང་བཅས་པ་དང། ཚངས་པ་དང་བཅས་པ་དང། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེར་
བཅས་པའི་སྐྱེ་རྒུ་དང། ལྷ་དང་མིར་བཅས་པའི་མཆོད་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི། གཞན་སུས་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་པར་མི་ནུས་སོ་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡོན་
ཏན་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེ་དེ་གང་ཡང་མེད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་
ཏན་ཅི་འདྲ་བ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེ་དེ་གང་ཡང་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་ནི། ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱིམ་བདག། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི། ཡོན་ཏན་གྲངས་མེད་པ་དང་ལྡན་
ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན། ཡོན་ཏན་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་ལྡན། ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན། ཡོན་ཏན་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་དང་ལྡན་

[4A]༄༅། །པའོ༑ ༑ཁྱིམ་བདག། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི། མཁྱེན་པ་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན། མཁྱེན་པ་གྲངས་མེད་པ་དང་ལྡན། མཁྱེན་པ་བསམ་གྱིས་
མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན། མཁྱེན་པ་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་ལྡན་མཁྱེན་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན། མཁྱེན་པ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་དང་ལྡན་པའོ། །ཁྱིམ་བདག། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ནི། གནས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གནས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན༑ གནས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། གནས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་
ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་
དང། གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏོ། །འདས་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདས་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། འདས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། འདས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་

[4B]མཁྱེན་ཏོ། །མ་འོངས་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། མ་འོངས་པ་ཤེས་པ་ཀུན་
འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། མ་འོངས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན༑ ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་
པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ལས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ལས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། ལས་ཤེས་པ་འགོག་པ་
ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། ལས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་
བླང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་

[5A]༄༅། །པ་དང། ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།གནས་ཀྱི་བསམ་
པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གནས་ཀྱི་བསམ་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། གནས་ཀྱི་བསམ་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་
དང། གནས་ཀྱི་བསམ་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །རྒྱུའི་བསམ་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྒྱུའི་བསམ་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། རྒྱུའི་བསམ་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང་རྒྱུའི་བསམ་པ་ཤེས་པ་
འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྣམ་
པར་སྨིན་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་
ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། །ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་

[5B] ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འགོག་པར་
འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁམས་དུ་མ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ཁམས་དུ་མ་ཤེས་པ་
ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། ཁམས་དུ་མ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། ཁམས་དུ་མ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། ཁམས་སྣ་
ཚོགས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །
འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང་
འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །མོས་པ་དུ་མ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་

[6A]༄༅། །མཁྱེན་ཏེ། མོས་པ་དུ་མ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། མོས་པ་དུ་མ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། མོས་པ་དུ་མ་ཤེས་
པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་
མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་
བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།དབང་པོ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་
པ་ཤེས་པ་དང། དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏོ། །སྟོབས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སྟོབས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། སྟོབས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་
དང། སྟོབས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། །བརྩོན་འགྲུས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་

[6B] བརྩོན་འགྲུས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་
བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།རིམ་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རིམ་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་
དང། རིམ་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། རིམ་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །བསམ་གཏན་ཤེས་
པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། བསམ་གཏན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། བསམ་གཏན་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། བསམ་
གཏན་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །རྣམ་པར་ཐར་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏེ༑ རྣམ་པར་ཐར་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་
ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་

[7A]༄༅། །པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང་
སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་
ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། ཀུན་
ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་ཤེས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་
ཤེས་པ་དང། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །རྣམ་པར་གཞག་པ་ཤེས་པ་ཡང་

[7B] རྣམ་པར་གཞག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། རྣམ་པར་གཞག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། རྣམ་པར་གཞག་
པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །སྔོན་གྱི་མཐའ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་
སྔོན་གྱི་མཐའ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། སྔོན་གྱི་མཐའ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། སྔོན་གྱི་མཐའ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །སྔོན་གྱི་གནས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སྔོན་གྱི་གནས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་
དང། སྔོན་གྱི་གནས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། སྔོན་གྱི་གནས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །
ཕྱི་མའི་མཐའ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ཕྱི་མའི་མཐའ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། ཕྱི་མའི་མཐའ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་
དང། ཕྱི་མའི་མཐའ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ལྷའི་མིག་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་

[8A]༄༅། །ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ལྷའི་མིག་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། ལྷའི་མིག་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། ལྷའི་མིག་ཤེས་པ་འགོག་པར་
འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །འཆི་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འཆི་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་
ཤེས་པ་དང། འཆི་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། འཆི་བ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །སྐྱེ་བ་
ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་འགོག་
པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །འདོད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དང་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདོད་པའི་
ཟག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། འདོད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། འདོད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་
པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །སྲིད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སྲིད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་

[8B] སྲིད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང་སྲིད་པའི་ཟག་པར་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏོ༑ ༑ལྟ་བའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ལྟ་བའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང་ལྟ་བའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་
པ་དང། ལྟ་བའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ཤེས་
པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཟད་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ཟད་པ་ཤེས་པ་
ཀུན་འབྱུང་བཤེས་པ་དང། ཟག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང་ཟད་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏོ། །མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང་

[9A]༄༅། །མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །མི་འཇིགས་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་
ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། མི་འཇིགས་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། མི་འཇིགས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། མི་འཇིགས་པ་ཤེས་
པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏེ། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་
རིག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་
པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་

[9B]བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་
བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་གནས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏོ༑ ༑དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་
ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ལུས་ཀྱི་ལས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ལས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང་ལུས་ཀྱི་ལས་ཤེས་པ་

[10A]༄༅། །འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། ལུས་ཀྱི་ལས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།ངག་
གི་ལས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ངག་གི་ལས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། ངག་གི་ལས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། ངག་
གི་ལས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཡིད་ཀྱི་ལས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་
ཡིད་ཀྱི་ལས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་
དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། སྔོན་
དུ་འགྲོ་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །རྗེས་སུ་འབྲང་བ་
ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། རྗེས་སུ་

[10B]པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །རྗེས་སུ་ཉམ་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏེ༑ རྗེས་སུ་ཉམས་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། རྗེས་སུ་ཉམས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། རྗེས་སུ་ཉམས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་
བ་ཤེས་པ་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྒྱས་པ་བསྟན་པ་དང་པོ་སྟེ། དེའི་བཤད་པ་ཉོན་ཅིག་།ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་
ན༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏེ༑ ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་འདོད་པ། མི་སྡུག་པ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་འགྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གནས་ཡིན་ཞིང་སྐབས་ཡིན་ནོ། །ངག་

[11A]༄༅། །གིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དང། ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་འདོད་པ། མི་སྡུག་པ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་འགྲུབ་པ་གང་
ཡིན་པའང་གནས་ཡིན་ཞིང་སྐབས་ཡིན་ནོ། །ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པས་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་
རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པའང་གནས་ཡིན་ཞིང་སྐབས་ཡིན་ནོ། །ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དང། ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་
ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པའང་གནས་ཡིན་ཞིང་སྐབས་ཡིན་ནོ། །
ལུས་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འདོད་པ། སྡུག་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་འགྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་འང་གནས་ཡིན་ཞིང་སྐབས་ཡིན་ནོ། །ངག་གིས་ལེགས་
པར་སྤྱད་པ་དང། ཡིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འདོད་པ། སྡུག་པ། ཡིད་དུ་འོང་བ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་གང་ཡིན་པའང་གནས་ཡིན་ཞིང་སྐབས་
ཡིན་ནོ༑ ༑ལུས་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ལུས་ཞིག་གནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པའང་

[11B] །ངག་གིས་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་དང། ཡིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་
རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པའང་གནས་ཡིན་ཞིང་སྐབས་ཡིན་ནོ། །འདི་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ལས་བསམ་བཞིན་དུ་མ་སྲོག་དང་ཕྲལ་བ་གང་ཡིན་
པའང་གནས་ཡིན་ཞིང་སྐབས་ཡིན་ནོ། །འདི་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ལས་བསམ་བཞིན་དུ་ཕ་སྲོག་དང་ཕྲལ་བ་གང་ཡིན་པའང་གནས་ཡིན་ཞིང་སྐབས་ཡིན་ནོ། །འདི་
ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ལས་བསམ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་སྲོག་དང་ཕྲལ་བ་གང་ཡིན་པའང་གནས་ཡིན་ཞིང་སྐབས་ཡིན་ནོ། །འདི་
ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ལས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་མཐུན་པ་ཕྱེ་བ་གང་ཡིན་པའང་གནས་ཡིན་ཞིང་སྐབས་ཡིན་ནོ། །འདི་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ལ་ངན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་ཕྱུང་བ་གང་ཡིན་པའང་གནས་ཡིན་ཞིང་སྐབས་ཡིན་ནོ། །འདི་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ལས་སྟོན་པ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་དང། འདི་ལས་
ཕྱི་རོལ་པ་གཞན་གྱི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་འཆའ་ཞིང་བཅས་པ་དང། སྦྱངས་པ་གཞན་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པ་དང། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་གང་ཡང་རུང་བ་

[12A]༄༅། །ལ་ལ་དག་གི་དགེ་མཚན་དང། བཀྲ་ཤིས་མང་པོ་སོ་སོའི་བདེན་པ་དེ་དག་གིས་དག་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་
གཞན་དག་གིས་བཤད་པ་ལ་ཕྱོགས་ཤིང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་འདི་ནི། ཤེས་པར་བྱ། བལྟ་བར་བྱ་བ་འདི་ནི། མཐོང་བར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་
བ་གང་ཡིན་པའང་གནས་ཡིན་ཞིང་སྐབས་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ལ་མིའི་སྲིད་པ་བརྒྱད་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་གང་ཡིན་པའང་གནས་ཡིན་ཞིང་
སྐབས་ཡིན་ནོ། །འདི་ན་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ལ་ལ་ཚངས་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པའམ། བདུད་དམ། བྲམ་ཟེ་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པའང་གནས་ཡིན་ཞིང་སྐབས་ཡིན་ནོ། །
འདི་ན་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ལ་ལ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པའང་གནས་ཡིན་ཞིང་སྐབས་ཡིན་ནོ། །འདི་ན་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ལ་ལ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པའང་གནས་ཡིན་ཞིང་སྐབས་ཡིན་ནོ་།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
གཅིག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཅིག་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པའང་གནས་ཡིན་ཞིང་སྐབས་ཡིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་

[12B] །ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གང་ཟག་འདི་
ནི༑ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྣོད་ཡིན་ནོ། །གང་ཟག་འདི་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྣོད་ཡིན་ནོ། །གང་ཟག་འདི་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྣོད་ཡིན་
ནོ༑ ༑ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟར་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་
ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་སྟེ། བསྐལ་པ་བྲྒྱའམ། བསྐལ་པ་སྟོང་ངམ། བསྐལ་པ་འབུམ་མམ། བསྐལ་བ་བྱེ་བའམ། བསྐལ་པ་ས་ཡའམ། བསྐལ་པ་
གཏམས་སམ། བསྐལ་པ་དཀྲིགས་སམ། བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་ལན་གསུང་ངོ། །བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང། གཞལ་དུ་
མེད་པ་དང། དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང། བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བར་ལན་གསུང་ངོ། །བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་གྲངས་མེད་པའི་དཔག་ཏུ་
མེད་པ་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང། གཞལ་དུ་མེད་པའི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང། གཞལ་གྱིས་མི་ལང་བའི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང། བརྗོད་དུ་མེད་

[13A]༄༅། །པའི་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་ངོ། །བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་པའི་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་གྲངས་མེད་པའི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་
གྲངས་མེད་པའི་གྲངས་མེད་པ་དང། གྲངས་མེད་པའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང། གྲངས་མེད་པའི་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང། གྲངས་མེད་པའི་གཞལ་གྱིས་མི་ལང་
བ་དང། གྲངས་མེད་པའི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གྲངས་མེད་པ་དང། བསམ་གྱིས་མི་
ཁྱབ་ཅིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གཞལ་གྱིས་མི་ལང་བ་དང། གཞལ་དུ་མེད་པའི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང། གཞལ་
དུ་མེད་པའི་གྲངས་མེད་པ་དང། གཞལ་དུ་མེད་པའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང། གཞལ་དུ་མེད་པའི་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང། གཞལ་དུ་མེད་པའི་གཞལ་གྱིས་མི་
ལང་བ་དང། གཞལ་དུ་མེད་པའི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང། གཞལ་གྱིས་མི་ལང་བའི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང། གཞལ་གྱིས་མི་ལང་བའི་གྲངས་མེད་པ་དང། གཞལ་གྱིས་
མི་ལང་བའི་བསམ་དུ་མེད་པ་དང། གཞལ་གྱིས་མི་ལང་བའི་གཞལ་གྱིས་མི་ལང་བ་དང། གཞལ་གྱིས་མི་ལང་བའི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང། གྲངས་མེད་པའི་བརྗོད་དུ་

[13B] བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་གཞལ་དུ་མེད་པའི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང། གཞལ་གྱིས་མི་ལང་བའི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བརྗོད་དུ་མེད་པར་ལན་
གསུང་སྟེ། དེའི་སྤོབས་པ་ཟད་མི་ཤེས་སོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བླ་ན་མེད་པ་མཁྱེན་རབ་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ཐུགས་
སུ་ཆུད་དེ། ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་གནས་གང་ལ་ཞུ་བ་ཞུས་པའི་སྤོབས་པ་མི་ཟད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། འདིར་གང་གི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་དེ་ནི་
ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་
དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་གནས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་
དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བར་
རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ནང་དུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བའམ་གལ་ཏེ་འབྲས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བའམ། གལ་ཏེ་ཟུག་རྔུར་རྗེས་སུ་བལྟ་བའམ། གལ་ཏེ་སྡིག་པར་རྗེས་སུ་

[14A]༄༅། །བལྟ་བའམ། གལ་ཏེ་གནོད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བའམ། གལ་ཏེ་ཆུང་དུར་རྗེས་སུ་བལྟ་བའམ། གལ་ཏེ་འཇིག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བའམ་
གལ་ཏེ་གཡོ་བ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བའམ། གལ་ཏེ་རབ་ཏུ་འཇིག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བའམ། གལ་ཏེ་འགོ་པའི་ནད་དུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བའམ་གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་
རྗེས་སུ་བལྟ་བའམ། གལ་ཏེ་བདག་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བའམ། གལ་ཏེ་དབུགས་དབྱུང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བའམ། གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་
བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་ནི་
གནས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གང་ཟག་འདི་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཁྲག་ཁྲིག་དེ་དག་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་གནས་ཤེས་པ་ལ་ངེས་པར་
འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་

[14B]བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་བསྐལ་བ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་
དག་ཏུ་ལན་གསུང་སྟེ། དེའི་སྤོབས་པ་ཟད་མི་ཤེས་སོ། །ཁྱིམ་བདག་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བླ་ན་མེད་པ་མཁྱེན་རབ་
ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་མཛད་དེ། གང་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གནས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ལ་ཞུ་བ་ཞུས་པའི་སྤོབས་པ་མི་ཟད་
དོ༑ ༑དེ་ལྟ་བས་ན། འདིར་གང་གི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་
བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་།འདི་ལ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང། དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ་སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་ཏེ་
སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི། གནས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་

[15A]༄༅། །རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ཚོགས་པ་བྲལ་བས་འགགས་ཤིང་
ཚོགས་པ་སྦྱོར་བས་གནས་ཤེས་པ་སྐྱེས་ལ་དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། ཁྱིམ་བདག། དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་ཤེས་པ་
འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གནས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་
ལན་གསུང་བ་ནས་བསྐལ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་ཏུ་ལན་གསུང་སྟེ། དེའི་སྤོབས་པ་ཟད་མི་ཤེས་སོ་།ཁྱིམ་བདག་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་
ན༑ འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བླ་ན་མེད་པ་མཁྱེན་རབ་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ། གང་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
གནས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ལ་ཞུ་བ་ཞུས་པའི་སྤོབས་པ་མི་ཟད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། འདིར་གང་གི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་དེ་ནི་
ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་

[15B]ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་
པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་
པའམ༑ གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་
དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །འདི་ནི། གནས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གནས་ཤེས་པ་འགོག་
པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་བསྐལ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་ཏུ་ལན་གསུང་
སྟེ༑ དེའི་སྤོབས་པ་ཟད་མི་ཤེས་སོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བླ་ན་མེད་པ་མཁྱེན་རབ་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ཐུགས་
སུ་ཆུད་དེ། གང་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གནས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་ཞུ་བ་ཞུས་པའི་སྤོབས་པ་མི་ཟད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་

[16A]༄༅། །འདིར་གང་གི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་
རོ༑ ༑ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་
ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འདོད་པ། སྡུག་པ། ཡིད་དུ་འོང་བ་འགྲུབ་པ་གང་ཡིན་
པ་དེ་ནི། གནས་མ་ཡིན་ཞིང་སྐབས་མ་ཡིན་ནོ། །ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དང། ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འདོད་པ། སྡུག་པ། ཡིད་
དུ་འོང་བ་འགྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གནས་མ་ཡིན་ཞིང་སྐབས་མ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དང། ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དང། ཡིད་ཀྱིས་
ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་མ་ཡིན་ཞིང་སྐབས་མ་ཡིན་ནོ། །
ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དང། ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ལུས་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་འདོད་པ། མི་སྡུག་པ། ཡིད་

[16B] གནས་མ་ཡིན་ཞིང་སྐབས་མ་ཡིན་ནོ། །ངག་གིས་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་དང། ཡིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱད་པའང་དེ་བཞིན་
ནོ༑ ༑ལུས་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་
དེ་བཞིན་དུ་ངག་གིས་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་དང། ཡིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་སེམས་
ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་ནི། གནས་མ་ཡིན་ཞིང་སྐབས་མ་ཡིན་ནོ། །ལྟ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གང་ཟག་གིས་བསམ་བཞིན་དུ་མ་སྲོག་དང་ཕྲལ་བ་དང། དེ་བཞིན་
དུ་ཕ་དང། དེ་བཞིན་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་འདུན་ཕྱེ་བ་དང། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ངན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་ཕྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་
གནས་མ་ཡིན་ཞིང་སྐབས་མ་ཡིན་ནོ། །ལྟ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་གིས་སྟོན་པ་གཞན་རྣམ་པར་བསྟེན་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་པ་
གཞན་གྱིས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་འཆའ་ཞིང་བཅས་པ་དང། སྦྱངས་པ་གཞན་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པ་དང། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་ལ་དག་

[17A]༄༅། །གིས་དགེ་མཚན་དང། བཀྲ་ཤིས་མང་པོ་སོ་སོའི་བདེན་པ་དེ་དག་གིས་ཡང་དག་པར་འདོད་པ་དང། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་གཞན་དག་
གིས་བཤད་པ་ལ་ཕྱོགས་ཤིང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་འདི་ནི། ཤེས་པར་བྱ། བལྟ་བར་བྱ་བ་འདི་ནི། མཐོང་བར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའང་གནས་མ་ཡིན་
ཞིང་སྐབས་མ་ཡིན་ནོ། །ལྟ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གང་ཟག་གིས་མིའི་སྲིད་པ་བརྒྱད་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་ནི། གནས་མ་ཡིན་ཞིང་སྐབས་མ་ཡིན་
ནོ༑ ༑བུད་མེད་བདག་གི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བརྒྱ་བྱིན་ནམ། བདུད་དམ། ཚངས་པ་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་ནི། གནས་མ་ཡིན་ཞིང་སྐབས་མ་ཡིན་ནོ། །བུད་མེད་
བདག་གི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གནས་མ་ཡིན་ཞིང་སྐབས་མ་ཡིན་ནོ་།བུད་མེད་བདག་གི་
དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གནས་མ་ཡིན་ཞིང་སྐབས་མ་
ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གཉིས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་

[17B] །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་མ་ཡིན་པ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གང་ཟག་འདིས་
སངས་རྒྱས་ཁྲག་ཁྲིག་འདི་སྙེད་ཅིག་ཐུགས་བྱུང་བར་བྱས་པས་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་
ཀྱི་སྣོད་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གནས་མ་ཡིན་པ་
ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་བསྐལ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་ཏུ་ལན་གསུང་སྟེ། དེའི་སྤོབས་པ་ཟད་མི་
ཤེས་སོ༑ ༑དེ་ལྟ་བས་ན། འདིར་གང་གི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་
རོ༑ ༑ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན་

[18A]༄༅། །ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱུ་གང་དང་རྐྱེན་གང་དག་གིས་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་
པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་མ་
ཡིན་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བའམ། གལ་ཏེ་ནད་མ་ཡིན་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བའམ། གལ་ཏེ་འབྲས་མ་ཡིན་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བའམ། གལ་ཏེ་ཟུག་རྔུ་མ་ཡིན་པར་རྗེས་
སུ་བལྟ་བའམ། གལ་ཏེ་སྡིག་པ་མ་ཡིན་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བའམ། གལ་ཏེ་གཞན་མ་ཡིན་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བའམ། གལ་ཏེ་འཇིག་པ་མ་ཡིན་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་
བའམ༑ གལ་ཏེ་གཡོ་བ་མ་ཡིན་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བའམ། གལ་ཏེ་རབ་ཏུ་འཇིག་པ་མ་ཡིན་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བའམ། གལ་ཏེ་འགོ་བའི་ནད་མ་ཡིན་པར་རྗེས་
སུ་བལྟ་བའམ། གལ་ཏེ་མི་སྟོང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བའམ། གལ་ཏེ་བདག་ཡོད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བའམ། གལ་ཏེ་དབུགས་འབྱུང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་
བའམ༑ གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བའམ། གལ་ཏེ་གནོད་པ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བའམ། གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་མ་ཡིན་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་

[18B]སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཁྱེན། ཐུགས་སུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་མཛད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་གིས་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་འདི་ནི། གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་
ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུང་བ་ནས་བསྐལ་པ་
བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་ཏུ་ལན་གསུང་སྟེ། དེའི་སྤོབས་པ་ཟད་མི་ཤེས་སོ། །ཁྱིམ་བདག། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བླ་ན་མེད་པ་མཁྱེན་རབ་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་མཛད་ཅིང། གང་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་
ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུང་བ་ནས་བསྐལ་བ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་ཏུ་ལན་གསུང་སྟེ། དེའི་
སྤོབས་པ་ཟད་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། འདིར་གང་གི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་འདི་ལ་ལོངས་

[19A]༄༅། །སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མ་བརྟེན་པའི་སེམས་ཅན་
རྣམས་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་གྱུར་ཅིང། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བརྟེན་ན་བྲལ་ཏེ། ཁྱིམ་བདག། དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང། དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ། སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་
མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི། གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་སྟེ། དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་
སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག། དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་

[19B] །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུང་བ་ནས་བསྐལ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་
བར་དག་ཏུ་ལན་གསུང་སྟེ། དེའི་སྤོབས་པ་ཟད་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། འདིར་གང་གི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་
དང༑ ཁང་བཟང་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་
ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་གང་གིས་
གནས་མ་ཡིན་པ་སྟོན་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་བྱུང་བའི་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་དེ་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེས་ན། ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པའི་ཆོས་མེད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་
ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤས་པ་ཡང་དག་པ་
ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤེས་པ་གང་གིས་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་འགོག་པ་ཤེས་

[20A]༄༅། །བ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་མེད་
པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུང་བ་ནས་བསྐལ་བ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་
ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པར་ལན་གསུང་སྟེ། དེའི་སྤོབས་པ་ཟད་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བླ་ན་མེད་པ་མཁྱེན་རབ་ཀྱིས་
ཤིན་ཏུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་ཅིང། གང་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་
པར་ལན་གསུང་བ་ནས་བསྐལ་བ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་ཏུ་ལན་གསུང་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་འདིར་གང་གི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཐོགས་པ་མེད་པར་
འཇུག་པ་དེ་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་

[20B]ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདས་པའི་བསྐལ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སངས་
རྒྱས་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདས་པའི་བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་པ་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང། གཞལ་དུ་
མེད་པ་དང། གཞལ་གྱིས་མི་ལང་བ་དང། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་གི་སངས་རྒྱས་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །འདས་
པའི་བསྐལ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང། དཔག་ཏུ་མེད་པའི་གྲངས་མེད་པ་དང། དཔག་ཏུ་མེད་པའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང། དཔག་ཏུ་
མེད་པའི་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང། དཔག་ཏུ་མེད་པའི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་
དུ་སྦྱར་ཏེ་འདས་པའི་བསྐལ་བ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་གྲངས་མེད་པ་དང། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང། བརྗོད་
དུ་མེད་པའི་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་གཞལ་གྱིས་མི་ལང་བ་དང། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་གི་སངས་རྒྱས་དང། སངས་

[21A]༄༅། །རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་
པ་དང༑ ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། འདས་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདས་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ཡོངས་སུ་ལོངས་
སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང་ལམ་ཡང་སྔར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་མ་འོངས་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་འོངས་པའི་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་
མེད་པའི་སངས་རྒྱས་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། མ་འོངས་པའི་བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་པ་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང། གཞལ་དུ་
མེད་པ་དང། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །མ་འོངས་པའི་བསྐལ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་

[21B] དཔག་ཏུ་མེད་པའི་གྲངས་མེད་པ་དང། དཔག་ཏུ་མེད་པའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང། དཔག་ཏུ་མེད་པའི་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང། །
དཔག་ཏུ་མེད་པའི་གཞལ་གྱིས་མི་ལང་བ་དང། དཔག་ཏུ་མེད་པའི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་
ནས་མ་འོངས་པའི་བསྐལ་བ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་གི་སངས་རྒྱས་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་
ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། མ་འོངས་པ་
ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་འོངས་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་བསྐལ་བ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་
པའི་བར་དག་ཏུ་ལན་གསུང་སྟེ། དེའི་སྤོབས་པ་ཟད་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། འདིར་གང་གི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་
འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག། གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་

[22A]༄༅། །པས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་
ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་གྲངས་མེད་པ་དང། བསམ་གྱིས་
མི་ཁྱབ་པ་དང། གཞལ་དུ་མེད་པ་དང། གཞལ་གྱིས་མི་ལང་བ་དང། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་རབ་
ཏུ་མཁྱེན་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་བསྐལ་བ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་གི་སངས་རྒྱས་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང། སེམས་
ཅན་རྣམས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང་གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་
གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ད་ལྟར་
བྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུང་པ་ནས་བསྐལ་བ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་ཏུ་ལན་གསུང་སྟེ། དེའི་སྤོབས་

[22B] །དེ་ལྟ་བས་ན། འདིར་གང་གི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་
འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག། གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལས་
ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་ལས་བཞི་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། བཞི་
གང་ཞེ་ན། ཚེ་འདི་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་དང། སྐྱེས་ནས་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང། ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང། མྱོང་བར་མི་འགྱུར་
བའི་ལས་སོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་མཁས་པ་གང་ཡིན་
པ་འདི་ནི། ལས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་བར་ལན་
གསུང་བ་ནས་བསྐལ་བ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་ཏུ་ལན་གསུང་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །བམ་པོ་གཉིས་པ། ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་

[23A]༄༅། །ན༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་
ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་ལས་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་ནས་གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའི་བར་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུང་བ་ནས་
ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་
ལ༑ སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི། ལས་ཤེས་པ་

[23B] དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག། དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་
པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུང་བ་ནས་བསྐལ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་
པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་ཏུ་ལན་གསུང་སྟེ། དེའི་སྤོབས་པ་ཟད་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་
བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན་ཁྱིམ་བདག། འདི་
ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤེས་པ་གང་གིས་ལས་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་
སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་ད་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལས་ཤེས་པ་

[24A]༄༅། །འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་
བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུང་ཞིང་བསྐལ་བ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པར་ལན་གསུང་སྟེ། དེའི་སྤོབས་པ་
ཟད་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
ཡང་དག་པར་ལེན་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་ལས་བཞི་
པོ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནའང་སྡུག་བསྔལ་ལ། ཕྱི་མ་ལའང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་དག་
པར་ལེན་པའི་ལས་ཡོད་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ན་བདེ་ལ་ཕྱི་མ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་ལས་ཡོད་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བ་
ན་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཕྱི་མ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བདེ་བ་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་ལས་ཡོད་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནའང་བདེ་ལ་ཕྱི་མ་ལའང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བདེ་བ་ཡང་

[24B] །ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནའང་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཕྱི་མ་ལའང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་ལས་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་
པར་ལེན་པའི་ལས་གང་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའང་
འདོད་ཆགས་དྲག་པོ་དང། ཞེ་སྡང་དྲག་པོ་དང། གཏི་མུག་དྲག་པོས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ནི། དབུལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཡིན་ལ། དེའང་ཚེ་
འདི་ཉིད་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང། ཕྱི་མ་ལའང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་ལས་འདི་ནི། ད་ལྟར་བྱུང་
བ་ནའང་སྡུག་བསྔལ་ལ། ཕྱི་མ་ལའང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བ་ན་བདེ་ལ། ཕྱི་མ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་དག་པར་
ལེན་པའི་ལས་གང་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་དྲག་པོ་དང། ཞེ་སྡང་དྲག་པོ་དང། གཏི་མུག་དྲག་པོ་དང། དབང་ཕྱུག་གི་དབང་གིས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་
སྟེ༑ མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་གྲངས་སུ་འགྱུར་ཞིང་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྔགས་ལ་

[25A]༄༅། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། སྨད་ལ། ཕྱི་མ་ལའང་མི་འདོད་པ། མི་སྡུག་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་ལ་མཁས་
པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་ལས་འདི་ནི། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ན་བདེ་ལ། ཕྱི་མ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནའང་སྡུག་བསྔལ་
ལ༑ ཕྱི་མ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བདེ་བ་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་ལས་གང་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་དྲག་པོ་དང། ཞེ་སྡང་དྲག་པོ་དང། གཏི་མུག་དྲག་པོ་གང་དག་སོ་སོར་
རྟོག་པ་འདིས་ལས་ཀྱི་རོ་མྱང་བ་ལ་ཞུགས་ལ། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་དབུལ་བ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཚུལ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་
པ༑ མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཟུང་བ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་བཟོད་པ། ཡིད་མི་བདེ་བ་ལ་བཟོད་པ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཡང་དག་པར་ལེན་པ། འཕགས་པའི་ཆོས་ཡང་
དག་པར་ལེན་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་ལས་འདི་ནི། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ན་སྡུག་བསྔལ་ལ། ཕྱི་མ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བདེ་བ་ཡིན་ནོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བ་
ནའང་བདེ་ལ། ཕྱི་མ་ལའང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བདེ་བ་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་ལས་གང་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ཆུང་བ་དང། ཞེ་སྡང་ཆུང་བ་དང། གཏི་མུག་ཆུང་བ་དང་

[25B]དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཤིང་ཡོ་བྱད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཀྱང་དབང་ཕྱུག་
དང། རྒྱགས་པ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཞི་ལ་གནས་པའོ། །དེ་ཚེ་འདི་ལའང་བདེ་ལ་ཡོ་བྱད་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞིང་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་
བསྟོད་པ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ལའང་དེའི་འདོད་པ་དང། སྡུག་པ་དང་ཡིད་དུ་འོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་ལས་འདི་ནི། ཚེ་འདི་ལའང་བདེ་
ལ༑ ཕྱི་མ་ལའང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བདེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་
པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཡང་དག་པར་ལེན་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུང་བ་ནས་བསྐལ་བ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་ཏུ་
ལན་གསུང་སྟེ། དེའི་སྤོབས་པ་ཟད་མི་ཤེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་

[26A]༄༅། །ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་གིས་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་
དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་ནས་གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་
བལྟ་བར་གནས་པའི་བར་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་ཤེས་པ་ཀུན་
འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་བསྐལ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་ཏུ་ལན་གསུང་སྟེ། དེའི་སྤོབས་
པ་ཟད་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
ཡང་དག་པར་ལེན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་

[26B] སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ། སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་
སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་བའི་
ཆོས་ཅན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་བསྐལ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་ཏུ་
ལན་གསུང་ལ། བསྐལ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་ཏུ་ལན་གསུང་སྟེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་
སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤེས་པ་གང་གིས་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་

[27A]༄༅། །པའི་འགོག་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་
པའམ༑ གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་
དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་
ལན་གསུང་བ་ནས་བསྐལ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་ཏུ་ལན་གསུང་སྟེ། དེའི་སྤོབས་པ་ཟད་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང་
ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་དང་གནས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ལས་འདི་ལྟ་བུ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་
གནས་སུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །ལས་འདི་ལྟ་བུ་ནི་དུད་འགྲོའི་གནས་སུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །ལས་འདི་ལྟ་བུ་ནི་གཤིན་རྗེའི་གནས་སུ་

[27B] །ལས་འདི་ལྟ་བུ་ནི་ལྷམ་ཡིན་གྱི་གནས་སུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །ལས་འདི་ལྟ་བུ་ནི་མིའི་གནས་སུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །ལས་
འདི་ལྟ་བུ་ནི་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་གནས་སུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །ལས་འདི་ལྟ་བུ་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་གནས་སུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །ལས་འདི་
ལྟ་བུ་ནི་འཐབ་བྲལ་གྱི་གནས་སུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །ལས་འདི་ལྟ་བུ་ནི་འཕྲུལ་དགའི་གནས་སུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ་།ལས་འདི་ལྟ་བུ་ནི་གཞན་འཕྲུལ་
དབང་བྱེད་ཀྱི་གནས་སུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །ལས་འདི་ལྟ་བུ་ནི་ཚངས་པའི་གནས་སུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཚངས་རིས་ཀྱི་གནས་དང། ཚངས་པའི་མདུན་
ན་འདོན་གྱི་གནས་དང། ཚངས་པ་ཆེན་པོའི་གནས་སུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །ལས་འདི་ལྟ་བུ་ནི་འོད་དང། འོད་ཆུང་དང། ཚད་མེད་འོད་དང། འོད་གསལ་གྱི་
གནས་སུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །ལས་འདི་ལྟ་བུ་ནི་དགེ་བ་དང། ཆུང་དགེ་དང། ཚད་མེད་དགེ་བ་དང། དགེ་རྒྱས་ཀྱི་གནས་སུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །
ལས་འདི་ལྟ་བུ་ནི་ཆེ་བ་དང། ཆུང་ཆེ་དང། ཚད་མེད་ཆེ་བ་དང། འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་གནས་སུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །ལས་འདི་ལྟ་བུ་ནི་མི་ཆེ་བ་

[28A]༄༅། །དང། མི་གདུང་བ་དང། གྱ་ནོམ་སྣང་བ་དང། ཤིན་ཏུ་མཐོང་བ་དང། འོག་མིན་གྱི་གནས་སུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ་།ལས་
འདི་ལྟ་བུ་ནི། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་གནས་སུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་
ཅིའང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གནས་སུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །ལས་འདི་ལྟ་བུ་ནི། འཁོར་བའི་
གནས་སུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །ལས་འདི་ལྟ་བུ་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་ཞུགས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟར་
ན༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་དང་གནས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གནས་དང་གནས་ཀྱི་
ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་
བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་དང་གནས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་

[28B] རྐྱེན་གང་དག་གིས་གནས་དང་གནས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་
དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་ནས་གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའི་བར་དེ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གནས་དང་གནས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་
བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་གནས་དང་གནས་ཀྱི་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏེ༑ སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ། སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་
ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི། གནས་དང་གནས་ཀྱི་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་སྟེ། དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཁྱིམ་

[29A]༄༅། །བདག་དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་དང་གནས་ཀྱི་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏོ༑ ༑དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གནས་དང་གནས་ཀྱི་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང་
ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་།ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་དང་གནས་ཀྱི་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་
བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན་ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤེས་པ་གང་གིས་གནས་དང་གནས་ཀྱི་ཤེས་
པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་
རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏོ༑ ༑དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་དང་གནས་ཀྱི་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི་

[29B] ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བཞིན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དང། དམིགས་པ་གང་དག་གིས་སེམས་ཅན་དག་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་ལས་ཀྱི་
རྣམ་པར་སྨིན་པ་མངོན་དུ་ཡང་དག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེ་དང། དམིགས་པ་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་
ནི༑ དུད་འགྲོའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ། གཤིན་རྗེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ། མིའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་
པ༑ སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ། འཐབ་བྲལ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ། དགའ་ལྡན་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ། འཕྲུལ་དགའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ། གཞན་འཕྲུལ་
དབང་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ། ཚངས་རིས་དང། ཚངས་པའི་མདུན་ན་འདོན་དང། ཚངས་འཁོར་དང། ཚངས་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ། འོད་དང། འོད་ཆུང་
དང། ཚད་མེད་འོད་དང། འོད་གསལ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ། དགེ་བ་དང། ཆུང་དགེ་དང། ཚད་མེད་དགེ་བ་དང། དགེ་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ། ཆེ་བ་དང། ཆུང་ཆེ་

[30A]༄༅། །དང། ཚད་མེད་ཆེ་བ་དང། འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང། མི་ཆེ་བ་དང། མི་གདུང་བ་དང། གྱ་ནོམ་སྣང་དང། ཤིན་ཏུ་
མཐོང་དང། འོག་མིན་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དང། དམིགས་པ་གང་དག་གིས་ལས་
ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མངོན་དུ་ཡང་དག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དང། དམིགས་པ་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏེ། རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དང། དམིགས་པ་གང་དག་གིས་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མངོན་དུ་ཡང་དག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དང། དམིགས་
པ་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ཁྱིམ་བདག། དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱུ་མཁྱེན་པ་ཡང་དག་
པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྒྱུ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང་
ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་

[30B]ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་རྒྱུ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་
ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་ནས་གལ་
ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའི་བར་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྒྱུ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་
བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་
ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱུ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ། སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་ཏེ། སེམས་
ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི། རྒྱུ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་སྟེ་དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་

[31A]༄༅། །སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱུ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྒྱུ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་
དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱུ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་
ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤེས་པ་གང་གིས་རྒྱུ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་
ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་
རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བའམ། གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བལྟ་བར་གནས་པ་སྟེ། ཁྱིམ་བདག། དེ་ལྟར་ན། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་རྒྱུ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་རྒྱུ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་

[31B]བ་ནས་བསྐལ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་ཏུ་ལན་གསུང་སྟེ། དེའི་སྤོངས་པ་ཟད་མི་
ཤེས་སོ༑ ༑དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང་ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་།ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་
སྨིན་པ་འདི་ལྟ་བུ་ནི། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་རྣམ་
པར་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་ནས། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་
འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ལས་
དེའི་བྱེད་པ་པོའང་མེད་ལ། ལས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སོ་སོར་མྱོང་བའང་མེད་དེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་

[32A]༄༅། །བདག་དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་བསྐལ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་ཏུ་ལན་
གསུང་སྟེ། དེའི་སྤོབས་པ་ཟད་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ་།ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་
ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་གིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་

[32B] གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་ནས་གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའི་བར་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་
ནས་བསྐལ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་ཏུ་ལན་གསུང་སྟེ། དེའི་སྤོབས་པ་ཟད་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་
བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་
བཟློག་ལ། སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི། རྣམ་པར་
སྨིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་སྟེ། དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤེས་པ་

[33A]༄༅། །འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་
ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་བསྐལ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་ཏུ་ལན་གསུང་སྟེ། དེའི་སྤོབས་པ་ཟད་མི་ཤེས་
སོ༑ ༑དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་གང་གིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏེ༑ གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་
བལྟ་བར་གནས་པ་སྟེ། ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་

[33B] །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་
བསྐལ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་ཏུ་ལན་གསུང་སྟེ། དེའི་སྤོབས་པ་ཟད་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་
ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན་
ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་འདི་ལྟར་ཞུགས་པ་ནི། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེའོ། །འདི་ལྟར་ཞུགས་པ་ནི། ལྷ་
མ་ཡིན་དུ་སྐྱེའོ། །འདི་ལྟར་ཞུགས་པ་ནི། མིར་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འདི་ལྟར་ཞུགས་པ་ནི། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུ་སྐྱེའོ། །འདི་ལྟར་
ཞུགས་པ་ནི། ལྷར་སྐྱེའོ། །འདི་ནི། མིར་སྐྱེའོ། །ཞེས་ཁྱིམ་བདག་།དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་
བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་བསྐལ་པ་བརྗོད་དུ་

[34A]༄༅། །མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་ཏུ་ལན་གསུང་སྟེ། དེའི་སྤོབས་པ་ཟད་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་
བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་
ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏོ༑ ༑ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་ནས་གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་
པའི་བར་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་

[34B]ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་ཏུ་ལན་གསུང་སྟེ། དེའི་སྤོབས་པ་ཟད་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང་
ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་།ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པའི་
རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་
ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་པ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་
ན༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་
འདི་ལ་ཤེས་པ་གང་གིས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་

[35A]༄༅། །རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ་
གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་སྟེ། ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་
ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་
བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན་ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མིག་གི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། མིག་གི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ། མིག་གི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ། མིག་གི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་
འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། གཟུགས་

[35B] གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །མིག་གི་རྣམ་
པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་ཏེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། མིག་
གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་རྣ་བའི་ཁམས་དང། སྒྲའི་
ཁམས་དང། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང། སྣའི་ཁམས་དང། དྲིའི་ཁམས་དང། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་ལྕེའི་ཁམས་དང། རོའི་
ཁམས་དང། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང། ལུས་ཀྱི་ཁམས་དང། རེག་བྱའི་ཁམས་དང། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་སོ། །ཡིད་ཀྱི་
ཁམས་ཤེས་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་
སོ༑ ༑ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་

[36A]༄༅། །བའི་ལམ་ཤེས་སོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་
ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་
བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུར་བྱས་པ་དང་བ་གང་ཡིན་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་
སྟེ༑ གང་གི་མིག་ལ་གཟུགས་སུ་སྣང་བར་འགྱུར་ཞིང། གཟུགས་ཀྱང་ཐོགས་པ་དང། མིག་གཟུགས་རྣམས་ལ་ཐོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དང། གང་དུ་མིག་
ཀྱང་གཟུགས་ལ་ཐོགས་པ་དང། མིག་གང་གིས་གཟུགས་མཐོང་བ་དང་ལྟ་བ་དང། ལྟ་བར་འགྱུར་བ་དང། གཟུགས་མཐོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་ཐ་མི་
དད་པར་རུང་བའི་མིག་གང་ཡིན་པ་དང། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དག་ལས་མིག་གི་ཁམས་གང་ཡིན་པ་དང། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དག་ལས་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་

[36B] དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་དག་ལས་མིག་གི་དབང་པོ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི། མིག་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི། མིག་གི་ཁམས་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི། མིག་གི་སྐྱེ་
མཆེད་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི། མིག་གི་དབང་པོའང་ཡིན། དེ་ནི། སྒོ་ཡང་ཡིན། དེ་ནི། དཀར་བ་ཡང་ཡིན། དེ་ནི། རྒྱུན་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི་མྪོའང་ཡིན། དེ་ནི་
རྒྱ་མྪོའང་ཡིན། དེ་ནི། ཀློང་ཡང་ཡིན། དེ་ནི། སྣང་བའང་ཡིན། དེ་ནི། ཆུ་འབྱུང་ཡང་ཡིན། དེ་ནི། ཁྲིད་བྱེད་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི། འདྲེན་བྱེད་ཀྱང་ཡིན། དེ་
ནི༑ གྮིའང་ཡིན། དེ་ནི། སྦུབས་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི། གསང་བའང་ཡིན། དེ་ནི། ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་མ་ཡིན་པའང་ཡིན། དེ་ནི། བདུད་ཀྱི་སྣོད་ཀྱང་ཡིན། དེ་
ནི༑ བདག་གི་དངོས་པོར་འཇུག་པའང་ཡིན། དེ་ནི། གྲོང་སྟོང་པར་འཇུག་པའང་ཡིན། དེ་ནི། མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའང་ཡིན། དེ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་
བྱ་བའང་ཡིན། དེ་ནི། སྤང་བར་བྱ་བའང་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི། མིག་གི་ཁམས་ཤེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་
དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། མིག་གི་ཁམས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་

[37A]༄༅། །བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མིག་གི་ཁམས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུང་བ་ནས་བསྐལ་
བ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་ཏུ་ལན་གསུང་སྟེ། དེའི་སྤོབས་པ་ཟད་མི་ཤེས་སོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བླ་ན་མེད་པ་མཁྱེན་རབ་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་མཛད་ཅིང། གང་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མིག་
གི་ཁམས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་སྤོབས་པ་ཟད་མི་ཤེས་སོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟ་བས་ན། འདིར་གང་གི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཐོགས་པ་མེད་པར་
འཇུག་པ་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
མིག་གི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་མིག་གི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་

[37B]བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་
གིས་མིག་གི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་ངང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་
པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་ནས་གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའི་བར་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མིག་གི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུང་བ་ནས་བསྐལ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་
བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་ལ་ལན་གསུང་སྟེ། དེའི་སྤོབས་པ་ཟད་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་
འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མིག་གི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་
བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ། སྣང་བ་

[38A]༄༅། །བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི་
མིག་གི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་སྟེ། དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མིག་གི་ཁམས་ཤེས་པ་
འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མིག་གི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་
གསུང་བ་ནས་བསྐལ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་ཏུ་ལན་གསུང་སྟེ། དེའི་སྤོབས་པ་ཟད་མི་ཤེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་
དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མིག་གི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་
བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་།འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤེས་པ་གང་གིས་མིག་གི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་
བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ། གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཉེས་

[38B] གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་མིག་གི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང་
ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་།ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཟུགས་ཀྱི་ཁ་དོག་དང། དབྱིབས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཁ་དོག་
བཟང་པོ་དང། ཁ་དོག་ངན་པ་དང། དབྱིབས་ལེགས་པ་དང། དབྱིབས་མ་ལེགས་པ་དང། མདོག་བཟང་བ་དང། མདོག་ངན་པ་དང། ཁ་དོག་ངན་པ་དང། ཁ་
དོག་བཟང་པོའི་མདོག་དང། མདོག་ནག་པོ་དང། སེར་པོ་དང། སོ་མདོག་ལྟ་བུ་དང། དམར་པོ་དང། དཀར་པོ་དང། བཙོད་ཀ་དང། ཤེལ་མདོག་དང། གྲུ་བཞི་
དང། ཆ་དྲུག་པ་དང། ཆ་བརྒྱད་པ་དང། ཆ་བཅུ་དྲུག་པ་དང་ཟུར་གསུམ་པ་དང། དམའ་བ་དང། མཐོ་བ་དང། མཉམ་པ་དང། མི་མཉམ་པ་དང། གྲིབ་

[39A]༄༅། །མ་དང། ཉི་མ་དང། སྤྲིན་དང། སྤྲིན་མེད་པ་དང། དུ་བ་དང། རྡུལ་དང། སྒྱུ་མ་དང། སྨིག་རྒྱུ་དང། སྣང་བ་དང་མུན་པ་དང་
མཚན་མ་སྣང་བ་འདི་ནི། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་
ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་
ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་
བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་
དག་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་
མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་

[39B] །ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་
ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་ནས་གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་
བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའི་བར་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་
འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་བསྐལ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་ཏུ་ལན་གསུང་སྟེ། དེའི་སྤོབས་པ་ཟད་
མི་ཤེས་སོ། །དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཟུགས་ཀྱི་
ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་
ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ། སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་

[40A]༄༅། །སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་སྟེ། དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་
ནོ༑ ༑ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་
གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤེས་པ་གང་གིས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་
ལམ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བར་གནས་པའམ་གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་
སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་འདི་ནི། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་

[40B] དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་
བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་བསྐལ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་ཏུ་ལན་གསུང་སྟེ། དེའི་སྤོབས་
པ་ཟད་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མིག་
གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་
མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་སྟེ་དངོས་པོ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་སྐྱེ་བ་ན་ནང་གི་མིག་ལས་ཀྱང་མ་བྱུང། ཕྱི་
རོལ་གྱི་གཟུགས་ལས་ཀྱང་མ་འོངས། བར་དུ་རྣམ་པར་བཟུང་སྟེ་ཡང་མི་གནས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་མིག་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་
སྟེ༑ དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་

[41A]༄༅། །ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་
འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་
ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་
རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བཞིན་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་
ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་
བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་

[41B]ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་བསྐལ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་
དུ་མེད་པའི་པར་དག་ཏུ་ལན་གསུང་སྟེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ། འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ། སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དཔག་
ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་མཛད་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་སྟེ། དེའང་གཟོད་
མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་
བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་

[42A]༄༅། །ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན་ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ཤེས་པ་གང་གིས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་
པ་ཤེས་པ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་
གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི་
ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་

[42B] ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུར་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་
དང་བ་གང་ཡིན་པ་ནི། རྣ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྟེ། གང་གི་རྣ་བ་ལ་སྒྲར་སྣང་བར་འགྱུར་ཞིང། རྣ་བ་གང་སྒྲ་ལ་ཐོགས་པ་དང། རྣ་བ་གང་ལ་སྒྲ་ཐོགས་པ་དང། རྣ་
བ་གང་གིས་སྒྲ་ཐོས་པར་གྱུར་བ་དང། ཐོས་པ་དང། ཐོས་པར་འགྱུར་བ་དང། སྒྲ་དག་ཐོས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་རྟག་ཏུ་ཐ་མི་དད་ཅིང་རུང་བའི་རྣ་བ་གང་ཡིན་
པ་དང། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དག་ལས་རྣ་བའི་ཁམས་གང་ཡིན་པ་དང། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དག་ལས་རྣ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་གང་ཡིན་པ་དང། དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་
གཉིས་དག་ལས་རྣ་བའི་དབང་པོ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི། རྣ་བའང་ཡིན། དེ་ནི། ཁམས་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི། རྣ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི། རྣ་བའི་དབང་
པོའང་ཡིན། དེ་ནི། སྒོའང་ཡིན། དེ་ནི། དཀར་བའང་ཡིན། དེ་ནི་རྒྱུན་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི་མྪོའང་ཡིན། དེ་ནི་རྒྱ་མྪོའང་ཡིན། དེ་ནི་ཀློང་ཡང་ཡིན། དེ་ནི་སྣང་བའང་
ཡིན༑ དེ་ནི། ཆུ་འབྱུང་ཡང་ཡིན། དེ་ནི། ཁྲིད་བྱེད་ཀྱང་ཡིན། །དེ་ནི། འདྲེན་བྱེད་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི། སྦུབས་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི། གསང་བའང་ཡིན། དེ་ནི། ཞིང་

[43A]༄༅། །ཡང་ཡིན། དེ་ནི། གྮིའང་ཡིན། དེ་ནི། ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་མ་ཡིན་པའང་ཡིན། དེ་ནི། བདུད་ཀྱི་སྣོད་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི། གྲོང་
སྟོང་པར་འཇུག་པའང་ཡིན། དེ་ནི། བདག་གི་དངོས་པོར་འཇུག་པའང་ཡིན། དེ་ནི། མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའང་ཡིན། དེ་ནི། ཡོངས་སུ་ཤེས་
པར་བྱ་བའང་ཡིན། དེ་ནི། སྤང་བར་བྱ་བའང་ཡིན། འདི་ནི། རྣ་བའི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་
པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། རྣ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལུང་གསུང་བ་ནས་བསྐལ་པ་
བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་ཏུ་ལན་གསུང་སྟེ། དེའི་སྤོབས་པ་ཟད་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་
འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །བམ་པོ་གསུམ་པ། ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་

[43B]མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་རྣ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དང། ཁྱིམ་བདག་
གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་རྣ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་
ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའི་
བར་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་
ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་རྣ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་

[44A]༄༅། །ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ། སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་
པ་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི། རྣ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་སྟེ། དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ།།
ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་རྣ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེའི་སྤོབས་པ་ཟད་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ནི་
ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང་ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་
པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤེས་པ་གང་དག་གིས་རྣ་བའི་ཁམས་
ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་

[44B] གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ངེས་བར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་བསྐལ་པ་
བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་ཏུ་ལན་གསུང་སྟེ། དེའི་སྤོབས་པ་ཟད་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་
འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྒྲའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྟེན་པའི་སྒྲའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྒྲ་སྙན་པ་ཉིད་དང། སྒྲ་མི་སྙན་
པ་ཉིད་དང། སྒྲ་སྙན་ཅིང་འཇེབས་པ་ཉིད་དང། སྒྲ་སྙན་ཅིང་འཇེབས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང། སྒྲ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཉིད་དང། སྒྲ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཉིད་དང། སྒྲ་ཉན་
པར་འོས་པ་ཉིད་དང། སྒྲ་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དང། སྒྲ་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དང། སྒྲ་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང། དུང་གི་སྒྲ་དང། རྔ་བོ་ཆེའི་སྒྲ་དང། རྫ་རྔའི་སྒྲ་དང་

[45A]༄༅། །འཁར་རྔའི་སྒྲ་དང། ཆུ་སྒྲ་རྣམ་པར་གོ་བར་བྱེད་པའི་སྒྲ་དང། མེའི་སྒྲ་དང། ཆུའི་སྒྲ་དང། རླུང་གི་སྒྲ་དང། འབྲུག་གི་སྒྲ་འུར་འུར་བ་དང་
གློག་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲ་དང། སེར་བ་འབབ་པའི་སྒྲ་དང། ཟིན་པ་དང་མ་ཟིན་པ་དག་གི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་འདུས་པའི་སྒྲ་འདི་ནི་སྒྲའི་ཁམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་
ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་བ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། སྒྲའི་
ཁམས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྒྲའི་ཁམས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་
ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་བསྐལ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་ཏུ་ལན་གསུང་སྟེ། དེའི་སྤོབས་པ་ཟད་མི་ཤེས་སོ། །
དེ་ནི༑ ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྒྲའི་ཁམས་ཤེས་པ་
ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་

[45B]ནས་སྒྲའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དང། ཁྱིམ་བདག་
གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྒྱུ་གང་དང་རྐྱེན་གང་དག་གིས་སྒྲའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་
པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་
བར་གནས་པའི་བར་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྒྲའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་
ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །
ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྒྲའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན་ཁྱིམ་བདག། །འདི་ལ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ། སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་

[46A]༄༅། །ཏེ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི། སྒྲའི་ཁམས་ཤེས་པ་
འགོག་པ་ཤེས་པ་སྟེ། དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནི། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྒྲའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་
ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྒྲའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་
ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྒྲའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན་ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་པ་གང་གིས་སྒྲའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ཡང་
དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་

[46B] གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
སྒྲའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་
བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །རྣ་བ་དང་སྒྲ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་
སྐྱེ་སྟེ༑ དངོས་པོ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་བ་ན་རྣ་བའི་ནང་ནས་ཀྱང་མ་བྱུང། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྒྲ་དག་ལས་ཀྱང་མ་འོངས། བར་དུ་རྣམ་པར་བཟུང་
སྟེའང་མི་གནས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་ལ། དེའི་འོང་བ་མེད་ཅིང་འགྲོ་བ་མེད་ལ་སྟོང་ཞིང་ངོ་བོ་ཉིད་དང་
བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་

[47A]༄༅། །པ་འདི་ནི། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་
ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་ཞིང། བསྐལ་པ་བརྗོད་དུ་
མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་ཏུ་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་
པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་
ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དང། ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་

[47B] རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་
པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་བསྐལ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་ཏུ་ལན་གསུང་སྟེ། དེའི་སྤོབས་པ་ཟད་མི་
ཤེས་སོ༑ ༑དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣ་བའི་རྣམ་
པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ། སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་
སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་སྟེ་དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་
སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག། དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་

[48A]༄༅། །བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་
བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་
ན༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་
ན༑ ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤེས་པ་གང་གིས་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་
དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་ཤེས་པ་ནས་གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་
ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའི་བར་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣ་བའི་རྣམ་
པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་

[48B] ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྣའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྣའི་ཡུལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུར་བྱས་
པ་དང་བ་གང་ཡིན་པ་ནི། སྣའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྟེ། གང་གི་སྣ་ལ་དྲི་སྣང་བར་འགྱུར་ཞིང་དྲིའང་ཐོགས་པ་དང། སྣ་གང་དྲི་དག་ལ་ཐོགས་པ་དང། སྣ་གང་ལ་དྲི་
ཐོགས་པ་དང། སྣ་གང་གིས་དྲི་བསྣམས་པ་དང། སྣོམ་པ་དང་སྣོམ་པར་འགྱུར་བ་དང། དྲི་དག་བསྣམ་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཐ་མི་དད་ཅིང་རུང་བའི་སྣ་གང་ཡིན་
པ་དང། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དག་ལས་སྣའི་ཁམས་གང་ཡིན་པ་དང་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དག་ལས་སྣའི་སྐྱེ་མཆེད་གང་ཡིན་པ་དང་དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་
དག་ལས་སྣའི་དབང་པོ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི། སྣའང་ཡིན། དེ་ནི། སྣའི་ཁམས་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི། སྣའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི། སྣའི་དབང་པོའང་
ཡིན༑ དེ་ནི། སྒོའང་ཡིན། དེ་ནི། དཀར་བའང་ཡིན། དེ་ནི། རྒྱུན་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི། མྪོའང་ཡིན། དེ་ནི། རྒྱ་མྪོའང་ཡིན། དེ་ནི་ཀློང་ཡང་ཡིན། དེ་ནི་

[49A]༄༅། །སྣང་བའང་ཡིན། དེ་ནི་གསང་བའང་ཡིན། དེ་ནི་འབྱུང་བའང་ཡིན། དེ་ནི་ཁྲིད་བྱེད་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི་འདྲེན་བྱེད་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི། ཞིང་ཡང་ཡིན། དེ་
ནི༑ ཆུ་འབྱུང་ཡང་ཡིན། དེ་ནི། དངོས་པོའང་ཡིན། དེ་ནི། སྦུབས་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི། གསང་བའང་ཡིན། དེ་ནི། ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་མ་ཡིན་པའང་ཡིན། དེ་ནི་
བདུད་ཀྱི་སྣོད་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི། གྲོང་སྟོང་བར་འཇུག་པའང་ཡིན་དེ་ནི། མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའང་ཡིན། དེ་ནི། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའང་ཡིན། དེ་
ནི༑ སྤང་བར་བྱ་བའང་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི། སྣའི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ་།དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་
ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། ཁམས་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་སྣའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྣའི་ཁམས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་བསྐལ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་
པའི་བར་དག་ཏུ་ལན་གསུང་སྟེ། དེའི་སྤོབས་པ་ཟད་མི་ཤེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་

[49B] །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྣའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་
བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་རྣ་བསྐྱེད་ནས་སྣའི་ཁམས་
ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དང། ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་
གང་དག་གིས་སྣའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་
ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྣའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་བསྐལ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་
པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་ཏུ་ལན་གསུང་སྟེ། དེའི་སྤོབས་པ་ཟད་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་

[50A]༄༅། །འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྣའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་
ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་མཛད་ཅིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ་སྣང་བ་མཛད་
ཅིང་མུན་པ་བསལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་མཛད་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི། སྣའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་
པ་ཤེས་པ་སྟེ། དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ་།ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྣའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྣའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་
གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པས་སྣའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་།འདི་ལ་དེ་

[50B] ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་
མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་
པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྣའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་
པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ་།ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པས་དྲིའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྣའི་ཡུལ་ཤེས་པ་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དྲི་ཞིམ་པ་དང། དྲི་ང་བ་དང། དྲོ་འདོད་པ་དང། དྲི་སྡུག་པ་དང། དྲི་མི་སྡུག་པ་དང། དྲི་ཡིད་དུ་འོང་
པ་དང། དྲི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང། དྲི་ཡིད་དུ་འཐད་པ་དང་དྲི་ཡིད་དུ་མི་འཐད་པ་དང། དྲིའི་ངོ་བོ་དགའ་བ་དང། དྲིའི་ངོ་བོ་མི་དགའ་བ་དང། དྲིའི་ངོ་བོ་ལེགས་

[51A]༄༅། །པ་དང། དྲིའི་ངོ་བོ་མི་ལེགས་པ་དང། སྣོད་ན་ཡོད་པ་དང། རྩ་བ་ལ་ཡོད་པ་དང། སྙིང་པོ་ལ་ཡོད་པ་དང། སྙིང་པོ་མེད་པ་ལ་ཡོད་
པ་དང། ཤུན་པ་ལ་ཡོད་པ་དང། ངར་བ་ལ་ཡོད་པ་དང། ལོ་མ་ལ་ཡོད་པ་དང། མེ་ཏོག་ལ་ཡོད་པ་དང། འབྲས་བུ་ལ་ཡོད་པའི་དྲི་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། དྲིའི་
ཁམས་ཞེས་བྱ་ཞིང། དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་
གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། དྲིའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲིའི་
ཁམས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ནས་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་
ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དྲིའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་

[51B]དག་པར་འགྲུབ་པ་དང། ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་
དག་གིས་དྲིའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་
རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དྲིའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་
བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བའི་བར་དུའོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དྲིའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་
ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ། སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་

[52A]༄༅། །བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི། དྲིའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་སྟེ། དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་
དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དྲིའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲིའི་ཁམས་
ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། བསྐལ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་
བར་དག་ཏུ་ལན་གསུང་སྟེ། དེའི་སྤོབས་པ་ཟད་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་
བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དྲིའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན་
ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤེས་པ་གང་གིས་དྲིའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་
ཤེས་པ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་ལའང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་གལ་ཏེ་རོ་བྲོ་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་

[52B] གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་པར་གནས་པའི་བར་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་
དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲིའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་
གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏེ། སྣ་དང་དྲི་ལ་བརྟེན་ནས་སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་སྟེ། དངོས་པོ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་སྐྱེ་བ་ན་ནང་གི་སྣ་ལས་ཀྱང་མ་བྱུང། ཕྱི་རོལ་གྱི་
དྲི་དག་ལས་ཀྱང་མ་འོངས། བར་དུ་རྣམ་པར་བཟུང་སྟེའང་མི་གནས། འོང་བ་མེད་ཅིང་འགྲོ་བ་མེད་ལ། སྟོང་ཞིང་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང་
མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་

[53A]༄༅། །ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྣའི་རྣམ་
པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་
འགྱུར་བའི་བར་དུའོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་
དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་
བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྒྱུ་གང་དང། སྐྱེན་གང་དག་གིས་སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་
པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་

[53B] གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་
བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བའི་བར་དུའོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་
དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ། སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་
བ་ལ་བཙུད་པ་ནི། སྣའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་སྟེ། དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་

[54A]༄༅། །པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་
བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་
བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན་ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤེས་པ་གང་གིས་སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་
ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་
བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་
ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ།།

[54B]ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལྕེའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྒྱུར་བྱས་པའི་དང་བ་གང་ཡིན་པ་ནི། ལྕེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྟེ་ལྕེའི་སྐྱེ་མཆེད་གང་ལ་རོ་སྣང་བར་
འགྱུར་བ་དང། རོའང་ཐོགས་པ་དང། ལྕེ་གང་རོ་དག་ལ་ཐོགས་པ་དང། ལྕེ་གང་ལའང་རོ་ཐོགས་པ་དང། རོ་མྱངས་པ་དང། ལྕེ་གང་རོ་མྱོང་བ་དང། རོ་
མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང། རོ་དག་མྱང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་ཐ་མི་དད་ཅིང་རུང་བའི་ལྕེ་གང་ཡིན་པ་དང། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དག་ལས་ལྕེའི་ཁམས་གང་ཡིན་པ་
དང། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དག་ལས་ལྕེའི་སྐྱེ་མཆེད་གང་ཡིན་པ་དང། དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་དག་ལས་ལྕེའི་དབང་པོ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི། ལྕེའང་ཡིན་
དེ་ནི༑ ལྕེའི་ཁམས་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི། ལྕེའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱང་ཡིན་དེ་ནི། ལྕེའི་དབང་པོའང་ཡིན། དེ་ནི། སྒོའང་ཡིན། དེ་ནི། དཀར་བའང་ཡིན། དེ་ནི་
རྒྱུན་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི། མྪོའང་ཡིན། དེ་ནི། རྒྱ་མྪོའང་ཡིན་དེ་ནི། ཀློང་ཡང་ཡིན། དེ་ནི། སྣང་བའང་ཡིན། དེ་ནི། ཆུ་འབྱུང་ཡང་ཡིན། དེ་ནི། ཁྲིད་

[55A]༄༅། །བྱེད་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི། འདྲེན་བྱེད་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི་ཞིང་ཡང་ཡིན། དེ་ནི། དངོས་པོ་འང་ཡིན། དེ་ནི། སྦུབས་ཀྱང་ཡིན་དེ་ནི་
གསང་བའང་ཡིན། དེ་ནི། ཕ་རོལ་གྱི་འགྲམ་མ་ཡིན་པའང་ཡིན། དེ་ནི། བདུད་ཀྱི་སྣོད་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི། བདག་གི་དངོས་པོར་འཇུག་པའང་ཡིན། དེ་ནི་
གྲོང་སྟོང་པར་འཇུག་པའང་ཡིན། དེ་ནི། མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའང་ཡིན། དེ་ནི། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན། དེ་ནི། སྤང་བར་བྱ་བའང་ཡིན་ཏེ་
དེ་ནི༑ ལྕེའི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་
མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ལྕེའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ལྕེའི་ཁམས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་
འགྱུར་བའི་བར་དུའོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལྕེའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་

[55B] ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་
ནས་ལྕེའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་
བདག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་རྒྱ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་ལྕེའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་
དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཕྱིར་
རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྕེའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་
འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བའི་བར་
དུའོ༑ ༑ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལྕེའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་

[56A]༄༅། །ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་
ལ༑ སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་ནས་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་
ནི༑ ལྕེའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་སྟེ། དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག། དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
ལྕེའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྕེའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་
བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་
ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་ལྕེའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་
འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤེས་པ་གང་གིས་ལྕེའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་

[56B] གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ་
གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྕེའི་ཁམས་
ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་ཞིང་དེའི་སྤོབས་པ་ཟད་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་
དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རོའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལྕེའི་ཁམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་འདི་ལྟ་སྟེ། རོ་ཞིམ་
པ་ཉིད་དང། རོ་མི་ཞིམ་པ་ཉིད་དང། རོ་འདོད་པ་ཉིད་དང། རོ་མི་འདོད་པ་ཉིད་དང། རོ་ཡི་གར་འོང་བ་ཉིད་དང། རོ་ཡི་གར་མི་འོང་བ་ཉིད་དང། རོ་ཡིད་དུ་
འོང་བ་ཉིད་དང། རོ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཉིད་དང། རོའི་ངོ་བོ་དགའ་བ་ཉིད་དང། རོའི་ངོ་བོ་མི་དགའ་བ་ཉིད་དང། རོའི་ངོ་བོ་ལེགས་པ་ཉིད་དང། རོའི་ངོ་བོ་མ་ལེགས་པ་

[57A]༄༅། །ཉིད་དང། ཁ་བ་འཛིན་པ་དང། ཚ་བ་འཛིན་པ་དང་སྐྱུར་བ་འཛིན་པ་དང། མངར་བ་འཛིན་པ་དང། རོ་བ་ཚྭ་ཅན་ཉིད་ནས་རོ་
བསྐ་བ་ཉིད་དང། ལན་ཚྭའི་རོ་དང། རོ་གང་དག་སྣོད་ན་ཡོད་པ་དང། རྩ་བ་ལ་ཡོད་པ་དང། སྙིང་པོ་ལ་ཡོད་པ་དང། སྙིང་པོ་མེད་པ་ལ་ཡོད་པ་དང། ཤུན་
པ་ལ་ཡོད་པ་དང། ངར་བ་ལ་ཡོད་པ་དང། ལོ་མ་ལ་ཡོད་པ་དང་མེ་ཏོག་ལ་ཡོད་པ་དང། འབྲས་བུ་ལ་ཡོད་པའི་བར་གྱི་རོ་གང་དག་ཡོད་པ་འདི་ནི་
རོའི་ཁམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རོའི་ཁམས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་
ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་ཞིང་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པས་རོའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་རོའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་

[57B] དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་རོའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའི་བར་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་རོའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་
བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང་ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རོའི་ཁམས་
ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་
དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ་སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་

[58A]༄༅། །སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི། རོའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་སྟེ། དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་
ནོ༑ ༑ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རོའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་རོའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་
གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རོའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་
དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་གིས་རོའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད་
མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་
ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རོའི་ཁམས་

[58B]ཞུས་པ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། །བདེ་
བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ལྕེ་དང་རོ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་
སྐྱེ་སྟེ། དངོས་པོ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་སྐྱེ་བ་ན་ནང་གི་ལྕེ་ལས་ཀྱང་མ་བྱུང། ཕྱི་རོལ་གྱི་རོ་དག་ལས་ཀྱང་མ་འོངས། བར་དུ་རྣམ་པར་
བཟུང་སྟེའང་མི་གནས། འོང་བ་མེད་ཅིང་འགྲོ་བ་མེད་ལ། སྟོང་ཞིང་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་
པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ད་ད་བཞིན་
གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་

[59A]༄༅། །ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ་།ཁྱིམ་བདག་
ཇི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་
འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་ལྕེའི་རྣམ་པར་
ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་
གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་
པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་ནས་གལ་ཏེ་
ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའི་བར་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྕེའི་རྣམ་པར་

[59B]བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང་ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་
ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ། སྣང་བ་བྱས་ཤིང་
མུན་པ་བསལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་
ཤེས་པ་སྟེ། དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་
དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་
བསྐལ་བར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་

[60A]༄༅། །བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་
པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤེས་པ་གང་གིས་ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་
བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་དེ་གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་
ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་
ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་
གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ཟིན་

[60B]ནི། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྟེ། ལུས་གང་གི་རེག་བྱ་སྣང་བར་འགྱུར་ཞིང། རེག་བྱའང་ཐོགས་པ་དང་
ལུས་གང་རེག་བྱ་ལ་ཐོགས་པ་དང། ལུས་གང་ལ་རེག་བྱའང་ཐོགས་པ་དང། ལུས་གང་གིས་རེག་བྱ་ལ་རེག་པར་གྱུར་པ་དང། རེག་པ་དང། རེག་པར་འགྱུར་བ་
དང། རེག་བྱ་ལ་རེག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་ཐ་མི་དད་ཅིང་རུང་བའི་ལུས་གང་ཡིན་པ་དང། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དག་ལས་ལུས་ཀྱི་ཁམས་གང་ཡིན་པ་དང། སྐྱེ་མཆེད་
བཅུ་གཉིས་དག་ལས་ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་གང་ཡིན་པ་དང། དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་དག་ལས་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི། ལུས་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི། ལུས་
ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི། ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི་ལུས་ཀྱི་དབང་པོའང་ཡིན། དེ་ནི། སྒོའང་ཡིན། དེ་ནི། དཀར་བའང་ཡིན། དེ་ནི། རྒྱུན་ཀྱང་
ཡིན༑ དེ་ནི། མྪོའང་ཡིན། དེ་ནི། རྒྱ་མྪོའང་ཡིན། དེ་ནི། ཀློང་ཡང་ཡིན། དེ་ནི། སྣང་བའང་ཡིན། དེ་ནི། ཆུ་འབྱུང་ཡང་ཡིན། དེ་ནི། ཁྲིད་བྱེད་ཀྱང་
ཡིན༑ དེ་ནི། འདྲེན་བྱེད་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི། ཞིང་ཡང་ཡིན། དེ་ནི་དངོས་པོའང་ཡིན། དེ་ནི། སྦུབས་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི། གསང་བའང་ཡིན། དེ་ནི། ཕ་རོལ་

[61A]༄༅། །གྱི་འགྲམ་མ་ཡིན་པའང་ཡིན། དེ་ནི། བདུད་ཀྱི་སྣོད་ཀྱང་ཡིན། དེ་ནི། བདག་གི་དངོས་པོར་འཇུག་པའང་ཡིན། དེ་ནི། གྲོང་སྟོང་
པར་འཇུག་པའང་ཡིན། དེ་ནི། མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའང་ཡིན། དེ་ནི། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའང་ཡིན། དེ་ནི། སྤང་བར་བྱ་བའང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཤེས་
པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་
པའོ༑ ༑དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང་
ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་།ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་
དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་
མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་

[61B] །ཁྱིམ་བདག། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་
འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དང་དམིགས་པ་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་
གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་
གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་
ཡིན་པ་བཟློག་ལ། སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པའི་བར་ནི། ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་སྟེ། དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་

[62A]༄༅། །སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག། དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་
པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་
ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་གང་གིས་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ། གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ་
གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་

[62B] ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རེག་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་
བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་གི་རེག་པ་དང། རྣ་བའི་རེག་པ་དང་
སྣའི་རེག་པ་དང། ལྕེའི་རེག་པ་དང། ལུས་ཀྱི་རེག་པ་དང། ཡིད་ཀྱི་རེག་པ་དང། བདེ་བའི་ཚོར་བར་རེག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བར་རེག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན། བདེ་བའང་མ་ཡིན་པའི་
ཚོར་བར་རེག་པ་དང། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་རེག་པ་དང། ཟག་པ་མེད་པའི་རེག་པ་དང། འཇིག་རྟེན་པའི་རེག་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རེག་པ་འདི་ནི་
རེག་པའི་ཁམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཤེས་པ་ནས་མཁས་པ་གང་ཡིན་པའི་བར་འདི་ནི། རེག་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་
པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རེག་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི་
ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རེག་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་

[63A]༄༅། །བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་
སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་རེག་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དེ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།ཁྱིམ་བདག། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྒྱུ་གང་དང་
རྐྱེན་གང་དག་གིས་རེག་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་
ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་ལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏོ༑ ༑དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རེག་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི་
ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རེག་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་

[63B]ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་
དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ། སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་
ལ་བཙུད་པ་ནི། རེག་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་
ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རེག་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི་
ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རེག་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་
ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན་ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་གིས་རེག་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད་
མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ། གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ངེས་

[64A]༄༅། །པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རེག་པའི་ཁམས་
ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང་ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་
པར་འགྱུར་རོ། །བམ་པོ་བཞི་པ། ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་
བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ལུས་དང་རེག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་སྐྱེ་བ་ན་ནང་གི་ལུས་ལས་ཀྱང་མ་བྱུང་
ཕྱི་རོལ་གྱི་རེག་པ་ལས་ཀྱང་མ་འོངས། བར་དུ་རྣམ་པར་བཟུང་སྟེ་འང་མི་གནས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་སྐྱེ་ཞིང་འོད་བ་མེད་ལ་འགྲོ་བ་མེད་པ་དང། སྟོང་
ཞིང་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་ནས་མཁས་པའི་བར་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས། ལུས་ཀྱི་

[64B]དག་པར་འགྲུབ་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྒྱུ་གང་དང་རྐྱེན་གང་དག་གིས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུའི་དང་རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བར་གནས་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་ལྟ་བར་གནས་པའི་བར་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང་ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་
ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་
ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་
པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་

[65A]༄༅། །གང་དག་གིས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་
བར་རྗེ་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཕྱིར་རྒོལ་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའི་བར་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་
ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་
འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ། སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་བ་བསལ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པའི་
བར་དུ་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགག་པ་སྟེ་དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་ནས་མཁས་པའི་བར་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་
ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་

[65B]འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་
ནི་ཙནྡན་གྱི་ཁམས་དང་ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་
ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་པའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤེས་པ་གང་གིས་ལུས་
ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་དེ། གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་
མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་
པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཁམས་དང་ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་

[66A]༄༅། །རོ༑ ༑ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན་
ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་པོ་དག་འདས་མ་ཐག་པའི་ཡིད་དང་པོ་ཉིད་དུ་བྱུང་
བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་
དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏོ༑ ༑དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང་
ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་
དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་

[66B]ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་
ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་ནས་གལ་ཏེ་
ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའི་བར་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་
ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །
ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན་ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་གྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ། སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་

[67A]༄༅། །ཏེ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་
པ་སྟེ༑ དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་
པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང་
ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་།ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་
ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤེས་པ་གང་གིས་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་
དུ་ཆུད༑ མངོན་སུམ་བྱས་པའི་འགོག་པ། གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་

[67B]གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་
འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་
པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་
ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚོགས་དྲུག་དག་གིས་འདི་ནི་ཆོས་
ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །ཁྱིམ་བདག། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཅེས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང་
གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུང་བ་

[68A]༄༅། །ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏེ༑ སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དེ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།ཁྱིམ་བདག། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་
རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་ནས་གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའི་བར་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་

[68B] ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་
ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་
དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ་སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་
སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་སྟེ། དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །
དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཆོས་
ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་
ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་

[69A]༄༅། །རོ༑ ༑ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་
བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤེས་པ་གང་གིས་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་
པའི་འགོག་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཉེས་
དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་
དེ་ནི༑ ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་
པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ཡིད་

[69B]བ་དང། དཔྱོད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང་
མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་
ཁམས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་
ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་
བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་
ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་
ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་

[70A]༄༅། །མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་
པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་
རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་ནས་གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའི་བར་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏོ༑ ༑དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་
དེ་ནི། །ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་
པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་
ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ། སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་

[70B]བཙུད་པ་ནི། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་སྟེ། དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་
སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་
ཡིན་པ་འདི་ནི། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏོ༑ ༑དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་
དེ་ནི༑ ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་
ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་གིས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་
ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་གལ་

[71A]༄༅། །ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་དེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་ལྟ་བར་གནས་པ་
དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་
དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་
བདག་དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཁམས་དུ་མ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཁམས་དུ་མ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་
བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་བསྐལ་བ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་ཏུ་ལན་གསུང་སྟེ། དེའི་སྤོབས་པ་ཟད་མི་ཤེས་སོ། །
དེ་ནི་ཙན་དན་གྱི་ཁྱམས་དང་ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་ཡང་
དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདོད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་

[71B] འདོད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདོད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ། འདོད་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་
ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་གནོད་སེམས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་དང། རྣམ་པར་འཚེ་བའི་ཁམས་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཁམས་དང་
གནོད་སེམས་མེད་བའི་ཁམས་དང། རྣམ་པར་མི་འཚེ་བའི་ཁམས་དང་ལོག་པར་ལྟ་བའི་ཁམས་དང། འདས་པའི་ཁམས་དང། མ་འོངས་པའི་ཁམས་
དང༑ ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཁམས་དང། དགེ་བའི་ཁམས་དང། མི་དགེ་བའི་ཁམས་དང། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཁམས་དང། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཁམས་
དང༑ ཟག་པ་མེད་པའི་ཁམས་དང། ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པའི་ཁམས་དང། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ཁམས་དང། འཕགས་པའི་ཁམས་དང་འཕགས་པ་མ་ཡིན་
པའི་ཁམས་དང། འཇིག་རྟེན་པའི་ཁམས་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཁམས་དང། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་དང། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་
འབྱུང་བ་ཤེས་པ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་

[72A]༄༅། །པ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདོད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་
ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྲེད་པའི་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཁམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་
ཡིན་པ་འདི་ནི། འདོད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདོད་པའི་
ཁམས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་བསྐལ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་ཏུ་ལན་གསུང་སྟེ། དེའི་སྤོབས་
པ་ཟད་མི་ཤེས་སོ། །ཁྱིམ་བདག། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བླ་ན་མེད་པ་ཤིན་ཏུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་མཛད་དེ། ཐུགས་
སུ་ཆུད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་འདོད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ལ་ཞུ་བ་ཞུས་པའི་སྤོབས་པ་ཟད་མི་ཤེས་སོ། །ཁྱིམ་བདག། དེ་ལྟ་བས་ན། འདིར་གང་

[72B] ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པས་འདོད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་འདོད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་
དག་པར་འགྲུབ་པ་དང། ཁྱིམ་བདག། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་འདོད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་
ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་ནས་
གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའི་བར་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདོད་པའི་ཁམས་
ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་

[73A]༄༅། །རོ༑ ༑ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདོད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་
ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་
བཟློག་ལ། སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི། འདོད་
པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་སྟེ། དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་
པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། འདོད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདོད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་
གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདོད་

[73B]པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་
ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ཤེས་པ་གང་གིས་འདོད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་
ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་
རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདོད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་
བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་སྤོབས་པ་ཟང་མི་ཤེས་པ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་
བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནོད་སེམས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱི་དངོས་པོ་དགུ་དག་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཁམས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང་གསལ་བ་དང། མངོན་

[74A]༄༅། །པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། གནོད་སེམས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་གནོད་སེམས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང་ཁང་བཟང་གི་པར་འདི་
ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནོད་སེམས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་
བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་གནོད་སེམས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །
ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་གནོད་སེམས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་
པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང་ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་

[74B]ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་
ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ། སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་
བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི། གནོད་སེམས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་སྟེ། དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་
ནོ༑ ༑ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནོད་སེམས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་གནོད་སེམས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་
དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནོད་སེམས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་
བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན་ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་ཤེས་པ་གང་གིས་གནོད་

[75A]༄༅། །སེམས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་དེ། གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་
བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ་གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གནོད་སེམས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་
བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་
ན༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་འཚེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ལྟ་བར་གྱུར་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་དག་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཁམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ཁྱིམ་བདག། དེ་ལྟར་ན། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་འཚེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་འཚེ་བའི་ཁམས་ཤེས་

[75B]བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །
ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་འཚེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་
འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་རྣམ་པར་འཚེ་བའི་
ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།ཁྱིམ་བདག། གཞན་
ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་རྣམ་པར་འཚེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་
འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ་གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་
སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་འཚེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་

[76A]༄༅། །བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་པར་
འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་འཚེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་
མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ། སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་མཛད་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི་
རྣམ་པར་འཚེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་སྟེ། དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག། དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་འཚེ་
བའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་འཚེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་
ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །

[76B] ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་འཚེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན་
ཤེས་པ་གང་གིས་རྣམ་པར་འཚེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་
པའམ༑ གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་འཚེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུང་
བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང་ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་།ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ངེས་
པར་འགྱུར་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྲིད་པའི་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གིས་
ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཁམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་

[77A]༄༅། །བསྐལ་བར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་
རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་
བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་ངེས་པར་
འབྱུང་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག། གཞན་
ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་
འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ་གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་
བར་གནས་པའི་བར་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་

[77B] ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་
གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏེ༑ སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ། སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་
ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་སྟེ། དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །འདི་ནི། ངེས་པར་
འབྱུང་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཁམས་

[78A]༄༅། །ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང་
ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་།ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་
ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན་ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་པ་གང་གིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཁམས་ཤེས་
པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་
གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའི་ཤེས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །འདི་ནི། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་

[78B]སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་
ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནོད་སེམས་མེད་པའི་ཁམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱི་དངོས་པོ་དགུ་དག་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཁམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་
དང༑ གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། གནོད་སེམས་མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་
སྟེ༑ དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གནོད་སེམས་མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་
ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་གནོད་སེམས་མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་

[79A]༄༅། །ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་གནོད་སེམས་མེད་པའི་ཁམས་
ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་གནོད་སེམས་མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་
པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་
བར་གནས་པའི་བར་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་
པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། གནོད་སེམས་མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་
སྟེ༑ དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གནོད་སེམས་མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་

[79B]བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །
ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནོད་སེམས་མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་
བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ། སྣང་བ་བྱས་
ཤིང་མུན་པ་བསལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི། གནོད་སེམས་མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་
འགོག་པ་སྟེ། དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག། དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནོད་སེམས་མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་
པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གནོད་སེམས་མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་
གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་

[80A]༄༅། །པས་གནོད་སེམས་མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན་ཁྱིམ་
བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ཤེས་པ་གང་གིས་གནོད་སེམས་མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད་
མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ངེས་
པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་འདི་ནི། གནོད་སེམས་མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གནོད་སེམས་མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་
ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་
བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟར་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་

[80B]ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང་
མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། རྣམ་པར་མི་འཚེ་བའི་ཁམས་ཤེས་
པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟར་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་
ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་
དང༑ འགོག་པ་དང། ལམ་ཡང་སྔར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ་།ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་
བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་
དེ་འདིའི་ལྟ་བ་ཡང་དག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་

[81A]༄༅། །ནི༑ ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
ལོག་པར་ལྟ་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏེ༑ སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དང་
ཁྱིམ་བདག། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་
དག་པར་འགྲུབ་པ་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་
ཏེ་ཐམས་ཅད་ལའང་བྱའོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་
བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདས་པའི་ཁམས་སུ་གྱུར་པ་བྱུང་བ་དང། སྐྱེས་པ་དང། ཀུན་ནས་སྐྱེས་པ་དང། ཤིན་ཏུ་བྱུང་བ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་

[81B] འདས་པའི་ཆར་གྱུར་པ་དང། འདས་པའི་རྒྱུད་མ་ཆད་པ་དང། འདས་པའི་དུས་ཀྱིས་བཟུང་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། འདས་པའི་ཁམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི་
ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་བར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་
བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་འདས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དང་ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་འདས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་
དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ཐམས་ཅད་ལའང་བྱའོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་

[82A]༄༅། །ན༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་འོངས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟར་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་ཁམས་མ་སྐྱེས་པ་དང། ཀུན་ནས་མ་སྐྱེས་པ་དང། མ་བྱུང་བ་དང། ཀུན་ནས་མ་བྱུང་བ་དང། རབ་ཏུ་མ་བྱུང་བ་དང་ཤིན་ཏུ་མ་བྱུང་བ་དང་
མ་འོངས་པར་གྱུར་པ་དང། མ་འོངས་པའི་རྒྱུད་དུ་གྱུར་པ་དང་མ་འོངས་པའི་རྒྱུད་མ་ཆད་པ་དང། མ་འོངས་པའི་དུས་ཀྱིས་བཟུང་བ་དང། མ་འོངས་པའི་དུས་མ་ཆད་པ་
གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། མ་འོངས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་ཡང་སྔར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་
ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟར་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ཁམས་སྐྱེས་པ་དང། ཀུན་ནས་སྐྱེས་པ་དང། བྱུང་བ་དང་ཀུན་ནས་བྱུང་བ་དང། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྒྱུད་དུ་གྱུར་པ་
དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ཀྱིས་བཟུང་བ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྒྱུད་མ་ཆད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཁམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་

[82B] །སྔར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏེ༑ སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་
དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་
གང་དག་གིས་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་
ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་ནས་གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའི་བར་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །
དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་

[83A]༄༅། །ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་
དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་ཡང་སྔར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་
ལྟར་ན༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དགེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་པ་དག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དགེ་བ་
བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཁམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་
པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། དགེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་
དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་བ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུམ་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་

[83B] དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དགེ་བའི་ཁམས་ཤེས་
པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་དགེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་དགེ་
པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གསལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་
བལྟ་བར་གནས་པ་ནས་གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའི་བར་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དགེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་

[84A]༄༅། །བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དགེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་
པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་
མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ། སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་
སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི། དགེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་སྟེ། དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང་
མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། དགེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་
འགོག་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་
འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང་ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་

[84B] །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དགེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལ་མ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་
བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤེས་པ་གང་གིས་དགེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་གལ་ཏེ་རོ་མྱང་
བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་འདི་ནི་
དགེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དགེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་
ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ་།བམ་པོ་ལྔ་པ། ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མི་
དགེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟར་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་དང་ཡང་

[85A]༄༅། །དག་པར་ལྡན་པའི་ཁམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང་མངོན་
པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། མི་དགེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་དགེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་
དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མི་དགེ་
པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟར་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་མི་དགེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་
འགྲུབ་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་

[85B] རྐྱེན་གང་དག་གིས་མི་དགེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏེ༑ གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏོ༑ ༑དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་མི་དགེ་བའི་ཁམས་ཤེས་
པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟར་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་དགེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་
བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་
རོ༑ ༑ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མི་དགེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་
འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ་སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་

[86A]༄༅། །པ་བསལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི། མི་དགེ་བའི་
ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་སྟེ། དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་
དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། མི་དགེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་དགེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་
ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པས་མི་དགེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན་ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་གིས་མི་དགེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་པར་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ། གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་

[86B] གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་འདི་ནི། མི་དགེ་བའི་
ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
མི་དགེ་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་
ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ་།ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་
དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཁམས་ཡང་དག་པ་
ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ཁམས་གང་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་དང། གང་མི་མཐུན་པར་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་དང། གང་དུས་ཚིགས་སུ་ཡོངས་སུ་
སྤྱད་པ་དང། གང་སྤྱོད་ལམ་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་ནས་མཁས་པའི་བར་གང་ཡིན་

[87A]༄༅། །པ་འདི་ནི། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་
དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་
བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་ནས་གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའི་བར་འདི་ནི་
ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་

[87B]དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང་
ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་
དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་
ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ། སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་
བཙུད་པ་ནི། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་སྟེ་དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་ནས་མཁས་པའི་བར་
གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་
ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་

[88A]༄༅། །ན༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤེས་པ་གང་གིས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་
སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་
རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་
འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་
ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཅེ་ན༑ ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདོད་པའི་ཟག་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཁམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །སྲིད་

[88B]ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། ལྟ་བའི་ཟག་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཁམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་
ཏུ་མཁྱེན། མ་རིག་པའི་ཟག་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཁམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང་
མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་
དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཟག་པ་
དང་བཅས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་

[89A]༄༅། །པར་འགྲུབ་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང་
རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་
པའི་བར་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་
ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ། སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་ཏེ་སེམས་

[89B]བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་སྟེ། དེའང་
གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་ནས་མཁས་པའི་བར་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་
པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་
འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང་ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་
སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་
པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤེས་པ་གང་གིས་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་
ཤེས༑ ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་

[90A]༄༅། །གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའི་ཤེས་
པ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་
ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་
བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པས་འདོད་པའི་ཟག་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཁམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སྲིད་པའི་ཟག་པ་དང་ལྟ་བའི་ཟག་པ་དང་
མ་རིག་པའི་ཟག་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཁམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་ནས་མཁས་པའི་
བར་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཟག་པ་མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་

[90B]ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་
བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་
བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་
དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་
ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་
ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ་
གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཁམས་

[91A]༄༅། །ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་
དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་
ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ། སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས་
ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི། ཟག་པ་མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་སྟེ། དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་ནས་
མཁས་པའི་བར་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཟག་པ་མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་
ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་

[91B] ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་
པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤེས་པ་གང་གིས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཁམས་
ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ་
གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་
དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཟང་ཟིང་
དང་བཅས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་དང་ཡང་

[92A]༄༅། །དག་པར་ལྡན་པའི་ཁམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་ནས་མཁས་པའི་བར་གང་ཡིན་
པ་འདི་ནི། ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཤེས་བྱ་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་
གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་
དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་
ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པའི་ཁམས་

[92B]དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་
པ་ནས་གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའི་བར་དུའོ་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་
བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་
ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་
ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ། སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་
བསལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི། ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་
པ་ཤེས་པ་སྟེ། དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་

[93A]༄༅། །པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་
ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་
ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་
འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤེས་པ་གང་གིས་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་
ལམ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་
པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ངེས་བར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའི་ཤེས་པ་དེ་

[93B] །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་
ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་
ལྟར་ན༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་དག་དང་མི་ལྡན་པའི་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ཁམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་ནས་མཁས་པའི་བར་
གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་
འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་

[94A]༄༅། །བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་
ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་
ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་
ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་
བར་གནས་པ་ནས་གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའི་བར་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང་
ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་

[94B] ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་
མ་ཡིན་པ་བཟློག་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་འདི་ནི། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་སྟེ་དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་
ནོ༑ ༑དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཟང་ཟིང་
མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་
ཁམས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་
འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤེས་པ་གང་གིས་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་

[95A]༄༅། །པ་གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་
ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ་།ཁྱིམ་བདག། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཕགས་
པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆགས་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཁམས་ཡང་དག་པ་
ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། ཞེ་སྡང་དང་མི་ལྡན་པ་དང་གཏི་མུག་དང་མི་ལྡན་པའི་ཁམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང་
མཐོང་བ་ནས་མཁས་པའི་བར་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། འཕགས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཕགས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་

[95B] ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཕགས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་
ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་
ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་འཕགས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་འཕགས་པའི་ཁམས་ཤེས་
པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཕགས་པའི་ཁམས་
ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་
རོ༑ ༑ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཕགས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་

[96A]༄༅། །འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་
ལ༑ སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི། འཕགས་པའི་
ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་སྟེ། དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་ནས་མཁས་པའི་བར་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་འཕགས་པའི་ཁམས་
ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཕགས་པའི་ཁམས་
ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་
འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཕགས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤེས་པ་གང་གིས་འཕགས་བའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་

[96B]ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་
བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་འཕགས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་པ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་
བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆགས་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་དང། ཞེ་སྡང་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་དང། གཏི་མུག་དང་ཡང་དག་
པར་ལྡན་པའི་ཁམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།དེ་ལ་ཤེས་པ་ནས་མཁས་པའི་བར་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་
ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་

[97A]༄༅། །ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་
འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཅེ་ན༑ ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་
ནས་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །
ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་
འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་ནས་
གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའི་བར་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཕགས་པ་

[97B]ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་
འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་
འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ་སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་
པ་བསལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་
འགོག་པ་སྟེ། དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་
དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་
བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་པ་ནས་དེ་ནི་

[98A]༄༅། །ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་བར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཕགས་
པ་མ་ཡིན་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་
པ་གང་གིས་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ་།གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་
བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཁམས་
ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང་ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་
ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན་

[98B] འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་
བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་
འགྲུབ་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏེ༑ རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུད་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟར་བཞིན་

[99A]༄༅། །རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་
པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་
སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ། སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་
ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་འགོག་པ་སྟེ། དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང་
མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་

[99B] དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་འགོག་པ་
ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་
ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་
འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤེས་པ་གང་གིས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་
ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཁམས་
ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང་ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་

[100A]༄༅། །སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཁོར་བ་འགོག་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཁམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏོ༑ ༑དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་ནས་མཁས་པའི་བར་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་
གསུངས་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཁམས་

[100B]བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་
པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་ནས་གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའི་
བར་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་
ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་
བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་
འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ་སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་

[101A]༄༅། །ཏེ༑ སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་
པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་སྟེ། དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་
ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ་།ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཁམས་
ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་འཇིག་རྟེན་ལས་
འདས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི་

[101B] ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་
བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་
དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་
མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་

[102A]༄༅། །ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་
མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་ནས་གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའི་བར་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏོ༑ ༑དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་
དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་
དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ། སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་
བ་ལ་བཙུད་པ་ནི། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་སྟེ་དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་

[102B] །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་
འདི་ནི༑ འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདུས་
བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང་ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་
སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ཤེས་པ་གང་གིས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་
དུ་ཆུད༑ མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་
ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་ནས་མཁས་པའི་བར་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་

[103A]༄༅། །པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་
ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ་།བམ་པོ་དྲུག་པ་
ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན་ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་དང། ནམ་མཁའ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་
བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཤེས་པ་
ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་
བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་

[103B] ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་
དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་
གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་
འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་ནས་གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་
གནས་པའི་བར་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་
ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་

[104A]༄༅། །འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ། སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་
ཏེ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་སྟེ། དེའང་གཟོད་
མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་
པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་
འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་པ་གང་གིས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་

[104B] མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཉེས་
དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་
པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་བསྐལ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་པར་དག་ཏུ་ལན་གསུང་སྟེ། དེའི་
སྤོབས་པ་ཟད་མི་ཤེས་སོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བླ་ན་མེད་པ་མཁྱེན་རབ་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ་
གང་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་བཞུ་བ་ཞུས་པའི་སྤོབས་པ་ཟད་མི་ཤེས་སོ།།
དེ་ལྟ་བས་ན། འདིར་གང་གིས་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་
བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་ཡོངས་སུ་རྒྱུ་བས་ཕྱོགས་གསལ་ཞིང་

[105A]༄༅། །སྣང་བར་བྱེད་པའི་ཟླ་བ་སྟོང་དང། ཉི་མ་སྟོང་དང། ཛམྦུའི་གླིང་སྟོང་དང། གླིང་ཆེན་པོ་དང། ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་སྟོང་དང། བྱང་
གི་སྒྲ་མི་སྙན་སྟོང་དང། ནུབ་ཀྱི་བ་ལང་སྤྱོད་སྟོང་དང་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་སྟོང་དང། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་གནས་སྟོང་དང། འཐབ་བྲལ་གྱི་གནས་སྟོང་དང། དགའ་
ལྡན་གྱི་གནས་སྟོང་དང། འཕྲུལ་དགའི་གནས་སྟོང་དང། གཞན་འཕྲུལ་དབང་ཕྱེད་ཀྱི་གནས་སྟོང་དང། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་སྟོང་ཇི་སྙེད་པ་འདི་ནི། སྟོང་སྤྱི་
ཕུད་དང། ཆུང་དུ་དང། ཐ་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཚུལ་དེ་ལྟ་བུའི་སྤྱི་ཕུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྟོང་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། སྟོང་གཉིས་པ་
བར་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །ཚུལ་དེ་ལྟ་བུའི་སྟོང་གཉིས་པ་བར་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྟོང་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདྲ་བར་འཇིག་འདྲ་བར་ཆགས་འདྲ་བར་ཞིག་ནས་གནས། འདྲ་བར་ཆགས་ནས་གནས་སོ། །ཚུལ་དེ་ལྟ་བུའི་སྟོང་གསུམ་
གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དག་ནི། འཇིག་གཞན་དག་ནི། ཆགས། གཞན་དག་ཞིག་ནས་གནས་

[105B] ལྷོ་ཕྱོགས་དང། ནུབ་ཕྱོགས་དང། བྱང་ཕྱོགས་དང། ཤར་ལྷོ་དང། ལྷོ་ནུབ་དང། ནུབ་བྱང་དང། བྱང་ཤར་དང། འོག་དང་
སྟེང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གཞན་དག་ནི། འཇིག་།གཞན་དག་ནི། ཆགས། གཞན་དག་ཞིག་ནས་གནས། གཞན་དག་ཆགས་ནས་གནས་སོ། །
དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། འཇིག་རྟེན་
ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་
པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ་།ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་པའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དེ་དེ་

[106A]༄༅། །བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་
ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་ནས་གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའི་བར་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་
ཏེ༑ དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་
པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་།འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་
དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ། སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་

[106B] འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་སྟེ་དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་
དེ་ནི༑ ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏེ༑ ཤེས་པ་གང་གིས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏེ༑ གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་
གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་

[107A]༄༅། །པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་
འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མོས་པ་དུ་མ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་
བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། གཟུགས་ལ་མོས་སོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། སྒྲ་ལ་མོས་སོ། །
སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། དྲི་ལ་མོས་སོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། རོ་ལ་མོས་སོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། རེག་བྱ་ལ་མོས་སོ། །ཞེས་ཁྱིམ་བདག་།དེ་ལྟར་
ན༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མོས་པ་དུ་མ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མོས་པ་དུ་མ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་
ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང་ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་།ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་མོས་པ་དུ་མ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་

[107B]རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་མོས་པ་དུ་མ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་།གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་མོས་
བ་དུ་མ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་
བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའི་བར་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
མོས་པ་དུ་མ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང་ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་
སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མོས་པ་དུ་མ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་
འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ་སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་

[108A]༄༅། །ཏེ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི། མོས་པ་དུ་མ་ཤེས་པ་
འགོག་པ་སྟེ། དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་
ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། མོས་པ་དུ་མ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མོས་པ་དུ་མ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་
ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ་།ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མོས་པ་དུ་མ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་
བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན་ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་པ་གང་གིས་མོས་པ་དུ་མ་ཤེས་པ་འགོག་
པ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་ཤེས་ལ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་

[108B] གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་བའམ། གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མོས་པ་དུ་མ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་
གསུང་པ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་
ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། སྔོན་པོ་ལ་
མོས་སོ༑ ༑སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། སེར་པོ་ལ་མོས་སོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། དམར་པོ་ལ་མོས་སོ། །སེམས་ཅན་འདི་དང་ནི། དཀར་པོ་ལ་མོས་སོ་།སེམས་
ཅན་འདི་དག་ནི། སྣ་ཚོགས་ལ་མོས་སོ། །ཞེས་ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟར་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་པ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་

[109A]༄༅། །བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་
ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་།གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་
དག་གིས་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་
ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་ནས་གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའི་བར་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་

[109B] ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་
པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་
དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ་སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་
ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་འགོག་པ་སྟེ། དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་
པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། བདེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ་།ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པས་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་

[110A]༄༅། །གཤེགས་པ་ཤེས་པ་གང་གིས་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་
ཤེས་པ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་
པའམ༑ གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མོས་
པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་
དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མིག་གི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་མིག་གི་དབང་པོ་
ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། མིག་གི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་མིག་གི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་

[110B] །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང། སྣ་དང་ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་
པ་ཤེས༑ ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དང། མོའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་དང། ཕོའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་དང་ལམ་ཤེས་པ་དང། སྲོག་
གི་དབང་པོ་ཤེས་པ་དང། བདེ་བའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་དང། ཡིད་བདེ་བའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བའི་དབང་པོ་
ཤེས་པ་དང། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་དང། དད་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་དང་དྲན་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་དང་
ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་དང། མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་དང། ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་དང་
ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་
འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པའི་བར་ཡང་དག་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལའང་རྒྱས་པར་བྱ་ཞིང་མདོ་དང་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་

[111A]༄༅། །ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མིག་གི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་
གི་དང་བ་ནི། མིག་གི་དབང་པོ་ཡིན་ཏེ། སའི་ཁམས་དང་བ་དང་ཆུའི་ཁམས་དང་བ་དང། མེའི་ཁམས་དང་བ་དང། རླུང་གི་ཁམས་དང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སའི་
ཁམས་དང་བའང་ཚིག་མ་ཡིན་ལ། སའི་ཁམས་དང་བ་ལས་གཞན་པའང་མིག་མ་ཡིན། ཆུའི་ཁམས་དང་བའང་མིག་མ་ཡིན་ལ། ཆུའི་ཁམས་དང་བ་ལས་གཞན་
པའང་མིག་མ་ཡིན། མེའི་ཁམས་དང་བའང་མིག་མ་ཡིན་ལ། མེའི་ཁམས་དང་བ་ལས་གཞན་པའང་མིག་མ་ཡིན། རླུང་གི་ཁམས་དང་བའང་མིག་མ་ཡིན་
རླུང་གི་ཁམས་དང་བ་ལས་གཞན་པའང་མིག་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཁྱིམ་བདག་འོན་ཀྱང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་མིག་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་ནས་མཁས་པའི་བར་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་མིག་གི་དབང་པོ་
ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མིག་གི་དབང་པོ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་

[111B] དེ་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མིག་གི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་མིག་གི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་
པར་འགྲུབ་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྒྱུ་
གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་མིག་གི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏེ༑ གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་ངས་པ་ནས་གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའི་བར་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མིག་གི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་པ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་

[112A]༄༅། །གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མིག་གི་དབང་
པོ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་
དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ་སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་
སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི། མིག་གི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པ་སྟེ། དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་
བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་
བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མིག་གི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་
སྦྱར་ཏེ༑ དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མིག་གི་དབང་པོ་

[112B]བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤེས་པ་གང་གིས་མིག་གི་དབང་པོ་
ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་
བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ་གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་
ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མིག་གི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་
བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང་ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་།ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣ་
བའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་བ་ནི། རྣ་བའི་དབང་པོ་ཡིན་ཏེ། སའི་ཁམས་དང་བ་དང། ཆུའི་ཁམས་
དང་བ་དང། མེའི་ཁམས་དང་བ་དང། རླུང་གི་ཁམས་དང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སའི་ཁམས་དང་བའང་རྣ་བའི་དབང་པོ་མ་ཡིན་ལ་སའི་ཁམས་དང་བ་ལས་གཞན་པའང་

[113A]༄༅། །རྣ་བའི་དབང་པོ་མ་ཡིན་ཞིང། རླུང་གི་ཁམས་དང་བ་ལས་གཞན་པའང་རྣ་བའི་དབང་པོ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་
སྨིན་པས་རྣ་བའི་དབང་པོ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་ནམ་མཁས་པའི་བར་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། རྣ་བའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་
སྟེ༑ དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣ་བའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་
ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཁྱིམ་
བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ནི། དབང་པོ་ལྔ་དག་གི་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ་།ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ནི། དབང་པོ་ལྔ་དག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་
སྤྱོད་པ་དང། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ནི། དབང་པོ་ལྔའི་ཞིང་ཡིན་ནོ་།ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ཁྱིམ་བདག་།དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་

[113B]མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་
ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་
བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མོའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། མོའི་སྒྲ་དང། མོའི་དབྱིབས་
དང། མོའི་ལྦ་བ་དང། མོའི་ཚུལ་དང། མོའི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། མོའི་དབང་པོའོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་ནས་མཁས་པའི་བར་གང་ཡིན་
པ་འདི་ནི། མོའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མོའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་དེ་
ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་
བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཕོའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་

[114A]༄༅། །མཁྱེན་ཅེ་ན། ཕོའི་སྒྲ་དང། ཕོའི་ཆ་བྱད་དང་ཕོའི་ལྦ་བ་དང། ཕོའི་ཚུལ་དང། ཕོའི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཕོའི་དབང་པོ་
ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕོའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་
བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་
པ་དང། ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཚེའི་དབང་པོ་ཤེས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་སེམས་ཅན་གང་དག་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སོང་བའི་ཚེའི་ཚད་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཡོད་དེ། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའང་ཡོད། སེམས་ཅན་གང་
དག་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སོང་བའི་ཚེའི་ཚད་ལྔ་བརྒྱ་པའང་ཡོད་ལ། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའང་ཡོད། སེམས་ཅན་གང་དག་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སོང་བའི་ཚེའི་
ཚད་བསྐལ་པར་གནས་པའང་ཡོད་ལ། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའང་ཡོད། ཛམྦུའི་གླིང་གི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ནི། ལོ་བརྒྱ་པ་སྟེ། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའང་ཡོད་

[114B] ལོ་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་པ་སྟེ། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའང་ཡོད། ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་ཀྱི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ནི། ལོ་
ལྔ་བརྒྱ་པ་སྟེ། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའང་ཡོད། བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ནི། ལོ་སྟོང་སྟེ། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའང་ཡོད། མི་རྣམས་ཀྱི་ལོ་ལྔ་
བཅུ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་ནི། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཉིན་ཞག་གཅིག་གོ་ཉིན་ཞག་གི་ཚད་ནི། དེས་ཉི་མ་བཅོ་ལྔ་ལ་ཟླ་བ་ཕྱེད་དོ། །ཉི་མ་སུམ་ཅུ་ལ་ཟླ་བ་
གཅིག་གོ་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོ་གཅིག་གོ་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ནི། ལོ་ལྔ་བརྒྱ་སྟེ། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའང་ཡོད། མི་རྣམས་ཀྱི་ལོ་བརྒྱ་
པ་དེ་ནི༑ སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཉིན་ཞག་གཅིག་སྟེ་ཉིན་ཞག་གི་ཚད་དེས་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོ་གཅིག་གོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ནི། ལོ་
སྟོང་སྟེ༑ དུས་མ་ཡིན་པར་མཆི་བའང་ཡོད། མི་རྣམས་ཀྱི་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། འཐབ་བྲལ་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཉིན་ཞག་གཅིག་གོ་ཉིན་ཞག་གི་ཚད་དེས་ཞག་
སུམ་ཅུ་ལ་ཟླ་བ་གཅིག་གོ་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོ་གཅིག་གོ་འཐབ་བྲལ་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚད་མེད་ནི། །ལོ་ཉིས་སྟོང་སྟེ། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའང་ཡོད། མི་རྣམས་

[115A]༄༅། །ཀྱི་ལོ་བཞི་བརྒྱ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཉིན་ཞག་གཅིག་གོ་ཉིན་ཞག་གི་ཚད་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་དང་
ལོའི་བར་དུའོ། །དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ནི། ལོ་བཞི་སྟོང་སྟེ། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའང་ཡོད། མི་རྣམས་ཀྱི་ལོ་བརྒྱད་བརྒྱ་གང་ཡིན་པ་ནི། འཕྲུལ་
དགའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཉིན་ཞག་གཅིག་གོ་ཉིན་ཞག་གི་ཚད་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ལོའི་བར་དུའོ། །འཕྲུལ་དགའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ནི། ལོ་བརྒྱད་སྟོང་སྟེ། དུས་མ་
ཡིན་པར་འཆི་བའང་ཡོད། མི་རྣམས་ཀྱི་ལ་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་གང་ཡིན་པ་ནི། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཉིན་ཞག་གཅིག་གོ་ཉིན་ཞག་གི་ཚད་དེས་
ཞེས་བྱ་བ་ནས་ལོའི་བར་དུའོ། །གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ནི། ལོ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་སྟེ། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའང་ཡོད། ཚངས་པ་དང། ཚངས་
རིས་དང། ཚངས་པའི་མདུན་ན་འདོན་དང། ཚངས་འཁོར་དང་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ནི། བསྐལ་པ་ཏེ། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའང་ཡོད་
འོད་དང། འོད་ཆུང་དང། ཚད་མེད་འོད་དང། འོད་གསལ་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ནི། བསྐལ་པ་གཉིས་ཏེ། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའང་ཡོད། དགེ་བ་དང་

[115B] ཚད་མེད་དགེ་དང། དགེ་རྒྱས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ནི། བསྐལ་པ་བཞི་སྟེ། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའང་ཡོད། ཆེ་བ་དང། ཆུང་ཆེ་དང། ཚད་མེད་
ཆེ་དང། འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ནི། བསྐལ་པ་བརྒྱད་དེ། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའང་ཡོད། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་
ནི༑ བསྐལ་པ་ལྔ་བརྒྱའོ། །མི་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི། བསྐལ་པ་སྟོང་ངོ། །མི་གདུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི། བསྐལ་པ་ཉིས་སྟོང་ངོ་།གྱ་ནོམ་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ནི། བསྐལ་
པ་བཞི་སྟོང་སྟེ། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའང་ཡོད། ཤིན་ཏུ་མཐོང་གི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ནི། བསྐལ་པ་བརྒྱད་སྟོང་སྟེ། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའང་ཡོད། འོག་
མིན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ནི། བསྐལ་པ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་སྟེ། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའང་ཡོད་དེ། ཚིག་ཐམས་ཅད་ལའང་སྦྱར་རོ། །ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་
ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ནི། བསྐལ་པ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་སྟེ། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའང་ཡོད། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ནི། བསྐལ་པ་
བཞི་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་སྟེ། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའང་ཡོད། ཅིའང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ནི། བསྐལ་བ་དྲུག་ཁྲི་སུམ་སྟོང་སྟེ། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་

[116A]༄༅། །བའང་ཡོད། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ནི། བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་སྟེ། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའང་
ཡོད་དོ༑ ༑རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་ཡང་སོས་ཀྱི་ཉིན་ཞག་གཅིག་གོ། ཉིན་ཞག་གི་ཚེའི་ཚད་དེས་
ཞེས་བྱ་བ་ནས་ལོའི་བར་དུའོ། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་ཡང་སོས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ནི། ལོ་ལྔ་བརྒྱ་སྟེ། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའང་ཡོད། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་
ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་ཐིག་ནག་གི་ཉིན་ཞག་གཅིག་གོ། ཉིན་ཞག་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ལོའི་བར་དུའོ། །སེམས་
ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་ཐིག་ནག་གི་ཚེའི་ཚད་ནི། ལོ་སྟོང་སྟེ། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའང་ཡོད། འཐབ་བྲལ་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་གང་ཡིན་པ་ནི། སེམས་
ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་དུ་འབོད་ཀྱི་ཉིན་ཞག་གཅིག་གོ་ཉིན་ཞག་གི་ཚད་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ལོའི་བར་དུའོ། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་དུ་འབོད་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ནི། ལོ་
ཉིས་སྟོང་ངོ། །དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དུ་འབོད་གཏུམ་པོའི་ཉིན་ཞག་གཅིག་གོ་ཉིན་ཞག་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ལོའི་བར་དུ་སྟེ། ཚེའི་

[116B] །འཕྲུལ་དགའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཆད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་བོ་ཚ་བའི་ཉིན་ཞག་གཅིག་གོ། ཉིན་ཞག་གི་ཚད་དེས་ཞེས་བྱ་བ་
ནས་ལོའི་བར་དུའོ། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་ཚ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ནི། ལོ་བརྒྱད་སྟོང་ངོ། །གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་གང་ཡིན་པ་དེ་
ནི༑ སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་ཚ་བའི་ཉིན་ཞག་གཅིག་གོ་ཉིན་ཞག་གི་ཚད་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ལོའི་བར་དུའོ། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་ཚ་བའི་
ཚེའི་ཚད་ནི། ལོ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ངོ། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་བསྡུས་གཞོམ་གྱི་ཚེའི་ཚད་ནི། བསྐལ་པ་ཕྱེད་དེ། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའང་ཡོད། སེམས་ཅན་
དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་མནར་མེད་པའི་ཚེའི་ཚད་ནི། བསྐལ་པ་སྟེ། དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བའང་ཡོད། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཡུལ་མ་ག་དཧའི་ཁལ་གསུམ་བྲེ་བཞིའི་
ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལ་ཏིལ་ཁལ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་སྟེ། དེ་ལས་ལོ་བརྒྱ་འདས་ཤིང་མིས་ཏིལ་འབྲུ་གཅིག་བོར་ཏེ། རྣམ་གྲངས་དང་ཐབས་དེ་ལྟ་བུས་ཡུལ་མ་ག་དཧའི་ཁལ་དྲུག་ཅུ་རྩ་
བཞི་ལས་ཟད་པར་གྱུར་ཀྱང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་ཆུ་བུར་ཅན་གྱི་ཚེའི་ཚད་ནི། དེ་ལྟར་མི་ཟད་དོ། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་ཆུ་བུར་ཅན་གྱི་ཚེའི་ཚད་ཉི་ཤུ་གང་ཡིན་

[117A]༄༅། །པ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་ཆུ་བུར་རྡོལ་གྱི་ཚེའི་ཚད་གཅིག་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་ཆུ་བུར་རྡོལ་གྱི་ཚེའི་ཚད་ཉི་ཤུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་
དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་སོ་ཐམ་ཐམ་གྱི་ཚེའི་ཚད་གཅིག་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་སོ་ཐམ་ཐམ་གྱི་ཚེའི་ཚད་ཉི་ཤུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀྱི་ཧུད་ཟེར་གྱི་ཚེའི་ཚད་གཅིག་གོ། ཀྱི་ཧུད་ཟེར་གྱི་
ཉི་ཤུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཨ་ཆུ་ཟེར་གྱི་གཅིག་གོ། ཨ་ར་ཌེའི་ཉི་ཤུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེ་ཏོག་དྲི་ཞིམ་ལྟར་གས་པའི་གཅིག་གོ། མེ་ཏོག་དྲི་ཞིམ་ལྟར་གས་པའི་ཉི་ཤུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེ་ཏོག་
དྲི་ངད་འཇམ་ལྟར་གས་པའི་གཅིག་གོ། མེ་ཏོག་དྲི་ངད་འཇམ་ལྟར་གས་པའི་ཉི་ཤུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཨུད་པ་ལ་ལྟར་གས་པའི་གཅིག་གོ། ཨུད་པ་ལ་ལྟར་གས་པའི་ཉི་ཤུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་
ཀུ་མུ་ད་ལྟར་གས་པའི་གཅིག་གོ། ཀུ་མུད་ད་ལྟར་གས་པའི་ཉི་ཤུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་པདྨ་དཀར་པོ་ལྟར་གས་པའི་གཅིག་གོ། པདྨ་དཀར་པོ་ལྟར་གས་པའི་ཉི་ཤུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སེམས་
ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་པདྨ་ལྟར་གས་པའི་ཚེའི་ཚད་གཅིག་ཡིན་ནོ་།ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་པ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་
པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཚེའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་

[117B] ༑དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཚེའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང་ཁང་བཟང་
གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཚེའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་
བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ནས་ཚེའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་
བདག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་ཚེའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་
པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་ནས་གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་
སུ་བལྟ་བར་གནས་པའི་བར་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཚེའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་

[118A]༄༅། །པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་བ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་བར་
འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཚེའི་དབང་པོ་ཤེས་པས་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་
བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ། སྣང་བ་བྱས་
ཤིང་མུན་པ་བསལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི། ཚེའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པ་
སྟེ༑ དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །འདི་ནི། ཚེའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཚེའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་
གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཚེའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་

[118B]ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤེས་པ་གང་གིས་ཚེའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་
ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་
ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཚེའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་
སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བདེ་བའི་དབང་པོ་
ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུས་ཀྱི་བདེ་བའི་ཚོར་བའམ་ཚོར་བའི་རྣམ་པ་བདེ་བ་གང་ཅུང་
ཟད་ཡོད་པ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པའམ། མི་མཐུན་པར་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པའམ། སྤྱོད་ལམ་པའམ། དུས་ཚིགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་འདི་ནི་བདེ་བའི་དབང་པོ་

[119A]༄༅། །ཤེས་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་
དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་འདི་ནི། བདེ་བའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་བདེ་བའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་བ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་
རོ༑ ༑ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་
ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བའམ། ཚོར་བའི་རྣམ་པ་གང་
ཅུང་ཟད་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའམ། མི་མཐུན་བར་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའམ། དུས་ཚིགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའམ། སྤྱོད་ལམ་བ་འདི་ནི། སྡུག་
བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་

[119B] སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་
བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་
ནོ༑ ༑ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡིད་བདེ་བའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན་ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བའི་ཚོར་བའམ། ཚོར་བའི་རྣམ་པ་བདེ་བ་གང་ཅུང་ཟད་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའམ་མི་མཐུན་པར་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའམ་
དུས་ཚིགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའམ། སྤྱོད་ལམ་འདི་ནི། ཡིད་བདེ་བའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང་གསལ་བ་དང། མངོན་པར་
རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཡིད་བདེ་བའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཞེས་པ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིད་བདེ་བའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་

[120A]༄༅། །གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་
པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡིད་མི་བདེ་བའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་
འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བའམ། ཚོར་བའི་རྣམ་པ་མི་བདེ་བ་གང་ཅུང་ཟད་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་
བའམ༑ མི་མཐུན་པར་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའམ། དུས་ཚིགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའམ། སྤྱོད་ལམ་པ་འདི་ནི། ཡིད་མི་བདེ་བའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །
དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མ་འོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཡིད་
མི་བདེ་བའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིད་མི་བདེ་བའི་
དབང་པོ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་

[120B] ༑ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་རྒྱ་ཆེར་བྱའོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་
དབང་པོ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན་ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུས་ཀྱིའམ། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བའམ་
ཚོར་བའི་རྣམ་པ་བདེ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པའམ། མི་བདེ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་གང་ཅུང་ཟད་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའམ། མི་མཐུན་པར་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའམ་
དུས་ཚིགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའམ། སྤྱོད་ལམ་པ་འདི་ནི། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང་
མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་
ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁམས་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་

[121A]༄༅། །ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དད་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་དང། འདུན་པ་དང་འདོད་པ་དང་
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ངེས་པར་རྟོགས་པ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། དང་བ་དང། ཤིན་ཏུ་དང་བ་དང། སེམས་རྙོག་པ་མེད་པ་དང། དད་པའི་
དབང་པོ་དང། དད་པའི་སྟོབས་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། དད་པའི་དབང་པོའོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་ནས་མཁས་པའི་བར་གང་ཡིན་པ་
འདི་ནི༑ དད་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དད་པའི་དབང་
པོ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་
པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དད་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན་

[121B]འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱུ་གང་དང་རྐྱེན་གང་དག་གིས་དད་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་
དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དད་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་
གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་དད་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏེ༑ རྒྱུ་གང་དག་ཡོད་ན་དད་པའི་དབང་པོ་སྐྱེ་སྟེ། རྒྱུ་དེ་དག་འགོག་པ་ནི། དད་པའི་དབང་པོ་འགོག་པ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དད་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་
ནི༑ ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དད་པའི་དབང་པོ་ཤེས་

[122A]༄༅། །པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
ཤེས་པ་གང་གིས་དད་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏོ༑ ༑དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དད་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་
དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །བམ་པོ་བདུན་པ། ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུས་ཀྱིའམ་
སེམས་ལས་བྱུང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། དེའང་མཁྱེན་པ་གང་གིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅིང། ཟག་
པ་མེད་པའི་མཁྱེན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མཁྱེན་པས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་འདི་ནི། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་

[122B] ལན་གཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པར་འགྱུར། བརྩོན་འགྲུས་འདི་ནི། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པར་འགྱུར། བརྩོན་
འགྲུས་འདི་ནི། དགྲ་བཅོམ་ལ་གནས་པར་འགྱུར། བརྩོན་འགྲུས་འདི་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་
བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ། གལ་ཏེ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པའམ་གལ་ཏེ་མལ་སྟན་ལ་གནས་
པའམ༑ གལ་ཏེ་ཡུལ་ལ་གནས་པའི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཀུན་

[123A]༄༅། །འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་
སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་སྐྱེས་ཏེ་
རྒྱུ་དེ་དག་འགོག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་འགོག་པ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་
པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང་ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་།ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན་ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་པ་གང་གིས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་དེ་

[123B]ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་
ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །
ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དྲན་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། དྲན་པའོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དྲན་པ་སོ་སོ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ནི། དྲན་པའི་དབང་པོའོ། །
ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ནི། དྲན་པའི་དབང་པོའོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དྲན་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་
བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དྲན་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་

[124A]༄༅། །རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་དྲན་པའི་དབང་པོ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དེ་དང་
རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་སྟོང་གྱི་མཐའ་རྗེས་སུ་དྲན་པའམ། གལ་ཏེ་ཕྱི་མའི་མཐའ་ལས་བརྩམས་པའམ། གལ་ཏེ་ད་
ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ལས་བརྩམས་པའམ། གལ་ཏེ་ལུས་ལ་དམིགས་པའམ་གལ་ཏེ་ཚོར་བ་ལ་དམིགས་པའམ། གལ་ཏེ་སེམས་ལ་དམིགས་པའམ། གལ་
ཏེ་ཆོས་ལ་དམིགས་པའམ། གལ་ཏེ་འདོད་པ་ལ་དམིགས་པའམ། གལ་ཏེ་གནོད་སེམས་ལ་དམིགས་པའམ། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་འཚེ་བ་ལ་དམིགས་པའམ་གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་
དམིགས་པའམ། གལ་ཏེ་གནོད་སེམས་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའམ། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་ལ་དམིགས་པའམ། གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་
པའམ༑ གལ་ཏེ་ཆོས་ལ་དམིགས་པའམ། གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་ལ་དམིགས་པའམ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་དམིགས་པའམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དམིགས་པའམ་
ཤེས་རབ་ལ་དམིགས་པའམ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་དམིགས་པའམ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ལ་དམིགས་པའམ། གལ་ཏེ་ཟད་པ་ལ་དམིགས་

[124B] གལ་ཏེ་མི་སྐྱེ་བ་ལ་དམིགས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་དེ་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་དེ་
བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དྲན་པའི་
དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་དྲན་
པའི་དབང་པོ་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་དེ་དག་འགོག་པ་ལས་དྲན་པའི་དབང་པོ་འགོག་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དེ་ལའང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ་།ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དྲན་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་
པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་།འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ཤེས་པ་གང་གིས་དྲན་པའི་དབང་པོ་ཤེས་
པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲན་པའི་དབང་

[125A]༄༅། །པོ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་
ནི༑ ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་
ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏེ༑ གལ་ཏེ་བསམ་གཏན་དང་པོའམ། གལ་ཏེ་བསམ་གཏན་གཉིས་པའམ་གལ་ཏེ་བསམ་གཏན་གསུམ་པའམ། གལ་ཏེ་བསམ་གཏན་བཞི་པའམ། གལ་
ཏེ་བྱམས་པའམ། གལ་ཏེ་སྙིང་རྗེ་འམ། གལ་ཏེ་དགའ་པའམ། གལ་ཏེ་བཏང་སྙོམས་སམ། གལ་ཏེ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་
འཇུག་པའམ། གལ་ཏེ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བར་རམ། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཐར་པའམ། གལ་ཏེ་ཟད་པར་
གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དམ། གལ་ཏེ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་དག་གིས་ཇི་ལྟར་སེམས་རྩེ་གཅིག་པར་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་

[125B] །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་དེ་དག་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་
རོ༑ ༑ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་
འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ། གལ་ཏེ་མི་གཙང་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སམ། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་སྔོས་
པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སམ། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རུལ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སམ། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཟོས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སམ། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཚིག་པའི་འདུ་
ཤེས་ཀྱིས་སམ། གལ་ཏེ་རུས་གོང་གི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སམ། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་འཐོར་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སམ། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་མི་ལྡན་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སམ་
གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སམ། གལ་ཏེ་གནོད་སེམས་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སམ། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་མི་འཚེ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སམ། གལ་
ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སམ། གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་

[126A]༄༅། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་
དུ་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་
ན༑ ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེ་དག་འགོག་པ་ལས་
ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་འགགས་ཏེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་
བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་
ན༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་
འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་གིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ཡང་དག་པ་

[126B]ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་
ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་དཔག་ཏུ་
མེད་པ་མཐར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་དང། འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་མཐར་བྱེད་པ་དང། ཕུང་པོ་དག་གི་རིམ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་མཐར་བྱེད་པ་དང། མི་
སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་མཐར་བྱེད་པ་དང། སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་མཐར་བྱེད་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་
མཐར་བྱེད་པ་དང། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་མཐར་བྱེད་པ་དང། འདུ་བྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་མཐར་བྱེད་པ་འདི་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་
དབང་པོ་སྟེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་བསྐྱེད་པ། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་བསྐྱེད་པ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་བསྐྱེད་པ། དབང་པོ་ལྔ་བསྐྱེད་པ། སྟོབས་ལྔ་
བསྐྱེད་པ། རྗེས་སུ་དྲན་པ་དྲུག་བསྐྱེད་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་བསྐྱེད་པ། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་བསྐྱེད་པ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་

[127A]༄༅། །བསྐྱེད་པ། རིག་པ་བསྐྱེད་པ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་བསྐྱེད་པ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་བསྐྱེད་པ། རྣམ་པར་ཐར་པའི་
སྒོའི་མཆོག་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་མིག་འཁོར་བའི་སྐྱོན་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་ཤིན་ཏུ་བརྗོད་པ། འདས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་རྣམས་ཀྱིས་མཆོག་ཏུ་བྱ་བ་བྱས་པ། མ་འོངས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ། ད་ལྟར་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་ཤིང་གཞེས་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་འདི་མཆོག་ཏུ་མཛད་པ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་
ཐེག་པའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའམ། བླ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའི་ཐོག་མ་སྟེ་ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་
ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་

[127B]ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་
རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་གལ་ཏེ་མི་རྟག་པའི་རྣམ་པས་སམ། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་རྣམ་པས་
སམ༑ གལ་ཏེ་མུན་པའི་རྣམ་པས་སམ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་རྣམ་པས་སམ། གལ་ཏེ་དབུས་སུ་སྤྱོད་པས་སམ། གལ་ཏེ་མཛའ་བའི་རྣམ་
པས་སམ། གལ་ཏེ་མི་མཛའ་བ་ལ་མཛའ་བཤེས་ལྟ་བུའི་རྣམ་པས་སམ་གལ་ཏེ་སྐྱོན་དུ་ལྟ་བའི་རྣམ་པས་སམ། གལ་ཏེ་སྒྱིད་ལུག་པའི་རྣམ་པས་སམ། གལ་
ཏེ་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བའི་རྣམ་པས་སམ། གལ་ཏེ་ཆུའི་སྲིན་པོའི་རྣམ་པས་ཏེ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབུམ་དེ་དག་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་
ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་
བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན་

[128A]༄༅། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་
འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ནི། བསྐྱེད་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། བསྐྱེད་པའི་ཆོས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་
འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། ཤེས་རབ་དེའང་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་སྐྱེས་ཤིང་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ནས་འགགས་
སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ནས་འགགས་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་མཛད་ནས་
འགགས། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་ནས་འགགས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནའང་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་
ཀྱི་དོན་བྱེད་པར་འགྱུར། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་པར་འགྱུར་ཞིང་འགགས། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནའང་སེམས་
ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པར་འགྱུར་ཞིང་འགགས་

[128B]ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་མུན་པ་སེལ་བར་འགྱུར། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྣང་བར་འགྱུར་ཞིང་འགགས་
ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནའང་ལམ་གོལ་བ་འགོག་པར་འགྱུར་ཞིང་ལམ་འབྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་
ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་
ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་
འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང་ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་
སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་

[129A]༄༅། །རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། །འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་པ་གང་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་
ཤེས༑ ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གལ་ཏེ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཤེས་པས་
སམ༑ གལ་ཏེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཤེས་པས་སམ། གལ་ཏེ་སྤོང་བའི་ཤེས་པས་སམ། གལ་ཏེ་སྒོམ་པའི་ཤེས་པས་སམ། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་དུ་
བྱས་པའི་ཤེས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཤེས་པ་གང་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་
ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་
ཞིང་བསྐལ་པ་བྲྒྱའམ། བསྐལ་པ་སྟོང་ངམ། བསྐལ་པ་བྱེ་བའམ་བསྐལ་པ་ཕྲག་འབུམ་མམ། བསྐལ་པ་ཁྲག་ཁྲིག་གམ། བསྐལ་པ་གཏམས་སམ་

[129B] བསྐལ་པ་ཁྱད་ཕྱིན་ནམ། བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་
གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན༑ གནས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། གནས་ཤེས་པ་འགོག་པ་
ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། གནས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་
དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །གནས་པ་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ་།ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་
བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་

[130A]༄༅། །གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་གནས་
མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །འདས་པ་
ཤེས་ཏེ༑ འདས་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། འདས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། འདས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་
པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །མ་འོངས་པ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། མ་འོངས་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། མ་འོངས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། མ་འོངས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་
དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏེ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་

[130B] །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ལས་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་
ལས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་དང། ལས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་དང། ལས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་
ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། ཡང་དག་པར་བླང་བ་
ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །གནས་དང་གནས་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་
ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་གནས་དང་གནས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། གནས་དང་གནས་ཀྱི་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་
གནས་དང་གནས་ཀྱི་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།རྒྱུ་དང་རྒྱུའི་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་

[131A]༄༅། །པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། འགོག་པར་འགྱུར་བའི་
ལམ་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་
པ་ཤེས༑ རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།ཐམས་ཅད་དུ་
འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་
བའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁམས་དུ་མ་ཤེས་ཏེ། ཁམས་དུ་མ་ཤེས་པ་ཀུན་
འབྱུང་བ་ཤེས། ཁམས་དུ་མ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། ཁམས་དུ་མ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་ཏེ། ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་འགོག་པ་

[131B] ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ལ་
མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། འཇིག་
རྟེན་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །མོས་པ་དུ་མ་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་
དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། མོས་པ་དུ་མ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། མོས་པ་དུ་མ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། མོས་པ་དུ་མ་ཤེས་པ་འགོག་པར་
འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་
དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་
འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དབང་པོ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་ཏེ། དབང་

[132A]༄༅། །པོ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་
སོ༑ ༑ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །སྟོབས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། སྟོབས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། སྟོབས་ཤེས་པ་འགོག་པར་
འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཤེས་ཏེ་བརྩོན་འགྲུས་ཤེས་པ་
ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། བརྩོན་འགྲུས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། བརྩོན་འགྲུས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །རིམ་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། རིམ་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། རིམ་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་
ལམ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །བསམ་གཏན་ཤེས་ཏེ། བསམ་གཏན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་
བ་ཤེས༑ བསམ་གཏན་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། བསམ་གཏན་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་

[132B] །རྣམ་པར་ཐར་པ་ཤེས་ཏེ། རྣམ་པར་ཐར་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། རྣམ་པར་ཐར་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། རྣམ་པར་
ཐར་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་ཏེ། ཏིང་ངེ་
འཛིན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་
སོ༑ ༑ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་ཏེ། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། སྙོམས་པར་འཇུག་
པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཤེས་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། ཀུན་
ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །རྣམ་པར་

[133A]༄༅། །བྱང་བ་ཤེས་ཏེ། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཤེས་པ་
འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ་།ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །རྣམ་པར་གཞག་པ་ཤེས་ཏེ། རྣམ་
པར་གཞག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། རྣམ་པར་གཞག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། རྣམ་པར་གཞག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་
མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །སྔོན་གྱི་མཐའ་ཤེས་ཏེ། སྔོན་གྱི་མཐའ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། སྔོན་གྱི་
མཐའ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། སྔོན་གྱི་མཐའ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །སྔོན་གྱི་གནས་ཤེས་ཏེ། སྔོན་གྱི་གནས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། སྔོན་གྱི་གནས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་སྔོན་གྱི་གནས་
ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།ཕྱི་མའི་མཐའ་ཤེས་ཏེ་

[133B] ཕྱི་མའི་མཐའ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། ཕྱི་མའི་མཐའ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་
ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།འཆི་བ་ཤེས་ཏེ། འཆི་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། འཆི་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། འཆི་
བ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།སྐྱེ་བ་ཤེས་ཏེ། །སྐྱེ་བ་ཤེས་
པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ་།ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །འདོད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་ཏེ། འདོད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། འདོད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། འདོད་པའི་
ཟག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།སྲིད་པའི་ཟག་པ་
ཤེས་ཏེ༑ སྲིད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། སྲིད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། སྲིད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་

[134A]༄༅། །ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ལྟ་བའི་ཟག་པ་ཤེས་ཏེ། ལྟ་བའི་ཟག་པ་
ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། ལྟ་བའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་ལྟ་བའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་
ཤེས་སོ༑ ༑ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ཤེས་ཏེ། མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། མ་རིག་
པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་
བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཟད་པ་ཤེས་ཏེ། ཟད་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། ཟད་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། ཟད་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་
ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་ཏེ། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། མི་སྐྱེ་
བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་

[134B] །མི་འཇིགས་པ་ཤེས་ཏེ། མི་འཇིགས་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། མི་འཇིགས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། མི་འཇིགས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་
འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
མཚན་ཉིད་ལའང་བྱ་ཞིང། དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལའང་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་
ཉིད་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་
པའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་ཤེས་ཏེ། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་གནས་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་ཤེས་པ་འགོག་
པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་པོ་

[135A]༄༅། །ལའང་བྱའོ། །ལུས་ཀྱི་ལས་ཤེས་པ་དང། ངག་གི་ལས་ཤེས་པ་དང། ཡིད་ཀྱི་ལས་མཐའ་ཡས་པ་ཤེས་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཤེས་པ་
ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །
ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་མཐའ་ཡས་པ་ཤེས་ཏེ། སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཤེས་
པ་འགོག་པ་ཤེས། སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏོ། །རྗེས་སུ་འབྲང་བ་མཐའ་ཡས་པ་ཤེས་ཏེ། རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། རྗེས་སུ་འབྲང་
པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཤེས་
ཏེ༑ ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་

[135B] །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཤེས་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་
ཤེས། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཞེས་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །འདི་ནི། མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་ཤེས་པ་ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་
སྦྱར་ཏེ༑ དེ་ནི༑ ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང་ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་
པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་
འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོའི་གནས་ཤེས་པས་མེ་ལོང་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་འདི་ལྟ་སྟེ་

[136A]༄༅། །དཔེར་ན། སྐྱེས་བུའི་ལག་པས་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་བཟུང་བར་གཟུགས་ཐམས་ཅད་སྣང་ངོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོའི་གནས་ཤེས་པ་དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅིང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་པོ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་
སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི༑ རྣོའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། འབྲིང་ངོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། རྟུལ་ལོ། །སེམས་ཅན་
འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། མཆོག་ཏུ་རྣོ་བའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། མཆོག་གི་འབྲིང་ངོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། མཆོག་གི་རྟུལ་
བའོ༑ ༑སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། འབྲིང་གི་རྣོ་བའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། འབྲིང་གི་འབྲིང་ངོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི་
འབྲིང་གི་རྟུལ་བའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། རྟུལ་བའི་རྣོ་བའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། རྟུལ་པོའི་འབྲིང་ངོ་།སེམས་ཅན་འདི་དག་
གི་དབང་པོ་ནི། རྟུལ་བའི་རྟུལ་བའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། ཞེ་

[136B] །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། གཏི་མུག་གིས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། འདོད་ཆགས་
དང་ཞེ་སྡང་གིས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་གཏི་མུག་གིས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པའོ་།སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་
པོ་ནི༑ ཞེ་སྡང་དང་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པའོ་།སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གིས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པའོ། །སེམས་
ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། གཏི་མུག་དང་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། གཏི་མུག་དང་ཞེ་སྡང་གིས་ཉེ་བར་ཉོན་
མོངས་པའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གིས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། ཉེ་བར་
ཉོན་མོངས་པའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། ཞི་བའོ་།སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་
དབང་པོ་ནི། མ་ཞི་བའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། རབ་ཏུ་ཞི་བའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། རབ་ཏུ་མ་ཞི་བའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་

[137A]༄༅། །དབང་པོ་ནི། རྙོག་པ་ཅན་ནོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། རྙོག་པ་མེད་པའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི་དཀྲུགས་པའོ། །
སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། མ་དཀྲུགས་པའོ། །འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། གསལ་བའོ། །འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། མི་གསལ་བའོ་།འདི་དག་གི་དབང་པོ་
ནི༑ གྲོལ་བའོ། །འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། མ་གྲོལ་བའོ། །འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། རབ་ཏུ་གྲོལ་བའོ། །འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། རབ་ཏུ་མ་གྲོལ་བའོ། །འདི་དག་
གི་དབང་པོ་ནི། བདེ་བའོ། །འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། མི་བདེ་བའོ་།འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། མ་ཚང་བའོ། །འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི་མ་ཚང་བ་མེད་པའོ། །འདི་
དག་གི་དབང་པོ་ནི། དྲུག་ཆར་ཡོངས་སུ་ཚང་བའོ། །འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། དྲུག་ཆར་ཡོངས་སུ་མ་ཚང་བའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། ངེས་པའོ། །
སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། མ་ངེས་པའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
དབང་པོ་དང་ལྡན་པའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི་འཁོར་བའི་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་

[137B] ༑སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི་ཐུན་མོང་བའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་
དབང་པོ་ནི། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། ཤིན་ཏུ་མགུ་བའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། ཤིན་ཏུ་མ་མགུ་བའོ། །སེམས་ཅན་
འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། ཚིམ་པའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། ཚིམ་པའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། འཁྲུལ་པའོ་།སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་
དབང་པོ་ནི། མ་འཁྲུལ་པའོ། །འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། འཕྱར་བའོ། །འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། མ་འཕྱར་བའོ། །འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། རྒྱས་པའོ། །འདི་དག་གི་
དབང་པོ་ནི། མ་རྒྱས་པའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི་གཡེངས་པའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། མ་གཡེངས་པའོ་།སེམས་ཅན་འདི་དག་
གི་དབང་པོ་ནི། ཡངས་པའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི་ཡངས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། དབུགས་འབྱིན་པའོ། །སེམས་
ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། དབུགས་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་པའོ། །འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། མགྱོགས་པའོ། །འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། མི་མགྱོགས་པའོ། །སེམས་ཅན་

[138A]༄༅། །འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། མྱུར་བའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། མྱུར་བ་མ་ཡིན་པའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། རྒྱ་
ཆེ་བའོ༑ ༑སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། རྒྱ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། ངེས་པར་འབྱུང་བའོ་།སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི་
ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་དབང་པོ་ནི། ངེས་པར་འབྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་
ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་ཤེས་
པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །
ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་ཞེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་
བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་དུད་ཤེས་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ། གལ་

[138B] གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བར་རྗེས་སུ་དེ་ལྟ་བར་གནས་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའི་
བར་གྱི་རྒྱུད་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་
བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་ཞིང་བསྐལ་པ་བརྒྱ་ནས་བསྐལ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་དག་ཏུ་ལན་གསུང་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་
ནི༑ ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་
ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་
ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ། སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་
ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི། ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པ་སྟེ། དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་

[139A]༄༅། །ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་
པ་འདི་ནི། ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་
བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་
ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན་ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་ཀུན་ཤེས་
པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་
ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་

[139B] །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་
ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་
རྟེན་དུ་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་
ཀྱི་མཛད་པ་དག་མཛད་པས་དད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། དྲན་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་
དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནས་མཁས་པའི་བར་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཁྱིམ་
བདག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་གསུམ་སྤངས་པ་ལ་བྱ་བ་ཅིའང་མེད་དོ། །ཞེས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ལན་གཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་

[140A]༄༅། །འདོད་ཆགས་དང་གནོད་སེམས་བསྲབས་པ་ལ་བྱ་བ་ཅིའང་མེད་དོ། །ཞེས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཕྱིར་མི་འོང་བའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཐ་མའི་ཆ་དང་
མཐུན་པ་ལྔ་དག་སྤངས་པ་ལ་བྱ་བ་ཅིའང་མེད་དོ། །ཞེས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ལ་བྱ་བ་ཅིའང་མེད་དེ། །ཞེས་རབ་
ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་ནི་བྱས་པ་སོ་སོར་རྟོགས་ཤིང་མི་སྐྱེ་བ་སོ་སོར་རྟོགས་པ་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ལོངས་
སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང་ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །སྟོན་པ་མིག་དང་ལྡན་པས་བྱས་པ་ནད་འདྲར་མཁྱེན། །ཉོན་
མོངས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་དེ་ཡི་བསླབ་བྱ་མེད། །བསླབ་པ་ཀུན་ལ་བསླབས་པས་དེ་ཡི་བསླབ་བྱ་མེད། །བྱ་བ་བྱས་པ་དེས་མཁྱེན་འདི་ལྟར་རྨོངས་པ་མེད། །སྦྲུལ་གྱི་
མཆེ་བ་བཅད་ཅིང་དུག་ཀུན་རྣམ་བཅོམ་པས། །སེམས་ཅན་གནོད་བྱར་མི་རུང་དུག་སོ་དངོས་མེད་པ། །དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་སྤངས་པ་རློམ་སེམས་མི་དམིགས་ཏེ། །ཤིན་ཏུ་

[140B] །དེ་ཡི་སྡིག་མཐོང་སེམས་ཅན་ཁྱད་པར་མེད་པ་ལྟར། །དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་དག་སྤངས་ཤིང་འདས་པ་མེད། །སྔོན་གྱི་ལས་
མངོན་འདུ་བྱེད་སྡུག་བསྔལ་འཁོར་ལོ་སྡིག་གང་གིས་ཚེ་གཞན་དག་ཏུ་ཕྱིར་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་བཟློག་ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དབང་པོ་ཤེས་པ་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དབང་པོ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང་
ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་།ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྟོབས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་
ན༑ ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་དང་སྟོབས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གང་ཟག་
འདི་ནི༑ དད་པའི་སྟོབས་འདི་ཙམ་དང་ལྡན། གང་ཟག་འདི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་འདི་ཙམ་དང་ལྡན། དྲན་པའི་སྟོབས་འདི་ཙམ་དང་ལྡན། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་
འདི་ཙམ་དང་ལྡན། གང་ཟག་འདི་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་འདི་ཙམ་དང་ལྡན། གང་ཟག་འདི་ནི། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྟོབས་འདི་ཙམ་དང་ལྡན། གང་ཟག་འདི་

[141A]༄༅། །ནི༑ མོས་པའི་སྟོབས་འདི་ཙམ་དང་ལྡན་ནོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་ནས་མཁས་པའི་བར་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། སྟོབས་ཤེས་
པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟོབས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་
པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །
འདིར་ཆོས་ཉིད་འདི་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་དུས་རིང་དག་ནས་སྟོབས་ཤེས་བསྟེན། །སངས་རྒྱས་དཔག་མེད་དག་ལ་མ་ལུས་ཡོངས་
སུ་ཞུས༑ ༑འཇིག་རྟེན་གསལ་མཛད་དབང་པོ་སྟོབས་དང་སྟོབས་མིན་གསུང། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཤེས་གང་མི་མཆོག་རབ་ཏུ་མཁྱེན། །སེམས་ཅན་དག་གི་དད་
བརྩོན་དྲན་ཤེས་ཤེས་རབ་མཁྱེན། །གང་ཞིག་ཆོས་འདི་ལ་འཇུག་འབྱོར་བ་ཅི་འདྲ་བ། །དེ་ཞུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཁྱེན་པས་ལུད་སྟོན་མཛད། །རྫོགས་སངས་
སྟོབས་ཤེས་དེ་ལ་ཡང་དང་ཡང་བསླབ་པས། །འདིར་ནི་ཞུས་ན་དེ་ཡིས་ཐོགས་མེད་ལུང་སྟོན་མཛད། །རྣམ་འདྲེན་དེ་ནི་ཁང་མཆོག་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་

[141B] །བམ་པོ་བརྒྱད་པ། ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས་དོན་དག་འགྲུས་ཅིང། ལེ་ལོ་དག་གིས་ནི། མ་
ཡིན༑ བརྩོན་འགྲུས་དག་བརྩམས་པས་གནས་ཤེས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞིང། ལེ་ལོ་དག་གིས་ནི། མ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་བརྩོན་འགྲུས་དག་བརྩམས་པས་གནས་
ཤེས་པས་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞིང། ལེ་ལོ་དག་གིས་ནི། མ་ཡིན། བརྩོན་འགྲུས་དག་བརྩམས་པས་གནས་ཤེས་པ་རྟོགས་པར་
འགྱུར་ཞིང། ལེ་ལོ་དག་གིས་ནི། མ་ཡིན། བརྩོན་འགྲུས་དག་བརྩམས་པས་གནས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞིང། ལེ་ལོ་
དག་གིས་ནི། མ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་སྟོབས་བཅུའི་བར་དག་ལའང་བྱའོ། །བརྩོན་འགྲུས་དག་བརྩམས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་
བའི་ལམ་ཤེས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞིང། ལེ་ལོ་དག་གིས་ནི། མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ལུས་དང་བགས་པ་རྒྱུས་པ་རུས་པ་བསྐམས་གྱུར་ཅིང། །

[142A]༄༅། །བདག་གི་ལུས་དང་ཁྲག་བཅས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་བསྐམས་ཀྱང། །ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་རྟོགས་པར་མ་བྱས་པར་དུ་ནི། །བརྩོན་འགྲུས་གཏོང་
པ་དག་ཏུ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས་གནས་ཤེས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞིང། ལེ་ལོ་དག་གིས་མ་ཡིན་ཏེ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་
པས་དོན་དག་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་ཞིང། ལེ་ལོ་དག་གིས་ནི། མ་ཡིན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པའི་བར་དུ་འགྱུར་ཞིང་
ལེ་ལོ་དག་གིས་ནི། མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བརྩོན་འགྲུས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་བརྩོན་འགྲུས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་
པ་དང། ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རིམ་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་
ན༑ ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རིམ་པ་ལུས་ཀྱི་དང། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཡང་

[142B] སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ལུས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་ལ། སེམས་ལས་བྱུང་བས་ནི། མ་ཡིན་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་སེམས་
ལས་བྱུང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་ལ། ལུས་ཀྱིས་ནི། མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་སེམས་ཅན་གང་དག་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ལུས་དང་ལྡན་ལ། སེམས་ལས་བྱུང་བས་ནི། མ་ཡིན་པ་
དེ༑ ལུས་ཉམས་ཆུང་བ་ལས་སྨོད་པར་བྱེད། ལུས་ཉམས་ཆུང་བ་ལས་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པར་འཇིག་ཅིང་སྨོད་ལ་སྤྲོ་བ་མི་སྐྱོད་དོ་།གང་དག་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་
བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་ལ། ལུས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི། སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་སྨོད་པར་བྱེད་ཅིང་འཕྱར་བར་འགྱུར་རོ། །གང་དག་ལུས་ཀྱི་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་བརྩོན་
འགྲུས་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ནི། ཟུང་དུ་མཉམ་ཞིང་ལྡན་པ་ནི་སྨོད་པར་མི་བྱེད་ཅིང་འཕྱར་བར་མི་བྱེད་ལ། བརྩོན་འགྲུས་བར་མའི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་ཚོགས་སྒྲུབ་
ཅིང་བྱ་བ་མཐར་བྱེད་ལ། བྱ་བ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ། བདུད་ཀྱི་ཞགས་པ་གཅོད། བདུད་ཕམ་པར་བྱེད། བདུད་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་བྱེད་བདུད་ཀྱི་རིས་དག་སྐྲག་པར་བྱེད་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་འཕེལ་བར་བྱེད། ལམ་སྦྱོང་བར་བྱེད། མུ་སྟེན་པར་བྱེད། ཟམ་པ་འདོགས་པར་བྱེད། སྟེགས་འཆའ་བར་བྱེད། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་འབར་པར་

[143A]༄༅། །བྱེད༑ སྣང་བར་བྱེད། མུན་པ་སེལ་བར་བྱེད། ལམ་སྟོན་པར་བྱེད། ཡང་དག་པར་བླང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་ཤིན་ཏུ་གནས་ཤིང་
ཡོངས་སུ་མི་ཉམ་པར་བྱེད་དོ། །གང་དག་ལུས་ཀྱིའམ། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དེ་དག་ནི། ཤིང་ཀ་ཏ་ཀའི་འབྲས་བུ་ལྟར་དེ་དག་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་
འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རིམ་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྩོན་འགྲུས་
ཀྱི་རིམ་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་
སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསམ་གཏན་
ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཉམས་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་བསམ་གཏན་ཡང་དག་པ་ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། གནས་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་བསམ་གཏན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། ཁྱད་པར་གྱི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་བསམ་གཏན་

[143B] ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་བསམ་གཏན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟར་ན། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པས་བསམ་གཏན་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་དེ་དག་
གིས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་བསམ་གཏན་དེ་དག་གི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། རྒྱུ་གང་དང་རྐྱེན་གང་དག་གིས་གནས་པའི་ཆ་
དང་མཐུན་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་གི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་ཁྱད་པར་གྱི་ཆ་དང་མཐུན་པར་གྱུར་
པའི་བསམ་གཏན་དེ་དག་གི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པར་
གྱུར་པའི་བསམ་གཏན་དེ་དག་གི་རྒྱུ་དེ་དང། རྐྱེན་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསམ་གཏན་ཤེས་པ་དེ་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསམ་གཏན་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་

[144A]༄༅། །ཏེ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་
ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ཅན་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་
པོའོ༑ ༑ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་འདི་ནི། རྣམ་པར་ཐར་པ་གཉིས་པའོ། །གཙང་བ་ཉིད་ལ་མོས་པ་འདི་ནི། རྣམ་
པར་ཐར་པ་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་
པར་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང། ཅིའང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་
ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་པ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་

[144B] །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཀུན་
འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ་།ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན༑ ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཞི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་
ལྟ་སྟེ༑ ཤུགས་ལྡན་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། སེངྒེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་
བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་
པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང་ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་
ནོ༑ ༑ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་

[145A]༄༅། །གཤེགས་པས་བསམ་གཏན་ལ་མངོན་པར་གནས་པ་དང། དོན་རྟོགས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གང་དག་
བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཟག་པ་ཟད་ཅིང་དོན་རྟོགས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་རྟག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་
སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཡིད་
ལ་བྱེད་པའི་བར་གྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་མཚན་མ་དང་བྲལ་བའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་བསམ་གཏན་དང་པོ་
ལ་བརྟེན་ནས་བདག་མེད་པ་དང་བྲལ་བའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སྨོན་ལམ་དང་བྲལ་བའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་
དང། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུན་དུ་འཇུག་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་བརྟེན་
ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་བར་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནས་བསམ་གཏན་བཞི་

[145B] འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་
མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་
འཇུག་པ་དང། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བར་ལའང་རྒྱ་ཆར་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་
འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་
པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་དག་པ་
ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་གཏི་མུག་གིས་

[146A]༄༅། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། ཞེ་སྡང་དང་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་
བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། གཏི་མུག་དང་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་
ཉོན་མོངས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། ཆ་མཉམ་པར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། ཁྲོ་བས་ཀུན་
ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་འཁོར་དང། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང། ཕྲག་དོག་དང། སེར་སྣ་དང་གཡོ་དང། སྒྱུ་དང། ངོ་
ཚ་མེད་པ་དང། ཁྲེལ་མེད་པ་དང། ཁེངས་པ་དང། ཉེས་རྩོམ་དང། རྒྱགས་པ་དང། བག་མེད་པ་དང། ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཀུན་
ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། ང་རྒྱལ་གྱིའང་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། ལྷག་པའི་ང་

[146B]བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། ཅུང་ཟད་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན། ཁ་གསག་དང། གཞོགས་སློང་དང། ཐོབ་ཀྱིས་འཇལ་བས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་རྙེད་པས་རྙེད་པར་བྱེད་འདོད་
པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། སྡིག་འདོད་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། འདོད་ཆེན་དང། འདོད་པ་དང། དྲན་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། སྤྱོད་
པ་མ་ཡིན་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། མི་སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། མི་བཟོད་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། སྦེད་པས་ཀུན་
ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཡོངས་སུ་སྦེད་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཆོས་མ་ཡིན་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཆགས་པ་དང་མི་མཐུན་
པར་ཆགས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་
བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། འདོད་པ་ལ་འདུན་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། གནོད་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་

[147A]༄༅། །དང། རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། རྒོད་པ་དང། འགྱོད་པ་དང། ཡིད་གཉིས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་
དང། མི་དགའ་བས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། དགའ་བས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། གླལ་བས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། བཟའ་བ་མ་བསྡམས་
པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། འདུ་ཤེས་ནས་ཚོགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་
ཉོན་མོངས་པ་དང། བདག་ལ་དབང་མེད་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང། ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཐོགས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་
མོངས་པ་དང། ཆོག་མི་ཤེས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་
ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་

[147B]རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདོད་པ་ལ་འདུན་པའི་གཉེན་པོ་ནི། མི་
གཙང་བའོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་གནོད་སེམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི། བྱམས་པའོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། རྨུགས་
པ་དང་གཉིད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། རྒོད་པའི་གཉེན་པོ་ནི་ཞི་ནས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། འགྱོད་པའི་གཉེན་པོ་ནི། ཤེས་རབ་ཚོར་བའོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཉེན་པོ་ནི། ཆོས་རྣམས་
ལ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། མི་དགའ་བའི་གཉེན་པོ་ནི། ཕན་ཡོན་སྟོན་པའོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། དགའ་བའི་གཉེན་པོ་ནི། བདག་བསྡུས་པའོ་།ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། གླལ་བའི་གཉེན་པོ་ནི། བརྩོན་འགྲུས་
རྩོམ་པའོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། བཟའ་བ་མ་བསྡམས་པའི་གཉེན་པོ་ནི། ཟས་ལ་མི་མཐུན་པའི་འདུ་ཤེས་སོ་།ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་

[148A]༄༅། །བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་ནི། སེམས་རབ་ཏུ་བསྡུས་པའོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
རབ་ཏུ་མཁྱེན། འདུ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི། མཚན་མ་མེད་པའོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་ནི། ཆོས་
རྣམས་ལ་དོན་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། ལུས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་གཉེན་པོ་ནི། སྡོམ་པའོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་
ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། ཆགས་པའི་གཉེན་པོ་ནི། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པའོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། མུ་སྟེགས་ཀྱི་
ཤེས་པ་ཉིད་དག་ལ་ཆགས་པའི་གཉེན་པོ་ནི། མི་མཐུན་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་
བསྐལ་བར་ལན་གསུང་བ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ་།ཁྱིམ་བདག་

[148B] དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་
ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟར་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལས་ལྡང་བར་བྱ་ཞིང། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལས་ལངས་ནས་ཆོས་འདི་དག་ལ་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པ་དེ་ཡང་དག་པ་
ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལས་ལངས་པའི་སེམས་དབེན་པ་ལ་གཞོལ་བར་གྱུར་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། བསམ་གཏན་
དང་པོ་ལས་ལངས་པའི་སེམས་དགའ་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དང། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལས་ལངས་པའི་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་
དང། དེ་དང་པོའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པའི་ཆོས་དེ་དག་རབ་ཏུ་མཁྱེན། སེམས་གང་གཞོལ་བར་གྱུར་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། ཆོས་
གང་དག་ལ་དགའ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། གང་དག་ལ་མི་དགའ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། ཆོས་
གང་ཡིད་ལ་བྱས་ཤིང་ལྡང་བ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང། གསུམ་པ་དང། བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང་

[149A]༄༅། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་དང། དེ་བཞིན་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། དེ་ལྟར་
ན༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་ལྡང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་ལྡང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་
བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་རྒྱ་ཆེར་བྱ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང་ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་
བཞིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན་ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་སྔོན་གྱི་བསྐལ་པ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། བསྐལ་པ་གང་དུ་མིང་དུ་བཏགས་པར་གྱུར་པ་དེ། རྐྱེན་གང་དག་གིས་མིང་དུ་བཏགས་ནས་ཡང་དག་པར་
གནས་པའི་བསྐལ་པ་དེ་དག་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདིའི་མིང་བསྐལ་པ་པདྨ་སྟོང་མཐོང་ཞེས་བཏགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྐལ་པ་དེ་དག་
གི་སོ་སོ་རབ་ཏུ་མཁྱེན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གི་མཚན་བཙུན་པར་བཏགས་པའང་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། འདིར་ཤཱཀྱའི་རིགས་

[149B]པ་དེ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྐལ་པ་དེ་དག་དང། སངས་རྒྱས་དེ་དག་གི་མཚན་བཏགས་
པ་རབ་ཏུ་མཁྱེན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེར་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིང་དུ་བཏགས་པ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཤེས་པ་དེ་
ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །
ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྔོན་གྱི་གནས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་བསྐལ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དག་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གང་དུ་བདག་ཡུན་རིང་པོར་གནས་ཤིང། དེ་ནས་ཀྱང་སྔོན་གྱི་གནས་གང་ལ་ཕྱིར་
ཞིང་གནས་པ། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའམ། གལ་ཏེ་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུའམ། གལ་ཏེ་གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དུའམ། གལ་ཏེ་མིར་རམ། གལ་ཏེ་ལྷར་
རམ༑ གལ་ཏེ་ཡི་དྭགས་སུའམ། གལ་ཏེ་སེངྒེར་རམ། གལ་ཏེ་སྟག་ཏུའམ། གལ་ཏེ་གཟིག་ཏུའམ། གལ་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལ་རྒྱུ་བའམ། གལ་ཏེ་བྱའི་ཚོགས་སུའམ་

[150A]༄༅། །གལ་ཏེ་སྦྲུལ་གདུག་པའི་ཚོགས་སུའམ། གལ་ཏེ་སྦྲུལ་གྱི་ཚོགས་སུའམ། གལ་ཏེ་སེར་མོའི་ཚོགས་སུའམ། གལ་ཏེ་ས་ལ་རྒྱུ་བར་
རམ༑ གལ་ཏེ་བར་སྣང་ལ་རྒྱུ་བར་རམ། གལ་ཏེ་རྐང་མེད་དུའམ་གལ་ཏེ་རྐང་གཉིས་པར་རམ། གལ་ཏེ་རྐང་བཞི་པར་རམ། གལ་ཏེ་རྐང་མང་དུའམ། གལ་
ཏེ་ཆུ་ལ་རྒྱུ་བར་རམ། གལ་ཏེ་སྐམ་ས་ལ་རྒྱུ་བར་རམ། གལ་ཏེ་གནོད་སྦྱིན་གྱི་ཚོགས་སུའམ། གལ་ཏེ་ཤ་ཟའི་ཚོགས་སུའམ། གལ་ཏེ་སྲིན་པོའི་ཚོགས་སུའམ་
གལ་ཏེ་འབྱུང་པོའི་ཚུགས་སུའམ། གལ་ཏེ་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་ཚོགས་སུའམ། གལ་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་ཚོགས་སུའམ། གལ་ཏེ་མིའམ་ཅིའི་ཚོགས་སུའམ་
གལ་ཏེ་ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོའི་ཚོགས་སུའམ། གལ་ཏེ་མི་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་སུའམ། གལ་ཏེ་ཕྲེང་བ་འཆང་བའི་ཚོགས་སུའམ། གལ་ཏེ་ལག་ན་གཞོང་ཐོགས་
ཀྱི་ལྷར་རམ། གལ་ཏེ་རྟག་ཏུ་མྱོས་པའི་ལྷར་རམ། གལ་ཏེ་ལུས་རྒྱན་ཐོགས་པའི་ལྷར་རམ། གལ་ཏེ་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷར་རམ་གལ་ཏེ་སུམ་ཅུ་རྩ་
གསུམ་གྱི་ལྷར་རམ། གལ་ཏེ་འཐབ་བྲལ་གྱི་ལྷ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དགའ་ལྡན་དུའམ། གལ་ཏེ་འཕྲུལ་དགར་རམ། གལ་ཏེ་གཞན་འཕྲུལ་དབང་

[150B] གལ་ཏེ་ཚངས་པར་རམ། གལ་ཏེ་ཚངས་རིས་སུའམ་གལ་ཏེ་ཚངས་པ་མདུན་ན་འདོན་དུའམ། གལ་ཏེ་ཚངས་པ་ཀུན་འཁོར་དུའམ། གལ་ཏེ་ཚངས་
པ་ཆེན་པོར་རམ། གལ་ཏེ་འོད་དུའམ། གལ་ཏེ་འོད་ཆུང་དུའམ། གལ་ཏེ་ཚད་མེད་འོད་དུའམ། གལ་ཏེ་འོད་གསལ་དུའམ། གལ་ཏེ་དགེ་བར་རམ་ཆུང་
དགེར་རམ། ཚད་མེད་དགེར་རམ། དགེ་རྒྱས་སུའམ། ཆེ་བར་རམ། ཆུང་ཆེར་རམ། ཚད་མེད་ཅེར་རམ། འབྲས་བུ་ཆེ་བར་རམ། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་
ཅན་དུའམ། གལ་ཏེ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དུའམ། གལ་ཏེ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དུའམ། གལ་ཏེ་ཅིའང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དུའམ་
གལ་ཏེ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དུ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདས་
པའི་དུས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་གལ་ཏེ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའམ། གལ་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་
ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའམ། གལ་ཏེ་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའམ་གལ་ཏེ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་

[151A]༄༅། །རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའམ། གལ་ཏེ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའམ་
གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་མཁྱེན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདས་པའི་དུས་སུ་འཁོར་བ་གང་དག་
ལ་གནས་ནས་གང་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོས་ལྡན་འདས་དེས་པར་གནས་པ་དེ་དག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཤིང། ཡོངས་སུ་ཞུས་ནས་མཁྱེན་པ་གང་དག་བསྒྲུབས་པ་འདི་ལྟ་
སྟེ༑ ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང། བཟོའི་ཤེས་པ་དང། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་བསྒྲུབས་པ་དེ་དང། དེ་དག་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་
པ་མ་གཏོགས་པར་བྯོའམ། བཟོ་ཤེས་པའམ། ལས་སམ། ལས་ཤེས་པ་གང་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྔོན་མ་བསྐྱེད་པ་མེད་དེ། སྔོན་མངོན་པར་
འདུས་མ་བྱས་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། འདིར་གང་གི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་
བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་

[151B]ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་འོངས་པའི་བསྐལ་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་
དང། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མིང་དུ་བཏགས་པ་རབ་ཏུ་མཁྱེན། རྒྱུ་གང་དང་རྐྱེན་གང་དག་གིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང། སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱི་མིང་
དུ་བཏགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་
ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་
ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཆི་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་གང་དག་སྐྱེས་ནས་འཆི་བར་འགྱུར་བ། འཆི་བ་དང། འཆི་འཕོ་དང། འཆི་བར་བྱེད་པ་དང། གསོད་པ་དང། དུས་བྱེད་པ་དང། ཕུང་པོ་
འཇིག་པ་དང། ལུས་འདོར་བ་དང། སྲོག་གི་དབང་པོ་ཡང་དག་པར་གཅོད་པ་དང། །རིས་ལྷན་ཅིག་མཐུན་པ་བྱེད་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་

[152A]༄༅། །བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ཚེའི་ཚད་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པར་འཆི་བར་འགྱུར། སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། ཕ་རོལ་གྱི་གནོད་པས་འཆི་བར་འགྱུར་
སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། ཡང་དག་པར་སྤངས་པས་འཆི་བར་འགྱུར། སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། ཡང་བ་མ་སྤངས་པས་འཆི་བར་འགྱུར། སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། དུས་ཚིགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ནས་
འཆི་བར་འགྱུར། སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། བསོད་ནམས་ཟད་པས་འཆི་བར་འགྱུར། ཞེས་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཆི་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཆི་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཀུན་
འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ་།ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་འཆི་བ་ན་སྐྱེ་བའི་
མཚན་མ་འདི་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་དུས་འདིས་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་མཚན་མ་དག་མཐོང་བ་ནི། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་འགྲོའོ།།

[152B] དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་འགྲོའོ། །གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཚན་མ་དག་མཐོང་བ་ནི་གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དུ་འགྲོའོ། །མིའི་
མཚན་མ་དག་མཐོང་བ་ནི། མིའི་འཇིག་རྟེན་དུ་འགྲོའོ། །ལྷའི་མཚན་མ་དག་མཐོང་བ་ནི། མཐོ་རིས་སུ་འགྲོའོ། །མིར་སྐྱེ་བའི་མཚན་མ་དག་མཐོང་བ་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདས་
པར་འགྲོའོ་ཞེས། ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དེ་
ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་ནི་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་
པ་དང། ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདོད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཅེ་ན༑ ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདོད་པའི་ཟག་པ་ནི། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ། ཡང་
དག་པ་མ་ཡིན་པ། སོ་སོ་ཉེ་བར་གཞོག་པ། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱེད་པ། བཅིངས་པ་ལྷོད་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཐར་པར་དཀའ་བ། མི་བཤེས་ཀྱང་བཤེས་

[153A]༄༅། །པ་ལྟར་སྣང་བ། བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ། མི་མཐུན་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་དག་ཏུ་མཚུངས་པའོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་
བ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། འདོད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདོད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུང་བ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཀུན་
འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ་།ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྲིད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་
ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སྲིད་པ་ལ་སྲེད་པ་དང་སྲིད་པ་ལ་རྟག་ཏུ་མངོན་པར་དགའ་
བ་དང། སྲིད་པའི་བྱ་བ་ལ་ཆགས་པ་དང། སྲིད་པ་ལ་རོ་མྱང་བར་བལྟས་པ་དང། སྲིད་པ་གང་གི་དབང་གིས་སྔོན་གྱི་མཐའ་མ་ཤེས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་
མྱོང་ལ་སྲིད་པ་དེའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆགས་ཤིང་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་སྡུག་བསྔལ་སྤང་བ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་ནས་མཁས་པའི་བར་གང་

[153B] སྲིད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྲིད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་
པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང་ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱིམ་
བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལྟ་བའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ལམ་གོལ་བར་ཞུགས་པ་ནི། འདི་དག་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆད་པར་ལྟ་བ་དང། རྟག་པར་ལྟ་བའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ཆད་པའི་ཆོས་དེ་གང་
ཡང་མེད་ཅིང། གང་འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འཕོ་བའི་ཆོས་དེའང་མི་དམིགས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ལས་ཚོགས་པ་དག་གིས་སྐྱེ་སྟེ། ཁྱིམ་བདག་འདི་
ལྟ་སྟེ༑ དཔེར་ན། ཆུ་ཆེན་པོ་འབབ་པ་ན་སྒྲ་འབྱུང་ལ། དེའི་སྒྲ་འབྱུང་བ་ལ་བྱེད་པ་པོ་སུའང་མེད་དེ། གཞན་དུ་ན་ཚོགས་པའི་སྦྱོར་བས་འབྱུང་ངོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་བཞིན་
དུ་རྐྱེན་ཡོད་ན། འཁོར་བའི་རྒྱུན་དུ་འཇུག་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དག་ཡོད་ན། ལས་བྱེད་ལ། ལས་ཡོད་ན། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་ཅིང་འདིར་སོ་སོ་མྱོང་བར་

[154A]༄༅། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། གཞན་དུ་ན་རྐྱེན་དེ་དག་ཡོད་ཅིང་ཚོགས་པས་འགྲུབ་བོ། །དེ་ལ་བུས་པ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་སོ་
སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ངས་ལས་འདི་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པ་གང་ངའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་མྱོང་བར་བྱའོ། །ཞེས་དེ་ལྟར་ང་རྒྱལ་
ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོད་པས་འཁོར་བའི་རྒྱུན་མི་འཆད་དོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་ནས་མཁས་པའི་བར་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ལྟ་བའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་
ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལྟ་བའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
ལྟ་བའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་
པ་དང། ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། མ་རིག་པ་ནི། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པ་དང། ཆད་

[154B] མུན་པ་དང། མིག་མ་ཡིན་པར་བྱེད་པ་དང། ཤེས་རབ་འགོག་པ་དང། ཕོངས་པའི་ཕྱོགས་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཡང་དག་པར་འཇུག་པར་མི་བྱེད་པའོ། །
དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་ནས་མཁས་པའི་བར་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ཤེས་བྱ་སྟེ། ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་རིག་པའི་ཟག་
པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་ལོངས་
སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང་ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཟད་པ་ཤེས་པ་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། གང་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པ་དེ་ཟག་པ་ཟད་པའོ། །གང་
ཟག་པ་ཟད་པ་དེ་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་ཅིང་དེ་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པའོ་།གང་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་འཁོར་བའི་ལམ་དུ་མི་འཇུག་གོ་དེ་ལྟར་ན་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཟད་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་ནས་མཁས་པའི་བར་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཟད་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་

[155A]༄༅། །བཞིན་གཤེགས་པ་ཟད་པ་ཤེས་པ་དེའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུང་བ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་
བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སྲེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་འགྲུབ་ལ་ཤེས་པའི་དབང་
གིས་དེའི་སྤོང་བ་འགྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་ཤེས་པ་གང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་ཏེ། དེ་ནི། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་ནས་མཁས་པའི་བར་གང་ཡིན་པ་
འདི་ནི༑ མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་
ཞུས་པ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུང་བ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་

[155B] དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ལ་གཞན་ལ་རག་མ་ལུས་པའི་ཤེས་པ་ལ་དམིགས་ནས་ངས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་པའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་དེ་གང་ཕ་རོལ་དག་གིས་དེ་
ཆོས་འདི་དག་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་སོ། །ཞེས་རྒོལ་བ་ལ་བསྙེངས་པ་མི་མངའོ། །དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་ལུས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ལ་
བཞུགས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་ལུས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུང་བ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་
བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་ཡི་གེ་འདི་ནི། དོན་སྟོན་ཏེ་
འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དོན་དང། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དང། སྲོག་མེད་པའི་དོན་དང། གང་ཟག་མེད་པའི་དོན་དང། སྟོང་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའི་དོན་དང། མཚན་

[156A]༄༅། །མ་དང་བྲལ་བའི་དོན་དང། སྨོན་ལམ་དང་བྲལ་བ་སྟེ་དེའང་འདིར་བརྗོད་པར་བྱ་ཞིང་འདི་ལྟར་མངོན་དུ་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་
རྟག་པ་ཞེའམ། སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེའམ། བདག་མེད་པ་ཞེའམ། མཚན་མ་དང་བྲལ་བ་ཞེའམ། སྨོན་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེའམ། ཞི་བ་ཞེའམ། རློམ་སེམས་མེད་པ་
ཞེའམ༑ བདག་འདུལ་བ་ཞེའམ། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ཞེའམ་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡི་གེ་འདི་དག་ནི། དུས་དང་ལྡན་པར་སོ་སོར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་
བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཆགས་པ་དག་གི་དུས་སུ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་དོ་།མཚན་མ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་དག་གི་དུས་སུ་ནི། མཚན་མ་མེད་པའོ། །སྨོན་ལམ་ལ་
མངོན་པར་ཆགས་པ་དག་གི་དུས་སུ་ནི། སྨོན་པ་མེད་པའོ། །བསམ་པ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་དག་ལ་ནི། སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང་
མཐོང་བ་ནས་མཁས་པའི་བར་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ལོངས་

[156B] །ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་ཉིད་བཞི་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། གླང་པོ་ཆེ་ལྟར་གཟིགས་པ་ཉིད་དང། སེངྒེ་ལྟར་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པ་ཉིད་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
བསམ་པ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་དང། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལམ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་ནས་མཁས་པའི་བར་གང་ཡིན་པ་
འདི་ནི༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་
དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་བར་ལན་གསུང་བ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང་ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱིམ་
བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་

[157A]༄༅། །པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བྱམས་པ་སྒོམ་པར་མཛད་དེ། ངས་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། སྐྱེ་བའི་འཇིགས་པ་ལས་བསྐྱབ་པར་
བྱ། རྒ་བའི་འཇིགས་པ་དང། ནད་ཀྱི་འཇིགས་པ་དང། འཆི་བའི་འཇིགས་པ་ལས་བསྐྱལ་པར་བྱ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་བྱམས་པ་སྒོམ་
པ་འདི་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་དང་པོའོ། །ཀྱེ་ཨེ་མ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། སྡུག་བསྔལ་བ་སྟེ། དེ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་བསྟན་
པར་བྱའོ། །གཞན་མ་ཡིན་པ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་ཐར་པར་བྱའོ་།ཞེས་ཐུགས་རྗེ་བསྐྱེད་པར་མཛད་དོ། །གཞན་མ་ཡིན་པའི་ལམ་འདི་ནི། དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་
ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱེད་པའོ། །ཞེས་དགྱེས་པ་བསྐྱེད་པར་མཛད་དོ། །དགྱེས་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་བཏང་སྙོམས་སུ་མཛད་ཅིང། སེམས་དཔའ་མེད་
པའི་བཏང་སྙོམས་བསྐྱེད་པར་མཛད་དོ། འདི་དག་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་བཞི་པའོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་ནས་མཁས་པའི་བར་གང་
ཡིན་པ་འདི་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་

[157B]ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང་
ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཅེ་ན༑ ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། དང་པའི་སེམས་དང། རྙོག་པ་མེད་པའི་སེམས་དང། དཀྲུགས་པ་མེད་པའི་སེམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏོ༑ ༑བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་གཞོལ་བ་དང། སེམས་རབ་ཏུ་བསྡུས་པ་དང། སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་བརྗེད་པ་མེད་པ་དང། སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་མ་གཡེངས་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་མེད་
པར་གྱུར་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་དང། གསལ་བ་དང། མངོན་
པར་རྟོགས་པ་དང། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། མཁས་པའི་བར་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟར་ན་

[158A]༄༅། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་
ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུས་ཀྱི་ལས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་
འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུས་ཀྱི་ལས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་བ་དང། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་སྤོང་བ་དང། འདོད་
པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་སྤོང་བ་སྟེ། ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུས་ཀྱི་ལས་དགེ་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་
བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུས་ཀྱི་ལས་མི་དགེ་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། འདི་ལ་སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
རབ་ཏུ་མཁྱེན། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་

[158B]མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུས་ཀྱི་ལས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུས་ཀྱི་ལས་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་
ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་ནས་མཁས་པའི་བར་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏོ༑ ༑དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལུས་ཀྱི་ལས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་
དང། ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །བམ་པོ་དགུ་པ། ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ངག་གི་ལས་སེམས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ངག་གི་ལས་དགེ་བ་རྣམ་པ་བཞི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་སྤངས་པ་དང། ཕྲ་
མ་སྨྲ་བ་སྤངས་པ་དང། ངག་རྩུབ་པོ་སྤངས་པ་དང། ཚིག་ཀྱལ་པ་སྤངས་པ་སྟེ། ངག་གི་ལས་ཀྱི་དགེ་བ་རྣམ་པ་བཞི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་

[159A]༄༅། །དང། ཕྲ་མ་དང། ངག་རྩུབ་པོ་དང། ཚིག་ཀྱལ་པ་སྟེ། ཁྱིམ་བདག། དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ངག་གི་ལས་མི་དགེ་བ་རྣམ་པ་
བཞི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་།ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ངག་གི་ལས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་དང། མི་མཐུན་པར་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་དང། དུས་
ཚིགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བསྒྱུར་བ་དང། སྤྱོད་ལམ་ལས་བྱུང་བའི་ངག་གི་ལས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་ནས་མཁས་པའི་བར་
གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ངག་གི་ལས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ངག་
གི་ལས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་
དང། ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞི་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་

[159B] ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡིད་ཀྱི་ལས་དགེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། བརྣབ་སེམས་མེད་པ་དང། གནོད་སེམས་མེད་པ་དང། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །
ཡིད་ཀྱི་ལས་མི་དགེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། བརྣབ་སེམས་དང། གནོད་སེམས་དང། ལོག་པར་ལྟ་བའོ། །ཡིད་ཀྱི་ལས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་དང། མི་མཐུན་པར་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་དང། སྤྱོད་ལམ་ལས་བྱུང་བ་དང། དུས་ཚིགས་ཀྱིས་
རྣམ་པར་བསྒྱུར་བའོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་ནས་མཁས་པའི་བར་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་
བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་བྱས་ནས་ལུས་ཀྱི་ལས་རྩོམ་ངག་གི་ལས་རྩོམ། ཡིད་

[160A]༄༅། །ཀྱི་ལས་རྩོམ་མོ། །ཁྱིམ་བདག། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གལ་ཏེ་ཟད་པ་ཤེས་པའམ། གལ་ཏེ་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའམ། གལ་
ཏེ་འཁོར་བ་ཤེས་པའམ། གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་བྱས་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་ལས་རྩོམ་པའི་བར་དུའོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་ནས་མཁས་པའི་བར་
གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྔོན་
དུ་འགྲོ་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་
པ་དང། ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག། ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུས་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ལས་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མ་བསྐྱེད་པའམ་མི་གནས་པའམ། མི་འགག་པ་དེ་

[160B] དེ་བཞིན་དུ་ངག་གི་ལས་དང། ཡིད་ཀྱི་ལས་ལའང་བྱའོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་ནས་མཁས་པའི་བར་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཤེས་པ་
ཞེས་བྱའོ། །ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གང་དམིགས་པར་མཛད་པའི་མཁྱེན་པ་དེས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་མཛད་དེ་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཐུགས་
ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་གནོད་པ་མེད་པར་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་ལ་གཟིགས་པ་ན་ལམ་གོལ་བར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་སྲིད་པ་དང། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་གནོད་པ་
དང། རྒ་བ་དང། ན་བ་དང། འཆི་བ་ཡོད་པ་དག་གིས་ཉེན་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་མཁྱེན་པས་དཔྱོད་པར་མཛད་པ་ནི་ཕུང་པོ་ཀུན་སྤངས་པ་མ་གཏོགས་
པར་གཞན་དུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གནོད་པ་མེད་པར་མ་གཟིགས་ཏེ། དེའི་མཁྱེན་པ་དེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ་གནོད་པ་ཡང་གང་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་དང། གནོད་
པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་གནོད་པ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་

[161A]༄༅། །དང། འགོག་པ་དང། ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ་།ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམ་པ་ཤེས་
པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་།འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་དག་ལས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམ་
མོ༑ ༑ཁྱིམ་བདག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་པ་གང་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་དེ་ལས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་ཆགས་སྤང་བ་ཤེས་པ་དང་
ཞེ་སྡང་སྤང་བ་ཤེས་པ་དང། གཏི་མུག་སྤང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་ཉམ་མོ། །ཤེས་པ་གང་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་དེ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཤེས་པ་ནས་དེ་
བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ལམ་ཤེས་པ་དང། རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཤེས་པ་དང་ཞི་གནས་ཤེས་པ་དང། ལྷག་མཐོང་ཤེས་པ་དང། རིག་པ་ཤེས་པ་དང། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཤེས་པ་
དང། ཟད་པ་ཤེས་པ་དང། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དང། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང། སྤང་བ་ཤེས་པ་དང། བསྒོམ་པ་ཤེས་པ་དང། མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ཤེས་པ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་
གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་དང། ལྷའི་མིག་ཤེས་པ་དང། ལྷའི་རྣ་བ་ཤེས་པ་དང། ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང། སྔོན་གྱི་གནས་ཤེས་པ་དང། ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་

[161B] འབྲས་བུ་ཤེས་པ་དང། འཇུག་པ་ཤེས་པ་དང། ལྡོག་པ་ཤེས་པ་དང། ཕུང་པོ་ཤེས་པ་དང། ཁམས་ཤེས་པ་དང། སྐྱེ་མཆེད་ཤེས་པ་དང། རྟེན་
ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། དབང་པོ་ཤེས་པ་དང་སྟོབས་ཤེས་པ་དང། བདེན་པ་ཤེས་པ་དང། འཁོར་བ་ཤེས་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཤེས་པ་
དང༑ དུས་ཤེས་པ་དང། དུས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་དང། རིགས་པ་ཤེས་པ་དང། མངོན་སུམ་པ་ཤེས་པ་དང། བཟོད་པ་ཤེས་པ་དང། རིང་བ་ཤེས་པ་དང། ཉེ་བ་
ཤེས་པ་དང། འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། མི་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང་བསྒོམས་པ་ཤེས་པ་དང། མ་བསྒོམས་པ་ཤེས་པ་དང། ཟད་པ་ཤེས་པ་དང། ཀུན་ནས་མནར་
སེམས་ཤེས་པ་དང། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང། དོན་དམ་པ་ཤེས་པའི་བར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན། སངས་རྒྱས་ནི། ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་པ་དེ་ལས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམ་མོ། །
དེ་ལ་ཤེས་པ་དང། མཐོང་བ་ནས་མཁས་པའི་བར་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། ཡོངས་སུ་མི་ཉམ་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམ་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །

[162A]༄༅། །ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང། ལམ་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གཞན་ལས་མ་གསན་པར་ཆོས་ཐམས་
ཅད་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ལ་མཁས་པས་ཆོས་ཉན་པ་པོའི་དབང་གིས་དུས་དང་
དུས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས། སེམས་ཅན་དག་གི་བསམ་པ་ལ་མཁས་པས་དུས་ལས་མི་འདའ་བ་ལ་མཁས། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་མཁས་པས་སྣོད་ལ་
མཁས༑ ཆོས་སྟོན་པས་ཆོས་ཉན་པ་པོ་དག་གི་ཐབས་དང། ཆོས་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་མཁས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག། གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་པོ་ཡང་
དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བསམ་པ་ཅན་ནོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། ཞེ་སྡང་གི་བསམ་པ་ཅན་ནོ། །

[162B] གཏི་མུག་གི་བསམ་པ་ཅན་ནོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གི་བསམ་པ་ཅན་ནོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། འདོད་ཆགས་
དང་གཏི་མུག་གི་བསམ་པ་ཅན་ནོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་བསམ་པ་ཅན་ནོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། གཏི་མུག་དང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བསམ་པ་
ཅན་ནོ༑ ༑སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། གཏི་མུག་དང་ཞེ་སྡང་གི་བསམ་པ་ཅན་ནོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་བསམ་པ་ཅན་
ནོ༑ ༑སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། བསམ་པ་དགེ་ལ་སྦྱོར་བ་ནག་གོ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། བསམ་པ་ནག་ལ་སྦྱོར་བ་དགེ་བའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་
ནི༑ བསམ་པ་ནག་ལ་སྦྱོར་བའང་ནག་པའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་བསམ་པ་དགེ་ལ་སྦྱོར་བའང་དགེའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། ཟང་ཟིང་ལ་གདུ་
ལ་ཆོས་ལ་མི་གདུ་བའོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། ཆོས་ལ་གདུ་ལ་ཟང་ཟིང་ལ་མི་གདུ་བའོ། །གང་ཟག་འདིས་ནི། དགེ་བའི་རྩ་བ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་མངོན་པར་འདུས་
བྱས༑ སེམས་འདི་དག་གིས་ནི། དགེ་བའི་རྩ་བ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་མངོན་པར་འདུས་བྱས། གང་ཟག་འདི་ནི། ལམ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་

[163A]༄༅། །གང་ཟག་འདི་ནི། ལམ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར། གང་ཟག་འདི་ནི། བྱམས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་
གང་ཟག་འདི་ནི། བྱམས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དེ་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་
འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན་
ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་བ་གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་
བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ནད་དུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་འབྲས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་
པའམ༑ གལ་ཏེ་ཟུག་རྔུར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་སྡིག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་ནས་ཉམས་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་

[163B] རབ་ཏུ་འཇིག་པར་རམ་ཉེས་པར་རམ། འགོ་བའི་ནད་དུའམ། སྟོང་པ་ཉིད་དུའམ། བདག་མེད་པར་རམ། གལ་ཏེ་རོ་
མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་གནོད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཕྱིར་
རྒོལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའི་བར་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཤེས་པ་
ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐམས་
ཅད་མཁྱེན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག། འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། སེམས་
ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ཤིང་དོན་མ་ཡིན་པ་བཟློག་ལ། སྣང་བ་བྱས་ཤིང་མུན་པ་བསལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་
སུ་ཐར་པར་བྱས་ནས་བདེ་བ་ལ་བཙུད་པ་ནི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་སྟེ། དེའང་གཟོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟར་ན་

[164A]༄༅། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བར་དུ་
འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་ཇི་ལྟར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཅེ་ན། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ཤེས་པ་གང་གིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་
ཤེས༑ ཁོང་དུ་ཆུད། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་འགོག་པ་གལ་ཏེ་རོ་མྱང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ཉེས་དམིགས་སུ་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་
གནས་པའམ། གལ་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་བལྟ་བར་གནས་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དེ་ལའང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ན་བསྐལ་པར་ལན་གསུང་བ་ནས་བསྐལ་པ་བྲྒྱའམ། བསྐལ་པ་སྟོང་

[164B] བསྐལ་པ་ཁྲིའམ། བསྐལ་པ་བྱེ་བའམ། བསྐལ་པ་ཐེར་འབུམ་མམ། བསྐལ་པ་གཏམས་སམ། བསྐལ་པ་དཀྲིགས་སམ། བསྐལ་པ་ཡིད་ཡལ་ལམ་
བསྐལ་པ་ཁྱད་ཕྱིན་ནམ། བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་ལན་གསུང་ངོ་།བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དང། བསྐལ་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང། གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་
གཞལ་གྱིས་མི་ལང་བར་ལན་གསུང་ངོ། །བསྐལ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པར་ལན་གསུང་ངོ། །བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་པར་ལན་གསུང་སྟེ། བསྐལ་པ་
དཔག་ཏུ་མེད་པའི་གྲངས་མེད་པ་དང། དཔག་ཏུ་མེད་པའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང། དཔག་ཏུ་མེད་པའི་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང། དཔག་ཏུ་མེད་པའི་གཞལ་གྱིས་མི་
ལང་བ་དང། དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པར་ལན་གསུང་ངོ། །བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་གྲངས་མེད་པ་དང། གྲངས་མེད་པའི་གྲངས་མེད་པ་དང། གྲངས་
མེད་པའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང། གྲངས་མེད་པའི་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང། གྲངས་མེད་པའི་གཞལ་གྱིས་མི་ལང་བ་དང། གྲངས་མེད་པའི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་
བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གྲངས་མེད་པ་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གཞལ་གྱིས་མི་ལང་བ་དང། བསམ་གྱིས་

[165A]༄༅། །མི་ཁྱབ་པའི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང། གཞལ་དུ་མེད་པའི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང། གཞལ་དུ་མེད་པའི་གྲངས་མེད་པ་དང། གཞལ་དུ་མེད་
པའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང། གཞལ་དུ་མེད་པའི་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང། གཞལ་དུ་མེད་པའི་གཞལ་གྱིས་མི་ལང་བ་དང། གཞལ་དུ་མེད་པའི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་
དང། གཞལ་གྱིས་མི་ལང་བའི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང། གཞལ་གྱིས་མི་ལང་བའི་གྲངས་མེད་པ་དང། གཞལ་གྱིས་མི་ལང་བའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང། གཞལ་
གྱིས་མི་ལང་བའི་གཞལ་གྱིས་མི་ལང་བ་དང། གཞལ་གྱིས་མི་ལང་བའི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་གྲངས་མེད་
པ་དང། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་གཞལ་གྱིས་མི་ལང་བ་དང། བརྗོད་དུ་མེད་
པའི་བརྗོད་དུ་མེད་པར་ལན་གསུང་སྟེ། དེའི་སྤོབས་པ་ཟད་མི་ཤེས་སོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བླ་ན་མེད་
པ་མཁྱེན་རབ་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ། གང་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་

[165B] སྤོབས་པ་མི་ཟད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། འདིར་གང་གི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་དེ་ནི། ཙནྡན་
གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་པར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་
སྟེ༑ དཔེར་ན། ནམ་མཁའི་བྱ་རྗེས་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་མིང་ཙམ་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། བུད་མེད་གཞོན་ནུ་
དག་ག་རྨི་ལམ་ན་བུ་བཙས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་
ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། བུད་མེད་
གཞོན་ནུ་དག་གི་རྨི་ལམ་ན་བུ་ཤི་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་

[166A]༄༅། །ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། བུད་མེད་གཞོན་ནུ་དག་གི་རྨི་ལམ་ན་བུའི་མྱ་ངན་བྱེད་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
གནས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་མ་
ཡིན་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་རི་མོ་བྲིས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ཀུན་
འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་ཚོན་སྦྱོར་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ་ཁྱིམ་བདག་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་

[166B]མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་རི་མོ་འབྲི་བའི་བྱེ་བྲག་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་
དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་རི་མོ་མཁན་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་
ཙམ་སྟེ༑ དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ།།
ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདས་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་འདོད་པའི་དགའ་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་
ཙམ་སྟེ༑ དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདས་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
འདས་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་འདོད་ཆགས་ཀྱི་དགའ་བ་ལ་འདུན་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་

[167A]༄༅། །སྟེ༑ དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདས་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །
ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་དགའ་བ་དང་བྲལ་བ་ཇི་
སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་
བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་ན་དགའ་
བ་དང་བྲལ་བའི་བརྗོད་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་མོ་།ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་འོངས་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་
ན༑ རྨི་ལམ་ན་ཡུལ་དུ་འཇུག་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་འོངས་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་
ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་འོངས་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་སྐོམ་

[167B]ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་མ་འོངས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་ཡུལ་དག་མ་ཐོབ་པར་ཞིག་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ་
དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་འོངས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་
འོངས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་མ་འོངས་པའི་ཡུལ་ཚོལ་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་
སྟེ༑ དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་འོངས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཤེས་པ་ཀུན་

[168A]༄༅། །འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་སྐྱེ་བོ་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པར་ཚོལ་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་
ཙམ་སྟེ༑ དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་
ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་སྡུག་པ་ཤི་བ་ཇི་སྙེད་པ་
ཉིད་ནི༑ མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་
བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྡུག་པ་
དང་འགྲོགས་པའི་དགའ་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་
པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་།དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལས་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྱུ་མའི་

[168B] མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལས་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་
བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་ནོར་ཚོལ་བ་ཇི་སྙེད་པ་
ཉིད་ནི༑ མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ནོར་ཆུད་ཟོས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་
མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་ལས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་འགྱོད་པ་བསལ་བ་
ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་

[169A]༄༅། །མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་
སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་མདུན་ཁང་བྱེད་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏོ༑ ༑ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་
ལམ་ན་གཏེར་རྙེད་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་
དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་
ན༑ སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ནོར་ཟད་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་
སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་

[169B] འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ནོར་རབ་ཏུ་གཏོང་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡང་དག་
པར་བླང་བ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་པའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་དང་གནས་
ཀྱི་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་གནས་བྱེད་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
གནས་དང་གནས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་དང་གནས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་
ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པར་དགའ་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་པ་ནས་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་
མིང་ཙམ་གྱི་བར་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་དང་གནས་ཀྱི་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་
ན༑ སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། ཁྱིམ་བདག་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་དང་གནས་ཀྱི་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་

[170A]༄༅། །པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་དང་གནས་ཀྱི་ཤེས་པ་འགོག་པར་
འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་གཏེར་རྙེད་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་གནས་དང་གནས་ཀྱི་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱུ་དང་རྒྱུའི་
ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཆུང་མ་ལ་བྱམས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་རྒྱུ་དང་རྒྱུའི་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱུ་དང་རྒྱུའི་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་
ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཁྱེའུ་ཚོལ་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་
ཏེ་ཚིག་ཐམས་ཅད་ལའང་རྒྱ་ཆེར་བྱའོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱུ་དང་རྒྱུའི་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་

[170B]ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱུ་དང་རྒྱུའི་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་མིང་ཙམ་གྱི་
བར་དུའོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱུ་དང་རྒྱུའི་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་
རྨི་ལམ་ན་ཁྱེའུ་ཤི་བ་ལས་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནས་མིང་ཙམ་གྱི་བར་དུ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག། དེ་ལ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་སྨིག་རྒྱུ་མཐོང་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་
བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་
ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་སྨིག་རྒྱུ་དག་ལ་ཆུའི་ལྟེང་ཀའི་འདུ་ཤེས་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ་
དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་

[171A]༄༅། །པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཆུའི་ལྟེང་ཀ་སྐམ་
པའི་འདུ་ཤེས་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤེས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་
སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་དང་བྲལ་བའི་འདུ་ཤེས་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནས་མིང་ཙམ་གྱི་བར་དུ་དེ་བཞིན་དུ་
སྦྱར་རོ༑ ༑ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་
ན་ལམ་སྟོན་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་

[171B]ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་
ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་
དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོར་མེད་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འགོག་
པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་
ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཕྱོགས་དུ་མར་དོན་གྲུབ་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
ཁམས་དུ་མ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཁམས་དུ་མ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་

[172A]༄༅། །གཤེགས་པས་ཁམས་དུ་མ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཁམས་དུ་མ་ཤེས་
པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཚོན་རྩིའི་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་མིང་ཙམ་གྱི་བར་དུའོ་།ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཁམས་དུ་མ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་
འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཁ་དོག་དུ་མའི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། ཁྱིམ་བདག་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཁམས་
དུ་མ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་མིང་ཙམ་གྱི་བར་དུའོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཁམས་དུ་མ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་
ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཚོན་རྩི་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
ཁམས་དུ་མ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཁམས་

[172B] འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཟ་མ་ཏོག་གི་ནང་ནས་གཟུགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དག་འབྱིན་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་
མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཁམས་སྣ་ཚོགས་
ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་སྒྱུ་མ་མཁན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་རྩེ་བས་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་
ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པས་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་འཆི་བ་སྟོན་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་
ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་མིང་ཙམ་གྱི་བར་དུའོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་འགོག་
པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ནད་པ་ཤི་བ་ལ་ཐུག་པ་ལ་སྨན་གྱི་རྣམ་པ་སྦྱིན་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་མིང་ཙམ་

[173A]༄༅། །སྟེ༑ དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་བད་ཀན་བྱུང་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་
མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་མིང་ཙམ་གྱི་བར་དུའོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཀུན་
འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་སུ་རྒྱན་གྱི་རྣམ་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་།དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཇིག་
རྟེན་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་སུ་མེ་ཏོག་གི་ཤིང་གཅོད་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་མིང་
ཙམ་སྟེ༑ དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་མིང་ཙམ་གྱི་བར་དུའོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་

[173B] འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཡོ་བྱད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མོས་པ་དུ་མ་
ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་བྲོ་མཁན་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མོས་པ་དུ་མ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་
ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མོས་པ་དུ་མ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་
དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཡོ་བྱད་ཀྱི་ཟ་མ་ཏོག་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མོས་པ་དུ་མ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་
སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མོས་པ་དུ་མ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་
དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཡོ་བྱད་ཀྱི་ཟ་མ་ཏོག་ཆག་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མོས་པ་དུ་མ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་

[174A]༄༅། །ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མོས་པ་དུ་མ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་
ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཡོ་བྱད་ཀྱི་རྣམ་པ་བསྡུས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་མོས་པ་དུ་མ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་མིག་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་མཐོང་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་
བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནས་མིང་ཙམ་གྱི་བར་དུའོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་
མཁྱེན་ཏོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེའི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱན་གྱི་རྣམ་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མོས་པ་སྣ་

[174B]འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེའི་ཚོགས་ཞིག་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་
སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་མིང་ཙམ་གྱི་བར་དུའོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་
ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེའི་ཚོགས་ཀྱི་དབུགས་འབྱིན་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་
བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་
ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དབང་པོ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ་
དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དབང་པོ་ཤེས་པ་
ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཚིག་ལ་སྤྱོད་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་

[175A]༄༅། །གཤེགས་པས་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཚིག་འགལ་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་
མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པས་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཀུན་
རྫོབ་ཐོབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་
བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྟོབས་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་སྒྱུ་མ་ཤེས་པའི་དཔུང་གི་
སྦྱོར་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་

[175B]ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་སྒྱུ་མ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་
མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་མིང་ཙམ་གྱི་བར་དུའོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྟོབས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་སྒྱུ་མ་ཞིག་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྟོབས་ཤེས་པ་འགོག་པ་
ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྟོབས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་སྒྱུ་མ་ཤེས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྟོབས་
ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བརྩོན་འགྲུས་ཤེས་པ་
འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་

[176A]༄༅། །བརྩོན་འགྲུས་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བརྩོན་འགྲུས་ཤེས་པ་ཀུན་
འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་དོན་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བརྩོན་འགྲུས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
བརྩོན་འགྲུས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་བརྩོན་འགྲུས་ཉམས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་
སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །ཁྱིམ་བདག། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བརྩོན་འགྲུས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་སྙེད་པ་ཐོབ་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བརྩོན་
འགྲུས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རིམ་པ་ཤེས་

[176B] འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་རིམ་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རིམ་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་
འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་སློབ་དཔོན་གྱི་ལུང་འབོགས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རིམ་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་
བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རིམ་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་
ལྟ་སྟེ༑ དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་སློབ་དཔོན་ཤི་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རིམ་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་
ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རིམ་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་བཟོ་བཙལ་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རིམ་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་

[177A]༄༅། །འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །བམ་པོ་བཅུ་པ། །ཁྱིམ་བདག་
དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསམ་གཏན་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། གསེར་མགར་གྱི་རྨི་ལམ་ན་གསེར་ལ་དཔྱོད་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་
མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསམ་གཏན་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་བསམ་གཏན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་གསེར་མགར་གྱི་ཤེས་པ་སློབ་པ་ཇི་སྙེད་པ་
ཉིད་ནི༑ མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསམ་གཏན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །
ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསམ་གཏན་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་བར་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་གསེར་མགར་གྱི་
མིག་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། མིང་ཙམ་གྱི་བར་དུའོ་།ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་

[177B]པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་གསེར་མགར་གྱི་མིག་ཉམས་པས་
གསེར་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསམ་གཏན་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་
ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་སྐྱེད་མོས་
ཚལ་ཇི་སྙེད་པ་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་སྐྱེས་མོས་ཚལ་དུ་རྩེ་བ་ཇི་
སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །
ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་རྩེ་བ་དང་

[178A]༄༅། །བྲལ་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་
དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། །འདི་ལྟ་སྟེ་
དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་སྒྱུ་མའི་སྐྱེད་བུ་སྐྱེས་མོས་ཚལ་དུ་འགྲོ་བའི་འབྲས་བུ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཤེས་པ་
འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་
ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་གོས་དག་གི་སྣམ་བུ་བལྟབ་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་པ་
ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་
འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་གོས་དག་གི་སྣམ་བུ་བལྟ་བ་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་

[178B]མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་
དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་གོས་དག་གི་སྣམ་བུ་བརྐྱང་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་
ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་
ལྟ་སྟེ༑ དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་གོས་དག་གི་སྣམ་བུའི་རིན་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་
ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་
ལྟ་སྟེ༑ དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་སྨན་པས་ནད་པའི་ཁམས་མཉམ་པ་ཤེས་ཤིང་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྙོམས་པར་
འཇུག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་

[179A]༄༅། །འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་སྨན་པས་ནད་པའི་སྨན་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་
ཙམ་སྟེ༑ དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་
ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་སྨན་པས་ནད་པ་ནང་དང་བྲལ་བར་
རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་
ན༑ རྨི་ལམ་ན་སྨན་པས་ནད་པ་གསོ་བའི་དཔྱད་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་
པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཤེས་

[179B] འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་སྤྲིན་གྱི་དྲ་བ་བྱུང་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཤེས་
པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་
ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་མཚན་མོ་གྲང་བའི་ནང་པར་གྱི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ཉི་མའི་གུང་བྱུང་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀུན་
ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་
ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་མཚན་མོའི་མུན་པ་དང་བྲལ་བ་ཇི་སྙེད་པ་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་།དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀུན་ནས་
ཉོན་མོངས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་མཚན་མོའི་མུན་པ་མུན་ནག་ལ་སྣང་བ་བྱུང་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་

[180A]༄༅། །ནི༑ མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་
ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་དམུས་
ལོང་གིས་གཟུགས་མཐོང་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏོ༑ ༑ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་དམུས་ལོང་གི་
མིག་གསོ་བའི་དཔྱད་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་
དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་
ན་གློག་བྱུང་ནས་མེད་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་

[180B] །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། འདི་ལྟ་
སྟེ༑ དཔེར་ན། རླུང་ཡོད་པའི་རྨི་ལམ་ན་སྤྲིན་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཤེས་པ་འགོག་པར་
འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་གནས་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་རྒྱལ་པོའི་བུ་གཞོན་ནུ་དབང་བསྐུར་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་གནས་
པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་གནས་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་
ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་རྒྱལ་པོའི་བུ་གཞོན་ནུ་དབང་བསྐུར་པའི་ཡི་བྱད་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་
པར་གནས་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་གནས་པ་ཤེས་

[181A]༄༅། །པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་བུ་གཞོན་ནུ་
དང་བྲལ་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་གནས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་
ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་པར་གནས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་
དཔེར་ན། རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བའི་རྨི་ལམ་ན་དབང་བསྐུར་བ་གྲུབ་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྣམ་
པར་གནས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྔོན་གྱི་མཐའ་
ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་བགད་པ་དང། དགའ་བ་དང། རྩེས་པ་དང། ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་དག་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཇི་སྙེད་
པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་

[181B]འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་བྲོ་མཁན་འདུས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་
མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཉེ་དུ་དང་བྲལ་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་
ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནས་མིང་ཙམ་གྱི་བར་དུའོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་
ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཉེ་དུ་དང་མི་ལྡན་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེག་
པས་སྔོན་གྱི་གནས་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན༑ སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ལྷའི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། སྐྱེ་བའི་རིགས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་

[182A]༄༅། །དང། ལོངས་སྤྱོད་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། མཛའ་བཤེས་དང་ཕྲད་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། མཚོ་དང་འབྲེལ་བ་རྗེས་
སུ་དྲན་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྔོན་གྱི་གནས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་
བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྔོན་གྱི་གནས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཡུལ་ན་
གནས་པའི་རྒྱུ་དང། རིགས་ལ་གནས་པའི་རྒྱུ་དང། མཛའ་བཤེས་དང་ཕྲད་པའི་རྒྱུ་དང། མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པའི་རྒྱུ་དང་ཆུ་དང་འབྲལ་བའི་རྒྱུ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་
ཙམ་སྟེ༑ དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྔོན་གྱི་གནས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་
ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྔོན་གྱི་གནས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཡུལ་ན་གནས་པའི་རྒྱུ་དང་
བྲལ་བ་དང། རིགས་ལ་གནས་པའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་དང། མཛའ་བཤེས་ལ་གནས་པའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་དང། མི་མཛའ་བ་ལ་གནས་པའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་དང། མཚོ་ལ་གནས་

[182B]སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྔོན་གྱི་གནས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ།།
ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྔོན་གྱི་གནས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་
ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྔོན་གྱི་གནས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་
ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་
སྐྱེ་བའི་རིགས་ལ་འཇུག་པ་དང། སྐྱེ་བའི་ཡུལ་དུ་འཇུག་པ་དང་མཛའ་བཤེས་དང་ཕྲད་པར་འཇུག་པ་དང། མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པར་འཇུག་པ་དང། མཚོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་
འཇུག་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་
ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཡུལ་དུ་གནས་པར་འཇུག་

[183A]༄༅། །པའི་རྒྱུ་ཤེས་པ་དང། སྐྱེ་བའི་རིགས་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཤེས་པ་དང། མཛའ་བཤེས་དང་ཕྲད་པའི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཤེས་པ་དང། མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་
པར་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཤེས་པ་དང། མཚོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཕྱི་མའི་མཐའ་
ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཤེས་པ་འགོག་པ་
ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་འཇུག་པའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཤེས་པ་
འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཡུལ་ན་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་པ་དང། སྐྱེ་
བའི་རིགས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་ཤེས་པ་དང། མཛའ་བཤེས་དང་ཕྲད་པ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་ཤེས་པ་དང། མི་མཛའ་བ་དང་བྲལ་བ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་ཤེས་པ་

[183B] མཚོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་
ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཆི་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་
དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཡུལ་ན་འཆི་བ་ཤེས་པ་དང། མཛའ་བཤེས་དང་བྲལ་བ་ཤེས་པ་དང། མི་མཛའ་བ་དང་བྲལ་བ་ཤེས་པ་དང། མཚོ་དང་བྲལ་བ་ཤེས་པ་ཇི་
སྙེད་པ་ཉིད་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཆི་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་འཆི་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་འཆི་བ་ཤེས་པ་བསགས་པའི་རྒྱུ་དང། ཡུལ་
ན་གནས་པ་བསགས་པའི་རྒྱུ་དང། ཡུལ་ངན་པར་གནས་པ་བསགས་པའི་རྒྱུ་དང། མཛའ་བཤེས་དང་ཕྲད་པ་བསགས་པའི་རྒྱུ་དང། མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པ་བསགས་པའི་
རྒྱུ་དང། མཚོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བསགས་པའི་རྒྱུ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཆི་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་

[184A]༄༅། །ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཆི་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་
འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཡུལ་ན་གནས་པའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་དང། །མཛའ་བཤེས་ལ་གནས་པའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་དང། མི་མཛའ་བ་ལ་གནས་པའི་
རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་དང། མཚོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཆི་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་
པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་།དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཆི་བ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་
འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཡུལ་ན་གནས་པ་ཡིད་ལ་བྱུང་བ་དང། མཛའ་བཤེས་དང་ཕྲད་པ་ཡིད་ལ་བྱུང་བ་དང། མི་མཛའ་བ་དང་ཕྲད་པ་ཡིད་
ལ་བྱུང་བ་དང། མཚོ་ལ་གནས་པ་ཡིད་ལ་བྱུང་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཆི་བ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་
ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྐྱེ་བ་ཞེས་བ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་

[184B] སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་མར་མེ་དང་མར་མེ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་
ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་
རྨི་ལམ་ན་མར་མེ་དང་མར་མེའི་བྱ་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་
ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་
ལམ་ན་མར་མེའི་བྱ་བ་ཉམས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་
སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་བྱ་བ་ཤེས་པ་འགོག་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་

[185A]༄༅། །བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདོད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་
པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་འདོད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདོད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་
འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཆར་ཆེན་པོ་འབབ་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདོད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་འདོད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་བསྐམས་པ་ཤེས་པ་
ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདོད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་

[185B] ༑ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདོད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་
བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་སྐམས་པ་ཤེས་ཤིང་མཁས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདོད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་
འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྲིད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏེ༑ འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་རྒྱལ་སྲིད་ཐོབ་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྲིད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་
ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྲིད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་
འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་རྒྱལ་སྲིད་ཐོབ་པའི་སྲིད་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྲིད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་
པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྲིད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་

[186A]༄༅། །འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་རྒྱལ་སྲིད་ཉམས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པས་སྲིད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་སྲིད་པའི་ཟག་པ་ཤས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་ནས་མིང་ཙམ་གྱི་བར་དུའོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
ལྟ་བའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་མཚན་མོ་མུན་པ་མུན་ནག་གི་ནང་ན་སྤྲུལ་གདུག་པའི་ཟ་མ་ཏོག་
རྙེད་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལྟ་བའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་
བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལྟ་བའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་སྤྲུལ་
གདུག་པའི་ཟ་མ་ཏོག་ལ་དགའ་བའི་འདུན་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལྟ་བའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་

[186B]ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལྟ་བའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏེ༑ འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་སྦྲུལ་གདུག་པའི་ཟ་མ་ཏོག་ཆག་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལྟ་བའི་ཟག་པ་ཤེས་
པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལྟ་བའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་
ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་ནས་མིང་ཙམ་གྱི་བར་དུའོ་།ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་
ན༑ དམུས་ལོང་གི་རྨི་ལམ་ན་གཟུགས་མཐོང་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་
དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་
དམུས་ལོང་གི་རྨི་ལམ་ན་ཆུའི་སྒྲ་སྐད་གྲག་པ་ཇི་སྙེད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་

[187A]༄༅། །ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། དམུས་ལོང་སྐོམ་པའི་རྨི་ལམ་ན་བཏུང་བ་རྣམ་པར་བསྐམས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ཤེས་
པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། དམུས་ལོང་གི་རྨི་ལམ་ན་མུན་པ་དང་བྲལ་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་
བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་
ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཟད་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་སྤང་བ་ཤེས་པ་
ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཟད་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་

[187B]རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་གདམས་ངག་ཤེས་
པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཟད་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་
དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཟད་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། དམུས་ལོང་གི་རྨི་ལམ་ན་ནོར་ཆུད་གཟན་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་
པ་ཉིད་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཟད་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་
ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཟད་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། དམུས་ལོང་གི་རྨི་ལམ་ན་སྣང་བ་ཐོབ་
བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཟད་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་
ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་མི་

[188A]༄༅། །སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པས་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཟད་པ་དང། མི་སྐྱེ་བ་
ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏོ༑ ༑ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ནོར་
མ་རྙེད་པའི་རྙེད་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་
དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ༑ ༑ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་
དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ནོར་རབ་ཏུ་ཉམས་པའི་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་

[188B]ཙམ་དུ་ད་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མི་འཇིགས་པ་ཤེས་པ་
འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་མི་འཇིགས་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་
དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མི་འཇིགས་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མི་འཇིགས་པ་ཤེས་
པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཆོས་ཡོངས་སུ་དྲིས་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་
བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མི་འཇིགས་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
མི་འཇིགས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཆོས་ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་འཇིགས་པ་ཤེས་
པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མི་འཇིགས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་

[189A]༄༅། །མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མི་འཇིགས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་འགོག་པའི་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མི་
འཇིགས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སོ་སོ་ཡང་
དག་པར་རིག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་བྲག་ཅའི་སྒྲ་བརྙན་གྱི་སྤོབས་པ་དོན་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ཇི་སྙེད་
པ་ཉིད་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་
དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་ན་བྲག་ཅའི་དོན་
ཤེས་ཏེ༑ དོན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། དོན་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། དོན་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས། ཆོས་ཤེས་ཏེ་ཆོས་ཤེས་པ་ཀུན་

[189B] ཆོས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། ཆོས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས། ངེས་པའི་ཚིག་ཤེས་ཏེ། ངེས་པའི་ཚིག་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། ངེས་
པའི་ཚིག་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། ངེས་པའི་ཚིག་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས། སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཤེས་ཏེ་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་
རིག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས། སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས། སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་
བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་
ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་
དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་མཚན་མོ་མུན་པ་མུན་ནག་དག་ནས་སྣང་བ་དང་བྲལ་བའི་བར་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སོ་སོ་ཡང་དག་

[190A]༄༅། །པར་རིག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་སྣང་བ་དང་བྲལ་
བའི་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་
ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་
སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཀུན་བརྗོད་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་སྤྲུལ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་
པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་།དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་

[190B] དཔེར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་
པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་
ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་ཐབས་མཁས་ཤིང་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་
མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་གནས་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་བྱམས་པ་ལ་གནས་པ་ཤེས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་ལ་གནས་པ་ཤེས་
པ་དང། དགའ་བ་ལ་གནས་པ་ཤེས་པ་དང། བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་གནས་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་

[191A]༄༅། །ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་བྱམས་པ་ལ་གནས་པའི་ཤེས་པ་རྟོགས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་ལ་གནས་པའི་
ཤེས་པ་རྟོགས་པ་དང། དགའ་བ་ལ་གནས་པའི་ཤེས་པ་རྟོགས་པ་དང། བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་པའི་ཤེས་པ་རྟོགས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གནས་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཤེས་
པ་འགོག་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་
མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་
འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཐབས་མཁས་པའི་ཤེས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་

[191B]འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་
དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་དད་པའི་དབང་
པོ་དང་བྲལ་བ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། དྲན་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་དང་བྲལ་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ང་རྒྱལ་གྱི་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་
ནི༑ མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་

[192A]༄༅། །སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ང་རྒྱལ་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ལམ་རྙེད་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་
མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུས་ཀྱི་ལས་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ལུས་
བསྐྱོད་པ་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུས་ཀྱི་ལས་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ལུས་ཀྱི་ལས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་

[192B] དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུས་ཀྱི་ལས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་ལུས་ཀྱི་ལས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཏིལ་མར་གྱི་མར་མེ་བུས་པ་ཟད་ཅིང་ཞི་
བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུས་ཀྱི་ལས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏོ༑ ༑ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུས་ཀྱི་ལས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་
བུའི་རྨི་ལམ་ན་ལུས་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུས་ཀྱི་ལས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་
ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དག་གི་ལས་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་
སྟེ༑ དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའམ། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ལྡོག་པའམ། ཕྲ་མའི་ངག་གམ། ཕྲ་མའི་ངག་ལས་ལྡོག་པའམ། ཚིག་རྩུབ་པོའི་

[193A]༄༅། །ངག་གམ། ཚིག་རྩུབ་པོའི་ངག་ལས་ལྡོག་པའམ། ཚིག་ཀྱལ་བའམ། ཚིག་ཀྱལ་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པས་ངག་གི་ལས་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ངག་གི་ལས་ཤེས་
པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཚད་མ་བསྟན་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་
བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ངག་གི་ལས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་ངག་གི་ལས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ངག་གི་ལས་ཤེས་པ་འགོག་པ་
ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ངག་གི་ལས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་
མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ངག་གི་ལས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་

[193B] མ་ཟོས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ངག་གི་ལས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་
བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་
སྟེ༑ དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་བར་སྣང་ལ་རི་མོ་འབྲི་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་
མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་
སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་རི་མོ་འབྲི་བའི་བཟོ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། མིང་ཙམ་གྱི་བར་དུའོ། །ཁྱིམ་
བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་རི་མོ་འབྲི་བའི་
བསྐལ་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་མིང་ཙམ་གྱི་བར་དུའོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་

[194A]༄༅། །པས་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་
སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་
ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །བམ་པོ་བཅུ་གཅིག་པ་ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་
ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་སྔོན་དུ་མགྱོགས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྔོན་དུ་འགྲོ་
བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་
ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཕྱོགས་དག་ཏུ་དོན་གྱི་བསམ་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་

[194B]མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་སྔོན་དུ་མགྱོགས་པ་ཤི་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་
སྟེ༑ དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ཕྱོགས་
དག་ཏུ་དོན་གྲུབ་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་སྟེ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་
པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་།དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་
ན༑ རྨི་ལམ་ན་རྣམ་པར་སད་པར་བྱེད་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་
དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་

[195A]༄༅། །ན༑ སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་རྣམ་པར་སད་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཤེས་པ་
ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་
འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ནམ་ཤི་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྗེས་སུ་
འཇུག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཤེས་པ་
འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་མི་མཐུན་པའི་རྩ་བ་ཡང་དག་པར་གཅོད་པ་ནི་
མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་མིང་ཙམ་གྱི་བར་དུའོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པ་
ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་དུག་འཐུངས་པའི་རྩི་སྨན་མ་ལུས་པར་བྱེད་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ་

[195B]པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ་།ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡོངས་
སུ་མི་ཉམས་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་དུག་བྱིན་པ་ལ་དུག་བསལ་བ་ཚོལ་བ་ཇི་སྙེད་
པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏོ༑ ༑ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་
རྨི་ལམ་ན་དུག་ཡང་མི་འབྱུང་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་
མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་
ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་དུག་བྱིན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་གསོ་བའི་དཔྱད་བྱེད་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་

[196A]༄༅། །དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏོ༑ ༑ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་རྩི་སྨན་
མཁན་ནད་ལ་མཁས་པ་དང། ནད་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ལ་མཁས་པ་དང། ནད་པའི་ཁམས་ལ་མཁས་པ་དང། སྨན་སྦྱོར་བ་ལ་མཁས་པ་དང། ཁ་ཟས་ཀྱི་ཆོ་ག་ལ་མཁས་
བ་དང། ཁྲུས་ཀྱི་ཆོ་ག་ལ་མཁས་པ་དང། སྐུ་མཉེའི་ཆོ་ག་ལ་མཁས་པ་དང། །རྐང་པ་མཉེ་བའི་ཆོ་ག་ལ་མཁས་པ་དང། ལག་པས་མཉེ་བའི་ཆོ་ག་ལ་མཁས་པ་དང་
ཉལ་བའི་ཆོ་ག་ལ་མཁས་པ་དང། སད་པའི་ཆོ་ག་ལ་མཁས་པ་དང། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཆོ་ག་ལ་མཁས་པ་དང། དཔྱད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་འདུག་པ་ལ་མཁས་པ་དང། དུས་ཤེས་
ཚོད་ཤེས། དུས་མིན་ཤེས་ཤིང་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་རྩི་སྨན་དག་གིས་ནད་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་

[196B]འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་སྤྲུལ་བའི་གསོ་བའི་དཔྱད་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ་
དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་ནད་ཐམས་ཅད་
རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་
མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་
ཏེ༑ འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་རྨི་ལམ་ན་གསོ་བའི་དཔྱད་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ནི། མིང་ཙམ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཤེས་
པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མིང་ཙམ་དུ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་ལྟ་བས་ན་འདིར་གང་གི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཐོགས་

[197A]༄༅། །པ་མེད་པར་འཇུག་པ་གཞན་གྱིས་མ་བསྟན་ཅིང། གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པའི་ཤེས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པའི་དོན་
དུ་བདག་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེ་ནི། ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་བར་འདི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་
ཁྱིམ་བདག་ཕྱྭ་མཁན་གྱིས་ལག་གི་བླ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །གང་པོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ད་ལྟར་གང་ན་བཞུགས། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་
ལག་གི་བླ་གང་པོས་ཁྱིམ་བདག་ཕྱྭ་མཁན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཁྱིམ་བདག་བྱང་ཕྱོགས་ལོགས་ན་ཀོ་ས་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུལ་གྱི་ལྗོངས་ཡོད་དེ། གངས་རིའི་རྒྱལ་
པོའི་དྲུང་ན་མཉན་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དེ་ན་རྒྱལ་པོའི་བུ་གཞོན་ནུ་རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཅོམ་
ལྡན་འདས་དེ་ད་ལྟར་བཞུགས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། ཁྱིམ་བདག་ཕྱྭ་མཁན་གྱིས་ལག་གི་བླ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །གང་པོ། མཉན་ཡོད་
ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་འདི་ནས་རིང་ཁྱད་ཅི་ཙམ། སྨྲས་པ་ཁྱིམ་བདག་དེ་དཔག་ཚད་སུམ་སྟོང་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ཡོད་དོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། ཁྱིམ་བདག་ཕྱྭ་མཁན་གྱིས་

[197B]སོ། །གང་པོ། རིང་བ་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཇི་སྲིད་ཅིག་གིས་འདིར་བྱོན། སྨྲས་པ། ཁྱིམ་བདག་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ལ་ནི༑ རིང་བའམ་ཉེ་བ་མེད་དེ། ཁྱིམ་བདག་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞེད་ན། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གྲངས་མེད་པའི་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ལས་
ལྷག་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཁྲག་ཁྲིག་དག་ཏུ་གཤེགས་སོ་།ཁྱིམ་བདག་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དང་སྤྱོད་པ་དག་མཁྱེན། ཤིན་
ཏུ་མཁྱེན། ཤིན་ཏུ་གཟིགས། ཤིན་ཏུ་ཐུགས་སུ་ཆུད། ཤིན་ཏུ་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་དེ། མིག་བཙུམས་པ་ཙམ་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དང་སྤྱོད་པ་དག་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཁྱིམ་བདག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བཞེད་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་གདགས་པའི་བློ་ཉེ་བར་བཞག་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཁྲག་ཁྲིག་
དག་ཏུ་གཤེགས་སོ། །གང་པོ། བདག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཞལ་ཟས་བཟང་པོ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱན་དྲངས་ན་གཤེགས་སམ། ཁྱིམ་
བདག་གལ་ཏེ་ཅུང་ཟད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ལྟ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཞལ་ཟས་གཙང་མ་ལ་སྤྱན་དྲོངས་ཤིག་དང། ཁྱོད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་

[198A]༄༅། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པར་གཤེགས་སོ། །དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་ཕྱྭ་མཁན་གྱི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོའི་ལྟར་མཉན་
ནས་མེ་ཏོག་དང། ཕྲེང་བ་དང། བདུག་པ་དག་བླངས་ཏེ་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་གི་སྟེང་དུ་འཛེགས་ནས་མེ་ཏོག་གིས་བརྒྱན། སྤོས་ཀྱིས་བྱུགས་ནས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་དེ་ཕྱོགས་གང་ལོགས་ན་བཞུགས་པར་དེ་ཕྱོགས་ནས་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ཏེ་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ནས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་
གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བ་ཉེ་བར་དགོངས་ཏེ། ཞལ་ཟས་བཟང་པོ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དགེ་
སློང་གི་དགེ་འདུན་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་གཤེགས་པར་ཅི་གནང། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་ན་བཞུགས་པ། མི་ལས་འདས་པ། ལྷའི་སྙན་རྣམ་པར་དག་པས་
ཁམས་ཀྱི་ཁྱིམ་བདག་ཕྱྭ་མཁན་གྱི་སྤྱན་དྲངས་པ་གསན་ནས་གཤེགས་པར་གནང་ངོ། །དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་ཕྱྭ་མཁན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མངོན་པར་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་
བྲན་དང། ལས་བྱེད་པ་དང། ཞོ་ཤས་འཚོ་བ་དང། མཛའ་བཤེས་དང། ཉེ་དུ་དང། སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཁྱེད་ཅག་ཉོན་ཅིག་

[198B]དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པར་ཞལ་ཟས་བཟང་པོ་ལ་སྤྱན་
དྲངས་ཀྱི། དེ་ལ་ཁྱེད་ནུས་པ་ཅི་ཡོད་པ་དང། མཐུ་ཅི་ཡོད་པའི་ལུས་ཀྱིས་ཞལ་ཏ་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་པར་གྱིས་ཤིག་།ཁྱིམ་བདག་ཕྱྭ་མཁན་གྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་
མཛའ་བཤེས་དང། ཉེ་དུ་དང། སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་དང། བྲན་ཕོ་དང། བྲན་མོ་དང། ལས་བྱེད་པ་དང། ཞོ་ཤས་འཚོ་བ་དག་གིས་ཁྱིམ་བདག་ཕྱྭ་མཁན་ལ་འདི་སྐད་
ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཁྱིམ་བདག་སྨྱོས་སོ། །ཁྱིམ་བདག་གཡེངས་སོ་།གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་མ་མཐོང་བར་ཞལ་ཟས་བཟང་པོ་ལ་སྤྱན་འདྲེན་ཏམ། ཁྱིམ་བདག་ཕྱྭ་
མཁན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་སྤྱན་འདྲེན་ཏོ་ཞེས་སུ་གསོལ། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། ཁྱིམ་བདག་ཕྱྭ་མཁན་གྱིས་མཛའ་བཤེས་དང་བློན་པོ་དང། ཉེ་དུ་དང་
སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་དང། བྲན་ཕོ་དང། བྲན་མོ་དང། ལས་བྱེད་པ་དང། ཞོ་ཤས་འཚོ་བ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །གྲོགས་པོ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་པ་བརྙེས་ཏེ། དེས་ངའི་སེམས་མཁྱེན་ནས་གནང་ངོ། །དེ་དག་མགུ་ཞིང་དགའ་ལ་ཡིད་རངས་པ་དང། རབ་ཏུ་དགའ་ཞིང་

[199A]༄༅། །བདེ་བ་དང། ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ནས་དེའི་མཚན་མོ་བཟའ་བ་དང། བཅའ་བ་བཟང་ཞིང་རབ་ཏུ་མང་པོ་མངོན་པར་ཡང་དག་པར་བྱས་
སོ༑ ༑དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཕྱེམ་རེད་ཀྱི་དུས་སུ་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལས་བཞེངས་ནས་སྨྱིག་མའི་ལྡུམ་བུའི་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་ག་ལ་བ་དེར་གཤེགས་སོ། །
དེའི་ཚེ་སྨྱིག་མའི་ལྡུམ་བུའི་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་དང། དགེ་སློང་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་འདུས་ནས་འཁོད་པར་གྱུར་ཏོ། །
དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ། སོང་ལ་མཉན་ཡོད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ན་དགེ་སློང་ཉེ་བར་གནས་
ཤིང་འཁོད་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རིམ་གྲོའི་གནས་སུ་འདུས་ནས་ང་ལ་སྦྲོན་ཅིག་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་དེ་ལྟར་འཚལ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱི་ལྟར་མཉན་ནས་མཉན་ཡོད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ན་དགེ་སློང་ཉེ་བར་གནས་ཤིང་འཁོད་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རིམ་གྲོའི་གནས་སུ་འདུས་
ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བཞུགས་པ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། མཉན་ཡོད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ན་དགེ་

[199B]གྲོའི་གནས་སུ་འདུས་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དེའི་དུས་ལ་ད་བབ་ལགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
རིམ་གྲོའི་གནས་ག་ལ་བ་དེར་གཤེགས་ནས་གདན་བཅས་པ་དེ་ལ་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དེ་དག་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་གྲོང་
ཁྱེར་ཆེན་པོ་དགེ་བའི་ཕ་རོལ་འགྲོ་ན་ཁྱིམ་བདག་ཕྱྭ་མཁན་གྱིས་སངས་རྒྱས་དང་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། དེ་ངས་གནང་གི་དེའི་ཕྱིར་
དགེ་སློང་གང་དག་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་གིས་ཚུལ་ཤིང་ལོངས་ཤིག་དེའི་ཚེ་ན་དགེ་སློང་ལྔ་བརྒྱའི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་གང་དག་གིས་ཚུལ་ཤིང་བླངས་སོ། །དེ་
ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དགེ་སློང་དག་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་འཕྲུལ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དག་གིས་སེམས་ཅན་དག་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱ་
བའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་ལམ་ལས་འདོང་བར་གྱིས་ཤིག་བཅོམ་ལྡན་འདས། ལེགས་སོ། །ཞེས་གསོལ་ཏེ། དགེ་སློང་དེ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟར་མཉན་ཏོ། །དེ་ནས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་མཚན་མོ་འདས་ནས་ནང་བར་སྔར་སྨད་གཡོགས་དང། ཆོས་གོས་གསོལ། ལྷུང་བཟེད་བསྣམས་ཏེ་རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་ནས་ནམ་མཁའ་ལ་མངོན་

[200A]༄༅། །པར་འཕགས་ཏེ་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དགེ་བའི་ཕ་རོལ་འགྲོ་ག་ལ་བ་དེར་གཤེགས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤིང་ཤུན་ཅན་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་དྲང་སྲོང་གི་རི་
ངོས་ལ་སྤ་དང། ཤིང་པི་པ་ལ་སྐྱེ་བ་ན་འདུག་ལ། ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང། ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དག་སྒོམ་
པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་རྗེས་སུ་བརྩོན་ཞིང། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་འཆག་ཅིང་འགྲོ་བ་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་ཐབས་
ཅིག་ཏུ་ནམ་མཁའི་ལམ་ནས་གཤེགས་པ་མཐོང་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་ལྟར་མཐོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་
ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་འདུག་གོ་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤིང་ཤུན་ཅན་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་།ཤིང་ཤུན་ཅན་ཚུར་ཤོག་དེ་ནས་
ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤིང་ཤུན་ཅན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པར་རིག་ནས་ལུས་དང་སྲོག་ལ་མ་བལྟས་པར་ངམ་གྲོག་དང་གཡང་ས་དེ་ལ་བདག་ཉིད་མཆོངས་སོ། །
དེ་བར་སྣང་ལ་སོང་མ་ཐག་ཏུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང། ཤིང་ཤུན་ཅན་དང། དགྲ་བཅོམ་པ་ལྔ་བརྒྱ་

[200B]འགྲོ་ག་ལ་བ་དེར་གཤེགས་སོ། །དེ་ནས་དགེ་སློང་དེ་དག་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་འཕྲུལ་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དག་གིས་ཙནྡན་གྱི་
ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་དེར་མངོན་པར་ཞུགས་ཏེ། ལ་ལ་ནི་སེངྒེའི་གཟུགས། ལ་ལ་ནི། སྟག་གི་གཟུགས། ལ་ལ་ནི། གླང་པོ་ཆེའི་གཟུགས། ལ་ལ་ནི། རྟའི་གཟུགས་
ལ་ལ་ནི། ཁྱུ་མཆོག་གི་གཟུགས། ལ་ལ་ནི། ཀླུའི་གཟུགས། ལ་ལ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་རྒྱལ་པོའི་གཟུགས། ལ་ལ་ནི། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་གཟུགས། ལ་
ལ་ནི༑ བློན་པོའི་གཟུགས། ལ་ལ་ནི། དགེ་སློང་རང་གི་གཟུགས། ལ་ལ་ནི། ལུས་ལས་འོད་སྔོན་པོ་དག་རབ་ཏུ་འབྱིན། ལ་ལ་ནི། དམར་པོ་དང། ལ་ལ་ནི། དཀར་པོ་དང་
ལ་ལ་ནི། ལུས་ལས་འོད་བཙོང་ཁ་དག་རབ་ཏུ་འབྱིན། ལ་ལ་ནི། ཆར་འབེབས། ལ་ལ་ནི། རླུང་རབ་ཏུ་གཏོང། ལ་ལ་ནི། ནོར་གྱི་ཆར་རབ་ཏུ་འབེབས། ལ་ལ་ནི། གསེར་གྱི་
ཆར་རབ་ཏུ་འབེབས། ལ་ལ་ནི། དངུལ་གྱི་ཆར་རབ་ཏུ་འབེབས། ལ་ལ་ནི། སྤོས་ཆུའི་ཆར་རབ་ཏུ་འབེབས། ལ་ལ་ནི། སེར་བུ་བསིལ་བ་རབ་ཏུ་གཏོང། ལ་ལ་ནི། ཕྲག་པ་
ལས་ཁྱེར༑ ལ་ལ་ནི། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཆུ་འབེབས་པ་ཁྱེར། ལ་ལ་ནི། ཤིང་རྟ་ལ་ཞོན། ལ་ལ་ནི། གླང་པོ་ཆེའི་ཤིང་རྟ་ལ་ཞོན། ལ་ལ་ནི། རྟའི་ཤིང་རྟ་ལ་ཞོན། ལ་ལས་ནི་

[201A]༄༅། །ཀླུའི་ཤིང་རྟ་མངོན་པར་སྤྲུལ། ལ་ལས་ནི། གྲུལ་བུམ་གྱི་ཤིང་རྟ་མངོན་པར་སྤྲུལ། ལ་ལས་ནི། གནོད་སྦྱིན་གྱི་ཤིང་རྟ་མངོན་པར་སྤྲུལ། ལ་ལས་ནི་
དྲི་ཟའི་ཤིང་རྟ་མངོན་པར་སྤྲུལ། ལ་ལས་ནི། ཆོ་འཕྲུལ་དག་ཟུང་དུ་སྤྲུལ། ལ་ལས་ནི། བདག་གི་ལུས་ལས་མེ་སྤར། ལ་ལས་ནི་བདག་གི་ལུས་ལས་ཆུ་འཛག་སྟེ། དེ་དག་ལ་
སོགས་པ་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་འཕྲུལ་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་དུ་མངོན་པར་ཞུགས་སོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། བདག་ཉིད་
ཀྱི་དངོས་པོ་བཟུང་བས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་ནི། ཡང་དག་པར་བརྒྱན། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུས་ནི་རྣམ་པར་སྤྲས། མཛེས་ཤིང་དང་བ་
དང༑ དབང་པོ་ནི། ཞི། ཐུགས་ནི། ཞི། དུལ་བ་དང། ཞི་གནས་དམ་པ་ནི། བརྙེས། དུལ་བ་དང་ཞི་གནས་མཆོག་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན། མི་མཇེད་ཀྱི་བདག་པོ་ཚངས་པ་
དང༑ ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དང། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་གནས་གཙང་མའི་རིས་ཀྱི་ལྷའི་བུ་སྟོང་དག་གིས་ནི། ཕྱག་བྱས་བདུད་རྩིའི་ཆར་གྱི་རྒྱུན་རབ་ཏུ་འབེབས་
ཤིང་མཆོད་པ་དང། མེ་ཏོག་མནྡཱ་ར་བའི་ཆར་འབེབས་ཤིང་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་དུ་མངོན་པར་གཤེགས་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་

[201B]དག་པར་དགའ་བར་མཛད་ཅིང་ཙནྡན་གྱི་ཁྱམས་དང། ཁང་བཟང་དུ་མངོན་པར་གཤེགས་སོ། །དགེ་བའི་ཕ་
རོལ་འགྲོའི་བྲམ་ཟེ་དང། ཁྱིམ་བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བར་སྣང་ལས་གཤེགས་པ་མཐོང་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ངང་
པའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་མཐོང་ནས་སྲོག་ཆགས་ཁྲི་དག་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་ཏེ་རྣམ་པར་དག་གོ་གང་དག་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་སྤྱད་པའི་སྲོག་ཆགས་ཁྲི་དག་གིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་མཐོང་ནས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། དེ་དག་བྱང་
ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། །སྔོན་སེམས་མ་བསྐྱེད་པའི་སྲོག་ཆགས་ཁྲི་དག་གིས་ནི། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཉན་
ཐོས་དག་གིས་འདུལ་བའི་སྲོག་ཆགས་བརྒྱད་ཁྲི་དག་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་མཐོང་ནས་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་ཏེ་རྣམ་པར་དག་གོ་ལྷའི་
བུ་ཁྲི་དག་གིས་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་མཐོང་ནས་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་ཏེ་རྣམ་པར་དག་གོ་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་

[202A]༄༅། །བུ་ཁྲི་དག་གིས་ནི། ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་ཏེ་རྣམ་པར་དག་པ་ནས་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་
བར་དུ་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་དྲི་ཟའི་རྒྱལ་པོའི་བུ་གཙུག་ཕུད་ལྔ་པ་ལ་སྨྲས་པ། གཙུག་ཕུད་ལྔ་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བཀུར་སྟི་གྱིས་
ཤིག་དྲི་ཟའི་རྒྱལ་པོའི་བུ་གཙུག་ཕུད་ལྔ་པས་དེ་ལྟར་འཚལ་ཞེས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ལྟར་མཉན་ཏེ། དྲི་ཟ་ས་ཡ་ཕྲག་དྲུག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྒྱུད་ཀྱི་དབྱངས་
དང༑ ཀླུའི་དབྱངས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བཀུར་སྟི་བྱེད་དོ་།རོལ་མོའི་སྒྲ་དང། གླུ་སྒྲ་དེ་དག་གིས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་དག་རབ་ཏུ་དགའ་ཞིང་བདེ་བ་
དང་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ནས་རང་རང་གི་གནས་ནས་བྱུང་ངོ། །དེ་དག་བྱུང་བས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ན་འབྱུང་པོ་ཆེན་པོ་དག་གི་གནས་རྣམ་པར་འཁྲུགས་སོ། །ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་
མཛེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཀླུ་དུང་ཕྱུར་ཕྲག་བརྒྱ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བལྟ་བའི་ཕྱིར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནས་བསྐྱོད་དོ། །ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ལྷ་མཛེས་ལ་སོགས་པ་ཀླུ་དུང་ཕྱུར་
ཕྲག་དགུ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་བལྟ་བ་དང། ཕྱག་བྱ་བ་དང་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྐྱོད་དོ། །ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པ་ཀླུ་དུང་ཕྱུར་ཕྲག་དགུ་

[202B]བསྐྱོད་དོ། །ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་གསེར་གཙུག་ལ་སོགས་པ་ཀླུ་དུང་ཕྱུར་ཕྲག་དགུ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་བལྟ་བའི་ཕྱིར་བསྐྱོད་
དོ༑ ༑ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཨུཏྤལ་མིག་ལ་སོགས་པ་ཀླུ་དུང་ཕྱུར་ཕྲག་དགུ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་བལྟ་བའི་ཕྱིར་བསྐྱོད་དོ། །ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་དགའ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཀླུ་དུང་ཕྱུར་ཕྲག་དགུ་
ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ཐམས་ཅད་ལའང་བྱའོ། །ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཉེ་དགའ་ལ་སོགས་པ་ཀླུ་དུང་ཕྱུར་ཕྲག་དགུ་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པ་ལ་སོགས་པ་ཀླུ་དུང་ཕྱུར་ཕྲག་དགུ་
དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཨེ་ལའི་རཱ་བ་ཎ་ལ་སོགས་པ་ཀླུ་དུང་ཕྱུར་ཕྲག་དགུ་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཆབ་པའི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཀླུ་དུང་ཕྱུར་ཕྲག་དགུ་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མི་ནག་པ་
ལ་སོགས་པ་ཀླུ་དུང་ཕྱུར་ཕྲག་དགུ་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་གཽ་ཏ་མ་ལ་སོགས་པ་ཀླུ་དུང་ཕྱུར་ཕྲག་དགུ་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཀམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཀླུ་དུང་ཕྱུར་ཕྲག་དགུ་དང། ཀླུའི་
རྒྱལ་པོ་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་ལ་སོགས་པ་ཀླུ་དུང་ཕྱུར་ཕྲག་དགུ་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མགྲིན་སྔོན་ལ་སོགས་པ་ཀླུ་དུང་ཕྱུར་ཕྲག་དགུ་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་གསེར་མགྲིན་ལ་
སོགས་པ་ཀླུ་དུང་ཕྱུར་ཕྲག་དགུ་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་འཇིགས་སྒྲོལ་ལ་སོགས་པ་ཀླུ་དུང་ཕྱུར་ཕྲག་དགུ་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་གཟི་ཅན་ལ་སོགས་པ་ཀླུ་དུང་ཕྱུར་ཕྲག་དགུ་

[203A]༄༅། །དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྣམ་པར་སྣང་བྱེད་ལ་སོགས་པ་ཀླུ་དུང་ཕྱུར་ཕྲག་དགུ་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྡུལ་བྲལ་ལ་སོགས་པ་ཀླུ་དུང་ཕྱུར་ཕྲག་དགུ་
ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་འོད་ཆེན་ལ་སོགས་པ་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རབ་ཏུ་གདུང་བྱེད་ལ་སོགས་པ་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་སྟོབས་ཆེན་ལ་སོགས་པ་དང་
ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་སྤྲིན་ཆེན་ལ་སོགས་པ་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཟླ་ཆེན་ལ་སོགས་པ་ཀླུ་དུང་ཕྱུར་ཕྲག་དགུ་དང། རླུང་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་ཀླུ་དུང་ཕྱུར་ཕྲག་དགུ་
དང༑ ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཤུགས་འཛིན་ལ་སོགས་པ་ཀླུ་དུང་ཕྱུར་ཕྲག་དགུ་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་སྤྲིན་ཆེན་ལ་སོགས་པ་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རབ་ཏུ་གདུལ་དཀའ་ལ་སོགས་པ་
དང༑ ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཐམས་ཅད་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་ཀླུ་དུང་ཕྱུར་ཕྲག་དགུ་དང། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཆར་ཆེན་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་ཀླུ་དུང་ཕྱུར་ཕྲག་དགུ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ལ་བལྟ་བའི་ཕྱིར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནས་བསྐྱོད་དོ། །དེ་དག་ལ་སོགས་པ་ཀླུ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གཞན་དག་དང། འཁོར་དུང་ཕྱུར་ཕྲག་དགུ་
དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བལྟ་བའི་ཕྱིར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནས་བསྐྱོད་དོ། །དེ་དག་གིས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དཀྲུགས་སོ། །དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་ཀྱང་གྲོང་ཁྱེར་དང་

[203B] ཚོང་དུས་དང། རི་འོར་ས་དང་བཅས་པ་དཀྲུགས་སོ། །དེ་ནས་ས་རྣམ་པ་དུ་མར་གཡོས། རབ་ཏུ་གཡོས། ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་གཡོས། འགུལ། རབ་ཏུ་འགུལ། ཀུན་
ཏུ་རབ་ཏུ་འགུལ། །ལྡེག། རབ་ཏུ་ལྡེག་ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་ལྡེག་གོ་དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་ཕྱྭ་མཁན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་བཟའ་བ་དང། བཅའ་
བ་དང། མྱང་བ་བཟང་ཞིང་རབ་ཏུ་མང་པོ་རང་གི་ལག་གིས་ཡང་དག་པར་ཚིམ་པར་བྱས་ཤིང་ཡང་དག་པར་བྲིམས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་
སྩལ་པ༑ དགེ་སློང་དག་སུའི་བསོད་སྙོམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བཟའ་བར་མི་བྱ་སྟེ། གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དགེ་བའི་ཕ་རོལ་འགྲོ་བ་འདི་ཀླུ་དཀྲུགས་པ་དག་གིས་གྲོང་ཁྱེར་མ་རུང་
པར་བྱས་ས་རེ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བསོད་སྙོམས་བཞེས་ནས་ནམ་མཁའ་ལ་མངོན་པར་འཕགས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིན་ནོ། །
དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཕྱིར་བཀྱེ་ནས་གནས་སུ་སྤྲུལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏོ། །དེར་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་གང་དག་
བཅོམ་ལྡན་འདས་བལྟ་བར་འདོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏོ། །ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་གང་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མ་དད་ཅིང་བལྟ་བར་

[204A]༄༅། །མི་འདོད་པ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་འོད་ཟེར་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏོ། །དེར་
ཀླུ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། །ཀླུ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ནི། སངས་རྒྱས་ལ་དད་པ་སྐྱེས་སོ། །
དེ་དག་དད་པ་ཐོབ་མ་ཐག་ཏུ་ཀླུའི་སྐྱེ་གནས་དེ་ནས་ཤི་སྟེ་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀླུ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་དཔག་ཏུ་
མེད་པ་དེ་དག་བཏུལ་ནས་བསོད་སྙོམས་བཞེས་ཏེ་བར་སྣང་ལ་གཤེགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ན་ཡུལ་ལག་མཐིལ་ལྟར་མཉམ་པ་ན་དཀའ་ཐུབ་ཅན་མེས་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་
ཞིག་གནས་ཏེ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནམ་མཁའི་བར་སྣང་ལས་གཤེགས་པ་མཐོང་ངོ། །དེ་མཐོང་ནས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཤིན་ཏུ་གུས་པ་
བསྐྱེད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ལ་མཚན་མའི་རྣམ་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཛད་དུ་གསོལ། གང་བདག་གི་
གནས་འདིར་བཞུགས་ན། མཆོད་པར་བགྱིའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རལ་པ་ཅན་མེས་བྱིན་གྱི་བསམ་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས། སྐྱེ་བོ་ཕྱི་མ་དག་ཉིད་ལ་

[204B]དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རལ་པ་ཅན་མེས་བྱིན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བྲམ་ཟེ། ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་དད་པར་
བྱ་བའི་དོན་དུ་འདི་ནི། མཆོད་རྟེན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽངྒལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་མཽངྒལ་གྱི་བུ་ཚུར་ཤོག་མ་དྲོས་པའི་མཚོ་ག་
ལ་བ་དེར་འདོང་ངོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ལེགས་སོ། །ཞེས་གསོལ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽངྒལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟར་མཉན་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པའི་
གནས་ཀྱི་ཆུ་འགྲམ་དུ་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་གཤེགས་པར་རིག་ནས་གསེར་དང། དངུལ་དང་
བཻ་ཌཱུརྱ་དང། ཤེལ་དང། མུ་ཏིག་དམར་པོ་དང། སྤུག་གི་སྙིང་པོ་དང། རྡོའི་སྙིང་པོ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ལས་བྱས་པའི་སྟན་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་ཞིག་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏོ། །ཁྲི་སྟན་
ལྔ་བརྒྱ་དེ་དག་གི་དབུས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གདན་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ལས་བྱས་པའི་གདན་བཤམས་ཏེ་ཀླུའི་རས་བཅོས་བུས་གཡོགས་སོ། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་
དྲོས་པ་ཀླུའི་བུ་མོ་འཁོར་དང་བཅས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དྲུང་དུ་སོང་ངོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽངྒལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ཟན་ཟོས་ཤིང་ལྷུང་བཟེད་

[205A]༄༅། །དང་ལག་པ་བཀྲུས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་བཀའ་སྩལ་པ་མཽངྒལ་གྱི་བུ། སོང་ལ་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུ་ཁྱོད་ལ་སྟོན་པ་འབོད་དོ། །ཞེས་
སྨྲོས་ཤིག་བཅོམ་ལྡན་འདས། ལེགས་སོ། །ཞེས་གསོལ་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽངྒལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟར་མཉན་ནས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་
སྐྱེས་བུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ལག་པ་བསྐུམ་པ་བརྐྱང་བའམ་བརྐྱང་བ་བསྐུམ་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽངྒལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་མ་དྲོས་པའི་མཚོན་ནས་བྱུང་སྟེ་
རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུའི་མདུན་ན་འདུག་གོ་དེའི་ཚེ་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་སྣམ་སྦྱར་འདྲུབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽངྒལ་
གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཡང་དག་པར་དགའ་བའི་གཏམ་དང། གཏམ་སྙན་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་བྱས་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་འདི་
སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །སྟོན་པ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཁྱོད་ལ་འབོད་དེ། སྟོན་པ་ཁྱོད་ལ་མངོན་པར་དགྱེས་ཀྱི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཚུར་ཤོག་སྟོན་པ་ཁྱོད་ལ་
གསུང་གི་འདོད་ངོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽངྒལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་མཽངྒལ་གྱི་བུ་

[205B] །རེ་ཞིག་སྣམ་སྦྱར་འདི་འཚེམ་མོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽངྒལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་སོར་མོ་ལྔ་ཁ་བ་ལྔར་མངོན་པར་སྤྲུལ་ནས་སྣམ་སྦྱར་དེ་བཙེམས་སོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་
ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽངྒལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽངྒལ་གྱི་བུ། འདི་ཅི་བྱེད། སྨྲས་པ། སྣམ་སྦྱར་བཙེམ་པར་བྱ་བ་འདི་
མྱུར་དུ་བཙེམ་པར་བྱའོ། །སྨྲས་པ། དྲུབ་པ་དང། །ཟིན་པ་ཉིད་དུ་གྱིས་ཤིག་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དྲུབ་ཅིང་ཟིན་པ་ཉིད་དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། ཚུར་ཤོག་ད་
འདོང། སྨྲས་པ། མི་འགྲོ་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་མི་འགྲོ་ན་སྟོབས་ཀྱིས་བཀུར་རོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽངྒལ་གྱི་བུ་རེ་ཞིག་སྐ་རགས་འདི་སྟོབས་ཀྱིས་ཁྱེར་ནུས་
དང་ང་སྟོབས་ཀྱིས་ཁྱེར་བར་ཤེས་སོ། །དེས་སྐ་རགས་དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བདུན་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་སོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽངྒལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་སྐ་རགས་དེ་
རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བཏེག་པ་ན་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་གཡོས་ཀྱང་སྐ་རགས་དེ་གདེག་པར་མ་ནུས་སོ། །དེ་ནས་མ་དྲོས་པའི་མཚོ་
རླབས་ཤིན་ཏུ་གཡོས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རྟ་ཐུལ་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འཇིག་རྟེན་དུ་དོག་ས་ཆེན་པོ་གཡོས་པ་

[206A]༄༅། །བྱུང་བ་འདི་རྒྱུ་གང་ལགས། རྐྱེན་གང་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྟ་ཐུལ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཉན་
ཐོས་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽངྒལ་གྱི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽངྒལ་གྱི་བུ། ཇེ་བཞུད་ཅིག་བདག་
ཀྱང་མཆིའོ། །དེ་སྐད་སྨྲས་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་སོང་ནས་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ་ཚེ་དང་ལྡན་
པ་མཽངྒལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ནི། ཕྱི་ནས་འོང་ངོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཐོབ་པས་དེ་དང་པོར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་སོང་ནས་
འདུག་གོ་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཚན་མ་དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་མཛད་པའི་མཚན་མ་ཇི་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་མཛད་པས་རྒྱ་མཚོའི་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་
བ་དེར་སོང་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མཛེས་དགས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་
བདག་ལ་སྐབས་ཕྱེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བདག་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ཞུའོ། །བཀའ་སྩལ་པ། མཛེས་དགའ། ངས་ཞུ་བ་ལུང་བསྟན་

[206B] །ཚིགས་སུ་བཅད་པ། སྟོན་པ་བདེ་སྦྱིན་མཛད་ལ་ཞུ་བ་ནི། །སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཚེ་སུག་ལས་ཅི་བགྱིས་དང། །བདེ་བའི་ལམ་གྱིས་མྱ་
ངན་འདས་རེག་པ། །བདེ་གཤེགས་སྦྱིན་མཛད་དེ་ནི་ལུང་བསྟན་གསོལ་།མ་དྲོས་ཀླུ་ཡི་འཇིག་རྟེན་མགོན་དེ་ལ། །ཞུས་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པས་ལུང་བསྟན་པ། །དགེ་བའི་
ལས་ཀྱི་འབྲས་བུས་ཡིད་ཞི་ཞིང། །གང་གི་བདེ་བས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་བསྐྱེད། །སྔོན་གྱི་སྲིད་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། །སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བདེ་བས་བདེ་ལྡན་བྱས། །དེ་ཡིས་
ལེགས་པའི་ལས་དེ་བྱས་པས་ན། །བདེ་བའི་ལམ་གྱིས་མྱ་ངན་འདས་རེག་འགྱུར། །སྟོན་པའི་གསུང་གིས་མཛེས་པ་དེ་དགའ་ནས། །དེ་ཡི་སྐད་ཅིག་ས་སྟེང་པུས་བཙུགས་ཏེ། །
གཞལ་མེད་དགའ་ཡིས་སེམས་ནི་དང་བས་སུ། །འཇིག་རྟེན་སྒྲོན་མ་འདྲེན་ལ་ཕྱག་འཚལ་བྱེད། །སྟོན་པའི་བློ་ཡིས་མཁས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་།འགྲོ་བ་ཀུན་ལས་ངེས་འབྱུང་ཕྱག་
འཚལ་ལོ། །འཇིགས་མེད་བློ་དག་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བདེ་གཤེགས་གཞན་མིན་གསུང་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ལྷ་མཛེས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་
སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུས་པ། །འོད་མཛད་སྤྱན་སྡུག་ལེགས་པའི་སྤྱན་མངའ་བ། །བློ་དགེ་ཉོན་མོངས་ཚོགས་ལས་རྣམ་གྲོལ་ཞིང། །ཡེ་ཤེས་དྲི་མེད་སྤྱོད་ཡུལ་ཁྱོད་ལ་ནི་

[207A]༄༅། །སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཚེ་རྣམ་ཐར་བླ་མེད་ཞུ། །ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་སྨན་སླད་དུ། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་ན་བྱང་ཆུབ་ཞི་འཚལ་ཞིང། །མི་མཆོག་དམ་
པ་བདག་གི་སྤྱོད་སྤྱོད་པ། །ཡིད་འདས་དེ་དག་བདག་ལ་བཀའ་སྩལ་གསོལ། །རྒྱལ་བ་དེ་ཡིས་རྡུལ་བཅོམ་དབང་པོ་བསྡམས། །འདོད་པའི་འཆིང་ལས་ཐུགས་ནི་རྣམ་གྲོལ་
བའི༑ ༑དགོངས་པའི་དེ་ཉིད་སེམས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་པ། །ཐུགས་ཞིམ་དཀྲུགས་དེས་ནི་ལུང་བསྟན་པ། །མཁས་པས་དགེ་བ་དག་ནི་སྤྱད་པའི་ཕྱིར། །སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་ཡིད་ནི་མི་ལྡོག་
ཅིང༑ ༑རྟག་ཏུ་སྤྱོད་ཚེ་ཉོན་མོངས་མེད་ཡིད་ཀྱིས། །ལུས་དང་དག་གི་དགེ་བ་མཉམ་སྤྱོད་པ། །དེ་ཡིས་ལེགས་པའི་ལས་དེ་བྱས་པས་ན་།འཁོར་བའི་འགྲོ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམ་དག་
སྟེ༑ ༑ཆུ་ཡི་ནང་ནས་པདྨ་སྐྱེ་བ་ལྟག་གོས་པ་མེད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་འགྲུབ། །བདེ་གཤེགས་གསུང་གིས་ལྷ་ཡི་མཛེས་པ་ཀླུ་།དེ་ནི་དགའ་ཞིང་ལེགས་པར་མགུ་བས་
སུ༑ ༑དེ་ཡི་སྐད་ཅིག་ས་ལ་པུས་བཙུགས་ཏེ། །སངས་རྒྱས་རྐང་གཉིས་མཆོག་ལ་ཕྱག་འཚལ་བྱེད། །ཐུབ་པ་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་སྨན་མཛད་པ། །བློ་གྲོས་ངེས་པར་ཞི་ལ་ཕྱག་
འཚལ་ལོ། །སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱི་རྗེས་སློབ་ཅིང། །བྱང་ཆུབ་མི་གཡོ་ཡིད་ནི་བསྐྱེད་པར་བགྱི། །སེམས་ཅན་དོན་དུ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། །ལུས་དང་སྲོག་ནི་དེ་བཞིན་

[207B] །སྡུག་བསྔལ་ཐར་བྱེད་སངས་རྒྱས་འགྱུར་བ་དང། །བྱང་ཆུབ་ཞི་པ་བླ་མེད་ཐོབ་པའི་བགྱི། །ཀླུ་དེའི་བསམ་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་སུ། །རྒྱལ་བ་དགྲ་ལས་རྒྱལ་བ་
འཛུམ་མཛད་དེ། །དེ་ཚེ་ཇི་ལྟར་གངྒཱའི་བྱེ་སྙེད་ཀྱི། །སངས་རྒྱས་མཐའ་ཡས་ཞིང་ནི་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ། །བདེ་བར་གཤེགས་པས་འཛུམ་པ་བསྟན་པ་ལ། །ནམ་མཁའི་ལྷས་རིག་ལེགས་
སོ་ཞེས་གསོལ་ཏེ། །ཨེ་མའོ་རྒྱལ་བས་རྡུལ་བཅོམ་དབང་པོ་བསྒོམས་།ཁྱོད་དང་མཉམ་མེད་གོང་ན་ཡོང་མ་ཡིན། །སངས་རྒྱས་ཞིང་མང་དག་ནི་རབ་གཡོ་ས་ཤིང། །འདོད་པའི་
ལྷ་ནི་སྡེར་བཅས་ཤིན་ཏུ་རྨོངས། །ལྷ་ཚོགས་མང་པོ་བསམ་པ་རབ་དགའ་ཞིང། །རྒྱལ་བ་དབང་པོ་ཐུབ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བྱེད། །སྟོན་པའི་ཉན་ཐོས་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བའི་མཆོག་
མཽངྒལ་བུ་ཡིས་རྒྱལ་ལ་ཡོངས་ཞུས་པ། །གང་གིས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་འཛུམ་མཛད་པ། །བཅོམ་ལྡན་བདེ་གཤེགས་རྒྱུ་གང་རྐྱེན་གང་ལགས། །མཽངྒལ་བུ་ཡིས་རྒྱལ་ལ་ཉེར་
ཞུས་པ༑ ༑ཐེ་ཚོམ་གཅོད་མཛད་རྒྱལ་བས་བཀའ་སྩལ་པ། །ང་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པའི་ཀླུ་འདི་ནི། །མ་འོངས་པ་ཡི་དུས་ན་སངས་རྒྱས་འགྱུར། །ཇི་སྙེད་ཞིང་འདི་འོང་ཀྱིས་
ཁྱབ་པ་དག་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྒྱལ་བའི་ཞིང་གཅིག་འགྱུར། །དེས་ན་རྒྱལ་པ་འདི་ལྟར་འགྱུར་བ་སྟེ། །འདྲེན་པ་དེ་མིང་དབང་པོ་རྒྱལ་མཚན་ནོ། །སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་

[208A]༄༅། །ཁྲག་ཁྲིག་མཐའ་ཡས་དག་དེས་ནི་འགྲོ་སྲིད་ཕ་རོལ་སྒྲོལ་བྱེད་དེ། །འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ངས་ནི་འཛུམ་པ་བསྟན་།མཽངྒལ་བུ་ཁྱོད་དེ་ལྟར་ཤེས་
པར་གྱིས། །ཀླུ་དེ་ལུང་བསྟན་པ་ནི་ཐོས་ནས་སུ། །བླ་ན་མེད་པ་དག་གི་དགའ་བས་ཁྱབ། །ལུང་བསྟན་ཐོས་ནས་བར་སྣང་འདི་ལས་ནི་།ཏ་ལ་བརྒྱད་ཅུ་སྲིད་དུ་མངོན་པར་
འཕགས༑ ༑ཕྱོགས་བཅུ་དག་ན་རྣམ་དག་རྒྱལ་བའི་ཞིང། །བཟང་ལ་གྲངས་མེད་སངས་རྒྱས་དེ་མཐོང་སྟེ། །མཐོང་ནས་སངས་རྒྱས་རྐང་གཉིས་མཆོག་དག་ལ། །ཚིགས་
བཅད་སྣ་ཚོགས་དག་གིས་རྒྱལ་བ་བསྟོད། །འགྲོ་བ་ཕན་སྐྱེད་རྒྱལ་བ་དགྲ་ལས་རྒྱལ། །དབང་པོ་ཐུལ་ཅིང་མ་ནོར་དེ་བཞིན་གསུང་།འོད་མཛད་བདེན་གསུང་ཁྱོད་ལ་
ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བདེ་གཤེགས་ཚིག་རྨོངས་མེད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་།དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་བ་
ཞུས་པ༑ ༑འཇིགས་སེལ་སྔགས་གྲོལ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཚེ་སུག་ལས་ཅི་བགྱིས་པས། །འཇིགས་ལས་གྲོལ་དང་འགྲོ་བ་ཐར་བགྱིད་པ། །འཇིགས་
སེལ་ལམ་ཞུགས་བདག་ལ་བཀའ་སྩལ་གསོལ། །ཇི་ལྟར་འདྲེན་པ་བདག་ཉིད་འཇིགས་གྲོལ་ཞིང། །སྐྱེ་བོ་འཇིགས་ལས་རབ་ཏུ་གྲོལ་མཛད་པ་།ཁྱོས་ཀྱིས་ལེགས་

[208B] །དེ་བཞིན་ངོམས་མེད་ཡིད་ཀྱིས་སྤྱད་པར་བགྱི། །རྒྱུ་ཆེན་འཛིན་པ་ཀླུ་ཡི་རྒྱ་མཚོ་དེས། །འགྲོ་ལ་ཕན་ཕྱིར་སྟོན་ལ་ཞུ་བྱེད་པ། །འཇིགས་
བཅས་ཞེ་སར་བཅས་ཤིང་དེ་བརྟེན་ནས། །མི་དབང་སྤྱན་སྔར་ཞེ་སར་བཅས་པས་འདུག་དེ་ཡི་བསམ་པ་འདྲེན་པས་ཐུགས་ཆུད་ནས། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་ན་འཇིགས་དང་རྣམ་
བྲལ་ཞིང། །སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་འཇིགས་ལས་ཐར་བྱེད་པ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་གསུང་གིས་ལུང་བསྟན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སྤྱད་པ་རྗེས་སུ་སྤྱོད་བྱ་ཞིང། །དབྱུག་མཚོན་
མེད་པས་འགྲོ་ལ་རབ་ཏུ་སྟོན། །ཆུ་དང་ཐང་དང་དེ་བཞིན་གཡུལ་འཐབ་པའི། །འཇིགས་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་འཇིགས་མེད་སྦྱིན། །དེ་ཡིས་ལེགས་པའི་ལས་ནི་བྱས་པས་ན། །
འཇིགས་པར་མི་འགྲོ་བྱང་ཆུབ་རེག་འགྱུར་ལ། །མཉམ་པར་བཞག་པའི་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སུ། །ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་བདུད་སྟོབས་རབ་སྐྲག་བྱེད། །སྟོབས་བཅུའི་མཁྱེན་
པས་རྒྱ་མཚོ་དེ་དགའ་ནས། །དེ་ཡི་སྐད་ཅིག་ས་ལ་པུས་བཙུགས་ཏེ་།འཇིགས་པར་མི་གནས་ཞི་བར་རབ་འདུག་ནས། །བདེ་བར་གཤེགས་ལ་ཐལ་སྦྱར་ཕྱག་འཚལ་བྱེད། །
སྲིད་ཀུན་བདག་ལ་མི་གནས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དངང་མེད་འཇིགས་བྲལ་ལྡན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དངང་དང་འཇིགས་ལས་སྐྱེ་བོ་བསྒྲལ་བགྱི་ཞིང། །དེ་བཞིན་གཤེགས་

[209A]༄༅། །པ་མི་དངས་བདག་འགྱུར་བགྱི། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་གསེར་གཙུག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་
པ༑ དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་སྤྱན་དགེ་དབང་པོ་ཐུལ། །སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་བརྒལ་ཅིང་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །སྐམ་ལ་བཞུགས་པ་སྲེད་བསྐམས་གང་ཟག་མཆོག་འགྲོ་བའི་དོན་ཕྱིར་ཁྱོད་ཞུ་
བཀའ་སྩལ་གསོལ། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་ན་བདེ་གཤེགས་བདག་སྐྱེ་ཞིང་།རྒྱལ་བའི་བསྟན་ལ་རབ་ཏུ་གནས་གྱུར་དང། །བདུད་ཕྲག་སྟོང་དག་གིས་ཀྱང་མི་བསྐྱོད་པ། །ཀུན་སྤྱན་
འདི་དག་བདག་ལ་བཀའ་སྩལ་གསོལ། །སངས་རྒྱས་ཚུལ་ལ་མི་གཡོ་རབ་གནས་ཤིང། །ཀླུ་ཡི་གཙོ་བོས་འདྲེན་ལ་དེ་ཞུས་པ། །ཀླུ་ཡི་བདག་པོའི་བསམ་པ་ཐུགས་ཆུད་ནས། །
ཉོན་མོངས་ཀུན་སྤངས་དེ་ནི་ལུང་བསྟན་པ། །ལྷག་པའི་བསམ་པས་ཆོས་ཀྱི་ངེས་ལྡན་ཞིང། །ངེས་པ་སྟོང་པའི་ཡུལ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་།སྲིད་ལས་རྣམ་རྒྱལ་བསྟན་ལ་མི་
གཡོ་ཞིང། །གཞལ་མེད་བྱང་ཆུབ་ལ་ནི་འདུན་པ་བསྐྱེད། །གསེར་གཙུག་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བའི་ཀླུ་དེ་ནི། །སངས་རྒྱས་གསུང་པ་ཐོས་ནས་ཐེ་ཚོམ་མེད། །བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་ནི་མི་
གཡོ་ཡིད་བསྐྱེད་ཅིང། །འཇིགས་ཀུན་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལ་མངོན་པར་བསྟོད། །སྲིད་མཚོ་རྒལ་ཅིང་སྐམ་ལ་ཤིན་ཏུ་བཞུགས། །ཐེ་ཚོམ་མི་མངའ་མི་གཡོ་བརྟན་བརྙེས་ཤིང། །

[209B] །རི་རབ་རི་ལ་ལྷ་ཡི་གནས་བཅས་བཞིན། །འདི་ལྟར་མི་གཡོ་བ་ལ་སྐྱབས་མཆི་ཞིང། །མི་གཡོ་རི་ལྟ་བུར་ནི་འགྱུར་བར་བགྱི། །དེའི་
ཚེ་འགུལ་དང་མི་འགུལ་ཞིང་མི་གནས། །མི་གཡོ་རི་རབ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བར་བགྱི། །མ་སྨད་པས་ནི་དེ་ཡི་ཐུགས་ཆུད་ནས། །ཡིད་དུ་འོང་བའི་དབྱངས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ། །བསྐལ་
པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུར་སྤྱད་བྱས་ནས། །མ་འོངས་པ་ཡི་དུས་སུ་སངས་རྒྱས་འགྱུར། །བདེ་བའི་ལམ་གྱིས་རྒྱལ་བར་འགྱུར་པ་སྟེ་།མཚན་ནི་ལེགས་མཐོང་ཞེས་བྱ་ཤིན་ཏུ་སྡུག་སྲོག་
ཆགས་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་ཐར་བྱེད་ཅིང། །བསིལ་བ་བདེ་བ་ཞི་བའི་ལམ་འགོད་འགྱུར། །རྒྱལ་བས་གསུངས་པ་ཀླུ་དེས་ཐོས་ནས་སུ། །གཞལ་མེད་དགའ་བའི་སེམས་ནི་རབ་དང་བས་
ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་སེལ་ཅིང་མ་སྨད་པ། །འགྲོ་བའི་འདྲེན་པ་ལ་ནི་ཕྱག་འཚལ་བྱེད། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཨུཏྤལ་མིག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་
དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། །མི་མཆོག་འདུལ་མཛད་གཟི་བརྗིད་མཐའ་ཡས་པ། །ཐུགས་རབ་ཞི་ཞིང་ཉེར་ཞི་ཕ་རོལ་གཤེགས། །ཞི་གནས་ཡོན་ཏན་རབ་ཞི་རྣམ་གྲོལ་བ། །
ཞི་བ་མཁས་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་གསུང། །ཁྱོད་སྲས་བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟར་སྤྱད་བགྱིས་ན། །ཞི་གནས་དགའ་ཞིང་ཞི་གནས་བསྟེན་པ་དང། །ཞི་གནས་ལ་ནི་ཇི་ལྟར་མཁས་

[210A]༄༅། །པར་འགྱུར། །ཀུན་གཟིགས་མྱུར་དུ་བདག་གི་སོམ་ཉི་ཁུམ་།རྒྱལ་བ་ལ་ནི་ཀླུ་དེས་ཞུས་པ་དང། །རྒྱལ་བས་ཨུཏྤལ་མིག་ལ་ལུང་བསྟན་པ། །
གང་གིས་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ཡིད་འོང་བའི། །ཞི་གནས་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་བསླབ་པར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཁས་པ་ནི་།སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཚེ་སེམས་གཡོར་མི་
བྱེད་ཅིང། །བསྐལ་པ་བྱེ་བར་ཞི་གནས་སྟེན་བྱེད་པ། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་དཔའ་མཆོག་སངས་རྒྱས་འགྱུར། །དེ་ཡིད་རབ་ཞི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་ནས་སུ། །རྣམ་འདྲེན་འགྲོ་བ་
ཞི་ལ་སྦྱོར་བྱེད་ཅིང། །རབ་ཏུ་སེམས་ཞི་གཡོ་བར་མི་འགྱུར་ལ་།སེམས་ཅན་ཉོན་མོངས་མི་གཡོ་ཞི་བར་བྱེད། །དེས་པ་ཨུཏྤལ་མིག་གི་ཀླུ་དེས་ནི། །རྒྱལ་བས་ལེགས་
པར་གསུངས་པའི་ཚིག་ཐོས་ནས། །ཉོན་མོངས་ཀུན་གཡོ་ཡིད་ནི་ཞི་གྱུར་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་རབ་སེམས་ནི་བསྐྱེད་གྱུར་ཏོ། །དེ་ཡི་ཞི་གནས་སེམས་ལ་བརྟེན་
ནས་སུ༑ ༑བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་རྒྱལ་བ་དེ་ལ་བསྟོད། །ཁྱོད་ལ་བསྐྱེད་ནས་ཞི་གནས་རྟོགས་གྱུར་ཅིང། །ཤིན་ཏུ་ཡིད་ཞི་སངས་རྒྱས་འགྱུར་བར་བགྱི། །དེ་ནས་
ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་དགའ་བོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཞི་གནས་ཐུགས་སུ་ཆུད། །རྒྱལ་བ་གང་ཟག་

[210B] །ཁྱོད་ཉིད་ལས་འཁྲུངས་བྱང་ཆུབ་རབ་གནས་པ། །མི་མཆོག་ཇི་ལྟར་ལྷག་མཐོང་དག་ལ་སྤྱད། །མི་འདུལ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་ལ་དགའ་བོས་ཞུས། །ཀླུ་དེའི་སྔོན་
གྱི་མཐའ་ནི་གཟིགས་པས་ན། །དགེ་བའི་ལས་བསགས་པ་དག་ཐུགས་ཆུད་ནས། །མི་འདུལ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་འདི་སྐད་གསུང། །ཡེ་ཤེས་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་བཙལ་
ཕྱིར༑ ༑མ་ཞུམ་ཡིད་ཀྱིས་ནོར་དང་འབྲུ་དག་ལ། །སེར་སྣ་མེད་ཅིང་རྫས་མང་མི་ཉུང་དང། །ཆུང་མ་དང་ནི་བདག་ཉིད་གཏོང་བར་བྱེད། །དེ་ཡིས་ལེགས་པའི་ལས་དེ་བྱས་
པ་དང། །གཏོང་བ་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བསྟེན་པས་ན། །ཡེ་ཤེས་དམ་པ་བདག་རྒྱལ་སངས་རྒྱས་འགྱུར། །དེ་ནི་ལྷག་མཐོང་སྤྱད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན། །དེ་ནས་ཀླུའི་
རྒྱལ་པོ་ཉེར་དགས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་འདྲེན་ལ་བདག་ཞུ་བ། །ཁྱོད་སྲས་བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟར་སྤྱད་
བགྱིས་ན། །ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་དང། །ཟང་ཟིང་མེད་ཞི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་འགྱུར་ལགས། །འདྲེན་པ་དེ་ལ་ཀླུ་དེས་ཞུས་པ་དང། །ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་
ཡང་དག་ལེན་མཁྱེན་པ། །ཐོགས་པ་མེད་པ་འདྲེན་པ་འདི་བརྙེས་པས་།དེ་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་ལ་བཞག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་སྤྱད་སྤྱོད་ཚེ། །

[211A]༄༅། །གཉིས་ཀའི་སྟོབས་འདི་མཉམ་པར་བསྟེན་པས་ན། །དེ་ནི་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་མཐའ་ཡས་ཞིང། །འགྲོ་བའི་དོན་དུ་མཉམ་པར་རྣམ་པར་སྤྱོད། །བསྐལ་
པ་བྱེ་བ་མང་པོ་དེ་འཚང་རྒྱ། །ཞིང་གི་དམ་པ་དག་ཀྱང་འགོད་འགྱུར་ཏེ། །དེའི་མཐའ་བསྔགས་པ་བསྐལ་པ་བྱེ་མང་དུ། །སངས་རྒྱས་བྱེ་བས་ཟད་པར་དེ་མི་སྤྱོད། །དེ་ཚེ་ཀླུ་ཡི་
བདག་པོ་ཉེ་དགའ་ཡིས། །ཐེག་པ་མཉམ་པའི་བསྔགས་པ་ཐོས་ནས་སུ་།གཞལ་དུ་མེད་པའི་དགའ་བས་སེམས་བདེ་ནས། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་སེམས་རབ་བསྐྱེད་གྱུར་
ཏོ༑ ༑འཇིག་རྟེན་ཕན་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་དེ་ལུང་བསྟན། །མ་འོངས་དུས་སུ་སངས་རྒྱས་འགྱུར་བ་སྟེ། །མིང་ནི་རྒྱལ་བ་འདྲེན་པ་ཀུན་སྤྱན་ནོ། །སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་ཐར་པར་བྱེད།།
དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། བདེ་གཤེགས་ཁྱོད་སྲས་ཇི་ལྟར་སྤྱད་བགྱིས་ན། །འགྲོ་བའི་དོན་
དུ་ཕན་པ་ཚོལ་བྱེད་ཅིང། །བྱང་ཆུབ་བླ་མ་ཚོལ་ལ་མི་སྐྱོ་བ་།རྐང་གཉིས་དམ་པ་མཆོག་གིས་དེ་ལུང་སྟོན། །མི་ཡི་ཁྱུ་མཆོག་ལ་ནི་ཀླུས་ཞུས་པ། །ཀླུ་ཡི་བདག་པོའི་
བསམ་པ་ཐུགས་ཆུད་དེ། །ཐུབ་པ་སྔོན་མཐའ་སྦྱོར་ལ་མི་འཇིགས་པས། །ཀླུ་ཡི་བདག་པོའི་ཐེ་ཚོམ་ལུང་བསྟན་པ། །བྱང་ཆུབ་ཞི་བ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་འདོད་པ། །དེས་ཤིང་

[211B] །བདག་དང་གཞན་དག་ལ་ཡང་མི་གནོད་ཅིང། །སེར་སྣ་མེད་ཅིང་གཏོང་ལྡན་རྒྱལ་བ་ཡིན། །དེ་ཡིས་ལེགས་པའི་ལས་དེ་བྱས་པས་ན། །འགྲོ་བ་གང་
གི་འཁོར་བར་བདེ་འདོད་ལ། །དེས་ཤིང་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་སྙིང་རྗེར་ལྡན། །ནོར་བྱིན་པས་ནི་སྡུད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར། །དེ་ཡིས་ལེགས་པའི་ལམ་དེ་བྱས་པས་ན། །ནམ་དུའང་སྐྱེ་
བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་མི་འགྱུར། །རྟག་ཏུ་བདེ་བས་སྐྱེ་བོ་བདེར་འགོད་ལ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་མེད་ཅིང་གནས་ཞིར་འཇོག་སྟོན་པའི་གསུང་གིས་ཀླུ་དེ་བསྐུལ་བས་ན།། མཆོག་ཏུ་དགའ་
བས་སེམས་ནི་བདེར་གྱུར་ཏེ། །དེ་ཡིས་སྐད་ཅིག་ས་ལ་པུས་བཙུགས་ནས་།ཚིགས་བཅད་སྣ་ཚོགས་དག་གིས་རྒྱལ་བསྟོད་པ། །གཽ་ཏམ་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ན་མཉམ་མེད་དེ། །
འགྲོ་བ་ཟིལ་མནན་བདེ་གཤེགས་ལྷང་ངེ་བ། །ཁྱོད་ཀྱི་ཞལ་དུ་ལྷར་བཅས་འགྲོ་ཀུན་ལྟ། །འདི་ལྟར་ཐལ་མོ་སྤྱར་ནས་སྐྱབས་སུ་མཆི་།བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་ཡིད་ནི་བསྐྱེད་
བགྱི་ཞིང། །འདི་ལྟར་བདེ་གཤེགས་ཁྱོད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང། །སྟོན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་བསལ་བ་ལྟར། །བདག་ཀྱང་ཐོས་ནས་འཇིག་རྟེན་ཐེ་ཚོམ་བསལ། །དེ་ནས་དེའི་སྟོན་
གཞལ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཕྱིར། །ཡིད་ནི་ཤིན་ཏུ་དགྱེས་ནས་བཀའ་སྩལ་པ། །འཇིག་རྟེན་ཕན་ཕྱིར་འདྲེན་པར་འགྱུར་བ་ཡི། །མི་མཆོག་མིང་ནི་དབང་པོ་ཆེན་པོའོ། །དེ་ནས་ཀླུའི་

[212A]༄༅། །རྒྱལ་པོ་ཨེ་ར་བ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། །འཇིག་རྟེན་དཔག་མེད་མང་པོའི་སྐྱབས་ཀྱི་མཆོག་
རྒྱལ་བ་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་ལ་ཞུ་བགྱི་བ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སུ་ག་ལས་ཅི་བགྱིས་ན། །སངས་རྒྱས་མངོན་དུ་ལྷན་ཅིག་ཕྲད་བ་འཐོབ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་དེ་ལ་ཀླུས་ཞུས་
ནས༑ ༑འཇིག་རྟེན་ཕན་ཕྱིར་འདྲེན་པས་ལུང་བསྟན་པ། །སེམས་ཅན་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་རྣམ་རིག་དང། །ཡོངས་སུ་དུལ་བའི་ཡིད་ནི་རྣམ་ཤེས་ནས། །འགྲོ་ལ་ཕན་ཕྱིར་
སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་ནས་སུ། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་དོན་དུ་སྤྱད་པ་སྤོང། །བདག་དང་རྒྱལ་བར་ཇི་ལྟར་ཕྲད་སྙམ་ནས། །ཐབས་ལ་མཁས་པར་མངོན་པར་རབ་གནས་ཏེ། །
རྒྱལ་བ་རྣམས་དང་བདེ་གཤེགས་མྱ་ངན་འདས། །སྐུ་གདུང་དག་ལ་གཞལ་མེད་མཆོད་བྱེད་ཅིང། །རྣམ་གྲོལ་ཡིད་ཀྱིས་སྨོན་ལམ་འདེབས་པར་བྱེད། །དེ་ཡིས་
ལེགས་པའི་ལས་དེ་བྱས་པས་ན། །རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་མངོན་པར་ཕྲད་ཐོབ་སྟེ། །རྒྱལ་བ་མངོན་སུམ་མཆོད་པ་བྱས་ནས་སུ། །བྱང་ཆུབ་དགའ་བ་འོད་ལྡན་རེག་པར་
འགྱུར༑ ༑སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་ལེགས་གསུངས་ཚིག་ཐོས་ནས། །ཨེར་བ་ན་ཀླུ་ནི་ཡིད་མགུ་སྟེ། །གཞལ་དུ་མེད་པའི་དགའ་བས་སེམས་བདེ་ནས་།དང་བའི་ཡིད་ཀྱིས་

[212B] །མི་འདུལ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་གི་སོམ་ཉི་ཐེ་ཚོམ་བསལ། །བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་ཡིད་འདི་བསྐྱེད་བགྱི་སྟེ། །སྡུག་བསྔལ་
མཐར་བགྱིད་སངས་རྒྱས་འགྱུར་བར་བགྱི། །གང་ཟག་བདག་གིས་ཀླུ་ཡི་བདག་པོ་ཡི། །བསམ་པ་ཐུགས་ཆུད་བྱང་ཆུབ་ལུང་བསྟན་པ། །བསྐལ་པ་བྱེ་བ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་རུ། །
སྤྱོད་པ་སྤྱད་ནས་དེ་ནས་སངས་རྒྱས་འགྱུར། །མི་མཆོག་མཚན་ནི་ཐམས་ཅད་སྒྲོལ་བ་སྟེ། །སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་ཐར་པར་བྱེད། །དེ་ཡི་རིང་བསྲེལ་མང་པོར་འགྱུར་བ་
སྟེ༑ ༑སྐྱེ་བོ་མང་པོ་མཐོ་རིས་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ཀླུ་དེ་སྟོན་པའི་གསུང་གིས་དགའ་གྱུར་ནས། །འཇིག་རྟེན་ཕན་མཛད་རྣམ་འདྲེན་མངོན་བསྟོད་པ། །ཁྱོད་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་དོན་
ནི་རྒྱ་ཆེར་མཛད། །སྡུག་བསྔལ་མཐར་མཛད་སངས་རྒྱས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བམ་པོ་བཅུ་གཉིས་པ། དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཚིབ་བའི་བུས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་དོན་སླད་དུ། །འཇིག་རྟེན་དོན་མཛད་རྣམ་འདྲེན་ལ་ཞུ་བ། །སྤྱོད་པ་སྤྱོད་ཚེ་
སུག་ལས་ཅི་བགྱིས་པས། །མ་རྟོགས་རྟོགས་ནས་རྒྱལ་བ་རྣམ་འདྲེན་འགྱུར། །ཚིབ་པའི་བུ་དེས་རྒྱལ་ལ་མངོན་ཞུས་ནས། །ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་བསལ་བས་ལུང་

[213A]༄༅། །བསྟན་པ། །དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཡིད་འོང་ཞིང་།ཉོན་མོངས་བཅོམ་པས་དེས་ན་རྒྱལ་ཞེས་བྱ། །དེ་ནི་འགྲོ་ཀུན་ཚེ་དང་སངས་རྒྱས་ལ།།
མཆོག་ཏུ་དད་པ་དག་གི་སེམས་ཀྱང་ཤེས། །དེ་ཡིས་ལས་ཀྱི་ལམ་དེ་བྱས་པས་ན། །འགྲོ་བའི་རྟག་པ་རྒྱལ་བ་དག་ཏུ་འགྱུར། །དེ་ཡིས་རྒྱལ་བའི་བཤད་པ་ཐོས་ནས་
སུ༑ ༑འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་དད་པར་བྱས། །དེ་ཚེ་དེ་ཡིས་དགེ་བ་བྱས་པས་ན། །འདི་ཡི་སྨོན་ལམ་བཏབ་ལྟར་བདག་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོས་དེ་
ལུང་བསྟན། །མི་མཆོག་སངས་རྒྱས་སུ་ནི་འགྱུར་བ་སྟེ། །སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་ཐར་བྱེད་ཅིང། །སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཚེ་རྒྱལ་བ་མངོན་པར་བསྟོད། །སྟོན་པའི་གསུང་
གིས་ཀླུ་དེ་དགའ་གྱུར་ནས། །སངས་རྒྱས་ལ་ནི་དད་བསྐྱེད་མངོན་བསྟོད་པ། །འགྲོ་བ་ཐར་མཛད་སངས་རྒྱས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བསམ་ཡས་བདེ་གཤེགས་ཁྱོད་
ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ནག་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་སྐྱབས་མཆོག་དཔག་
ཏུ་མེད༑ ༑སྐྱོན་དང་བྲལ་ཞིང་ཡོན་ཏན་མཆོག་བརྙེས་པ། །སྟོབས་བཅུའི་འཇིགས་པས་རྣམ་གནོད་ཁྱོད་ལ་ནི། །བྱང་ཆུབ་ཞི་སྤྱོད་མཁས་པ་རབ་གནས་ཞུ། །

[213B] །རྒྱལ་བའི་མཆོག་ཉིད་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པར་བགྱི། །བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་སྤང། །སངས་རྒྱས་སྤྱོད་ཡུལ་དག་ལ་ཇི་
ལྟར་སྤྱད། །རྒྱལ་བ་ལ་ནི་ཀླུ་དེས་ཞུས་པ་དང། །ཇི་ལྟར་བདེ་གཤེགས་སྤྱོད་ཡུལ་སྤྱད་པ་དང། །ཇི་ལྟར་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་སྤང་བ་དག་ལམ་གཉིས་ཤིན་ཏུ་མཁྱེན་པས་རབ་ཏུ་བསྟེན་
སྟོན་པ་ལ་ནི་ཀླུ་བདག་དེས་ཞུས་ནས། །དེ་ཡི་བསམ་པ་ཐུགས་ཆུད་ལུང་བསྟན་པ། །མི་མཁས་གང་དག་སེམས་ཅན་འདུ་ཤེས་སྤྱོད། །དེ་དག་ནག་པོའི་རྩ་ལག་སྤྱོད་ཡུལ་སྤྱོད། །
གང་དག་སེམས་ཅན་མེད་ཅིང་ཡིད་མི་གནས། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་སྤྱོད། །ནག་པོའི་རྩ་ལག་དག་ལས་རྒྱལ་ནས་སུ་།བྱང་ཆུབ་བླ་མེད་ཞི་བ་དེས་ཐོབ་བོ།།
སྟོན་པའི་གསུང་གིས་ཀླུ་དེ་དགའ་གྱུར་ནས། །བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མྱུར་པར་རྣམ་སྤངས་ཏེ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་གཟིགས་ལྟར་སྤྱོད་ཡུལ་དག་བསྟེན་པས་དེ་ནི་མྱུར་དུ་རྒྱལ་བར་
འགྱུར༑ ༑དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་གཽ་ཏ་མས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། །ཁ་ལོ་སྒྱུར་མཆོག་ཁྱོད་ལ་ཞུ་བགྱི་བ། །འདྲེན་པ་ཁྱོད་སྲས་ཇི་
ལྟར་སྤྱད་བགྱིས་ནས། །ཀླུ་ཡི་སྐྱེ་གནས་དག་ནི་གཅོད་བགྱིད་ཅིང་།སངས་རྒྱས་ཚུལ་གྱི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བགྱིད། །བདེ་བར་གཤེགས་ལ་ཀླུ་དེས་ཞུས་པ་དང། །དེ་ཡི་བསམ་པ་

[214A]༄༅། །ཐུགས་ཆུད་ལུང་བསྟན་པ། །སེམས་ཅན་མེད་ལ་རྒྱལ་བའི་སྲས་སྤྱོད་ཅིང། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་ནམ་ཡང་དེ་མི་གནས། །དེ་ནི་སྟོང་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་
ཡིན༑ ༑མཁས་པ་མཚན་མ་སྨོན་ལམ་རྣམས་སྤངས་ཤིང། །མཛངས་པ་མི་དམིགས་པ་ལ་གནས་བདག་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་མངོན་མྱུ་གུ་བསྐྱེད། །སྟོན་པའི་གསུང་
གིས་ཀླུ་དེ་དགའ་གྱུར་ནས། །མི་དམིགས་པ་ལ་བརྟེན་པར་རབ་གནས་ཤིང། །བདུད་ཀྱི་ཞགས་བཅིངས་དམ་པ་བཅད་ནས་སུ། །སངས་རྒྱས་ཚུལ་ལ་ཀླུ་ནི་རབ་ཏུ་གནས། །
འཇིག་རྟེན་མཁས་པས་བྱང་ཆུབ་དེ་ལུང་བསྟན། །མ་འོངས་དུས་སུ་སངས་རྒྱས་འགྱུར་བ་སྟེ། །རྣམ་ཐར་རྒྱལ་ཞེས་ཕྱོགས་སུ་རྣམ་གྲགས་ཤིང། །བདུད་ཀྱི་དབང་སོང་སྲོག་
ཆགས་ཐར་པར་བྱེད། །སྟོན་པའི་གསུང་གིས་ཀླུ་དེ་དགའ་གྱུར་ནས་།ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་སངས་རྒྱས་ཕྱག་འཚལ་བྱེད། །ཁྱོད་ཀྱི་ལམ་བསྟན་པས་ན་སངས་རྒྱས་བསྟེན། །མི་
མཆོག་ཐར་མཛད་ཞིང་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཀ་མ་པ་ལའི་སྒྲས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། །ཟླ་བའི་འོད་
ལྟར་དྲི་མེད་མཐུ་ཆེ་ཞིང། །མི་མཆོག་རང་བྱུང་གྱུར་ལ་ཞུ་བགྱི་བ། །རྣམ་འདྲེན་སྲས་ནི་ཇི་ལྟར་སྤྱད་བགྱིས་ན། །ཕན་པར་འཇུག་ཅིང་རྗེས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་སྟོང་

[214B] །ཕུང་པོ་མཚན་མོ་མི་ལྡན་བྲལ་པ་དང། །ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་ཆོས་དང་རྣམ་ཤེས་ན། །ཕ་ཡི་ལམ་དུ་བུ་ཡང་རྗེས་འགྲོ་འགྱུར། །སྟོན་པས་ལེགས་པར་
གསུངས་པ་དེ་དགའ་ནས། །དམིགས་སུ་མེད་པ་ཡིན་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་མཁས་པས་བྱང་ཆུབ་དེ་ལུང་བསྟན། །རྗེས་སུ་མཐུན་འདི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་བྱས་ཤིང། །ཞིང་མཆོག་
དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ནས་སུ། །མ་འོངས་དུས་སུ་སངས་རྒྱས་འགྱུར་བ་སྟེ། །ཟླ་བས་ལྷག་པར་ཕྱོགས་སུ་རྣམ་གྲགས་ཤིང། །སྲིད་པར་འགྲོ་བའི་སེམས་ཅན་ཐར་པར་བྱེད།།
ཀམ་པ་ལ་ཞེས་མིང་བཏགས་ཀླུ་དེ་ནི། །ཤཱཀྱ་སྲས་མཁས་བྱང་ཆུབ་ལུང་བསྟན་ནས། །སེམས་ནི་དགའ་ཞིང་ཡོངས་སུ་ཡིད་མགུ་སྟེ་།འགྲོ་ཀུན་ཐར་པར་མཛད་ལ་མངོན་བསྟོད་པ།།
ཐུབ་པ་ཆེ་ལ་འདི་ལྟར་སྐྱབས་སུ་མཆི། །སངས་རྒྱས་འགྱུར་བར་ཐེ་ཚོམ་བདག་མ་མཆིས། །མུན་པ་དག་ལ་སྒྲོན་མ་གཟུང་བགྱི་ཞིང་།ལོང་བ་མིག་མ་མཆིས་ལ་ལམ་བསྟན་བགྱི། །
དེ་ནས་ཀླུའི་བདག་པོ་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། །མགོན་པོ་འཇིག་རྟེན་ལོང་བར་གྱུར་བའི་མིག་མིག་སྦྱིན་
སྨན་པ་དྲང་སྲོང་ཆེ་ལ་ཞུ། །གང་གིས་འཇིག་རྟེན་རྣམ་ཐར་ལམ་བཟང་ཞིང། །ཞི་བའི་སར་མཆིས་རྐང་གཉིས་དབང་པོ་གསུངས་།སྟོབས་བཅུའི་སྟོབས་མངའ་རྣམ་ཐར་ལམ་

[215A]༄༅། །སྟོན་པ༑ །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་རྐང་གཉིས་དབང་པོས་དེ་ལུང་བསྟན། །གང་གིས་ཡུན་རིང་བཞུགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལམ་ཞི་ཞིང། །འཁོར་བ་ཉེར་
ཞི་མྱ་ངན་འདས་པ་གསལ་བར་འགྲོ་སྟོན་ལ་ཀླུ་ཡི་རྒྱལ་པོ་ལམ་ཞི་ཐོས་ནས་སུ། །སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སྙིང་རྗེ་དམ་པ་བསྐྱེད་བྱས་ཤིང། །ཀླུ་ཡི་རྒྱལ་པོས་བྱང་ཆུབ་འདུན་པ་
དྲག་བསྐྱེད་དོ། །སྟོབས་བཅུའི་སྟོབས་འཆང་འཇིག་རྟེན་མགོན་དུ་བདག་འགྱུར་བྱེད། །སྟོབས་བཅུའི་ཡོན་ཏན་མངའ་བས་ཀླུ་དབང་ལུང་བསྟན་པ། །མི་ཡི་སེངྒེ་བདག་ཉིད་མུ་
སྟེགས་དགྲར་འགྱུར་ཞིང། །སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་དཔག་མེད་འཁོར་བར་འགྲོ་བ་དག་བདེ་གཤེགས་མཆོག་གི་ཚིག་གིས་འདྲེན་ཅིང་ཐར་པར་བྱེད། །སྟོན་པའི་གསུང་
མཆོག་ཀླུ་ཡི་རྒྱལ་པོས་ཐོས་ནས་སུ། །དགའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་སོར་བཅུའི་རྩེ་མོ་ཐལ་སྦྱར་ཏེ། །མི་དབང་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ལ། །གུས་པ་བསྐྱེད་ནས་
འཁྲུལ་མེད་ཚིག་གིས་མངོན་བསྟོད་པ། །སྐྱབས་མཆོག་ཤིན་ཏུ་ཐུགས་གཞུངས་མཚུངས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཏོག་འགྲོ་བའི་དགེ་བ་སྤྱོད་ཅིང་དགེ་ལ་ཡུན་རིང་དང། །འགྲོ་
བའི་བསམ་པ་མཐའ་ཡས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐུགས་ཆུད་པས། །དེས་ན་མི་དབང་ཁྱོད་ནི་འཇིག་རྟེན་རྒྱ་ཆེར་གྲགས། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་གསེར་མགྲིན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་

[215B] །སྟོབས་བཅུའི་སྟོབས་མངའ་སྟོབས་ཆེ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། །ཐུགས་དགེ་སྣང་མཛད་འོད་དང་ལྡན་ཞིང་སྡིག་མི་མངའ། །སྲིད་རྒྱལ་བློ་གྲོས་
བཟང་བས་འགྲོ་བ་ཤིན་ཏུ་མཁྱེན། །རྒྱལ་བ་དགེ་སྦྱོང་ཤིན་ཏུ་དྲི་མེད་ཞལ་གསུངས་ཤིག་མི་མཆོག་རྡུལ་བྲལ་ཁྱོད་སྲས་ཇི་ལྟར་སྤྱད་བགྱིས་ན། །མཁས་པ་མ་དཀྲུགས་
མ་བསྐྱོད་པ་དག་ཐུགས་ཆུད་ཅིང། །རྒྱལ་བ་རྡུལ་བྲལ་དཔག་མེད་བརྒྱ་ནི་ཡོངས་སུ་མཁྱེན། །རྒྱལ་སྲས་སྐྱེ་བོ་ཕན་མཛད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་སྤྱན། །བློ་གྲོས་དཔག་མེད་མངའ་བ་
ལྷ་མི་མཁས་པ་ཡིས། །བླ་མར་བགྱིས་ཤིང་རྒྱལ་བ་དཔག་མེད་ས་ཡས་བསྐོར། །མཁས་པ་དུས་སུ་འགྲོ་བ་དཔག་མེད་ཕན་མཛད་དགོངས་།སྟོབས་བཅུ་མངའ་བ་ཀླུ་ཡི་
འགྲོ་བ་ཞུས་པ་གསུངས། །བློ་འཆལ་བྲལ་ཞིང་བློ་གཙང་རྗེས་དགོངས་བརྟག་པ་མཛོད། །ང་ཡི་སྲས་མཆོག་རྒྱལ་བསྟེན་རྒ་ཤི་ཟད་བྱེད་པ། །འཐོབ་ཅིང་རྒྱལ་བས་མཆོད་
ཅིང་རྡུལ་མེད་སྐྱོན་བྲལ་རེ། །འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་མེད་བརྒྱ་ཤེས་ཡོངས་སུ་འགྲོལ། །སྟོབས་བཅུ་བློ་གྲོས་མངའ་བས་ཀླུ་ཡི་བདག་པོ་ཡིས། །རྒ་ཤི་ཟད་བྱ་ཐོས་ནས་རབ་ཏུ་
ཡིད་དགའ་སྟེ། །འགྲོ་ལ་ཕན་ཡིད་བྱང་ཆུབ་ཡིད་བྱས་རྒྱལ་བའི་མཆོག་རྣམ་འདྲེན་བློ་མངའ་འགྲོ་ལ་ཕན་མཛད་མངོན་བསྟོད་པ་།འགྲོ་བ་མང་པོའི་མུན་པ་རབ་རིབ་ལིང་

[216A]༄༅། །ཏོག་དག་གཅོད་མཛད་འགྲོ་འདིའི་སྡུག་བསྔལ་འཇོམས་ཤིང་མུན་པ་དང། །རབ་རིབ་ལིང་ཏོག་ཀུན་ནས་སེལ་མཛད་བདུད་རྩིའི་ལམ་།ཤིན་ཏུ་
དྲི་མེད་སྤྱན་མངའ་དགེ་བ་ཕྱོགས་བཅུར་སྟོན། །ཀླུ་ཡི་བདག་པོའི་གསེར་དངུལ་ལྟ་བུའི་ཁྱིམ་གཤེགས་ཤིང། །ཡོན་ཏན་དཔག་མེད་མངའ་བ་ཤིན་ཏུ་ཐུགས་སུ་ཆུད། །བློ་གྲོས་
སྟོན་མཛད་འོད་ཟེར་སྟོང་འདྲའི་སྤྱན་མངའ་ཞལ། །མ་འཁྲུལ་མ་བློང་མ་སྨད་གཟི་ཆེ་མཁས་པའི་གཟི། །སྟོབས་བཅུ་འོད་ཆེན་མངའ་ལ་འགྲོ་བའི་ཚིག་གིས་བསྟོད། །རྒྱལ་
མཆོག་བདག་ཉིད་བདེ་ལྡན་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ནས། །འགྲོ་བ་འཁྱམས་ཤིང་མངོན་མེད་རྒ་ཤི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས། །ཉམ་ཐག་སྡུག་བསྔལ་དཔག་མེད་བསལ་ཏེ་ཐར་པར་
བགྱི༑ །བདེ་དང་ཞི་དང་ཞི་བ་རྡུལ་མེད་རྒྱ་ཆེ་སེལ། །ཞི་བའི་ལམ་དུ་ཞུགས་ནས་བདག་ནི་སངས་རྒྱས་བགྱི། །རྒྱལ་བ་བརྒྱ་ཡིས་ཐུགས་ཆུད་བདུད་ཀྱི་སྟོབས་དག་ནི། །སྟོབས་མེད་
བགྱི་ཞིང་མི་མཁས་པ་དག་གཞུག་པར་བགྱི། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མགྲིན་སྔོན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། །སྟོན་མཆོག་
འདུལ་བ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་ལ་ཞུ་བགྱི་བ། །འདྲེན་པ་ཁྱོད་ཀྱི་སྲས་ནི་ཇི་ལྟར་སྤྱད་བགྱིས་ན། །ཁ་ན་མ་ཐོ་མེད་ཅིང་ཞི་ལ་རྡུལ་བྲལ་དང། །ཉོན་མོངས་མེད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་

[216B] །འགྲོ་བའི་དོན་དུ་འདྲེན་པས་གསུངས་པ་གང། །དཔའ་བོ་ཁྱོད་ཉིད་ལས་འཁྲུངས་སྲས་ཐོས་ནས། །ཁ་ན་མ་ཐོ་མེད་ཅིང་བདག་དང་གཞན། །སངས་རྒྱས་
འགྱུར་དང་བྱང་ཆུབ་ཐེ་ཚོམ་ཁུམ། །མགྲིན་སྔོན་ཀླུ་དེ་ཡིས་ནི་ཞུས་པ་དང། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཐུགས། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་ལ་མི་འཇིགས་དབང་བརྙེས་ཤིང། །
སྟོན་པའི་གསུང་ལ་ལེགས་གནས་ལུང་བསྟན་པ། །ང་སྲས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལ་མ་ཆགས་ཤིང། །འགྲོ་ལ་ཕན་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་བྱེད་པ་།འདོད་པའི་ཁམས་དང་གཟུགས་
ཀྱི་ཁམས་དག་དང། །གཟུགས་མེད་ཁམས་སུའང་ཆེད་དུ་མི་སྐྱེའོ་།མྱ་ངན་འདས་དབྱིངས་གཞལ་མེད་འདུས་མ་བྱས། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཟད་ཅིང་འགོག་དེ་ནི་
ཉེར་བཟུང་འཇིག་རྟེན་གོས་མེད་ཡིན། །རྒྱལ་བ་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་རབ་ཏུ་སྒོམ། །དེ་ཡིས་ལེགས་པའི་ལས་དེ་བྱས་པས་ན། །གོས་པ་མེད་ཅིང་འཇིགས་མེད་རྣམ་སྤྱོད་ལ། །
བདག་དང་གཞན་ལ་གནོད་པ་མེད་གནས་ཏེ། །བདག་ཉིད་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་མངོན་འཚང་རྒྱ། །དེ་ནི་རྣམ་སྨིན་དེ་ལས་རྗེས་མཐུན་པ་།ཤིན་ཏུ་དགའ་བས་བྱང་ཆུབ་འཚང་
རྒྱར་འགྱུར། །དེ་ཡི་སྐྱེ་བོ་སྲོག་ཆགས་ལྷ་དང་ཀླུ། །མི་དང་སྲིན་པོ་དག་གིས་མི་མཐོང་ངོ། །ཀླུ་མགྲིན་སྔོན་པོ་སྟོབས་པོ་ཆེ་དེ་ནི། །སངས་རྒྱས་ཀུན་མཁྱེན་གསུང་གིས་

[217A]༄༅། །དགའ་གྱུར་ནས། །སོར་མོ་བཅུ་ཡི་ཐལ་སྦྱར་མགོ་བཏུད་དེ་།འཇིག་རྟེན་སྒྲོན་མཛད་འདྲེན་ལ་ཕྱག་འཚལ་བྱེད། །མི་མཆོག་ལ་ནི་འདི་ལྟར་བདག་
སྐྱབས་མཆི། །ཡབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྲས་ཀྱང་མཆི་བགྱི་ཞིང། །མཐར་བགྱིད་བཅོམ་ལ་བྱང་ཆུབ་འཚང་རྒྱར་བགྱི། །སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་ཀྱིས་གནོད་གྱུར་དགྲོལ། །
འཇིག་རྟེན་མཁས་པས་བྱང་ཆུབ་དེ་ལུང་བསྟན། །ཁྱོད་ནི་མ་འོངས་དུས་སུ་འཚང་རྒྱ་སྟེ། །ཀུན་ཏུ་སྤྱན་ཞེས་ཕྱོགས་སུ་རྣམ་གྲགས་ཤིང། །འགྲོ་བའི་སྲིད་ལས་སེམས་ཅན་
གྲོལ་བར་བྱེད། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་འཇིགས་སྒྲོག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། མི་འདུལ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ཡིད་ལས་འདས།།
སྟོན་པ་སུག་ལས་ཅི་བགྱིས་བདག་ཞུ་འོ། །རྒྱལ་བ་དེ་ནི་སྣམ་ཕྱོགས་གཟིགས་པ་ན། །དཀྱིལ་འཁོར་ཙམ་གྱིས་ནི་མདུན་དུ་འགྱུར། །ཆོས་ལ་ངེས་པའི་རྒྱལ་བས་དེ་ལུང་
བསྟན༑ ༑ཀུན་མཁྱེན་མཁྱེན་པས་བསམ་པ་ཐུགས་ཆུད་ནས། །བླ་ན་མེད་པའི་ཐུགས་ནི་བསྐྱེད་མཛད་དེ། །དེ་བཞིན་མི་མཆོག་གིས་ནི་འདི་ལུང་བསྟན། །བདེ་བ་འབྱུང་
བ་དག་གི་ལས་བྱས་ཤིང། །དེ་དག་སྔོན་ཆད་ཡང་དང་ཡང་དྲན་པས། །དེ་ཡི་རྣམ་སྨིན་ལས་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས། །དེ་ཡི་གཟིགས་པར་ས་ནི་འགྱུར་བ་ཡིན། །རྒྱལ་

[217B] །ཀླུ་རྒྱལ་དེ་ནི་མཆོག་ཏུ་དགའ་གྱུར་ནས། །འཕགས་པའི་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་དགའ་བསྐྱེད་དེ་།ང་རྒྱལ་བཅོམ་ནས་སངས་རྒྱས་
ཕྱག་འཚལ་བྱེད། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་གཟི་ཅན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། ལམ་སྟོར་བ་ལ་ལམ་ནི་རབ་སྟོན་ཅིང། །འཇིག་
རྟེན་དོན་མཛད་འདྲེན་ལ་ཞུ་བགྱི་བ། །སྔོན་ཚེ་རྟག་ཏུ་འཕྲིན་ལས་ཅི་མཛད་ན། །ཇི་ལྟར་དགོངས་པ་བཞིན་དུ་ཞི་གནས་མཛད་།འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་རྒྱལ་བས་དེ་ལུང་
བསྟན༑ ༑སེམས་ཅན་ཀླུ་ནི་གདུལ་བའི་དུས་བབ་ཅིང། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་ཕན་པའི་ཕྱིར། །འདྲེན་པ་བདུད་སྟོབས་འཇོམས་པས་ལུང་བསྟན་པ། །འདས་པའི་
དུས་སུ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་སེམས་དང་གཉེན་མིན་པའི། །ནམས་ཀྱང་མི་སེམས་རྟག་ཏུ་ཞི་གནས་བསྟེན། །དེ་ལ་ངས་ནི་ཡུན་རིང་བསླབ་པ་
ཡིན༑ ༑དེ་བཞིན་རྒྱལ་བ་དག་གི་མཆོད་རྟེན་ལ། །ཕྲེང་བ་རིན་ཆེན་དག་ནི་བཀྲམ་ཞིང་ཕུལ། །དེ་ཡིས་ལེགས་པའི་ལས་དེ་བྱས་པས་ན་།ཉོན་མོངས་སེམས་དང་ནམས་
ཀྱང་མི་གནས་སོ། །ང་ཡིས་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་བྱེ་བ་རུ། །གཞན་ལ་གནོད་པས་ནམས་ཀྱང་གནོད་མ་བྱས། །ང་ནི་དེ་ཡིས་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་རྒྱུས། །ཇི་ལྟར་བསམ་

[218A]༄༅། །བཞིན་ཞི་གནས་བསྟེན་པར་བྱེད། །དྲང་སྲོང་ཆེ་བས་ལུང་བསྟན་འདི་ཐོས་ནས། །གཟི་ཅན་ཀླུ་ནི་དགའ་བར་གྱུར་པ་ན་།གཞལ་དུ་མེད་པའི་བདེ་
བས་སེམས་དགའ་ནས། །སྟོན་པའི་མདུན་འདུག་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བསྟོད་།འགྲོ་བའི་ཀུན་ལྡང་ཉོན་མོངས་ཞི་མཛད་ཅིང། །དེ་དག་སེམས་ཞི་ཁྱོད་ཀྱི་བསྟན་པ་མཛད།།
ཐུབ་པ་ཉོན་མོངས་མེད་པར་འཇིག་རྟེན་སྤྱོད། །ཟླ་འོད་ལྟ་བུར་བློ་ཞི་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྣམ་པར་སྣང་བྱེད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་
ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། །སྔོན་ཚེ་དག་ཏུ་འཕྲིན་ལས་ཅི་མཛད་ན་།ཐུབ་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐུ་ལ་རྡུལ་མི་གོས། །དཔེ་མེད་རྣམ་གནོན་འདི་དག་བདག་ལ་གསུངས། །གང་དག་ཐོས་ནས་
དགེ་བའི་ལས་སྤྱད་བགྱི། །རྣམ་པར་སྣང་བྱེད་དགེ་བ་ཚོལ་བའི་ཀླུས། །འཇིག་རྟེན་མགོན་དེ་ལ་ནི་ཞུས་པ་དང། །ཉོན་མོངས་ཀུན་སེལ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་ཞིང། །སྙན་
ཅིང་འཇེབས་པའི་སྒྲས་ནི་ལུང་བསྟན་པ། །ང་ཡིས་སྔོན་ཆད་བྱང་ཆུབ་ཚོལ་བ་ན། །ནམ་ཡང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ངས་མ་བསམས། །ནམ་ཡང་རབ་ཏུ་ཉེས་སེམས་ངས་མ་
བསྐྱེད༑ ༑བླ་མེད་བྱམས་ལས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བྱས། །ང་ཡིས་དགེ་བའི་ལས་དེ་བྱས་པས་ན། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཞི་བ་རེག་ནས་སུ་།མི་མཆོག་རྒྱལ་བ་ཐུབ་པའི་སྐུ་དག་དང།།

[218B] །རྒྱལ་བའི་འཕྲིན་ལས་དགེ་བསགས་དེ་ཐོས་ནས། །རྣམ་པར་སྣང་བྱེད་ཀླུ་ནི་ཡིད་དགའ་སྟེ་།སོར་བཅུའི་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་མགོ་བོ་ཡིས། །
རྒྱལ་བའི་ཞབས་ལ་མངོན་པར་ཕྱག་འཚལ་བྱེད། །ལེགས་སོ་རྒྱལ་བ་མུ་བྱེད་སྔོན་དུ་གཤེགས། །ཁྱོད་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེ་མཐའ་ཡས་དོན་དག་མཛད། །སྲིད་པའི་ཚོགས་ལ་དགའ་
ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས། །གདུངས་པའི་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྒྲོལ། །སྐྱེ་བོ་དུག་གདུག་རེག་པའི་སྨན་པ་སྟེ། །སྐྱེ་བོ་དུག་བཅོམ་ཁྱོད་ནི་གསོ་སྨན་ལགས། །མེ་འབར་ཞི་
ལྟར་རིམ་གྱིས་མྱ་ངན་འདའ། །འདི་ལྟར་ཐལ་སྦྱར་མགོས་བཏུད་སྐྱབས་སུ་མཆི། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་བསྒྱིངས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་
བ་ཞུས་པ། རྣམ་འདྲེན་དགེ་བའི་འཕྲིན་ལས་ཅི་མཛད་ན། །ཞབས་ནི་ཤིན་ཏུ་མཉམ་ཞིང་བརྟན་པ་བརྙེས། །གང་དག་ཐོས་ནས་ཤིན་ཏུ་ཡིད་དགའ་འཐོབ། །མི་ཡི་མཆོག་གྱུར་
དེ་དག་བདག་ལ་གསུངས། །ཀླུ་ཡི་རྒྱལ་པོ་བསྒྱིངས་པས་རྣམ་པར་འདྲེན། །འཇིག་རྟེན་མཁས་པ་དེ་ཡིས་ཞུས་པ་དང། །ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཚིགས་བཅད་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། །ཀླུ་
ཡི་རྒྱལ་པོ་ཡིད་ནི་དགའ་བར་གྱུར། །ང་ཡིས་ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཞུགས་རྣམ་དག་བསྒྲུབས། །ང་ཡིས་གཞན་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཞུགས་བསྒོམས། །ངས་ནི་དགེ་བའི་

[219A]༄༅། །ལས་དེ་བྱས་པས་ན། །རྐང་པ་མཉམ་པ་དག་གིས་ས་ལ་རེག་དེ་ཚེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ལུང་བསྟན་པ། །རྡུལ་བྲལ་ཀླུ་ནི་ཡིད་དགའ་མགུ་གྱུར་
ནས༑ ༑གཞལ་དུ་མེད་པའི་བདེ་བས་སེམས་དགའ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་རྐང་གཉིས་མཆོག་ལ་ཕྱག་འཚལ་བྱེད། །ལེགས་སོ་རྒྱལ་པ་འོད་མཛད་རྡུལ་བཅོམ་ཞིང། །ཤིན་ཏུ་
ཉོན་མོངས་བག་ཆགས་བཅས་པ་བཅོམ། །ཟླ་ཉའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲ་གཅན་གྱིས་བཏང་ལྟར། །དགྲ་བཅོམ་ནས་ནི་ཕྱོགས་རྣམས་རབ་ཏུ་གསལ་།དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་འོད་
ཆེན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་སྨན་སླད་དུ། །འཇིག་རྟེན་འདས་གསུང་འདྲེན་ལ་ཞུ་
བགྱི་བ༑ །རྐང་གཉིས་དམ་པ་སུག་ལས་ཅི་བགྱིས་ན། །རྣམ་འདྲེན་གནས་མ་ལགས་པ་འཚལ་བ་འཐོབ། །སྔོན་ཚེ་དག་ཏུ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ནི། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་དང་
ནི་སེམས་ཀྱིས་ཀྱང། །བདེ་བ་འབྱུང་བའི་ཡང་དག་ལས་བྱས་ཏེ་།ལས་གང་བྱས་པས་ནམ་ཡང་གདུང་མི་འགྱུར། །རབ་ཏུ་དགའ་ཞིང་དགེ་བས་བརླན་པ་དང། །
གནས་མ་ཡིན་པའི་ལམ་གོལ་ཐམས་ཅད་ནི། །དགེ་བཅུ་ལས་ཀྱི་ལམ་གྱིས་རྣམ་པར་སྦྱངས། །གནས་མ་ཡིན་པའི་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་བཅོམ་།རྣམ་འདྲེན་དེ་

[219B] །འདི་ནས་འཕོས་ནས་གཞན་འཕྲུལ་དག་ཏུ་གཤེགས། །མི་ཡིས་འཇིག་རྟེན་བརྙེས་ནས་དེར་འདས་ཏེ། །བླ་མེད་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་འཐོབ། །གནས་
མ་ཡིན་པ་ཤེས་ལ་ནམ་ཡང་ནི། །བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བདུད་ཀྱིས་བསྐྱོད་མི་ནུས། །སེམས་དང་དེ་བཞིན་ཉོན་མོངས་ཡིད་གྲོལ་ཏེ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འགྲོ་ཀུན་རབ་ཏུ་
མཁྱེན༑ ༑སྟོན་པས་ལུང་བསྟན་པས་ནི་འོད་ཆེན་ཀླུ། །ཡིད་ནི་མགུ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་དགའ་གྱུར་ཏེ། །གཞལ་དུ་མེད་པའི་བདེ་བས་སེམས་དགའ་ནས། །ཡོན་ཏན་ཕ་རོལ་
གཤེགས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བྱེད། །ཤིན་ཏུ་ཐུགས་དུལ་ཡིད་གཉིས་འཇོམས་པ་པོ། །འདམ་ལས་རྒལ་ཅིང་སྐམ་ལ་ཤིན་ཏུ་བཞུགས། །ཐུབ་ཆེན་རྒལ་ཅིང་འགྲོ་བ་སྒྲོལ་
མཛད་པ། །ཇི་ལྟར་ཉི་མས་མུན་པ་བསལ་ནས་སུ། །གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣང་ཞིང་གསལ་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་སྟོན་པའི་ཐུགས་ནི་རྣམ་གྲོལ་ཞིང། །སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་
མང་གནོད་མཐར་མཛད་པ། །མིག་སྦྱིན་གསོ་བའི་དཔྱད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རབ་ཏུ་གདུང་བྱེད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་
དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། རྒྱལ་བ་གསེར་མདོག་འཕྲིན་ལས་ཅི་མཛད་ན། །དུས་གསུམ་མཁྱེན་ལ་རབ་ཏུ་བརྟན་པར་བཞུགས། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་མཁྱེན་ལྡན་ཞུ་བ་གྱིས་

[220A]༄༅། །པ༑ ༑འགྲོ་བའི་འདྲེན་པ་དེ་དག་བདག་ལ་གསུངས། །ཐོགས་མེད་མཁྱེན་པས་ཐུགས་ནི་མ་ཆགས་ཤིང། །སོམ་ཉི་གཅོད་ལ་ཐེ་ཚོམ་སེལ་མཛད་
པ༑ ༑རྒྱལ་བ་རང་བྱུང་ཐུགས་ཀྱིས་དེའི་བསམ་པ། །ཤིན་ཏུ་ཐུགས་ཆུད་དེ་ནི་ལུང་བསྟན་པ། །རྟག་ཏུ་དགེ་བ་དྲན་ལྡན་སྟེན་བྱེད་ཅིང། །ངེས་པའི་ལས་བྱས་པས་ནི་བདེ་
འབྱུང་དང། །རྟག་ཏུ་གཞན་ཡང་ཤེས་ལ་འཇོག་བྱེད་ཅིང། །བདག་ཉིད་ཇི་ཙམ་ཤེས་པ་སེར་སྣ་མེད། །མཁས་པ་དེ་ཡིས་ལས་དེ་བྱས་པས་ན། །ལུས་ནི་ཞིག་ནས་ནི་གཞན་
འཕྲུལ་དག་ཏུ་འགྲོ། །འདོད་པ་དག་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་གནས་དང་།ཐུར་དུ་འབབ་ཅིང་མི་ཡི་ནང་དུ་འབྱུང། །དུས་གསུམ་ཤེས་ལ་རྣམ་པར་བརྩེ་བྱེད་ཅིང། །བདག་དང་དེ་
བཞིན་གཞན་ཡང་ཤེས་པར་བྱེད། །པགས་པ་སྲབ་ཅིང་བློ་དང་ལྡན་གྱུར་པ། །བདེ་གཤེགས་ཐོགས་པ་མེད་པས་ལུང་བསྟན་ཏོ། །ཤིན་ཏུ་བློ་ལྡན་མཆོག་གིས་བསྟན་
ཐོས་ནས། །ཀླུ་ཆེན་རབ་ཏུ་གདུང་བྱེད་དགའ་གྱུར་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་གཞལ་དུ་མེད་ལ་རང་གནས་ཤིང། །ཡང་དག་བསྔགས་པས་མི་མཆོག་རྒྱལ་བ་བསྟོད། །དུས་གསུམ་
མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་གཟིགས་མཛད་ཅིང། །ལས་དང་རྣམ་སྨིན་དེ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན། །སེམས་ཅན་དག་གི་ཁྱད་པར་བདེ་བ་མཁྱེན། །བདེ་གཤེགས་ཐམས་ཅད་

[220B] །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་སྟོབས་ཆེན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། མི་མཆོག་མཆོག་རབ་མཁྱེན་རབ་
མཐའ་ཡས་པ། །མགོན་པོ་རྡུལ་བྲལ་ཐུགས་ནི་ཡོངས་སུ་དག་བདག་གི་སོམ་ཉི་མྱུར་སོལ་ཐེ་ཚོམ་ཡང། །སྐྱེན་པར་དགུ་མ་ཕྱིར་བདེ་བར་གཤེགས་པས་གསུངས། །
ཇི་ལྟར་སྔོན་ཚེ་མི་དང་ལྷ་དག་གིས། །སུག་ལས་བགྱིས་པ་བློ་མཁས་ཇི་ལྟར་འཚལ། །ཇི་ལྟར་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཐོབ་པ་།བདག་གིས་ཐེ་ཚོམ་ཞུས་པ་མྱུར་བར་གསུངས།།
སྟོབས་བཅུའི་སྟོབས་མཁྱེན་བདག་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ངེས། །རྒྱལ་ལ་ཀླུ་ཡིས་ཞུས་མྱུར་གསུང་སྟེ། །ང་ཡིས་ཇི་ལྟར་མི་ཡི་སྤྱོད་ཀུན་དང་།དགེ་བའི་བསམ་པས་བྱང་ཆུབ་ཚོལ་བྱེད་
ཅིང། །ཇི་ལྟར་ཡིད་རབ་དགའ་བས་བསྒྲུབས་པ་དང། །ཇི་ལྟར་སྐྱེ་རྒུ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གནོད་ཅིང། །ཐ་མ་མཐོང་ལ་ངན་འགྲོར་ལྟུང་བ་དང། །ཉོན་མོངས་བརྒྱ་ཡིས་མུན་པར་གྱུར་
པ་ཤེས༑ ༑དེར་ནི་སེམས་ཅན་སྙིང་པོས་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད། །ང་ཡིས་སེམས་ཅན་འདི་དག་སྡུག་བསྔལ་དགྲོལ། །ཐར་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་མཆོག་དག་ཏུ་བཞག་ང་ཡིས་ངན་
འགྲོ་དག་གི་ལམ་ངན་དགག་ང་ཡིས་ལམ་མཆོག་ཞི་བ་རབ་ཏུ་བསྟན་།བདེ་བའི་ལམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཞི་བར་བཀུར། །སྟོབས་བཅུའི་ལམ་མཆོག་རབ་ཏུ་བསྟན་བྱ་ཞིང། །ཡུན་

[221A]༄༅། །རིང་མི་དག་གིས་ནི་དོན་འགྱུར་བྱ། །དེ་ལྟར་བརྟན་པ་ངས་ནི་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོའི་དགེ་ཚུལ་བསྒྲུབས་ནས་སུ། །མགོ་དང་མིག་
དང་དེ་བཞིན་ཤ་དག་ནི། །བཏང་ནས་བདེ་གཤེགས་ལམ་ནས་དཔའ་བོ་འགྲོ། །སྔོན་གྱི་དུས་སུ་མི་ཡིས་སྤྱད་པ་ནི། །དེ་ཚེ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་རབ་ཏུ་མཁྱེན། །དགེ་བ་འདི་
དག་མི་ཡིས་ཤེས་པ་ན། །སྟོབས་བཅུ་མངའ་ལ་མཆོད་པ་རྩོལ་བར་བྱེད། །མགོན་ལ་གཞལ་མེད་དེ་བཞིན་དད་བསྐྱེད་ནས། །ཇི་ལྟར་འགྲོ་ཀུན་མགོན་དུ་བདག་འགྱུར་སྙམ།།
ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བོ་ཕོངས་ཚེ་བདག་གིས་ནི། །སྟོབས་བཅུས་བསྟན་པའི་ལམ་ལ་གཞག་པར་བྱ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་འདི་དག་བསྟེན་པ་ན་།འདྲེན་པ་དག་གིས་སྤྱད་ལ་རྗེས་སུ་བསླབ།།
བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་མཐའ་ཡས་སུ། །ལམ་གོལ་སོང་བ་རྣམས་ལ་ལམ་མཆོག་བསྟན། །འདི་ལྟར་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་སྤྱད་སྤྱོད་ན་།མི་ཡིས་སྔོན་གྱི་འཕྲིན་ལས་
བྱས་པ་མཐོང། །རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་བྱས་པར་རྣམ་རིག་ཅིང། །དེ་ནི་དྲན་ལ་ཕ་རོལ་དག་ལའང་སྟོན། །སྟོབས་བཅུ་མངའ་བའི་བཀའ་ནི་ཐོས་ནས་སུ། །སྟོབས་ཆེན་ཀླུ་ནི་ཡིད་དགའ་
མགུ་གྱུར་ནས། །སོར་བཅུའི་ཐལ་མོ་སྤྱི་བོར་སྦྱར་བཏུད་དེ། །བྱང་ཆུབ་ཞི་ཐོབ་བྱ་ཕྱིར་རྒྱལ་བ་བསྟོད། །རྣམ་པར་འདྲེན་ལ་བདག་གིས་དད་བསྐྱེད་པས། །སྟོབས་བཅུའི་

[221B] །སྐྱེ་བོ་ལམ་གོལ་འགྲོ་ཞིང་མུན་གྱུར་རྣམས། །བྱང་ཆུབ་ཞི་བ་ཐོབ་པར་བདག་གིས་བགྱི། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་སྤྲིན་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་
ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། སྟོབས་བཅུ་མངའ་བ་སྐྱེ་བོ་ཡོངས་གྲོལ་མཛད། །འདྲེན་པ་རང་བྱུང་ལ་ནི་བདག་འདི་ཞུ། །ཇི་ལྟར་སྟོན་པའི་སྲས་ཀྱིས་བརྩོན་
བསྐྱེད་ན། །ཞི་བ་རྡུལ་མེད་བྱང་ཆུབ་མཆོག་འཐོབ་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་འབད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་སྟོབས་ཀྱིས་སུ། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་བྱང་ཆུབ་སེམས་འཐོབ་པ། །ཡོན་ཏན་དཔག་
མེད་ཡེ་ཤེས་མཆོག་མངའ་བའི། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོས་སྲས་ཞུས་ལུང་བསྟན་པ། །བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་ང་ཡིས་སྔོན་སྤྱད་པ། །ཇི་ལྟར་འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་སྟོབས་བརྩོན་བསྟེན། །བརྩོན་
འགྲུས་སྟོབས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ངས་བརྙེས་པ། །དེ་ནི་ང་ཡིས་ཅུང་ཟད་བཤད་པར་བྱ། །འདས་པའི་དུས་སུ་མི་བདག་བྱུང་བ་ནི། །མི་ཡི་དབང་ཕྱུག་མི་དབང་སྟོབས་འཆང་
ཞེས༑ ༑རིན་ཆེན་བདུན་ཡོད་བུ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། །བདག་ལས་སྐྱེས་བ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱ་དག་བྱུང། །དེ་ཚེ་འཇིག་རྟེན་ཁམས་འྡིའང་རྒྱས་པ་སྟེ། །རི་བོང་བདག་ཅེས་སངས་རྒྱས་
ཞིང་དག་བྱུང། །དེར་ནི་མི་མཆོག་རང་བྱུང་བྱུང་གྱུར་པ། །རིན་ཆེན་དཔལ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་སྒྲ་རྣམས་གྲགས། །མི་མཆོག་དེ་ཡིས་ཉན་ཐོས་དགེ་འདུན་ནི། །ས་ཡ་ཕྲག་ནི་བརྒྱད་

[222A]༄༅། །ཅུ་དག་བྱུང་ངོ། །བདེ་གཤེགས་མཆོག་གི་རྗེས་སྐྱེས་སྲས་ཚོགས་ནི། །ཉོན་མོངས་ཁྲོ་དང་ང་རྒྱལ་འཆང་བྲལ་བའོ། །དེ་ཚེ་མི་མཆོག་དེ་ཡི་བྱང་
ཆུབ་སེམས། །ས་ཡ་ཕྲག་ནི་བརྒྱད་ཅུ་དག་བྱུང་སྟེ། །རྒྱལ་བ་དཔག་མེད་དག་ལ་སྤྱད་ལྡན་ཞིང། །འགྲོ་ལ་ཕན་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་རྣམ་པར་འདྲེན་པ་
དེ་ཡི་ནི༑ ༑བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་བསྟེན་ཞེས་བྱ་བྱུང། །དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་བདུད་སྟོབས་རབ་འཇོམས་པ། །དེ་ཡིས་ཚོགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་དེ་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་བདུད་
སྟོབས་བསྙེན་པར་དཀའ་ཞེས་པ། །ལྷའི་བུ་བྱུང་ནས་འདྲེན་པ་རྒྱལ་བའི་མཆོག་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་གཤེགས་པ་ལ། །ཇི་ལྟར་མི་རེག་བྱ་ཕྱིར་བར་ཆད་བྱེད། །ས་
འདི་རྒྱ་མཚོར་བཅས་པ་ཡོན་ཏན་ལྡན། །དེ་དག་བུད་མེད་ཚོགས་ཀྱིས་མངོན་སྤྲུལ་ཏེ། །བཟང་མོ་ཡོན་ཏན་རབ་མཚོག་འཛིན་པས་བཀང་།དགའ་བའི་ཚིག་དང་ཡིད་འོང་
ཚིག་སྨྲ་ཞིང། །མིག་ནི་བཟང་ལ་འགྲོས་ཀྱང་ལྡེ་མ་བག་ཅན་།གླང་པོའི་སྣ་ལྟར་ལག་མཉམ་པ་ཡི་མདོག་ཡུན་རིང་དག་ཏུ་བརྟུལ་ཞུགས་འཛིན་པ་སྟེ། །ནུ་མ་སྲ་ལ་
ལེགས་དང་ལྡན་པ་ཡིན། །ངག་ཚིག་སྙན་ཅིང་པདྨ་འདྲ་བའི་མིག་།སོ་ཡི་ཕྲེང་བ་ཐགས་དམ་འཆང་བ་སྟེ། །བྱུ་རུའི་མདོག་ལྟར་མཆུ་ནི་མཛེས་པ་ཡིན། །བཞིན་དང་འགྲམ་

[222B] །བཞིན་གྱི་མདོག་ནི་ཟླ་བ་དྲི་མེད་འཕྲོག་འཛུམ་ཞིང་ཚིག་ནི་སྙན་པ་གཏོང་བ་སྟེ། །གླང་མཆོག་མྱོས་པ་ལྟ་བུར་མཛེས་པའི་འགྲོས། །ངོ་ཚ་ཤེས་པས་བློ་གྲོས་
ངན་པ་སྤངས། །ནུ་མ་སྲ་ཞིང་ཚིགས་ཀྱིས་ཟིན་པ་སྟེ། །རི་དྭགས་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུར་དེའི་ལུས་འཆང། །བཟང་མོའི་ལུས་ངོས་སྲབ་ཅིང་འཇམ་དང་ལྡན། །རི་དྭགས་རྒྱལ་པོའི་བྱིན་
འདྲ་རྩེ་འགྲོ་ཞིང། །རྐང་པ་མཉམས་ལ་འཇོལ་བའི་ཐབས་སུ་འགྲོ་།འདོད་ཆགས་ལྡང་བར་འགྱུར་བའི་བུ་མོ་དག་བདུད་ཀྱིས་ས་རྣམས་ཐམས་ཅད་གང་བྱས་པ། །དམར་བཟུང་
དུ་ལྡན་པའི་མྱོས་མ་སྟེ། །བདུད་ཀྱིས་བདུད་ཀྱི་ཞགས་པ་མདུན་དུ་བསྟན། །དེ་ཡི་འདོད་པ་བདུད་སྟོབས་ཐམས་ཅད་དག་དེ་ཚེ་བསྐྱེད་ནས་བདུད་བསྟེན་འཇིགས་བྱས་ཀྱང། །ནག་
པོའི་རྩ་ལག་དེ་ཡིས་གཙེ་མ་ནུས། །བར་ཆད་བྱ་བར་རབ་ཏུ་མ་ཚུགས་སོ། །དེ་ནས་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་སྲིན་པོ་ནི། །བྱེ་བ་དག་གིས་ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བར་བྱེད། །དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་བསམ་
ཡས་མུ་མེད་པ། །ལུས་བོང་མཐའ་ཡས་མངོན་སྤྲུལ་ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་།མདུང་ཐུང་མདའ་བོ་ཆེ་ཡིས་རྒྱོབ་ཅིག་རྒྱོབ། །འདི་ཡི་ཀླད་པ་མྱུར་དུ་རི་ཡིས་ཆོམ། །འདི་ཡི་སྙིང་ལ་གཟི་བརྗིད་
ཡོད་པ་ཕྲོགས། །མྱུར་དུ་དུས་ལས་འདའ་ཞིང་འགོག་པར་གྱིས། །ཐང་གཅིག་ཙམ་ཡང་འདི་ནི་སྲོག་མ་སྦྱིན། །ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་བདེ་བསྟེན་ན། །བདག་གི་རྒྱལ་

[223A]༄༅། །སྲིད་གནོད་པ་མེད་པར་འགྱུར། །ང་ཡི་ཡང་དག་ཚིག་དེ་ཐོས་ནས་སུ། །རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་འཕེལ་བར་མ་བྱེད་ཅིག་དེ་ཚེ་བོང་བུའི་རྣམ་པ་མངོན་
སྤྲུལ་པ། །མགོ་གཅིག་པ་དང་མགོ་གཉིས་པ་དག་བྱུང། །སྲིན་པོ་རྣམས་ནི་སྒྲ་བོ་ཆེ་དག་འབོད། །ལ་ལ་མདུང་དང་མདའ་བོ་ཆེ་དག་ཐོགས། །ལ་ལ་དག་ཀྱང་རི་ནི་ཁྱེར་བ་སྟེ། །
ལ་ལ་སྡང་བའི་སེམས་ཀྱིས་སྦྲུལ་འཛིན་ཅིང། །དེ་ཡི་མདུན་དུ་ཤིན་ཏུ་སྒྲ་དག་འབྱིན། །དེ་ཚེ་ལ་ལ་གནོད་སྦྱིན་མངོན་སྤྲུལ་ཏེ། །ལུས་གཅིག་པ་དང་ལུས་གཉིས་ལག་པ་ནི། །
གསུམ་དག་ཡོད་ཅིང་ལུས་བཞི་ལག་པ་གཅིག་དེ་ཚེ་ལུས་གཅིག་མངོན་པར་སྤྲུལ་བྱས་ཤིང། །དེ་ཚེ་དེ་བཞིན་མགོ་བཞི་མངོན་པར་སྤྲུལ། །དེ་ནས་ལུས་གཅིག་མངོན་
པར་སྤྲུལ་བྱས་ཏེ། །དེ་དག་བོང་བུ་ར་དང་བྱི་ལ་དང། །སྟག་གི་གདོང་སྟེ་འཇིགས་པར་བྱེད་པ་དག་སོ་སོ་མི་འདྲ་བ་ཡི་སྐད་དག་འབྱིན། །བོང་བུའི་གདོང་ནི་ར་ཡི་སྐད་
འབྱིན་ཅིང། །ར་ཡི་གདོང་ནི་བོང་བུའི་སྐད་འབྱིན་ལ། །བོང་བུ་གླང་པོའི་སྐད་དང་རྟ་སྐད་འབྱིན། །བོང་བུ་གཅིག་གི་ཁ་ནས་སྐད་ཀུན་འབྱིན། །དེ་ཚེ་ར་ཡི་ཁ་ནས་ཐམས་
ཅད་སྐད། །ཤིན་ཏུ་འཇིགས་སྐད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱིན། །གཞན་ཡང་བདེ་གཤེགས་བསྙེན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །གླང་པོ་ཁ་ནས་ཚིག་རྩུབ་དཔག་མེད་འབྱིན། །དེ་

[223B] །དེ་བཞིན་རྟ་དང་དེ་བཞིན་གླང་པོ་དག་རྣམ་པ་མཐའ་ཡས་སྐད་དག་འབྱིན་བྱེད་ཀྱང། །བདེ་གཤེགས་བ་སྤུའི་ཁུང་བུའང་མ་གཡོས་སོ། །
རྟ་ནི་གླང་པོའི་སྐད་དག་འབྱིན་བྱེད་ཅིང། །དེ་བཞིན་སྤྲེའུ་ནི་རྟ་ཡི་སྐད་དག་འབྱིན། །སྤྲེའུ་ཡི་ཁ་ནས་མཐའ་ཡས་སྐད་འབྱིན་ཀྱང། །བདེ་གཤེགས་བ་སྤུའི་ཁུང་ཡང་གཡོས་མ་
གྱུར༑ ༑རི་དྭགས་རྒྱལ་པོ་ཝ་ཡི་སྐད་འབྱིན་ཅིང། །བོང་བུའི་ཕྱུགས་དང་བྱ་བྱི་རྟ་སྐད་འབྱིན། །དེ་ཚེ་རྣམ་འདྲེན་གཙེ་བར་མ་ནུས་ཤིང། །བ་སྤུའི་ཁུང་བུའང་གཡོས་པར་མ་གྱུར་
ཏོ༑ ༑དེ་ཚེ་སྟག་ནི་ཕག་གི་སྐད་འབྱིན་ཅིང། །དེ་ཚེ་ཕྱུགས་དང་བྱ་ནི་སྤྲུལ་སྐད་འབྱིན། །རྣམ་འདྲེན་དེ་ནི་གཙེ་བར་མ་ནུས་ཤིང་།བར་ཆད་བྱ་བ་དག་ཏུའང་མ་ཚུགས་སོ། །རི་
དྭགས་ཁྱུ་མཆོག་སེངྒེའི་སྐད་འབྱིན་ཅིང། །བྱི་ལ་ཝ་ནི་བག་གི་སྐད་འབྱིན་ལ། །མ་ཧེ་དག་ནི་སྟག་གི་སྐད་འབྱིན་ཀྱང། །འཇིག་རྟེན་མཁས་པ་བར་ཆད་བྱ་མ་ནུས། །དེ་བཞིན་
ཕྱུགས་ཀྱི་ཁ་ནས་མཐའ་ཡས་པ། །རྣམ་པ་བྱེ་བ་སེམས་ཅན་སྐད་འབྱིན་ཀྱང། །རྣམ་འདྲེན་དེ་ནི་གཙེ་བར་མ་ནུས་ཤིང། །བར་ཆད་བྱ་བ་དག་ཏུའང་མ་ཚུགས་སོ། །སྟག་ནི་རི་
དྭགས་ཁྱུ་མཆོག་སྐད་འབྱིན་ཅིང། །དེ་བཞིན་བོང་བུའི་སྐད་དང་རྟ་ཡི་སྐད། །དེ་ཚེ་དོམ་ནི་སེངྒེའི་སྐད་འབྱིན་ཀྱང། །འཇིག་རྟེན་ཕན་མཛད་པ་སྤུའི་ཁུང་མ་གཡོས། །དྲེད་

[224A]༄༅། །ནི་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་སྐད་འབྱིན་ཅིང། །དེ་ཚེ་དེ་བཞིན་གླང་པོ་རྟ་སྐད་འབྱིན། །རྣམ་འདྲེན་དེ་ནི་གཙེས་པར་མ་ནུས་ཤིང། །བར་ཆད་བྱ་བ་དག་
ཏུའང་མ་ཚུགས་སོ། །ནམ་མཁའ་ལྡིང་ནི་ཁུ་བྱུག་སྐད་འབྱིན་ཅིང་།དེ་བཞིན་ནེ་ཙོ་ཕྱུགས་གཞོན་སྐད་འབྱིན་ལ། །ནེ་ཙོའི་སྐད་ནི་ཡང་དག་སྐད་འབྱིན་བྱེད། །
ཤང་ཤང་ཏེའུ་སྐད་རྣམས་འབྱིན་པར་བྱེད། །དེ་ཚེ་ཀ་ལ་པིངྐའི་ཡང་དག་སྐད། །དེ་ཚེ་མཚན་མོ་གང་ལ་ཞེ་སའི་སྐད་།དེ་ཚེ་ཉམས་སུ་དགའ་བ་རྨ་བྱའི་སྐད། །དེ་
བཞིན་ཙན་ཙའི་སྐད་དང་ཤུགས་ཀྱི་སྐད། །ཕྱུགས་གཞོན་ཞེ་སའི་སྐད་དག་འབྱིན་པར་བྱེད། །དེ་ཚེ་ཀ་ལ་པིངྐ་ཡིད་འོང་དགའ། །ཀོ་ཀའི་ཚིག་རྩུབ་དག་ནི་འབྱིན་བྱེད་
ཀྱང། །རྒྱལ་བའི་ཐུགས་ནི་གཞན་དུ་མ་གྱུར་ཏོ། །སྦྲུལ་ནི་གླང་པོའི་སྐད་དག་འབྱིན་བྱེད་ཅིང། །དེ་བཞིན་གླང་པོ་སྦྲུལ་གྱི་སྐད་འབྱིན་ཀྱང། །རྣམ་འདྲེན་དེ་ལ་གཙོ་བར་
མ་ནུས་ཤིང། །བར་ཆད་བྱ་བ་དག་ཏུའང་མ་ཚུགས་སོ། །དེ་ཚེ་ངང་པ་སེངྒེའི་སྐད་འབྱིན་ཅིང། །དེ་བཞིན་ཁྱིམ་བྱ་ཁྲ་ཡི་སྐད་འབྱིན་ཀྱང། །རྣམ་འདྲེན་དེ་ལ་གཙེ་བར་བྱ་
མ་ནུས༑ ༑བར་ཆད་བྱ་བ་དག་ཏུའང་མ་ཚུགས་སོ། །རྟ་ནི་དྲེའུ་སྐད་དག་འབྱིན་བྱེད་ཅིང། །དེ་བཞིན་ཙན་ཙ་གོ་བོའི་སྐད་འབྱིན་ཀྱང། །རྣམ་འདྲེན་དེ་ལ་གཙེ་བར་མ་

[224B] །བར་ཆད་བྱ་བ་དག་ཏུའང་མ་ཚུགས་སོ། །གླང་པོ་འུག་པ་ཙན་ཙའི་སྐད་འབྱིན་ཅིང། །བྱ་དང་ཁྱུ་མཆོག་སྐད་འབྱིན་ཁྲུང་ཁྲུང་སྐད། །དེ་ཚེ་བྱ་རྒོད་ཛིམྷའི་སྐད་འབྱིན་
ཅིང། །བྱ་དང་ཁྱུ་མཆོག་བཧེ་རིའི་སྐད་འབྱིན་ལ། །ངང་པའི་ཁ་ནས་སྐད་རྣམས་ཐམས་ཅད་འབྱིན། །དེ་བཞིན་ཁུ་བྱུག་གནོད་སྦྱིན་ཀུན་གྱི་སྐད། །དེ་ཚེ་གྲུལ་བུམ་ཐམས་ཅད་སྐད་
འབྱིན་ཅིང། །དེ་བཞིན་ཁ་ཅིག་ནས་ནི་སྐད་ཀུན་འབྱིན། །ཁ་ཡི་རྣམ་པ་དེ་ལས་དེ་སྐད་འབྱིན། །སྐད་ཅིག་ཏུ་ནི་མཐའ་ཡས་སྐད་འབྱིན་ཀྱང། །རྣམ་འདྲེན་དེ་ལ་གཙེ་བར་མ་ནུས་
ཤིང། །བར་ཆད་བྱེད་པ་དག་ཏུའང་མ་ཚུགས་སོ། །ཀླུ་ཡི་ཁ་ནས་རྡོ་ཡི་ཆར་འབེབས་ཤིང། །དེ་བཞིན་མཚོན་ཆ་དྲག་པོའི་ཆར་འབེབས་ཀྱང། །རྣམ་འདྲེན་དེ་ལ་གཙེ་བར་མ་
ནུས་ཤིང། །བར་ཆད་བྱེད་པ་དག་ཏུའང་མ་ཚུགས་སོ། །གནོད་སྦྱིན་ཁ་ནས་རྡོ་ཡི་ཆར་འབེབས་ཤིང། །དེ་བཞིན་མེ་རབ་འབར་བའི་ཆར་འབེབས་ལ། །དེ་བཞིན་རི་དང་
ཕྱག་དར་ཆར་འབེབས་ཀྱང། །བདེ་གཤེགས་བར་ཆད་བྱ་བར་མ་ནུས་སོ། །གྲུལ་བུམ་མདའ་ཡི་ཆར་དང་དེ་བཞིན་དུ། །མེ་འབར་དང་ནི་མཚོན་ཆའི་ཆར་འབེབས་
ཀྱང། །རྣམ་འདྲེན་དེ་ལ་གཙོ་བར་མ་ནུས་ཤིང། །བར་ཆད་བྱེད་པ་དག་ཏུའང་མ་ཚུགས་སོ། །དེ་ཚེ་བདུད་ནི་སྡིག་ཅན་ང་ཡིས་སུ་།ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་རྣམ་པར་གཅེས་

[225A]༄༅། །བྱས་ཀྱང། །བརྩོན་འགྲུས་དཔག་མེད་སྟོབས་ནི་བསྐྱེད་ནས་སུ། །བདུད་སྟོབས་བསྟེན་པ་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པར་ཆུད། །རང་བྱུང་གིས་ནི་བདུད་
སྡེ་དཔའ་བཀོང་ཞིང། །ལྗོན་མཆོག་དྲུང་དུ་སྐྱིལ་མོ་དབྱེར་མེད་བཅས། །སྦུན་པ་རླུང་གིས་འཕྱར་ལྟར་བཅོམ་ནས་སུ། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་རེག་སྐྱེ་རྒུ་ཐུགས་སུ་ཆུད། །
དེ་ཚེས་ནི་རྣམ་དྲུག་རབ་གཡོས་ཤིང། །བསྙེན་པར་དཀའ་བའི་སྡེ་དེ་ཕྱོགས་ཚོལ་ཏོ། །རླུང་གི་རྒྱལ་པོས་བྱ་ནི་ཁྱེར་བ་ལྟར། །བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གཟི་ཡིས་རྣམ་པར་
བཅོམ༑ ༑ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་སྲིན་པོ་དེ་དག་གིས། །དེ་ཚེ་སྣ་ཚོགས་གདོང་ནི་མངོན་པར་སྤྲུལ། །དེ་དག་བདུད་བསྟེན་པ་ཡི་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས། །ཁ་ནི་བྱེ་བ་ཡོད་པ་དེ་དག་
བཅོམ༑ ༑ཇི་ལྟར་ང་ཡིས་བདུད་ཀྱི་བུ་མོ་བཅོམ། །བུད་མེད་འདི་དག་བདག་གིས་དེར་རྒས་གནས། །དེ་བཞིན་བདུད་སྟོབས་བསྙེན་དཀའ་རང་གིས་སྤྲུལ། །བདུད་སྟོབས་
བསྟེན་པའི་མཐུ་ཡིས་བཅོམ་པར་གྱུར། །བདེ་གཤེགས་མཆོག་ལ་ལྷ་ཡིས་བུ་སྤྲུལ་བཀང། །འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་འདྲེན་པས་ཟིལ་གྱིས་མནན། །ལྷ་ཡི་བུ་མོ་ཁྲི་
ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ཀུན། །བདུད་བསྟེན་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་དག་ལ་བཙུད་།རྣམ་པར་བཏུལ་ཅིང་བྱང་ཆུབ་མི་གཡོ་གནས། །དེ་ཚེ་བསྟེན་པར་དཀའ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱུར། །

[225B] །འགྲོ་བ་དེ་དག་བདག་ལས་གྲོལ་བར་བྱས། །དེ་ལྟར་ང་ཡིས་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་པས་སུ་།དེ་ཚེ་ཐུབ་པར་དཀའ་བའི་བདུད་ལས་རྒྱལ། །
རྡུལ་བྲལ་ཞི་མཆོག་བྱང་ཆུབ་ཚོལ་བ་ན། ང་ཡི་སྲས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ། །སེམས་ཅན་བྱེ་བ་མང་པོའི་དོན་བྱ་ཞིང་།ནམ་ཡང་བདག་གི་ཕྱིར་ནི་བདེ་མི་བྱ། །ཇི་ལྟར་
མགོ་ལ་མེ་འབར་གཞན་མི་སེམས། །སྐྱེས་བུའི་ཞི་བྱ་ལྟ་བུར་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད། །དེ་ལྟར་ཞི་བ་མཆོག་དག་ཚོལ་བ་ན། །ཡིད་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་བསམ་པར་བྱོས། །དེ་
ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཟླ་བ་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། མི་དང་ལྷ་ཡི་སྟོན་པ་ཁ་ལོ་སྒྱུར། །ལྷ་དང་བཅས་པ་འགྲོ་འདིའི་འདྲེན་པ་
སྟེ༑ ༑ཇི་ལྟར་བདེ་གཤེགས་བདག་འཁྲུངས་དྲན་ལྡན་པ། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་བདག་གིས་ཞུ། །འདྲེན་པ་ཐུབ་པས་འདིར་ནི་སྲེད་ལས་རྒྱལ། །ཇི་ལྟར་འདྲེན་པ་བདེ་
གཤེགས་བདག་ལ་འཁྲུངས། །བདུད་ནི་རྨོངས་མཛད་མྱ་ངན་འདས་རེག་པ། །རྒྱལ་བ་གང་ཟག་མཆོག་གི་ལུང་བསྟན་པ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་ལ་དྲན་བསྡམས་ན། །
ཉེས་བཅས་འཁོར་བའི་འགྲོ་བ་འགག་པར་འགྱུར། །སྐྱེ་བོ་མི་མཁས་གང་ལ་ཆགས་གྱུར་པ། །བདེ་བ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་སྡུག་བསྔལ་རེག་།དྲན་པ་ཉམས་པ་འཁོར་བ་དེ་དང་

[226A]༄༅། །དེར༑ ༑མི་མཁས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྗེས་སུ་དྲན་།རྨོངས་པ་དེ་ནི་ཐར་པའི་འགྲོ་མི་ཤེས། །ཉོན་མོངས་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དག་ལ་
དགའ༑ ༑ལོག་པ་རྣམ་པར་ཉམས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་སུ། །མི་རྟག་རྟག་དང་སྡུག་བསྔལ་བདེ་བ་དང། །བདག་མེད་བདག་དང་མི་གཙང་གཙང་འཛིན་པ། །ཉོན་མོངས་བདུད་
ཀྱི་ཡུལ་ལས་མི་འགྲོལ་ལོ། །རབ་ཉམས་དེ་དག་གིས་ནི་འགྲོ་བ་ཤེས་།དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ལམ་ནི་རབ་ཏུ་ཤེས། །སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཚེ་འགྲོ་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར། །བྱང་ཆུབ་
བྱེད་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཀླུས་ཐོས་ནས། །བྱང་ཆུབ་གཞལ་དུ་མེད་ལ་འདུན་པ་བསྐྱེད། །ཀླུ་ཆེན་ཟླ་བས་མི་འདུལ་ཁ་ལོ་སྒྱུར། །དྲན་པ་
ཉེ་བར་གཞག་པ་རྒྱལ་ལ་བསྟོད། །དྲན་པ་ཉམས་པའི་འགྲོ་བ་འདྲེན་པ་ལགས། །དྲན་སྟོབས་ཤིན་ཏུ་གནས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བྱང་ཆུབ་གཞལ་དུ་མེད་པར་འདུན་
པ་བསྐྱེད། །དྲན་པ་ཉམས་པ་མེད་པའི་འགྲོ་བ་བསྟན། །བྱང་ཆུབ་གཞལ་དུ་མེད་ལ་འདུན་པ་བསྐྱེད། །བྱང་ཆུབ་དྲན་ལྡན་གནས་ལ་རེག་པར་བགྱི། །བདུད་སྟོངས་བདུད་
དཔུང་བཅས་གཞོམ་སྤང་བྱ་ཞིང། །བདུད་ཀྱིས་དམ་དུ་བཅིངས་པའི་སེམས་ཅན་དགྲོལ། །རྒྱལ་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་མཁྱེན། །ཀླུ་དེའི་བསམ་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་

[226B] ༑སེམས་ཅན་ཕན་ཕྱིར་ཀླུ་ཆེན་ཟླ་བ་ནི། །འདྲེན་པས་གཞལ་མེད་བྱང་ཆུབ་ལུང་བསྟན་པ། །སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་བརྒྱད་ཅུ་ལ། །ཀླུ་བདག་དེ་ཡིས་སྔོན་ནི་བསྙེན་
བཀུར་བྱས། །འདི་ནས་ཕྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་བཅུ། །བྱང་ཆུབ་ཞི་བ་ཚོལ་ཚེ་མཆོད་པ་བྱེད། །ཕྱི་ནས་དེ་ནི་གཞལ་མེད་བྱང་ཆུབ་རེག་རྒྱལ་བའི་མཚན་ནི་ཟླ་བཟང་ཞེས་བྱ་
སྟེ༑ ༑བདུད་ཀྱི་སྟོབས་ནི་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་ཉམས་བྱེད། །བདུད་ཀྱི་སྟོབས་ནི་རྒྱལ་བའི་སྟོབས་བྱེད་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་ལེགས་གསུངས་འདི་ཐོས་ནས། །ཀླུ་ནི་བྱེ་བ་
བྱང་ཆུབ་མཆོག་ལ་གནས། །སྔོན་མེད་བྱང་ཆུབ་ལ་ནི་ཡིད་ཞུགས་ཏེ། །སངས་རྒྱས་ལེགས་པར་གསུངས་ལའང་མངོན་པར་དགའ། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཚོགས་བྱེད་
ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། རྒྱལ་བ་ཉིད་འཁྲུངས་ཡང་དག་འདུ་གྱུར་པ། །མ་འཁྲུལ་སེམས་ཀྱིས་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན། །བདུད་
ཀྱི་སྟོབས་བཅས་དཔུང་བཅས་བཅོམ་ནས་སུ། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཞི་བ་ཇི་ལྟར་འཐོབ། །བདེ་པའི་སེམས་ནི་གཡོ་བར་མི་བྱ་ཞིང། །ཉོན་མོངས་བདུད་ཀྱི་སྟོབས་ནི་རྣམ་
པར་སྤང། །མཉམ་གཞག་རྒྱལ་བའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་བྱེད་པ། །དེ་ནི་མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་ཞི་འཐོབ་འགྱུར། །ལུང་བསྟན་པས་ནི་ཀླུ་དེ་དག་འགྱུར་ནས། །རྒྱལ་བའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ནི་

[227A]༄༅། །ཡིད་འཇུག་ཅིང། །མཉམ་གཞག་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ནི་འབྱུང། །འདྲེན་ལ་བསམ་གཏན་ཚུལ་གྱིས་མངོན་བསྟོད་པ། །སྤྱོད་ཡུལ་དང་ནི་
སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་མཁྱེན། །གང་དག་འཇིག་རྟེན་འདྲེན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསླབ། །འགྲོ་བ་དེ་དག་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ལས་ཐར། །ཆགས་མེད་ཐུགས་ཀྱིས་དགོངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།
དེ་རིང་སླན་ཆད་རྒྱལ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ། །སྤྱད་པར་བགྱི་ཞིང་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་སྤང། །བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ནི་འགྲོ་བ་དགྲོལ། །བདེ་གཤེགས་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ནི་
ཡང་དག་དགོད། །གང་ཟག་མཆོག་གིས་ཀླུ་ཡི་བདག་པོ་ཡི། །བསམ་པ་མཁྱེན་ནས་བྱང་ཆུབ་ལུང་བསྟན་པ། །གང་དག་ཉོན་མོངས་བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་བརྟེན། །བྱེ་བ་ཐ་མ་
པའི་ཀླུ་ནི་ཡང་དག་གནས། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཤུགས་འཆང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། མི་དག་འདི་རུ་ཤེས་རབ་
ལ་སྤྱོད་པ། །འདོད་ལ་ཆགས་མེད་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། །བདུད་ཀྱི་སྟོབས་བཅུས་དཔུང་བཅས་བཅོམ་ནས་སུ། །བྱང་ཆུབ་གཞལ་མེད་ཉེས་མེད་ཇི་ལྟར་འཐོབ། །འགྲོ་
ཀུན་སྒྱུ་མ་འདྲ་བར་རྣམ་ཤེས་པ། །དེ་ནི་བདུད་ཀྱི་ཞགས་པས་འཆིང་མི་བྱེད། །འགྲོ་བ་འདི་དག་བདུད་ཀྱིས་བཅིངས་མཐོང་ནས་།སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་དེ་དཀའ་ཐུབ་མཆོག་

[227B] ༑སྟོན་པའི་གསུང་གིས་ཀླུ་དེ་དག་འགྱུར་ནས། །གཞལ་དུ་མེད་པའི་དགའ་བས་སེམས་རངས་ཏེ། །རྒྱལ་བ་ཐུབ་ལ་མཁྱེན་པས་བསྟོད་ནས་སུ། །བྱང་ཆུབ་གཞོལ་བ་ལ་ནི་
ཡིད་བསྐྱོད་དོ། །ཀླུ་ཡི་བདག་པོའི་བསམ་པ་ཐུགས་ཆུད་ནས། །འདྲེན་པས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ལ་ལུང་བསྟན་ཏོ། །ཀླུ་ནི་བྱེ་བ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ལ་གནས། །འཇིག་རྟེན་མཁས་པས་བྱང་
ཆུབ་དེ་ལུང་བསྟན། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཉི་མའི་སྙིང་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ་འདྲེན་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་བདག་ལ་གསུངས།།
ཐབས་གང་གིས་ནི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་བགྱིས་ན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ལས་མི་ལྡོག། །མི་མཆོག་འདི་དག་བདག་ལ་བཀའ་སྩོལ་ཅིག་།ཇི་ལྟར་ཡིད་ནི་བར་དུ་མི་ལྡོག་པ། །བདེ་
གཤེགས་གང་ཟག་མཆོག་ནི་ཁྱོད་ལས་སུ། །གང་དག་ཐོས་ནས་ཐབས་མཁས་མཉམ་པར་རྩོམ། །སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ནི་སྐྱོ་མི་འགྱུར་།འགྲོ་བ་མི་མཁས་ལམ་ངན་ཞུགས་
པ་ཡི༑ ༑འགྲོ་བ་རྣམ་པར་ཉམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད། །འགྲོ་ལ་ཕན་ཕྱིར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས། །བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་བཏང་སྟེ་ཚོལ་བར་བྱེད། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་ངོ་བོ་
ཤེས་པ་ན། །བདག་ཉིད་གཏོང་ལ་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ནི་གཡོ་བ་མེད་པར་ཤེས་པ་ན། །དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་སྟོན། །ཆུང་མ་བུ་དང་བུ་མོ་བདག་

[228A]༄༅། །ཉིད་ཀྱི། །མགོ་ཡང་ཡོངས་སུ་གཏོང་ལ་མི་ཞུམ་མོ། །དེ་ནི་གང་དུའང་གནས་པར་མི་འཇིག་སྟེ། །བདག་མེད་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་ཡིད་ལ་གནས། །དེ་ནི་ཕུང་པོ་
བདག་མེད་རབ་ཏུ་སྟོན། །ཟང་ཟིང་མེད་པའི་བདེ་བ་མཆོག་འཐོབ་བོ་།དེ་ཚེ་སེམས་ཅན་བྱེ་བ་དཔག་མེད་དག་སྨིན་པར་བྱེད་ལ་དགའ་ཞིང་ཞུམ་པ་མེད། །སྟོན་པའི་གསུང་
གིས་ཀླུ་དེ་མགུ་གྱུར་ནས། །སངས་རྒྱས་ལ་ནི་སྙིང་ནས་སྐྱབས་སོང་ཞིང། །བྱང་ཆུབ་གཞོལ་ལ་ཡིད་ནི་བསྐྱེད་པ་དང། །འཇིག་རྟེན་མཁས་པས་བྱང་ཆུབ་དེ་ལུང་བསྟན། །དེ་
ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་བཟུང་བར་དགའ་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། བདེ་གཤེགས་ཁྱོད་སྲས་ཇི་ལྟར་སྤྱད་བགྱིས་ན། །སངས་
རྒྱས་བྱང་ཆུབ་བདེ་བས་སྒྲུབ་པར་བགྱིད། །ཇི་ལྟར་ཐུབ་པ་གཤེགས་ལྟར་མྱུར་དུ་མཆི། །དཔག་མེད་གཤེགས་པ་དེ་དག་བདག་ལ་གསུངས་།རྒྱལ་བ་མི་མཆོག་རང་བྱུང་
མཁྱེན་པས་སུ། །བྱང་ཆུབ་ངེས་ལ་དེ་ནི་ལུང་བསྟན་པ། །ཇི་ལྟར་རིགས་སུ་བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པ་ན། །ནམ་ཡང་འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་མི་རེག་བྱམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་
ཕན་པར་སྤྱོད་པ་ན། །བྱམས་པའི་སེམས་ནི་གར་ཡང་མི་རྨོངས་སོ་།བྱམས་པ་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མི་འབྱུང་ཞིང། །ཉེས་པ་རབ་ཞི་སྤྱོད་པ་མི་གཡོའོ། །སྤྱོད་ཚེ་སེམས་

[228B] །བྱམས་པ་སྒོམས་ཤིག་གར་ཡང་མ་གཡོ་ཞིག་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པ་ཆོམ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་ཕྱིར་ཞི་བ་བཙལ། །དེ་ཡིས་ལེགས་
པའི་ལས་དེ་བྱས་པས་ན། །སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་མི་འཐོབ་ཅིང། །གཞལ་མེད་བྱང་ཆུབ་མྱུར་དུ་གསོ་བར་བྱེད། །དེ་ཡི་འཁོར་ནི་ཐམས་ཅད་མཐུན་པར་འགྱུར། །སྟོན་པའི་
གསུང་གིས་ཀླུ་དེ་དག་འགྱུར་ནས། །ཤིན་ཏུ་ཞི་བའི་ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པ་སྤངས། །བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཉེས་པ་རྣམ་པར་བཏུལ། །བྱང་ཆུབ་གཞོལ་བ་ལ་ནི་ཡིད་བསྐྱེད་དོ།།
རྒྱལ་བ་སྔ་ཕྱི་མཁས་པས་དེའི་བསམ་པ། །རབ་ཏུ་དང་བའི་ཡིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་བཏུལ། །ཡོངས་སུ་དག་ལ་ཤིན་ཏུ་གནས་མཁྱེན་ནས་།བྱང་ཆུབ་མཆོག་ལ་ཀླུ་ནི་ལུང་བསྟན་
པ༑ ༑བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་དེ་ཅུ་རུ། །བྱམས་པ་བསྟེན་ནས་མ་འོངས་དུས་སུ་ནི། །རྒྱལ་བ་ཐུགས་དག་ཅེས་བྱ་དབང་པོ་བཏུལ། །ལྷ་དང་མི་དག་གིས་ནི་མཆོད་པར་འགྱུར། །
མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་རབ་ཏུ་མ་གུ་སེམས་ཀྱིས། །རྒྱལ་བའི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ཡིས་རྒྱལ་བ་བསྟོད། །རབ་ཏུ་ཐུགས་དག་ནོངས་པ་ཤིན་
ཏུ་བཏུལ། །གཏི་མུག་རྣམ་པར་བཅོམ་ཞིང་བདུད་ལས་རྒྱལ། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཅན། །ཉེས་བའི་དུག་སྤངས་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་

[229A]༄༅། །པོ་ཐམས་ཅད་རྒྱགས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ན་ཐབས་གང་གིས། །བདུད་
ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དབང་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་བསྲུངས་འགྱུར་བ། །བདེ་གཤེགས་ཐུབ་ཆེན་སངས་རྒྱས་ལ་ཞུའོ། །རྒྱལ་བས་དེ་ཡི་བསམ་པ་མཁྱེན་པ་ན། །
ཆགས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་སྤྱན་མངའ་བ། །བསོད་ནམས་བརྒྱ་མཚན་ཕན་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཅན། །སངས་རྒྱས་སྟོབས་ལ་མཁས་པས་ལུང་བསྟན་པ། །རྟག་ཏུ་དེ་ནི་དྲན་པ་ཉེར་
བཞག་ན། །ཉོན་མོངས་བདུད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱ་བ་མེད། །རྟག་ཏུ་རྣམ་དག་སེམས་ཀྱིས་དྲན་སྤྱོད་ན། །དེས་ན་བདུད་ཀྱི་དབང་དུ་དེ་མི་འཁྲིད། །རྒྱལ་བས་ལེགས་གསུངས་ཚིག་དེ་ཐོས་
ནས་སུ༑ ༑སྟོན་པའི་གསུང་གིས་ཀླུ་དེ་དགའ་གྱུར་ནས། །རབ་ཏུ་སེམས་དང་ཚིག་ནི་གཙང་བ་དང། །མ་སྨད་པ་ཡིས་བདེ་གཤེགས་མངོན་པར་བསྟོད། །སྲིད་པའི་སྐྱེ་ལ་རྒྱལ་བ་ཐུགས་
བརྩེ་ལྡན། །སེམས་ཅན་ལམ་ངན་རབ་ཞུགས་གཟིགས་ནས་སུ། །ཐེ་ཚོམ་སེལ་ཅིང་ཡོངས་སུ་དགྱེས་ཐུགས་ཀྱིས། །རྒྱལ་བས་བསྟན་པའི་ལམ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས། །ཁྱོད་
ཀྱིས་ལེགས་གསུངས་ཆིག་ནི་ཐོས་ནས་སུ། །རྒྱལ་བའི་ཆོས་བཙལ་སྤྱོད་བ་སྤྱད་པར་བགྱི། །བདུད་ཀྱི་སྟོབས་བཅས་དཔུང་བཅས་བཅོམ་ནས་སུ། །སྡུག་བསྔལ་ཆོས་དགྲོལ་

[229B] །དེ་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཆར་ཆེན་པོ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། །སྐྱེ་རྒུ་དག་ལ་བྱམས་ཐུགས་
སྐྱབས་ཀྱི་མཆོག་ཀུན་ཏུ་སྤྱན་མངའ་རྒྱལ་མཆོག་ཐུགས་རྗེ་ཅན་།རྡུལ་བྲལ་བྱང་ཆུབ་ལ་ནི་ཇི་ལྟར་སྤྱད། །སྟོབས་བཅུ་ཡེ་ཤེས་ཕུང་པོ་ཁྱོད་ལ་ཞུ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་བདག་གི་ཐེ་
ཚོམ་ཁུམ། །འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་བསམ་པ་རྣམ་པར་མཁྱེན། །བདེ་བར་གཤེགས་པས་ཀླུ་དེ་དགའ་གྱུར་ནས། །རང་སེམས་ཤེས་པར་བྱ་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་བརྟན། །ཇི་ལྟར་བདེ་བར་
གཤེགས་པས་བསྟན་ལྟར་བསླབ། །རང་སེམས་ཤེས་པར་བྱ་ཕྱིར་ངེས་པར་གྱུར། །རྒྱལ་བས་བསྟན་པའི་ལམ་ནི་ཐོས་ནས་འདུག་ཡོངས་སུ་མགུ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་
བསལ༑ ༑དགའ་བས་ས་ལ་པུས་མོ་བཙུགས་ནས་སུ། །རྣམ་འདྲེན་འཇིག་རྟེན་ཕན་མཛད་མངོན་བསྟོད་པ། །ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་བསལ་བ་བླ་ན་མེད། །ཁྱོད་འདྲ་མ་མཆིས་
གོང་ན་ག་ལ་མཆིས། །མ་སྨད་སེམས་ཅན་ཡིད་ནི་དགའ་བར་མཛད་།བདེ་གཤེགས་བྱང་ཆུབ་མི་ཟད་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་དེ་དག་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་མཁྱེན། ལས་ཀྱང་མཁྱེན། སྨོན་ལམ་དག་ཀྱང་མཁྱེན་ཏེ། ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་ཆེན་པོ་མཛད་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་

[230A]༄༅། །ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་ལྟོས་ཤིག་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལས་འདུལ་བ་ཐོས་ནས་འདུལ་བའི་རྟགས་
དག་སྟོན་པར་བྱེད། རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་རྟགས་དག་སྟོན་པར་བྱེད་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་རྟགས་དག་སྟོན་པར་བྱེད། འདྲེན་པའི་རྟགས་དག་སྟོན་པར་བྱེད། རྣམ་པར་འདྲེན་
པའི་རྟགས་དག་སྟོན་པར་བྱེད། མུར་བྱེད་པའི་རྟགས་དག་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷག་པའི་བསམ་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་
སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་
ངན་ལས་འདའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽངྒལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་
ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཁྱེན་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོའི་བར་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཟི་བརྗིད་ཆེན་
པོའི་བར་དག་ངོ་མཚར་ཆེ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འཕྲིན་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གནས་མཁྱེན་པ་གྲུབ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་

[230B] སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བར་དགོངས་ཏེ་ལུང་བསྟན་དུ་གསོལ། །ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ་ཐོས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་
ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་རབ་ཏུ་དགའ་ཞིང་དགའ་བ་དང། ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་པས་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་ལགས་སོ། །དེ་སྐད་
ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽངྒལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་།ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ཁྱོད་གང་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དོན་འདི་ཡོངས་སུ་ཞུ་བར་སེམས་པ་ནི་མཽངྒལ་གྱི་བུ། ཁྱོད་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་དང། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་བདེ་བ་དང། འཇིག་རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་
སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་མང་པོའི་དོན་དང། ཕན་པ་དང། བདེ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་ཏེ། ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དོན་འདི་ཡོངས་སུ་ཞུ་བར་སེམས་པ་ནི། ལེགས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་
བུ༑ དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག་དང་ངས་བཤད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽངྒལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལེགས་སོ། །ཞེས་གསོལ་
ཏེ༑ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟར་ཉན་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ང་གནས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་འདས་པའི་དུས་ཀྱི་

[231A]༄༅། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཏེ་ཡོངས་སུ་ཞུས་སོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་
པ་དེ་དག་གི་རྣམ་གྲངས་དེས་ན། མཽངྒལ་གྱི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མེ་ཏོག་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ་སྐྱེས་བུ་འདུལ་བ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་
མེད་པ༑ ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མེ་
ཏོག་འཛིན་དེའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་བྱེ་བ་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་བྱུང་ངོ། །དེའི་ཚེ་བྲམ་ཟེ་ཨུཏྤ་ལའི་མིག་ཅེས་བྱ་བ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཀྱང་བྱུང་སྟེ། དེ་བཅོམ་ལྡན་
འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེ་ཏོག་འཛིན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་དེ་ལ་གཙུག་ལག་ཁང་དབུལ་བ་ཕུལ་ནས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པའི་གནས་བགྱི་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིས་བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གནས་ཤེས་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་།དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་

[231B] །ཞེས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་གནང་སྟེ། ཨུཏཔ་ལའི་མིག་ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིས་ཨུཏྤ་ལའི་མིག་ཁྱོད་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་
གནས་ཤེས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ང་གནས་ཤེས་པ་ཐོབ་བོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །བསམ་
གཏན་པ་ཡི་གནས་བྱས་ཤིང། །གཙུག་ལག་ཁང་ནི་ཕུལ་བ་ཡི། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཡིས་ན། །ངས་ནི་གནས་ཀྱི་ཤེས་པ་བསྒྲུབས། །ངས་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་བསྐྱེད་ནས་འདི་ལྟར་
སེམས་བསྐྱེད་དེ། སེམས་ཅན་གང་དག་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ན་གནས་ཤེས་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསོད་
ནམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་སྟེ། ངས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་བསོད་ནམས་དེའང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་སོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ང་གནས་
ཤེས་པ་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འགྲུབ་བོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །གནས་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །གང་
དག་གཡེལ་བ་མེད་སྤྱོད་པ། །དེ་ཡི་སྤྱོད་ལ་རྗེས་ཡི་རང། །ངའི་སེམས་རྣམ་པར་མ་གཡོས་ཤིང། །དགེ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་སྟེ། །མི་དབང་དེ་ཡི་སྤྱོད་པ་ལ། །བསམ་པས་

[232A]༄༅། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་ནས། །ངས་ནི་དེ་ལྟར་ཀུན་འབྱུང་གྲུབ་།ང་རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་ཁམས་གསུམ་ལ་མ་ཆགས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་མངོན་པར་
འདུས་བྱས་པ་དེ་དག་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་སྟེ། དེ་དག་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩབ་དེས་ང་གནས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་དོ། །ལམ་
དེའང་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས་ཐུགས་སུ་ཆུད་ཀྱི། ལེ་ལོས་ནི། མ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ང་གནས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་དོ། །
དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །གནས་དང་ཀུན་འབྱུང་ཤེས་པ་དང། །དེ་བཞིན་འགོག་པ་དག་ལ་ཡང། །ལམ་གང་གིས་
ནི་དེ་འཐོབ་པ། །རྐང་གཉིས་མཆོག་ནི་དེ་མཁྱེན་ཏོ། །ཤེས་པ་དེ་དང་ལྡན་པ་ཡི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇིགས་མེད་པ། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར། །འདྲེན་པས་
དེ་ནི་གྲོལ་བར་བྱེད། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ང་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་བསྐྱེད་དེ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་
པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་གནས་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་གནས་པར་

[232B] དྲུག་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་བྱུང་ངོ། །དེའི་ཚེ་ན་ཁྱིམ་བདག་ཐོས་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ཞིག་ཀྱང་བྱུང་སྟེ། དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་གནས་པར་སྤྱོད་
པ་དེའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་སྦྱར་ནས་སྨོན་ལམ་འདི་སྐད་བཏབ་བོ་།བདག་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིས་མི་གནས་པའི་ཆོས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བཏབ་སྟེ། དེའི་རྒྱུར་བྱས་པའི་ཆོས་
གང་ལའང་སྨོན་ལམ་མ་བཏབ་བོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་དེས་པ་སྲིད་པ་དང། འགྲོ་བ་དང། འཆི་བ་དང། སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་གང་གི་གཞིའི་གནས་ལྡོག་
པ་ནི༑ ང་ལ་མེད་དེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ང་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །རྟེན་
པ་མེད་པ་སེམས་ཀྱིས་སུ། །ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་པའི་སྟོབས་ལ་བརྟེན་།གང་གིས་འགྲོ་བ་སྤུངས་བྱས་པ། །གནས་མ་ཡིན་གྱི་ཤེས་པ་ཐོབ་།ངས་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་
གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ལ་བཙུད་ཅིང་དགེ་བའི་རྩ་བའང་བསྐྱེད་ལ། ང་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ལའང་གུས་པར་རྗེས་སུ་ཡི་རང་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ང་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་
པ་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་མངོན་པར་གྲུབ་བོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཀྱང་ངས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མ་གཏོགས་པར་ཕུང་པོ་དག་མངོན་པར་

[233A]༄༅། །འགྲུབ་པར་བྱེད་པར་གང་ཡང་མ་བསྔོས་སོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ང་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་མངོན་པར་གྲུབ་བོ། །ང་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་
འདི་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་ནི། མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ན་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཟུག་རྡུ་འབྱིན་ཅེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་ཏུ་བྱུང་སྟེ། དེའི་ཉན་ཐོས་འབུམ་ཚང་བར་བྱུང་ངོ། །དེའི་ཚེ་དབང་པོས་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་བྲམ་ཟེ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་
ཞིག་ཀྱང་བྱུང་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཟུག་རྡུལ་འབྱིན་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ལོ་ཁྲིར་སྦྱར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་
དབང་པོས་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་བྲམ་ཟེ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ང་བྲམ་ཟེ་དབང་པོས་བྱིན་
ཞེས་བྱ་བ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ། དེ་ལྟ་བས་ན། གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་དགེ་བ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཏེ། བག་ཡོད་པས་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་པའི་ལམ་ཤེས་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་

[233B]སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ལ་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་ཅིང་བསྒོམས་ཏེ་མང་དུ་
མཛད་དོ། །དེ་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེས་ཞབས་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་གནས་ཏེ། སྐུ་ལ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་མངའ་བར་གྱུར་ཕྱག་བཟང་ཞིང་དཔེ་བྱད་མངའ་བར་གྱུར་ཅིང་
གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པའང་བརྙེས་སོ། །ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡང་དག་པར་བླང་བ་དེ་ལ་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཙུག་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ང་གནས་
མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་བརྙེས་སོ། །བམ་པོ་བཅུ་གསུམ་པ་ངས་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡང་དག་པར་བླང་པ་དེའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་
དེ༑ དེའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེས་ང་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་བརྙེས་སོ། །ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡང་དག་པར་བླང་བ་དེ་ལ་ངས་སྐྱེ་བོའི་
ཚོགས་མང་པོ་རབ་ཏུ་བཀོད་དེ། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེས་ང་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་བརྙེས་སོ་།ངས་ཕྱིར་མི་འཕྲོག་པའང་ཐུགས་
སུ་ཆུད་དེ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། ང་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པར་སྤྱོད་པ་ན་དམ་བཅས་པ་ལས་ནམ་ཡང་འགལ་བར་མ་བྱས་ཏེ། ངས་ཇི་ལྟར་དམ་བཅས་པ་དེ་ལྟར་བྱས་སོ། །

[234A]༄༅། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་དཔལ་གྱི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་གདུགས་གཅིག་པ། ས་རྣམས་ཀྱི་
དབང་ཕྱུག། སྦྱིན་པ་པོ། སྦྱིན་བདག་དམ་བཅས་པར་དོན་ཡོད་པར་བྱེད་པ། །དམ་བཅས་པ་ལས་མི་འདའ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེའི་ཚེ་བྲམ་ཟེ་ཚངས་པའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་
རྒྱལ་པོ་དཔལ་གྱི་སྙིང་པོ་ག་ལ་པ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བརྗོད་དེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་བླངས་པ། །ས་དབང་དཔལ་གྱི་སྙིང་པོ་རྒྱལ་པར་སྤྱན།།
ཡོན་ཏན་ལྡན་པས་རྒྱ་མཚོ་སར་བཅས་སྐྱོངས། །བདག་གིས་མཆིས་བྲང་དུ་ནི་སྲས་མོ་སྩོལ། །བདག་སློང་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་རྒྱལ་པོས་མཛོད། །བྲམ་ཟེ་དེ་དཀའ་
ཐུབ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྐེམ་ལ་སྐྲ་སེར། སོ་མི་སྡུག་ཅིང་དཀར་ལ་གཙིགས་པ། །ཤེལ་གྱི་མིག་ལ་བལྟ་ན་མི་བཟད་ཅིང། རལ་པའི་ཐོར་ཆུགས་ཅན་
དེ་མཐོང་ནས་རྒྱལ་པོ་དེ་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་ལ་མི་དགའ་སྟེ་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་པར་འགྱུར་པ་ནས་འཇིགས་པར་སེམས་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་བར་དུ་གྱུར་
ཏེ། གལ་ཏེ་བུ་མོ་འདི་མ་བྱིན་ན། དེ་བདག་ལ་དམོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར། །གཞན་ཡང་བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བཀུར་སྟི་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བདག་གིས་

[234B] །སྙམ་མོ། །བུ་མོ་དེ་ཡུལ་གྱི་བཟང་མོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཟུགས་བཟང་ཞིང་མཛེས་ལ་བལྟ་ན་སྡུག་པ། རྒྱལ་པོའི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་
པའི་ཚུལ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བར་དེ་ལྟར་
བདག་གིས་དམ་བཅས་ན། དྲང་སྲོང་འདི་ནི། གཟུགས་མི་སྡུག་ལ། བདག་གི་བུ་མོ་འདི་ནི། མཆོག་ཏུ་གཟུགས་བཟང་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེའི་བདག་པོར་མི་དགའ་བར་འགྱུར་
བས་དམ་བཅས་པ་གཞིག་པར་བྱའོ། །སྙམ་སྟེ། དེ་སེམས་པ་འདི་ལ་ཞུགས་ནས་སེམས་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་འདུག་གོ་དེ་ནས་བུ་མོ་ཡུལ་གྱི་བཟང་མོ་དེས་ཕ་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་
བཅད་དེ་སྨྲས་པ། ཡབ་ཅིག་དགོངས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་དགོངས་པར་མཛོད་།བྲམ་ཟེའི་ཚིག་ལས་འགལ་བར་མ་མཛད་ཅིག་འདི་འདྲའི་ལས་ཀྱིས་བདག་བསྐྱེད་ཡབ་ཡུམ་
ལའང། །དབང་མི་མངའ་བས་ཁྱིམ་ཐབ་དེ་སྩོལ་ཅིག་དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དཔལ་གྱི་སྙིང་པོ་བུ་མོ་དེའི་ཚིག་ཐོས་ནས་མགུ་ཞིང་དགའ་ལ་ཡིད་རངས་ཏེ་རབ་ཏུ་དགའ་ཞིང་བདེ་
བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ནས་བུ་མོ་ཡུལ་གྱི་བཟང་མོ་དེ་བྲམ་ཟེ་དེ་ལ་བྱིན་ནོ། །དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་དེས་བུ་མོ་དེ་བླངས་ནས་སོང་སྟེ་བུ་བསྐྱེད་ནས་ཆུང་མ་དང་བུ་བཞག་སྟེ་ཡང་རབ་

[235A]༄༅། །ཏུ་བྱུང་ངོ། །རྒྱལ་པོ་དེས་བྲམ་ཟེ་དེའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དང་བརྟུལ་
ཞུགས་འདྲ་བར་སྐྱེས་ཏེ། དེ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་རིས་དྲུག་གི་ཚེའི་ཚད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་མིར་སྐྱེས་པ་ན་ཕྱིར་མི་འཕྲོག་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་བོ། །
མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་དཔལ་གྱི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་དཔལ་གྱི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །དགེ་བའི་རྩ་
བ་དེས་ང་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ཐོབ་ཅིང་བདུད་ཀྱི་ཞགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཕྱིར་མི་འཕྲོག་གོ་མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེས་ན་ང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་
པ་སྤྱོད་པ་ན་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདི་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་པའི་དགེ་བ་རྩ་བ་དེས་ང་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཐོབ་
ཅིང། དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་དེ་དེའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ང་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད། མཚན་
དང་དཔེ་བྱད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའང་བརྙེས་སོ། །ངས་གང་གི་ཚེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདི་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདི་ལ་བཅུག་པ་

[235B] དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ང་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་པའི་ལམ་ཤེས་པ་ཐོབ་སྟེ། ཤེས་པ་གང་དང་ལྡན་པས་
བདག་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་སོ་སོར་ཤེས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་
འདི་དག་གསུངས་སོ། །གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་རྒྱུར་བཅས་དང། །དེ་བཞིན་འགོག་དང་ལམ་དང་སེམས་ཅན་གྱི། །སྤྱོད་དང་བསམ་པ་ངེས་པར་དེ་ཡི་མཐུས། །ངས་ནི་བརྟག་
དང་དཔྱོད་པ་ཀུན་ཏུ་ཤེས། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡུན་རིང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་རྟག་པར་རབ་ཏུ་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་རྒྱུར་ཏེ་
དྲན་པའི་དབང་པོ་གང་གིས་ང་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་གནས་པས་ཡུན་རིང་པོར་བྱས་པ་དང། ཡུན་རིང་པོར་བཤད་པ་བརྗོད་དེ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་
ཏུ་མེད་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིགས་སྒྲོག་བླ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱ་ཆེར་སྦྱར་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
འཇིགས་སྒྲོག་བླ་མ་དེའི་རིམ་གྲོ་བ་དགེ་སློང་ཡིད་དུ་འོང་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་བྱེ་བ་ཕྲག་དྲག་ཅུར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིགས་སྒྲོག་བླ་མ་དེའི་རིམ་གྲོ་པ་བྱས་ཤིང་ཡིད་དུ་

[236A]༄༅། །འོང་སྟེ༑ ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་མ་ཡིན་པས་བཤད་པའང་འཛིན་ལ། རང་གི་དོན་ཀྱང་མི་གཏོང་ངོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་བསྐལ་པ་གཅིག་པོ་དེ་ལ་
སངས་རྒྱས་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་བྱུང་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིམ་གྲོ་པར་ཡང་དགེ་སློང་ཡིད་འོང་དེ་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཕྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟོབས་ཀྱི་ཤུགས་བརྙེས་ཞེས་
བྱ་བ་བྱུང་སྟེ། དེའི་རིམ་གྲོ་པར་ཡང་དགེ་སློང་ཡིད་འོང་དེ་གྱུར་ཏེ། དེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ལྷ་དང་མི་རྣམས་སུ་སྐྱེས་སོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དགེ་སློང་ཡིད་འོང་
ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དགེ་སློང་ཡིད་འོང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ང་འདས་པ་ཤེས་པ་
ཐོབ་ཅིང། དྲན་པ་ཤེས་པ་དེ་ངས་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་ཅིང། གཞན་དག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལའང་ཡིད་དགའ་བས་རྗེས་སུ་ཡིད་རངས་ཏེ། དགེ་བའི་
རྩ་བ་དེས་ང་འདས་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་བརྙེས་སོ་།དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དང་ཤེས་པ་དེའང་ཤེས་པ་གང་གིས་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་འདས་
པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས། ཐབས་གང་གིས་ང་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དེ་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་མང་པོ་ཤེས་པ་དེ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་དེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་

[236B]བརྙེས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ང་མ་འོངས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་
དཀའ་བ་མང་པོ་བྱས་ཏེ། གཏང་བར་དཀའ་བ་བཏང་ནས་ཇི་ལྟར་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་བདག་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་མོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་
འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡེ་ཤེས་གསལ་བའི་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡེ་ཤེས་གསལ་
བའི་སྒྲོན་མ་དེའི་འཁོར་ཉན་ཐོས་འབུམ་བྱུང་ངོ། །དེ་མ་འོངས་པའི་དུས་ལས་བརྩམས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་རྟག་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་
ཞེས་བྱ་བ་དེའི་འཁོར་ཉིད་དུ་འདུས་ཏེ་འདུག་པར་གྱུར་པ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཀྱེ་ཨེ་མ་བདག་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པར་
གྱུར་ཅིག་སྙམ་ནས་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡེ་ཤེས་གསལ་བའི་སྒྲོན་མ་དེ་ལ་གསེར་གྱི་མེ་ཏོག་ཆེན་པོ་མངོན་པར་གཏོར་ཏེ་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ། ཀྱེ་ཨེ་མ་བདག་མ་འོངས་
པའི་དུས་ན་འདི་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བཏབ་སྟེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ང་མ་འོངས་པ་ཤེས་པ་བརྙེས་སོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ཀྱང་ང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་

[237A]༄༅། །འབྱུང་བ་མཁྱེན་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ང་མ་འོངས་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་བརྙེས་སོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གང་ཞིག་ཡོད་ན། མ་འོངས་པ་
ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་ཀྱི། དེའི་རྒྱུ་མེད་ན། དེ་ལྟ་བུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ང་མ་འོངས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་
མངོན་སུམ་དུ་བྱས་སོ། །ང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ལ་བསྟན་ཏེ། ཤེས་པ་དེ་མངོན་པར་དགའ་ཞིང་ཡོངས་
སུ་དག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བས་ང་མ་འོངས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་བརྙེས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། གཞན་ཡང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་
བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཏེ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཕ་
རོལ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མཐའ་ཡས་སྤྱན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་
བྱུང་སྟེ༑ དེ་འཁོར་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་མདུན་གྱིས་བལྟས་པ་ལ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་བྲམ་ཟེ་བློ་ལྡན་ཞེས་བྱ་

[237B]དུ་འདུས་ཏེ་འདུག་པར་གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤོབས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པས་ད་ལྟར་གྱི་དུས་ལས་བརྩམས་ནས་ཆོས་སྟོན་པ་
བྲམ་ཟེ་བློ་ལྡན་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུས་ཐོས་སོ། །ཐོས་ནས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་དྲུང་ནས་ངོ་མཚར་དུ་བྱ་བ་གཞལ་དུ་མེད་པ་ཞིག་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པས་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ལས་བརྩམས་ནས་སྤོབས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པས་ཆོས་སྟོན་པ་འདི་ནི། ངོ་མཚར་ཏོ། །འདི་ནི། རྨད་དུ་བྱུང་བའོ། །སྙམ་མོ། །དེ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དྲུང་ནས་ངོ་མཚར་དུ་བྱ་བ་ཐོབ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་མེ་ཏོག་གཏོར་ཏེ་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ། ཀྱེ་ཨེ་མ་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སྤོབས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བཏབ་སྟེ། དེ་ལས་ཀྱི་རྣམ་
པར་སྨིན་པ་དེས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུར་ལོག་པར་ལྟུང་བར་མ་སོང་ངོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྲམ་ཟེ་བློ་ལྡན་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་
པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བལྟ་བར་མི་བྱ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྲམ་ཟེ་བློ་ལྡན་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ལ་སྒྲིབ་

[238A]༄༅། །པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་ཏེ། ངས་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་དེ་ལ་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་མང་པོ་བཙུད་དོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ངད་ལྟར་བྱུང་བ་ཤེས་
པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་མངོན་པར་གྲུབ་སྟེ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་དེའང་ངས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཤིང་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པས་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་མང་པོ་དག་
ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་སོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ། ལམ་གང་གིས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཤེས་པ་འགོག་པར་
འགྱུར་བའི་ལམ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་དེ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ལ་
བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཤིང་ཡོངས་སུ་ཞུས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་འང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མཐའ་ཡས་གཟིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐའ་ཡས་གཟིགས་དེའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཐེར་འབུམ་ཕྲག་བདུན་བྱུང་ངོ། །དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དེའི་ནང་དུ་བཞུགས་ནས་ད་ལྟར་

[238B]འདིས་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཚུལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་རྒྱལ་རིགས་ས་གའི་
བཤེས་གཉེན་ཞེས་བྱ་བ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་དེའི་འཁོར་ཉིད་དུ་འདུས་ཏེ་འདུག་པར་གྱུར་ནས་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐའ་ཡས་གཟིགས་དེ་ལ་འདི་
སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། དེ་ལྟར་བྱུང་བ་མཁྱེན་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ལས་བརྩམས་ནས་གང་འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་
བསམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང། ཉོན་མོངས་པ་སྣ་ཚོགས་དག་སྤྱོད་པ་ལ་ལམ་གྱི་ཆོས་སྟོན་པ་ཐོས་པར་འཚལ་ལོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་བ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་མཐའ་ཡས་གཟིགས་ངེས་རྒྱལ་རིགས་ས་གའི་བཤེས་གཉེན་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ས་གའི་བཤེས་གཉེན། ཁྱོད་འདི་ལྟར་
ཡུན་རིང་པོར་ཆོས་ཟབ་མོ་སྤྱད། ཟབ་མོའི་ཚུལ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་ཤིང་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཏེ་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་མང་པོའི་དོན་དུ་བསམ་ནས་ཟབ་མོ་དེ་དག་ཞུ་
བ་ཞུས་པ་དེ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །ས་གའི་བཤེས་གཉེན། དེའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག་དང་ངས་བཤད་དོ། །རྒྱལ་རིགས་ས་གའི་བཤེས་གཉེན་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་

[239A]༄༅། །པོ་ལྟ་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལེགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟར་ཉན་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་
ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ས་གའི་བཤེས་གཉེན། སེམས་ཅན་དག་གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོ་ནི། མི་གཙང་བའོ། །སེམས་ཅན་དག་སྒྲ་ལ་འདོད་ཆགས་
སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོ་ནི། མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་དག་དྲི་ལ་འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །སེམས་ཅན་དག་རོལ་
འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོ་ནི། མི་མཐུན་པའི་འདུ་ཤེས་སོ་།སེམས་ཅན་དག་རེག་བྱ་ལ་འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོ་ནི། སྡུག་བསྔལ་བའི་འདུ་ཤེས་སོ། །སེམས་
ཅན་དག་ཆོས་ལ་འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོ་ནི། བདག་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །ས་གའི་བཤེས་གཉེན། ཚུལ་འདིས་ནི། སེམས་ཅན་དག་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་པའི་གཉེན་
པོ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ས་གའི་བཤེས་གཉེན། གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལམ་ཡོད་ཅིང་ལམ་གྱི་སྤྱོད་པ་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་སྨན་འཇིག་
རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་སོ། །ས་གའི་བ་ཤེས་གཉེན། གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ལམ་གང་ལ་

[239B]གིས་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་མཚན་མ་མེད་པའོ། །ས་གའི་བ་ཤེས་གཉེན། འདི་
ལྟ་སྟེ༑ མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་འྡིའང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་ལམ་འཆིང་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ། །ས་གའི་
བཤེས་གཉེན། ངས་འདི་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཕྲག་ཁྲིག་དག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཏེ། དེ་ལྟར་ང་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ཅིང་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་གིས་ང་ད་ལྟར་
བྱུང་བ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་བསྒྲུབས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ནས་རྒྱལ་རིགས་ས་གའི་བ་ཤེས་གཉེན་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་མཐའ་ཡས་གཟིགས་དེ་ལ་རིན་པོ་ཆ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མེ་ཏོག་གིས་མངོན་པར་གཏོར། མངོན་པར་རབ་ཏུ་གཏོར་ནས་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་རིགས་ས་གའི་བཤེས་གཉེན་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་
ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་རིགས་ས་གའི་བཤེས་གཉེན་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཤེས་པ་འགོག་པར་

[240A]༄༅། །འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་མངོན་པར་ཡང་དག་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ།།
རྒྱལ་བ་ཀུན་གཟིགས་སྐྱོབ་ལ་བཀུར་སྟི་བྱས་པས་སུ། །དགེ་རྩ་དེ་ཡིས་དེ་ལྟར་བྱུང་ཤེས་ང་རྣམ་སྦྱངས། །དེ་འདྲའི་དགེ་རྩ་མེད་ན་ཀུན་མཐོང་མི་ནུས་ཏེ། །དགེ་རྩ་གང་གིས་ད་
ལྟར་བྱུང་ཤེས་ང་རྣམ་སྦྱངས། །ང་ནི་ཆོས་གང་མི་ཤིས་ཅི་ཡང་མེད་པས་ན། །བདུད་ཀྱི་ཞགས་པའི་རྒྱུད་ལས་སེམས་ཅན་ཐར་པར་བྱ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོངས་སུ་དྲི་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་བྱ་སྟེ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་འདྲི་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ནི། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་འཁོར་བ་དེའི་ཕ་རོལ་
གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཁྲིད་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ་དེའི་ཚེ་ཛམྦུའི་གླིང་འདི་ཞེང་དཔག་
ཚད་དྲུག་ཁྲིར་གྱུར་ཅིང། ཀུན་ནས་གྲུ་བཞི་ལ་ཇི་ཙམ་དུ་སྲིད་དུ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་དུ་ཞེང་དུའང་གྲུ་བཞི་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མཛེས་པར་སྤྲུལ་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་མིག་མང་

[240B] གསེར་གྱི་གདུགས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་བཀབ་པ། ལག་མཐིལ་ལྟར་མཉམ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་ང་ཛམྦུའི་གླིང་གི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆོས་དང་ལྡན་
པ་རྒྱལ་བའི་སྡེ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་བུ་སྟོང་ཚང་བར་བྱུང་སྟེ་དེའི་བུ་ཕུ་བོ་གཞོན་ནུ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འདྲིས་པར་བྱས་པ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མོས་པ། ཆོས་ཟབ་མོའི་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ། རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་ཤིང། ཆོས་དམན་པ་ལ་མ་མོས་ཏེ། ཆོས་
དམན་པ་ལ་རྣམ་པར་སྨོད་པ། བློ་གྲོས་ཤིན་ཏུ་ཞིབ་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་བའི་སྡེ་འདི་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏེ། གཞོན་ནུ་འདི་ནི། ཤིན་ཏུ་བློ་ཟབ་ཅིང་ཆོས་དང་
ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་གིས་དེའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱའོ་།སྙམ་ནས་ངས་དེ་ལ་སྨྲས་པ། གཞོན་ནུ། ཁྱོད་ཀྱི་བྱ་བ་ཅི་ཡོད། དེས་སྨྲས་པ། ཡབ། གལ་ཏེ་བདག་
ལ་ཐུགས་དཔག་མཛད་ན། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་མང་དུ་ཐོས་པ་ལས་བསྡུར་གསོལ། ཡབ། དེ་དག་ཆོས་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་མཆིས་ཏེ། དེ་བདག་གིས་དྲི་བར་བགྱི་ན། འདི་ལྟར་
ཆོས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པ་རྡོ་ཐོགས་པ་དེ་འཚལ་ཏོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་བོ་རྒྱལ་བའི་སྡེ་དེ་གཞོན་ནུ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཚིག་ཐོས་ནས་གང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་

[241A]༄༅། །ཟེ་མཁས་པ། བློ་གྲོས་མཐུན་པ། སྤྱོད་པ་མ་ཉམས་པ་དེ་དག་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་བའི་སྡེ་དེའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་གྱི་གནས་སུ་བསྡུས་སོ། །དེ་ནས་གཞོན་ནུ་ཞི་བའི་
བློ་གྲོས་དགེ་སྦྱོང་དང། བྲམ་ཟེ་མཁས་པ་དེ་དག་དང་ལྡན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ག་ལ་བ་དེར་དོང་ངོ། །དེ་ནས་གཞོན་ནུ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས་དང། དགེ་སྦྱོང་དང། བྲམ་ཟེ་
མཁས་པ་དཔྱོད་པ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཆོས་བགྲོ་བར་བྱེད་དོ་།འཕགས་པ་དག་འཇིག་རྟེན་ན་ཅི་གནོད། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་གིས་འདི་སྐད་སྨྲས་སོ། །དབུལ་བ་ནི་
འཇིག་རྟེན་ན་གནོད་དེ། དབུལ་བས་ཉེན་པའི་སེམས་ཅན་དག་ནི། ཅི་ནས་ཀྱང་བདག་དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ་བདེ་བར་བྱའོ། །སྙམ་ནས་གཞན་ལ་རྟེན་པར་བྱེད་དོ། །ཁ་ཅིག་
གིས་འདི་སྐད་སྨྲས་སོ། །བརྙས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་གནོད་དེ་བརྙས་པར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་དག་ནི། ཅི་ནས་ཀྱང་དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ་བརྙས་སུ་མི་འདོད་དོ། །སྙམ་ནས་
གཞན་ལ་རྟེན་པར་བྱེད་དོ། །ཁ་ཅིག་གིས་འདི་སྐད་སྨྲས་སོ། །ངག་དང་མི་ལྡན་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་གནོད་དོ། ངག་ཉམས་པའི་སེམས་ཅན་དག་ནི། ཅི་ནས་ཀྱང་དེ་ལ་
བརྟེན་ཏེ་བདེ་བར་བྱའོ། །སྙམ་ནས་གཞན་ལ་རྟེན་པར་བྱེད་དོ་།ཁ་ཅིག་གིས་འདི་སྐད་སྨྲས་སོ། །བློ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་གནོད་དེ། བློ་རྣམ་པར་ཉམས་

[241B] ཅི་ནས་ཀྱང་བདག་དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ་བློ་ཐོབ་པར་བྱས་ལ་བློའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་གང་གིས་བདེ་བར་འཚོ་བར་བྱའོ། །སྙམ་ནས་གཞན་ལ་རྟེན་པར་བྱེད་དོ། །
ཁ་ཅིག་གིས་འདི་སྐད་སྨྲས་སོ། །དོན་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་གནོད་དེ། དོན་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་སེམས་ཅན་དག་ནི། ཅི་གནས་ཀྱང་དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ་དོན་
ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པར་བྱའོ་སྙམ་ནས་གཞན་ལ་རྟེན་པར་བྱེད་དོ། །ཁ་ཅིག་གིས་འདི་སྐད་སྨྲས་སོ། །མཛའ་བ་ཤེས་དང་བྲལ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་གནོད་དེ་
མཛའ་བ་ཤེས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཅན་དག་ནི། ཅི་ནས་ཀྱང་དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ་བདེ་བར་འཚོ་བར་བྱའོ། །སྙམ་ནས་གཞན་ལ་རྟེན་པར་བྱེད་དོ། །ཁ་ཅིག་གིས་འདི་སྐད་སྨྲས་
སོ༑ ༑བཟོ་མི་ཤེས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་གནོད་དེ། བཟོ་མི་ཤེས་པའི་སྐྱེས་བུ་དག་ནི། ཅི་ནས་ཀྱང་དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ་བདོ་བར་འཚོ་བར་བྱའོ། །སྙམ་ནས་གཞན་ལ་རྟེན་པར་
བྱེད་དོ༑ ༑ཁ་ཅིག་གིས་འདི་སྐད་སྨྲས་སོ། །རྒྱལ་སྲིད་ཉམས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་གནོད་དེ། རྒྱལ་སྲིད་ཉམས་ན་རྒྱལ་པོ་ལ་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་རོ། །
གཞན་དག་གིས་འདི་སྐད་སྨྲས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ལ་བརྙས་ན་སྡུག་བསྔལ་ཞིང། རྒྱལ་པོའི་བློན་པོ་ལ་བརྙས་ནའང་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་དག་གིས་འདི་

[242A]༄༅། །སྐད་སྨྲས་སོ། །ཆུང་མ་མ་གུས་པ་དག་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་གནོད་དེ། ཁྱིམ་ཐབ་འཁྲུགས་ན། གསོད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་དག་གིས་འདི་སྐད་
སྨྲས་སོ༑ ༑གཞན་གྱི་བུད་མེད་ཀྱི་གན་དུ་འགྲོ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་གནོད་དེ། གཞན་གྱི་བུད་མེད་ཀྱི་གན་དུ་འགྲོ་བའི་སེམས་ཅན་དག་ནི་རྒྱུ་དེས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་
ཏེ༑ དེ་ལྟ་བས་ན། གཞན་གྱི་བུད་མེད་ཀྱི་གན་དུ་འགྲོ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་གནོད་དོ། །གཞན་དག་གིས་འདི་སྐད་སྨྲས་སོ། །ཆོག་མི་ཤེས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་གནོད་
དེ༑ ཆོ་ག་མི་ཤེས་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི། ལྕགས་ཀྱི་ལམ་དང། ཕུར་བུའི་ལམ་དང། སྤའི་ལམ་ནས་འགྲོ་ཞིང་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་སྐྱེ་བུ་ཆགས་པས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པའི་
སེམས་ཀུན་ནས་འཛིན་པས་ནོར་གྱི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་ཁྱིམ་དུ་འཇུག་སྟེ་དེ་ནི། དེ་ལས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་དག་གིས་འདི་སྐད་སྨྲས་སོ། །བྱས་པ་མི་
གཟོ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་གནོད་དེ། བྱས་པ་མི་གཟོ་བའི་སྐྱེས་བུ་ནི་ཕན་པ་བྱེད་པ་ལ་མི་ལྟ་སྟེ། དེ་སྔོན་ཕན་པ་བྱས་པ་ལ་མི་རྟོག་ཅིང། སྔོན་གྱི་ཕན་པ་བྱེད་པ་
ལ་མི་ལྟ། དེ་སྔོན་ཕན་པ་བྱས་པའི་དོན་ལ་མི་རྟོག་ཅིང། སྔོན་གྱི་ཕན་པ་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱེད་ལ། །བྱས་པ་མི་གཟོ་བ་ཕལ་ཆེར་གནོད་པར་བྱ་བ་

[242B] འདི་སྐད་ཅེས་ཐོས་སོ། །སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་ཚལ་གྱི་ནང་དུ་སོང་བ་ལས་སྤྲིན་ནག་པོ་བྱུང་ནས་མགོན་མེད་སྐྱབས་མེད་པ་ལས་དོམ་ཞིག་གིས་བསྐྱབས་ཏེ། དེ་དེས་
ཁྲིད་ནས་རང་གི་གནས་སུ་བཅུག་གོ་དེ་དེར་ཞག་བདུན་དུ་འབྲས་བུ་དང་རྩ་བས་གསོས་ཏེ། འདི་གྲང་བས་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེས་པ་མེད་པར་བྱའོ། །སྙམ་ནས་བཟུང་སྟེ་
མཆན་དུ་བཅུག་གོ་དེ་ནས་ཞག་བདུན་འདས་པ་དང་སྤྲིན་ནག་པོ་དེ་མེད་དེ་དེའི་གནས་ནས་ཕྱུང་སྟེ་བཏང་ངོ། །དེ་ནས་སྔོན་གྱི་ཕན་བཏགས་པ་ཡོངས་སུ་བཏང་སྟེ་རྔོན་
པ་གཞན་དག་གིས་མཐོང་བར་བྱས་ནས་དོམ་དེ་བསད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། བྱས་པ་མི་གཟོ་བ་ཉིད་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། འདི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་
མང་པོ་སྣ་ཚོགས་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་གཞོན་ནུ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་དགེ་སྦྱོང་དང། བྲམ་ཟེ་མཁས་པ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །གང་གི་ཚེ་ཚེ་དང་ལྡན་
པ་ཁྱེད་ཅག་གིས་སྡུག་བསྔལ་དང། གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་བཤད་པ་ནི་བདག་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ། །གཞན་ཡང་བདག་གིས་འཇིག་རྟེན་ན་གནོད་པ་གསུམ་མཐོང་སྟེ་
གནོད་པ་གང་གིས་སེམས་ཅན་དག་གནོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། རྒ་བས་གནོད་པ་དང། ན་བས་གནོད་པ་དང། འཆི་བས་གནོད་པ་

[243A]༄༅། །སྟེ། གསུམ་པོ་འདི་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་བདུད་དང་བཅས་པ། ཚངས་པ་དང་བཅས་པ་གནོད་བས་གནོད་དེ། དེ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་
བ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བར་སྣང་ལ་ཁྲིད་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། དེ་སྐྱེ་བ་དང། རྒ་བ་དང། ནད་དང། འཆི་བ་
ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བའི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ཞེས་དེ་སྐད་ཐོས་ཏེ་ཁྱེད་ཅག་ཚུར་ཤོག་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་དྲུང་དུ་དོང་ལ་འཇིག་རྟེན་ན་གནོད་
པ་དུ་མཆིས་ཞེས་ཞུ་བར་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལུང་སྟོན་ཏེ། དེ་ལྟར་དོན་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་གཞོན་ནུ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས་སྲོག་
ཆགས་བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཁྲིད་མཛད་དེ་ག་ལ་བ་དེར་དོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་ཞབས་
ལ་སྤྱི་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ་སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་པོ་དེ་དག་ཀྱང་སོ་སོར་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ་འཁོད་དོ། །རྒྱལ་པོ་གཞོན་ནུ་ཞི་
བའི་བློ་གྲོས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། ཤིན་ཏུ་དྲི་མེད་ཐུགས་ཞི་ལྷར་བཅས་པའི།།

[243B] །འགྲོ་བ་སྤྱོད་པའི་གནོད་པ་གང་ལགས་པ། །ཀུན་ཏུ་སྤྱན་མངའ་དེ་དག་བདག་ལ་གསུངས། །ཆགས་པ་གང་གིས་འགྲོ་བའི་
གནོད་པ་དག་ཕན་མཛད་བརྩེ་ལྡན་དེ་དག་བདག་ལ་གསུངས། །གང་ཞིག་ཐོས་ནས་སྐྱེ་བོའམ་གལ་ཏེ་བདག་རབ་ཏུ་ཐར་པར་བགྱི་བ་འཚལ་བར་བགྱི། །གཞོན་ནུའི་ཚིག་
དེས་ཤིན་ཏུ་ཡོན་ཏན་ལྡན། །ཞུ་བ་འདི་ནི་ཁྲིད་མཛད་གསན་ནས་ཀྱང། །རྒྱལ་བ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཐུགས་ཆུད་པའི། །འདྲེན་པས་འཇིག་རྟེན་ཕན་ཕྱིར་ལུང་
བསྟན་པ། །གང་གིས་སྐྱེ་བ་གནོད་པའི་རྣམ་པ་ནི། །རྒ་དང་ནད་དང་འཆི་དང་མྱ་ངན་དང། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྡུག་བསྔལ་གནོད་འགྱུར་བ། །འགྲོ་བ་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་
མི་ཤེས་སོ། །སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་སུ། །ངན་པའམ་བཟང་པོའི་རྗེས་སུ་མྱུར་དུ་འགྲོ། །དེ་བཞིན་དམའ་བའམ་མཐོ་བའི་རིགས་སུ་སྐྱེ། །ཁྱད་པར་དེ་ཡིས་ཁ་
དོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །གཟུགས་ངན་པའམ་མངོན་པར་གཟུགས་བཟང་དང་།བུད་མེད་སྐྱེས་པ་དེ་བཞིན་མ་ནིང་ངམ། །ཚངས་པ་དེ་བཞིན་རྒྱལ་རིགས་རྗེའི་རིགས་
དམངས། །དབུལ་བའམ་དེ་བཞིན་ལོངས་སྤྱོད་ལྡན་པ་འམ། །དབང་པོ་ཉམས་པ་མེད་པ་འཐོབ་པའམ། །དེ་བཞིན་དབང་པོ་དག་ནི་མ་ཚང་བ། །སྐྱེ་བ་སྲིད་པ་དེ་ཡིས་

[244A]༄༅། །གནོད་པ་ཡིན། །རྒ་དང་ནད་དང་འཆི་བ་སྡིག་ཡིན་ཏེ་།ཁྲོ་བ་སྤངས་པས་གཟུགས་བཟང་ཐོབ་འགྱུར་ལ། །ཁྲོ་བ་བསྐྱེད་པས་གཟུགས་ངན་ཐོབ་
པར་འགྱུར། །ང་རྒྱལ་བསྐྱེད་པས་བརྙས་པ་འཐོབ་འགྱུར་ལ། །ང་རྒྱལ་སྤངས་པས་བཀུར་སྟི་ཐོབ་པར་འགྱུར། །སྲོག་ཆགས་བསད་པས་ཚེ་ནི་ཐུང་འགྱུར་ལ། །སྲུང་
བ་བྱས་པས་ཚེ་རིང་ཚེ་འཕེལ་འགྱུར། །སྲོག་ཆགས་གཙེས་པས་ངན་འགྲོར་དེ་འགྲོལ། །མི་ཡི་སྐྱེ་བར་དེ་ནི་ནད་ཅན་འགྱུར། །མི་ཡི་འཇིག་རྟེན་སེམས་ཅན་བསྲུངས་
བྱས་ཤིང། །སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་འཇིགས་ལས་དབུགས་བྱུང་བ། །ལས་དེ་བྱས་པས་མི་ནི་སྤངས་ནས་སུ། །ལྷ་གནས་དག་ཏུ་དེ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ། །ལྷ་ལས་ཤི་
ནས་རྗེས་སུ་མི་ཐོབ་སྟེ། །བདེ་ཞིང་ནད་མེད་དྲན་པ་མངོན་དུ་འབྱུང། །སྐྱེ་བར་ནམ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་མི་མྱོང་སྟེ། །ལྷ་དང་མི་ཡི་ཡིད་དུ་འོང་བར་འགྱུར། །མི་གང་
གཞན་གྱི་བུད་མེད་དེར་འགྲོ་ན། །མི་ལས་ཤི་ནས་ངན་འགྲོར་དེ་འགྲོ་ལ། །ལྕགས་ཀྱི་ཤལ་མར་ཚེར་མ་རྣོན་པོ་ཡིས། །འབིགས་པར་བྱེད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་
མེ་ཡིས་གདུངས། །སྡིག་ཅན་དམྱལ་བའི་ལས་ནི་ཟད་བྱས་ནས། །མི་ཡི་འཇིག་རྟེན་རྙེད་དཀའ་ཐོབ་ནས་སུ། །རང་གི་ཆུང་མ་ལའང་དབང་མེད་ཅིང། །ལས་

[244B] །གང་དག་གཞན་གྱི་བུད་མེད་སྡོམ་བྱེད་ཅིང། །གཞན་གྱི་བུད་མེད་དག་ལ་ཡིད་མི་གཏོང། །མི་ཡི་ལུས་ནི་དེ་ཡིས་སྤངས་ནས་སུ། །འདི་ནས་
འཕོས་ནས་མཐོ་རིས་རབ་ཏུ་དགའ། །དེ་རྟག་ལྷ་ཡི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་རབ་ལྡན། །མཁས་པ་མི་ཡི་འཇིག་རྟེན་ཐོབ་ནས་ཀྱང། །གུས་བྱེད་བུད་མེད་རྙེད་ཅིང་རྗེས་འབྲང་ལ། །
བསམ་པ་མཐུན་པའི་སློབ་མ་རྙེད་པར་འགྱུར། །མི་གང་ཚིག་ལ་ཤིན་ཏུ་མི་སྡོམ་པ། །དེ་ལ་དྲིས་ན་རྫུན་པའི་ཚིག་སྨྲས་ཏེ། །མི་ལས་ཤི་ནས་ངན་འགྲོར་དེ་འགྲོ་ཞིང། །ལེགས་
པ་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཚོར་མྱོང་འགྱུར། །དེ་ནས་ཤི་ནས་མི་ཡི་སྲིད་པར་འོང། །མི་ཡི་འཇིག་རྟེན་རྙེད་དཀའ་ཐོབ་ནས་སུ། །ཡང་དག་མ་ཡིན་མེད་པའི་སྐུར་པ་འཐོབ། །
མི་ཡི་འཇིག་རྟེན་དག་ཏུ་ཉོན་མོངས་འཚོ། །མི་གང་ཚིག་ནི་ཤིན་ཏུ་སྡོམ་པ་དག་བདེན་པ་སྲུང་ལ་རྫུན་དུ་མི་སྨྲ་བ། །མི་ཡི་འཇིག་རྟེན་ཤི་ནས་བརྟུལ་ཞུགས་གཙང། །ཡོན་
ཏན་ལྡན་པ་ལྷ་ཡི་འཇིག་རྟེན་འགྲོ། །མཁས་པ་གཙང་བའི་ལས་དག་ཟད་ནས་སུ། །ལྷ་ལས་ཤི་ནས་མི་ཡི་འཇིག་རྟེན་འོང། །དེ་ཡིས་སྨྲས་པ་ཡང་དག་ཚད་མར་འགྱུར། །
གཙང་མའི་འབྲས་བུ་དེ་ནི་མི་མཐུན་མེད། །མི་ཡི་འཇིག་རྟེན་དུ་ནི་ཕྲ་མ་དང། །མི་ཡི་སྲིད་པར་དབྱེན་སྦྱོར་བྱེད་པ་ནི། །མི་ཡི་ལུས་འདི་དག་ནི་སྤངས་ནས་སུ། །དེ་ནི་ངན་

[245A]༄༅། །སོང་སྡུག་བསྔལ་འཐོབ་ཅིང་མྱོང། །དེ་ནས་ཤི་ནས་མི་སྲིད་འདིར་འོངས་ཏེ། །མི་ཡི་འཇིག་རྟེན་རྙེད་དཀའ་ཐོབ་ནས་ཀྱང་།ཇི་ལྟར་རྩ་རྩེར་
ཟིལ་པ་མི་གནས་ལྟར། །མཛའ་བཤེས་དང་ནི་དེ་བཞིན་གཉེན་འབྱེད་དོ། །མི་མཐུན་པ་ཡི་མི་དགེ་བསྡུམས་བྱས་ན། །འདི་ནས་ཤི་ནས་མཐོ་རིས་རབ་ཏུ་དགའ། །དེ་
ནི་ལྷ་ཡུལ་དག་ན་ཤིན་ཏུ་བཀུར། །ལྷ་ཡི་ཚོགས་ཀྱིས་མཁས་པ་ཡང་དག་མཆོད། །དེ་ནས་ཤི་ནས་མི་སྲིད་འདིར་འོངས་ཏེ། །བསམ་པ་མཐུན་པའི་བུད་མེད་ཕུན་
སུམ་ཚོགས། །སྙིང་ཉེ་མི་ཕྱེད་འཁོར་ནི་རྙེད་འགྱུར་ཏེ། །ཉེས་པའི་གནས་ན་འདུག་ཀྱང་དེ་མི་གཏོང། །འཇམ་པོ་མ་ཡིན་ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བ་ནི། །གཞན་ལ་མྱ་ངན་
བྱེད་འཇུག་མི་སྡོམ་པ། །མི་ཡི་ལུས་འདི་དག་ནི་སྤངས་ནས་སུ། །ངན་སོང་ཐོབ་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་ཚོར་བ་རེག་ངན་སོང་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་ཟད་བྱས་ཤིང། །དེ་ནས་
ཤི་སྟེ་མི་ཡི་སྲིད་པར་འོང། །གང་གིས་རྟག་ཏུ་སེམས་ཁྲོ་མི་འདོད་ཚིག་ཐོས་ཤིང་དེ་ཡི་ཡིད་ནི་རབ་ཏུ་འཁྲུག་སྙན་པར་སྨྲ་བའི་ཚིག་དང་ལྡན་པ་ནི། །ཕ་རོལ་
སེམས་ལ་ཤིན་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད། །དེ་ནི་མི་ཡི་ལུས་དག་སྤངས་ནས་ཀྱང། །འདི་ནས་ཤི་ནས་བདེ་འགྲོར་རབ་ཏུ་དགའ། །གཙང་ལྡན་དེ་ནི་མཐོ་རིས་ཤི་

[245B] །མི་ཡི་འཇིག་རྟེན་དུ་ནི་ལུས་ཐོབ་ནས། །གང་གིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཡིད་འོང་སྒྲ། །ཐོས་ནས་རྟག་ཏུ་འདིའི་སེམས་ཤིན་ཏུ་དགའ། །གང་ཞིག་དོན་བྱེད་དུས་
མ་ཡིན་པར་སྨྲ། །དེ་ཡི་ཚིག་ནི་མངོན་པར་མི་འདོད་དེ། །མི་ཡི་ལུས་ནི་དེ་ཡིས་སྤངས་ནས་སུ། །ངན་སོང་རྙེད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་དེས་མྱོང་འགྱུར། །སྡིག་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ཟད་
བྱས་ནས། །དེ་ནས་ཤི་ནས་མི་སྲིད་འདིར་འོངས་ཏེ། །དེའི་ཚིག་མངོན་པར་འདོད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང། །མཁས་པར་མི་འགྱུར་ནམ་ཡང་མཆོད་མི་འགྱུར། །གང་ཞིག་དོན་ཆེན་ཚིག་
དང་དོན་ལྡན་པ། །དུས་སུ་སྨྲ་བྱེད་སྐྱེ་བོ་རབ་ཏུ་དགའ། །དེ་ཡིས་མི་ཡི་ལུས་དག་སྤངས་ནས་སུ། །ལྷ་ཡི་འཇིག་རྟེན་བདེ་བར་བདེ་རབ་དགའ། །དེ་ནས་ཤི་ནས་མི་སྲིད་འདིར་འོངས་ཏེ། །
ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་སྐོམ་པ་ཆུ་འཐུང་ལྟར། །ཤིན་ཏུ་བསྡམས་པ་སྐྱེ་བོ་ཆེན་པོ་ཡི། །དེ་ཡི་ཚིག་སྨྲས་ཚིག་གཟུང་འོས་པར་འགྱུར། །མི་གང་གཞན་ལ་གནོད་སེམས་མདུད་པར་
འཛིན། །དུག་འདྲའི་ཉེས་པ་བྱུང་བ་མི་ཞི་སྟེ། །དེ་ནི་མི་ཡི་ལུས་དག་སྤངས་ནས་སུ། །ངན་སོང་ཐོབ་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་དེས་མྱོང་འགྱུར། །ངན་སོང་སྡུག་བསྔལ་
ཐོབ་པ་དེ་ཟད་ཅིང། །ངན་སོང་དག་ལས་ཤི་ནས་མི་འཐོབ་སྟེ། །དེ་ཡི་ལུས་ནི་ཁ་དོག་ངན་པར་འགྱུར། །འགྲོ་ལ་བལྟ་བའི་མིག་ནི་མི་འཛུམ་ལ། །ཕ་རོལ་དག་ལ་

[246A]༄༅། །གནོད་སེམས་མེད་པ་ནི། །དུག་འདྲའི་ཉེས་པ་བྱུང་བ་ཞི་བར་འགྱུར། །དེ་ཡིས་མི་ཡི་ལུས་དག་སྤངས་ནས་སུ། །འདི་ནས་ཤི་ནས་མཐོ་རིས་
རབ་ཏུ་དགའ། །མཁས་པ་ལྷ་ཡི་འཇིག་རྟེན་དགེ་ཟད་ནས། །མི་ཡི་འཇིག་རྟེན་ཐོབ་དཀའ་རྙེད་ནས་སུ། །འགྲོ་བ་དགའ་ཞིང་མཛེས་པ་དག་ཏུ་འགྱུར། །འགྲོ་ལ་ལྟ་
བའི་མིག་ནི་འཛུམ་བྱེད་པ། །མི་གང་གཞན་གྱི་ནོར་ལ་འདོད་སེམས་ཤིང། །གཞན་གྱི་བདེ་བ་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བྱེད། །དེ་ནི་མི་ཡིས་ལུས་དག་སྤངས་ནས་སུ། །
ངན་སོང་ཐོབ་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར། །དེ་ནས་ཤི་ནས་མི་སྲིད་འདིར་འོངས་ཏེ། །དེ་ནི་ཕོངས་ཤིང་གཟི་བརྗིད་ཆུང་བར་འགྱུར། །གླང་པོ་ཉམ་ཆུང་འདམ་
དུ་སོང་བ་ལྟར། །གཞན་གྱི་ཚིག་སྨྲ་ཐོས་ནས་ཞུམ་པར་འགྱུར་།གཞན་ལ་གནོད་སེམས་ཡིད་ནི་མི་གནས་ཤིང། །གང་ཞིག་གཞན་གྱི་ཕུན་ཚོགས་བདེ་བྱེད་
པ༑ ༑མི་ལས་ཤི་ནས་ལྷ་ཡི་གནས་སུ་སྐྱེ། །ཚེ་དང་མདོག་དང་གྲགས་དང་སྟོབས་དང་གཟུགས། །སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་དག་ལྷ་ཡི་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་
བཅུ་འཐོབ་ཅིང། །ཇི་ལྟར་ཚངས་པ་ལྟ་ཚོགས་བ་རྟུལ་ཞུགས་དོན་།དེ་ནི་ལྷ་ཡི་ཚོགས་ཀྱིས་གསོལ་ཞིང་མཆོད། །དེ་ནས་ཤི་ནས་མི་སྲིད་འདིར་འོངས་ཏེ། །གཟི་

[246B] །ཉི་མ་ལ་ནི་བརྟག་པར་མི་བཟོད་ལྟར། །དེ་ཡི་གཟི་བརྗིད་མཆོག་ཏུ་བཟང་བར་འགྱུར། །མི་གང་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་དག་ལ་རྨོངས།།
རང་གིས་བྱས་དང་དབང་ཕྱུག་སྤྲུལ་པ་དང། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་མེད་འདོད་པ་འམ། །ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མེད་པར་སེམས་པ་དག་ལས་རྣམས་སྨིན་ལ་དེའི་
ཡིད་ལོག་ཞུགས་པས། །དེ་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་ཉེས་པ་བྱེད། །མི་ཡི་ལུས་ནི་དེ་ཡིས་སྤངས་ནས་སུ། །ངན་སོང་དང་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་པ་འཐོབ། །དེ་ནས་ཤི་ནས་
མི་སྲིད་འདིར་འོངས་ཏེ། །ཤེས་རབ་རྟུལ་ཞིང་བློ་མེད་དེ་གླེན་འགྱུར། །འདྲེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ནི་མི་ཤེས་པས། །སངས་རྒྱས་སྟོང་གིས་དགྲོལ་བར་དེ་མི་སྤྱོད། །ལས་ཀྱིས་
འགྲོ་བར་རབ་ཏུ་ཚུད་གཟོད་ཞེས། །ལས་རྣམས་སྨིན་ལ་མཁས་པ་དེ་ངེས་པས། །ཁྲིད་མཛད་ལས་ནི་ཁ་དྲང་དེ་མི་ནུས། །དེ་ཡི་ལེགས་པའི་ལས་དེ་བྱས་པས་ན། །
འདི་ནས་ཤི་ནས་མཐོ་རིས་རབ་ཏུ་དགའ། །ལྷ་ཡི་འཇིག་རྟེན་གནས་ཏེ་དེ་ནས་ཤི། །མི་ཡི་འཇིག་རྟེན་གནས་ཏེ་ལེགས་པར་བཀུར། །མཁས་པ་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་ལེགས་
བཀུར་ཅིང། །ནམ་ཡང་ཉོན་མོངས་དག་ཏུ་མི་འགྲོའོ། །དེ་ཡི་ལྟ་བ་སྡིག་དང་མི་ལྡན་ཏེ། །རྟག་ཏུ་དམ་པའི་ཆོས་ལ་ངེས་པར་སྤྱོད་།དེ་ནི་འགྲོ་བའི་ལས་དང་སྡིག་

[247A]༄༅། །པ་དང། །གནོད་པ་དང་ནི་ཉོན་མོངས་དེ་དག་བསྟན་།བཟློག་པས་དགེ་བ་དག་ནི་བསྟན་པ་སྟེ། །རྣམ་པར་བྱང་དང་མ་ཐོ་རིས་ལམ་
ཡང་བསྟན། །དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལ་རབ་འཇུག་པའི། །སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ལས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འབྱུང། །གང་ཞིག་འདི་ལས་ངེས་འབྱུང་མི་ཤེས་པ། །གལ་ཏེ་དེ་ཡི་
གནོད་མེད་ཞི་འདོད་ན། །ལས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཅིས་མི་འགྲོ་།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ནས་ཀྱང་ཅིས་མ་འོངས། །སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་འཕོ་མེད་ཤེས་པར་གྱིས།།
བྱས་པའི་འབྲས་བུའང་ཆུད་ཟར་མི་འགྱུར་ཞིང། །བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་ཀྱང་གང་ཡང་མེད། །འབྲས་བུ་སྤྱོད་པ་གང་ཡང་འཐོབ་མེད་དེ། །རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་རྣམས་
རབ་ཏུ་འབྱུང། །མེད་ལ་འཛིན་པས་སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་འཇུག་རྒྱལ་བ་གང་དག་འདས་དུས་ཡོངས་འདས་པས། །ཐམས་ཅད་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུར་གཟིགས་པས་ན། །
ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དེ་འདྲར་ལྟོས། །ཇི་ལྟར་སྨིག་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ལྟར། །དངོས་དང་དངོས་མེད་བྲལ་བ་ཅི་ཡང་མེད། །ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་དུ་ནི་དངོས་མེད་དང།།
ཇི་ལྟར་ཆུ་ནང་སྤྲིན་གྱི་དངོས་མེད་ལྟར། །དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་དག་གི་ངོ་བོ་མེད། །ནམ་མཁའི་བར་ན་སྐར་མ་འདུག་པ་ལྟར་།དངོས་པོའི་ངོ་བོ་གཞན་དངོས་འདི་

[247B]ཇི་ལྟར་མི་དག་མྱོས་པའི་རྨི་ལམ་ན། །དགའ་བར་ཚོར་བསད་ནས་དེ་མེད་ཅིང། །རྨི་ལམ་རྨིས་པ་སྙིང་པོ་མེད་པ་སྟེ་།མཚན་མོ་སད་པའི་མི་ནི་རྗེས་དྲན་དང། །
རྨི་ལམ་རྨིས་པའི་མི་ཡིས་མཐོང་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་དངོས་པོ་དག་དང་ངོ་བོ་མེད། །ཇི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ཁྲོས་པར་རྨིས་པའི་མི། །རྨི་ལམ་དག་ན་ཁྲོ་བ་གང་ཡང་མེད། །མཁས་
པ་སད་ནས་གནོད་སེམས་མ་མཐོང་ལྟར། །དེ་བཞིན་དངོས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གསོག་ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་དག་ན་ཆང་འཐུང་མི། །དེ་ནི་ཆང་འཐུངས་པས་ན་མྱོས་པར་
ཤེས༑ ༑ཆང་དང་མྱོས་པའི་དངོས་ཉིད་མེད་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཆོས་རྣམས་དག་གི་དངོས་པོ་མེད། །ཇི་ལྟར་མི་དག་གི་ནི་རྨི་ལམ་ན་།བུད་མེད་རྒྱན་སྡུག་དག་གི་
བཞིན་མཐོང་ནས། །རྨི་ལམ་རྨིས་ཚེ་འདོད་ཆགས་སྐྱེད་པ་དག་སད་ནས་བུད་མེད་བཞིན་ནི་མ་མཐོང་སྟེ། །རྨི་ལམ་དེར་ནི་བུད་མེད་མེད་པ་དང། །དེ་བཞིན་
འདོད་ཆགས་བུད་མེད་དེ་བཞིན་དགའ། །སད་ན་ས་འདོད་ཆགས་བུད་མེད་དེ་དགའ་དག་མ་མཐོང་བ་ལྟར་ཆོས་དངོས་དེ་འདྲའོ། །མི་གང་མི་མཁས་རྣམ་པར་
མི་ཤེས་པ། །གང་གིས་འགྲོ་བའི་གནོད་པ་མི་ཤེས་ཏེ། །འགྲོ་བའི་གནོད་པ་སྐྱེས་པ་དེ་འདྲ་ཞིང། །མཁས་པ་ཆོས་ལ་འདོད་ཆགས་མི་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་གཞོན་

[248A]༄༅། །ནུ་མཁས་པའི་རང་བཞིན་ནི། །རྟག་ཏུ་ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་རྟོག་ནད་འགོ་གནོད་པ་རྣམས་ལས་ཐར་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་གཞན་དག་
ལ་ཡང་རབ་ཏུ་ཤོད། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་གཞོན་ནུ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་
ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་གཞོན་ནུ་ཞི་བའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། ངའི་ཤེས་པ་འདོད་པ་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་
ལས་ཐར་པར་འདོད་པས་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཤེས་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་དེའི་འཇིགས་པ་མེད་
པས་ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བར་གྱུར་ཏེ། །ལུས་དང་སྲོག་ལ་མ་བལྟས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་དོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་
རྐྱེན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ངས་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་མཁས་པ་དག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཤིང་ཡོངས་སུ་ཞུས་པ་ཡིན་ནོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་
དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་ཡང་ཆེས་གྲངས་མེད་པ་ན་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཉིད་

[248B]ཁམས་སུ་གྱུར་ཅིང། ཛམྦུའི་གླིང་འདི་གསེར་འོད་ཅེས་བྱ་བའི་གླིང་ཆེན་པོ་གྱུར་ཏེ། ཞེང་དུ་དཔག་ཚད་དྲུག་ཁྲི་ཡོད་
ཅིང། ཆུར་ཡང་དཔག་ཚད་དྲུག་ཁྲི་ཡོད་ལ་གྲུ་བཞི་བ། མཛེས་པར་སྤྲུལ་པ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ། སྐལ་བ་མཉམ་པ་སྟེ། དཔེར་ན། གླིང་ཆེན་པོ་བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་འདི་ཉིད་
ཀྱི་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་དང་འདྲའོ། །གླིང་ཆེན་པོ་གསེར་འོད་ཅེས་བྱ་བ་དེར་རྒྱལ་པོ་ཆད་པ་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདྲི་མེད་
སྤྱན་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་མཁས་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྐྱེན་ལ་མཁས་པ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་ཆད་པ་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པ་དེའི་
དྲུང་དུ་གཞན་མུ་སྟེགས་སྤྱོད་པ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་མང་པོ་དག་ཅིག་འདུས་ཏེ་འདུག་ནས་བར་དེར་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་ནི་གང། རྐྱེན་ནི་གང་ཞེས་
གཏམ་གྱི་ཚུལ་འདི་ཉིད་ཀུན་ཏུ་སྨྲ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་གཞན་མུ་སྟེགས་སྤྱོད་པ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་དེ་དག་རྒྱལ་པོ་ཆད་པ་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་ནས་རྒྱལ་པོ་ཆད་
པ་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པ་ལ་ཆེད་དུ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྒྱལ་བར་སྤྱོད་ཅིག་བདག་གི་གསོལ་པ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ལ་འདེབས་པས་གལ་ཏེ་སྐབས་ཕྱེ་ན་

[249A]༄༅། །གསོལ་ལོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། རྒྱལ་པོ་ཆད་པ་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པས་མུ་སྟེགས་པ་གཞན་སྤྱོད་པ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་
སྨྲས་སོ༑ ༑ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཐེ་ཚོམ་གང་དང་གང་ཡོད་པ་དྲིས་ཤིག་གལ་ཏེ་ལུང་བསྟན་པར་ནུས་ན། ལུང་བསྟན་པར་བྱའོ་།གལ་ཏེ་མི་ནུས་ན། ཐབས་གང་
གིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་གི་དོན་འདི་ཤེས་པར་བྱ་བ་བཤད་དོ། །དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། ཞལ་བཟང། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་རྒྱུ་ནི། གང། རྐྱེན་ནི། །
གང། དེས་སྨྲས་པ། ངས་དོན་འདི་ལུང་བསྟན་པར་མི་ནུས་ཏེ། འོན་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དྲི་མེད་སྤྱན་དེ་ང་
དང་ཉེ་བ་མེ་ཏོག་འཛིན་པའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་འདི་ཉིད་ན་བཞུགས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་སྤྱན་དེ་མི་མཁྱེན་པའམ། མ་གཟིགས་པའམ། ཐུགས་སུ་མ་ཆུད་པ་
ཅིའང་མེད་དེ། དེ་ལ་འདི་ཞུས་དང་ལུང་སྟོན་པར་གྱུར་པས་དེ་བཞིན་དུ་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་སྤྱན་དེ་གལ་བ་དེར་
འདོང། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཆད་པ་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་སྤྱན་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་ཞབས་ལ་མགོ་པོས་

[249B]གཞན་མུ་སྟེགས་སྤྱོད་པ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་སྤྱན་དང་ལྷན་ཅིག་མངོན་སུམ་དུ་ཡང་དག་པར་
དགའ་བ་དང། ཡང་དག་པར་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་གཏམ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དག་བྱས་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་ནས་གཞན་མུ་སྟེགས་
སྤྱོད་པ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་པ་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་སྤྱན་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། དགེ་བའི་སུག་ལས་ཅི་བགྱིས་བདེ་བ་འབྱུང་
ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཤེས་ཚུལ་རབ་ཏུ་འཚལ། །གང་གིས་ཡེ་ཤེས་མཆོག་ཏུ་འགྲུབ་པ་དག་གཞན་མི་གསུང་བ་དེ་དག་བདག་ལ་ཤོད་།ཉོན་མོངས་བཅོམ་པས་རྒྱལ་བ་
ཐུགས་དག་སྟེ། །ཐོགས་མེད་མཁྱེན་ཅིང་ཀུན་ཏུ་སྤྱན་མངའ་བ་།ཐོགས་མེད་མཁྱེན་པས་དེ་བས་མ་ཐུགས་ཆུད་ནས། །འདྲེན་པ་དྲི་མེད་སྤྱན་གྱིས་ལུང་བསྟན་པ། །བྱམས་
པའི་མིག་གིས་འགྲོ་བ་འདི་ལ་བལྟ། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུད་དག་ལ་ནི་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད། །བྱམས་པ་འདི་ལ་འགྲོ་བ་རབ་ཏུ་བཀོད། །ཉོན་མོངས་དག་གི་ཁམས་ལ་བཏང་སྙོམས་
ཡིན༑ ༑དེ་ཡིས་ལེགས་པའི་ལས་དེ་བྱས་པས་ན། །རྒྱུ་དེ་ཀུན་ཏུ་ཤེས་ཤིང་ཤེས་པ་འཆར། །ལེགས་པར་བཤད་པའི་ཚུལ་འདི་ཐོས་ནས་སུ་།བྱང་ཆུབ་ལ་ནི་གཞལ་

[250A]༄༅། །མེད་འདུན་པ་སྐྱེས། །གང་གིས་འགྲོ་བ་ལྷར་བཅས་རབ་གྲོལ་བའི། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་འཆར་བ་འཐོབ། །ཆགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་དང་
ང་ལྡན་པ། །སྡུག་བསྔལ་གནོད་པའི་ཆོས་ལས་སེམས་ཅན་བཀྲོལ། །དེ་ཡིས་ལེགས་པའི་ལས་དེ་བྱས་པས་ན། །ད་ལྟར་བྱུང་ཤེས་ཚུལ་འདི་རབ་ཏུ་ཤེས། །གང་གིས་
འགྲོ་བའི་བསམ་པ་རབ་ཤེས་པ། །དེ་ལྟར་རྒྱལ་བ་དབང་ཐུལ་ལམ་ཡང་མཁྱེན། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་ཆད་པ་ཐོག་ཏུ་
ཕེབས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་ཆད་པ་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པར་གྱུར་ཏོ། །དགེ་བའི་རྩ་
བ་དེས་ང་ད་ལྟར་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་བརྙེས་ཏེ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཤེས་པ་དེའི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཟད་
པའི་ཆོས་ཉིང་དང། འགྱུར་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་ཞུས། ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་ཤེས། ཤིན་ཏུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་སོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་
བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་གྲངས་མེད་པའི་ཡང་གྲངས་མེད་པ་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དམ་འཆའ་བར་

[250B]བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །དེའི་ཚེ་བྲམ་ཟེ་ཤིན་ཏུ་བརྟགས་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་
ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེ་བྱ་བ་གང་དང་གང་རྩོམ་པ་དེ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་བརྟགས་ནས་བྱེད་དེ། སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་ཡིད་དང། སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་སེམས་དང་ལྡན་
པ་དེ་མཚན་མོ་ཐོ་རངས་ཀྱི་གཉིད་སངས་མ་ཐག་ཏུ་བར་སྣང་ལས་ཀུན་འབྱུང་གི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི། འགོག་པའོ། །ཞེས་སྒྲ་ཐོས་སོ། །དེ་མཚན་མོ་དེ་
འདས་ནས་གཉིད་སངས་ཏེ་ལངས་ནས་དེ་ཁྱིམ་ལ་མ་དགའ་ཞིང་ཁྲུས་མི་བྱེད་དེ། ལུས་མི་སྐུད། ཟས་མི་ཟ། རྩེད་མོ་མི་བྱེད། དགའ་བར་མི་བྱེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་མི་སྤྱོད་
དེ༑ གཞན་དུ་ན་ཤིན་ཏུ་ཡིད་མི་དགའ་སྟེ། སེམས་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་འདུག་གོ་དེའི་མ་དང། ཕ་དང། མཛའ་བཤེས་དང། ཉེ་དུ་དང་སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་རྣམས་
འདུས་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་དྲིས་སོ། །གཞོན་ནུ། ཁྱོད་ཅི་གང་གིས་ཡིད་མི་དགའ་བར་བྱས་ཤིང་ཕྱིར་ཕྱོགས་ལ་སེམས་ཁོང་དུ་ཆུད། དེས་མ་དང། ཕ་དང། མཛའ་
བཤེས་དང། ཉེ་དུ་དང། སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཡབ་དང་ཡུམ། བདག་དེ་རིང་མཚན་མོའི་ཐོ་རངས་གཉིད་སངས་པ་དང། བར་

[251A]༄༅། །སྣང་ལས་ཀུན་འབྱུང་གི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི། འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ནི། །ཞེས་སྒྲ་ཐོས་ཏེ། བདག་སྒྲ་དེ་ཐོས་ནས་མི་དགའ་བ་
སྐྱེས་ཏེ༑ འདུས་བྱས་ངན་པ་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་གང་ལ་བདག་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་བྲལ་བར་གྱུར་ཏེ། ཡབ། བདག་ནི། གང་མི་འགོག་པའི་ཆོས་དེ་ཚོལ་ལ། །དེ་ལ་མ་
དང། ཕ་དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། ཅི་འཁྲུལ་ཏམ། ཅི་སྐྲག་གམ། ཅི་དངངས་སམ། ཅི་གནོད་སྦྱིན་ནམ། འབྱུང་པོ་ཁ་ཅིག་གིས་མ་གཙེས་སམ། གཞོན་ནུ། མི་འགོག་པའི་
ཆོས་ནི༑ གང་ཡང་མེད་དེ། གཞོན་ནུ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ལ་སྒྲིབ་པ་འམ། གཉེན་པོ་མེད་དོ། །གཞོན་ནུ། དེ་བཞིན་དུ་མི་འགོག་པའི་ཆོས་དེ་ནི། གང་
ཡང་མེད་དོ། །དེས་ཕ་མ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཡབ་ཡུམ། མི་སྐྱེ་ན། འགུམ་པ་མ་མཆིས་ཏེ། གང་སྐྱེ་བ་དེ་འགུམ་ལགས་སོ། །གང་མི་སྐྱེ་བ་ནི། དེའི་
འགུམ་པ་མ་མཆིས་ཏེ། གང་གི་བུ་མཆིས་ན། དེའི་བུ་འགུམ་ལ། གང་ལ་བུ་མ་མཆིས་ན། དེའི་བུ་མི་འགུམ་པར་གདའ་ལགས་སོ། །དེའི་བུ་དག་ལས་བུ་སྐྱེས་ན། བུ་དང་
ལྡན་པའི་བུ་འགུམ་པར་གདའ་ལགས་ཏེ། དེ་ལྟ་ལགས་པས་བུ་སྐྱེ་བ་མཆིས་ན། འགུམ་པའང་མཆིས་ལགས་སོ། །བུ་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་ན། བུ་འགུམ་པར་ཡང་མི་

[251B] དེ་ལྟར་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན། གང་ཉེ་བར་མི་ལེན་པ་དེ་དག་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་མ་མཆིས་སོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་གྱུར་
ཏེ་ཐབས་ཤིག་ཡོད་དེ། ཐབས་གང་གིས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཉེས་པ་མི་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །སྙམ་མོ། །དེའང་འདི་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏེ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི། ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་
ཉེས་པ་སྟེ། མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ནི། ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཉེས་པ་མེད་པས། གང་བདག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་ཞིང་དེ་དག་ལ་མངོན་
པར་ཞེན་པར་ནི། མི་བྱའོ། །སྙམ་མོ། །དེའང་འདི་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཉེས་པ་མི་ཤེས་ལ་དེ་ཉེས་པ་དེ་དག་སྤོང་པར་མི་བྱེད་
དེ༑ ཉེས་པ་དེ་དག་མ་སྤངས་པས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཉེས་པས་གོས་ཏེ་བདག་གིས་འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་ཞིང་སེམས་ཅན་དེ་དག་
ཐམས་ཅད་བདག་གིས་བསླབ་པར་བྱ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཉེས་པའང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །སྙམ་མོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་ལ་ནི། བྱང་
ཆུབ་མེད་དེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བཟུང་སྟེ། ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཉེས་

[252A]༄༅། །པའང་མི་བསྐྱེད་དོ། །སྙམ་མོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྲམ་ཟེ་གཞོན་ནུ་ཤིན་ཏུ་བརྟགས་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་
གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ་ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྲམ་ཟེ་ཤིན་ཏུ་བརྟགས་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏོ། །ང་
ཤིན་ཏུ་བརྟགས་པར་སྤྱོད་པ་དག་ལ་གནས་པས་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ། རྒྱལ་རིགས་ཤིང་སཱ་
ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་དང། ཁྱིམ་བདག་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་དང། རྒྱལ་པོ་དང། བློན་པོ་དང། བློན་པོའི་བུ་དག་གི་ཚུལ་ནི་དེ་དག་ཡིན་ནོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ཚུལ་
དེས་སྤྱོད་པ་དེ་ནི། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལ་ངས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདི་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ན་དཀའ་བ་རྣམ་པ་མང་པོ་དུ་མ་དག་བྱས་ཤིང་གཏང་བར་དཀའ་བ་དག་ཀྱང་བཏང་སྟེ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་
འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་འགུལ་བར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་

[252B] དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྤྱན་དྲི་མེད་རྟོག་གི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་
རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་སྤྱན་ཏོག་གི་རྒྱལ་པོ་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དག་བྱུང་ངོ། །
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་སྤྱན་ཏོག་གི་རྒྱལ་པོ་དེའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཁྲག་ཁྲིག་དག་བྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་སྤྱན་ཏོག་གི་རྒྱལ་པོ་
དེའི་རིམ་གྲོ་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེངྒེའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་སྤྱན་དེའི་རིམ་གྲོ་པ་ལོ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་
བྱས་ཤིང་ཐུགས་དང་མཐུན་ཏེ། ཐུགས་དང་མི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ལ་བཤད་པའང་འཛིན་ཅིང་རང་གི་དོན་ཀྱང་མི་གཏོང་ངོ། །དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་སྤྱན་ཏོག་གི་
རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་ལོ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པའི་ཞུ་བ་ཞུས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ལེགས་སོ། །ད་ལྟར་
བྱུང་བ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། གང་བདག་གིས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཐོས་ནས་

[253A]༄༅། །བཤད་པར་བགྱིའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་སྤྱན་ཏོག་གི་རྒྱལ་པོ་དེས་བཟང་བ་དང། བཏུང་བ་དང། བཅའ་བ་དང། གཟིམས་པ་མ་གཏོགས་
པར་ལོ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་བསྟན་ཏེ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་གནས་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་ཡོངས་
སུ་ཤེས་པར་བྱ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་
པར་བྱ། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། གནས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ། གནས་མ་ཡིན་
པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་དེ་བཞིན་དུ་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་
ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཤེས་
པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱའོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེངྒེའི་བློ་གྲོས་

[253B]ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་སེངྒེའི་བློ་གྲོས་ཆོས་བྱ་བ་རིམ་གྲོ་པར་
གྱུར་ཏོ༑ །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་
རྒྱས་པར་འདོད་པས་ལ་ལོ་མེད་པར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་རིམ་གྲོ་པར་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པར་བྱ་ཞིང་ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བར་སློབ་པ་ལ་ཡོངས་
སུ་མི་གཏོང་པ་ཅིའང་མེད་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ། འདས་པའི་དུས་ན་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་
བྱ་བའི་དོན་དུ་རྒྱལ་སྲིད་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་བྱ་སྟེ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་
ཚངས་པས་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་བདག་གི་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་ཞིང་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཚོལ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་སློང་མོ་པ་གང་དང་གང་སློང་བ་དེ་དང་སྦེད་
བ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་གཏོང་ངོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཚངས་པས་བྱིན་བཙུན་མོ་དམ་པ་དང། བུ་ཕུ་པོ་གཞོན་ནུ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཀད་སར་སོང་ནས་

[254A]༄༅། །འཁོད་པ་ལས། དེ་ནས་ཤ་ཟ་གཟུགས་མཆོག་ཏུ་མི་སྡུག་པ་ཞིག་འོངས་ནས་རྒྱལ་པོ་དེ་འདུག་པའི་བཀད་མའི་བར་སྣང་ལ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་
བཅས་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ས་བདག་ཆེན་པོ་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཚོལ་བ་རྒྱལ་བར་སྤྱོན་ཅིག་བདག་གིས་སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་
ལེགས་པར་བཤད་པ་དེ་ལས་ཐོས་པ་ཡོད་དེ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་དེ་དོན་དུ་གཉེར་ན་ཟུངས་ཤིག་དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཚངས་པས་བྱིན་གྱིས་ཤ་ཟ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་
སོ༑ ༑འབྱུང་པོ་ཆེན་པོ། ལེགས་པར་གསུངས་པ་འདོད་ཀྱི། གང་ཁྱོད་འདོད་པ་དེ་ངས་རབ་ཏུ་སྦྱིན་ནོ། །དེས་སྨྲས་པ། ས་བདག་ཆེན་པོ་གང་རྒྱལ་པོ་ཁྱོད་ཀྱི་སྡུག་པ་
གསུམ་པོ་བདག་ཉིད་དང། ཆུང་མ་དང། བུ་དེ་དག་བདག་ལ་བྱིན་ན་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཕྱིས་བཤད་དོ། །དེས་སྨྲས་པ། འདི་དག་གིས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེས་སྨྲས་པ་
བཟའ་བར་བྱ་སྟེ། ལེགས་པར་གསུངས་པའང་བཤད་དོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཚངས་པས་བྱིན་གཡོན་ལོགས་ན་ཆུང་མ་དང། གཡས་ལོགས་ན་བུ་འདུག་པ་བལྟས་པ་
དང། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། མྱུར་དུ་བདག་ཅག་ཐོང་ལ་ལེགས་པར་གསུངས་པ་གང་གིས་འཁོར་བ་ལས་སྒྲོལ་བར་འགྱུར་བའི་སླད་དུ་ལེགས་པར་

[254B]མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ནས་ཤ་ཟ་དེའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རིག་ནས་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་སོ། །བདག་གི་ཕྱིར་དང་གཞན་གྱི་
ཕྱིར་དག་ཏུ། །བདེ་བ་འདོད་ན་སྡིག་པ་མི་བྱ་སྟེ། །བྱིས་པ་བདེ་འདོད་གང་ཞིག་སྡིག་བྱེད་ན། །དེ་ཡི་འབྲས་བུ་སོ་སོར་མྱོང་བར་འགྱུར། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཚངས་པས་བྱིན་འདི་
སྙམ་དུ་གྱུར་ཏེ། ཇི་ཙམ་དུ་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ནི། ངོ་མཚར་ཆེ་སྟེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིའི་དོན་དུ་བདག་གི་ལུས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་
ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བཏང་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་འདོད་པར་བྱའོ། །སྙམ་སྟེ། དེ་སྟན་ལས་ལངས་ནས་ལག་པ་གཡོན་པས་ཆུང་
མ་དང། ལག་པ་གཡས་པས་བུ་བཟུང་སྟེ་ཤ་ཟ་དེ་ལ་སྨྲས་པ་ཚིགས་བཅད་འདི་ཡིས་བདག་གི་དོན་ཆེན་བྱེད། །ཇི་ལྟར་དགའ་བར་ཁྱོད་ཀྱིས་སྤྱད་པར་གྱིས། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་
དེ་ནས་ཤ་ཟ་དེ་ཚུལ་དེ་མི་སྣང་བར་བྱས་ནས་རང་གི་ཚུལ་ཡང་དག་པར་བསྟན་ནས་རྒྱལ་པོ་ཚངས་པས་བྱིན་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། སྦྱིན་ལ་དཔའ་བ་ལེགས་
སོ་ལེགས། །སེར་སྣའི་སྡིག་པ་བཅོམ་བྱས་ཤིང། །གཏོང་བ་སོ་སོར་འཛིན་པ་ཁྱོད། །དེ་ནི་ཡིད་བཞིན་གྲུབ་གྱུར་ཅིག་དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཚངས་པས་བྱིན་གྱིས་འབྱུང་པོ་

[255A]༄༅། །ཆེན་པོ་དེ་ལ་སྨྲས་པ། གྲོགས་པོ། །ཁྱོད་སུ་ཞིག་དེས་སྨྲས་པ། གྲོགས་པོ་བདག་ནི། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་
ཁྱོད་མཆོག་གང་དང་གང་འདོད་པ་དེ་ང་ལས་ལོངས། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཚངས་པས་བྱིན་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་གལ་ཏེ་མཆོག་སྩལ་བར་སྤྱོད་
ན༑ གང་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། རྒ་བ་མེད་པ་དང། ནད་མེད་པ་དང། འཆི་བ་མེད་པ་དང། མྱ་ངན་དང། སྨྲེ་སྔགས་འདོད་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང། ཡིད་མི་བདེ་བ་
དང། འཁྲུགས་པ་མེད་པ་མཆོག་དེ་བདག་ལ་སྩོལ་ཅིག་དེས་དེ་ལ་སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། བདག་འདི་ལ་དབང་མེད་དེ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། མཆོག་
འདི་ལ་མངའ་བརྙེས་སོ། །མཆོག་གཞན་གང་དང་གང་འདོད་པ་སློངས། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཚངས་པས་བྱིན་གྱི། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །
དབང་ཕྱུག་པ་ཡང་དབང་མེད་པ་དག་བྱིས་པ་མཐོང་ངོ་ཅོག་།བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ཆད་འདི་ལྟར་གླང་ཆེན་འདམ་སོང་ཉམས་པ་བཞིན། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་
པོ་ཚངས་པས་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་ཚངས་པས་བྱིན་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་ང་

[255B] ༑མཽངྒལ་གྱི་བུ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་བརྙེས་སོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པ་དང། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་
ལམ་ཤེས་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པས། །བདག་གི་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཏང་བར་བསླབ་པར་བྱ། ལྟོས་པ་མེད་པར་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །བམ་པོ་བཅུ་
བཞི་པ༑ མཽངྒལ་གྱི་བུ། ང་ལས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་དཀའ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་སྤྱོད་ཅིང། གཏང་བར་དཀའ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་བཏང་སྟེ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་
བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་བྲམ་ཟེ་བྷ་ར་དྷ་ཛ་དང་རུས་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཤིང་གཞན་ཞིག་གི་དྲུང་དུ་སོང་
སྟེ་འདུག་པ་ལས། དེའི་ཚེ་དུས་མ་ཡིན་པའི་སྤྲིན་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་ནས་དེ་ཉིད་དུ་ཆར་བབ་བོ། །དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་བྷ་ར་དཧྭ་ཛ་དང་རུས་གཅིག་པ་དེ་ཤིང་དྲུང་དེར་ཞག་བདུན་
གྱི་བར་དུ་ཆར་བབ་སྟེ། དེ་ན་གནས་པ་ན་ཟས་མི་ཟ་བར་དེ་བཞིན་དུ་འདུག་གོ་དེའི་ཚེ་ཤིང་དེའི་སྡོང་བུའི་གསེབ་ན་རི་བོང་ཡོན་ཏན་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གནས་ཏེ་

[256A]༄༅། །དེ་ཤིང་གསེབ་དེ་ནས་བྱུང་ནས་བྲམ་ཟེ་བྷ་ར་དཧྭ་ཛ་དང་རུས་གཅིག་པ་དེའི་རྐང་པ་ལ་ལྕེས་བལྡག་གོ་དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་བྷ་ར་དཧྭ་ཛ་དང་རུས་གཅིག་
པས་རི་བོང་དེ་ཕང་བར་བླངས་ནས་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་འཛིན་ཅིང་ལག་པས་ཀྱང་དེའི་ལུས་ལ་ཡོངས་སུ་བྱུགས་སོ། །བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བལྟ་
ཞིང། ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་ཉུག་པར་བྱེད་དོ། །བྱམས་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་བྱུགས། བྱམས་པའི་ངག་གི་ལས་དང། བྱམས་པའི་
ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བརྗོད་ཅིང། དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །རི་བོང་ཚལ་ཤིང་ནགས་ན་གནས་པ་ལེགས། །ཆོས་དང་ལྡན་ཞིང་ཆོས་
དགའ་བླ་མ་བསྟེན། །གང་གིས་སྲིད་པ་ཚལ་ཤིང་འདི་རུ་གནས་།བདག་གིས་དྲིས་པ་དག་ནི་ལེགས་པར་སྨྲོས། །ང་དང་ལྷན་ཅིག་འདུག་པའང་མི་འཇིགས་སམ། །
གཞན་ཡང་བཀྲེས་དང་སྐོམ་པ་དག་མེད་དམ། །རྩྭ་འཇམ་དག་ལ་ཟ་བར་བྱེད་པ་ན། །ཁྱོད་ཀྱི་ལུས་ནི་གང་གིས་ཚལ་ན་གནས། དེས་སྨྲས་པ། མི་ཡི་བྲམ་ཟེ་བདག་ལས་
གསན་པར་མཛོད། །ནགས་ཁྲོད་འདི་ན་ཆོས་སྤྱོད་ཁྱོད་གཟིགས་ཤིག་།བཏུང་བ་དག་དང་དེ་བཞིན་རྩྭ་མི་འཚལ། །དྲང་སྲོང་ལྟ་ཞིང་ལྷན་ཅིག་དགའ་བར་བགྱི། །ཆོས་

[256B] །འཇིག་རྟེན་བདེ་དེ་དགའ་མགུ་ཐོབ་པར་བགྱི། །ཁྱོད་ཀྱིས་ལས་ཅི་བྱས་པས་མི་ཡུལ་དུ། །འོངས་ཤིང་གང་གིས་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་
གནས་སོང། །གང་ཞིག་ཐོས་ནས་མགུ་བར་འགྱུར་བ་དག་དེ་ནི་བརྟགས་པའི་ཚིག་གིས་ང་ལ་སྨྲོས། སྨྲས་པ། སྔོན་གྱི་སྲིད་པར་ཆོས་འཆད་ཉན་པར་བདག་ཞུགས་ནས་བདག་
གིས་ཆོས་སྨྲ་དེ་གཅེས་ཏེ། །དེས་ན་དུད་འགྲོའི་འགྲོ་བར་བདག་སོང་ངོ། དེས་སྨྲས་པ། རིང་ཞིག་བདག་གིས་འདིར་འདུག་ང་ནི་འགྲོ་།ཅུང་རྩན་བཟོད་མཛོད་སྐོམ་འཐུང་རྩྭ་ཟོལ། །དུས་
ལས་འདའ་བདག་ཏུ་ཁྱོད་མ་བྱེད། །དེས་སྨྲས་པ། བདག་ནི་ཆུ་དག་དོན་དུ་གཉེར་མ་ཡིན། །རྩྭ་ཡང་མི་འདོད་བཤད་པའང་མི་འདོད་ཀྱི། །བདག་ལ་གཟིགས་ཤིང་མ་བཏང་མ་
བཞུད་པར། །བྲམ་ཟེ་ཚལ་འདིའི་ནང་དུ་བཞུགས་པར་མཛོད། །དེས་སྨྲས་པ། ཅུང་རྩན་བཟའ་བའི་རྣམ་པ་ག་ལ་ཡོད། །དེ་བཞིན་བཏུང་བདག་གི་རྣམ་པ་དང། གནས་པ་དག་
ཀྱང་རབ་ཏུ་མེད་པས་ན། །བྲམ་ཟེ་གང་གིས་ཚུལ་འདིའི་ནང་དུ་གཟུང། །དེས་སྨྲས་པ། དྲང་སྲོང་གིས་ནི་ཡོངས་སུ་དྲིས་པའི་ཟས་།མེད་དེ་དེ་བཞིན་བཏུང་དང་ཏིལ་
མེད་ཅིང། །འབྲས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་མལ་ཆ་དང། །སྟན་དག་བདག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། །དྲང་སྲོང་ལ་ནི་བདག་ཉིད་གཏང་བྱ་སྟེ་དྲང་སྲོང་རབ་ཏུ་དགའ་བས་

[257A]༄༅། །བདག་མནོ་བས་ལ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་དགའ་བ་རྙེད་དགའ་བས། །མནབས་ཏེ་བདག་གི་ཚལ་འདིར་ཞུགས་པར་མཛོད། །དེ་ནི་སད་པར་བྱ་
ཕྱིར་ཚིག་སྨྲས་པ། །ཁྱོད་ནི་དེ་རིང་བཟའ་ཞིང་ཚལ་གནས་བྱ་།ཁྱོད་ཉིད་ཁྱོད་ཀྱིས་སོད་ལ་བདག་ལ་བྱིན། །ཁྱོད་ཟོས་བདག་ནི་ཡིད་དགའ་གནས་པར་བྱ། །དེས་སྨྲས་
པ༑ ལུས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་ཀྱི་མེའི་ནང་དུ། །བདག་ནི་བཅུག་སྟེ་དེ་རིང་མནབས་པར་མཛོད། །ཤི་མ་ཐག་ཏུ་ཡིད་ནི་དགའ་འགྱུར་ཞིང་།མཁས་པ་དག་དང་ཡིད་དགའ་
ཕྲད་པར་འགྱུར། །དྲང་སྲོང་གིས་ནི་དེ་ལ་སད་བྱའི་ཕྱིར། །དེར་ནི་རྩྭ་དང་ཤིང་དག་བསྡུས་ནས་སུ། །མེ་ནི་བུས་ནས་རི་བོང་ལ་སྨྲས་པ། །སྲེགས་ཤིག་བདག་གིས་
ཚལ་དུ་གནས་པར་བྱ། །མེ་འབར་དེ་ནི་རི་བོང་མཐོང་ནས་སུ་།རྫིང་གི་ཆུ་བསིལ་ནང་དུ་འཇུག་པ་ལྟར། །དད་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྐྱེད་ནས་འབར་བ་རུ། །གང་ལའང་ལྟོས་པ་
མེད་པར་དེར་ཞུགས་སོ། །རི་བོང་ལ་ནི་དྲང་སྲོང་དེ་ཡིས་སུ། །དགའ་བསྐྱེད་བྱམས་ཤིང་སྐྱོབ་པས་དེ་བཟུང་སྟེ། །ཅུང་རྩན་བསྐལ་པའི་བར་དུ་ཚལ་འདུག་ཅིག་ཁྱོད་ལ་ཕན་
པར་བྱ་ཕྱིར་ཚལ་གནས་བྱ། །དྲང་སྲོང་དེ་ནི་ཚལ་དེར་གནས་ནས་སུ། །རི་བོང་དེ་ལ་ཕན་པ་གདམས་པ་ནི། །དགེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ལས་བྱས་པས། །མཐོ་རིས་འགྲོ་ཞིང་

[257B] །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རི་བོང་དུ་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་
ན་རི་བོང་དུ་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་དུ་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ཤཱ་
རིའི་བུ་དྲང་སྲོང་དུ་གྱུར་ཏོ། །ང་ལས་དེ་དང་ང་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ལས་ཤེས་པ་བརྙེས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་
པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ལས་ཤེས་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་ཞིང། ལས་དེ་དག་ཀྱང་བསྲེ་བར་མི་བྱ་སྟེ། གཞན་
དུ་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ལས་ཤེས་པ་
ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ལས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ང་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་
མེད་པ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཤིང། གཏང་བར་དཀའ་བའང་བཏང་ལ་བྱ་དཀའ་བ་དག་ཀྱང་བྱས་ཏེ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་

[258A]༄༅། །མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆོས་དང་ལྡན་པ་གདུགས་གཅིག་པ། ས་རྣམས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོ་མྱ་ངན་མེད་པའི་
དཔལ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་ཀྱི་སྟོབས་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་བདུད་ཀྱི་སྟོབས་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་དེའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པ་དུང་ཕྱུག་ཕྲག་དགུ་བྱུང་ངོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་ཀྱི་སྟོབས་
རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་ཉན་ཐོས་དུང་ཕྱུར་ཕྲག་དགུ་པོ་དེ་དག་གི་དབུས་སུ་བཞུགས་ནས་འདི་ལྟ་སྟེ། ལས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཉན་ཐོས་
རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་འཁོར་དེ་ཉིད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མྱ་ངན་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་འདུས་པར་གྱུར་ནས་འདུག་གོ་དེ་
སྟན་ལས་ལངས་ནས་གོས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གཟར་ཏེ་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ངས་ལ་བཙུགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་ཀྱི་སྟོབས་རབ་ཏུ་འཇོམས་
པ་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། མི་དབང་ཐུགས་དག་དགེ་བས་བརྒྱན་པ་སྟེ། །འདྲེན་

[258B] །མགོན་པོ་ཇི་ལྟར་སྤྱད་ན་རྣམ་འདྲེན་སྲས། །དགེ་བ་སྤྱོད་བའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་འཚལ་ལགས། །ཇི་ལྟར་ཆགས་བྲལ་དག་པའི་ལས་སུ་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་
དག་པའི་ལས་ཀྱིས་དགེ་བ་བསྟེན། །ཇི་ལྟར་སྤྱད་ན་དག་པའི་ལས་ཐོབ་འགྱུར། །འདྲེན་པ་དག་པའི་ལས་རྒྱུ་གསུངས་ཤིག་གསུངས། །ཇི་ལྟར་ལས་ཀྱི་རྣམ་དག་རབ་ཏུ་ཐོབ། །ཇི་
ལྟར་འགྲོ་བ་རྣམ་དག་ལས་མངོན་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་དག་ལས་རྒྱུ་དྲན་ལགས། །རྣམ་འདྲེན་ཁ་ལོ་སྒྱུར་གཙོ་གསུངས་ཤིག་གསུངས་།མཆོག་ཏུ་དགེ་བ་ཡིད་འོང་སྤྱོད་པའི་
སེམས༑ ༑སྤྱོད་པ་མཉམ་རྩོམ་ཞི་བ་དག་པའི་ལས། །མི་དབང་ཁྱོད་ཀྱི་དག་པའི་གསུང་ཐོས་ནས། །འདྲེན་པ་ཁྱོད་སྲས་བྱང་ཆུབ་རབ་ཏུ་གནས། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ནས་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་ཀྱི་སྟོབས་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མྱ་ངན་སེལ་བ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །མྱ་ངན་སེལ་བ། ཁྱོད་སྐྱེ་བོ་མང་
པོ་ལ་ཕན་པ་དང། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་བདེ་བ་དང། འཇིག་རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་ཏེ། ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དོན་འདི་ཡོངས་སུ་ཞུ་བར་སེམས་པ་ནི། མྱ་
ངན་སེལ་བ། ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་དང་ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མྱ་ངན་སེལ་

[259A]༄༅། །བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལེགས་སོ། །ཞེས་གསོལ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས། ང་རྒྱལ་སྤང་བ་ལ་
བསླབ་པར་བྱ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོན་གནས་ཡིན་པར་སེམས་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ། ཆོས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་བ་ལའང་སོ་སོར་རིག་པར་བྱ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
སེམས་ཀྱང་མི་གཏང་བར་བྱ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡང་མངོན་པར་མགུ་བར་བྱ། ཆོས་བཙལ་བ་ལའང་ཆོག་མི་ཤེས་པར་བྱ། མང་དུ་ཐོས་པ་ལའང་མངོན་པར་
བརྩོན་པར་བྱ། བསྟན་བཅོས་ཤིན་ཏུ་བརྟགས་པ་དག་ཀྱང་བཙལ་བར་བྱ། སོ་སོར་རྟོགས་པ་ལའང་བསླབ་པར་བྱ། གྲུབ་པའི་མཐའ་སོ་སོར་རྟོགས་པ་ལའང་བསླབ་
པར་བྱ༑ ཆོ་ག་ལ་མཁས་པར་ཡང་བྱ། བླ་མ་ལ་གུས་པར་བྱ། བླ་མ་ལ་ཞེས་མེད་པའི་ཉེ་བར་སྤྱད་པར་མི་བྱ། བླ་མའི་ཚིག་ལས་འདའ་བར་ཡང་མི་བྱ། དོན་དང་ལྡན་
པའི་བསྟན་བཅོས་བཙལ་བར་བྱ་ཞིང་དོན་མེད་པ་གཞན་སྤང་བར་བྱ། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་འཕེན་བའི་བསྟན་བཅོས་དང། ཆད་པའི་ཁྲིམས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དང་

[259B] སྨྲ་བའི་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་དང། འབྱུང་པོ་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་དང། རྨུགས་བྱེད་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་དང། གཞོན་ནུ་རྩ་བའི་
བསྟན་བཅོས་དང། བཟའ་བའི་བསྟན་བཅོས་དང། རྒྱན་པོའི་བསྟན་བཅོས་དང། ཚོང་བའི་བསྟན་བཅོས་དང། སྒྱུ་མ་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་དང། ཉོ་ཚོང་གི་བསྟན་
བཅོས་དང། ཤན་པའི་བསྟན་བཅོས་དང། ཆང་ཚོང་གི་བསྟན་བཅོས་དང། འཁྲིག་པའི་བསྟན་བཅོས་དང། འགྲོ་བའི་བསྟན་བཅོམ་དང། ཀུན་ཏུ་འཚོ་བ་ལ་རྨོངས་
པའི་བསྟན་བཅོས་དང། ཉལ་བའི་བསྟན་བཅོས་དང། རེངས་བྱེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དང། རྣམ་པར་རྨོངས་བྱེད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དང། སྤྲུལ་གཟུང་བའི་བསྟན་བཅོས་
དང། གཞན་གང་དག་དེ་ལས་གཞན་པ་གང་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་བསྟན་བཅོས་གང་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པར་འཇུག་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་དག་ནི། ཐར་པ་ལ་ཐོགས་པར་གྱུར་པའི་
ཕྱིར་རོ༑ ༑མྱ་ངན་སེལ་བ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པ་དེས་

[260A]༄༅། །སྦྱིན་པ་དང། དུལ་བ་དང། ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱ། སེམས་ཅན་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་སྣོད་དུ་བྱ། ཇི་ལྟར་
འདིའི་ཚིག་གཟུང་བར་འགྱུར་བར་བྱ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཇི་ཙམ་དུ་བག་ཙམ་ཡང་དུས་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ནི། གཟུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་དེ་ལྟ་བས་ན། དུས་དང་རིགས་པར་
ཚིག་དབྱུང་བར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན་གྲོགས་པོ་གཉིས་ཤིག་བྱུང་སྟེ། སྔོ་བསངས་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་དང། བླ་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་གཞན་ཞིག་ན་རྒྱལ་པོའི་
ཕོ་བྲང་འཁོར་ན་འདུག་གོ་གཅིག་ནི། རྒྱལ་པོ་ལ་བསྟེན། གཉིས་པ་ནི། སྨད་ཚོང་མ་ལ་བསྟེན་ཏོ། །དེ་ལ་གང་སྨད་ཚོང་མ་ལ་བསྟེན་པ་ནི། སྔོ་བསངས་དགའོ། །གང་རྒྱལ་པོ་ལ་
བསྟེན་པ་དེ་ནི། བླ་མའོ། །དེ་ལ་གང་རྒྱལ་པོ་ལ་སྟེན་པ་སྟེན་གྲོགས་བླ་མ་དེ་ནི། རིགས་པར་སྨྲ་ཞིང་དུས་སུ་སྨྲའོ། །གང་སྨད་ཚོང་མ་ལ་སྟེན་པ་སྟེན་གྲོགས་སྔོ་བསངས་དགའ་
དེ་ནི༑ དུས་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་ཞིང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་སྟེ། དེ་སྨད་ཚོང་མ་དེ་དག་གིས་ཆང་བླུད་ནས་ར་རོ་བར་རིག་པ་དང་རྩྭ་སྟན་གྱིས་དཀྲིས་ནས་ལམ་གྱི་བཞི་མདོར་བོར་
རོ༑ ༑མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པས་སློབ་མ་དེ་དུས་མ་ཡིན་པས་ཚིག་དེ་དང། རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དེ་ལས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་ཏོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་

[260B]པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་སྟེན་གྲོགས་བླ་མ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་
དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་སྟེན་གྲོགས་སྔོ་བསངས་དགའ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དུས་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་ཞིང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་
སྟེ༑ ལྷ་སྦྱིན་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་སྟེན་གྲོགས་སྔོ་བསངས་དགའ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་དུས་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དེ་དང། རིགས་པ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དེ་ལས་ཉོན་མོངས་པར་
གྱུར་ཏོ༑ ༑གང་གིས་ང་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ་ངས་ཀུན་འབྱུང་བ་དུས་སུ་སྨྲས་ཤིང་རིགས་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ་།གང་གིས་ལྷ་སྦྱིན་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་
དེའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། དུས་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་ཞིང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དུས་ཤེས་
པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དུས་སུ་སྨྲ་བ་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་དེས་ནི། དྲན་པ་རྣལ་འབྱོར་དུ་
བྱས་ཏེ༑ མཽངྒལ་གྱི་བུ། དབང་པོ་ཉེ་བར་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། བག་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་དག་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་

[261A]༄༅། །འགྱུར་རོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པར་
བྱ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། བརྩོན་
འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། འདི་དག་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་
རྣམས་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་གིས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲན་པ་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་ནི། གཏོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་
སྒོམ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་
རྫོགས་ན། སེར་སྣ་ཟློག་སྟེ། གང་སེར་སྣ་བཟློག་པས་གཏོང་བ་འཛིན་ཏོ། །དེ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་དེ། གང་ཡོངས་སུ་འཛིན་
པ་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་དེ་འཆིང་བ་གཅོད་དོ་།གང་འཆིང་བ་གཅོད་པ་དེ་ཐར་པའོ། །གང་ཐར་པ་ནི། གྲོལ་བའོ། །གྲོལ་བ་ནི། མངོན་པར་ཞེན་

[261B]ལས་འདའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་དག་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་
མི་འཆིང། ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པར་བྱེད་པའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པ་ནི། ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་དང། བདུད་དང་བཅས་པ་
དང། ཚངས་པ་དང་བཅས་པ་དང། དགེ་སྤྱོང་དང་བྲམ་ཟེར་བཅས་པའི་སྐྱེ་རྒུའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་སྟོན་པར་རིག་པར་བྱ། འདྲེན་པར་རིག་པར་བྱ། ཡོངས་སུ་འདྲེན་པར་རིག་
པར་བྱ༑ སྒྲོན་མེ་འཛིན་པར་རིག་པར་བྱ། སྣང་བ་བྱས་པར་རིག་པར་བྱ། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང། སྟོན་པ་དང། ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་དང། ཞི་བར་བྱེད་
པ་དང། རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པར་རིག་པར་བྱ། དགའ་བར་བྱེད་པ་དང། རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དང། སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང། མདུན་དུ་འགྲོ་བ་དང། མཐར་བྱེད་པར་རིག་པར་བྱ་
སྒྲོལ་བ་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བ་དང། འོད་བྱེད་པ་དང། བདེ་བྱེད་དུ་རིག་པར་བྱ། གནས་དང། མངོན་དང། སྐྱབས་དང། ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བ་དང། མི་འཇིགས་པར་བྱེད་
པ་ཞེས་རིག་བར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ནི། སེམས་ཅན་དེ་དག་ལས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་འཐོབ་སྟེ། ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་

[262A]༄༅། །འདི་དག་ནི། མགོན་མེད་པ་སྟེ། ཁ་ཅིག་སྡུག་བསྔལ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་ཞིང་འདོད་པའི་བདེ་བ་འདོད། ཁ་ཅིག་སྡུག་བསྔལ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་
ཞིང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བདེ་བ་འདོད་པ་ནི། ལམ་རབ་ཏུ་ཉམས་པ། ལམ་གོལ་བར་ཞུགས་པ། ལམ་ངན་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའོ་།སྙམ་མོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་
བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་སྟོན་པ་དབེན་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་སྟེ་དེ་སེམས་ཅན་རྣམས་འདོད་པའི་རབ་ཏུ་
གནོད་པ་ལས་ངེས་པར་གྲོལ་བ་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་དེ། དེས་དག་པར་ཡང་འཛིན་ཏོ། །དེས་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ཡང་དག་པར་འཇོག་སྟེ། གང་གི་ཚེ་སེམས་
ཅན་དག་འདོད་པ་རྣམས་ལ་དབེན་པ་འཐོབ་ཅིང་རེ་ཞིག་འདིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འདོད་དེ། དེས་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་མང་པོ་འདོད་པ་ལས་དབེན་པ་ལ་རབ་ཏུ་
བཙུད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་འདོད་པ་ལས་དབེན་པ་མཐར་ཕྱིན་ཏོ་།སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་སུ་གྱུར་ཏོ། །གང་གི་ཚེ་སེམས་ཅན་རྣམས་འདོད་པ་ལས་དབེན་པ་སྐྱེ་བར་གྱུར་པ་དེའི་
ཚེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་ཟེར་ཏེ། ཡང་ལུས་མི་བསྐྱེད་དོ། །དེས་སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་བཟོད་པ་དེ་ལ་བཙུད་དེ་དེ་དག་ཐར་པའོ། །སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་

[262B]བ་མཐོང་ངོ། །དེ་དག་འདི་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། ཆོས་ལོག་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་
མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་འདི་ནི། ལམ་ལོག་པའོ་སྙམ་མོ། །དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་གང་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་དག་ནི། ལོག་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་
ཏེ༑ དེ་དག་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་དེས་ཚངས་པའི་གཞལ་མེད་ཁང་མཐོང་བའང་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཅིང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། ལམ་གཞན་
གྱིས་ཐར་པ་མ་གཏོགས་པར་འདོད་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི། ཐར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་ནི། བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བས་ཐར་པར་འདོད་པའང་
ཡོད་དེ༑ མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་སྲོང་རིགས་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་
བྱུང་སྟེ། དེ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་འཆིང་བར་འདུ་ཤེས་ནས་འདོད་པ་སྤོང་ཞིང་འབྱུང་སྟེ། དེ་མངོན་པར་བྱུང་ནས་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ། དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་བསམ་གཏན་
དང་པོ་ཐོབ་ནས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏེ། གང་ལ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དག་འཇུག་པའི་ས་འདི་ནི། རབ་ཏུ་མ་ཞི་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་བས་ཅུང་ཞིག་གོང་ན་ཞི་བ་ཉིད་དང། གྱ་ནོམ་པ་

[263A]༄༅། །ཉིད་ཡོད་དོ། །སྙམ་ནས་དེས་བསམ་སྟེ་རྟོག་པ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་ཐོབ་ནས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏེ། གང་ལ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དག་མི་འབྱུང་བ་
འདི་ནི༑ མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི། ཞི་བའོ། །འདི་ནི་གྱ་ནོམ་པའོ། །གང་ལ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དག་མེད་པ་དེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྐྱེ་བར་མི་འཇུག་ལ་ཉེ་བར་
ལེན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། འདི་ནི། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ། །སྙམ་ནས་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལངས་ནས་སྲོག་ཆགས་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་
བཟོད་པ་འདི་ལ་བཙུད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་འདི་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏེ། རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དེ་དག་སྤངས་ན་དེའི་སྐྱེ་བ་མི་འཇུག་པ་འདི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཐོབ་བོ། །སྙམ་མོ། །དེ་ལྟར་
བཟོད་པ་དང་སྣང་བ་ལ་དགའ་བ་དེ་དག་ལ་འོད་གསལ་གྱི་གཞལ་མེད་ཁང་དག་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟར་གཞལ་མེད་ཁང་དེ་དག་མཐོང་ནས་འདི་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་
སྟེ༑ མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། ལོག་པར་འཛིན་པའོ་།གང་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྨྲ་བ་དེ་དག་ནི། ལོག་པར་ཞུགས་པའོ། །དེ་ཅིའི་
ཕྱིར་ཞེ་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ནི། གཞལ་མེད་ཁང་མེད་དོ་།སྙམ་ནས་དེ་དག་མཐོང་བ་ཐོབ་མ་ཐག་ཏུ་གཞལ་མེད་ཁང་དེ་དག་མི་སྣང་བར་གྱུར་ཅིང་སེམས་

[263B] །དེའི་ཚེ་བྲམ་ཟེ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་ཞིང་རྣམ་པར་ལྟ་བ་ཤེས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེས་སེམས་
ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་ཞུགས་པ་དེ་དག་མཐོང་ནས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏེ། ཀྱེ་མ་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་འདི་ནི། རབ་ཏུ་ཉམས་པ་སྟེ་འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ལོག་པར་འཛིན་
པ་འདི་དག་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་རབ་ཏུ་ལྟུང་ངོ། །སྙམ་མོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཉམ་པར་བཞག་པ་ལ་ཇི་ལྟར་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་
སྟོབས་བསྐྱེད་པ་དེས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསིལ་བར་བྱས་སོ། །བསིལ་བར་བྱས་ནས་སྒྲ་ཕྱུང་བ། ཀྱེ་སེམས་ཅན་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོད་
དེ༑ ཁྱོད་ཀྱིས་སྔོན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཐོས་ཤིང། ཁྱོད་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འདུ་ཤེས་ཏེ། དེས་ན་ཁྱེད་ཅག་དམྱལ་བར་
སྐྱེས་སོ༑ ༑ཁྱེད་ཅག་གིས་ལྟ་བར་གྱུར་པ་འདི་དག་ལེགས་པར་ཐོང་ཞིག་འོན་ཏང་ཁྱེད་ཅག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་བོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་དེའི་ཚིག་དེ་ཐོས་
ནས་ལྟ་བར་གྱུར་བ་དེ་དག་བཏང་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེས་སོ། །དེ་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་

[264A]༄༅། །པོ་དེ་ལས་ཤིའོ། །དེ་ཤི་ནས་སྟོན་པ་ཤེས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་དེའི་དྲུང་དུ་ལྷགས་སོ། །དེ་དག་ཤེས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་དེས་བསྟན་
བཅོས་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་འཐོབ་པའི་བར་དུ་སྟོན་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་སྟོན་པ་ཤེས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་
ན༑ དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་སྟོན་པ་ཤེས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སེམས་ཅན་དག་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ལོག་པར་མངོན་པར་
ཞེན་པས་བསླུས་ཏེ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལོག་པས་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་བྱའོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་
ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་རབ་ཏུ་འབད་པར་བྱའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡང་ཡོངས་སུ་བཙལ་བར་བྱའོ། མཽངྒལ་གྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་
ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ནི། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་འབྲེལ་བའོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྟེན་པར་མི་བྱ། རང་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་དང། ལོག་པར་ལྟ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡིག་

[264B] གཞན་དུ་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་
ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་གཞིག་པར་མི་ནུས། ལོག་པར་ལྟ་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་གཞིག་པར་མི་ནུས་
སོ༑ ༑དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བར་བྱ་མི་ནུས། ལྟ་བ་ལོག་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྟ་བ་ལོག་པར་བྱ་མི་ནུས་
ཀྱི༑ ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། ཉན་ཐོས་
དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ཡིན་ནོ། །ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་
འཆལ་པའམ། ལྟ་བ་ལོག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་དགའ་བར་བྱས་པ་ནི་རུང་གི། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་བ་དག་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་དང་
ལྟ་བ་ལོག་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིང་དུ་སོང་བ་ཡིན་ལ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་

[265A]༄༅། །གནས་པའི་མཐར་བྱེད་པ་གསོད་པའི་ཚུལ་དུ་བལྟ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་
དེ་ནི༑ སོ་སོར་འབད་པ་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་དགའ་བར་མི་བྱའོ། །སེངྒེ་དང་
ཝ་ལྷན་ཅིག་དགའ་བར་བྱེད་པ་ནི། རིགས་པ་མེད་དེ། ཇི་ལྟར་ཝ་ལྟ་བུ་དེ་ལྟར་ནི། ཉན་ཐོས་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་ཡིན་པར་བལྟའོ། །ཇི་ལྟར་
སེངྒེ་ལྟ་བུ་དེ་ལྟར་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཉན་ཐོས་ནི། བདག་ལ་ཕན་པར་ཞུགས་པ་
ཡིན་གྱི༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་ནི། བདག་གི་ལམ་ཤེས་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། བདག་དང་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལམ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཉན་ཐོས་ནི། བདག་གི་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་
སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་ངོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ནི་བདག་གི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཞི་བར་བྱེད་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། བདག་དང་གཞན་གྱི་ཉོན་

[265B] །ཉན་ཐོས་ནི། ལམ་གཅིག་ནས་འགྲོས་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ལམ་ཆེན་པོ་ནས་འགྲོའོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དག་ཉོན་
མོངས་པ་སྤངས་ལ། བག་ཆགས་མ་སྤངས་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ན་ཉོན་མོངས་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་
སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པའང་སྤངས་སོ། །ཉན་ཐོས་ནི། གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་ལམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དབང་ནི། རང་བྱུང་གི་ལམ་གྱིས་
ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ། །ཉན་ཐོས་དག་གི་དམ་པའི་ཆོས་ནི་མི་གནས་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དམ་པའི་ཆོས་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་གནས་སོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དག་ལ་ནི། སྟོབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མེད་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
དག་ལ་ནི། བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སྟོབས་བཅུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དག་ལ་མི་འཇིགས་པ་
ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མེད་ཀྱི། སངས་རྒྱས་དེ་དག་ལ་ནི། མི་འཇིགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མངའོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དག་ལ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་

[266A]༄༅། །པའི་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་མེད་ཀྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ནི། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སོ་སོར་ཡང་དག་པའི་རིག་པ་མངའོ། །ཉན་ཐོས་
དང། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ནི། མཚན་མེད་ཀྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ནི། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཚན་མངའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སོ་སོ་ཡང་
དག་པར་རིག་པ་ལ་སློབ་པ་ནི། དཔེས་བསྟན་བདེ་བཞིན་ཉིད་ཡོད་དོ་།དཔེས་བསྟན་པ་གང་གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་ཤེས་པ་དེ་
གང་གིས་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་དེ་ལས་གཞན་པ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་གིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་སེམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་མཉམ་པར་འགྱུར་
རོ༑ ༑བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ལ་སློབ་པ་ན་ལམ་འདི་ལྟ་བུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་རྨོངས་པར་བྱ་མི་ནུས་ཏེ། དེས་ན་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ནས་ཤི་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཅིང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། དོན་
མེད་ཅིང་མིག་ཕྱུང་བ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞུགས་པ་ལས་ངན་པའི་དབང་གིས་གང་གཟུགས་དང། སྒྲ་དང་དྲི་དང། རོ་དང། རེག་བྱ་

[266B]ཉམ་ང་བ་འཐོབ་སྟེ། དེ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་
མི་ཞིག་ལ་སྤྲུལ་ནག་པོས་ཟིན་ན། སྤྲུལ་ལ་གནོད་པར་སེམས་ཀྱི་དུག་སྤང་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷའི་འདོད་པ་དགའ་བ་
ལ་མི་བདེ་བར་སེམས་ཀྱི། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་ནི། མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་
ཏེ༑ དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱ་བར་འདོད་ཅིང། དོན་མ་ཡིན་པ་ཟློག་པར་འདོད་པས་ལས་རྣམས་ཀྱི་
རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་དག་སོ་སོར་ཤེས་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་ཉོན་མོངས་པ་གང་གིས་ལས་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་ངས་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་སྨྲས། ཟག་པ་ཟད་པ་མ་ཤེས་
མ་མཐོང་བའང་ངས་སྨྲ་སྟེ། ཅི་ཤེས་ཅི་མཐོང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའོ། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། མུན་
པའི་ཚོགས་གསུམ་དག་གོ་ཚུལ་བཞིན་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པའོ། །གང་གི་ཚེ་སྟོང་པ་

[267A]༄༅། །ཉིད་ལ་གནས་པ་དེའི་ཚེ་བདག་དང་བདག་གིའམ། རྟག་པའམ། བརྟན་པའམ། ཞི་བའམ། ཐེར་ཟུག་པ་ཞེས་སོ་མ་ཉི་མེད་ཅིང་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ་
དེའི་ངེས་པར་གྱུར་པ་རྟོགས་ནས་དེར་བདག་མེད་ཅིང་བདག་གི་མེད་པ་དེའི་ཚེ་མུན་པ་རྨོངས་པ་འདི་བཅོམ་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན། སྣང་པ་བྱུང་བས་མུན་པ་མེད་པར་འགྱུར་
རོ༑ ༑དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ངེས་པར་གྱུར་པས་མུན་པའི་ཚོགས་ལ་འཇིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞིང། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུའི་སྒོ་འབྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། གནས་ཤེས་པ་དང། གནས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང་གནས་ཤེས་པ་འགོག་
པ་ཤེས་པ་དང། གནས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་
པའི་བར་དུའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་མུན་པ་རྨོངས་པའི་ཚོགས་གསུམ་དག་ཤེས་པར་བྱས་ལ། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་

[267B] སྟོབས་བཅུ་དག་ལ་སྨོན་ལམ་གདབ་པར་བྱའོ། །འཇིག་ཚོགས་དང་མུན་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་
བསྐྱེད་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མུན་པའི་ཚོགས་ཡང་དག་པར་བསྟེན་པའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་གྲངས་མེད་དཔག་
ཏུ་མེད་པ་དེའི་ཕ་རོལ་ལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་སྲོང་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་ཞིང་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཡོད་པ་གསེར་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེས་སྔོན་གྱི་
གནས་ཤེས་པ་ཐོབ་སྟེ། དེ་ཇི་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པས། སྔོན་གྱི་བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །
འདས་པའི་དུས་ན་བདག་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང་ལྡན་པའི་འོད་ཆེན་པོས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །བདག་གིས་དྲང་སྲོང་མངོན་པར་ཤེས་པ་
ལྔ་ཡོང་བ་གཟི་བརྗིད་དྲག་པ་དེས་ལས་གང་སྲོག་གཅོད་པ་དེ་ངན་སོང་གི་ལམ་འཛིན་ཏོ། །གང་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་པ་དེ་མཐོ་རིས་ཀྱི་ལམ་འཛིན་ཏོ། །གང་ཉོན་མོངས་པ་
ཟད་པའི་ལམ་འཛིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ལམ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་ཐོས་སོ། །དེ་བདག་གིས་ཐོས་ནས་འདི་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏེ། ཤེས་པ་གང་ཐོབ་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་

[268A]༄༅། །ཅད་ཀྱི་འགྲོ་བ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འདི་ལྟར་ཤེས་པ་དེ་འཐོབ་པ་དེ་ནི་ལེགས་སོ། །དེ་ནི། རབ་བོ། །སྙམ་མོ་
དེ་འདི་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏེ། རྒྱུ་གང་གིས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་དུ་འགྱུར། དེ་འདི་སྙམ་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ནི་
ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའོ། །ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན། དེ་འདི་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་གསུམ་ནི། ལས་
མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་རྒྱུའོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏེ། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་གི་རྒྱུ་གང་ཡིན། དེ་འདི་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏེ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་
པ་ནི༑ ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཞུགས་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་ཞིང་ཉོན་མོངས་པས་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་མངོན་
པར་འདུ་བྱེད་དོ། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཀུན་ནས་སློང་པས་དབང་པོ་དྲུག་མངོན་པར་འགྲུབ་སྟེ། དེ་ལ་གནས་ནས་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་འགྲུབ་བོ།།
ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ལས་འགྲུབ་སྟེ། དེའི་ལས་ཀྱིས་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དབང་པོ་དྲུག་འགྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྔོན་གྱི་མཐའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་

[268B] །གང་དུ་སེམས་ཅན་དག་རབ་ཏུ་ཉམས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་ན། ཤེས་པ་གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བའི་དེ་
ཇི་ལྟར་འཐོབ་པར་འགྱུར། སྨྲས་པ། གང་གིས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི། ཚུལ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རིག་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་ནི། ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་
མེད་ལ༑ ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་ན། དབང་པོ་དྲུག་འགྲུབ་པ་མེད་དེ། གང་ལས་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་མེད་ན། དེ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་འདི་
ནི༑ འཁོར་བ་ཡིན་ལ། ཚུལ་བཞིན་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པས་ནི། འཇུག་པར་འགྱུར་ལ། ཚུལ་བཞིན་གྱིས་ནི། ཕྱིར་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །
ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པས་ནི། འཁོར་བའི་འཁོར་ལོར་འཁྱམས་ལ་ཚུལ་བ་ཞིན་གྱིས་ནི། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་རོ། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པས་ནི། འཆིང་ལ། ཚུལ་བཞིན་
གྱིས་ནི༑ ཐར་རོ། །གང་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ནི། འཁོར་བའི་ལམ་ལས་ཐར་ཞིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་འཐོབ་སྟེ། དེའི་སྡུག་བསྔལ་དག་ལྡོག་གོ་འདི་ལྟ་སྟེ། དེས་ལས་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དབང་པོ་དྲུག་གི་ཤེས་པ་ཐོབ་ནས་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་དེར་རབ་ཏུ་བཙུད་དོ། །དེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིགས་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་

[269A]༄༅། །ནས་དང་པོར་བཟོ་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་བྱེད་དོ། །དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཐོག་མར་ལུས་ཀྱི་ནད་རྣམས་ཀྱི་སྨན་དཔྱད་
ཚེའི་རིག་བྱེད་བསྟན་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ནད་མེད་པར་བྱ་བའི་བསམ་པས་ཡོ་བྱད་གསོག་པའི་དོན་དུ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་བསྟན་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་
བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡོ་བྱད་གསོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང། ཡང་དག་པར་བསྲུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཕོང་གི་དཔྱད་བསྟན་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བརྩམ་པ་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་
སྐར་མའི་ཤེས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་སྡུག་བསྔལ་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང། བདེ་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐར་པའི་ཤེས་པ་བསྟན་ཏོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་
སྡུག་བསྔལ་བསལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བཟོའི་གནས་དང། ལས་ཀྱི་གནས་རྣམ་པ་དུ་མ་དག་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ཁྱོད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་གསེར་ལྡན་
ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་གསེར་ལྡན་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །ང་སེམས་ཅན་ཐམས་
ཅད་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་ནས་བཟོའི་གནས་དང། །ལས་ཀྱི་གནས་ཤེས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་

[269B] །དེ་ཚེ་གསེར་ལྡན་དྲང་སྲོང་དུ། །ང་གྱུར་དཀའ་ཐུབ་དག་པོ་ཡིས། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་པའི་པའི་ཕྱིར། །ལས་དེ་དག་ནི་རབ་ཏུ་བསྟན། །དང་པོར་
ཡི་རིག་བྱེད་དོ། །དེ་ཡི་འོག་ཏུ་འཕོང་དཔྱད་དོ། །སྐར་དཔྱད་ཟུག་རྡུ་བྱེད་པ་དང། །གོང་དག་ཏུ་ནི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ནས་སྔོན་བྱུང་ད་ལྟར་བྱུང། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་མ་འོངས་དང། །སྔོན་བྱུང་བ་
དང་མ་འོངས་དང། །ད་ལྟར་བྱུང་བ་འདི་དག་དང། །སྒྲ་སྦྱོར་གཏམ་ནི་གྲུབ་པ་དང། །ས་ཤེས་པ་དང་ཁམས་སྨིན་དང། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་ཚལ་ཤེས་དང། །ཤེས་མཆོག་འདི་དག་ཐམས་
ཅད་ནི༑ ༑སེམས་ཅན་དག་ལ་ཕན་བྱ་དང། །སེམས་ཅན་ཇི་ལྟར་བདེ་འཚོ་དང། །སེམས་ཅན་དག་ལ་ཕན་བསམ་ནས། །ང་ཡི་དུས་གསུམ་ཤེས་ལ་བཀོད། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་
བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འདིའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་ཛམྦུའི་གླིང་འདིར་དབང་ཕྱུག་རྒྱ་མཚོའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེ་དང་ཉེ་བ་ཞིག་ཏུ་དྲང་
སྲོང་འབྲས་བུ་ཟ་བ་རྣམ་པར་གནོན་པས་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་ནས་དྲང་སྲོང་རྣམ་པར་གནོན་པས་འབྲོ་བ་འབྲས་བུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཚལ་དུ་ཞུགས་སོ། །དེ་ཚལ་དེར་
སོང་བ་ནས་འབྲས་བུའི་ཤིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འབྲས་བུ་དང་འབྲས་བུར་ལྡན་པ་ཞིག་མཐོང་ངོ། །ཤིང་དེའི་དྲུང་ན་སྤྲུལ་གདུག་པ་ཞིག་འདུག་སྟེ། དབུགས་གདུག་པ་

[270A]༄༅། །གཏོང་བ་རླུང་གིས་ཁྱེར་བ་ན། ཇི་ཙམ་དུ་མིག་གིས་མཐོང་བའི་བར་ཐམས་ཅད་སྲེག་གོ་དྲང་སྲོང་དེས་སྤྲུལ་གདུག་པ་ཉལ་ཞིང་འདུག་པ་དེ་མཐོང་
ནས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གལ་ཏེ་སྤྲུལ་གདུག་པ་འདི་སད་ན། ཇི་ཙམ་དུ་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་སྲེག་གོ་གང་བདག་གིས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཛམྦུ་གླིང་གི་སྤྲུལ་གདུག་པའི་
རྫིང་དེར་དོར་བར་བྱའོ། །སྙམ་མོ། །དེ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྤྲུལ་གདུག་པ་དེ་དག་སྤྲུལ་གདུག་པའི་རྫིང་དེར་བོར་རོ། །དེ་བོར་མ་ཐག་ཏུ་སྦྲུལ་གདུག་པའི་རྫིང་དེར་ཤི་
ནས་སྤྲུལ་གདུག་པ་དེ་དག་གིས་ཟོས་སོ། །དེ་ནས་དྲང་སྲོང་རྣམ་པར་གནོན་པས་འགྲོ་བས་སློབ་མ་རྣམས་ལ་སྨྲས་པ། བྲམ་ཟེའི་བུ་དག། ཇི་ཙམ་དུ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་
པ་སྐྱེས་ཤིང་མངོན་པར་གྲུབ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོར་ཞུགས་པ་འདི་ལྟོས། ངས་སྤྲུལ་གདུག་པ་འདི་སྤྲུལ་གདུག་པའི་རྫིང་དུ་ཤི་བ་མཐོང་སྟེ། སྦྲུལ་གདུག་པ་འདི་སྔོན་
མིར་གྱུར་པ་ན། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཉེས་པ་མི་ཟློག་ལ་འཁོན་དུ་འཛིན་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེར་བྱེད་པའི་ཉེས་པ་དེ་འཕེལ་བར་བྱས། ཉེས་པ་དེ་སྤྱོད་ཅིང་འདུག་གོ་མཽངྒལ་གྱི་བུ་
དེ་ལྟ་བས་ན། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཉེས་པ་བཟློག་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་ཇི་ཙམ་དུ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མ་བཟློག་

[270B] སེམས་ཅན་གང་དག་ཇི་ཙམ་དུ་འདས་པའི་དུས་ན་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཉེན་མོངས་པ་མ་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འདས་པའི་དུས་སུ་དགེ་
སྦྱོང་དང། བྲམ་ཟེ་དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་གྱུར་ཏོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་འདས་པའི་དུས་ན་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་དཀར་པོ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྐྱེན་
གྱིས་འདས་པའི་དུས་སུ་བདེ་བ་མྱོང་ངོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་ཇི་ཙམ་དུ་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་དཀར་
པོ་འཕེལ་བར་བྱས་པས་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་ཇི་ཙམ་དུ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་སུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་
ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མ་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་ཇི་ཙམ་དུ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་སུ་བདེ་བ་མྱོང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་
བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་
གནས་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོས་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་གང་དག་ཇི་ཙམ་དུ་འདས་པའི་དུས་ན་བདེ་བ་མྱོང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ད་ལྟར་

[271A]༄༅། །བྱུང་བའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྤེལ་བ་ཡིན་།སེམས་ཅན་གང་དག་ཇི་ཙམ་དུ་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་
ཐམས་ཅད་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཡང་དག་པར་སྤེལ་བ་ཡིན། སེམས་ཅན་གང་དག་དེ་ལྟར་ན། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་སུ་བདེ་བ་མྱོང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་
ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་ཆོས་དག་ཡང་དག་པར་སྤེལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནའང་ད་ལྟར་བདེ་བ་མྱོང་ངོ། །དེ་ལྟར་ན། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་
རྒྱུ་ནི༑ འདི་ལྟར་སྟེ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཆོས་གང་གིས་རྒྱུ་བྱས་ཞེས་ཆོས་དེ་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་
ནི༑ བརྟགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནི། བྱས་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཁོར་བ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་རྒྱུ་ནི་
དེ་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་བའི་རྒྱུ་བཟློག་པར་བྱ་ཞིང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་ཡང་དག་པར་སྤེལ་བར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་ཐམས་
ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་ནི། མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་

[271B]མཁན་སྒྱུ་མའི་བཟོ་ལ་ཤིན་ཏུ་བསླབ་པ་བཟོ་སྣ་ཚོགས་གསོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་མང་པོའི་
མདུན་དུ་སྒྱུ་མའི་བཟོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དག་སྟོན་ཏེ། བར་བར་ནི་གླང་པོ་ཆེའི་གཟུགས། བར་བར་ནི། རྟའི་གཟུགས། བར་བར་ནི། ཁྱུ་མཆོག་གི་གཟུགས། བར་བར་ནི། མི་
དག་གི་གཟུགས་ཏེ། འདིའི་རྣམ་པ་སུས་ཀྱང་མི་ཤེས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། སྒྱུ་མ་མཁན་དུ་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་
མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། སྒྱུ་མ་མཁན་དུ་གྱུར་ཏོ་།ངས་དེའི་ཚེའང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྒྱུ་མ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་ཏེ། །ད་ལྟར་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་
ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་མཁན་སྒྱུ་མ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལམ་རྟོགས་པར་
བྱེད་དེ༑ ཡོང་སུ་ཤེས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔས་བསླབ་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མངོན་པར་

[272A]༄༅། །འདུས་བྱས་པ་ནི། མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་གཙོ་བོའི་བུ་ཙནྡན་ཞེས་
བྱ་བ་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་ལ་ལྷག་པར་བྱ་བ་བྱས་པ། དད་པ་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དགའ་བ་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་
ངོ། །ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཁྱེན་པའི་དོན་དུ་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་མཐོང་སྟེ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏོ། །འཕགས་པའི་ཤེས་པས་ནི་
བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་ནུས་ལ། ཤེས་པ་གཞན་ལའང་གནས་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོར་འཛིན་པ་ཉིད་དེ། འདི་ལྟ་
སྟེ༑ ལམ་ལ་འཛིན་པའམ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འཛིན་པའོ་།དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འཛིན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་ནུས་ཏེ། དེ་ལྟ་
བས་ན༑ ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། གཟིངས་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ནས་གཟིངས་དོར་བར་
བྱའོ༑ ༑དེ་བཞིན་དུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དོར་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་

[272B]པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པ་དོར་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན། ཆོས་རྣམས་གཟིངས་ལྟ་བུར་
ཡོངས་སུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་གཙོ་བོའི་བུ་ཙནྡན་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་
བལྟ་སྟེ༑ ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་གཙོ་བོའི་བུ་ཙནྡན་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་
པ་མེད་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་
བྱས་ཏེ༑ མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲི་ཟ་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱིས་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་པི་ཝང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་
མཁས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །པི་ཝང་གི་རྒྱུད་གཅིག་ལས་ཀྱང་རོལ་མོའི་སྒྲ་དང། པི་ཝང་རྒྱུད་གཅིག་པ་དང། པི་ཝང་དང། ན་ཀུ་ལ་དང། ཤིན་ཏུ་དབྱངས་སྙན་དང་
སིལ་སྙན་དང། ཅང་ཏེའུ་དང། དེ་བཞིན་དུ་རོལ་མོའི་སྒྲ་བྱེ་བ་ཕྲག་དག་པི་ཝང་གཅིག་ལས་བྱུང་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་སྡེབ་སྦྱོར་དག་ཤིན་ཏུ་བྱུང། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱན་དག་

[273A]༄༅། །ཤིན་ཏུ་བྱུང། དེ་བཞིན་དུ་པི་ཝང་གི་རྒྱུད་ཤིན་ཏུ་བྱུང་སྟེ། དེ་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་མང་པོའི་མདུན་དུ་པི་ཝང་གང་དང་གང་གི་རྣམ་པ་བརྩམས་པ་
དེས་སྐྱེ་བོ་དེ་དག་ཉིད་དགའ་བར་བྱེད་དེ། པི་ཝང་དེའི་ཉེས་པའི་བར་ཆད་གང་ཡང་མེད་ཅིང། པི་ཝང་གང་དང་གང་གི་སྒྲ་བླངས་པ་དེ་དང། དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བོ་དགའ་
བར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་འདིར་པི་ཝང་གི་བཟོ་ལ་ཤིན་ཏུ་བསླབ་པ་དེ་གཅིག་པུ་དབེན་པར་སོང་ནས་འདི་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏེ། ཀྱེ་ཨེ་མ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། པི་ཝང་
གི་སྒྲ་འདིས་བསླུས་ཏེ། གང་སྒྲ་འདི་འགོག་པའི་ཆོས་སོ། །ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་སྣང་བ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་
ཐམས་ཅད་ནི། འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ན་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །བཟོད་པ་
དེ་ཐོབ་པས་སེམས་ཅན་ཁྲག་ཁྲིག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལ་བཙུད་པར་འགྱུར་རོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ཁྱོད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲི་ཟ་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱིས་རྟོགས་པ་
ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲི་ཟ་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱིས་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་

[273B] ༑མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཀྱེ་མ་པི་ཝང་གི་སྒྲ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། དེ་བྱུང་བ་ན་གང་ནས་ཀྱང་
མི་འོང་ཞིང་འགག་པ་ན་གར་ཡང་མི་འགྲོའོ། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང། འགག་པར་འགྱུར་ལ་ཆོས་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གང་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །གང་ངོ་བོ་ཉིད་སྐྱེ་བའམ་
འགག་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་འགགས་ཞེས་བྱའོ། །སྦྱོར་བའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་མཁས་པར་བྱ་སྟེ། སྦྱོར་བའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ལས་ནམ་ཡང་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་
ཕྱིར་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཏེ། མཽངྒལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་
ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་དཔག་མེད་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེའི་ཚེ་ཛམྦུའི་གླིང་འདི་གྲོང་ཁྱེར་བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་བྱུང་ངོ། །
དེའི་ཚེ་ཛམྦུའི་གླིང་འདི་དཔག་ཚད་ཁྲི་ཕྲག་བཞིར་གྱུར་ཏེ་ལག་མཐིལ་ལྟར་མཉམ་ཞིང་སྡོང་དུ་མ་དང། ཚེར་མ་མེད་ལ་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་

[274A]༄༅། །ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་ཞིང་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མུན་པ་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་
སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མུན་པ་འཇོམས་པ་དེའི་ཚེའི་ཚད་ནི། ལོ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་དྲུག་ཅུར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་
ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སེམས་ཅན་གང་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནད་ཉུང་ཞིང་གནོད་པ་ཉུང་བར་གྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་གང་ཡང་ན་བར་མ་གྱུར་ཅིང་
སེམས་ཅན་དེ་དག་འཆི་བའི་ནད་ཀྱིས་མིའི་དུས་ལས་འདས་པ་ནི། མ་གཏོགས་ཏེ། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་དུས་བྱས་ནས་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་
ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་པ་མཉམ་པར་སྐྱེའོ། །གཞན་དུ་ན་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལས་གང་ཕལ་ཆེར་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་སྟེ། དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དུ་མར་སོང་ཞིང། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་
རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། །རྒྱལ་པོ་དཔག་མེད་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བ་ཐོས་སོ། །ཐོས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་

[274B]ཏེ་རིམ་གྲོ་དང། བདེ་བའི་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་འཁོར་དང་བཅས་པ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་སྤྱན་
དྲངས་ཤིང། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་ནོན་པའི་སེམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་གནས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་དཔག་མེད་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་
བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་དཔག་མེད་རྒྱལ་མཚན་དུ་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་ཁམས་དུ་
མ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཏེ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་
པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་བྲམ་ཟེ་རྒྱལ་བ་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ། མཛངས་ཤིང་གསལ་ལ་ཡིད་
གཞུངས་པ། གཞི་ཤེས་ཤིང་མཁས་ལ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཏེ། དེའང་སེམས་པར་གྱུར་ཏོ། དེ་ཡོན་ཏན་དང་ཉེས་པ་སེམས་ཏེ་དབེན་པར་ནང་དུ་ཡང་དག་
འཇོག་ལ་ཞུགས་ནས་སེམས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་སྐྱེ་སྟེ་ཉེས་པའི་གཞི་ནི། གང་ལས་བྱུང། ཡོན་ཏན་གྱི་གཞི་ནི། གང་ལས་བྱུང་སྙམ་མོ། །དེ་དེ་ལྟར་བསམ་

[275A]༄༅། །ནས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པ་བྱུང་ནས་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་བ་དག་མ་བཟློག་པ་ལས་ཀུན་ནས་
ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བྱུང་བ་དག་བཟློག་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་ཆོས་བྱུང་བ་དག་བཟློག་
ན༑ དཀར་པོའི་ཕྱོགས་མི་འཕེལ་ལ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་ཆོས་བྱུང་བ་དག་འཕེལ་ན། ཕྱོགས་དཀར་པོ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་རྒྱལ་པོ་
འཛིན་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་དགེ་བའི་ཆོས་དག་བྱུང་བ་དང། མི་དགེ་བའི་ཆོས་དག་བཟློག་པ་སོ་སོར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྟགས་ནས་དགེ་བའི་ཆོས་བྱུང་བ་ཡང་
དག་པར་འཕེལ་པར་བྱེད་ཅིང། མི་དགེ་བའི་ཆོས་བྱུང་བ་དག་འདོར་བར་བྱེད་དོ། །མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྤངས་ཤིང་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བསྟེན་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་
ཐོབ་སྟེ༑ ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཐོབ་པས་མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་གཏན་དུ་ཟློག་པར་བྱེད་ལ། དགེ་བའི་ཆོས་འབྱུང་བ་རྣམས་མཆོག་ཏུ་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ། །
དེ་ལས་དེ་བྱས་ཤིང་བསགས་ལ་མཐར་ཕྱིན་ཅིང་རྫོགས་པ་དང་ཡང་དག་པར་བླངས་པས་བསྐལ་པ་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུར་ལོག་པར་ལྟུང་བར་མ་སོང་ངོ། །

[275B] ཁྱོད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྲམ་ཟེ་རྒྱལ་བ་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་
དེའི་དུས་ན་བྲམ་ཟེ་རྒྱལ་བ་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏོ། །ངས་འཁོར་བའི་རྒྱུ་བཟློག་པ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་ཡང་དག་པར་འཕལ་བའི་ཕྱིར་
བར་དེ་དག་ཏུ་སངས་རྒྱས་བྱ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་དུ་མ་དག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཤིང་ཡོངས་སུ་ཞུས་སོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ང་ད་ལྟར་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་
བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ནས་ཆོས་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བརྙེས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽངྒལ་གྱི་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་
འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐུགས་སྐྱོ་བ་མི་མངའ་བ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་གསོལ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་
དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ནི། ངོ་མཚར་ལགས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་
ལྡན་པ་མཽངྒལ་གྱི་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱུན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་

[276A]༄༅། །རྒྱུན་ལས་བཟློག་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་འདི་བགོས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། བདག་ཉིད་མ་བསྲུངས་བར་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བར་མི་ནུས་
ཏེ༑ ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བས་ནི། གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བར་ནུས་སོ་།བམ་པོ་བཅོ་ལྔ་པ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་
དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་གཙོ་བོ་ཆུ་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང། གྲོང་རྡལ་ཞི་བའི་གཙོ་བོ་བྱེད་ཅིང་ཕྱུག་ལ་ནོར་མང་ཞིང་
ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ། ལོངས་སྤྱོད་མང་བ། བདག་གིར་བྱ་བ་མང་བ་རྫས་དང་ཡོ་བྱད་མང་ཞིང་འབྱོར་པ། ནོར་དང། མུ་ཏིག་དང་བཻཌཱུརྱ་དང། དུང་དང། མན་
ཤེལ་དང། བྱུ་རུ་དང། དངུལ་དང། གསེར་དུ་ལྡན་པ། མཛངས་ཤིང་གསལ་ལ་ཡིད་གཞུངས་ཤིང་སྙིང་རྗེ་ཡོད་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་སེམས་
པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེའི་ཚེ་གྲོང་རྡལ་གྲོང་ཁྱེར་ཞི་བར་རྒྱལ་པོ་གཉེན་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཀྱང་བྱུང་ངོ། །དེའི་མི་མཐུན་པ་རྒྱལ་པོ་
དྲག་པའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོབས་ཆེ་ཞིང་དཔུང་ཆེ་ལ་སྟོབས་ཆེ་བས་རང་གི་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱིས་ཆོག་མ་ཤེས་ནས་གཞན་གྱི་ཡུལ་འཁོར་ལ་གླགས་ལྟ་བར་བྱེད་དེ། དཔུང་

[276B]ཡུལ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བྱེད་དུ་འོང་ངོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་གཉེན་ལྡན་གྱིས་བློན་པོ་རྣམས་ལ་སྨྲས་པ། གྲོང་གི་གཙོ་
བོ་དག་རྒྱལ་པོ་དྲག་པའི་ལྷ་སྟོབས་དང། དཔུང་དང། དཔུང་ཆེན་པོས་རང་གི་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱིས་ཆོག་མི་ཤེས་ནས་ངའི་རྒྱལ་སྲིད་འཕྲོག་ཏུ་འོང་སྟེ། གྲོང་གི་གཙོ་བོ་དག་ཇི་
ལྟར་བྱ་བ་དེ་སོམས་ཤིག་དེ་ལ་ཁ་ཅིག་གིས་སྨྲས་པ། སྙིང་སྟོབས་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ༑ སྙིང་སྟོབས་བསྐྱེད་དང་འོན་ཀྱང་སླར་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་གིས་འདི་སྐད་
སྨྲས་སོ། །རྒྱལ་སྲིད་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བའི་དོན་དུ་ནོར་དག་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་རྒྱལ་སྲིད་ཡོངས་སུ་བསྐྱངས་པ་དང། ཡང་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་དོན་ཡང་དག་པར་འཕེལ་ལོ། །ཁ་
ཅིག་གིས་འདི་སྐད་སྨྲས་སོ། །ནང་བློན་དང་བློན་པོ་དག་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། ནང་བློན་དག་གིས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱའོ། །ཁ་ཅིག་གིས་འདི་སྐད་སྨྲས་སོ། །དཔུང་གི་ཚོགས་
ཡང་དག་པར་བསྡུ་བར་བྱ་སྟེ། དམག་གིས་སླར་བརྒལ་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་གཉེན་ལྡན་གྱིས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གཙོ་བོ་ཆུ་ལྷ་ལ་སྨྲས་པ། ཆུ་ལྷ། ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་
གང་རྒྱལ་པོ་དྲག་པའི་ལྷ་རང་གི་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱིས་ཆོག་མི་ཤེས་པ་འདི་ངའི་ཡུལ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བྱེད་དུ་འོང་ན། དེ་ལ་འདིར་ཇི་ལྟར་བྱ། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། གྲོང་ཁྱེར་

[277A]༄༅། །གྱི་གཙོ་བོ་ཆུ་ལྷས་རྒྱལ་པོ་གཉེན་ལྡན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། དེའི་སླད་དུ་གང་བདག་གིས་བགྱི་བ་དེ་བགྱི་སྟེ། ནོར་
ཇི་སྙེད་འཚལ་བ་དེ་སྙེད་དུ་བདག་གིས་སྩལ་བར་བགྱིའོ། །དེ་སྔགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དག་ལ་ཞུགས་ན། དེ་སྔགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བཟློག་པར་མ་ནུས་ནས་དམག་འདྲེན་དུ་
འོང་ངོ། །དེ་ནས་དེའི་དོན་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕོ་ཉ་བཏང་ཞིང་གླང་པོ་དག་བྱིན་ཡང་འོན་ཀྱང་བཟློག་པར་མ་ནུས་ཏེ། དམག་དེ་ཉིད་མངོན་པར་འོང་
ངོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་གཉེན་ལྡན་གྱིས་དེའི་མི་མཐུན་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཕོ་ཉ་བཏང་སྟེ། ཁྱོད་ལ་བདག་གིས་གསོལ་བ་ནི། བདག་ཀྱང་བདག་གི་རྒྱལ་སྲིད་འདིས་ཆོག་ཁྱོད་
ཀྱང་རང་གི་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱིས་ཆོག་པར་མཛོད་ལ། བདག་དང་ཁྱོད་དུ་ལྷན་ཅིག་དགའ་བར་མཛད་ཅིང། ཁྱོད་ཀྱིས་སླར་བཟློག་པར་གསོལ་བར་འཚལ་ལོ། །དེས་འྡིའང་
སྨྲས་སོ། །འཚོ་བ་ཡུན་ཐུང་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བས་ཁ་ཟས་གཅིག་ཙམ་གྱིས་འཚོ་བ་དང། གོས་ཟུང་གཅིག་ཙམ་གྱིས་འཚོ་བ་དང། མལ་ཆ་གཅིག་
ཙམ་གྱིས་འཚོ་བ་དང། ཆུང་མ་གཅིག་ཙམ་དང་ལྷན་ཅིག་དགའ་བར་གྲོགས་པོ། དེ་ལྟར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཁས་པ་ནི། ཕ་རོལ་

[277B] འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དུ་མ་གསོ་བར་མི་ནུས་སོ། །སེམས་ཅན་གཅིག་ལ་གང་གསེར་གྱི་རི་གཅིག་ཡོད་ཀྱང་དེས་ཆོག་མི་ཤེས་ཏེ། རྙེད་པ་
ལ་ཆགས་པ་རབ་ཏུ་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ། །གྲོགས་པོ། རེ་ཞིག་དགོངས་ལ་དེ་བཏང་བར་མཛོད་ཅིག་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཁས་པས་ནི་ཆོག་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟ་
བུར་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད་པ་ན། ཆགས་པས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་མང་བས་མི་ལྡོག་སྟེ་འོང་ཞིང་འདི་སྐད་ཅེས་ཀྱང་སྨྲའོ། །བདག་བསད་ན་ནི། ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་དུ་འགྱུར་ལ། ཁྱོད་
བསད་ན་ནི། བདག་གི་རྒྱལ་སྲིད་དུ་འགྱུར་ཞེས་དེའི་ཕོ་ཉ་བསྒོ་ཞིང་སྤྲིང་ཡིག་ཀྱང་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དུ་མ་ཞིག་གནས་ཏེ་ཁམས་
གང་དང་གང་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་དེ་ལས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར། ཁམས་ཡོད་ན། སེམས་ཅན་གྱི་ཡོ་བྱད་དགོས་ལ་ཁམས་མེད་ན། སེམས་ཅན་གྱི་ཡོ་བྱད་མི་
དགོས་ཏེ། སྔོན་གྱི་ཁམས་བླངས་པ་ལས་ཡོ་བྱད་བཙལ་བའང་སྡུག་བསྔལ་མང་པོར་འགྱུར་རོ། །ཁམས་ཀྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་མྱོང། གལ་ཏེ་ཡང་བསྐྱེད་ནའང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་
བར་འགྱུར། དེ་དེ་ལྟར་བསམ་ནས་རྒྱལ་སྲིད་བཏང་སྟེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཚངས་པའི་གནས་བཞི་བསྐྱེད་དེ་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ཁྱོད་དེའི་ཚེ་དེའི་

[278A]༄༅། །དུས་ན་རྒྱལ་པོ་གཉེན་ལྡན་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་འཛིན་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་གཉེན་ལྡན་ཞེས་བྱ་བར་
གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་ཡང་ང་ཁམས་དུ་མའི་ཉེས་པ་སྤངས་ཏེ། ད་ལྟར་ཡང་ཁམས་དུ་མའི་ཉེས་པ་མཐོང་བ་ལས་ཉེ་བར་ལེན་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔས་ཁམས་དུ་མའི་ཉེས་པ་མཐོང་བ་ལས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་
ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་ཚངས་པའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་མཛངས་ཤིང་ཆོས་ལ་སེམས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་ཅི་སྟེ་མི་འདི་དག་གི་དབང་ཕྱུག་
ལ་དབང་བྱེད། མི་དེ་དག་གི་མིང་ནི། གང་ཞིག། དབང་ཕྱུག་གང་དག་ལ་བདག་དབང་བྱེད་སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་སྟེ། ཁམས་
བཅོ་བརྒྱད་གང་ལ་མི་འདི་དག་འདི་སྙམ་དུ་ཀུན་འབྱུང་ནི་གང་གཞི་ནི། གང་ཡིན་སྙམ་དུ་འདུ་ཤེས་སྐྱེས་སོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་དག་ནི། ལས་ཀྱིས་མངོན་
བར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ལ། ལས་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཆགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དང། ཞེ་སྡང་ལས་སྐྱེས་པ་དང། གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པའོ། །ཆགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་

[278B] དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དང། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དང། མི་དང། ལྷ་རྣམས་སུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པོ། །ཞེ་སྡང་ལས་
སྐྱེས་པའི་ལས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་གསུམ་གྱི་ཁམས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དང། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་བོ། །གཏི་མུག་ལས་
སྐྱེས་པའི་ལས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་ལྔའི་ཁམས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དང། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དང། མི་དང་ལྷ་རྣམས་སུ་མངོན་པར་འགྲུབ་
བོ༑ ༑དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆགས་པ་ནི། སྒོ་ལྔ་དག་གི་ལས་བྱེད་ཞེ་སྡང་ནི། སྒོ་གསུམ། གཏི་མུག་ནི། སྒོ་ལྔ་དག་གི་ལས་བྱེད་དོ་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆགས་པའི་ས་གང་
ཡིན་པ་གཏི་མུག་གིའང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེ་སྡང་ནི། ངན་སོང་འབའ་ཞིག་གིས་སྟེ། དེས་ན། ཁམས་དུ་མ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་བ་བྱིན་པས་ནི། ངའི་མིག་བསྒྲུབས། ཁྲོ་བ་
མེད་པས་ནི། ངའི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་བསྒྲུབས། ཤེས་པ་རྗེས་སུ་བྱིན་པས་ནི། ངའི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་བསྒྲུབས་སོ། །དགའ་བའི་ཚིག་བྱིན་པས་ནི་
ངའི་རྣ་བའི་ཁམས་བསྒྲུབས། རོལ་མོའི་སྒྲ་བྱིན་པས་ནི། ངའི་སྒྲའི་ཁམས་བསྒྲུབས། རོལ་མོའི་སྒྲ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱས་པས་ནི། ངའི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་

[279A]༄༅། །ཁམས་བསྒྲུབས་སོ། །སྤོས་བྱིན་པས་ནི། ངའི་སྣའི་ཁམས་བསྒྲུབས། སྤོས་ཞིམ་པོ་བྱིན་པས་ནི། ངའི་དྲིའི་ཁམས་བསྒྲུབས་སྤོས་སྦྱར་བ་
བྱིན་པས་ནི། ངའི་སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་བསྒྲུབས་སོ། །རོ་ཞིམ་པོ་བྱིན་པས་ནི། ངའི་ལྕེའི་ཁམས་བསྒྲུབས། རོའི་མཆོག་བྱིན་པས་ནི། ངའི་རོའི་ཁམས་
བསྒྲུབས། རོ་སྦྱར་བ་བྱིན་པས་ནི། ངའི་ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་བསྒྲུབས་སོ། །ཡིད་བསྡམས་པས་ནི། ངའི་ལུས་ཀྱི་ཁམས་བསྒྲུབས། གོས་འཇམ་པོ་བྱིན་
པས་ནི། ངའི་རེག་བྱའི་ཁམས་བསྒྲུབས། གོས་བྱིན་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བས་ནི། ངའི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་བསྒྲུབས་སོ་།ཡིད་དུ་འོང་བ་བྱིན་པས་ནི་
ངའི་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་བསྒྲུབས། ཆོས་བྱིན་པས་ནི། ངའི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་བསྒྲུབས། ཆོས་བསམ་པ་ལ་བཟོད་པས་ནི། ངའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་བསྒྲུབས་ཏེ། རྒྱུ་
འདི་དག་དང། རྐྱེན་འདི་དག་དང། རྒྱུ་གང་དག་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་མངོན་པར་འགྲུབ་བོ། །དེ་འདི་ལྟར་ཡང་སེམས་ཏེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་དུ་མཐོང་བ་བསྐྱེད་དེ། དེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལས། ལས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ཁམས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་རྗེས་སུ་

[279B] །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ཁྱོད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་ཚངས་པའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་ཐེ་ཚོམ་མམ། ཡིད་གཉིས་སུ་བྱེད་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་
རྒྱལ་པོ་ཚངས་པའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལ་མཁས་པར་བྱ་ཞིང་རྣམ་
པར་སྨིན་པ་ལའང་མཁས་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་ཁམས་དུ་མ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་
ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུ་བྱས་ཤིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདི་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ན་ང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་
པས་བུད་མེད་རྒྱན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་འབུམ་དག་རབ་ཏུ་བྱིན་ཏེ། བདག་གི་འདོད་པའི་དོན་དུ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་
འདོད་པས་བུད་མེད་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་བརྒྱ་སྟོང་དག་ཡོངས་སུ་བཏང་ངོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་
ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་ཕུར་བུའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པ། རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་སྤྱི་བྱེད་པ་ཞིག་བྱུང་

[280A]༄༅། །སྟེ༑ ཆོས་ཀྱིས་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ནི། བཅོམ། ཀླ་ཀློ་དེ་དག་དང་ནི། བྲལ། ལོ་ནི། ལེགས། སྐྱེ་བོ་མང་པོས་ནི། གང། དགེ་བ་ནི་སྤྱོད། སྐྱེ་བོས་ནི། བརྒྱན་
དུག་གི་ཤིང་དང་ནི། བྲལ། བདུད་རྩིའི་ཤིང་གིས་ནི། ཁེབས། ལག་མཐིལ་ལྟར་མཉམ་པར་ནི། གྱུར། འདོད་པའི་འབྲས་བུའི་ཤིང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཁེབས་ཏེ། འདི་ལྟ་
སྟེ༑ དཔེར་ན། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་གནས་བཞིན་ནོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཕུར་བུའི་ལྷ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་ལ་རྒྱལ་སྲིད་ནི་ཆེར་ཡོད། སྐྱོན་དང་ནི། བྲལ་
ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ནི། ལྡན་སློང་མོ་པ་ནི། མེད་དེ། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི། འདི་དག་ནི། བདག་གིས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མིའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་པས་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་
ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ལམ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱ། འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོ་དང་ལྷན་ཅིག་འགྲོགས་པ་བཙལ་བར་བྱ། འོ་ན་བདག་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་
མཆོད་སྦྱིན་བྱའོ། །སྙམ་ནས་བྲམ་ཟེ་མདུན་ན་འདོན་ལ་སྨྲས་པ་བྲམ་ཟེ། ང་ནི། མཆོད་སྦྱིན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འདོད་དེ། ཚོས་ཀྱིས་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ནི། བཅོམ་
ཆོས་ཀྱིས་ཚེར་མ་ནི། དཀྲུགས། ཆོས་ཀྱིས་ཀླ་ཀློ་དེ་དག་ནི། བྱུང་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་དང་ནི། ལྡན་པས་བདག་མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་འདོད་ན། བདག་ལ་མཆོད་སྦྱིན་བྱ་བ་

[280B] དེས་སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། མཆོད་སྦྱིན་བགྱི་བ་དེ་དག་བསྡུར་གསོལ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། འདིར་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་དག་འདུག་སྟེ་
ཁ་ཅིག་ནི། རླུང་གི་རང་བཞིན་ཅན། ཁ་ཅིག་ནི། མཁྲིས་པའི་རང་བཞིན་ཅན། ཁ་ཅིག་ནི། བདག་ན་གྱི་རང་བཞིན་ཅན། ཁ་ཅིག་ནི་འདུས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཏེ། རྒྱལ་པོ་
ཆེན་པོ། དེ་དག་ལ་དེ་དང་མཐུན་པའི་ཁ་ཟས་ཀྱི་རྣམ་པ་སོ་སོ་སྩལ་བར་བཀའ་སྩལ་དུ་གསོལ། དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཕུར་བུའི་ལྷས་བྲམ་ཟེ་མདུན་ན་འདོན་གྱི་ལྟར་མཉན་ནས་
མཆོད་སྦྱིན་གྱི་ཡོ་བྱད་དག་བསགས་ནས་མཆོད་སྦྱིན་ཆེན་པོ་དེ་ལ་བྲམ་ཟེ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་དག་འདུས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་དག་ཡིད་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡིད་
བཞིན་དུ་ཚོད་མ་དང། ཡིད་བཞིན་དུ་རིམ་གྲོ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རིམ་གྲོར་བྱས་མཆོད་སྦྱིན་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ཕལ་ཆེར་གསེར་གྱི་སྣོད་ཀྱི་ནང་ནས་འབྲིམ་སྟེ། བྲམ་ཟེ་གང་ལ་སྣོད་
གང་ཕུལ་བ་དེ་དེ་ཉིད་ལ་འབུལ་བར་བྱེད་དོ། །མཆོད་སྦྱིན་ཆེན་པོ་དེ་ལ་གསེར་གྱི་སྟན་ཕལ་ཆེར་བཏིང་ཞིང་མཆོད་སྦྱིན་དེ་ལ་བུད་མེད་དག་གིས་འབྲིམ་པར་བྱེད་
དེ༑ བྲམ་ཟེ་རེ་རེ་ལ་བུད་མེད་རེ་རེས་འབྲིམ་མོ། །བྲམ་ཟེ་གང་ལ་བུད་མེད་འབྲིམ་པ་དེ་ཉིད་དེ་ལ་འབུལ་ཏེ། གལ་ཏེ་འདོད་ན་ནི། ལེན་པར་བྱེད། གལ་ཏེ་མི་འདོད་ན་ནི་

[281A]༄༅། །མི་ལེན་ཏོ། །གང་འདོད་ན་ནི། ལོངས་སྤྱོད་དེ་ཐམས་ཅད་ལེན་པར་བྱེད། མི་འདོད་ན་ནི། ལེན་པར་མི་བྱེད་དོ། །མཆོད་སྦྱིན་ཆེན་པོ་དེ་ལ་
ཁྲིའི་བར་དུ་བྱས་ཏེ། ལོ་ཁྲིའི་བར་དུ་མཆོད་སྦྱིན་མཐུན་པ་དེ་ལས་སེམས་ཅན་གང་ཐ་ན་བ་བཞོ་བ་ཙམ་གྱི་བར་དུའང་ནད་ཀྱིས་མ་བཏབ་བོ། །དེ་ལྟར་ན། ངའི་སྤྱོད་པ་དེས་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་འདོད་པ་དང། ཡོན་གནས་སུ་འདུ་ཤེས་ཉེ་བར་བཞག་ནས་མཆོད་སྦྱིན་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ཁྱོད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་
པོ་ཕུར་བུའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་ཕུར་བུའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ་
དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ངས་ཁམས་དུ་མ་ཤེས་པ་བརྙེས། ངས་ཁམས་ཀྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱང་བརྙེས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁམས་དུ་མ་ཤེས་པའང་བརྙེས། ངས་
གནོད་པ་ཉུང་བའང་བརྙེས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ཁམས་དུ་མ་ཤེས་པ་ལ་གནས་ཏེ། དེའི་ཁམས་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་རྒྱུ་གང་གིས་ཁམས་དུ་མ་ཤེས་པ་དང། ཀུན་

[281B] །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལ་ངས་ལས་ཤེས་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ་རྒྱུ་དེས་ན། ལས་འདི་མངོན་པར་འདུས་བྱས་
ཤིང། བྱ་བ་འདི་སྤངས་པས་ཤེས་པ་འདི་ཡང་དག་པར་གྲུབ་བོ་།བསམ་པ་འདིས་ན་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ཉོན་མོངས་པ་གང་དང་གང་དག་གིས་གནོད་
པའི་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་གནས། ཁ་ཅིག་ནི། ཞེ་སྡང་གི་ཁམས་སུ་གནས། ཁ་ཅིག་ནི། གཏི་མུག་གི་ཁམས་སུ་གནས་པ་ལ་ང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་
པོས་ནོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་གང་དང་གང་དག་གིས་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ལས་དེ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཤིང། ཁམས་དེ་དང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་མི་འགྱུར་བར་
བསྟན་ཏེ། ལ་ལ་ནི། སེར་པོ། ལ་ལ་ནི། ནག་པོ། ལ་ལ་ནི། དམར་པོ་ལ་ལ་ནི། བྱ་ཙ་ཀོ་རའི་མིག་ཅན། ལ་ལ་ནི། ཁྲུང་ཁྲུང་གི་མིག་ཅན། ལ་ལ་ནི། རིང། ལ་ལ་ནི་
ཐུང། ལ་ལ་ནི། བར་མ་སྟེ། ལས་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་
དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོའི་བུ་སྙིང་རྗེ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་འདོད་པ། བདེ་བར་འདོད་པ། གྲུབ་པ་དང་བདེ་བར་འདོད་པ་

[282A]༄༅། །ཐབས་མཁས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སེམས་ཅན་འདི་དག་གང་གིས་ན་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་ཉིད་དུ་སྣང། དབྱིབས་
སྣ་ཚོགས་ཉིད་དང། སྐད་སྣ་ཚོགས་ཉིད་དུ་སྣང། དགེ་བ་སྣ་ཚོགས་ཉིད་དུ་སྣང། རིགས་སྣ་ཚོགས་ཉིད་དུ་སྣང། རུས་སྣ་ཚོགས་ཉིད་དུ་སྣང། མིང་སྣ་ཚོགས་ཉིད་དུ་
སྣང་བའི་རྒྱུ་ནི། གང་ཡིན། རྐྱེན་ནི། གང་ཡིན་སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་ཤེས་པ་མེད་པས་ནི། མི་ནུས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་དགེ་སྦྱོང་དང་
བྲམ་ཟེ་གང་བདག་གི་དོན་དེ་ལུང་སྟོན་པ་སུ་ཡོད་སྙམ་ནས་དེ་ཤེས་པ་དེ་བཙལ་བའི་དོན་དུ་ཕྱོགས་བཅུར་མི་བཀྱེ་སྟེ། ཁྱོད་སོང་ལ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་འཇིག་
རྟེན་ན་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེའམ། སློབ་དཔོན་ནམ། སློབ་དཔོན་གྱི་བུ་གང་དོན་འདི་ཁྲོལ་བ་དང། གང་བདག་གི་ཐེ་ཚོམ་སེལ་བ་སུ་ཡོད། དེ་ནས་གཞོན་ནུ་དེའི་
ཕར་གྱུར་པ་རྒྱལ་པོ་ཤིན་ཏུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེས་བུ་དེ་ལ་སྨྲས་པ། གཞོན་ནུ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་སེམས། བཅོལ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཆོལ་ཏེ། གཞོན་
ནུ༑ ཁྱོད་བསམ་པ་འདིས་བདག་ཉིད་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར། རྒྱལ་པོའང་འཁྲུགས་པར་འགྱུར། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འདི་མཐར་ཡང་མི་ཕྱིན་ནོ། །གཞོན་

[282B] དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དྲི་བ་འདི་དག་གི་ལན་ལྡོན་པ་མེད་དོ། །གཞོན་ནུ། རྒྱལ་སྲིད་ལ་དགའ་བར་བྱོས། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མངོན་པར་འདོད་པའི་དབང་ཕྱུག་ལ་
དགའ་བར་བྱོས། གཞོན་ནུ། དོན་བཏང་སྟེ་དོན་མེད་པ་སེམས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་ཤིང་ངལ་བའི་སྐལ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། གཞོན་ནུ་སྙིང་རྗེ་ཅན་
གྱིས་རྒྱལ་པོ་ཤིན་ཏུ་གནས་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། མུན་པ་མི་སྣང་བ་ལ་མི་སྣང་བ་མ་མཛད་ཅིག་ཁྱོད་ཀྱི་ཡུལ་ན་དགའ་བ་ནི། མདོག་ཕུན་སུམ་
ཚོགས་པ་དང། མདོག་ངན་པ་དང། ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང། གཟུགས་བཟང་བ་དང། གཟུགས་ངན་པ་དང། རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་
རིགས་ངན་པ་དང། ནོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། དབུལ་བ་དང། གླེན་པ་དང། མཛངས་པ་དང། དེ་བཞིན་དུ་བཟོ་རྣམ་པ་དུ་མ་དག་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང། བཟོ་དག་
མཆིས་ཤིང་བཟོ་དག་སློབ་པ་དང། དབུལ་བ་དག་མཆིས་ཤིང་འབད་ན་ལོངས་སྤྱོད་རྙེད་པ་དང། ནད་པ་མཆིས་ཤིང་བགྱི་བ་དག་གིས་ནད་ལས་ལྡང་བ་དག་མཆིས་ཏེ་
རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། རྣམ་གྲངས་འདིས་ན། འདི་ལྟར་རིག་པར་བགྱི་སྟེ་ཆོས་དེ་དག་གི་རྒྱུ་ནི། མཆིས་ན། དེ་བདག་གིས་མི་འཚལ་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། གང་བདག་མི་

[283A]༄༅། །འཚལ་བ་དེ་མ་མཆིས་པ་ནི། མ་ལགས་ཏེ། བདག་བཟོ་མང་པོ་ནི། མ་འཚལ་ཅིང། གང་ཤེས་པ་དེ་བཟོ་གཞན་དག་མཆིས་པས་ཀྱང་མི་འཚལ་
ལོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ཤེས་པ་དེ་ནི། མཆིས་ཏེ། བདག་གིས་ཀྱང་ཤེས་པ་དེ་མ་འཚལ་ཏོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། དགེ་སྦྱོང་དང། བྲམ་ཟེ་མཛངས་ཤིང་ཀུན་གྱིས་བཀུར་
བ༑ ཤེས་རབ་དང་བཅས་པ་ཀུན་གྱིས་བཀུར་བ་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་ཞུ་བར་བགྱིའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་རྒྱལ་པོ་ཤིན་ཏུ་གནས་པས་གཞོན་ནུ་སྙིང་རྗེ་ཅན་དེ་ལ་
འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །གཞོན་ནུ། དེའི་ཕྱིར་མཛངས་པ་ཀུན་གྱིས་བཀུར་བ། ཤེས་རབ་དང་བཅོས་པ་ཀུན་གྱིས་བཀུར་བ། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་ཞུས་
ཤིག་དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐར་འོད་ཅེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །གཞོན་ནུ་སྙིང་རྗེ་ཅན་གྱིས་བར་སྣང་ལས་དེ་
གཞིན་གཤེགས་པ་སྐར་འོད་ཅེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བ་བཞུགས་ཏེ། དེ་ཞུ་བ་འདི་དག་གི་དོན་ལུང་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སྒྲ་ཐོས་སོ། །དེ་ནས་གཞོན་ནུ་སྙིང་
རྗེ་ཅན་དེའི་མཚན་མོ་འདས་ནས་རྒྱལ་པོ་ཤིན་ཏུ་གནས་པ་གལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་རྒྱལ་པོ་ཤིན་ཏུ་གནས་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། གང་

[283B]རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། །བདག་མཚན་མོ་འདི་ལ་མཆིས་ཉལ་བ་ན་བར་སྣང་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐར་འོད་ཅེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བ་བཞུགས་
ཏེ༑ དེ་ཞུ་བ་འདི་དག་གི་དོན་དུ་ལུང་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སྒྲ་ཐོས་ལགས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང། རྒྱལ་པོ་ཤིན་ཏུ་གནས་པས་གཞོན་ནུ་སྙིང་རྗེ་ཅན་དེ་ལ་འདི་
སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །གཞོན་ནུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐར་འོད་དེ་ཕྱོགས་གང་ན་བཞུགས། དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐར་འོད་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ཤིན་ཏུ་གནས་པ་དེའི་
སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་དང། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་མཁྱེན་ནས་ཇི་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པ་མངོན་པར་འདུ་
མཛད་པས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཤར་ཕྱོགས་སྣང་བར་མཛད་དོ་།གཞོན་ནུ་སྙིང་རྗེ་ཅན་དང། རྒྱལ་པོ་ཤིན་ཏུ་གནས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དང་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྐར་འོད་དེ་མཐོང་སྟེ། འོད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་སྣང་བར་མཛད་པའང་མཐོང་ནས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐར་འོད་ལ་སེམས་དད་པར་གྱུར་ཏོ་།དེ་སེམས་དད་ནས་གཞོན་ནུ་སྙིང་རྗེ་ཅན་དང། སྲོག་ཆགས་ཁྲི་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་དང་ལྷན་ཅིག་

[284A]༄༅། །ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐར་འོད་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐར་འོད་དེའི་སྤྱན་སྔར་ཞེས་ཆེ་བ་རབ་ཏུ་བྱས་ནས་ཕྱོགས་
གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་གཞོན་ནུ་སྙིང་རྗེ་ཅན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། སྟོན་པ་དཔེ་མེད་སེམས་ཅན་
རྣམས་ཀྱི་མགོན། །གསོ་བའི་སྤྱད་ལ་མཁས་ལ་ཞུ་བགྱི་བ། །ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་དག་གི་ཁམས། །མཚན་ཉིད་མི་འདྲར་གྱུར་པ་འདྲེན་པས་གསུངས། །མདོག་དང་
དབྱིབས་དང་རིགས་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །སྐྱེ་དང་རུས་དང་སྒྲ་ཡང་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །མིང་ཡང་གང་གིས་སྣ་ཚོགས་ཐ་དད་པའི་།ཁྱད་པར་ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་འདྲེན་པས་
གསུངས། །མདོག་དང་དབྱིབས་དང་རིགས་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །སྐྱེས་དང་རུས་དང་སྒྲ་ཡང་ཕུན་ཚོགས་དག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མཁྱེན་ལས་ཐམས་ཅད་འབྱུང། །གང་
དག་ཡོན་ཏན་གཞན་ནི་ངས་མ་བསྟན། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཐུགས་ལས་ཀུན་འབྱུང་སྟེ། །ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་བྱེད་པའི་སེམས་སྐྱེས་ཤིང། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་
སྟོབས་ཀུན་ཐོབ་པར་འགྱུར། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྐར་འོད་ཀྱིས་གཞོན་ནུ་སྙིང་རྗེ་ཅན་གྱི་བསམ་པ་

[284B] །དེ་ནས་གཞོན་ནུ་སྙིང་རྗེ་ཅན་གྱིས་འཛུམ་པ་མཛད་པར་རིག་ནས་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་ལེགས་པར་བཏབ་ནས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། འཇིག་རྟེན་ཕན་མཛད་འཛུམ་པ་གང། །མགོན་པོ་བདག་ལ་དེ་ལུང་སྟོན། །འགྲོ་བ་གང་དག་ཐོས་ནས་དང། །མཚུངས་མེད་
ལས་བྱུང་དག་ཏུ་འགྱུར། །རྐང་གཉིས་དབང་པོ་ཁྱོད་འཁོར་འདི་།མི་ཡི་སེངྒེའི་ལྷ་ལ་བལྟ། །རྒྱལ་བའི་ལུང་སྟོན་ནོད་པ་ལགས་།མི་མཆོག་གསུངས་ཤིག་ཐེ་ཚོམ་སོལ། །དེ་
ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐར་འོད་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ཤིན་ཏུ་གནས་པ་དེ་དང། སྲོག་ཆགས་ཁྲི་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་པོ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ཁྱོད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་གཞོན་ནུ་སྙིང་རྗེ་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་ཐེ་ཚོམ་མམ། ཡིད་གཉིས་ཟ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་
དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་སྙིང་རྗེ་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་
ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ་ནི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཞུགས་པར་འགྱུར་རོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་

[285A]༄༅། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩོམ་པ་འདི་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པའོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ་ནི། བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་འདིས་བསྟན་བཅོས་དེ་སྟོན་
ཏོ༑ ༑དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཁམས་དུ་མ་མཁྱེན་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་མཁྱེན་པ་ནི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལས་
ལས་ཉོན་མོངས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་འདིས་ལས་འདི་མངོན་པར་འདུས་བྱས། ཉོན་མོངས་པ་ལས་སེམས་རྗེས་སུ་དཔག་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་
སྤྱོད་པས་ཆགས་པའམ། སྡང་བའམ། རྨོངས་པའི་སེམས་རྗེས་སུ་དཔག་གོ་སེམས་ལས་གང་ཟག་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་དཔག་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་
ཅན་དེ་དག་གི་འགྲོ་བ་འདོགས་པར་མཛད་དོ། །གང་ཟག་འདིས་ལས་འདི་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པས། དེ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་འགྲོའོ། །གང་ཟག་འདིས་ལས་འདི་
མངོན་པར་འདུས་བྱས་པས། དེ་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་འགྲོའོ། །གང་ཟག་འདིས་ལས་འདི་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པས། དེ་གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དུ་འགྲོའོ། །གང་

[285B]རིས་སུ་འགྲོའོ། །གང་ཟག་འདིས་ལས་འདི་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པས་དེ་མིར་འགྲོའོ། །གང་ཟག་འདི་ས་ལས་
འདི་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པས་དེ་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོའོ། །གང་ཟག་འདིས་ལས་འདི་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པས་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོའོ་།འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རི་མོ་
མཁན་ནམ། རི་མོ་མཁན་གྱི་སློབ་མ་མཁས་པ་ཞིག་གིས་ཤིང་ལེབ་སྦྱངས་པའམ། རྩིག་པ་ལེགས་པར་བྱི་དོར་བྱས་པ་ལ་ཚོན་སྦྱར་ལེགས་པས་གཟུགས་གང་དང་གང་
བྱ་བར་འདོད་པ་དེ། དེ་ཉིད་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དེ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་ན་རི་མོ་མཁན་དེ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་ལས་ལས་ཉོན་མོངས་
པ་རྗེས་སུ་དཔག་སྟེ། ཚུལ་དེ་ལྟ་བུས་ཉོན་མོངས་པས་ལས་འདི་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཏེ། གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ལས་སྐྱེས་པའམ། གལ་ཏེ་ཞེ་སྡང་ལས་སྐྱེས་པའམ་
གལ་ཏེ་གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པའམ། གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལས་སྐྱེས་པའམ། གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པའམ་གལ་ཏེ་ཞེ་སྡང་དང་འདོད་
ཆགས་ལས་སྐྱེས་པའམ། གལ་ཏེ་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པའམ། གལ་ཏེ་གཏི་མུག་དང་འདོད་ཆགས་ལས་སྐྱེས་པའམ། གལ་ཏེ་གཏི་མུག་དང་ཞེ་སྡང་ལས་སྐྱེས་

[286A]༄༅། །པ་ཞེས་ལས་ལས་ཉོན་མོངས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་ཅིང། ཉོན་མོངས་པ་ལས་གང་ཟག་རྗེས་སུ་དཔག་གོ་དེ་ལ་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་གང་
ཟག་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཟག་འདི་ནི། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པ། གང་ཟག་འདི་ནི། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཡིན། གང་ཟག་འདི་ནི། དུད་འགྲོའི་
སྐྱེ་གནས་པ། གང་ཟག་འདི་ནི། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཡིན། གང་ཟག་འདི་ནི། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་པ། གང་ཟག་འདི་ནི། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་
རྟེན་དུ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཡིན། གང་ཟག་འདི་ནི། ལྷ་མ་ཡིན་པ་གང་ཟག་འདི་ནི། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཡིན། གང་ཟག་འདི་ནི། མི་
གང་ཟག་འདི་ནི། མིའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཡིན། གང་ཟག་འདི་ནི། ལྷ། གང་ཟག་འདི་ནི། ལྷའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཡིན། གང་ཟག་
འདི་ནི། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ། གང་ཟག་འདི་ནི། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ལས་ལས་ཉོན་མོངས་པ་
རྗེས་སུ་དཔག་ཉོན་མོངས་པ་ལས་གང་ཟག་རྗེས་སུ་དཔག་གང་ཟག་ལས་འགྲོ་བ་རྗེས་སུ་དཔག་འགྲོ་བ་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྗེས་སུ་དཔག་རྣམ་པར་སྨིན་པ་

[286B]འཁོར་བ་ལས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྗེས་སུ་དཔག་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་ནས་
ཉོན་མོངས་པ་དེ་ཟད་ན། ངེས་པར་འབྱུང་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པས་ལས་ཟད། ལས་ཟད་པས་མངོན་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ། གང་མངོན་པར་མ་གྲུབ་ན། དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་
ནོ༑ ༑དེ་གང་གིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་འདིའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཤིང་བསྡུས་པ་ལས་མེ་འབར་རོ། །ཤིང་ཟད་ན་
མེ་འཆི་སྟེ་འདིར་གཞན་གང་ཡང་མེ་མ་ཡིན་གྱི། ཤིང་གང་ཟད་ན། འཆིའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་ན། མྱ་ངན་ལས་འདའ་སྟེ། འདིར་གཞན་གང་ཡང་
སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་གྱི། གང་དེའི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ནི། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་
དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་བླ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་
དུ་བྱུང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་བླ་མ་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་བྲམ་ཟེ་ཟླ་བའི་སྨིན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། འདོན་

[287A]༄༅། །པ། སྔགས་འཛིན་པ། རིག་པ་གསུམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། སྒྲ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་དང། ཤེས་གསལ་དང་ལྔ་པ་སྟེ་སྔོན་བྱུང་བ་དང་བཅས་
པ་དང། ཚིག་གིས་ལུང་སྟོན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་འཕེན་པ་དང། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་རྒྱུད་དང་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་གྱི་རིགས་དང་མཐུན་པར་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པ། རང་
གི་སློབ་དཔོན་གྱི་གསུང་རབ་རིག་པ་གསུམ་ལ་མ་མགུ་ནས་དགེ་བའི་ཆོས་ཚོལ་ཏེ། དེ་བྲམ་ཟེ་ཀུན་གྱིས་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ཅིང། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་འཕེན་
པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། གསོ་བའི་དཔྱད་ཀྱི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། མཚན་མའི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། སྒྱུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་འཕྲུལ་དང། ཉེ་བའི་མིག་འཕྲུལ་དང། ཐགས་བཟང་རིས་ཀྱི་འཕྲུལ་དང། རབ་བཅོམ་གྱི་འཕྲུལ་དང། རུས་པའི་འཕྲུལ་
དང། བདེ་མཆོག་གི་འཕྲུལ་དང། གཞོན་ནུ་རྩེ་བ་དང། རིག་སྔགས་འཆང་རྩེ་བ་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྩེ་བ་དང། དེ་ལས་གཞན་པ་རྩེ་བའི་བསྟན་
བཅོས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ལ་འཇིགས་པ་མེད་དོ། །བྲམ་ཟེ་ཟླ་བའི་སྨིན་མ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་བླ་མ་ཞེས་བྱ་བ་

[287B] སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། དེས་མི་མཁྱེན་པའམ། མ་གཟིགས་པའམ། ཐུགས་སུ་མ་ཆུད་པའམ། མངོན་སུམ་
དུ་མ་མཛད་པ་ཅིའང་མེད་དོ། །ཞེས་ཐོས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་བདག་གི་སྔགས་ཀྱི་ལུང་དག་ལས་གང་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ནི། རྣམ་
པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། གཞན་དུ་ནི། མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཁྱིམ་ན་གནས་ན། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་ཏེ། གླིང་བཞིའི་དབང་ཕྱུག་རྣམ་པར་རྒྱལ་ཞིང་ཆོས་
ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆོས་དང་ལྡན་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང་ལྡན་ཏེ་དེའི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ནི། འདི་དག་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་དང། གླང་པོ་རིན་པོ་ཆེ་དང་
རྟ་རིན་པོ་ཆེ་དང། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང། བུད་མེད་རིན་པོ་ཆེ་དང། ཁྱིམ་བདག་རིན་པོ་ཆེ་དང། བློན་པོ་རིན་པོ་ཆེ་སྟེ། འདི་བདུན་ནོ། །ཡང་བུ་སྟོང་ཚང་བར་ཡོད་དེ། དཔའ་
ཞིང་རྟུལ་ཕོད་པ་ཡན་ལག་མཆོག་གི་གཟུགས་དང་ལྡན་པ་ཕ་རོལ་གྱི་སྡེ་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་སའི་དཀྱིལ་འདི་ཆད་པ་མེད་པ་དང། མཚོན་གྱིས་བདའ་བ་མེད་པར་རང་
གི་ཆོས་འབའ་ཞིག་གིས་ཤིན་ཏུ་གནས་སོ། །གལ་ཏེ་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེགས་གོས་ངུར་སྨྲིག་གྱོན་ཏེ་དད་པས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་

[288A]༄༅། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་བླ་མ་དེ། གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་འདི་དང་ལྡན་ནམ། འོན་ཏེ་མི་ལྡན་པ་བདག་གིས་བརྟག་གོ་གལ་ཏེ་སྐྱེས་
བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པར་མཐོང་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་སོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་ཟླ་བའི་སྨིན་མ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་
བྲམ་ཟེ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་དྲུག་ཅུ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་བླ་མ་དེ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་བླ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་མངོན་དུ་ཡང་དག་པར་དགའ་བའི་གཏམ་གྱི་རྣམ་པ་དག་བྱས་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ་ཕྱོགས་གཅིག་
ཏུ་འདུག་ནས་བྲམ་ཟེ་ཟླ་བའི་སྨིན་མ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་བླ་མ་དེའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་
ཅུ་རྩ་གཉིས་དག་བསམ་མོ། །བྲམ་ཟེ་ཟླ་བའི་སྨིན་མ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་བླ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་

[288B] ཟླ་བའི་སྨིན་མས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་བླ་མ་དེའི་སྐུ་ལ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་གཞན་
གཉིས་དང་གཉིས་དག་གི་དྲན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། འདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པ་དང། ལྗགས་རིང་བ་ལ་སོ་མ་ཉི་ཟའོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་བླ་
མ་དེས་བྲམ་ཟེ་ཟླ་བའི་སྨིན་མ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་ཞལ་ནས་ལྗགས་ཕྱུང་སྟེ་སྤྱན་དང་སྙན་གྱི་དྲ་བ་གཉིས་ལ་ལྗགས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་ཉུག་
པར་མཛད། ཀུན་རེག་པར་མཛད། ལྗགས་ཀྱིས་སྙན་གྱི་རྒྱུད་གཉིས་ལ་ཡོངས་སུ་ཉུག་པར་མཛད། ཀུན་ཏུ་ཉུག་པར་མཛད་དེ། མཚན་མ་ཇི་ལྟ་བུ་འབྱུང་བར་མཛད་པ་དེ་
ལྟ་བུའི་མཚན་མ་འབྱུང་བར་མཛད་པས་བྲམ་ཟེ་ཟླ་བའི་སྨིན་མ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་ལ་འདོམས་ཀྱི་སྦ་བ་སྦུབས་སུ་ནུབ་པར་མཐོང་ངོ། །དེ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་སོམ་ཉི་མེད། ཐེ་ཚོམ་མེད་ནས་དེ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ནས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་བླ་མ་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་བཙལ་ཞིང། ཁས་གཏུགས་ཏེ་

[289A]༄༅། །ལག་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་བཏེག་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས། བྲམ་ཟེ་ཟླ་བའི་སྨིན་མ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ཞེས་བགྱི་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་
ལྡན་འདས། བྲམ་ཟེ་ཟླ་བའི་སྨིན་མ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ཞེས་བགྱི་བ་ལགས་སོ། །ཞེས་བདག་གི་མིང་དང་རུས་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་གསོལ་ཏོ། །སེམས་ཀྱང་འདི་
ལྟར་བསྐྱེད་དོ། །བདག་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ནས་མ་དུལ་བ་རྣམས་འདུལ་བ་དང། མ་
གྲོལ་བ་རྣམས་དགྲོལ་བ་དང། མ་ཞི་བ་རྣམས་ཞི་བར་བགྱིད་པ་དང། མ་རྒལ་བ་རྣམས་བསྒྲལ་བ་དང། དབུགས་མ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དབུགས་དབྱུང་བ་དང། ཡོངས་སུ་མྱ་
ངན་ལས་མ་འདས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བ་དང། ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་འདྲེན་པར་གྱུར་ཅིག་དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་
གསུམ་གྱི་བླ་མ་དེས་བྲམ་ཟེ་ཟླ་བའི་སྨིན་མ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་འཛུམ་པ་མཛད་དོ། །འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་དེ་གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་
འདས་འཛུམ་པ་མཛད་པ་དེའི་ཚེ་འོད་ཟེར་ཁ་དོག་དུ་མ་དང། ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་དག་ཞལ་གྱི་སྒོ་ནས་བྱུང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་བླ་མ་

[289B]།དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་རིམ་གྲོ་བ་དགེ་སློང་ཞི་བའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེ་སྟན་ལས་ལངས་
ནས་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་
བླ་མ་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་གསོལ་བ། འདྲེན་པ་དཔའ་ཆེན་རྒྱུ་མ་མཆིས་པར་འཛུམ་མི་མཛད། །གླང་པོ་ཆེན་པོ་འཛུམ་མཛད་རྒྱུ་ཅི་བདག་ལ་གསུངས། །འདྲེན་པ་འཇིག་
རྟེན་གསལ་མཛད་འཛུམ་པའི་རྒྱུ་གསུངས་ཤིག་ཁྱོད་སྲས་གང་དག་ཐོས་ནས་མགུ་ཞིང་དགའ་བར་འགྱུར། །བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཆོས་དག་འཐོབ་པར་འགྱུར། །
བདུད་ཀྱང་འཇོམས་པར་འགྱུར་ཞིང་ལམ་ཆེན་སྦྱོང་བར་འགྱུར་།འདྲེན་པ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང། །འདྲེན་པ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་
འགྱུར༑ ༑ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་སྲས་ཀྱིས་འབད་པ་དོན་ཡོད་ཅིང། །སློབ་ཚེ་འཇིགས་པ་མེད་ཅིང་ཞུམ་པ་མེད་པར་འགྱུར། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་
གྱི་བླ་མ་དེས་རིམ་གྲོས་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་རྒྱུ་མེད་འཛུམ་མི་མཛད། །སྲས་ཀྱི་བསམ་པ་མཁྱེན་ནས་འཇིག་རྟེན་དོན་གྱི་ཕྱིར་

[290A]༄༅། །སེམས་ཅན་འཇིག་རྟེན་དོན་དུ་འདྲེན་པ་འཛུམ་པ་མཛད་།བྲམ་ཟེ་ཟླ་བའི་སྨིན་མ་དཔའ་པོ་མཁས་པ་འདི། །ང་ལ་མཆོད་པ་བྱས་ཤིང་བསྟན་
ལ་དད་པ་རྙེད། །བསྐལ་པ་བྱེ་བ་དྲུག་ཅུར་ལོག་པར་མི་འགྲོ་ཞིང་།དེ་ནས་མི་རུ་འོངས་ནས་འཇིག་རྟེན་སངས་རྒྱས་འགྱུར། །མཚན་ནི་འཇིག་རྟེན་གསལ་མཛད་སེམས་
ཅན་ཐུགས་བརྩེ་ལྡན། །དེ་ཡི་སྐུ་ཚེ་ལོ་ནི་བྱེ་བ་བརྒྱད་ཅུང་འགྱུར། །ཉན་ཐོས་འཁོར་ནི་བྱེ་བ་བདུན་ཅུ་དག་ཏུ་འགྱུར། །ལོ་ནི་བྱེ་བ་དགུ་བཅུར་རྐང་གཉིས་མཆོག་གནས་ཏེ། །
ཉན་ཐོས་འདུས་པ་བརྒྱད་ཅུ་དེ་ཡི་རྣམ་པ་ནི། །དམིགས་མེད་གྲགས་པ་ཆེན་པོ་འདུས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །བློ་མཆོག་ལྡན་པ་མྱ་ངན་འདས་པའི་དམ་ཆོས་ལོ། ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་
ཅུར་གནས་ཏེ་ལྷ་མི་དག་གིས་སྤྱོད། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྲམ་ཟེ་ཟླ་བའི་སྨིན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་
ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྲམ་ཟེ་ཟླ་བའི་སྨིན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་བློ་ལ་དད་པ་མང་དུ་བྱ། བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པར་ཡང་བྱ། མངོན་པར་བརྩོན་པར་ཡང་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་ཁམས་སྣ་ཚོགས་

[290B]པ་སྤྱོད་པ་ན་ཇི་ལྟར་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་དག་
གི་ཁམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་དེས་པར་ཇི་ལྟར་ཆོས་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཏེ་མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་
དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་དགེ་བའི་མིག་ཅེས་བྱ་བ་ནས་རང་གི་ཆོས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་ནང་ན་གནས་པའི་བར་ཞིག་བྱུང་
ངོ། །དེའི་ཚེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་སྤྱན་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོགས་པ་མེད་པའི་སྤྱན་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནི། གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོ་
དག་བྱུང་ངོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སེམས་ཅན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སམ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དུ་གང་མ་སྐྱེས་ཏེ། སྔོན་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང། དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་སྤྱན་དེ་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་

[291A]༄༅། །ཏུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་སྤྱན་གྱིས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་བསམ་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དག་གི་བསྔགས་པ་བརྗོད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་
འགྲུབ་པར་འགྱུར་བས། དེ་དག་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ལུས་དང། པགས་པ་དང། རྒྱུས་པ་དང། རུས་པ་བསྐམས་ཤིང་ཁོག་པ་དང། ཤ་དང། ཁྲག་ཡོངས་སུ་
བསྐམས་ཀྱང་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བརྩོན་འགྲུས་བཏང་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དག་མི་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་བརྩོན་
འགྲུས་བརྩམས་པ་དེ་དང་ལྡན་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་སྤྱན་དེ་ནི། དེ་
དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་གཤེགས་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་བཙུད་དེ། དེ་དག་
ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་ཞིང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བཀོད་དོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་

[291B]པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་དགེ་བའི་མིག་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ།།
དེ་ལྟ་བས་ན། དེ་ཕྱིན་ཆད་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་ངོམས་པ་མེད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་ཇི་ཙམ་དུ་སེམས་
ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་སྟེ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་གྲངས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་ནུས་པ་གང་ཡང་མེད་དེ་
ངས་སེམས་ཅན་དེ་སྙེད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླས་སོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་གྲངས་གདགས་པར་ཡང་མི་ནུས་ཏེ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་མི་གཅད་པར་བྱ་
བའི་ཕྱིར་ཞུགས་ནས་ངས་སེམས་ཅན་དེ་སྙེད་ཅིག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡོངས་སུ་བཙུད་ཅིང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་
བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་མི་གཅད་པར་བྱ་བ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་
དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཐོབ་ནས་བདག་གི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཇི་ལྟར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་

[292A]༄༅། །པ་དུ་མ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཏེ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་མགར་བ་
ལེགས་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་མ་གང་བ་མཛངས་ཤིང་གསལ་ལ་ཡིད་གཞུངས་པ། བཟོ་རྣམས་ལ་བསླབས་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེ་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་བྱས་བས་གསེར་གྱི་གཟུགས་བརྙན་
ལ་འཇུག་པ་ཤེས། ལྡང་བའང་ཤེས། རིན་ཡང་ཤེས་སོ། །དེ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པའི་གསེར་གྱི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རིན་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་མེད་པས་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་
སུ་རྒྱ་ཆེར་ཀྱེ་མ་མགར་པ་འདི་མཁས་སོ། །ཞེས་གྲགས་པ་དང་སྒྲ་དང། ཚིགས་སུ་བཅད་པས་མངོན་པར་འཕགས་སོ། །འདི་བཟོའི་མཆོག་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་
འཁོར་གྱི་བར་དུ་གྲགས་ནས་དེའི་རྙེད་པ་དག་ཀྱང་བྱུང་སྟེ་རྒྱལ་པོ་དེའི་གོས་དག་བྱིན། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བཟོ་བོ་དེའི་ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་
ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་མགར་པ་ལེགས་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་མགར་བ་
ལེགས་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་

[292B]པའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་དུ་མ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཏེ། མཽངྒལ་
གྱི་བུ༑ སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་འང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་མཛངས་ཤིང་གསལ་ལ་
ཡིད་གཞུངས་པ་མཉེན་ལ་མཐུན་པ་དང། ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པ་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་མང་པོས་མནོས་ཤིང་མངོན་པར་དགའ་བ། དུས་ཤེས་པ་དང། དུས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་དང། མ་
ཤེས་པ་དང། ཕ་ཤེས་པ་དང། བདག་ཤེས་པ་དང། འཁོར་ཤེས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་བསམ་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ཤིང་ཚིག་སྨྲས་པ་ཙམ་གྱིས་སེམས་ཅན་དག་གི་བསམ་
པ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེའི་བུ་མོ་འགྲོ་བའི་དཔའ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ། བསམ་པ་རྒྱ་ཆེ་བ། འདོད་ཆགས་ཆུང་བ་
ཞེ་སྡང་ཆུང་བ། གཏི་མུག་ཆུང་བ། མིའི་མདོག་ལས་འདས་ཤིང་ལྷའི་གཟུགས་ཀྱི་མདོག་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པ། བྲོ་གར་གྱི་བཟོ་ལ་མཆོག་ཏུ་མཁས་པ། ཆོ་ག་ལ་མཁས་
པ༑ མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིག་འཛིན་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེའི་ཚེ་དེར་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་མང་པོ་འདུས་ཤིང་ཚོགས་མང་པོ་འཁོད་དོ། །དེ་ནས་གར་མཁན་

[293A]༄༅། །གྱི་བུ་མོ་འགྲོ་བའི་དཔའ་མོ་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་ནས་ཚོགས་ཀྱི་དབུས་སུ་འདུག་སྟེ་གླུ་དབྱངས་འདི་དག་བླངས་སོ་།ལང་ཚོ་འདི་དག་རི་བོའི་ཆུ་
ལྟར་འགྲོ། །སྐད་ཅིག་ཐང་གཅིག་ཡུད་ཙམ་ཤིན་ཏུ་ལྟུང། །བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་རབ་ཏུ་མྱོས་པ་དག་བརྒྱལ་ཞིང་གཡོ་བའི་ཤུགས་ཀྱང་མི་ཤེས་སོ། །སྟོན་ཀའི་སྤྲིན་སྟུག་སྙིང་པོ་མེད་
པ་དང། །འཕྱར་པའི་ཤུགས་ལྟར་ལང་ཚོ་འགྲོ་བ་ཡིན། །གང་དག་གཟུགས་ཀྱི་བཅིང་བས་བཅིངས་པ་ནི། མི་རྟག་མི་ལྟུང་བར་ནི་མི་འཛིན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་བུས་པ་ཁྱེའུ་མ་མ་
ལྟར༑ ༑མི་མཁས་བློ་གྲོས་ངན་པ་དེ་དག་ནི། །ཡིད་སླུ་འཆི་བར་འགྲོ་བ་མི་ཤེས་སོ། །དེ་དག་འབྲས་བུ་མེད་པས་མ་སྤགས་པ། །དེ་ནི་མི་རྟག་འཇིག་པས་སྐེམ་པར་བྱེད། །
བསོད་ནམས་མེད་པ་འཆི་མཐས་སྲོག་འཇོམས་སོ། །མཁས་པ་གང་དག་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ལ། །རྟག་ཏུ་བརྩོན་པ་ལང་ཚོ་དགའ་འབྲེལ་ལ། །མཁས་པ་དེ་ཡིས་དགའ་
བར་མི་བྱའོ། །མཁས་པས་བདེ་པར་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ལ། །ལང་ཚོ་མི་རྟག་སྙིང་མེད་བརྟག་པར་གྱིས། དགའ་བ་དེ་ཡིས་ལང་ཚོ་སྔོན་དུ་འཕྲོག། གལ་ཏེ་སྐྱེ་
བོ་མཁས་པ་མཛངས་པ་དག་འདི་དག་བདག་མེད་ལང་ཚོ་རྟོགས་པར་བྱེད། །ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་རང་གི་རྫས་ཚོལ་བ། །དེ་བཞིན་དགའ་བས་རང་གི་རྫས་ཚོལ་ལོ། །གང་

[293B] དེ་བཞིན་ལང་ཚོ་བདག་གི་དོན་བྱེད་དེ། །བདག་ནི་གང་གིས་བརྙས་པའི་སྣོད་འདྲའོ་།ཇི་སྲིད་ལང་ཚོ་ལ་ནི་བདག་གནས་པ། །སྟོབས་
དང་བརྩོན་འགྲུས་བདག་གིས་ཉམས་མི་བྱ། །བདག་གི་ལང་ཚོ་རྒ་བས་སྔོན་འཕྲོག་པས། །རྒྱལ་བའི་བསྟན་ལ་བདག་གིས་སྦྱར་བར་བྱ། །ལང་ཚོའི་རྣམ་པ་གང་དག་འཕྲོག་པ་
ནི༑ ༑ཀྱེ་མ་བསམ་པ་བསླུས་ཤིང་སྟོབས་ཉམས་སོ། །ལང་ཚོའི་རྣམ་པ་དེ་ཡི་སྐད་ཅིག་ལ། །མི་རྟག་སྟོབས་ཉམས་མི་སླ་མ་ཡིན་ནོ་།ལང་ཚོ་མི་རྟག་དེ་ཡི་སྐད་ཅིག་ལ། །ཡོངས་སུ་བརྟག་
པར་བྱ་བ་མི་སླ་སྟེ། །དེ་བས་མི་ནི་ལང་ཚོ་འཛིན་པའི་ཚེ་།རྒ་བཟད་པར་བྱ་ལ་འབད་པར་གྱིས། །ལང་ཚོ་རྒ་བས་ཡལ་ཅིང་རྒས་པ་དང། །ཉམས་པས་ཆོས་ནི་གཏད་པར་མི་ནུས་སོ། །
མཁས་པ་གང་དག་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ལ། །སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་བདུད་རྩི་ཚོལ་པ་ཡིན། །མེ་ལ་ཆུ་ཡིས་བཏབ་ན་མི་འབར་ལྟར། །བདུད་ཀྱི་ཞགས་པ་དེ་ཡིས་གཅོད་པར་བྱེད། །དེ་
ལྟ་བས་ན་ལང་ཚོ་འཛིན་པ་ན། །བདེ་བར་གཤེགས་ཀྱི་བསྟན་ལ་སྤྱད་པར་གྱིས། །ལང་ཚོ་སྤྱོད་པ་བདུད་ཀྱི་འཁོར་ལས་རྒྱལ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་
དུས་ན་བུ་མོ་འགྲོ་བའི་དཔའ་མོ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་གར་མཁན་གྱི་བུ་མོ་འགྲོ་བའི་དཔའ་མོ་

[294A]༄༅། །ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན་རྒ་བའི་ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་ཐལ་བར་མ་བརླག་པ་དེ་སྲིད་དུ་མཁས་པས་བདུད་རྩི་ཁོང་དུ་
ཆུད་པར་བྱ་བ་ལ་འབད་བར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་གཞན་ཡང་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བདག་གིས་ཆོས་གང་དག་ཡོངས་སུ་
ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་མི་འགག་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཏེ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་
པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲགས་པ་མ་སྨད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེའི་གསུང་རབ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱོད་པ་བླ་མ་ཞེས་
བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། ཡི་དམ་བླངས་པ་ལས་མི་གཡོ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེའི་ཡི་དམ་གྱི་ཚུལ་ནི། འདི་དག་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་བདག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སེམས་
ཅན་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་ན་དེ་སྲིད་དུ་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་
འཚང་མི་རྒྱའོ། །ཇི་སྲིད་དུ་བདག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་གང་སེམས་ཅན་སྐྱེས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བ་བདེ་བའི་ལམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་

[294B] དེ་སྲིད་དུ་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱའོ། །དེ་བཞིན་ཏུ་སྦྱར་ཏེ་ཇི་སྲིད་དུ་
བདག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སེམས་ཅན་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྤངས་ཤིང་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པར་མ་གྱུར་ན། དེ་སྲིད་དུ་
བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱའོ། །ཇི་སྲིད་དུ་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་
རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་མ་གྱུར་ན་དེ་སྲིད་དུ་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱའོ་།གལ་ཏེ་བདག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྒྲའམ། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་ཐོབ་པའམ་
ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ན། དེ་སྲིད་དུ་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཆང་མི་རྒྱའོ། །གལ་ཏེ་བདག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཞིང་དེར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྒྲ་ཡོད་ན། དེ་སྲིད་དུ་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱའོ། །གལ་ཏེ་བདག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་

[295A]༄༅། །ཞིང་དེར་སེམས་ཅན་སྐྱེས་པ་ད་དག་ཐམས་ཅད་སྲིད་པ་ཐ་མ་པར་མ་གྱུར་ན། དེ་སྲིད་དུ་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོན་ལམ་གྱིས་གནས་པ་ནི། མ་གཏོགས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་འདི་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གཞན་
དང་ཡང་ལྡན་ནི། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ཁྱོད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་བླ་མ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་
བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་སྤྱོད་པ་བླ་མ་ཞེས་བྱ་པར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་
པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཡི་དམ་ལ་བརྟན་པར་བྱའོ། །བམ་པོ་བཅུ་དྲུག་པ། མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཏེ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་འཁོར་བ་
དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་ཟླ་སྦྱིན་གྱི་བུ་མོ། བུ་མོ་གྲངས་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཟུགས་བཟང་ཞིང་མཛེས་པ། བལྟ་ན་སྡུག་པ་
ཁ་དོག་བཟང་མོ་རྒྱས་པ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་ཕ་མས་ཁྱིམ་ཐབ་ལ་བཏང་བར་བྱས་སོ། །དེས་ཕ་མ་དེ་དག་ལ་སྨྲས་པ། ཡབ་ཡུམ། བདག་ནི། ཁྱིམ་ཐབ་མི་

[295B] །དེའི་ཕ་མས་སྨྲས་པ། བུ་མོ། ཁྱོད་ཀྱི་བསམ་པ་ཅི་ཡོད། དེས་སྨྲས་པ། །ཡབ་ཡུམ། བདག་ནི། ཁྱིམ་ཐབ་མི་འཚལ་ཏོ་།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། ཡབ། ཇི་ཙམ་དུ་ཉེ་བར་
ལེན་པ་དེ་ཙམ་དུ་སྡུག་བསྔལ་བ་ལགས་སོ། །གང་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་མཆིས་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་མ་མཆིས་སོ། །ཡབ། གཟིགས་ཤིག་ཁྱིམ་ཐབ་མཆིས་པ་ལ་ནི། ཁྱིམ་ཐབ་གྱི་
མྱ་ངན་མཆིས་ལ། ཁྱིམ་ཐབ་མ་མཆིས་པ་ལ་ནི། ཁྱིམ་ཐབ་ཀྱི་མྱ་ངན་མཆིས་སོ། །བུ་མཆིས་པ་ལ་ནི། བུའི་མྱ་ངན་མཆིས་ལ། བུ་མ་མཆིས་པ་ལ་ནི། བུའི་མྱ་ངན་མ་མཆིས་
སོ༑ ༑འཛིན་པ་མཆིས་པ་ལ་འཛིན་པའི་མྱ་ངན་མཆིས་ལ། འཛིན་པ་མ་མཆིས་པ་ལ་ནི། འཛིན་པའི་མྱ་ངན་མ་མཆིས་ཏེ། བདག་འཛིན་པ་དེས་འཚལ་ཏོ། །འཛིན་པ་མཆིས་ན་
ནོངས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་སྟེ། བདག་ཁྱིམ་ཐབ་དེས་འཚལ་ཏོ་།གནོད་པས་འཚལ་ཏོ། །ཡབ། སེམས་ཅན་དག་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ལ་མོས་ཏེ་གང་འཁོར་བ་ལ་དགའ་བ་
དེ་དག་ལ་ནི། འཛིན་པ་འཚལ་གྱི། ཁང་འཁོར་བ་ལ་མི་དགའ་བ་དེ་དག་ལ་ནི། འཛིན་པ་མི་འཚལ་ཏེ། བདག་ཀྱང་འཁོར་བ་ལ་གློ་བ་མི་དགའ་སྟེ། དེས་ན། བདག་འཛིན་
པ་མི་འཚལ་ལོ། །གང་གིས་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས། དེ་བདེ་བ་ཞེས་བགྱིའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བུ་མོ་གྲངས་ལས་འདས་པ་

[296A]༄༅། །ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བུ་མོ་གྲངས་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །
མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། ངའི་སྔོན་གྱི་ལྟར་ད་ལྟར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འཛིན་པ་ཡོད་ན། སྡུག་བསྔལ་དུ་འགྱུར་ཞིང་འཛིན་པ་མེད་ན། སྡུག་བསྔལ་དུ་མི་
འགྱུར་རོ། །ཞེས་རིག་པར་བྱས་ནས་འཛིན་པ་མེད་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་པའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་
དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་ཤེས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་རབ་
ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཏེ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་
དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་མཚོན་མགར་རྒྱལ་སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཞིབ་མོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཤིན་ཏུ་བསླབ་པ། རྒྱའི་ལས་ཐམས་ཅད་ལ་ཤིན་ཏུ་བསླབ་པ། སྣོད་ཀྱི་རྒྱ་
ཐམས་ཅད་འབྲི་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་ནས་མཚོན་མགར་རྒྱལ་སྡེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏ། བདག་གིས་བཟོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སོ་སོའི་རྒྱ་བཟུང་སྟེ། གང་བདག་གིས་བཟོ་སོ་སོའི་

[296B] །དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐའ་ཡས་གཟིགས་ཞེས་བྱ་བ་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་
མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །དེ་སྔོན་གྱི་གཉེན་སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་
རྙིང་པ་ལྷ་སྙིང་རྗེ་ཅན་ཞིག་བར་སྣང་ལ་འདུག་སྟེ། རང་གི་གཟུགས་ཀྱི་མདོག་མི་སྣང་བར་བྱས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ་གྲོགས་པོ་ཡང་དག་སངས་རྒྱས་རྐང་གཉིས་མཆོག་བྱུང་
བཞུགས། །འཇིག་རྟེན་རྣམས་ལ་བརྩེ་མཛད་མཆན་ནི་མཐའ་ཡས་གཟིགས་།སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་མཛད་ཆོས་ཀུན་ཕ་རོལ་གཤེགས། །ཞུས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐར་མཛད་སྟོན་པ་ཐེ་
ཚོམ་སེལ། །དེ་ནི་ཇི་ལྟ་བཞིན་དུ་ཀུན་མཁྱེན་དེ་དྲུང་སོང་།བསྙེན་བྱོས་བསམ་པ་ཞུས་ཏེ་དེ་ནི་ཐོས་ནས་སྒྲུབས། །སྟོན་པ་དེ་ཉིད་གསུངས་པ་ངེས་ཏེ་གཞན་ཚིག་མིན། དེ་ཡིས་དེ་
གསུང་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབས། །དེ་ནས་མཚོན་མགར་རྒྱལ་སྡེ་ལྷ་དེའི་སྤོབས་པ་ཐོས་ཏེ། དེའི་མཚན་མེ་འདས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐའ་ཡས་
གཟིགས་དེ་དག་ལྟར་གང་ན་བཞུགས་ཞེས་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་ལོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་མཐོང་བར་བྱ་བ་མི་ཤེས་ན་གར་འགྲོ་བར་བྱ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ག་ལ་བཞུགས་

[297A]༄༅། །ཞེས་ཤིན་ཏུ་བསྒོམ་མོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐའ་ཡས་གཟིགས་དེས་མཚོན་མགར་རྒྱལ་སྡེའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་དུས་ཚིགས་ལ་བབ་
པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་མངོན་པར་སྤྲུལ་ནས་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ་མཚོན་མགར་རྒྱལ་སྡེ་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་གསུངས་
པ༑ ཁྱོད་གང་ཚོལ་བ་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས། །བཟང་པོ་དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་སྤྱིར་བཞུགས་གང་འདོད་ཞུས། །ང་ནི་ཞུས་པའི་ལན་འདེབས་ང་ནི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད།།
ཁྱོད་ཀྱི་ཡིད་ལ་གང་བསམ་མྱུར་དུ་ཞུ་བ་ཞུས། །ཞི་བའི་ཡིད་ཀྱིས་བཟོ་གང་རྣམ་པ་ཞུ་བ་ནི། །འཇིག་རྟེན་གང་དུ་ཅུང་ཟད་བཟོ་ནི་བདག་མ་འཆལ། །རྒྱལ་སྡེ་སངས་རྒྱས་
རབ་སྣང་ཞུ་བ་ཞུས་པ་དང། སྟོན་པ་ཀུན་གཟིགས་འདྲེན་པས་དེ་ཡི་ལུང་བསྟན་མཛད། །གང་ལ་བཟོ་མེད་གང་ན་ནམ་ཡང་བཟོ་བོ་མེད་།ཆོས་ཀུན་མ་སྐྱེས་འདི་ནི་
མི་མཆོག་བཟོ་ཡིན་ནོ། །ང་ཡི་བཟོ་འདི་བསླབ་དང་མྱུར་དུ་བཟོ་བོར་འགྱུར། །བཟོ་རྣམས་ཀུན་ལ་བསླབ་པས་སྲོག་ཆགས་དོན་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་མཚོན་མགར་རྒྱལ་
སྡེས་སའི་ཕྱོགས་དེ་ཉིད་དུ་མ་གཡོས་པར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་དེ་ཉིད་ཐོབ་བོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ཁྱོད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་མཚོན་མགར་རྒྱལ་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་

[297B] ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་མཚོན་མགར་རྒྱལ་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །བླ་ན་མེད་པའི་བཟོ་བསླབ་བོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་
ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་སློབ་པར་འདོད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་བསླབ་པར་
བྱའོ༑ ༑མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་བསླབས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མདག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཏེ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་
དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྟོག་པ་ངེས་པར་དཔྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྩ་བ་འབྱིན་པ་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ།།
དེ་གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང། ཡུལ་འཁོར་དང། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་དུ་ཞུགས་ནས་རྩ་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་ཡོངས་སུ་རྒྱུ་བ་པ་
འཆར་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཀུན་ལ་བསླབ་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེས་རྟོག་པ་ལ་ངེས་པར་སེམས་པ་རྩ་བ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་མདུན་དུ་རྩ་བ་ཤེས་པ་རབ་ཏུ་

[298A]༄༅། །སྟོན་ཏོ༑ ༑ཞེས་ཐོས་སོ། །ཐོས་ནས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་པ་འདི་ལྟ་བུར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་མི་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་
བདག་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་པ་རིག་པར་བྱའོ་སྙམ་མོ། །དེ་རྩ་བ་ཤེས་པ་ཐོས་ནས་དེ་དགོན་པར་སོང་སྟེ་བས་མཐའི་གནས་མལ་དུ་གནས་བཅས་ནས་བདག་གིས་འཇིག་
རྟེན་གྱི་ཤེས་པ་གང་ལས་བཙལ་བར་བྱ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་གོ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་པ་ལུས་འདི་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་བཙལ་བར་མི་བྱའོ་སྙམ་
མོ༑ ༑དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་འདི་དག་གང་ཡིན་ཞེས་དེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་འདི་ལྟར་སེམས་སྐྱེས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔ་དག་གོ་དེ་དག་ནི། སྐྱེ་
བ་དང། རྒ་བ་དང། ན་བ་དང། འཆི་བས་འཇིག་རབ་ཏུ་འཇིག་།རྣམ་པར་རབ་ཏུ་འཇིག་ཤིག་ཤིག་པོར་འགྱུར། ལྷོད་ལྷོད་པོར་འགྱུར་རྙིང་པར་འགྱུར། ཁ་དོག་ངན་
པར་འགྱུར་རོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གང་གིས་འཇིག་རྟེན་འདི་ཉིད་དེ་ལྟར་ཤེས་ན། རྒ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དག་འགག་པར་འགྱུར། ན་བའི་སྡུག་བསྔལ་ངག་འགག་པར་
འགྱུར༑ འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་དག་འགག་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སེམས་ཅན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་འཇིག་པའི་

[298B] རབ་ཏུ་འཇིག་པའི་ཆོས་སུ་སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་སོ། །སྙམ་ནས་དེ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ཉིད་ལས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཐོབ་སྟེ། བདག་གིས་སེམས་ཅན་འདི་
དག་འཇིག་རྟེན་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱའོ་སྙམ་མོ། །དེ་འདི་ཉིད་ལ་བརྩོན་པས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཐོབ་སྟེ། དེ་རང་གི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གིས་རྩེའོ། །མངོན་
པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་དག་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏེ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་དག་འགྲོ་བ་ལྔར་རྣམ་པར་རྒྱུག་པ་མཐོང་ངོ། །
དེས་ན༑ སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་དོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ཁྱོད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་
ཡོངས་སུ་རྒྱུ་བ་བ་འཆར་ཀ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ཡོངས་སུ་རྒྱུ་བ་པ་འཆར་ཀ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །
ངས་གང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ལ་བཀོད་དོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་
ལྔ་པོ་དེ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་སོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་

[299A]༄༅། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་འཇིག་རྟེན་བདག་གི་ལུས་འདོམ་གང་ཙམ་པ་འདི་ཉིད་རིག་པར་བྱ། འཇིག་རྟེན་ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འཇིག་རྟེན་འགོག་པ་དང་འཇིག་རྟེན་འགོག་པར་
འགྱུར་བའི་ལམ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དག་པའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་
སྣ་ཚོགས་དུ་མ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཏེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པར་བྱས། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བཟོད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང་
བསམ་གཏན་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པར་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་གྲངས་
མེད༑ བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། གཞལ་དུ་མེད། གཞལ་གྱིས་མི་ལང། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་འཁོར་བ་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དེད་དཔོན་སྙིང་རྗེ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་
མཛངས་ཤིང་གསལ་ལ་ཡིད་གཞུངས་པ། ཕྱོགས་ལ་མཁས་པ་དང་ཕྱོགས་མཚམས་ལ་མཁས་པ་དང། དོན་ལ་མཁས་པ་དང། དོན་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པ་

[299B] རྒྱུ་སྐར་ལ་མཁས་པ་དང། ཉིན་མོ་ལ་མཁས་པ་དང་ཐང་གཅིག་ལ་མཁས་པ་དང། སྐད་ཅིག་ལ་མཁས་པ་དང། ཡུད་ཙམ་ལ་མཁས་པ་དང། ཐབས་ལ་མཁས་པ་
དང། ངན་སོང་ལ་མཁས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་ངེས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་མཚན་དང་བཀྲ་ཤིས་བྱས་ནས་ཚོང་བ་ལྔ་བརྒྱ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཞུགས་སོ། །
དེར་ཚོང་པའི་དེད་དཔོན་འདྲེན་པ་དེ་ཚོང་པ་དེ་དག་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་གཏམ་སྨྲའོ། །འཇིག་རྟེན་འདིའི་ཤར་ཕྱོགས་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ན་གཞན་ནི། སྐྱེ་
གཞན་ནི། འགག་གཞན་ནི། འཇིག་གཞན་ནི། འབྱུང། གཞན་ནི། ཞིག་ནས་གནས། གཞན་ནི། བྱུང་ནས་གནས། གཞན་ནི། བྱུང་སྟེ། གྲོགས་པོ་དག་འཇིག་རྟེན་གྱི་
ཁམས་དེ་དག་ནི། མཐའ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དག་ན་སེམས་ཅན་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་སེམས་ཅན་རིགས་དམའ་བ་
ཡོད༑ སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི། ཕྱུག་ཁ་ཅིག་ནི། དབུལ། སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི། བྲན་ཡིན། ཁ་ཅིག་ནི། རྗེ་བོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་སྤྱི་ཤེས་པ་དང། ཁྱད་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དུ་
མ་འདི་ནི། འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གྲོགས་པོ་དག་དེ་ལྟ་བས་ན། འཇིག་རྟེན་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་

[300A]༄༅། །དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དེད་དཔོན་སྙིང་རྗེ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་
དེད་དཔོན་སྙིང་རྗེ་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འཇིག་རྟེན་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྱོད་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ། །མཽངྒལ་
གྱི་བུ༑ ངས་གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་
འདུས་བྱས་ཏེ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་
ཞེས་བྱ་བ་གཟུགས་ཀྱིས་འཚོ་བ་གཟུགས་བཟང་ཞིང་མཛེས་ལ་བལྟ་ན་སྡུག་པ། ཁ་དོག་བཟང་པོ་རྒྱས་པ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེས་སྐྱེས་བུ་གང་དང་གང་དུ་འགྲོ་
བར་འགྱུར་བ་དེ་དང་དེར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་སྟེ། བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི། མི་སྟོན་ཅིང། གར་ཡང་རྗེས་སུ་མི་གཏོང་ངོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་འདུ་
བྱེད་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་སོ་སོར་བརྟགས་ན་དངོས་པོ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། འདུ་བྱེད་རྣམས་གང་ཡང་ངེས་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་གཙང་བར་རྟོག་ན་གཙང་བའི་ཁ་

[300B] གལ་ཏེ་མི་གཙང་བར་རྟོག་ན་མི་གཙང་བའི་ཁ་དོག་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། གལ་ཏེ་བདེ་བའམ། གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བའམ། གལ་ཏེ་རྟག་པའམ། གལ་ཏེ་
མི་རྟག་པའམ། གལ་ཏེ་མཚན་མའམ། གལ་ཏེ་མཚན་མ་མེད་པར་རྟོག་ན་དེའི་ཁ་དོག་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལ་གཙང་བར་རྟོག་པ་ནི། འཆིང་ལ། མི་གཙང་
བར་རྟོག་པ་ནི། ཐར་པའོ། །བདེ་བར་རྟོག་པ་ནི། འཆིང་ལ། སྡུག་བསྔལ་དུ་རྟོག་པ་ནི། ཐར་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། རྟག་པ་ནི། འཆིང་ལ། མི་རྟག་པ་ནི། ཐར་པའོ། །
བདག་ནི། འཆིང་ལ། བདག་མེད་པ་ནི། ཐར་པའོ། །མཚན་མར་རྟོག་པ་ནི། འཆིང་ལ་མཚན་མ་མེད་པར་རྟོག་པ་ནི། ཐར་པའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འདོད་པ་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འདོད་པས་གཙང་བའི་
མཚན་མ་སྤང་བར་བྱ་ཞེང། མི་གཙང་བའི་མཚན་མ་ལ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། མཚན་མ་སྤང་བར་བྱ་ཞིང་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་བསྟེན་པར་བྱ་བའི་
བར་དུ་སྟེ། ཐར་པའི་ལམ་ནི། དེ་ཡིན་ནོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་ཞེ་ན། མཽངྒལ་གྱི་བུ་

[301A]༄༅། །འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་
འདོད་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྟེན་པ་བརྩོན་པ་མི་གཏང་བར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་
རོལ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་ཡང་དག་འཕགས་ཞེས་བྱ་བ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དཔག་ཏུ་
མེད་པ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་ཉལ་བའི་རྨི་ལམ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གཏམ་ཡང་དག་
པར་བརྗོད་པ་འཇུག་པ་ལ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་ཅིའང་མི་མཐོང་སྟེ་ཇི་ལྟར་འདིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འདྲིས་པར་བྱས་སོ་།དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ཐོགས་མེད་སྟོན་ཅེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐོགས་མེད་སྟོན་དེ་དང་ལྷག་ཅིག་བར་དུ་གཏམ་འདི་ལྟ་བུ་དག་བྱས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འཇིག་
རྟེན་ཤེས་པ་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར། འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་བགྱིད་པར་འགྱུར་བ་ནི་

[301B] བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པར་ཞུགས་ཤིང་ཁྱོད་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དོན་འདི་ཡོངས་སུ་ཞུ་བར་
སེམས་པ་ནི། ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུངས་ཤིག་དང་ངས་བཤད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ལེགས་སོ། །ཞེས་གསོལ་
ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟར་ཉན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་
པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱ་སྟེ། ཤེས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་ལའང་བརྩོན་པར་བྱའོ་
འདི་ལྟ་སྟེ། བཤད་པ་དང། སྔོན་གྱི་རབས་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་འདི་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཟག་གི་ཐ་སྙད་དང། གྲོང་གི་ཐ་སྙད་ལ་བསླབ་པར་བྱ། ཡུལ་
གྱི་ཐ་སྙད་ལ་བསླབ་པར་བྱ། གང་དང་གང་དུ་འགྲོ་བ་དེ་དང་དེའི་ཐ་སྙད་ལ་བསླབ་པར་བྱ། ཇི་ཙམ་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་པ་གང་དག་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པར་
བྱའོ༑ ༑མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་ཡང་དག་འཕགས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་

[302A]༄༅། །དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་ཡང་དག་འཕགས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་
བུ༑ དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་གཞན་ཡང་འཇིག་
རྟེན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཏེ་
མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་གཙོ་བོའི་བུ་མྱ་ངན་སེལ་ཅེས་བྱ་བ་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་ལ་ལྷག་
པར་བྱ་བ་བྱས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་ཤེས་ནས་ཡང་དག་པར་བཤད་པར་བྱའོ་
སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་གང་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་
སུ་ཡོད༑ ༑དེ་ལ་བདག་ཡོངས་སུ་དྲིའོ་སྙམ་མོ། །དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རྩིའི་དབྱངས་སྒྲོག་ཅེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་

[302B] །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རྩིའི་དབྱངས་སྒྲོག་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་གཙོ་བོའི་བུ་མྱ་ངན་སེལ་བ་དེ་བྱུང་ངོ། །དེ་ནས་གཙོ་བོའི་བུ་མྱ་ངན་སེལ་སྐྱེས་མ་ཐག་པའི་
སྔོན་གྱི་གཉེན་རྙིང་པ་ལྷ་སྙིང་རྗེ་ཅན་དེས་བར་སྣང་བ་འདུག་སྟེ། ལུས་སྣང་བར་བྱས་ནས་གཙོ་བོའི་བུ་སྙིང་རྗེ་ཅན་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་བདུད་རྩིའི་
དབྱངས་སྒྲོག་པ། །གཟི་བརྗིད་མཐའ་ཡས་སྟོབས་བཅུ་མངའ་བ་འདི་།འགྲོ་ལ་ཕན་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྤྱོད། །འགྲོ་བའི་ཐེ་ཚོམ་སེལ་ཞིང་གཅོད་པར་མཛད། །གང་གིས་ལག་
མཐིལ་སྐྱུ་རུ་ར་བཞག་ལྟར། །དེ་བཞིན་ལྷ་དང་མི་ཡི་བསམ་པ་གཟིགས། །གང་དག་འདས་དང་མ་འོངས་ད་ལྟར་བྱུང། །འགྲོ་བ་འདི་དག་ད་ལྟ་ཤིན་ཏུ་མཁྱེན། །བདེ་བར་གཤེགས་
པ་ལྷ་མིའི་མཆོད་པའི་གནས། །དྲང་སྲོང་མགོན་པོ་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ལ་བརྩེ། །རྟག་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མཁྱེན། །ཇི་ལྟར་ནོར་མཁན་རིན་ཆེན་ནོར་བུའི་སྐྱོན། །རབ་ཏུ་
ཤེས་ཤིང་དུག་སྐྱོན་ཤེས་ལྡན་ལྟར། །དེ་བཞིན་སྟོབས་བཅུ་འགྲོ་བའི་བསམ་པ་མཁྱེན། །ཐུགས་རྗེ་དཔེ་མེད་དག་ནི་བསྐྱེད་ནས་སུ་།འདོད་ཆགས་དུག་གིས་བསྐྱེད་པའི་
མི་གང་འདི། །རབ་ཏུ་རྨོངས་པས་ཉལ་ལ་གསོ་སྨན་བྱ། །ཞེ་སྡང་དྲག་པོའི་དུག་གིས་བསྐྱེད་པ་གང། །དེ་ལ་བདག་གིས་བྱམས་བསྐྱེད་གསོ་སྨན་བྱ། །གཏི་མུག་དྲག་པོའི་

[303A]༄༅། །དུག་ནི་འཇིགས་ཆེན་གྱིས། །མི་ཡི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཡང། །དེ་ལ་བདག་གིས་དུག་མེད་ནད་མེད་བྱ། །དེ་རིང་དུག་དག་བཅོམ་སྟེ་དུག་མེད་
བྱ༑ ༑ཇི་ལྟར་བདག་ནི་ཐེ་ཚོམ་མི་འགྱུར་བར། །ཐེ་ཚོམ་དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་བསལ་བར་སྤྱོད། །ལྷ་མི་ཐེ་ཚོམ་ཡིད་གཉིས་སྐྱེས་པས་འཇིག་རང་བྱུང་དེ་ལ་འདི་དག་ཞུ་བར་གྱིས། །དེ་
ནས་དེ་ཡི་ཡིད་འོང་ཚིག་ཐོས་ཤིང། །བདག་ཉིད་ཆེ་ལྷ་ནམ་མཁར་འདུག་མཐོང་ནས། །སོར་བཅུའི་ཐལ་མོ་སྤྱི་བོར་སྦྱར་བྱས་ཏེ། །ནམ་མཁར་འདུག་པའི་ལྷ་ལ་སངས་
རྒྱས་འདྲི། །ཐེ་ཚོམ་དཔག་མེད་གཅོད་པའི་སངས་རྒྱས་ནི། །གང་ན་བཞུགས་ཤིང་བདག་ནི་གང་ཕྱོགས་མཆི། །མི་མཆོག་གཙོ་བོ་ཐུབ་པ་སྟོབས་བཅུ་ལྡན། །དེ་དྲུང་བདག་
མཆི་དོན་ནི་ཐོབ་པར་བགྱི། །སྟོབས་བཅུ་ལྡན་པ་ཤར་ཕྱོགས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ། །ཞི་བ་རྙིང་པ་ཞེས་བྱ་དེ་ན་བཞུགས། །ལྷ་དང་མི་ཡི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་མཛད་ཀྱི། །སོང་ལ་རང་
བྱུང་རྒྱལ་ལ་རབ་ཞུས་ཤིག་དེ་ནས་གཙོ་བོའི་བུ་མྱ་ངན་སེལ་གྱིས་ལྷ་དེའི་ཚིག་ཐོས་ནས་དེའི་མཚན་མོ་འདས་ཏེ་སྲོག་ཆགས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་དང་ལྷན་
ཅིག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བདུད་རྩིའི་དབྱངས་སྒྲོག་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་གཙོ་བོའི་བུ་མྱ་

[303B]མཛེས་པ་དང། མཛེས་པ་སྡུག་པ་དང། དབང་པོ་ཞི། ཐུགས་ཞི་དུལ་བ་དང་ཞི་གནས་མཆོག་ནི། བརྙེས། དུལ་
བ་དང་ཞི་གནས་དམ་པ་ནི། བརྙེས། སྦས་པ་གླང་པོ་ལྟར་དབང་པོ་ནི། དུལ། མཚོ་ལྟར་དྭངས་ཤིང་རྙོག་མ་མེད་ལ་རབ་ཏུ་གསལ་བར་མཐོང་ངོ། །མཐོང་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དེའི་དྲུང་དུ་གཞལ་དུ་མེད་པའི་དགའ་བ་སྐྱེས་ཏེ། དེ་རེ་ཞིག་ཆོས་མི་ཉན་ཏོ། །དེ་ནས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཅི་འདྲ་བར་བདག་ཀྱང་དེ་འདྲ་བར་གྱུར་ཅིག་
ཁྱོད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་ཅི་འདྲ་བར་བདག་ཀྱང་དེ་འདྲ་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་མོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་ཏོ། །དེས་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རྩིའི་དབྱངས་སྒྲོག་དེ་ལ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་མེ་ཏོག་གིས་གང་བའི་སྐོན་པ་སྟོང་མངོན་པར་གཏོར་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་མངོན་པར་བསྟོད་པ་
ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དེ་བཞིན་མཐོང་སྟེ་དེ་ལྟ་བས་ན་ལྷག་པར་བཟང་།འདི་ལྟར་ཁྱོད་ལ་སྐྱབས་མཆི་རྐང་གཉིས་མཆོག་འགྱུར་བགྱི། །དགེ་བའི་རྩ་བ་འདི་ཡིས་མི་ཡི་འདྲེན་གྱུར་
ནས༑ ༑སེམས་ཅན་མགོན་མེད་སྐྱབས་མེད་སྡུག་བསྔལ་དགྲོལ་བར་བགྱི་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་གཙོ་བོའི་བུ་མྱ་ངན་སེལ་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་

[304A]༄༅། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་ལ་ཡོངས་སུ་ཞུ་བ་ལ་འོངས་ནས་མཐོང་བ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་བ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་
ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་གཙོ་བོའི་བུ་མྱ་ངན་སེལ་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །གང་ལ་ཞུས་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་ཏེ། དེས་ན་ང་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དེ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དད་པས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་བསྒྲུབས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་
དེ་ཉིད་མཐོང་བར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཉིད་མཐོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སངས་རྒྱས་ལ་དད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ལ་
རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་འགོག་
པ་ཤེས་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་ཤེས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་དག་མངོན་
པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆོས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་སྲོང་གྲོ་བཞིན་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ་

[304B] འདི་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །གང་སྲོག་ཆགས་དང་སྲོག་ཆགས་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་སྲིད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འགྲོ་སྙམ་མོ། །དེ་འདི་
སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་བདག་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་གང་དག་གི་དྲུང་དུ་སོང་སྟེ་གང་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་དྲི་བར་བྱ་སྙམ་མོ། །དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བ་
ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་སྒྲོན་མ་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་སྒྲོན་མ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་མི་མཁྱེན་པའམ། མ་གཟིགས་པའམ། ཐུགས་སུ་མ་ཆུད་པའམ། མངོན་སུམ་དུ་མ་མཛད་པའམ་
མངོན་པར་རྫོགས་པར་ཐུགས་སུ་མ་ཆུད་པ་ཅིའང་མེད་དེ། དེ་བདག་གི་འདི་འཆད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་མངོན་པར་ཕྱུང་ངོ། །དེ་ནས་དྲང་སྲོང་གྲོ་བཞིན་སྐྱེས་འདི་
སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དྲུང་དུ་སོང་ནས་ཡོངས་སུ་ཞུ་བར་བྱ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལུང་སྟོན་པར་མཛད་
དེ༑ དེའི་དོན་དེ་བཞིན་དུ་གཟུང་བར་བྱའོ། །སྙམ་ནས་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་སྒྲོན་མ་དེ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་

[305A]༄༅། །བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་སྒྲོན་མ་དེ་མཐོང་ནས་གཞལ་དུ་མེད་པའི་དད་པ་ཐོབ་སྟེ་སེམས་རབ་ཏུ་དང་བས་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་
འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་དྲང་སྲོང་གྲོ་བཞིན་སྐྱེས་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་སྒྲོན་མ་དེ་ལ་ཚིགས་
སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། མི་མཆོག་བདེ་གཤེགས་སེམས་ཅན་གང་དག་སྲིད་པར་སྐྱེ། །དེ་དག་ཚོགས་རྣམས་གར་མཆི་འདྲེན་པ་བདག་ལ་གསུངས། །
དངོས་པོ་འདི་ཀུན་རྒྱུ་མེད་པ་ཞེས་ཁ་ཅིག་མཆི། །བདག་གི་རང་བཞིན་སྐྱེ་སྟེ་འགྲོ་བར་དེ་བཞིན་མཆི། །ས་ནི་ས་རུ་མཆི་ཞིང་ཆུ་ཡང་ཆུ་རུ་མཆི། །མེ་ནི་མེ་རུ་མཆི་ཞིང་རླུང་
ཡང་རླུང་དུ་མཆི། །འབྱུང་བ་ཚོགས་མ་གཏོགས་པ་དེ་ལས་གཞན་མ་མཆིས། །དེར་ནི་རྣམ་ཤེས་མཐོང་སྟེ་འདི་ལྟར་རྣམ་ཤེས་སྣང་།ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་མཆི་སྟེ་གཟུགས་
ལ་སེམས་ཐོགས་མེད། །ལྡོག་པ་ག་ལས་འབྱུང་བ་འདི་ཀུན་མི་འཚལ་ན་།ཇི་ལྟར་བདག་ནི་ཐེ་ཚོམ་མེད་ཅིང་ཆོས་ཀུན་མཁས། །མི་མཆོག་བདག་གི་ཐེ་ཚོམ་དེ་དག་
དགུམ་པ་གསུངས། །སྒྲོན་མ་གང་ཟག་མཆོག་གི་མཁྱེན་པས་དེ་ལུང་བསྟན། །གྲོ་བཞིན་དེས་པས་གང་ཞུས་བཤད་ཀྱི་ང་ལ་ཉོན། །གཟུགས་དང་ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་སེམས་

[305B] །འདི་དག་བརྟེན་ནས་འབྱུང་སྟེ་འོང་བ་དེ་དག་མེད། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའི་སྤྲིན་ནི་བྱུང་ནས་ཞིག་ཅིང་མེད་།དེ་ལྟར་འགྲོ་དང་མི་འགྲོ་མེད་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱོས། །དེ་
ནས་དྲང་སྲོང་གྲོ་བཞིན་སྐྱེས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཇི་ཙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། མཁྱེན་པ་མཉམ་སྟེ། གང་གིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་གཟིགས་པ་ནི། ངོ་མཚར་
ཏོ༑ ༑ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་གང་ནས་ཀྱང་མི་འོང་ལ་གང་དུའང་མི་འགྲོ་འགྲོ་བར་ཡང་སྣང་ལ། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་མི་སྐྱེ། གར་ཡང་མི་སྐྱེ་ལ་འགོག་པའང་མེད། འགྲོ་བའང་མེད་
དོ༑ ༑སྙམ་ནས་དེ་དད་པ་མཆོག་དང་ལྡན་པས་སེམས་བསྐྱེད་དེ། བདག་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི་དང་ལྡན་ནས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་
དག་ཉིད་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་གྱུར་ཅིག་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་གྲོ་བཞིན་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་
གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་གྲོ་བཞིན་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཆོད་རྟེན་དུ་གྱུར་ཏོ། །
དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ང་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་བརྙེས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ལ་མངོན་

[306A]༄༅། །པར་བརྩོན་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བདག་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་འགོག་
པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་ཤེས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་
དུ་མ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆོས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་འོད་ཅེས་བྱ་བ་ཆོས་
ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །རིན་པོ་ཅེ་སྣ་བདུན་དང་ལྡན་ཏེ། དེའི་རིན་པོ་ཅེ་སྣ་བདུན་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཅེ་དང། གླང་པོ་རིན་པོ་ཅེ་དང།རྟ་རིན་
པོ་ཅེ་དང། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཅེ་དང།བུད་མེད་རིན་པོ་ཅེ་དང། ཁྱིམ་བདག་རིན་པོ་ཅེ་དང། བློན་པོ་རིན་པོ་ཅེ་སྟེ། རིན་པོ་ཅེ་འདེ་བདུན་ནོ། །བུའང་སྟོང་ཐམ་པ་བྱུང་སྟེ་
དཔའ་ཞིང་རྟུལ་ཕོད་ལ་ཡན་ལག་མཆོག་གི་གཟུགས་དང་ལྡན་པ་ཕ་རོལ་གྱི་སྡེ་རབ་ཏུ་འཇོམས་པའོ། །དེས་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་ཅད་པ་མེད་ཅིང་ཚོན་གྱིས་བདའ་
བ་མེད་ལ། རང་གི་ཆོས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་གནས་སོ། །དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྱོད་པ་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཚོགས་དགེ་འདུན་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་འཁོར་དང་

[306B] ལྷ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་འཁོར་དང། ཀླུ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་འཁོར་བྱུང་
ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྱོད་པ་ཞི་བ་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་བྱུང་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་མི་
རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་དུ་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ཚེའི་ཚད་དེ་བཞིན་ཞེས་ཏེ། ལོ་སྟོང་དུ་ཚེའི་ཚད་ངེས་པ་ནི། མ་ཡིན་ལ། ཚེ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ། ཚེའི་ཚད་དུ་མ་ཕྱིན་པར་བར་
དུ་འཆི་བའི་དུས་མི་བྱེད་དོ། །དེ་རྒྱལ་པོ་འོད་བྱེད་བློན་པོ་བདུན་སྟོང་ཙམ་དང་ལྷན་ཅིག་རྒྱལ་ཕྲན་ལྔ་སྟོང་ཙམ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྱོད་པ་
ཞི་བ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ་བློན་པོ་བདུན་སྟོང་པོ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་
འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྱོད་པ་ཞི་བའི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྱོད་པ་ཞི་བ་ལ་ཚིགས་
སུ་བཅད་པས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། གཟུགས་ལ་ཇི་ལྟར་བརྟགས་ན་འདུན་པ་འདོད་ཆགས་མེད། །ཇི་ལྟར་གཟུགས་ལས་བྱུང་ན་ཕུང་ཀྲོལ་མྱ་ཉན་མེད། །གཟུགས་ལས་བྱུང་ན་ཇི་

[307A]༄༅། །ལྟར་ཕུང་པོ་སོ་སོར་རྟོག་ཇི་ལྟར་གཟུགས་དང་བྲལ་ཞིང་ཞི་བ་ཇི་ལྟར་ཚོལ། །ཇི་ལྟར་བྱ་རྒྱལ་ཇི་ལྟར་སྒོ་ང་སྦུབས་བྱ་བཞིན་དུ། །ཡུལ་ལ་མཐོང་བ་
བཅོམ་ནས་དཔའ་བོ་ཇི་ལྟར་མཆི། །འཇིག་རྟེན་མི་དག་མི་གསུམ་གྱིས་ནི་གདུངས་པ་ན། །མུན་ཀུན་བཅོམ་ནས་ཇི་ལྟར་མྱ་ངན་འདས་པར་མཆི་།ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་
མཆེད་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་གཏོང། །མེ་འབར་ཞི་བ་ལྟ་བུ་དབང་པོ་ཇི་ལྟར་དོར། །ལྷར་བཅས་འཇིག་རྟེན་ཇི་ལྟར་བླ་མེད་ཡོན་གནས་དང་།དཔའ་བོ་ཡོན་སྦྱོང་ཇི་ལྟར་སེམས་
ཅན་རབ་ཏུ་འགྲེལ། །མེ་ཞིག་ལྟ་བུ་ཇི་ལྟར་འགྲོ་བར་འཇིགས་མ་མཆིས། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་ཇི་ལྟར་ཞི། །མྱ་ངན་འདས་པར་འགྲོ་བའི་སྐྱེ་བ་ཇི་ལྟར་
འཐོབ༑ ༑གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན་བ་དན་མཆོག་གིས་མཆོད་པར་འགྱུར་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྱོད་ཞི་བསྟན་པ་བདེ་བར་གཤེགས། །རྐང་གཉིས་མཆོག་གིས་ཆོས་
ཀུན་གཟིགས་པས་དེ་ལུང་བསྟན། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསལ་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་སྤང། །ཤེས་པས་ཕུང་པོ་ཤེས་བྱ་སེམས་ཅན་མེད་ཤེས་ཀྱིས། །ཆགས་པ་མར་
མེ་ཟད་འདྲ་ཆགས་མེད་ཉེ་བར་ཞི། །ལྷ་མི་དྲི་ཟ་དེ་དག་འགྲོ་བ་མི་ཤེས་ཏེ། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཤེས་ཤིང་སྲིད་ཤེས་མྱ་ངན་མེད། །མེ་ཤིང་ཟད་པ་ལྟ་བུར་ཆགས་མེད་མྱ་

[307B] །གང་ཚེ་སྲེད་དང་བྲལ་གྱུར་རྣམས་ཤེས་རྒྱུད་བསྲེགས་ཤིང། །སྡུག་བསྔལ་མྱུ་གུ་མི་སྒྲུབ་ཡེ་ཤེས་མེ་ཡིས་བསྲོས་།དེ་ཡི་འགྲོ་བ་མེད་དེ་མེ་ལྕེ་འབར་བ་བཞིན། །སངས་རྒྱས་ཀུན་
གྱིས་འདུ་བྱེད་འགྲོ་བ་མེད་པར་བསྟན། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་འོད་བྱེད་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྱོད་པ་ཞི་བ་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་མེ་ཏོག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མངོན་པར་གཏོར། མངོན་པར་
རབ་ཏུ་གཏོར་ཅིང། དེའི་འོག་ཏུ་སྤོས་དང་མེ་ཏོག་དག་གིས་ཀྱང་གཏོར་ཏོ། །དེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བདུན་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་ངན་འགྲོ་དང་ནམ་ཡང་དབུལ་བའི་
རིགས་དང། ནམ་ཡང་རིགས་དམའ་བར་མ་སྐྱེས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་འོད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་
དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་འོད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྱོད་པ་ཞི་བ་དེ་དག་ལ་བར་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་མེ་ཏོག་དང། སྤོས་དང་
མེ་ཏོག་དག་གིས་མངོན་པར་གཏོར་ནས་ངས་གཞལ་དུ་མེད་པའི་གུས་པ་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་
སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་གུས་པ་གཞལ་དུ་མེད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མི་གཏང་བར་བྱ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་

[308A]༄༅། །ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་
པར་འགྱུར་རོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་བསམ་གཏན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཇི་ལྟར་ཞི་གནས་ཀྱི་དབང་པོས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རྒྱ་ཆེ་བ་དུ་མ་དག་མངོན་པར་
འདུས་བྱས་ཏེ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་ཅེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་
སྟེ༑ རྒྱལ་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱོ་བ་དེའི་བཙུན་མོ་བུད་མེད་དྲུག་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་བྱུང་སྟེ་ལྷའི་བུ་མོའི་གཟུགས་དང་འདྲ་ཞིང། མ་ལྟར་བྱམས་པ། སྲུ་མོ་ལྟར་ཡིད་གཅུགས་པ་
བྲན་མོ་ལྟར་གུས་པ། ལྷ་མོ་ལྟར་ཡོན་ཏན་ཅན་དེ་དག་གི་ནང་ན་རྒྱལ་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱོ་བ་འདུག་སྟེ། འདོད་པ་ལས་དབེན་པ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལས་དབེན་
པ། རྟོགས་པ་དང་བཅས་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ། དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བའི་བསམ་གཏན་དང་པོ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་

[308B] །བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལས་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལས་ལངས་ཏེ། སེམས་ཅན་དག་འདོད་
པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་མོས་ཤིང་འདོད་པ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས། སྡིག་པའི་ལས་དག་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་ཅིང། སྡིག་པའི་ལས་དག་བྱས་པས་ངན་འགྲོར་རབ་ཏུ་ལྟུང་སྟེ། ཁ་ཅིག་ནི་
སེམས་ཅན་དམྱལ་བར། ཁ་ཅིག་ནི། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ། ཁ་ཅིག་ནི། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དུ། ཁ་ཅིག་ནི། ལྷའི་འཇིག་རྟེན་དུ། ཁ་ཅིག་ནི། མིའི་འཇིག་རྟེན་དུ་
ཚེ་ཐུང་དུར་འགྱུར་བའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད། ཁ་ཅིག་ནི། ཚེ་རིང་པོར་འགྱུར། ཁ་ཅིག་ནི། གནོད་པ་ཉུང་བར་འགྱུར། ཁ་ཅིག་ནི་རིགས་དམའ་བར་འགྱུར། ཁ་ཅིག་
ནི༑ རིགས་བཙུན་པར་འགྱུར། ཁ་ཅིག་ནི། གཟི་བརྗིད་ཆུང་བར་འགྱུར་ཁ་ཅིག་ནི། གཟི་བརྗིད་ཆེ་བར་འགྱུར། ཁ་ཅིག་ནི། ལོངས་སྤྱོད་ཆུང་བར་འགྱུར། ཁ་ཅིག་ནི། ལོངས་
སྤྱོད་ཆེ་བར་འགྱུར། ཁ་ཅིག་ནི། ཤེས་རབ་འཆལ་པར་འགྱུར། །ཁ་ཅིག་ནི། ཤེས་རབ་ཆེན་པོར་འགྱུར། ཁ་ཅིག་ནི། རྒྱུན་གྱི་རྗེས་སུ་འབད། ཁ་ཅིག་ནི། རྒྱུན་ལས་བཟློག་
པ་ལ་འབད་པ་དག་མཐོང་ངོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ལམ་འདི་ནི། ཡུལ་དང་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་བདག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ལམ་འདིར་

[309A]༄༅། །བདག་གིས་སྐྱེ་བོ་དག་གཞུག་པར་བྱའོ། །སྙམ་ནས་དེ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་དེ་ལས་ལངས་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་དེ། །གྲོང་
དང། གྲོང་ཁྱེར་དང། གྲོང་རྡལ་དང་ཡུལ་རྣམས་སུ་རྒྱུ་ཞིང་སྤྱོད་དོ། །དེ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཐོབ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ནོན་པས་ན། དགེ་བ་བཅུའི་
ལས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་ཅིང། མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་འགོག་པ་དང་གྲོང་ནས་གྲོང་དུ། གྲོང་ཁྱེར་ནས་གྲོང་ཁྱེར་དུ། ཡུལ་ནས་ཡུལ་དུ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་དོ། །དེའི་ཚེ་སེམས་
ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་དོ། །མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལས་བཟློག་གོ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་
ཅད་ཀྱང་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་དེ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོའོ། །དེ་ན་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་
དེར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་པ་ལུས་ཞིག་ནས་ཚངས་པའི་འཇིག་
རྟེན་དུ་ཚངས་པར་འགྱུར་ཞིང་ཚངས་པ་ཆེན་པོར་སྐྱེས་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང། ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་ཏོ། །དེ་ནས་ཤི་ནས་བསྐལ་པ་འཇིག་པའི་ཚེ་འོད་གསལ་གྱི་ལྷ་

[309B] །འོད་གསལ་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་ནས་བསྐལ་པ་འཇིག་པའི་ཚེ་འང་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་སོ། །དེས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་
དེར་འདུག་པ་ན་སེམས་ཅན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་བཙུད་དོ། །ཡང་འཇིག་རྟེན་འཇིག་པ་ན་འོད་གསལ་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་ཏེ། དེས་
གནས་པ་དེར་སེམས་ཅན་ཁྲག་ཁྲིག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་དོ། །དེ་ནམ་ཡང་དེར་སྐྱེས་པ་མེད་གང་ཆོས་མེད་པ་ལ་གནས་སོ། །ཐབས་བརྒྱ་
སྟོང་འདི་བྱས་པས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་ནས་ཤི་ནས་འོད་གསལ་གྱི་ལྷའི་ནང་དུ། འོད་གསལ་ནས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ། གལ་ཏེ་བརྒྱ་ལ་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་འོངས་ཤིང་
གང་གི་ཚེ་སངས་རྒྱས་མ་བྱུང་ནའང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར། སངས་རྒྱས་བྱུང་བ་བཞུགས་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གི་རིམ་གྲོ་པར་འགྱུར་
ཏེ༑ དེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་བཞུགས་པ་འདིས་བཞུགས་ཏེ། གལ་ཏེ་བདེ་བའམ། གལ་ཏེ་
དབེན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་སོ་ཞེས་ཤེས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་

[310A]༄༅། །ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །ངས་དེའི་ཚེའང་
སྐྱེ་བོ་ཡུལ་ལ་ཆགས་པ་དག་བསམ་གཏན་ལ་བཀོད་ཅིང། འདོད་པའི་ཁམས་ལས་ཐར་པར་བྱས་སོ། །ངས་ད་ཡང་སྐྱེ་བོ་ཡུལ་ལ་ཆགས་པ་དག་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་
ཐར་བར་བྱ་ཞིང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ལ་དགོད་པར་བྱའོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་
འདོད་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་བསམ་གཏན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་ཡུལ་ལ་སྡུད་པར་གཞོལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་བདག་སློབ་པར་རྗེས་སུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཇི་ལྟར་
བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེའི་ཕ་
རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞི་བའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་

[310B] ལོ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་བདུན་ཅུར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞི་བའི་གནས་དེའི་ཉན་ཐོས་འདུས་པ་དང་བོ་ནི། དགྲ་བཅོམ་པ་ནས་སེམས་ཀྱི་
དབང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་ཉན་ཐོས་ཁྲི་བྱུང་ངོ། །དེའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུས་པ་དང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་བྱུང་ངོ། །ཉན་ཐོས་འདུས་པ་གཉིས་པ་ནི། དགྲ་
བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པ་ནས་སེམས་ཀྱི་དབང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་གྱི་ཉན་ཐོས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་དགུ་བཅུ་བྱུང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུས་
པ་ནི༑ དེའི་ཉིས་འགྱུར་བྱུང་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་ཚད་མེད་པ་དང་
ལྡན་པའི་བར་དུའོ། །ཐབས་འདིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་ཉན་ཐོས་འདུས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱུང་ངོ། །དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་གནས་གུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་པའི་རྗེས་
སུ་འབྲང་བས་ཞི་གནས་ལ་གུས་པར་གྱུར་ཏོ། །གཞན་ཡང་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པས་འདྲ་བར་རྣམ་པར་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ། དེའི་ཞི་

[311A]༄༅། །གནས་གང་རྣམ་པར་མཐོང་བ་ཐོབ་ནས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ནོན་པའི་སེམས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཐོབ་ནས་
ཐབས་མཁས་པས་ཞི་གནས་ཀྱང་མི་མཐོང་ལ་རྣམ་པར་མཐོང་བ་ལའང་བསྟེན་ཏོ། །དེས་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་སྤྲུལ་པ་སྟོང་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏེ་སྐྱེ་བོ་ཡུལ་
གང་ལ་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་དག་སྦྱིན་པས་བསྡུས་སོ། །སྦྱིན་པས་བསྡུས་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བཀོད་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་
དག་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །དེར་སེམས་ཅན་ཁྲག་ཁྲིག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཆོས་ཟབ་མོ་འདིའི་བཟོད་པ་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་དོ། །དམ་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ལུས་དང་
སེམས་རྒྱས་པར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཛིན་པར་འགྱུར། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལའང་རབ་ཏུ་བཙུད། སྔོན་བསམ་གཏན་དེ་དག་ལའང་རབ་ཏུ་བཙུད། །ཐམས་ཅད་
མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལའང་ཡུན་རིང་དུ་གོམས་པས་དེ་དག་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་དེ། ཡུན་མི་རིང་བར་ཡོངས་སུ་དག་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་
དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་ཁྲག་ཁྲིག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་ཟློ་

[311B] ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱེད་དོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་གནས་གུས་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཞན་ཡིན་
པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་གནས་གུས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེས་ན། ང་བསམ་གཏན་གོམས་པས་ཕ་
རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་སོ། །གང་དུ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཅར་ཀུན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་
སོ༑ ༑བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན། ཐབས་མཁས་ཤིང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་གཞན་ཡང་བསམ་གཏན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་
ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བསམ་གཏན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་
རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ། ཡུལ་གྱི་སྐྱོན་གང་ཐོས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྟོན་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །
མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ་།རྒྱལ་པོ་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་ལ་མངོན་

[312A]༄༅། །པར་དགའ་བ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་
པས་གང་བདག་གིས་ཡུལ་སྤངས་ཏེ་ཚལ་དུ་འགྲོའོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྒྱལ་སྲིད་པོར་ནས་ཚལ་དུ་གནས་སོ། །དེས་ཚལ་
དུ་གནས་ནས་དབང་པོས་ཡུལ་རིག་ཅིང་ཞི་གནས་རིག་པས་རྣམ་པར་གནས་སོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་གི་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་བསམ་
གཏན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་བྱུང་བ་གང་ཡིན་སྙམ་མོ་།དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་གིས་བསམ་གཏན་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་དགྱེས་པ་བྱས་སོ། །
དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ང་བསམ་གཏན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཐོབ་བོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་རྗེས་སུ་དྲན་ནས་རིགས་ཀྱི་བུ། བསམ་གཏན་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་
འཇིག་རྟེན་གྱི་སོ་སོར་དགྱེས་པ་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཞན་ཡིན་
པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ་།ངས་སེམས་ཅན་ཞི་གནས་ལ་མངོན་པར་

[312B]ཏེ། གང་ཞིག་གནས་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞི་གནས་བསྐྱེད་དོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ཞི་གནས་དང་མཐུན་པའི་བསམ་གཏན་ལ་འཚོ་བའི་
ཡོ་བྱད་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་བསམ་གཏན་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་
པ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་
སྲོང་ཐོགས་མེད་བསམ་གཏན་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་བསམ་གཏན་གང་དང། གང་བསྐྱེད་པ་དེ་དང། དེ་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་ཤེས་ཤིང་སྲིད་པ་དང་འགྲོ་བ་
ཐམས་ཅད་ལ་ཞུམ་པ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་བྱུང་ངོ། །དེས་ན། དེ་མི་གནས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་འགོག་པ་ལ་གཞོལ་བས་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པ་ན་བསྐལ་པ་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་
མངལ་གྱི་གནས་སུ་མི་འཇུག་སྟེ། རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ཐོགས་མེད་དཔལ་ཞེས་

[313A]༄༅། །བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ཐོགས་མེད་དཔལ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་
ང་ཉིད་བསྐལ་པ་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་མངལ་གྱི་གནས་སུ་མ་ཞུགས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་འགོག་པའི་འདུ་ཤེས་སུ་
བྱ་སྟེ༑ བྲལ་བར་མི་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་བསམ་གཏན་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་
ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཏེ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་འདུས་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་སྟོན་པ་
སྤྱན་བཟང་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་སྟེ། དེའི་འདོད་པའི་ཁམས་ནི། འདོད་པའི་སྐྱོན་གྱིས་གནོད་པར་མཐོང། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ནི། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱོན་གྱིས་གནོད་པར་
མཐོང། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ནི། གཟུགས་མེད་པའི་སྐྱོན་གྱིས་གནོད་པར་མཐོང་ནས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། མགོན་
མེད་ཅིང་འདྲེན་པ་མེད་དེ། གང་དང་གང་ལ་གནས་པར་བྱེད་པ་དེ་དང་དེས་གནོད་དེ། གང་བདག་གིས་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པར་མི་བྱ་སྟེ། གནས་པ་

[313B] གཡོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །སྙམ་མོ། །དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པའི་བསམ་གཏན་ཅན་ནི། སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་འཐོབ་བོ། །དེ་ཤེས་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་
སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཆོས་དེ་བསྟན་པ་ལས་སེམས་ཅན་ཁྲག་ཁྲིག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བཙུད་ཅིང་
དེ་མི་གནས་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་སྟོན་པ་སྤྱན་བཟང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་
ན༑ ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་སྟོན་པ་སྤྱན་བཟང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏེ་ངས་འདོད་པ་དེ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་བསྟན་ཏོ། །
མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྐྱེ་བ་དང། འཇིག་པའི་ཆོས་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་ངས་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་
ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དབུགས་འབྱིན་སྩོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་འཇིག་རྟེན་རྒ་

[314A]༄༅། །བ་དང་ན་བས་གཟིར་བའི་དབུགས་སྩོལ་བར་མཛད་ཅིང་རྒ་བ་དང་ན་བ་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཏེ། རྒ་བ་དང་ན་བ་ལས་རབ་ཏུ་
གྲོལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་འཇིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཆགས་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་ལ་མི་ཆགས། སྡང་བར་འགྱུར་བ་རྣམས་ལ་མི་སྡང་རྨོངས་པར་
འགྱུར་བ་རྣམས་ལ་མི་རྨོངས། བསམ་གཏན་རྣམས་ལ་མི་ཆགས། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་མི་ཆགས། མཐར་གྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ལ་མི་ཆགས་
ཏེ༑ དེ་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །
དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་དགྲ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཅིག་བྱུང་ངོ། །དེ་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་
མང་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཁམས་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དབུགས་འབྱིན་སྩོལ་བ་དེ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་
ཕྱིན་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དབུགས་འབྱིན་སྩོལ་བ་དེའི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་རྒྱལ་པོ་

[314B]བཞིན་གཤེགས་པ་དབུགས་འབྱིན་སྩོལ་བས་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་བསྟན་ཏོ། །དེས་རྣམ་པར་ཐར་པ་
བརྒྱད་ཐོས་ནས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རིན་པོ་ཆེའི་བདུན་གྱིས་བཀང་སྟེ་ཕུལ་ནས་དེ་ཁམས་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་
པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ། །དེར་ཁམས་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་པོ་དེ་དག་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་དགྲ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་དེ་ནི། མ་
གཏོགས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་དགྲ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་
ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་དགྲ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་ན་ང་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ཐོས་པས་སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་
གནས་སོ། །སྲིད་པ་དང། འགྲོ་བ་དང། འཆི་བ་དང། སྐྱེ་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་གིས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་ཕྲག་བཅོ་བརྒྱད་དུ་འཁོར་
བ་ལ་གནས་ཤིང། འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བསམ་མོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མི་གནས་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྙོམས་

[315A]༄༅། །པར་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་
པར་འཚང་རྒྱའོ། །བམ་པོ་བཅུ་བདུན་པ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་ཡུལ་ཉམ་ང་བ་ལ་ཞེན་པ་རྣམས་ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་བདག་གིས་ཇི་ལྟར་སེམས་རབ་ཏུ་གྲོལ་བར་བྱ་སྙམ་ནས་རྣམ་པར་ཐར་པར་འགྱུར་བ་
དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་
བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེ་ས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་བློ་གྲོས་ལེགས་བསམ་ཞེས་བྱ་བ་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྙིང་
རྗེ་ཆེན་པོས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆིང་བ་གཅོད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ་།དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་
གལ་ཏེ་བདག་ཡེ་ཤེས་གང་གིས་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆིང་བ་གཅོད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །སྙམ་མོ། །དེ་ཡེ་ཤེས་དེ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་

[315B]བྱེད་དོ། །ལྷག་པར་ཆགས་པ་མེད་པ་ན་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་སྟེ་ཆོས་གང་ལ་བསླབ་པས་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་ཤེས་པའི་ཆོས་གཅིག་པོ་གང་ཡང་ཡོད་དམ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་བའི་ཐུགས་མ་གཏོགས་པར་གང་སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གཅིག་པོ་ནི་མེད་དོ། །སྙམ་མོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཐུགས་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཏུ་
སྨོན་ལམ་འདེབས་ཏེ། གང་བདག་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་ནི་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་
ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། བདག་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་གྱུར་ནས་མ་དུལ་བ་རྣམས་འདུལ་བ་དང། མ་ཞི་བ་རྣམས་ཞི་
བར་བགྱིད་བ་དང། མ་གྲོལ་བ་རྣམས་གྲོལ་བར་བགྱིད་པ་དང། དབུགས་མ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དབུགས་འབྱིན་པ་དང། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་རྣམས་ཡོངས་
སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླའོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་གང་

[316A]༄༅། །ཡིན་སྙམ་མོ། །དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བདུད་རྩིས་དབང་བསྐུར་ཅེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱ་
ཆེར་སྦྱར་ཏེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རྩིས་དབང་བསྐུར་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་རྒྱལ་པོ་འཇིགས་
བྱེད་བླ་མ་ཞེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞིག་བྱུང་ངོ་།རྒྱལ་པོ་བློ་གྲོས་ལེགས་བསམ་དེ་མ་མཐོང་བའི་གྲོགས་པོ། ཡོན་ཏན་གྱི་གྲོགས་པོ། ཆོས་ཀྱི་གྲོགས་པོ་
ཡིན་ནོ༑ ༑དེས་རྒྱལ་པོ་བློ་གྲོས་ལེགས་བསམ་དེ་ལ་གྲོགས་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རྩིས་དབང་བསྐུར་དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ། ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་
ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །ཞེས་ཐོས་ཏེ། འདོང་བར་བྱ་བ་ནས་བསྙེན་བཀུར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཕོ་ཉ་བཏང་ངོ།།
ཕོ་ཉ་དེས་བཀའ་བཞིན་འཚལ་ཞེས་རྒྱལ་པོ་འཇིགས་བྱེད་བླ་མའི་ལྟར་མཉན་ནས་རྒྱལ་པོ་བློ་གྲོས་ལེགས་བསམ་ཀ་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་རྒྱལ་པོ་བློ་གྲོས་
ལེགས་བསམ་ལ་རྒྱལ་བ་ཞེས་མང་དུ་བརྗོད་ནས་སྤྲིང་ཡིག་ཕུལ་ཏེ་ཚིག་ཀྱང་སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། དོན་གྱི་དུས་ལགས། ཆོས་ཀྱི་དུས་ལགས། ཉེ་བར་

[316B] །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རྩིས་དབང་བསྐུར་ཞེས་བགྱི་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བ་ནི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པ་དཔག་ཏུ་
མེད་པ་དང་ལྡན་ནོ། །ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རྩིས་དབང་བསྐུར་དེའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་དོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་བློ་གྲོས་ལེགས་བསམ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དེ་ཞེས་སྒྲ་ཐོས། བདུད་རྩིས་དབང་བསྐུར་ཞེས་སྒྲ་ཐོས་ནས་སེངྒེའི་ཁྲི་ལས་བབས་ཏེ་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ངས་ལ་བཙུགས་ནས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་བདུད་རྩིས་དབང་བསྐུར་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཕྱག་འཚལ་ལོ་།ཞེས་ལན་གསུམ་དུ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཚེ་དེ་རིངས་པ་ཉིད་དུ་ཚུལ་དང་མཐུན་
བའི་བཞོན་པ་བཟང་པོ་བཤམས་ནས་བཞོན་པ་བཟང་པོ་དེ་ལ་ཞོན་ཏེ་བློན་པོའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་མང་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྒྱལ་པོ་
འཇིགས་བྱེད་བླ་མ་དེ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་གྲོགས་པོའི་ཆོས་ཚུལ་བྱས་ནས་དྲིས་པ། གྲོགས་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ག་ལ་བཞུགས་གསུངས། དེས་
སྨྲས་པ༑ གྲོགས་པོ། རེ་ཞིག་ཁ་ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱས་ཏེ། ཕྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །གྲོགས་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་

[317A]༄༅། །གཤེགས་པ་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ཁ་ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་འཇིགས་བྱེད་བླ་མས་རྒྱལ་པོ་བློ་གྲོས་ལེགས་བསམ་བློན་པོའི་
འཁོར་དང་བཅས་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྲོག་ཆགས་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་དྲུག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྒྱལ་པོའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་དང། རྒྱལ་པོའི་མཐུ་ཆེན་པོས་ཕོ་བྲང་རིན་ཆེན་
ཅན་ནས་བྱུང་སྟེ་འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་སྒྲོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་གང་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རྩིས་དབང་བསྐུར་དེ་ག་ལ་བ་དེར་
སོང་ངོ། །ཇི་ཙམ་དུ་བཞོན་པར་བྱ་བའི་ས་དེ་ཙམ་དུ་བཞོན་པས་སོང་ནས་བཞོན་པ་ལས་བབས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རྩིས་དབང་བསྐུར་
དེ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་ནས་མཐོང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རྩིས་དབང་བསྐུར་དེས་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་གཉིས་པོ་དེ་དག་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་མང་པོ་དེ་དང་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་
འདིར་འོང་བ་གཟིགས་ནས་ཏ་ལའི་སྲིད་ཙམ་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་མངོན་པར་འཕགས་ཏེ་འཆག་གོ་འཆག་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རྩིས་དབང་བསྐུར་དེའི་
སྐུའི་སྨད་ལས་ཆུའི་རྒྱུན་རབ་ཏུ་ཕབ་བོ། །སྐུའི་སྟོད་ལས་མེ་རབ་ཏུ་འབར་རོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་དག་གིས་ཀྱང་ལྷའི་གདུགས་འཛིན་ཅིང་ལྷའི་མེ་ཏོག་མནྡཱ་ར་

[317B] །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་བློ་གྲོས་ལེགས་བསམ་གྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་གཞལ་དུ་མེད་པའི་དད་པ་བསྐྱེད་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། །དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རྩིས་དབང་བསྐུར་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་མངོན་པར་
བསྟོད་པ། གཟུགས་ཀུན་དཔེ་མེད་ཁམས་གསུམ་དག་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་།འདྲེན་པ་ཁྱོད་ལ་དཔེར་བྱ་ནུས་པ་སུ་མ་མཆིས། །སེམས་ཅན་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བའི་གཟུགས་གང་
དཔེར་བྱ་བ། །དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་གཟུགས་དང་འདྲ་བ་གང་མ་མཆིས་།ཁྱོད་ཀྱི་གཟུགས་ནི་སེམས་ཀྱིས་གྲུབ་སྟེ་གང་འདྲ་བ། །གང་གིས་ཁྱོད་ཀྱི་དཔེར་འགྱུར་ཁམས་གསུམ་
འདི་ན་མེད། །བདག་གཟུགས་འདི་འདྲར་གྱུར་ཅིག་ཡེ་ཤེས་འདི་འདྲར་ཤོག་།གང་གིས་འགྲོ་བ་འཁོར་བའི་བཙོན་རར་བཅིངས་འགྲོལ་བ། །དེའི་སེམས་རྐང་གཉིས་
མཆོག་གིས་མཁྱེན་ནས་ལུང་བསྟན་པ། །རྣམ་འདྲེན་མཆོག་ཐོབ་མིང་ནི་སྲེད་མེད་བུ་ཞེས་བྱ། །བདུད་རྩིས་དབང་བསྐུར་རྫོགས་རྒྱས་རྐང་གཉིས་མཆོག་ཏུ་འགྱུར། །འཇིག་
རྟེན་སྟོན་པ་བླ་མེད་སེམས་ཅན་བྱེ་བ་འདྲེན། །དེ་ཚེ་དེ་ཡི་ལུང་བསྟན་སྐྱེ་བོ་ཀུན་གྱིས་ཐོས་ནས་སུ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་དེ་དག་ཀྱང་ནི་འདྲེན་པས་ལུང་བསྟན་པ། །རྒྱལ་

[318A]༄༅། །བས་འགྲོ་བ་མ་ལུས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ལུང་བསྟན་ཏོ་།རྒྱལ་ལ་ཡང་དག་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཕ་རོལ་འགྲོ་།མཁས་པ་འཇིག་རྟེན་
དོན་བྱས་སངས་རྒྱས་དེ་ཀུན་མྱ་ངན་འདས། །དེ་ལྟར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་དག་བློ་མཆོག་ཤིན་ཏུ་སྐྱེས། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་
བློ་གྲོས་ལེགས་བསམ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་སྲུང་དེ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་བློ་གྲོས་
ལེགས་བསམ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་འཇིགས་བྱེད་བླ་མ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་
ན༑ དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་འཇིགས་བྱེད་བླ་མ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏེ། དེས་ན་ང་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཤེས་པ་ལ་ངེས་པར་གྱུར་
པས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགེ་
བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱ་ཞིང། ཡོངས་སུ་འདྲི་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དུའང་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགེ་བའི་བ་ཤེས་གཉེན་

[318B] མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། རྣམ་པར་ཐར་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་
པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་ཞི་བ་རྣམ་པར་ཐར་པ་དག་གི་འགོག་པ་ཤེས་པ་རྟོགས་ནས་སེམས་ཅན་སེམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་
རབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་
མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་བོ་གྲགས་འཕགས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ། ལྷག་པར་བྱ་བ་བྱས་པ། ཚངས་
པར་སྤྱོད་པ་ཡུན་རིང་དུ་སྤྱད་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་ཉིད་མཚན་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་དགེ་སྦྱོང་དམ། བྲམ་ཟེ་གང་
དག་འཁོར་བ་ལས་སེམས་བར་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་སུ་ཡོད་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་ལོ། །དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་མངོན་པར་བསྒྲགས་པའི་དབྱངས་ཞེས་བྱ་བ་
འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། དེ་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ཤིན་ཏུ་དུལ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ན་བཞུགས་ཤིང་གནས་སོ། །མི་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་

[319A]༄༅། །པར་རབ་ཏུ་གནས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ནི། ཀུན་དགའ་ར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། ཚལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་འབབ་
ཆུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང། སྐྱེད་མོས་ཚལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་གྲགས་འཕགས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་མངོན་པར་བསྒྲགས་པ་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ཤིན་ཏུ་དུལ་ལྡན་ན་བཞུགས་
ཤིང་གནས་ཏེ། དེ་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །ཞེས་ཐོས་སོ། །ཐོས་ནས་ཀྱང་ཤིང་རྟ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་དང། མི་བྱེ་བ་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་དང་
རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ཤིན་ཏུ་དུལ་ལྡན་ནས་བྱུང་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་དང། རྒྱལ་པོའི་མཐུ་ཆེན་པོས་སྤྲིན་ཚལ་གྱི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་གང་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་མངོན་པར་བསྒྲགས་པའི་དབྱངས་བཞུགས་པ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་ཇི་ཙམ་དུ་བཞོན་པར་བྱ་བའི་ས་དེ་ཙམ་དུ་བཞོན་པས་སོང་ནས་
རྐང་པས་སྤྲིན་ཚལ་གྱི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དེ་ཉིད་དུ་ཞུགས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་མངོན་པར་བསྒྲགས་

[319B]གཤེགས་པ་དེའི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་རྒྱལ་པོ་
གྲགས་འཕགས་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་མངོན་པར་བསྒྲགས་པའི་དབྱངས་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་གསོལ་པ་གྲགས་པ་ཆེན་པོ་
གཟི་བརྗིད་ཆེ། །ཚོགས་ཆེན་འོད་ནི་ཆེན་པོ་ལགས། །ཀུན་མཁྱེན་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་བརྙེས། །འདྲེན་པ་མཐའ་ཡས་དག་གི་ཡབ། །སྒྲོལ་བ་འདོད་ཆགས་ཟུག་རྡུ་འབྱིན། །སྨན་
པ་ཆེན་པོ་གསོས་སྨན་ལགས། །སྒྲོལ་བ་རྨ་རྣམས་གསོ་བར་མཛད་།རྐང་གཉིས་མཆོག་ནི་བདག་ལ་གསུངས། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུང་ལ་ཤིན་ཏུ་བཞུགས། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕ་
རོལ་གཤེགས། །ཤེས་རབ་ཕུང་ལ་ཤིན་ཏུ་བཞུགས། །དེས་བཅོམ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་བསྒྲུབས། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལས་ཤིན་ཏུ་བྱུང། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལ་འཇིགས་མི་
མངའ༑ ༑རབ་ཏུ་གསལ་མཛད་སྐམ་ལ་བཞུགས། །འཇིགས་དང་འཇིགས་པར་བྱེད་ལས་རྒལ། །ཞུས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐར་མཛད་ཅིང། །ཐེ་ཚོམ་རྣམས་ནི་སེལ་བ་པོ། །གནས་
མཆོག་དག་ནི་བརྙེས་པ་སྟེ། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་མཆོད་རྟེན་ལགས་།ལྷ་དང་ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་དང། །མི་འམ་ཅི་དང་ལྟོ་འཕྱེར་བཅས། །ཐུབ་ཁྱོད་གང་ལ་བཞུགས་པ་ཡི། །

[320A]༄༅། །དགོངས་པའི་རྣམ་པ་མ་འཚལ་ཏོ། །ལྷ་རྣམས་དང་ནི་དྲི་ཟ་དང། །གནོད་སྦྱིན་དང་ནི་སྲིན་བོས་ཀྱང། །ཐུབ་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་གང་བརྙེས་པའི། །ལམ་དེ་
རྣམ་པར་མ་འཚལ་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་འདས་པ་རབ་ཏུ་གསལ། །གངྒཱའི་རླུང་གི་བྱེ་སྙེད་ཀྱི། །གང་གིས་འདྲེན་པ་བཞུད་པ་ནི། །དེ་ཡི་ལམ་གྱིས་གཤེགས་པར་གྱུར། །དེ་ནས་
རྒྱལ་པོ་གྲགས་འཕགས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་མངོན་པར་བསྒྲགས་པའི་དབྱངས་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་མངོན་པར་བསྟོད་པའི་
དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་བསྐལ་པ་ཁྲི་ཕྲག་དགུ་བཅུར་ལོག་པར་མ་ལྷུང་ངོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་གྲགས་འཕགས་ཞེས་བྱ་བ་
ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རབ་ཏུ་གྲོལ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་གྲགས་འཕགས་ཞེས་
བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ང་བསྐལ་པ་ཁྲི་ཕྲག་དགུ་བཅུར་ལོག་པར་མ་ལྷུང་ངོ། །ད་ལྟར་ཡང་ང་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་
དོ༑ ༑མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་ཤེས་པར་འདོད་པས་ཡོངས་སུ་

[320B]།མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་
རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་
མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དོན་ཡོད་གཤེགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དོན་ཡོད་གཤེགས་དེའི་ཉན་ཐོས་འདུས་པ་དང་པོ་ཁྲི་
བྱུང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུས་པ་ནི། དེའི་ཉིས་འགྱུར་བྱུང་ངོ། །ཉན་ཐོས་འདུས་པ་གཉིས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་ནས་རྒྱ་ཆེར་སྦྱར་ཏེ། ཁྲི་ཕྲག་སྟོང་ཐམ་པ་
བྱུང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུས་པ་གཉིས་པ་ནི། དེའི་ཉིས་འགྱུར་བྱུང་ངོ། །ཉན་ཐོས་འདུས་པ་གསུམ་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱ་སྟོང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱུང་ངོ། །

[321A]༄༅། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དོན་ཡོད་གཤེགས་པ་དེའི་གསུང་རབ་ལ་དགེ་སློང་གྲགས་པའི་འོད་ཅེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་
པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །རྩོམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་ལུས་དང། པགས་པ་དང། རྒྱུས་པ་དང། རུས་
པའང་བསྐམས། ཁོག་པ་དང། ཤ་དང། ཁྲག་ཡོངས་སུ་བསྐམས་ཀྱང་བརྩོན་འགྲུས་འདི་ཉིད་མི་གཏོང་ངོ། །དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དོན་ཡོད་གཤེགས་པ་དེའི་སྤྱན་སྔར་རས་
བཅོས་བུ་ཡུག་ཅིག་གིས་ལུས་དཀྲིས་ནས་ཏིལ་མར་གྱིས་བྱུགས་ཏེ་མེ་སྦར་ནས་སྤྱན་སྔར་མར་མེ་བུས་སོ། །མེ་འབར་བས་ལུས་སྲེག་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དོན་ཡོད་
གཤེགས་པ་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་མངོན་པར་བསྟོད་པ། རྣམ་འདྲེན་རང་བྱུང་ཐུགས་དག་མཐའ་ཡས་མཆོག་སྐྱོན་དང་རྒྱགས་དང་ཉེས་པ་སྤངས་པ་ལགས། །
འགྲོ་བ་ལམ་ངན་ཞུགས་ལ་ཐུགས་རྗེ་བསྐྱེད། །ཀུན་ཏུ་གཟིགས་པ་གནས་མཆོག་བསྟན་དུ་གསོལ། །སྐྱེ་བོ་བློ་ཉམས་སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་སྡུག་།མིག་ཉམས་གནས་མེད་
ཡོངས་སུ་འཁྱམས་པ་ལ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དཔག་མེད་བསྐྱེད་ནས་སུ། །འགྲོ་བ་ཐར་བར་བགྱི་སླད་སྤྱོད་པ་སྤྱད། །བདག་ནི་བདག་ལ་དགའ་བར་མི་བགྱིད་དེ། །འགྲོ་

[321B] །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་འབར་བས་འགྲོ་བ་གདུངས། །དེ་དག་བདག་གིས་ལམ་ཆུས་ཞི་བར་བགྱི་།དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་སྟོབས་བཅུ་ཁྱོད་ཀྱི་བསླབ། །བདག་
གི་དངོས་ལ་ལྟོས་མེད་སྤྱོད་པ་སྤྱད། །འགྲོ་བ་འདི་དག་འབར་བས་སྲེག་པ་ན། བདུད་རྩིའི་ཆབ་ཀྱིས་བསིལ་བར་གྱུར་པར་བགྱི། །སེམས་ཅན་དོན་དུ་བདག་གི་ལུས་བསྲེགས་པས། །
སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ལུས་ལ་ནད་མེད་ཤོག་སེམས་ཅན་དོན་དུ་བདག་གིས་འབད་པ་འདི། །སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་གནོད་པ་མེད་གྱུར་ཅིག་འདྲེན་པ་དེ་ལ་མཆོད་པ་བྱས་པ་དང་
བདེ་བར་གཤེགས་ལ་ང་ཡི་དངོས་པོ་ཕུལ། །སངས་རྒྱས་མཆོད་བྱས་བསྐལ་ཆེན་བརྗོད་དུ་མེད། །སུམ་ཅུ་དྲུག་ཏུ་ངན་འགྲོར་མ་སོང་ངོ་།རྟག་ཏུ་ལྷར་སོང་མི་ཡི་འཇིག་
རྟེན་འཐོབ། །ང་ནི་གསལ་བ་དག་དང་དབང་ཕྱུག་གྱུར། །རྟག་ཏུ་འགྲོ་དང་མཐུན་པར་འཁོར་ལོ་བསྐོར། །ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ང་མཆོད་དོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་
སེམས༑ དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲགས་པའི་འོད་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ་ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་གྲགས་པའི་འོད་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏེ། ངས་བརྩོན་འགྲུས་དེ་ལྟ་བུ་བརྩམས་པར་གྱུར་ཏོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་དེས་ང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་

[322A]༄༅། །པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་བྱའོ་།བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་
པས་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་ནུས་ཀྱི། ལེ་ལོས་ནི། མ་ཡིན་ནོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་ཡུལ་ལ་དབང་པོ་གཡེང་བ་རྣམས་བདག་གིས་བསམ་གཏན་མཉམ་པ་ལ་ཇི་ལྟར་སྦྱར་བར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་
དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་དྲང་སྲོང་སྐྱེ་
བ་ཚོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་རྒྱལ་སྲིད་སྤངས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ། དེ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་དབང་པོ་ཡུལ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་གཡེང་ངོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་
ཀྱེ་ཨེ་མ་ཀྱི་ཧུད་བདག་གིས་ཡུལ་གང་དག་བཏང་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་ན། དབང་པོ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མ་ལེགས་ཤིང་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་དབང་པོ་རྣམ་
པར་འཁྲུལ་བ་ཡུལ་གྱི་གཟེབ་ལ་བཅུག་པ་དེ་དག་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་མཉམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོབས་ཆེན་པོ་ཕ་རོལ་གནོན་པ་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་

[322B]ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལྟར་མཉམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཡིན་སྙམ་མོ་།དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དྲང་སྲོང་སྐྱེ་བ་ཚོལ་བ་འདི་
སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི། ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་མོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ལ་ནི། ཐོགས་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ནི་
ནམ་མཁའ་དང་འདྲའོ། །ཡོངས་སུ་མི་རྟོག་པ་ནི། ཐོགས་པ་མེད་དོ་།ཡོངས་སུ་མི་རྟོག་པ་ནི། ཐར་པའོ། །ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ནི། འཆིང་བའོ། །ཡོངས་སུ་མི་རྟོག་པ་ནི། འཆིང་བ་
གཅོད་པའོ། །འོན་ཏང་བདག་གིས་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ནི། གཏང་བར་བྱའོ། །སྙམ་མོ། །དེའི་ཚེ་དེ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་ལ་ཞུགས་
སོ༑ ༑དེ་ནམ་མཁའ་ལྟར་མཉམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ནས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། །དེའི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ཐོབ་པས་ཏ་ལ་བདུན་སྲིད་
ཙམ་དུ་མངོན་པར་འཕགས་ཏེ་བར་སྣང་ལ་སོང་ནས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །མི་གང་ཐོགས་མེད་ཆོས་ནི་རྗེས་སུ་རྟོགས། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་
སྤྱོད་ཡུལ་ཤེས། །སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞུགས་།ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཤེས། །ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ། །ཆོས་ཉིད་

[323A]༄༅། །ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་མེད། །ཆོས་ཉིད་ལ་ནི་ཆོས་ཉིད་གང་མི་རྟོགས། །ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་འགྱུར་མེད་གཉིས་སུ་མེད། །ནམ་ཡང་སྣ་ཚོགས་ཉིད་ཀྱི་
ཆོས་མེད་དེ། །ཇི་ལྟར་བར་སྣང་བ་གབ་པ་གང་ཡང་མེད། །རྒྱལ་བས་མྱ་ངན་འདས་པར་ཆོས་མ་བསྟན། །ཆོས་འདུག་པར་ཡང་རྒྱལ་བས་མ་གསུངས་སོ། །རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་
གཉིས་མེད་ཆོས་གསུང་སྟེ། །མི་མཁས་གང་དག་སྣ་ཚོགས་ཆོས་བྱེད་པ། །དེ་ནི་བདུད་ཀྱི་ཞགས་པས་བཅིངས་ནས་ཉལ། །ཆོས་ཉིད་རྗེས་རྟོགས་ཆོས་ནི་གང་ཡང་མེད། །ཆོས་
ལ་རྨོངས་པ་མེད་ཅིང་མཁས་པའང་མེད། །གང་དག་བདག་གི་ཆོས་ཉིད་ཆོས་ཤེས་ན། །གཉིས་མེད་དེས་ནི་ཆོས་ཉིད་རྗེས་སུ་ཐོབ། །མི་མཁས་གང་དག་སྣ་ཚོགས་ཆོས་
བྱེད་ན༑ ༑དེ་དག་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་སྤྱོད་པ་ཡིན། །གང་དག་གཉིས་མེད་ཆོས་སྨྲ་གཉིས་སུ་མེད། །དེ་དག་འདྲེན་པ་ཡབ་འདྲ་སངས་རྒྱས་སྲས། །གང་ཡང་མ་མཐོང་
གང་ཡང་ཐོས་པ་མེད། །མི་དག་ཆོས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་ནི་།རྒྱལ་བའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ནི་ངེས་མ་རྟོགས། །འདི་ལྟར་རྒྱལ་བ་ལམ་གཉིས་མི་གསུང་སྟེ། གང་དག་
ཆོས་གཉིས་ལ་ནི་དེ་མི་སྤྱོད། །གང་དག་ཚུལ་གཅིག་ཏུ་ནི་ཆོས་རྟོགས་པ། །ལམ་གོལ་མི་འགྲོ་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི། །སངས་རྒྱས་བཞུགས་ལ་མི་དེ་སྤྱོད་པར་འགྱུར།།

[323B] དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་དྲང་སྲོང་སྐྱེ་བ་ཚོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ། གང་ཕ་རོལ་ལས་སྒྲ་མ་ཐོས་པར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་
དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་དྲང་སྲོང་སྐྱེ་བ་ཚོལ་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ་།དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུར་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཞིང་དུ་སྐྱེས་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འདུ་ཤེས་སུ་མ་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་སངས་རྒྱས་བྱུང་བ་དང་ཕྲད་ཀྱང་རུང། མ་ཕྲད་ཀྱང་རུང་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་པར་བྱ་
པའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་དུ་མ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །
མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲགས་པ་བསྒྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ་ནས་སངས་
རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲགས་པ་བསྒྲགས་པ་དེའི་ཉན་ཐོས་འདུས་པ་གཉིས་བྱུང་སྟེ། ཉན་ཐོས་འདུས་

[324A]༄༅། །པ་གཅིག་ནི། ཉན་ཐོས་འདུས་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བདུན་ཅུ་རྩ་བདུན་གྱི་ཉན་ཐོས་འདུས་པ་བྱུང་ངོ། །ཉན་ཐོས་འདུས་པ་གཉིས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་བྱེ་
བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་བྱུང་སྟེ། དགྲ་བཅོམ་པ། ཟག་པ་ཟད་པ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ། དབང་དུ་གྱུར་པ། སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་
རྣམས་སོ། །དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་ཤིང་ལྗོན་པ་འཕན་པ་མེད་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་དགེ་སློང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་
ཏུ་གནས་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་དེ་
རེ་ཞིག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་སེམས་མི་འཇུག་གོ་བླ་ན་མེད་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་ཤིང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་
བརྗོད་དུ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་འདོད་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་གཅིག་པོ་དེ་ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་པ་མ་གཏོགས་པར་
སེམས་ཅན་གང་དག་གིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ས་བོན་མ་བསྐྱེད་པར་མ་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲགས་པ་བསྒྲགས་པ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་མཛད་པ་

[324B]དེ་མ་གཏོགས་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མ་བྱས་པ་གང་ཡིན་ཞེས་རྣམ་པར་གཟིགས་སོ། །དེའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བླ་ན་
མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྣོད་དུ་གྱུར་པར་གཟིགས་ཀྱང་དེ་མི་ཁོམ་པ་ཐོབ་བོ། །དེས་ན། བདག་ཉིད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པའི་སྐལ་བ་མེད་དོ། །དེ་ནས་ཤི་ནས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་མནར་མེད་པར་ལྷུང་ངོ། །དེ་དེར་བསྐལ་པར་འདུག་གོ་དེར་ཡང་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པའི་སྐལ་བ་མེད་དོ། །དེ་ནས་ཤི་ནས་མིར་སྐྱེས་ཏེ། གླེན་ཞིང་ལོང་ལ་ལྐུག་ཅིང་ལག་བརྡ་བྱེད་པ་ཆོས་ཀུན་ཏུ་ཤེས་པའི་སྟོབས་
མེད་དོ༑ ༑དེར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་དག་གིས་དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་དེ། དེའི་སྤྲུལ་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་སྐུ་ཚེ་བྱེ་བ་
ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་དྲུག་ཅུར་ཐུགས་སྐྱོ་བར་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ཇི་ཙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་གཅིག་ལ་མཛད་པ་ཐུགས་སྐྱོ་བར་གྱུར་
པ་ལ་ལྟོས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གང་ཟག་དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་ཅིང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་གཞག་པར་མ་སྤྱད་དོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། གང་ཟག་གང་གིས་བསོད་

[325A]༄༅། །ནམས་མ་ཡིན་པ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་དེས་ཡུན་དེ་ཙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་ཐུགས་སྐྱོ་བར་བྱས་པ་ལ་ལྟོས་མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་
པས་ན༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་མངོན་པར་དགྱེས་པར་བྱ་བར་འདོད་པས་བདག་སྣོད་དུ་འགྱུར་བར་བྱའི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
ཐུགས་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བར་མི་བྱ་སྟེ། བདག་ཉིད་སྣོད་དུ་འགྱུར་བར་བྱ། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་བུ་མོ་བདག་ཉིད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པས་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་རྗེས་སུ་སྲུང་ན། བདག་སྣོད་དུ་འགྱུར་བར་བྱའོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། ཁྱོད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་པོ་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་
ལྷ་ཚེ་རིང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རྩིའི་འོད་དེ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་སྣོད་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ཏེ། ཆོས་ལ་བརྙས་པ་བྱས་པས་ལོག་པར་ལྷུང་ངོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་གང་གིས་སེམས་ཅན་དེ་
ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །

[325B]བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་བཞུགས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པར་མ་སྤྱད་དོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་
བས་ན༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་པར་དགྱེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་
བདག་སྣོད་དུ་འགྱུར་བར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བར་མི་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་
དོན་དུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་
སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རྒྱ་ཆེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་
བུ༑ སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་བློ་གྲོས་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་
དང་ལྡན་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཤིན་ཏུ་སྤྱད་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གི་རིམ་གྲོ་པ་ལ་ན་མང་དུ་བྱས་པར་

[326A]༄༅། །གྱུར་ཏོ༑ ༑དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གི་རིམ་གྲོ་བ་བྱས་ནས་འདི་ལྟར་སེམས་
བསྐྱེད་དེ། བདག་མཚན་མའི་རིམ་གྲོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་མཉེས་པར་མི་བྱ། བདག་ནམ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཟང་ཟིང་གི་སེམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་རིམ་གྲོ་མི་བྱ། གཞན་དུ་ན་བདག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འདོད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ལ་ཡིད་དུ་འཐད། ཡིད་དུ་མི་འཐད་པ་མི་
ཡིན་པས་རིམ་འགྲོ་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་རིམ་གྲོ་བྱས་པ་འདིས་བདག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་དེ་ལྟར་ངས་སེམས་
བསྐྱེད་ནས་ཇི་ལྟར་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བ་སླ་
བའི་ལམ་གྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་སྙམ་ནས་དེས་བདག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་སེམས་
ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བ་སླ་བའི་ལམ་གྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་བྱས་སོ། །ཇི་ལྟར་བདག་བླ་ན་

[326B]པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཞིང་དེར་སངས་རྒྱས་ཤིན་ཏུ་མང་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཀོན་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དེ་ལྟ་
བུའི་སེམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིམ་གྲོ་བྱས་སོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ངའི་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དགུ་བརྒྱ་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་བྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་དག་ལ་བདག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་དགེ་བའི་རྩ་བ་
བསྐྱེད་དུ་བཙུད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་གིས་མཆོད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་ནི། དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་གི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པས་རིམ་གྲོ་བྱས། ངག་གི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པས་བསྟོད། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པས་ངེས་
པར་བསམ་མོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ངའི་སྐུ་རྒྱ་ཆེན་པོར་གྱུར་ཏོ། །ངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིམ་གྲོ་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པས་རྙེད་པ་མཆོག་དང། གྲགས་
པ་མཆོག་ཐོབ་བོ། །ངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསུང་རབ་ལ་བརྩོན་པ་དྲག་པོས་རབ་ཏུ་གནས་སོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ངའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་

[327A]༄༅། །ཞིང་རྒྱ་ཆེ་སྟེ། མཐའ་གཞལ་བར་མི་ནུས་སོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྙེད་པ་མཆོག་དང་གྲགས་པ་མཆོག་ཐོབ་པ་དང་
གསུང་རབ་འདོད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་རིམ་གྲོ་ཡོངས་སུ་སྤྱད་ཅིང་སེམས་ཡོངས་སུ་དུལ་བར་བྱ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྒྱ་ཆེ་བར་འདོད་
པས་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་སྔོན་དུ་བྱས་ཏེ་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པར་བྱ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་རྩ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་
རྣམས་ཀྱིས་ཆོག་མི་ཤེས་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་པ་འགོག་པར་
འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ། བདག་ཆོས་སྟོན་པའང་ཟད་པ་མེད་པར་གྱུར་ཅིག་།སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་
བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་

[327B]ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱངས་དེའི་
ཉན་ཐོས་འདུས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་བྱུང་སྟེ་ཆོས་བཤད་པ་རེ་རེས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ཁྲག་ཁྲིག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ངེས་པར་བྱུང་ངོ། །
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྲག་ཁྲིག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་གནས་སོ། །དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་རྩིའི་དབྱངས་ཞེས་
བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལས་ཡོན་ཏན་དང། ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདུད་རྩིའི་དབྱངས་
དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱངས་འདིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་
གིས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྡུ་བར་བྱའོ། །སྙམ་མོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱངས་དེའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་དེའི་མདུན་ན་
བཞུགས་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་བ་འདྲེན་པ་མི་ཡི་ཁྱུ་མཆོག་སྟོབས་བཅུ་ཡོན་ཏན་མངའ་བ་ལྷ་ཡུལ་ས་སྟེང་མེད། །རྒྱལ་མཆོག་མཆོག་རབ་

[328A]༄༅། །ལྷ་མི་ཕན་མཛད་པ་ལ་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་བདག་ཞུ་བ་།སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟར་སྤྱད་ན་བློ་གྲོས་ལེགས་མཛད་འགྲོ་སྟོན་ཁྱོད་དང་འདྲ་བར་འགྱུར། །འགྲོ་ལ་ཕན་
མཛད་བདག་དང་འགྲོ་བའི་ཐེ་ཚོམ་དེ་དག་མྱུར་དུ་གསུངས་ཤིག་གསུངས། །འགྲོ་བ་རྡུལ་དང་དྲི་མ་རྙོག་པ་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་ཡིས་ཡོངས་ལྡན་རིག་ནས་སུ། །མཁས་པ་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་
དེ་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་ན་འགྲོ་ཕན་སྐྱེ་རྒུ་རྣམ་འགྲེལ་བགྱིད། །ཇི་ལྟར་འགྲོ་བ་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱས་ཉེན་བདེ་བརྒྱའི་ཕྱི་རོལ་ཡིད་བདེ་མི་འཚལ་རྣམས། །དེ་དག་བདག་སྲིད་མྱུར་ཟད་བདེ་
མཆོག་མཚུངས་མེད་འགྲོ་ལ་བསྟན་གྱི་སྟོབས་བཅུ་གསུངས། །ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་གསུང་ཆེན་ཐོས་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་ཞིང་འགྲོ་བ་ཡོངས་སུ་བསྟན། །ཇི་ལྟར་འགྲོ་བ་ཁྱོད་ཀྱི་
གསུང་རྟོགས་གསུང་ལ་མཁས་ན་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་སྤོང། །སྡུག་བསྔལ་ཟད་ཐོབ་མུན་བཅོམ་རབ་རིབ་མེད་ཅིང་རྒྱལ་བའི་ཉི་ཟེར་རབ་ཏུ་ལྡན། །སྟོབས་བཅུ་མངའ་
བའི་གསུང་གིས་འགྲོ་བ་འཇིགས་མེད་འགྱུར་བདེ་དག་བདག་ལ་གསུངས་།རྒྱལ་བའི་གསུང་ཐོབ་གསུང་གིས་གཡོ་ཚིག་བཅོམ་སྟེ་སུ་ཞིག་གསུང་གནས་དགའ་བདེར་
འགྱུར༑ ༑བདེ་གཤེགས་ཁྱོད་ཀྱི་གསུང་འཆང་མཁས་པ་དྲི་མ་སྐྱོན་སྤངས་ཤིན་ཏུ་དྲི་མེད་ཡིད། །དེས་ཐོབ་སྲིད་པའི་འགྲོ་སྤངས་འགྲོ་བ་མཆོག་ལ་གནས་ཏེ་རྒྱལ་མཆོག་

[328B] །རྒྱལ་བ་ཐུབ་པ་རྣམ་འདྲེན་འགྲོ་ལ་ཕན་མཛད་སྙན་པའི་གསུང་གིས་དེ་དག་གསུངས། །སྟོན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་ཕན་བཞེད་དེ་ཡི་བསམ་པ་ཐུགས་
ཆུད་ལུང་བསྟན་པ། །སྡུག་བསྔལ་འདི་དག་ཟད་པར་རྒྱལ་བས་གཟིགས་པའི་མྱ་ངན་འདས་པའི་ལམ་བསྒོམས་ན། །གང་དག་འདས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཕན་འདོད་གང་ཡང་མ་
འོངས་འཇིག་རྟེན་ཕན་པར་འདོད། །གང་དག་དེ་ལྟར་འགྲོ་ལ་ཕན་འདོད་དེ་ཡང་ལམ་མཆོག་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་མཐོང། །རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ན་དེ་ནི་རབ་ཏུ་
འབད་དེ་སྒོམས། །བདུད་ཀྱི་སྟོབས་མཆོག་བཅས་པ་སྟོབས་བཅོམ་སངས་རྒྱས་སྟོབས་ལ་མངོན་པར་མྱུར་དུ་འདུག་བུ་དེས་ཐོས་ནས་ཐོགས་པ་མེད་པར་བདེ་བར་གཤེགས་
པའི་བཟོད་ལ་རབ་ཏུ་གནས། །སངས་རྒྱས་སྒྲ་ཀུན་མཁྱེན་པ་རྐང་གཉིས་མཆོག་ལ་དེ་ནི་སྐྱབས་སོང་བློ་གནས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་རྩིའི་དབྱངས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་བ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་རྩིའི་
དབྱངས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེའང་ངས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་བྱས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཟད་

[329A]༄༅། །པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་
བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་
བཤད་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པར་དུ་མ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་
རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་སྤྱོད་པ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་བ་ནས་ཤིན་ཏུ་གནས་པའི་བར་དུ་རྒྱ་ཆེར་སྦྱར་རོ། །དེའི་ཚེ་
ཛམྦུའི་གླིང་འདིར་གྲོང་ཁྱེར་བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་བྱུང་ངོ་།ཛམྦུ་གླིང་འདི་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུར་གྱུར་ཏོ། །གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང། གྲོང་རྡལ་ཐག་ཉེ་བས་གྲོང་ཁྱེར་
དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་བྱ་གག་གྲོང་ཕན་ཚུན་དུ་འགྲོ་བར་གྱུར་ཏོ་།དེར་རྒྱལ་པོ་སྤྱོད་པ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པ་གནས་ཏེ་ཆོམ་རྐུན་དང་ཀླ་ཀློ་དང་ནི། བྲལ། ཆོས་དང་ལྡན་པའི་མི་
རྣམས་ཀྱིས་ནི། གང། དགའ་སྟོན་གྱི་དུས་ནི། མང། སྐྱེ་བོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དག་གིས་ནི། མངོན་པར་གང། ཆོས་སྤྱོད་པའི་མི་ནི། ཀུན་ཏུ་བྱུང། ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་

[329B] དེ་སྤྱོད་པ་ལྟ་ཞིག་ག་ལ་ཡོད། ཕྱི་རོལ་ཏུ་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དང། ཀུན་དགའ་རབ་དང། མཚེའུ་དང། རྫིང་བུ་དག་གིས་མཛེས་ཏེ། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བའི་
ཚལ་བཞིན་ནོ། །རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་དུད་དང། རྫ་རྔ་དང། འཁར་རྔ་དང། པི་ཝང་རྒྱུད་གསུམ་པ་དང། ཕྱོགས་མང་པོར་ཐོས་པའི་པི་ཝང་དང། པི་ཝང་རྒྱུད་གཅིག་པ་དང། ན་ཀུ་ལ་དང་
ཤིན་ཏུ་དབྱངས་སྙན་དང། ཅང་ཏེའུ་དང། བྲོ་གར་གྱི་རྒྱུད་དང། བན་དུ་ར་དང། བུམ་རྔ་དང། གདུ་བུ་དང། རོལ་མོ་མན་དུ་ངའི་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གླུ་དབྱངས་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་
དགའ་བ། མི་མ་ཡིན་པ་དང་ལྷའི་གནས་ལྟར་ལྷའི་རྒྱན་གྱི་ཤིང་གིས་ཀུན་ཏུ་ཁེབས་པ། སྤོས་དང། ཕྲེང་བ་དང། གོས་ཀྱི་ཤིང་གིས་ཤིན་ཏུ་ཁེབས་པ། འདོད་པའི་འབྲས་བུའི་
ཤིང་དང་ལྡན་པ། འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོ་གནས་ཤིང་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་བོ་མེད་དོ། །དེའི་ཚེ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དྲི་མེད་ཏོག་ཅེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་ཏོག་དེའི་སྐུ་ཚེའི་ཚད་དཔག་ཏུ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །སེམས་
ཅན་དེ་དག་ཀྱང་འཚོ་བ་བདེ་བར་གྱུར་ཏེ། འདོད་ཆགས་ཆུང། ཞེ་སྡང་ཆུང། གཏི་མུག་ཆུང། ངོ་ཚ་ཤེས་ཤིང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་ལྡན། འཕགས་པས་བསྒྲུབས་པའི་ངོ་ཚ་དང་ལྡན་

[330A]༄༅། །ཏེ༑ གང་ཕལ་ཆེར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་ཏོག་དེ་དང་ལས་ལྷན་ཅིག་བསགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་ཏོག་
དེ་བཞུགས་ནས་བསྙེན་བཀུར་བྱས། རྗེད་ཅིང་མཆོད། སྒྲ་གྲགས་སྙན་པ་ཡང་དག་པར་བྱུང། གྲགས་པ་རྣམ་པར་གྲགས་ཏེ། ཇི་ལྟར་འདིར་འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་དག་པར་འདུ་
བ་བྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་ཏོག་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་
ཏོག་དེ་གྲོང་ནས་གྲོང་དུ་གྲོང་ཁྱེར་ནས་གྲོང་ཁྱེར་དུ། གྲོང་རྡལ་ནས་གྲོང་རྡལ་དུ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་དོ། །གང་དང་གང་དུ་གཤེགས་ནས་སླར་བཞུད་པའི་ཚེ་དེ་དག་དུ་ཞིང་མཆི་མ་འབྱིན་
ཏོ༑ ༑གང་དང་གང་དུ་གཤེགས་པ་དེར་དགའ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་བླ་མར་སེམས་སོ། །དེ་གང་དང་གང་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་དེ་དང་དེར་སེམས་ཅན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་མཐའ་
ཡས་པ་དག་འདུལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ལ་ལ་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་ལ་ལ་ནི། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པས། ལ་ལ་ནི། བླ་ན་མེད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པས་འདུལ་བར་
མཛད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་ཏོག་དེ་ཆོས་སྟོན་པ་ན་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་གསུང་ཞལ་ནས་འབྱུང་ཞིང་སྒྲ་དབྱངས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལྔ་བརྒྱས་ཡང་དག་

[330B]པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདིར་མངོན་པར་གོ་བར་མཛད་དོ། །གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
དྲི་མེད་ཏོག་ཆོས་སྟོན་པ་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སྤོས་ཆུས་ཆག་ཆག་བཏབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་འཕྲིན་ལས་མངོན་
པར་འདུ་མཛད་པས། གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་ཏོག་དེ་ཆོས་སྟོན་པ་དེའི་ཚེ་བར་སྣང་ལས་ལྷའི་སིལ་སྙན་གྱི་སྒྲ་དག་རབ་ཏུ་འབྱུང་ངོ། །དེ་ལ་
སེམས་ཅན་གང་འདོད་པ་ལ་དགའ་བ་དེ་དག་ནི། ཡིད་དུ་འོང་བའི་སྒྲ་དབྱངས་སྙན་ཅིང་བདེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དག་ཐོས་སོ། །སྒྲ་དབྱངས་གང་ལྟ་བུ་ལ་དགའ་ཞིང་འདོད་པ་དེ་
འདྲ་བའི་སྒྲ་ཐོས་སོ། །གལ་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དགའ་བ་འདོད་ན། དགའ་བ་དེ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་ཅིང་བདེ་བར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་གང་
དག་ཆོས་འདོད་པར་གྱུར་ན། དེ་དག་མི་རྟག་པའི་སྒྲ་ཐོས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྒྲ་དང། བདག་མེད་པའི་སྒྲ་དང། ཞི་བའི་སྒྲ་ཐོས་སོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྒྲ་ཐོས་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་དང། ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་དང། དགེ་འདུན་གྱི་སྒྲ་ཐོས་སོ། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྒྲ་ཐོས། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་

[331A]༄༅། །དང། ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། གཏོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང། ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྒྲ་ཐོས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་འཕྲིན་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་
པ་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཉན་པ་དེ་དག་ལ་རླུང་བསིལ་བ་ལྡང་ངོ། །རླུང་བསིལ་བ་གང་དག་ལངས་པས་ཆོས་ཉན་པ་དག་དགའ་བ་སྐྱེའོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དེ་ཆོས་སྟོན་པ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་རླུང་ལངས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཆོས་འདོད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ལྔ་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འབྱུང་ངོ། །དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་རིམ་གྲོ་པ་དགེ་སློང་དཔལ་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་
འཁོར་དེ་ཉིད་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་སྣམ་ལོགས་ན་འདུག་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ཆོས་ལ་ཆུད་པའི་ཡིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཁོར་དེ་མཐོང་ངོ། །གང་དཀྲུགས་
པའི་སྒྲའམ། འཁྲུགས་པའི་སྒྲའམ། མ་དྲང་བའི་སྒྲ་མེད་ཅིང་དེ་རྣམ་པར་དང་བའི་ཡིད་ཀྱིས་སེམས་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་དེ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་ཏོག་ད་
ལྟར་འཁོར་བཞི་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་ལྟར་བདག་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འདི་ལྟ་བུས་

[331B]སྙམ་མོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་ཏོག་དེས་རིམ་གྲོ་པ་དགེ་སློང་དེའི་བསམ་པ་ལ་གཟིགས་ནས་འོད་བཏང་ངོ། །འོད་གང་
གིས་རེག་མ་ཐག་ཏུ་དགེ་སློང་དཔལ་འབྱུང་དེ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་བོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་གི་མཐུས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒ་ལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔལ་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་
ན༑ དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔལ་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྙོམས་པར་
འཇུག་པའི་མཁས་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་
སྤྱོད་པ་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་
བ་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱ་ཆེ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒ་ལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་

[332A]༄༅། །བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་བྲམ་ཟེ་དྲི་མེད་མིག་ཅེས་བྱ་བ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ཕྱུག་ཅིང་
ནོར་ཆེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ། ལོངས་སྤྱོད་མང་བ། བདག་གིར་བྱ་བ་མང་བ། ནོར་དང་ཡོ་བྱད་མང་བ། ཕ་མ་གཙང་བ། ཆུང་མ་གཙང་བ། མངལ་གྱི་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པ་
རིགས་དམའ་བའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ། འདོན་པ་པོ། །གཞུང་འཛིན་པ། རིག་པ་གསུམ་དང། སྒྲ་ངེས་པར་སྤྱོར་བ་དང་བཅས་པ། ཤེས་གསལ་དང་བཅས་པ། ཡི་
གེ་དང་བཅས་པ། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པ་ལྔ་པ་སྟེ་སྔོན་བྱུང་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གནས་དང། བརྡ་སྤྲོད་པ་དང་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་ཕན་པ་དང། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་རྒྱུད་དང་
སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་རིག་པ་གསུམ་གྱི་གསུང་རབ་ལ་སོ་སོའི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ་།དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཅིངས་པ་
ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འགྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཅིངས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་
རྣམ་པར་འགྲོལ་བ་དེའི་གསུང་རབ་དེ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་དཔག་ཏུ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཅིངས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་

[332B]པ་དག་བྱུང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་བྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཅིངས་པ་ཐམས་
ཅད་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འགྲོལ་བ་དེའི་ཉན་ཐོས་འདུས་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་བྱུང་ངོ། །དེར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་རྣམ་
པར་འགྲོལ་བ་དེ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཆོས་སྟོན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཁས་པར་བྱ། སྙོམས་པར་
འཇུག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ལའང་མཁས་པར་བྱའོ་།དགེ་སློང་དག་ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ལ་མཁས་
པར་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱའོ་།བསམ་གཏན་དང་པོ་དེ་ནི། གང་ཡིན་
བསམ་གཏན་དང་པོ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་མིང་འཐོབ་ཅེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འདི་ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་ངེས་
པར་འབྱུང་བ་ནི། རྣམ་པར་ཏོག་པའི་གཉེན་པོའོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེས་འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཟློག་སྟེ་དེ་འདིའི་གཉེན་པོའོ། །སྙོམས་པར་

[333A]༄༅། །འཇུག་པས་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གནོད་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོ་ནི། གནོད་སེམས་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེ་
འདི་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་འཚེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོ་ནི། རྣམ་པར་འཚེ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་
པ་སྟེ༑ རྣམ་པར་འཚེ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྣམ་པར་འཚེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་འདི་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་
པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་།བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་གཉེན་པོ་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང། རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ཡིན་ལ་དེ་དག་གི་
གཉེན་པོ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདི་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་
ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་དགའ་བའི་གཉེན་པོ་ནི། དེའི་དགའ་བ་མེད་པའི་བདེ་བའི་གཉེན་པོ་སྟེ། དེ་འདི་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བས་ན་སྙོམས་པར་
འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་བདེ་བའང་མ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་བའང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་འཇུག་སྟེ། དེ་ནི། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཉེན་པོའོ། །དེ་

[333B]ཞེས་བྱའོ། །བམ་པོ་བཅོ་བརྒྱད་པ། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་
དང། ཐོགས་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །དེའི་གཉེན་པོ་ནི། ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི། ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་
སོ༑ ༑དེ་འདི་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སོ། །དེ་འདི་ལ་སྙོམས་
པར་འཇུག་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི། ཅིའང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེ་འདི་ལ་སྙོམས་པར་
འཇུག་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་གཉེན་པོ་ནི། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེ་འདི་ལ་
སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ་།དེའི་ཀུན་འབྱུང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདུན་པའོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་
ཤེས་པའི་རྒྱུ་ནི། འདུན་པའོ། །དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་སྣམ་ལོགས་ན་འདུག་ཅིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་

[334A]༄༅། །བསིལ་ཡབ་ཀྱིས་གཡོབ་བོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་མ་དུལ་བ་རྣམས་འདུལ་བ་དང། མ་ཞི་བ་རྣམས་ཞི་བར་བྱེད་པ་
དང། བཅིངས་པ་རྣམས་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་དང། མ་རྒལ་བ་རྣམས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་མོ། །བྲམ་ཟེ་དྲི་མ་མེད་པའི་མིག་ཤིང་སཱ་
ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་དེའང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་མ་དུལ་བ་རྣམས་འདུལ་བ་དང། མ་ཞི་བ་རྣམས་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང། བཅིངས་པ་རྣམས་གྲོལ་
བར་བྱེད་པ་དང། མ་རྒལ་བ་རྣམས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཅིངས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་རྣམ་
པར་འགྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་གཉིས་ལ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་ནས་
སྙིང་རྗེ་ཆེ་སྐྱེས་པ། །དེ་དག་རིན་ཆེན་ཀུན་གྱིས་མཆོད་པ་བྱས་པས་དེ་མི་ནུས། །གང་ཚེ་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱིས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་དག་ཏུ་མེ། །བུས་ནས་བདེ་གཤེགས་
མཆོད་ཀྱང་དེ་ཡིས་མཆོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡི་སེམས་གཅིག་བསྐྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་ཚིག་གིས་སུ། །བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཡོན་ཏན་ཟད་པར་བྱ་ལྟ་ག་ལ་

[334B] ༑དེ་ལྟ་བས་ན་མཁས་པའི་མི་ཡིས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོལ་ན། །ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་འབད་བྱ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོན་ཏན་མཆོད་།སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོལ་བ་ན་དེས་ནི་ལུས་
ལ་བསྲུངས་པ་མེད། །འདྲེན་པའི་གཏོང་ལ་བསླབ་པས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཡོངས་བཏང་ངོ། །རྐང་གཉིས་མཆོག་ནི་དངོས་པོ་ཀུན་ལ་ཡོངས་སུ་བསླབ་པས་སུ། །འདི་ལྟར་སངས་
རྒྱས་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ནི་ང་ཡིས་བརྙེས། །གང་དག་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཇི་ལྟ་བཞིན་དུ་རྣམ་ཤེས་ན། །བུ་དེ་མི་ཡི་དབང་པོ་ཡབ་ཀྱི་རིགས་ནི་འཕེལ་བར་བྱེད། །མཉམ་པའི་ཆོས་
རྟོགས་པ་ནི་བདུད་ཀྱིས་བཅིངས་པ་གཅོད་བྱེད་ཅིང། །བདུད་ཀྱི་ཞགས་པ་ལས་གྲོལ་སེམས་ཅན་གཞན་ཡང་རབ་གྲོལ་བྱེད། །དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་ཚོལ་བས་དངོས་ཀུན་ཡོངས་སུ་
སྤོང། །བྱང་ཆུབ་ཞི་བ་ཚོལ་ན་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་བསླབ་པར་གྱིས། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་གཉིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཐོས་ནས་དེའི་ཚེ་དངོས་
པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ལ་བློ་ངེས་ཤིང་དེ་གཉིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྲམ་ཟེ་དྲི་མེད་མིག་ཅེས་བྱ་བ་ཤིང་
སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་སྲུང་དེ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྲམ་ཟེ་དྲི་མེད་

[335A]༄༅། །མིག་ཅེས་བྱ་བ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་ཟབ་མོ་
ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་
བུ༑ དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་མཁས་པར་བྱ་ཞིང་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསླབ་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་
སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་
ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་
སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་
རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྡུལ་དང་དྲི་མ་དང་མུན་པ་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱ་ཆེར་སྦྱར་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་

[335B] །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྡུལ་དང་དྲི་མ་དང་མུན་པ་འཇོམས་པ་དེའི་སྐུ་ཚེའི་ཚད་ལོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྡུལ་དང་དྲི་མ་དང་མུན་པ་འཇོམས་པ་དེའི་ཉན་ཐོས་འདུས་པ་གསུམ་བྱུང་སྟེ། ཉན་ཐོས་འདུས་པ་གཅིག་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པ་ནས་རྒྱ་ཆེར་སྦྱར་
ཏེ་མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་ཤིང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བར་བྱེ་བ་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་གོ་གཉིས་པ་ནི། དགུ་བཅུ་རྩ་བཞིའོ། །གསུམ་པ་ནི། དགུ་བཅུ་རྩ་གཉིས་སོ། །དེའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་འདུས་པ་གསུམ་བྱུང་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པ། ཐེག་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པ། ཐེག་པ་
གྲངས་མེད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པ། ཐེག་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་གཞལ་དུ་མེད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དཔག་ཏུ་
མེད་པར་སྨོན་ལམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བར་ལ་སྨོན་ལམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་རབ་
ཏུ་གནས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ནི། ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུར་གནས་སོ། །དེའི་ཚེ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་གསེར་གྱི་

[336A]༄༅། །རྒྱལ་མཚན་ཞེས་བྱ་བ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེའི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་བྱུང་བ་ནི། འདི་དག་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འཁོར་ལོ་རིན་
པོ་ཆེ་དང། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། བློན་པོ་རིན་པོ་ཆེའི་བར་བདུན་པོ་དེ་དག་ཡིན་ནོ། །དེའི་བུ་སྟོང་ཐམ་པ་ཡོད་དེ་དཔའ་ཞིང་རྟུལ་ཕོད་པ། ཡན་ལག་མཆོག་གི་གཟུགས་
དང་ལྡན་པ། ཕ་རོལ་གྱི་སྡེ་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ། དེ་ཐམས་ཅད་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་འདི་འབའ་ཞིག་ཁོ་ནས་ཆད་པ་མེད་ཅིང། མཚོན་གྱིས་བདའ་བ་མེད་ལ་རང་
གི་ཆོས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་གནས་སོ། །རྒྱལ་པོ་གསེར་གྱི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ཡུལ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བྱེད་དེར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་དང་ལྡན་པར་
གྱུར་ཏོ༑ ༑དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དག་མ་བྱུང། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དང། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་མ་བྱུང། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་རིས་
དག་མ་བྱུང་ངོ། །དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིང་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་
ཅད་ཀྱང་ཚེ་ངེས་པར་གྱུར་ཏོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ལོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲི་མེད་གཏོང་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་

[336B] དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་དོ། །དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པ་དེའི་རིང་བསྲེལ་ལ་མཆོད་པ་བྱ་བར་སྤྲོ་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་རིང་བསྲེལ་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པ་ནི༑ ལོ་ལྔར་བྱས་ཤིང་ཡོངས་སུ་བཟུང་
ངོ། །དེར་ལོ་ལྔར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་ཕྲག་དགུ་བཅུ་འདུས་ཏེ། དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲི་མེད་གཏོང་བདག་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གཏོང་བར་བྱེད་དེ། ཚེ་
དང་ལྡན་པ་དག་གང་ལ་ཡོ་བྱད་གང་དགོས་པ་དེ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གཏང་བར་བགྱིའོ། །ཇི་ཙམ་དུ་ཤ་དང་ཁྲག་དགོས་ནའང་གཏོང་ན། ཡོ་བྱད་གཞན་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་
དྲི་མེད་ཟླ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་མངོན་པར་དད་ནས་དེས་འཁོར་གྱི་བཙུན་མོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་དང། བདག་ཉིད་ཀྱང་དགེ་འདུན་ལ་ཕུལ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེས་དགེ་སློང་རེ་རེ་
དག་ལ་བདག་གི་བཙུན་མོ་དེ་དག་སླར་བླུ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་གོས་དང་ལྷམ་ཟུང་དང། གདུགས་དང། རིལ་པ་སྤྱི་བླུགས་ཚོལ་བ་དང། ལུས་ལ་བགོ་བ་དང། སྟེང་ནས་དགབ་པ་དང། གདིང་བ་དང། ལོངས་
སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ཕུལ་ལོ། །དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་ཆོས་གོས་དང། བསོད་སྙོམས་དང། མལ་ཆ་དང། ན་བའི་གསོས་སྨན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་ཡོ་བྱད་རྣམས་མངོན་པར་སྦྱར་ཏོ་།མཽངྒལ་

[337A]༄༅། །གྱི་བུ༑ དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲི་མེད་གཏོང་ཞེས་བྱ་བ་གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་
སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེའི་བསྟན་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ཞིང་ལོ་ལྔར་བྱས་པར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་དྲི་མེད་གཏོང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །ངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེའི་བསྟན་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ཞིང་དེའང་ལོ་ལྔར་
བྱས་སོ༑ ༑དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དེ་དག་གི་བདེ་བའི་རིམ་གྲོ་བྱས་ཤིང། ང་རྟག་ཏུ་སེམས་ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པར་གྱུར་ཏོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཐམས་
ཅད་ཀྱང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱ་བར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་སོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ངས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་མངོན་དུ་
བྱས་སོ༑ ༑མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱ་བར་འདོད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ལ་མཆོད་པ་བྱ་བར་སྤྲོ་བར་བྱ། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལའང་རིམ་གྲོ་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པའི་ཕྱིར་སེམས་སྤྱད་བར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་སྙོམས་པར་

[337B]དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་
འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཐོབ་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་
བྱས་སོ༑ ༑མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་ཀུན་ནས་མཛེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ནས་རྒྱ་
ཆེར་སྦྱར་ཏེ། ཤིན་ཏུ་གནས་པའི་བར་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་འདས་པའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པ་དེ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ནས་གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་བར་ལ་དབང་ཕྱུག་གིས་དབང་བྱེད་
པ་དང་ལྡན་པ། སྐྱོན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་ནོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཀུན་ནས་མཛེས་པ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སྔོན་གྱི་འཁོར་ལོས་
བསྒྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། བདག་སྒྲུབ་བ་གང་གིས་རྒྱལ་སྲིད་བྱ། བདག་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་སྤྱོད་པས་མི་འདའ་བར་བྱ། བདག་

[338A]༄༅། །ཆོས་སྤྱད་པས་སྡིག་པའི་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་ནས་བདག་དབང་ཕྱུག་དང་ལྡན་པ་ལས་ངན་སོང་གི་སར་འཇུག་པའི་བར་མི་འགྲོ། བདག་
རྒྱལ་པོའི་མིང་དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་བར་བྱ་སྙམ་ནས་སྐྱོན་དེ་དག་ཡང་དག་པར་མཐོང་སྟེ་བློན་པོ་རྣམས་ལ་སྨྲས་པ། འདི་ལྟར་གྲོང་གི་གཙོ་བོ་ཁྱེད་ཅག་ངའི་བྲན་
ཡིན་ཏེ༑ རྒྱལ་སྲིད་སོ་སོར་སྲུང་བ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོན་པ་ཁྱོད་ལ་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་པོས་སྒྲུབ་པ་གང་གིས་རྒྱལ་སྲིད་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དང། ཡོངས་སུ་བསྐྱངས་པ་དང། སོ་
སོར་བསྲུངས་པ་ང་འདྲི་ཡི། ཇི་ལྟར་བདག་རྒྱལ་པོའི་སྒྲུབ་པ་རྒྱལ་སྲིད་མི་ཟད་པ་དང། མི་ཉམས་པ་དང། མི་འདའ་བ་དང་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་
ལ་སྟོན་ཅིག་དེ་དག་གིས་འདི་སྐད་སྨྲས་སོ། །ལྷ། བདག་ཅག་གིས་དེའི་དོན་མ་འཚལ་ཏོ། །ལྷའི་ཉེན་ཀོར་ན་དྲང་སྲོང་མངོན་པར་ཤེས་པ། ཁྱིམ་གྱི་གནས་ནས་
མངོན་པར་བྱུང་བ། ཆོས་ལ་མཁས་པ། བསྟན་བཅོས་ལ་མཁས་པ། རབ་ཏུ་དགའ་བའི་མིག་ཅན་ཞིག་མཆིས་ཏེ། དེ་སྒྲུབ་པ་གང་གིས་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་
རྒྱལ་སྲིད་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དང། ཡོངས་སུ་བསྐྱངས་པ་དང། སོ་སོར་བསྲུངས་པ་འཚལ་ཏེ། ལྷ། དེ་དག་བསྡུར་གསོལ། བསྡུས་ནས་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་

[338B] འོན་ཀྱང་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱུད་སྔོན་གྱི་རབས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལགས་སོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཀུན་ནས་མཛེས་པ་བློན་
པོ་དེ་དག་གི་ལྟར་མཉན་ནས་གང་འདི་དང་ཉེ་བ་ན། སྔོན་གྱི་མི་ཡུལ་གྱི་ཁྱིམ་གྱི་གནས་ནས་མངོན་པར་བྱུང་བ་དེ་དག་བཀུར་སྟི་ཆེན་པོས་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་རྒྱ་མཚོ་ཅན་དུ་
སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་རྒྱ་མཚོ་ཅན་དེའང་འབྱོར་པ་དང། རྒྱས་པ་དང། དགེ་བ་དང། ལོ་ལེགས་པ་དང། སྐྱེ་བོ་དང་མི་མང་པོས་གང་ཞིང། དེར་དེའི་སྐྱེ་
བོ་དག་ཀུན་ཏུ་འདུས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་ཀུན་ནས་མཛེས་པ་དེའི་དྲུང་དུ་དྲང་སྲོང་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ཕལ་ཆེར་ལྔ་མངོན་པར་ཤེས་ཤིང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡུན་རིང་དུ་
སྤྱད་པ༑ སྐྱེ་རྒུ་ལ་ཕན་པར་འདོད་པ་དག་ཅིག་བྱུང་ངོ། །རྒྱལ་པོ་ཀུན་ནས་མཛེས་པ་དེ་སྲོག་ཆགས་ཁྲི་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་དཔུང་གི་ཚོགས་དང། གྲོང་རྡལ་གྱི་ཡུལ་མི་
དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གུས་པ་ཆེན་པོས་དེ་དག་དཔག་ཚད་དུ་བསུའོ། །གང་རྒྱལ་པོ་དེའི་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་བཙུན་མོ་དང། འཁོར་གྱི་སླས་བུད་མེད་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་དེ་དག་
དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དྲང་སྲོང་དེ་དག་ལ་སྟོན་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ནས་དྲང་སྲོང་དེ་དག་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་དྲང་སྲོང་དེ་དག་གི་རྐང་པ་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། དྲང་

[339A]༄༅། །སྲོང་དེ་དག་དང་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བ་ལ་ཞུགས་སོ་།དེའི་ཚེ་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་སྔོན་གྱི་རབས་འདོན་པའི་མི་སྲོག་ཆགས་
སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ཙམ་འདུས་སོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱལ་པོ་ཀུན་ནས་མཛེས་པ་དེས་ཞེས་ཆེན་པོ་བྱེད་དོ། །དྲང་སྲོང་དེ་དག་དང། སྔོན་རབས་འདོན་པའི་མི་དེ་དག་
འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བ་དེའི་སྒྲུབ་པ་སྔོན་གྱི་རབས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་དག་སྨྲ་བར་བྱེད་དེ། འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་སྒྲུབ་པའི་སྔོན་གྱི་རབས་གང་གིས་རྒྱལ་སྲིད་བྱས་པ་དང། རྗེས་
སུ་བསྐྱངས་པ་དང། རྗེས་སུ་བསྟན་པ་སྨྲས་སོ། །དེ་དྲང་སྲོང་དེ་དག་དང་སྔོན་གྱི་རབས་འདོན་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་མཉན་ནས་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་སྒྲུབ་པ་འཕགས་
པས་རྒྱལ་སྲིད་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལའང་བྱམས་པའི་སེམས་ཉེ་བར་བཞག་སྟེ། དེས་དེ་དག་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བསྟན་ཅིང་ཚངས་པའི་གནས་བཞི་
བསྐྱེད་དོ། །སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལའང་ཚངས་པའི་གནས་བཞི་བསྐྱེད་དུ་བཙུད་དེ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་ཏེ། དེ་ན་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཤེས་
པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་ཏེ། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དེ་ནས་ཤི་ནས་ཀུན་ནས་མཛེས་པ་དེ་དག་དང། ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེ་བོ་དག་དགེ་

[339B]བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་
ལས་འདས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ནས་མཛེས་པ་དེ་ནི། མ་གཏོགས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། རྒྱལ་པོ་ཀུན་ནས་མཛེས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་
བ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་ཀུན་ནས་མཛེས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་ཡང་ངས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་
བྱས་ཤིང་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་བསྐྱེད། ད་ལྟར་ཡང་ངས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་
འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏེ། སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་མང་པོ་དག་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །
མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པ་དང། སེམས་ཅན་
རྣམས་ལ་སྟོན་པར་འདོད་པས་ཡོངས་སུ་འདྲི་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་

[340A]༄༅། །སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཤེས་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་ཤེས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་
ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་
བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་སྲོང་དབང་པོ་བསྡམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ། སོ་སོར་བརྟགས་
པ་དེས་དབང་པོ་འཛིན་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བདག་གི་དབང་པོ་ཡུལ་རྣམས་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མི་མོངས་པར་བྱ་བའི་
ཕྱིར་དགོན་པ་ནས་དགོན་པ་ཉིད་དུ། ཚལ་ནས་ཚལ་དུ། ནགས་ནས་ནགས་སུ་འགྲོའོ། །དེ་ཡུན་རིང་ཞིག་འདས་ནས་རེ་ཞིག་ཅིག་ན་བུད་མེད་ཅིག་མཐོང་བར་
གྱུར་ཏོ༑ ༑དེའི་དབང་པོ་དེ་དག་སྡོམ་པས་གནས་ཤིང་མ་བསྒོམས་པས་བུད་མེད་དེ་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་ཏོ། །
དེའི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་དྲན་པ་རྙེད་དེ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་འདིས་བདག་གི་དབང་པོ་གཟུང་གི་ཤེས་པས་སོ་སོར་བརྟགས་

[340B] མ་ཡིན་ནོ། །སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་ཤེས་པ་གང་གིས་དབང་པོ་སོ་སོར་བསྲུངས་ཏེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་བའི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་
བཙལ་བར་བྱའོ། །སྙམ་མོ། །དེ་དེའི་ཚེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་བར་དེར་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་སྐྱེས་ཏེ། འདི་ལྟར་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་
དེ་དག་གང་ཡིན། གང་ལ་བུད་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དེ་དག་གང་ཡིན། དེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་དེ་མི་དམིགས་
ཤིང། གང་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་དེའང་མི་དམིགས་སོ་།དེ་དེའི་ཚེ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྗེས་སུ་ཐོབ་བོ། །དེས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་
ཤེས་པ་འདི་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་ཅིང་འདིར་གང་ལའང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་པར་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་འདིས་ཐེ་
ཚོམ་མེད་པ་རྗེས་སུ་ཐོབ་བོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་དབང་པོ་བསྡམས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་
ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་དབང་པོ་བསྡམས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དེས་

[341A]༄༅། །ང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དམིགས་པ་རྣམས་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་དོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་
བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་
རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ། སེམས་
ཅན་རྣམས་གང་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱ་ཆེ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་
པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་ཤེས་པ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱ་ཆེར་སྦྱར་ཏེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །དེ་འཁོར་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་

[341B]ལྟ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །
དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཟླ་བ་ལས་ལྷག་པའི་འོད་ཅེས་བྱ་བ་སྙིང་རྗེ་ཅན། སེམས་ཅན་འདྲེན་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་འདྲེན་པར་འགྱུར་བར་འདོད་པ། སྟོན་པ་དང་
བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པར་འགྱུར་བར་འདོད་པ། མུན་པ་རྣམས་ལ་སྣང་བར་བྱེད་པར་འདོད་པ། མིག་ཕྱུང་བ་རྣམས་ལ་མིག་བསྐྱེད་པར་འདོད་པ། ལམ་
རབ་ཏུ་ཉམས་པ་རྣམས་ལ་ལམ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་འདོད་པ། འཁོར་བར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་རྣམས་འཁོར་བ་ལས་འདའ་བར་འདོད་པ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་
ཐོབ་པས་ལུས་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ལ་ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བ་ཞིག་འཁོར་དེ་ཉིད་དུ་འདུས་ཏེ་འདུག་པར་གྱུར་ཏོ། །སེམས་ཅན་དག་གི་དོན་གྱི་ཕྱིར་སྟན་ལས་
ལངས་ནས་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ཏེ་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་ཤེས་པ་སྟོན་པ་ག་ལ་བ་དེ་
ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། སེམས་ཅན་སྙིང་པོ་དཔལ་ཆེ་གཟི་ཆེ་འོད་ཆེ་ལྡན། །

[342A]༄༅། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐུགས་བརྩེ་མགོན་པོ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་།མཁས་པ་འཇིགས་མེད་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཁྱོད་ལ་ཞུ། །སངས་
རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ཚོལ་བར་སྤྱད་མཆོག་སྤྱོད་པའི་ཚེ། །རྣམ་འདྲེན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལས་དགེ་ཅི་བགྱིས་ན། །མཁས་པ་ཉོན་མོངས་ཀུན་འབྱུང་ཤེས་མཆོག་
ཇི་ལྟར་འཐོབ། །མགོན་པོ་ཀུན་འབྱུང་མཁྱེན་པ་ཇི་ལྟར་བདག་ཐོས་འཚལ། །ལེགས་ཞུས་དེ་ནི་ཐུགས་རྗེ་བསྐྱེད་དེ་བདག་ལ་གསུངས། །སྟོན་པ་འཇིག་
རྟེན་ཀུན་མཁྱེན་ཐོབ་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན། །དེ་ཡིས་རྟོག་ལམ་བཅད་དེ་དེ་ཉིད་མཁྱེན་པས་བསྟན། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཤེས་ལ་སོ་སོར་བགེད་པར་ལྡན། །
ནད་པ་ལ་ནི་ཟས་སྐོམ་གོས་ཀྱིས་བགེད་བྱས་པ། །དགེ་བའི་ལས་དེས་བྱས་པ་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་བསྔོ། །བློ་ལྡན་ཤེས་པ་དེས་ནི་ཉོན་མོངས་རྒྱུ་ཤེས་
སོ༑ ༑མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཟླ་བ་ལས་ལྷག་པའི་འོད་དུ་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་
ན༑ དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཟླ་བ་ལས་ལྷག་པའི་འོད་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན་

[342B]ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་བགེད་པ་བྱས་ནས་དབྱེ་བ་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་
སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་བླ་
ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས་
དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་
ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་བློ་གྲོས་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེའི་བློན་པོ་རྟོག་པ་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་མངལ་དུ་མ་དང་འཐབ་མོ་ལ་དབང་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །
དེ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཇིག་པ་རྟོག་སྟེ། དེའང་ཚིག་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཕ་རོལ་གྱི་བྱ་བ་འཇིག་པར་བྱེད། གང་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཚིག་བརྗོད་ཅིང་ཚིག་སྨྲས་པས་
དེའི་བྱ་བ་ངེས་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། མི་དག་གང་བསམ་པ་དེ་སྨྲའོ། །སྐྱེས་བུ་མཁས་པ་དག་འདི་ནས་དེ་ཉིད་ལུང་སྟོན་ཅིང་འཆད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་

[343A]༄༅། །པོའི་བློན་པོ་རྟོག་པ་ཞི་བ་དེ་ཚིག་ཐམས་ཅད་འགོག་པར་རྟོག་གོ་དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་བློ་གྲོས་དག་པ་དེའི་བྱ་བ་གང་བྱུང་བ་དེ་དག་ཐམས་
ཅད་བློན་པོ་རྟོག་པ་ཞི་བ་ལ་འཚོལ་ལོ། །དེ་དེ་དག་བྱེད་དེ། བྱ་བ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ནི། མེད་དོ། །དེ་ལྟར་རྒྱལ་པོ་དེའི་བློན་པོ་རྒྱལ་པོ་བློ་གྲོས་རྣམ་དག་དེའི་
ཤིན་ཏུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་གནོད་པ་མེད་པ་ཞིག་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོའི་བློན་པོ་རྟོག་པ་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་
བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོའི་བློན་པོ་རྟོག་པ་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །
ངས་རྒྱལ་སྲིད་འཇིག་པ་དེ་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པས་ཤིན་ཏུ་འཕེལ་བར་བྱས་ཤིང་ཡོངས་སུ་བསྐྱངས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔས་སྲིད་པ་འཇིག་པའི་མཐའ་ལས་ཀུན་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི། འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཞེས་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་
བྱའོ༑ ༑མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་

[343B]མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་སེམས་
ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་
པ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བློ་གྲོས་དཀར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བློ་གྲོས་དཀར་བ་དེའི་སྐུ་ཚེའི་ཚད་ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་དགུ་བཅུར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་
ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བློ་གྲོས་དཀར་བ་དེའི་ཉན་ཐོས་འདུས་པ་དང་པོ་ནི། ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་བྱུང་ངོ། །ཉན་ཐོས་འདུས་པ་གཉིས་པ་ནི། དགྲ་བཅོམ་པ་
ཁྲི་བྱུང་ངོ། །ཉན་ཐོས་འདུས་པ་གསུམ་པ་ནི། ཉན་ཐོས་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་བྱུང་ངོ། །དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་མཁས་པའི་ཚུལ་གྱི་བུ་གཞོན་ནུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་རི་བོང་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་བལྟ་ན་སྡུག་པ། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བདུན་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བློ་གྲོས་

[344A]༄༅། །དཀར་བ་དེས་ས་ལ་ཞབས་བཞག་པ་ན་ས་ཆེན་པོ་འདི་རྣམ་པར་སྒྲ་འབྱིན་ལ། ཞབས་ཀྱི་འོག་ཏུ་གསེར་གྱི་པདྨ་འདབ་མ་སྟོང་ཡོད་པ་འབྱུང་
ཞིང་བྱུང་མ་ཐག་ཏུ་ནུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཚེ་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འོད་ཀྱིས་རྒྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཞིང་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་ཉིན་གཅིག་ལ་སྤོས་ཆུའི་ཆར་ལན་གསུམ་མངོན་པར་འབབ་བོ། །རླུང་གང་དག་ལྡང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལྷའི་སྤོས་ངད་ལྡན་པ་ལྡང་ངོ། །
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སྒྲ་གང་དག་འབྱུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའི་སྒྲར་གོ་བར་བྱེད། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྒྲ་དང་བདག་མེད་པའི་སྒྲར་གོ་བར་བྱེད། ཞི་
བའི་སྒྲ་དང། བདུད་རྩིའི་སྒྲར་གོ་བར་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྒྲ་དེ་ལྟ་བུ་ཐོས་སོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཉལ་བ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུའི་
ཞལ་ཉེ་བར་སྟོན་པར་མཛད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རི་བོང་ཚིག་གི་རྨི་ལམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བློ་གྲོས་དཀར་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བར་མཐོང་ངོ། །
དེ་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་གཞལ་དུ་མེད་པའི་དགའ་བ་སྐྱེས་ཏེ། དེ་དགའ་བ་སྐྱེས་ནས་གྲོང་མི་བསྡུས་སོ། །བསྡུས་ནས་སྨྲས་པ། གྲོགས་

[344B]ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ་བློ་གྲོས་དཀར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱ་ཆེར་སྦྱར་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །དེ་རྒྱ་ཆེར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་མཛད་དེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འདོད་ཆགས་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་
ཞེ་སྡང་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གཏི་མུག་དང། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་གི་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་སྟོན་པར་མཛད་
ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་གི་འཇིག་པ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་མཛད། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་གི་ངེས་པར་འབྱུང་བའང་ཡང་དག་པར་སྟོན་
པར་མཛད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བློ་གྲོས་དཀར་བ་དེ་ག་ལ་བ་དེར་ཁྱོད་དང་འདོང་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རི་བོང་ཚིག་སྲོག་ཆགས་ཁྲག་
ཁྲིག་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བློ་གྲོས་དཀར་བ་དེ་ག་ལ་བ་དེར་དོང་ངོ། །གཞོན་ནུ་རི་བོང་ཚིག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་བློ་གྲོས་དཀར་བ་དེ་རྒྱང་རིང་པོ་ཉིད་ནས་མཛེས་ཤིང་སྡུག་པ། དབང་པོ་ཞི་བ། ཐུགས་ཞི་བ། དུལ་བ་དང་ཞི་གནས་དམ་པ་བརྙེས་པ། དུལ་བ་དང་ཞི་

[345A]༄༅། །གནས་མཆོག་བརྙེས་པ། སྦས་པ། གླང་པོ་ལྟར་དབང་པོ་ཐུལ་བ། མཚོ་ལྟར་དང་བ། དང་ཞིང་རྙོག་པ་མེད་པ། གསེར་གྱི་མཆོད་
སྡོང་ལྟ་བུ། རྒྱ་མཚོ་ལྟར་རིན་པོ་ཆེས་ཡོངས་སུ་གང་བ། དབང་པོ་ལྟར་ལྷས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ། ཚངས་པ་ལྟར་ཐུགས་ཞི་བར་མཐོང་ངོ། །མཐོང་ནས་བཅོམ་
ལྡན་འདས་དེ་ལ་དད་པ་ཤིན་ཏུ་བསྐྱེད་དེ་སེམས་བསྐྱེད་པ། བདག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་སང་སྤྱན་དྲང་ངོ་སྙམ་ནས་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་བློ་གྲོས་དཀར་བ་དེ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བློ་གྲོས་དཀར་བ་དེའི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་
འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་གཞོན་ནུ་རི་བོང་ཚིག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བློ་གྲོས་དཀར་བ་ལ་
འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བར་དགོངས་ཏེ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་སང་གདུགས་ཚོད་ལ་གཤེགས་
པར་ཅི་གནང། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བློ་གྲོས་དཀར་བ་དེས་གཞོན་ནུ་རི་བོང་ཚིག་དེ་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བར་དགོངས་ནས་གནང་ངོ། །དེ་ནས་གཞོན་

[345B]དཀར་བ་དེ་འཛུམ་པ་མཛད་བས་གནང་བར་རིག་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་
ཕྱག་འཚལ་ཏེ། བདག་གི་ཁྱིམ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་དེའི་མཚན་མོ་བཟའ་བ་དང། བཅའ་བ་དང། མྱང་བ་ཞིམ་པོ་གྱ་ནོམ་པ་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་མངོན་
པར་འདུས་བྱས་སོ། །དགེ་སློང་རེ་རེ་ལའང་རས་བཅོས་བུ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་བརྒྱད་བསྡོགས་སོ། །དེ་མཚན་མོ་དེ་འདས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དུས་ལ་བབ་བོ་ཞེས་
གསོལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། གཞོན་ནུ་རི་བོང་ཚིག་གི་དུས་ལ་བབ་ལགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་གཞོན་ནུ་རི་བོང་
ཚིག་གི་ཁྱིམ་དུ་གཤེགས་ནས་གདན་བཤམས་པ་དེ་ལ་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་གཞོན་ནུ་རི་བོང་ཚིག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བློ་གྲོས་དཀར་བ་དེ་
དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དང་གདན་ལ་བཞུགས་པར་རིག་ནས་བཟའ་བ་དང། བཅའ་བ་དང། མྱང་བ་ཞིམ་པོ་མང་པོས་ཡང་དག་པར་བྲིམས་ཤིང་ཡང་དག་པར་ཚིམ་
པར་བྱས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བློ་གྲོས་དཀར་བས་ཇི་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་

[346A]༄༅། །པ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པས་ཟས་ཀྱི་སྣོད་གཅིག་ལས་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་
དག་པར་ཚིམ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་གཞོན་ནུ་རི་བོང་ཚིག་གིས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་དེ་ལྟ་བུ་དག་མཐོང་ནས་ཀྱེ་མ་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་
ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་འདི་ལྟ་བུས་སེམས་ཅན་གདུལ་བར་གྱུར་ཅིག། ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་བོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བློ་
གྲོས་དཀར་བ་དེས་གཞོན་ནུ་རི་བོང་ཚིག་གིས་འདི་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་སྟོན་པར་མཛད་དེ། དེ་བླ་ན་
མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་ཏོ། །དེ་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཏ་ལ་བདུན་སྲིད་ཙམ་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་མངོན་པར་འཕགས་
ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བློ་གྲོས་དཀར་བ་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་གསོལ་བ། བདེ་གཤེགས་མཁས་མཆོག་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་དཔག་ཏུ་མེད། །གང་གིས་
མགོན་པོ་མཐོང་སྟེ་བདག་གིས་དགེ་བ་བགྱིས། །མི་མཆོག་དཔག་ཏུ་མེད་ལ་འདི་ལྟར་བསྟོད་པ་ནི། །ཡོན་ཏན་མཆོག་རབ་མངའ་བ་ཁྱོད་འདྲ་འཇིག་རྟེན་མེད། །འདི་

[346B]འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐར་བགྱིད་འདྲེན་པ་དང། །ལམ་ཆེན་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་ཞི་བ་ཡིས། །སེམས་
ཅན་སྡུག་བསྔལ་ལས་འདྲེན་མྱ་ངན་འདས་བགྱིད་ཤོག་མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་གཞོན་ནུ་རི་བོང་ཚིག་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་
ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་གཞོན་ནུ་རི་བོང་ཚིག་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །ངས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བསལ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་བློ་གྲོས་དཀར་བ་དེ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པར་མཆོད་སྟོན་གསོལ། ཚིགས་སུ་བཅད་པས་ཀྱང་བསྟོད་དོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟར་བས་ན། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་བསལ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བཀུར་སྟི་བྱ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཀུན་
ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བ་དེ་ནི། གནོད་སེམས་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་

[347A]༄༅། །བྱང་བ་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་
བྱས་སོ༑ ༑མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་ཏོག་ཅེས་
བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་ཏོག་དེའི་སྐུ་ཚེའི་ཚད་ལོ་བྱེ་བ་ཕྲག་དྲུག་ཅུར་གྱུར་ཏོ། །དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་ཏོག་དེའི་ཉན་ཐོས་འདུས་པ་དང་པོ་ནི་ཉན་ཐོས་དྲུག་འབུམ་བྱུང་ངོ། །ཉན་ཐོས་འདུས་པ་གཉིས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་བརྒྱད་འབུམ་བྱུང་
ངོ། །ཉན་ཐོས་འདུས་པ་གསུམ་པ་ནི། ས་ཡ་ཐམ་པ་བྱུང་ངོ་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུས་པ་དེའི་ཉིས་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོའི་བུ་ལྗོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སངས་
རྒྱས་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་སྨོན་ལམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པ། སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཞིང་བརྗོད་དུ་མེད་པར་སྨོན་ལམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེས་འདི་ལྟར་སྨོན་ལམ་བཏབ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་སེམས་ཅན་དག་མགོན་མེད་པར་

[347B] དཔུང་གཉེན་མེད་པ་དང། ངན་སོང་ལ་གཞོལ་བ་དང། ངན་སོང་ལ་འབབ་པ་དང། ངན་སོང་ལ་བབ་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་བདག་གིས་བསྐྱེད་
པ་འདི་སེམས་ཅན་གནས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་ཅིག་སེམས་ཅན་མགོན་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་མགོན་དུ་གྱུར་ཅིག་སེམས་ཅན་ངན་སོང་དུ་རབ་ཏུ་ལྷུང་བ་རྣམས་ཀྱི་
འདྲེན་པར་གྱུར་ཅིག་མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོའི་བུ་ལྗོན་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་
མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོའི་བུ་ལྗོན་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །ངས་དམ་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་དུས་སུ་སེམས་ཅན་རྣམས་རྗེས་སུ་བསྲུང་བར་
བྱ་བའི་ཕྱིར་དང། སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་འདི་ལྟར་བདག་ཉིད་ཆེ་བ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་བསྔོས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་
བས་ན༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ཡོངས་སུ་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་
པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱ་ཞིང། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ལ་ཆགས་པར་ཡང་མི་བྱའོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཤེས་པ་ཀུན་

[348A]༄༅། །འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་
པར་བྱ་བའི་བར་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་
ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་ཆར་གྱིས་རྒྱལ་སྲིད་ཤིན་ཏུ་ཚིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་
བྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་ཆར་གྱིས་རྒྱལ་སྲིད་ཤིན་ཏུ་ཚིམ་པ་དེའི་སྐུ་ཚེའི་ཚད་ལོ་ཕྱེ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་ཆར་གྱིས་རྒྱལ་སྲིད་ཤིན་ཏུ་ཚིམ་པ་དེའི་ཉན་ཐོས་འདུས་པ་ཉན་ཐོས་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་བྱུང་ངོ། །
རྣམ་གྲངས་འདིས་ན་ཉན་ཐོས་འདུས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་བྱུང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུས་པའང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་
གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་དེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ལ་བསམ་གཏན་པ་ཤ་སྟག་གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཚད་མེད་པ་

[348B]པར་མ་གྱུར་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེའི་ཚེ་བྲམ་ཟེ་ཤིན་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནས་
མེད་པའི་སྒྲ་དབྱངས་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་ཆར་གྱིས་རྒྱལ་སྲིད་ཤིན་ཏུ་ཚིམ་པ་དེ་ལ་ཡིད་དུ་
འཐད་དེ། ཡིད་དུ་མི་འཐད་པ་མ་ཡིན་པས་ལོ་བྱེ་བ་ཐམ་པར་རིམ་གྲོ་བ་བྱས་ཏེ་བཤད་པའང་འཛིན་ལ། རང་གི་དོན་ཀྱང་མི་གཏོང་ངོ། །དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་
ཆར་གྱིས་རྒྱལ་སྲིད་ཤིན་ཏུ་ཚིམ་པ་དེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་རིམ་གྲོ་པ་བྱེད་པ་འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་འགྱུར་བར་ཡོངས་སུ་གཟིགས་ཀྱང་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་མ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནས་མེད་པའི་སྒྲ་དབྱངས་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་
དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནས་མེད་པའི་སྒྲ་དབྱངས་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་

[349A]༄༅། །ཀྱིས་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་རིམ་གྲོ་པ་བྱས་ཀྱང་ང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེས་བླ་ན་
མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་མ་བསྟན་ཏོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ལའང་མངོན་པར་ཞེན་པ་
མེད་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་
མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས་རྒྱ་ཆེར་སྦྱར་ཏེ། དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་བྲམ་ཟེ་སྤྲིན་སྒྲོག་ཅེས་བྱ་བ་ཤིང་སཱ་ལ་
ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། ཕྱུག་ཅིང་ནོར་མང་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་ནས་ནོར་རྫས་དང་ཡོ་བྱད་མང་བ་ནོར་བུ་དང། མུ་ཏིག་དང། བཻ་ཌཱུརྱ་དང། དུད་དང། མན་ཤེལ་
དང། བྱུ་རུ་དང། གསེར་དང། དངུལ་གྱི་བར་དུ་མང་བ། འདོན་པ་གཞུང་འཛིན་པ། སྒྲ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པ། ཤེས་གསལ་དང་བཅས་པ། ཡི་གེ་

[349B] རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང། ལྔ་པ་སྔོན་བྱུང་བ་རྣམས་དང། གནས་དང། ལུང་སྟོན་པ་དང། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་དང། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་རྒྱུད་དང། སྐྱེས་
བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་དང། རིག་པ་གསུམ་གྱི་ཚིག་ལ་དགེ་མཚན་དང་ལྡན་ཞིང། དགེ་བ་གང་ཡིན་པ་ཚོལ་བ་རང་གི་སློབ་དཔོན་གྱིས་མཐུན་པའི་རྒྱུད་གནང་ཞིང་
དམ་བཅས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རྩིའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་བདུད་རྩིའི་རྒྱལ་པོ་དེའི་སྐུ་ཚེའི་ཚད་ལོ་བདུན་སྟོང་དུ་གྱུར་ཏོ། །ཉན་ཐོས་འདུས་པ་ལྔ་བྱུང་
སྟེ༑ ཉན་ཐོས་འདུས་པ་གཅིག་ནི། དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བར་དུ་དུང་ཕྱུར་ཕྲག་
དགུ་བྱུང་ངོ། །འདུས་པ་གཉིས་པ་ནི། དུང་ཕྱུར་ཐམ་པའོ། །འདུས་པ་གསུམ་པ་ནི། དགྲ་བཅོམ་པ་དུང་ཕྱུར་ཕྲག་སྟོང་བྱུང་ངོ་།འདུས་པ་བཞི་པ་དང། ལྔ་པ་
ལ་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཁྲག་ཁྲིག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་བྱུང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འདུས་པ་གསུམ་བྱུང་སྟེ། དེའི་ཉིས་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་

[350A]༄༅། །ཀྱི་ཞིང་དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་མི་དམན་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སངས་རྒྱས་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ལ་དགེ་
བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་ཨེ་མ་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་འདི་ནི། མུན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། གང་སྐྱེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འགོག་པར་
མི་མཐོང་ལ་འགགས་པ་རྣམས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བར་རྣམ་པར་མི་ཤེས་སོ། །ཆོས་གང་དག་སྐྱེ་ལ་དེ་དག་འགོག་ཅིང་མི་སྐྱེ་བ་མི་མཐོང་ལ་རྣམ་པར་མི་ཤེས་སོ། །འཇིག་
རྟེན་ན་དགེ་སྦྱོར་དམ་བྲམ་ཟེ་སུ་ཡོད་གང་དེའི་དྲུང་དུ་བདག་སོང་སྟེ་ཡོངས་སུ་དྲི་བར་བྱའོ། །སྙམ་པ་ལས་བར་སྣང་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རྩིའི་ཐིགས་པའི་
རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ། ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་དེ་མི་མཁྱེན་པའམ། ཐུགས་སུ་མ་ཆུད་པའམ། མ་གཟིགས་བ་ཅིའང་མེད་ལ། དེ་འགགས་
པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མི་འགྲོ་བ་མེད་པར་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །ཞེས་དེས་ཐོས་སོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་མི་དམན་པ་བདག་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་བདུད་རྩིའི་ཐིགས་པའི་རྒྱལ་པོའི་དྲུང་དུ་སོང་སྟེ་དོན་འདི་ཡོངས་སུ་ཞུ་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལུང་སྟོན་ཏེ། བདག་གིས་

[350B] །སྙམ་མོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་མི་དམན་པ་ཅན་དེ་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་མང་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་བྲམ་ཟེ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་དང་
རྒྱལ་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་དང་ལྷན་ཅིག་དེ་དག་ལ་སོགས་པ་བྲམ་ཟེ་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་བདུད་རྩིའི་ཐིགས་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་ག་ལ་བ་དེར་དོང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རྩིའི་ཐིགས་པའི་རྒྱལ་པོ་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་མི་
དམན་པ་ཅན་དེ་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་མང་པོ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྒྱང་རིང་པོ་ཉིད་ནས་འོད་པ་གཟིགས་སོ། །གཟིགས་ནས་ཀྱང་ཇི་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པ་
མངོན་པར་འདུ་མཛད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གསེར་གྱི་འོད་ཀྱི་
མདོག་གིས་རྒྱས་པར་མཛད་དོ། །ཇི་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པ་མངོན་པར་
འདུ་མཛད་པས། འདི་དག་ནི། ལྷ། འདི་དག་ནི། མི་ཞེས་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གམ། ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་མེད་དོ། །སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་དེ་དག་ཐ་ན་སེམས་ཅན་

[351A]༄༅། །གང་གི་ལུད་པའི་སྒྲའང་མེད་པར་མཛད་དེ། འཁོར་དེ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་མི་དམན་པ་ཅན་
གྱིས་འཁོར་དེ་དག་རབ་ཏུ་ཞི་བར་རིག་ཅིང་སྒྲ་འབྱུང་བ་མ་ཐོས་ནས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སྒྲ་གང་དག་འབྱུང་བ་མེད་ན། དེ་དག་འགོག་པ་མེད། ཆོས་གང་
དག་འགགས་ན། དེ་གང་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ལྟར་སྒྲ་འབྱུང་བ་མེད་ན། འགག་པ་མེད་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་
འགོག་པའི་ཆོས་ཀྱང་མེད་ལ། དེ་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །སྙམ་མོ། །དེའང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་ཆོས་འདི་དག་གང་སྐྱེས་པ་དེ་
དག་གི་རང་བཞིན་ཅི་ཡིན། དེ་འདི་ལྟར་བློ་སྐྱེས་ཏེ། སྲིད་པའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་འདི་དག་གི་རང་བཞིན་གང་ཡང་མེད་དེ། འདི་དག་སྐྱེས་པ་མེད་ལ་འགག་པའང་
མེད་དོ་སྙམ་མོ། །དེ་དེའི་ཚེ་ཆོས་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་མ་དམིགས་ནས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རྩིའི་ཐིགས་
པའི་རྒྱལ་པོ་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་མི་དམན་པ་ཅན་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་ལེགས་སོ་།ཞེས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་གནང་

[351B] རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་ཆོས་འདིའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིགས་ཀྱི་བུ་ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་
དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་མི་དམན་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
སེམས་མི་དམན་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བདུན་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་ནམ་ཡང་ལོག་པར་མ་ལྷུང། ནམ་ཡང་ཆོས་ལ་མ་རྨོངས་
ནམ་ཡང་མི་དགེ་བའི་སེམས་ཆགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའམ། ཞེ་སྡང་ལས་སྐྱེས་པའམ། གཏི་མུག་ལས་སྐྱེས་པ་མ་བྱུང་ངོ། །རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་
ཉིད་ཀྱི་སེམས་སུ་རབ་ཏུ་ཞུགས་ཏེ། སེམས་དང་བ་དེས་ངའི་བག་ཆགས་སྤངས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འགོག་པ་
སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། བག་ཆགས་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་
བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་

[352A]༄༅། །ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱ་ཆེ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །
མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་དྲི་མེད་དབང་བསྐུར་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆོས་
དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང་ལྡན་པ་ནས་རྒྱ་ཆེར་སྦྱར་ཏེ། ཤིན་ཏུ་གནས་པའི་བར་དུའོ། །དེ་འཇིག་རྟེན་གང་དག་ན་དགེ་སྦྱོང་དང། བྲམ་ཟེའི་དབེན་པའི་
གནས་མལ་ན་འདུག་ཅིང་དེ་བློན་པོ་གཉིས་དང། དེ་ལས་གཞན་པའི་མཁས་པ་ཀུན་དང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་བྱེད། ཡོངས་སུ་འདྲི་བར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་དྲི་
མེད་དབང་བསྐུར་དེ་དང་ཉེ་བ་ཞིག་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་སྤྱན་ཞེས་བྱ་བ་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་ཞིག་
བཞུགས་སོ། །དེ་ཆོས་སྟོན་པ་ཐོག་མར་དགེ་བ། བར་དུ་དགེ་བ། ཐ་མར་ཡང་དགེ་པ། དོན་བཟང་པོ། །ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ། །མ་འདྲེས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་
ཡོངས་སུ་དག་པ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །རྒྱལ་པོ་དྲི་མེད་དབང་བསྐུར་དེ་འདི་དང་ཉེ་བ་ཞིག་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་སྤྱན་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །

[352B] །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་འཁོར་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དཔག་ཏུ་མེད་ཅེས་ཐོས་སོ། །ཐོས་ནས་ཀྱང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་
ནི༑ ངེས་པར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པས་མཁས་པའོ། །གང་གི་འཁོར་དེ་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཆོས་དང་མཐུན་པས་ཕྱིར་བརྒལ་བར་འདི་ལ་སུའང་
ནུས་པ་མེད་དོ། །གང་བདག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་སྤྱན་དེའི་དྲུང་དུ་སོང་སྟེ་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཞུ་བར་བྱའོ། །སྙམ་ནས་
དེ་སྲོག་ཆགས་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་དང་ལྷན་ཅིག་བློན་པོ་སྟོང་ཐམ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བུད་མེད་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་
སྤྱན་ག་ལ་བ་དེར་དོང་ངོ། །དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་སྲོག་ཆགས་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏེ། འཁོར་དེ་སྒྲ་ཆུང་ལ་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་ཞིང་རྣ་བ་བླགས་ཏེ་ཆོས་ཉན་ཏོ་།དེའི་ཚེ་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དེའི་ནང་ན་སྒྲ་ཐ་ན་ལུད་པའི་སྒྲ་ཙམ་ཡང་མེད་དེ། །རྒྱལ་པོ་དེ་སྔོན་གྱི་དགེ་
བའི་རྩ་བ་བསགས་པས་དེ་བུད་མེད་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ན་འདུག་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་བར་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ་།དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་མཐོང་

[353A]༄༅། །བ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་དབང་པོ་དེ་དག་ཞི། སྤྱོད་ལམ་ཞི་བར་ཤེས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་གཞལ་དུ་མེད་པའི་དགའ་བ་བསྐྱེད་ཅིང། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་འཁོར་འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པ་ལ་ཕྱིར་བརྒལ་བར་སུས་ཀྱང་མི་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཁོར་འདི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་སྤྱོད་ལམ་ཞི་སྟེ། སྤྱོད་ལམ་དེ་དང་འདྲ་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་གྲངས་དེས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ནི། ཐེ་ཚོམ་
མེད་པར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའོ་སྙམ་མོ་།དེ་འཁོར་དེ་དག་དང་བཙུན་མོའི་འཁོར་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་
སྤྱན་དེ་ག་ལ་བ་དེར་དོང་ངོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་སྤྱན་རྒྱང་རིང་པོ་ཉིད་ནས་འདི་སྐད་བཀའ་སྩལ་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ཚུར་སྤྱོན། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་
ལེགས་པར་བྱོན་ཏོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡུན་རིང་པོ་ནས་འབད་པར་བྱས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་མཐོང་ནས་དོན་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ཁྱོད་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་འགྲོ་ཞིང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཞུས་པ་ལུང་བསྟན་པས་བརྣག་པ་ཡོངས་

[353B] །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དྲི་མེད་དབང་བསྐུར་དེས་འཁོར་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་
གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ་དེའི་ཚེ་ཚངས་རིས་ཀྱི་ལྷ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་འཁོད་དོ། །འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་གང་
དག་གི་མིག་གིས་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ན། མིར་གྱུར་པས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། །དེས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་སྤྱན་དེས་ཇི་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་
པ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པས་རྒྱལ་པོ་དྲི་མེད་དབང་བསྐུར་གྱིས་མིའི་འཁོར་དེ་དང། འདོད་པ་ན་
སྤྱོད་པའི་ལྷའི་འཁོར་དེ་དང། ཚངས་རིས་ཀྱི་ལྷའི་འཁོར་དེ་དག་མཐོང་ངོ། །མཐོང་ནས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་སྤྱན་དེ་ལ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་
སུས་ཀྱང་མི་ནུས་ཏེ། འདི་ནི། གནས་མ་ཡིན་ནོ། །གང་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་དང། ཚངས་རིས་ཀྱི་ལྷ་འདི་དག་བར་སྣང་ལ་ཐལ་
མོ་སྦྱར་ཏེ་འདུག་པས་ཕྱིར་བརྒལ་བར་གང་ལྷ་དག་གིས་ཀྱང་མི་ནུས་ན། མིར་གྱུར་པས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་སྙམ་ནས་དེ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་

[354A]༄༅། །ང་ས་ལ་བཙུགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་སྤྱན་དེ་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མེ་སྦྱར་བ་བཏུད་དོ་བཅོམ་
ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་སྤྱན་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་མངོན་པར་བསྟོད་པ། །བམ་པོ་བཅུ་དགུ་པ། མཁྱེན་རབ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཀུན་
ཕ་རོལ་གཤེགས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ལྷར་བཅས་འཇིག་རྟེན་གང་དག་ཁྱོད་ལ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་མཆིས། །ལྷ་དང་མི་དང་དྲི་ཟ་མི་འམ་ཅི་དང་ལྟོ་འཕྱེ་ཅེ། །སངས་རྒྱས་
ལ་ནི་ཐམས་ཅད་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་ལྟ་ཞིང་མཆིས། །འདི་ཀུན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མཁྱེན་རབ་ཀུན་ཏུ་གཟིགས་ནས་མཆིས། །དེས་ན་ལྷར་བཅས་འཇིག་རྟེན་ཐལ་མོ་སྦྱར་
ནས་ཕྱག་འཚལ་བགྱིད། །མཁྱེན་རབ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཀྱི་མཁྱེན་རབ་ཐོབ་ཕྱིར་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །འདི་ཀུན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མཁྱེན་རབ་ཀུན་ཏུ་བཟུང་ནས་མཆིས། །ཁྱོད་
ཀྱི་གཟུགས་དང་འདྲ་བ་མ་མཆིས་མཁྱེན་རབ་འདྲ་མ་མཆིས། །འདི་ཀུན་རྐང་གཉིས་མཆོག་ལ་ཡིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བགྱིས་ནས་མཆིས། །ཇི་ལྟར་ཐོས་བཞིན་དེ་ལྟར་མཐོང་
སྟེ་དེ་བས་ལྷག་པར་བཟང། །བདག་གིས་བདེ་གཤེགས་མཐོང་བས་བདག་ནི་མི་ཉིད་ལེགས་པར་རྙེད། །ལྷ་ཀླུ་གནོད་སྦྱིན་ལྷ་མ་ཡིན་དང་དེ་བཞིན་སྲིན་པོ་དག། འཇིག་

[354B] །འདྲེན་པ་གང་ལ་བདག་གིས་སྔོན་གྱི་བརྒལ་བའི་སེམས་བྱུང་བ། །འཇིག་རྟེན་འདྲེན་བ་མཐོང་ཙམ་དེ་ཉིད་མ་མཆིས་སོ། །བརྩོན་
ཆེན་མཁྱེན་རབ་ཐུགས་བརྩེར་ལྡན་པ་ཁྱོད་ལ་ཞུ་བགྱི་བ། །དགེ་བའི་ལས་གང་བགྱིས་པས་སྐྱོན་རྣམས་ཀུན་གྱིས་གོས་མི་འགྱུར། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་སྤྱན་
གྱིས་རྒྱལ་པོ་བདུད་རྩིས་དབང་བསྐུར་དེའི་ཤེས་རབ་འདི་ལྟ་བུ་འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་དེ་གསན་ནས་གསུང་མ་འཁྲུལ་པ་དང། སྤོབས་པ་གྲོལ་བས་རྒྱལ་པོ་
བདུད་རྩིས་དབང་བསྐུར་དེ་ལ་སླར་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་ཕན་བྱེད་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ལེགས་སོ་ལེགས། །ཁྱོད་ཀྱི་དོན་དེ་བཤད་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་ང་ལ་ཉོན། །འབར་བ་ལྟ་བུར་ཡེ་ཤེས་གང་གིས་ཉོན་མོངས་སྲེག་པར་བྱེད། །དེ་ནི་ཤེས་ནས་ཡང་དག་བསྡུས་ཏེ་དེ་འདྲར་སྒྲུབ་བྱེད་ན། །ཉོན་མོངས་དག་ལས་རྣམ་
གྲོལ་ཤེས་པ་དེ་ལ་མི་ཆགས་ཏེ། །ཇི་ལྟར་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་གཟིངས་ལ་ལྟོས་མེད་བོར་ནས་འགྲོ། །དེ་བཞིན་རྒྱལ་བའི་མཁྱེན་པས་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ནི་སྲེག་བྱེད་ལ། །ཤེས་
པ་དེ་ལ་གནས་པར་མི་བྱེད་འདི་ནི་དགེ་བའི་ལམ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇིགས་མེད་མཁས་པ་དེ་ནི་འདིར་སློབ་ན། །རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་ཅིང་རྣམ་གཡེང་

[355A]༄༅། །འདི་དག་མེད་པར་འགྱུར། །བྱང་ཆུབ་གཞོལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་འཆག་པ་དང་ནི་གནས་པ་དང། །མཁས་པ་ཤེས་རབ་བཅས་པ་འདུག་
དང་མལ་དུ་ཉལ་བར་བྱེད། །ཆོས་ཀུན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཤེས། །མཁས་པ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་གནས་པར་མི་བྱེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་
པོ་སློབ་པ་དེ་ཡི་གསུང་དེ་ཐོས་ནས་སུ། །ཡིད་ལ་བརྣག་པ་དགའ་ཞིང་སྟོན་པ་ལ་ནི་མངོན་པར་བསྟོད། །འཇིག་རྟེན་སྤྱོད་བཅོམ་འཇིག་རྟེན་གསལ་མཛད་ཁྱོད་
ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདྲེན་པ་རང་གི་གྲོལ་བས་སེམས་ཅན་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་བཀྲོལ། །དེད་དཔོན་བླ་ན་མེད་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་མྱུར་མཇེད་པ། །འདྲེན་
པ་རང་གི་རྒལ་བས་སེམས་ཅན་མང་པོ་དེ་དག་བསྒྲལ། །ཁྱོད་ཀྱིས་མ་རིག་པ་ཡི་སྦུབས་བཅོམ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྣང་བས་བསྟན། །ཁྱོད་ཀྱིས་འོད་དཔག་མེད་པས་སངས་
རྒྱས་ཞིང་ནི་རབ་ཏུ་སྣང། །ཁྱོད་ཀྱི་འོད་ཀྱིས་ཀུན་མཁྱེན་སངས་རྒྱས་ཞིང་ནི་དཔག་ཏུ་མེད། །གྲངས་མེད་བྱེ་བ་དག་ཏུ་སྣང་བས་རྟག་ཏུ་ཁྱབ་པར་མཛད། །སྒྲ་གཅན་
ཟླ་བ་བཏང་ལྟར་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ན་དྲི་མ་མེད། །ཟླ་བ་རྣམ་པར་སྣང་ལྟར་དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་སྣང། །ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་ཞགས་བཅད་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ན་དྲི་མ་

[355B] ༑ཉི་མའི་འོད་ཟེར་བརྒྱ་དག་རྣམ་ཤར་བར་སྣང་གསལ་བྱེད་ལྟར། །བདུད་ཀྱི་ཞགས་པ་བཅད་ནས་སངས་རྒྱས་ཉི་མ་ཡང་དག་འཕགས། །བདུད་ཕྱོགས་ངེས་པར་བཅོམ་ནས་
སངས་རྒྱས་ལམ་ལ་རྣམ་སྣང་མཛད། །སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་འོད་པས་ཉི་འོང་ཡང་དག་འཕགས་པ་ལྟར། །རྒྱལ་བའི་ཉི་མ་ཡང་དག་འཕགས་པས་མུ་སྟེགས་སྣང་བར་མཛད། །འདི་ལྟར་
འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་འོད་མཛད་པ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི། །མུན་པར་བྱེད་པ་བཅོམ་ནས་ཀུན་ཏུ་སྣང་བ་རྣམ་པར་བསྟན། །ཉི་མ་ཀུན་མིག་སྣང་ལྟར་སངས་རྒྱས་སྤྱན་ནི་རྣམ་པར་སྣང།།
སྟོན་ཀའི་སྤྲིན་ལས་ཉི་མ་ཤར་ལྟར་རྣམ་པར་སྣང་བར་མཛད་།དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་བདུད་རྩིས་དབང་བསྐུར་གྱི་ཞུ་བ་ལུང་བསྟན་པ་འདིས་མངོན་པར་དགའ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་སྤྱན་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་མངོན་པར་བསྟོད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་པ་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་ལོག་པར་མ་སོང་ཞིང་ནམ་ཡང་
རིགས་ངན་དག་ཏུ་མ་སྐྱེས། ནམ་ཡང་སོ་སྔོར་མ་གྱུར། མིག་སེར་པོར་མ་ཡིན། འཇིགས་པའི་མིག་ཏུ་མ་ཡིན། རྣམ་པར་འཁྲུལ་བའི་མིག་ཏུ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་བདག་
ཉིད་འོད་ཅན་དུ་གྱུར། འདྲེན་པ་དང་ཤེས་པ་དང་ཆོ་འཕྲུལ་ཅན་དུ་གྱུར། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་དུ་སྐྱེས་པ་དེས་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་

[356A]༄༅། །ཤེས༑ དེས་སྲོག་ཆགས་ཤིན་ཏུ་འཁོར་བ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཐེག་པ་གསུམ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་
པའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའམ། བླ་ན་མེད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པས་འདུལ་བར་བྱེད་དོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ཁྱོད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་བདུད་རྩིས་
དབང་བསྐུར་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་ཐེ་ཚོམ་མམ་ཡིད་གཉིས་ཟ་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་བདུད་རྩིས་དབང་བསྐུར་ཞེས་བྱ་
བར་གྱུར་ཏོ། །ང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ན་སྨོན་ལམ་འདི་ལྟ་བུ་དག་བཏབ་སྟེ། བདག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་དུ་སྐྱེས་པ་དེར་སངས་རྒྱས་བྱུང་བར་སེམས་ཅན་
དག་ཤིན་ཏུ་ཤེས་པར་གྱུར་ཅིག་སྨོན་ལམ་དེ་ལྟ་བུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་འདི་ལྟར། དེ་གནོད་སེམས་མེད་པའི་སེམས་སུ་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་དེ་
ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་བཏུལ་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སྨོན་ལམ་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་ཞིང་ཡོངས་སུ་བྱང་བར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་རྣམ་པར་གནས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་

[356B]མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་གནས་པ་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་
ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱ་ཆེ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་
ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནྱ་གྲོ་དཧའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ནྱ་གྲོ་དཧའི་རྒྱལ་པོ་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱ་ཆེ་བ་དེར་ཐམས་ཅད་
ནས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་མ་བྱུང། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་མེད། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་མེད། སེམས་ཅན་གྱི་མདོག་ཐ་དད་པ་ཉིད་གང་ཡང་མེད་དེ། སེམས་
ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོག་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། གསེར་གྱི་མདོག་གོ་སེམས་ཅན་གྱི་དབྱིབས་ཐ་དད་པ་ཉིད་གང་ཡང་མེད་དེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་
ནྱ་གྲོ་དཧའི་ཚད་དུ་གྱུར་ཏོ། །སེམས་ཅན་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཐ་དད་པ་ཉིད་གང་ཡང་མེད་དེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལོངས་སྤྱོད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཏོ། །སེམས་ཅན་གྱི་ཚེའི་ཚད་ཐ་

[357A]༄༅། །དད་པ་ཉིད་གང་ཡང་མེད་དེ། སེམས་ཅད་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཚེའི་ཚད་ངེས་པར་གྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཚེའི་ཚད་
ལོ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུར་གྱུར་ཏོ། །སེམས་ཅན་གང་ཡང་དུས་བྱེད་པ་ལས་ལྷག་པར་འདའ་བ་མེད་པར་གྱུར། སེམས་ཅན་གང་ཡང་ཡ་ང་བ་མ་
སྤངས་པར་དུས་བྱེད་པར་མ་གྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་དུས་བྱེད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། ཚེ་དང་
ལྡན་པ་མཽངྒལ་གྱི་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། གང་གི་ཚེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བྱེ་བྲག་མ་མཆིས་པར་གྱུར་
པ་ལགས་ན། སེམས་ཅན་དེ་དག་དེ་ནས་གུམ་ནས་ཇི་ལྟར་ཁྱད་པར་དུ་མཆི་བར་འགྱུར་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་
དང་ལྡན་པ་མཽངྒལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །ཆོས་འདི་དག་ལ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་མི་སྣང་སྟེ། ཆོས་
འདི་དག་ལ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བ་སྣང་བ་མ་ཡིན། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བ་སྣང་བ་མ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་

[357B]བསྐྱེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འགྲོ་བའང་འདི་མ་ཡིན་ན། ཉན་ཐོས་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། མཽངྒལ་
གྱི་བུ༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་རྒྱལ་ཚབ་ཀྱི་ས་ལ་གནས་པ་དེའི་སའང་མ་ཡིན་ཏེ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་དག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་
བསྐྱེད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྣང་ངོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེར་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཆོས་གང་ཡང་རུང་བས་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་དེ་དག་གི་བློ་ཉིན་མཚན་དུ་འཕེལ་ཞིང་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་ཏེ། དེས་ན་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནྱ་གྲོ་དཧའི་རྒྱལ་པོ་དེའི་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིད་གཉིས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེ་རྒྱལ་སྲིད་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཡིད་གཉིས་
ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་འཁོར་གྱི་བུད་མེད་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་ཡོད་དོ། །བློན་པོའང་སྟོང་ཐམ་པ་ཡོད་དོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཡིད་གཉིས་ལས་ཡང་དག་
པར་འདས་པ་བུད་མེད་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་པོ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཧ་ཅང་སྲེད་པ་མེད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་གྱི་སོས་ཀའི་དུས་ཀྱི་ཤིང་གི་མེ་ཏོག་རྒྱས་པ་

[358A]༄༅། །དབེན་ཞིང་དགའ་བ་བསིལ་བའི་ཚལ་དུ་སོང་ནས་རྒྱས་པོ་ཡིད་གཉིས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དེའི་སྨོན་ལམ་འདི་ལྟ་བུ་དག་
བཏབ་བོ། །བདག་དང་ཉེ་བའི་སེམས་ཅན་གང་དག་ནོར་མེད་པ་དེ་དག་བདག་གིས་རྒྱལ་པོའི་མཛོད་ནས་ནོར་དང་ལྡན་པར་བྱའོ། །ཞེས་དེ་ལྟ་བུའི་བསམ་པས་
རྒྱལ་སྲིད་བྱེད་དོ། །རྒྱལ་པོ་ཡིད་གཉིས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པའི་འདུ་ཤེས་མི་འཇུག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་འདུ་
ཤེས་ཡང་དག་པར་མི་སྤྱོད། དྲན་པ་དང་ལྡན་པའི་འདུ་ཤེས་ཡང་དག་པར་མི་སྤྱོད་དེ། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་སེམས་ལ་ཀུན་
ཏུ་མི་གནས། ཞེ་སྡང་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་སེམས་དང། གཏི་མུག་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་སེམས་ལ་ཀུན་ཏུ་མི་གནས་ཏེ། ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཡིད་ཀྱིས་
རྟག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་བྲལ་བས་ནམ་ཡང་མི་གནས་སོ་།འོང་བ་དང། འགྲོ་བ་དང། གནས་པ་དང། འདུག་པ་དང། ཉལ་བ་དང། གཉིད་
ལོག་པ་ན་དེ་རྒྱགས་པའང་མེད་ན། བག་མེད་པ་ལྟ་ག་ལ་ཞིག་ཡོད་གཞན་དུ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་

[358B] སེམས་ཅན་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན། སེམས་ཅན་བདེ་བ་རྣམས་ལ་དགའ་བ་དང་ལྡན། སེམས་ཅན་བྱ་བ་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་རྣམས་ལ་བཏང་སྙོམས་དང་ལྡན་པར་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །མཚན་མོ་ཉལ་བ་ན་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་བདག་གི་དགེ་བའི་
རྩ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཡོན་གནས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་སུ་ཡོད་གང་ལ་བདག་ཤེས་པར་བྱ། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཇི་ལྟར་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱ། བསམ་
གཏན་དང་པོ་ལས་ཇི་ལྟར་ལྡང་བར་བྱ། དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་བར་ལ་ཇི་ལྟར་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱ། བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལས་ཇི་ལྟར་ལྡང་བར་
བྱ༑ དེ་བཞིན་དུ་བྱམས་པ་དང། སྙིང་རྗེ་དང། དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་བདག་གི་གནས་ཤེས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱ། གནས་ཤེས་
པ་ལ་ཇི་ལྟར་ལྡང་བར་བྱ། དེ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་གནས་ཤེས་བ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང། ཇི་ལྟར་གནས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་དང། ཇི་ལྟར་གནས་ཤེས་
པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱ། ཇི་ལྟར་གནས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ལས་ལྡང་བར་བྱ། དེ་བཞིན་

[359A]༄༅། །དུ་གནས་ཤེས་པ་དང། ཀུན་འབྱུང་བ་དང། འགོག་པ་དང་ལམ་དང། དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཤེས་པ་
ལ་ཇི་ལྟར་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱ། ཇི་ལྟར་ལྡང་བར་བྱ། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་འབྱུང་པ་དང་འགོག་པ་དང་ལམ་ཤེས་པ་ལའང་བྱའོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཡིད་གཉིས་
ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་གཉེན་རྙིང་པ་སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་སྔོན་གྱི་ལྷ་ཞིག་གིས་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དེ་སྣང་བར་བྱས་ནས་ལུས་མ་སྦས་པར་རྒྱལ་
པོ་ཡིད་གཉིས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ལེགས་སོ་ལེགས། །མི་ཡི་བདག་པོ་ཁྱོད་ལེགས་སོ། །
འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་ཕན་འདོད་པ། །ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ལེགས་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་བཞུགས། །མཚན་ནི་ནྱ་གྲོ་དྷ་ཞེས་འབོད།།
སངས་རྒྱས་དེ་དྲུང་དེང་སོང་ལ། །སྐྱེ་བོའི་བདག་པོས་ཡོངས་སུ་ཞུས། །ལྷ་དེ་ཡི་ནི་ཚིག་དེ་དག་མི་ཡི་བདག་པོས་ཐོས་ནས་སུ་།སེམས་དགའ་ཡིད་ནི་མགུ་
གྱུར་ནས། །ལྷ་ལ་མངོན་པར་སྨྲས་པ་ནི། །འཇིག་རྟེན་གསལ་བར་མཛད་པ་ཡི། །རྐང་གཉིས་མཆོག་ནི་ཡུལ་གང་ན། །བཞུགས་པ་དེར་ནི་བདག་མཆི་

[359B] །བསྙེན་བཀུར་དག་ནི་རབ་ཏུ་བྱ། །དེ་ནས་ལྷ་དེས་རྒྱལ་པོ་ཡིད་གཉིས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། ཤར་ཕྱོགས་འདི་ཡི་ཕྱོགས་
ཆ་ན༑ ༑གྲོང་ཁྱེར་ལྷུན་པོ་འབྱུང་བ་ཡོད། །དེ་ན་མགོན་པོ་དེ་བཞུགས་ཏེ། །སྲོག་ཆགས་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཡོན་གནས་ཏེ། །ཕ་རོལ་
དག་གི་ཕུལ་བས་འཚོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐུགས་བརྩེའི་ཕྱིར་།ཡོན་གནས་སོ་སོར་བཞེས་པར་མཛད། །བསྐལ་པ་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་ཏུ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དེ་བཞུགས་ཏེ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས། །འཁྲུག་པ་མི་མངའ་འདོད་ཆགས་བྲལ། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཐུགས་བརྩེའི་ཕྱིར། །ཡོན་ནི་སོ་སོར་
བཞེས་པར་མཛད། །ཡོངས་སུ་གསོལ་ནས་སྟོན་པར་མཛད། །ཡོན་གྱི་འབྲས་བུ་འདི་ཡིན་ནོ། །ཐུབ་པ་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་མཁས། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་
བསོད་ནམས་ཤིང། །དེ་དྲུང་སོང་ལ་བསྙེན་བཀུར་གྱིས། །དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ལུང་སྟོན་མཛད། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཡིད་གཉིས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ལྷ་དེས་
བསྐུལ་བ་དྲན་ནས་དེའི་མཚན་མོ་འདས་ཏེ་དེའི་བློན་པོ་རྣམས་བསྡུས་སོ། །བསྡུས་ནས་སྨྲས་པ། གྲོང་གི་གཙོ་བོ་དག་གང་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཤར་ཕྱོགས་

[360A]༄༅། །ཀྱི་ཕྱོགས་ཆ་ན་གྲོང་ཆེན་པོ་ལྷུན་པོ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནྱ་གྲོ་དྷ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་
སོ༑ ༑དེ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བར་འདོང་གི་བཞོན་པ་བཟང་པོ་དག་མྱུར་དུ་སྦྱོར་ཅིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་བལྟ་བའི་ཕྱིར་དེ་རིང་ཉིད་འདོད་དོ། །
བློན་པོ་དེ་དག་གིས་ལྷ། བཀའ་བཞིན་འཚལ་ཞེས་རྒྱལ་པོ་ཡིད་གཉིས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དེའི་ལྟར་མཉན་ནས་བཞོན་པ་བཟང་པོ་སྦྱར་ཏོ། །
དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཡིད་གཉིས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པས་བཙུན་མོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཆུང་མ་གང་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ང་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ནྱ་གྲོ་དཧའི་རྒྱལ་པོ་བལྟ་བའི་ཕྱིར་འགྲོ་ཡི། བག་ཡོད་པར་སྒྲུབས་ཤིག་དེས་སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་བདག་ཅག་གིས་
བལྟ་བར་རྔོ་ཐོགས་སམ། སྨྲས་པ། ཆུང་མ། ནུས་སོ། །སྨྲས་པ་ལྷ། དེ་ལྟ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་བལྟ་བའི་ཕྱིར་བདག་ཅག་
ཀྱང་མཆིའོ། །སྨྲས་པ། ཆུང་མ་གང་གི་དུས་ལ་བབ་པར་ཤེས་ན་འདོང་ངོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཡིད་གཉིས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་

[360B]པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནྱ་གྲོ་དཧའི་རྒྱལ་པོ་དེ་བལྟ་བའི་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་
དང། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལྟོས་པ་མེད་པས་རང་རང་གི་གྲོང་ཁྱེར་ནས་བྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནྱ་གྲོ་དཧའི་རྒྱལ་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་
སྒྲིབ་པ་མེད་པས་རྒྱལ་པོ་ཡིད་གཉིས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དེ་རང་གི་གྲོང་ཁྱེར་ནས་བྱུང་བ་གཟིགས་སོ། །གཟིགས་ནས་རྒྱལ་པོའི་ལམ་ཐམས་
ཅད་དཔག་བསམ་གྱི་རས་བཅོས་བུ་མངོན་པར་སྤྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་གཡོགས་སོ། །ཡུལ་དང་ཕྱོགས་རྣམས་སུའང་མཚོ་དང་མཚེའུ་
དང། རྫིང་དག་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏོ། །རྒྱལ་པོ་དེའི་ལམ་ལག་མཐིལ་ལྟར་མཉམ་པར་གྱུར་ཅིང་དཔག་བསམ་གྱི་རས་བཅོས་བུ་མངོན་པར་སྤྲུལ་པས་ཤིན་ཏུ་གཡོགས་ཤིང་
རླུང་བསིལ་བ་དག་རབ་ཏུ་ལྡང་ངོ། །གནས་གཙང་མའི་ལྷ་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། སོང་ལ་རྒྱལ་པོ་ཡིད་གཉིས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ལམ་སྤོས་ཆུས་ཆག་ཆག་ཐོབ་
ཅིག་སྟེང་དུའང་རས་བཅོས་བུ་སྣ་ཚོགས་ཀྱ་བླ་བྲེ་བྲེས་ཤིག་དེ་འོང་བའི་རིམ་གྲོ་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པར་གྱིས་ཤིག་དེ་ནས་གནས་གཙང་མའི་ལྷ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནྱ་

[361A]༄༅། །གྲོ་དཧའི་རྒྱལ་པོ་ལྟར་མཉན་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱི་འབད་པས་རྒྱལ་པོ་ཡིད་གཉིས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ལ་མཆོད་པ་
བྱེད་དོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཡིད་གཉིས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པས་རྒྱལ་པོའི་ལམ་གྱི་འབྱོར་བ་དེ་དག་མཐོང་ནས་བློན་པོ་དག་ལ་སྨྲས་པ། གྲོང་གི་གཙོ་བོ་དག་མིའི་
གཟུགས་ལས་འདས་པའི་སྐྱེས་བུ་ལྷའི་གཟུགས་དང་ལྡན་པ་ང་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པ་འདི་དག་ག་ལས་འོངས། གང་བདག་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་འདི་དག་ནི། དེ་
དག་བདག་གི་དྲུང་ན་མེད་དོ། །དེ་ནས་གཉེན་རྙིང་པ་སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་ལྷ་དེས་རྒྱལ་པོ་ཡིད་གཉིས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ་
ལྷ་འདི་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི། །མགོན་པོ་དེ་ཡི་རིམ་གྲོ་པ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་ཡིས་སུ། །མཆོད་པ་དམ་པ་བྱེད་པ་ཡིན་།རྒྱལ་པོ་ཕོ་བྲང་ནས་བྱུང་བ། །
སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་ལྷ་གཟིགས་སོ། །ཁྱོད་ནི་འོང་བར་ཤེས་ནས་སུ་།ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རབ་ཏུ་བརྒྱུགས། །བཞུད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། །མཆོད་པ་དག་ནི་
དམ་པ་མཛོད། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་སྐྱོབ་པ་ཡིས། །ཁྱོད་ལ་དེ་ནི་ཐུགས་བརྩེའི་ཕྱིར། །དེ་ཡིས་ལྷ་ནི་དེ་དག་བཏང། །མཆོད་པ་དག་ནི་དམ་པ་བྱེད། །སངས་རྒྱས་

[361B] །རྒྱལ་པོའི་ལམ་ནི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་མངོན་བྱུང་ཞིག་གང་ཟག་མཆོག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་མདུན་བདར་
ཅིང། །མཆོད་པ་བྱེད་པ་མ་མཐོང་ངམ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཡིད་གཉིས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པས་ལྷ་དེའི་ཚིག་ཐོས་ནས་ཤིང་རྟ་ལས་བབས་ཏེ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་
གཟར༑ རྒྱན་བཀྲོལ། ནོར་བུའི་མཆིལ་ལྷམ་ཕུད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཕྱོགས་ག་ལ་བཞུགས་པའི་ཕྱོགས་དེར་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནྱ་གྲོ་
དཧའི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་ལན་གསུམ་དུ་བརྗོད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནྱ་གྲོ་དཧའི་རྒྱལ་པོ་
འཁོར་འབུམ་ཕྲག་དུ་མས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་མདུན་གྱིས་བདར་བས་རྒྱལ་པོ་ཡིད་གཉིས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཕྱག་འཚལ་བར་བྱེད་པ་གཟིགས་སོ། །
གཟིགས་ནས་ཀྱང་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་བཀའ་སྩལ་ཏོ་།གང་དག་གིས་ནི་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་ལ། །དགའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་གོམ་པ་གཅིག་བོར་བ། །
ཛམྦུའི་ཆུ་ཀླུང་གསེར་སྲང་འབུམ་གྲངས་རྙེད། །དེ་ནི་དེ་དང་མཚུངས་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་དག་གིས་ནི་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་ལ་།དགའ་བའི་སེམས་ཀྱིས་གོམ་པ་

[362A]༄༅། །གཅིག་བོར་བ། །ཛམྦུའི་ཆུ་ཀླུང་གསེར་སྲང་བྱེ་བ་གཉིས། །དེ་ནི་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་དག་གིས་ནི་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་ལ་
བསྙེན་བཀུར་བྱ་ཕྱིར་གོམ་པ་གཅིག་བོར་བ། །ཛམྦུའི་ཆུ་ཀླུང་གསེར་སྲང་བྱེ་བ་དག་དེ་ནི་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ནས་གནས་གཙང་མའི་ལྷ་དག་གིས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་དང་བཅས་པ་ཀུན་ལ་ཀུན་ཏུ་དགབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་གོས་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་དག་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཡིད་གཉིས་
ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་མཆོད་པ་མཐོང་ནས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གདུགས་འདི་དག་ག་ལས་འོངས་པ་ཞིག་སྙམ་མོ།།
དེའི་སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་གདུགས་དེ་དག་མི་སྣང་བར་གྱུར་ནས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གདུགས་འདི་དག་གར་སོང་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་ལྷ་དེ་དག་གིས་རྒྱལ་
པོ་ཡིད་གཉིས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། གདུགས་ནི་གང་ནས་མ་སྐྱེས་ཤིང། །གང་དུ་ཡང་ནི་འགག་མ་གྱུར། །ཆོས་ཀུན་
དངོས་པོ་འདི་འདྲ་སྟེ། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་མཁྱེན། །འཇིག་རྟེན་གསལ་མཛད་འདི་འདྲ་སྟེ། །ཆོས་ཉིད་དེ་དག་འདི་འདྲའོ། །གང་དག་དེ་ནི་རྣམ་ཤེས་པ། །དེ་

[362B] །དེ་ནི་བདུད་ཀྱི་ཞགས་བཅད་ནས། །སངས་རྒྱས་ལམ་དུ་ཉེ་བར་ཞུགས། །འཇིག་རྟེན་གསལ་བར་མཛད་པ་མཐོང། །བདུད་འདུལ་བར་ནི་
འགྲོ་བར་འགྱུར། །ལྷ་རྣམས་དང་ནི་མི་ཆེན་གྱིས། །ལུང་བསྟན་འདི་ནི་ཐོས་ནས་སུ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཉིད་དག་དཔའ་བོ་ཆེན་པོས་ལུང་བསྟན་པ། །དེ་ནི་
བཅིངས་མེད་གྲོལ་བ་མེད། །ལམ་ཆེན་ལ་ནི་བྱ་བ་བྱས། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ནི་བླ་ན་མེད། །དཔའ་བོ་ཆེན་པོས་ལུང་བསྟན་པ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་སྐྱོབ་པ་ཡི། །དེ་ཡི་གསུང་
ནི་ཐོས་ནས་སུ། །འོངས་པ་མེད་ཅིང་བྱུང་བ་མེད། །གནས་པ་མེད་པར་རྣམ་པར་ཤེས། །དེ་ཡི་ལུང་བསྟན་ཐོས་ནས་སུ། །ཆོས་ནི་གང་ཡང་མ་བྱུང་ཞིང། །འགག་པ་མེད་ཅིང་
མི་གནས་པར། །ལྷ་དག་གིས་ནི་རྣམ་པར་མཐོང། །དེ་ཡི་གསུང་དེ་ཐོས་ནས་སུ། །སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དེ་ཀུན་དག་སྟོང་པའི་ཆོས་ནི་རྣམ་ཤེས་ཏེ། །འགག་པ་མེད་ཅིང་མ་འོངས་
མེད༑ ༑ཆོས་གང་འདས་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། །རྣམ་པར་ཤེས་མེད་མ་འོངས་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད། །རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་རྣམ་པར་ཤེས། །དེ་ཡི་ཚིག་དེ་ཐོས་
ནས་སུ༑ ༑ཆོས་ནི་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་གཅིག། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་ཐུབ་ཆེན་གང། །ཐམས་ཅད་དེ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས། །དེ་ཡི་ཚིག་དེ་ཐོས་ནས་སུ། །དེ་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་

[363A]༄༅། །བྱུང་གང། །རྒྱལ་བ་བྱེ་བ་སྤྲུལ་མཛད་ནས། །སྟོང་པའི་ཆོས་ནི་རབ་ཏུ་སྟོན། །ལྷ་ནི་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་དག་དེ་དག་ལ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་
འཇིག་རྟེན་གསལ་མཛད་བྱང་ཆུབ་ལམ། །སྦྱོང་བར་མཛད་པའི་ལུང་བསྟན་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ཁྱོད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་ཡིད་གཉིས་ལས་ཡང་དག་པར་
འདས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་ཡིད་གཉིས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བར་
གྱུར་ཏོ༑ ༑མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་འདས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བའི་དོན་དུ་ཆོས་ཐམས་
ཅད་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་འཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་རྣམ་པར་གནས་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་
སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་
ལ་རྣམ་པར་གནས་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་

[363B] །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
འོད་ཟེར་དཔག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་
དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་དཔག་མེད་དེའི་ཉན་ཐོས་འདུས་པ་དང་པོ་ནི། ཉན་
ཐོས་བྱེ་བ་ཕྲག་དགུ་བཅུ་བྱུང་ངོ། །ཉན་ཐོས་འདུས་པ་གཉིས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་བྱེ་བ་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་བཞི་བྱུང་ངོ། །ཉན་ཐོས་འདུས་པ་གསུམ་པ་ནི། ཉན་ཐོས་བྱེ་བ་
ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་བྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་དཔག་མེད་དེའི་གསུང་རབ་ལ་ཁྱིམ་བདག་དབེན་པ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱུག་ཅིང་ནོར་མང་ལ་
ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ། ཆོས་ཀྱི་དགེ་མཚན་དང་ལྡན་པ། ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ། ལེགས་པར་གསུངས་པའི་དོན་དུ་དེས་
ཡོངས་སུ་མ་བཏང་བ་ཅིའང་མེད་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་དཔག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པ་དེ་སེམས་ཅན་

[364A]༄༅། །དམྱལ་བའི་ལམ་དང། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་ལམ་དང་གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལམ་དང། མིའི་ལམ་དང། མཐོ་རིས་
ཀྱི་ལམ་དང། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་སྟེ། ལམ་དེ་དག་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །ཞེས་དེས་བར་སྣང་ལས་སྒྲ་འབྱུང་བ་ཐོས་
སོ༑ ༑དེས་སྒྲ་དེ་ཐོས་ནས་གོས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གཟར་ཏེ་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ནས་བར་སྣང་ལ་ཕྱོགས་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་
འདི་དག་སྨྲས་སོ། །དེ་རིང་བར་སྣང་འདི་དག་ལ། །ཚིག་སྙན་གཏོང་བ་སུ་ཞིག་ལགས། །འདྲེན་པ་དེ་ནི་ག་ལ་བཞུགས། །དོན་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ལ་གསུངས། །
དེས་ཀྱང་བར་སྣང་ལས་སྒྲ་ཐོས། །ཤར་ཕྱོགས་ལོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཆ་ན། །གྲོང་ཁྱེར་ལྷུན་པོ་རྒྱལ་མཚན་དགའ། །ཞེས་བྱ་ཡོད་དེ་རྐང་གཉིས་བཞུགས། །ཐེ་
ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པར་མཛད། །དེས་ཡང་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །དཔག་ཚད་བྱེ་བ་ཇི་སྙེད་ཡོད། །དཔག་ཚད་
ཇི་སྙེད་དག་ཏུ་འགྲོ། །དཔག་ཚད་ཇི་སྙེད་སོང་བས་སུ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བར་འགྱུར། །དེས་ཡང་བར་སྣང་ལ་འདུག་པ་ལས་སྒྲ་ཐོས་པ། དཔག་

[364B] །དཔག་ཚད་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་དག་ན། །གང་ན་རྫོགས་སངས་རྒྱས་བཞུགས་པ། །དེར་ནི་སོང་སྟེ་ཡོངས་སུ་ཞུས། །དེས་སྒྲ་དེ་ཐོས་ནས་བློན་པོ་
རྣམས་ལ་སྨྲས་པ། གྲོང་གི་གཙོ་བོ་དག་བཞོན་པ་བཟང་པོ་མྱུར་དུ་སྦྱོར་ཅིག་ཤར་གྱི་ཕྱོགས་ཆེན་དཔག་ཚད་བྱེ་བ་ཕྲག་བཅུ་དང། དཔག་ཚད་སྟོང་ན་གྲོང་
ཁྱེར་ལྷུན་པོའི་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་དཔག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་བཞུགས་ཤིང་ཉེ་བར་གནས་ཏེ། དེར་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དེ་ལ་བལྟ་བ་དང་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདོང་ངོ། །བློན་པོ་དག་གིས་བཀའ་བཞིན་འཚལ་ཞེས་ཁྱིམ་བདག་དབེན་པ་འདོད་པའི་ལྟར་མཉན་
ནས་བཞོན་པ་བཟང་པོ་དག་བཤམས་སོ། །བཤམས་ནས་གསོལ་པ། ཇོ་བོ་གང་གི་དུས་ལ་ད་བབ་པར་མཁྱེན་ན། བཞོན་པ་བཟང་པོ་དག་བཤམས་ལགས་
སོ༑ ༑དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་དབེན་པ་འདོད་པ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་བཞོན་པ་བཟང་པོ་ལ་ཞོན་ཏེ་རང་གི་གྲོང་ཁྱེར་ནས་བྱུང་ངོ། །དེ་གང་དང་གང་དུ་འགྲོ་བ་དེ་དང་དེར་
སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཕྱི་བཞིན་འབྲང་ངོ། །དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་དཔག་མེད་གྲ་ལ་བ་དེར་སོང་ངོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་གནས་གཙང་

[365A]༄༅། །མའི་ལྷ་དེ་དག་གིས་རིམ་གྲོ་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པར་བྱེད་དོ་།དེའི་ཚེ་གྲོང་ཁྱེར་ལྷུན་པོའི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ཕྱོགས་ན་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ཀུན་
ནས་མཛེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་ཏེ་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞུགས་པས་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དེ་དཔལ་འབར་ཞིང་ལྷན་ནེ་ལྷང་
ངེ་བར་རྒྱང་རིང་པོ་ཉིད་ནས་མཐོང་ངོ། །དེ་བཞོན་པའི་ས་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་དུ་བཞོན་པས་སོང་སྟེ་བཞོན་པ་ལས་བབས་ནས་རྐང་ཐང་བས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཅིང་
རྐང་ཐང་བས་མདུན་དུ་བདར་ནས་རྐང་ཐང་བས་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ཀུན་ནས་མཛེས་པར་ཞུགས་སོ། །དེའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དེར་ཞུགས་པ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་རླུང་
བསིལ་བ་བདེ་བ་དག་ལངས་ཤིང་སྤོས་ཆུའི་ཆར་དག་མངོན་པར་རབ་ཏུ་བབ་བོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་དཔག་མེད་དེས་ཁྱིམ་བདག་དབེན་
པ་འདོད་པ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་བདུད་རྩིའི་འོད་བསིལ་བ་བཏང་ངོ། །དེའི་བདུད་རྩིའི་འོད་བསིལ་བ་དེས་དེ་ལམ་གྱིས་
དུབ་པ་མེད་པར་མཛད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེའི་ལུས་དུབ་པ་མེད་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་ཤིང་ཏ་ལ་གཅིག་ཙམ་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་མངོན་

[365B]ཁྱིམ་བདག་དབེན་པ་འདོད་པ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་དཔག་མེད་དེ་མཛེས་
ཤིང་སྡུག་དབང་པོ་ཞི། ཐུགས་ཞི་བ་བར་སྣང་ལ་འཆག་ཅིང་བཞུགས་པ་མཐོང་ངོ། །མཐོང་ནས་ཀྱང་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་གསོལ་པ་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དེ་བཞིན་
མཐོང། །དེ་བས་ཀྱང་ནི་ལྷག་པར་བཟང། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་ཁྱོད་དང་ནི། །ཡེ་ཤེས་ཡོན་ཏན་འདྲ་མ་མཆིས། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་དཔག་མེད་དེས་
སླར་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ། ཁྱིམ་བདག་ཁྱོད་ཀྱིས་ཚིག་སྨྲས་པ། །བདེན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ་ལེགས། །ཇི་ལྟར་འདིར་ནི་ཡུན་རིང་དུ། །དགེ་བའི་
རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་བསྟེན། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་ང་འདྲ་མེད། །ང་ལས་ལྷག་འགྱུར་ག་ལ་ཡོད། །ཁྱིམ་བདག་ཅུང་ཟད་ཡིད་ལ་ནི། །ཞུ་བ་གང་དག་འདོད་པ་ཞུས། །དེས་པ་
ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པ་གང། །ང་ཡིས་ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་རངས་བྱ། །ང་ལ་ཅུང་ཟད་གང་འདྲི་བ། །དེ་རིང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་བྱ། །དེ་ནས་ཁྱིམ་བདག་དབེན་པ་འདོད་པ་ཤིང་སཱ་
ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་དཔག་མེད་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་གསོལ་པ། ཇི་ལྟར་བསམ་གཏན་ལངས་ནས་མཆིས་།བསམ་གཏན་

[366A]༄༅། །བསམ་གཏན་ཡོན་ཏན་དགའ། །འདི་ལ་ཡིད་གཞོལ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཞུས་པ་དེ་དག་བདག་ལ་གསུངས། །དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་
གིས་ནི༑ ༑ཤེས་པ་དེ་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ལྡན་པ་དང་ནི་ཤེས་པའི་རྒྱུ། །ཞུས་པ་དེ་དག་བདག་ལ་གསུངས། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་
དཔག་མེད་དེས་ལུང་བསྟན་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ཡོངས་སུ་མགུ་བར་མཛད་དེ། མཚན་མེད་བྱས་པའི་བསམ་གཏན་ནི། །ལྡང་བ་ལ་ཡང་
ཤིན་ཏུ་ངེས། །ཤེས་པ་གང་གིས་བསམ་གཏན་དེ། །སོ་སོར་ཐོབ་ནས་རབ་ཏུ་ཤེས། །ཞུ་བ་ལུང་བསྟན་ཐོས་ནས་སུ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་སྐྱོབ་པ་ཡིས། །
ཁྱིམ་བདག་དཔའ་བོ་མཁས་པ་ནི། །སྐྱེ་བ་མེད་ལ་རབ་ཏུ་བཞག་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་དག་ལ། །སོམ་ཉི་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་གནས་།འཁོར་དེ་སྣང་བར་
བྱས་ནས་སུ། །འདྲེན་པ་ལ་ནི་འདི་སྐད་གསོལ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་གསུངས་དག་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་འཚལ་བར་འགྱུར། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་དཔག་མེད་དེས་ཁྱིམ་བདག་དབེན་པ་འདོད་པ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ་གངྒཱའི་བྱེ་སྙེད་སེམས་

[366B]ང་ཡིས་ལེགས་བཤད་ཐོས་ནས་སུ། །ཡང་དག་པ་ནི་ཇི་བཞིན་ཤེས། །སྐྱེ་བ་མེད་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཁྱིམ་བདག་
དབེན་པ་འདོད་པ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ཁྱིམ་བདག་དབེན་པ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་
ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏོ། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཞུ་བ་ཡོངས་སུ་ཞུས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་
དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་འདོད་པས་བསམ་གཏན་ལ་མཁས་པར་བྱ། བསམ་གཏན་གྱི་ལྡང་བ་ལ་མཁས་པར་བྱ། ལྡང་བ་ཤེས་
པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་ཡང་དག་པར་འདུ་བར་འགྱུར་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་གཞག་པར་བྱ་ཤིན་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ། །མཽངྒལ་
གྱི་བུ༑ ངས་རྣམ་པར་གནས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱ་ཆེ་བ་སྣ་

[367A]༄༅། །ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་
ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་དགྲ་ངེས་པར་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ལ་རྒྱལ་སྲིད་བྱེད་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །
རྒྱལ་པོ་དགྲ་ངེས་པར་བཅོམ་པ་དེ་དང་ཉེ་བ་ཞིག་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདེ་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདེ་མཛད་དེ་འཁོར་
ཉན་ཐོས་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་བྱུང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་མོས་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱུང་ངོ། །དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སེམས་ཅན་དག་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་
ཏུ་གནས་པར་གྱུར་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་འདི་
ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པ་དེས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཡང་དང་ཡང་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་

[367B] གྲོགས་པོ་དག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི། དགའ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་མི་ཤེས་པའམ། མ་མཐོང་བའམ། མ་རིག་པའམ་
མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པའམ། ཉེ་བར་སྐྱེ་བའམ། ཉེ་བར་འདུག་པའམ། འགག་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལ་གང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་
ཡོངས་སུ་མི་དགའ་བའི་བློ་སྐྱེས་ཏེ། འཁོར་བར་ཤིན་ཏུ་རྒྱུག་པའི་སེམས་ཅན་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་ཤེས་པའི་འགྲོ་བ་འདི་དག་ལ་རེ་ཞིག་སུ་ཞིག་སྤྲོ་བར་འགྱུར་སྙམ་
ནས་དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་དང་ཆོས་མཐུན་པས་རྩོད་པར་བྱེད་དེ་ཀྱེ་མ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་
ཁྱེད་ཅག་ཅི་སྔོན་ཡུན་རིང་པོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་བསྐྱེད་པ་འདི་ཤེས་སམ། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་།མ་ཡིན་ནོ། །སྨྲས་པ། ཁྱེད་
ཅག་ལ་གང་གི་ཚེ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་བཅས་རྙེད་པ་དེའི་ཚེ་ཁྱེད་ཅག་འཇིགས་སམ། ཁྱེད་ཅག་སྤྲོ་བ་ཆེན་པོ་མ་བྱས་པ་ལ་རྟོག་ལ། བྱས་པ་ལ་ནི། མི་
རྟོག་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་བྱས་པ་བཏང་ནས་མ་བྱས་པ་ལ་རྟོག་པ་དེ་ནི། འཇིགས་པར་འགྱུར། གང་ཞིག་བྱས་པ་ལ་རྟོག་ཅིང་མ་བྱས་པ་ལ་མ་ཡིན། དེ་

[368A]༄༅། །འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་གིས་མང་དུ་བྱས་སོ། །དེ་བྱས་པ་རྟོགས་པ་ན་འཇིགས་པ་མེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དོན་བདག་ཅག་གིས་འདི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། བྱས་པ་བྱས་པ་ལ་གང་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། བྱས་པ་བྱས་པ་ལ་གང་ཡོངས་སུ་རྟོག་
པ་དེ་ནི། བདག་གིས་མང་དུ་བྱས་སོ་ཞེས་མི་ཤེས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་རྟ་དམར་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེ་འདི་སྙམ་
དུ་སེམས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐར་སོང་ནས་ཕྱིས་འཆི་བའི་དུས་བྱའོ། །སྙམ་ནས་དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐར་འགྲོ་བར་ཆས་སོ། །དེའི་གོམ་པ་འདི་ལྟ་བུར་འདོར་ཏེ་
རི་རབ་ཀྱི་རྩེ་མོ་གཅིག་ནས་རི་རབ་ཀྱི་རྩེ་མོ་གཞན་ལ་གོམ་པ་འདོར་རོ། །མགྱོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་
སེམས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐར་མ་སོན་པར་འཆི་བའི་དུས་བྱས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་རྐང་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐར་འགྲོའོ། །ཞེས་
སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མི་གསུང་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐར་འགྲོའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱེད་གང་སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཡང་

[368B]སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འདུ་ཤེས་སུ་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་
པོ་གང་དག་སྲེད་པ་ཟད་པའི་མཐར་འགྲོ་བར་བྱེད་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐའ་འདོགས་པར་ནི། མི་བྱེད་དེ། དེ་དག་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འདུ་ཤེས་མེད་
དོ་དེ་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པའི་དགེ་སློང་མང་པོ་དེ་དག་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པའི་དགེ་སློང་དེ་དག་
གིས་བཟློག་པར་མ་ནུས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དེ་དག་ལ་མོས་པའི་སྟོབས་མེད་དེ། གང་མོས་པའི་སྟོབས་མེད་པ་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་ཏུ་སྐལ་བ་མེད་དོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པར་འདོད་
པས་མོས་པའི་སྟོབས་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་མོས་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པའི་དགེ་སློང་ཞིག་བྱུང་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་

[369A]༄༅། །དེའི་དུས་ན་མོས་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དགེ་སློང་དུ་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་རྣམ་པར་གནས་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་
འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་
རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་གྲངས་མེད་ཅིང་དཔག་
ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་གྲངས་མེད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་གཞལ་
དུ་མེད་གཞལ་གྱིས་མི་ལང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་འཁོར་བ་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཚངས་པའི་བླ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སངས་
རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་གྱི་འཁོར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །
དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེས་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་གདུལ་བའི་དོན་དུ་ཚོར་བ་བདག་གི་དོན་རྟོགས་ཏེ། དེ་དེ་

[369B]ཞིང་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་བྱས་སོ། །གྲོགས་པོ་དག་ཚོར་བ་རྣམ་གདུལ་བའི་དོན་དུ་ཡུན་རིང་པོ་བརྗོད་དུ་མེད་
པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་སེམས་ཅན་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་སོ། །དེ་དག་གདུལ་བའི་དོན་དུ་རིག་པ་བརྗོད་དེ་སེམས་ཅན་འདོད་ཆགས་
སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་འདུལ། སེམས་ཅན་ཞེ་སྡང་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེ་སྡང་འདུལ། སེམས་ཅན་གཏི་མུག་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཏི་མུག་འདུལ། སེམས་
ཅན་ཆ་མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་འདུལ་ལོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིག་
པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་
བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ངས་ཚིག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འདུལ་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སེམས་
ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་མཛད་ནས་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་

[370A]༄༅། །ཀྱི་བསྟན་པ་དངོས་པོ་གསུམ་པོ་དང་པོ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དང། བཞུགས་པ་དང། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་འདས་
འདས་པ་རྣམས་ངས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ངོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡོངས་སུ་
གཟུང་བར་བྱ། གནས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པའང་གཟུང་བར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཙམ་གྱིས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དམ་པའི་
ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་ལམ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དེ་ནི། བསྟན་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འགྱུར་རོ། །བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ཡང་དག་པ་
མ་ཡིན་པའི་ལམ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་སོ་སོར་མི་ཤེས། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡོངས་
སུ་མི་ཤེས། མི་རྟག་པ་ཞེས་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་སོ་སོར་མི་ཤེས། སྡུག་བསྔལ་ལས་འབྲོས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་མ་
ཐར་ཏོ༑ ༑མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་མཁས་པར་བྱའོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། རྒྱུ་དང་འབྲས་

[370B] རྒྱུ་འགོག་པའི་ལམ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །སྔོན་གྱི་སྦྱོར་བ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །
མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་དུ་མ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཏེ། སྦྱིན་
པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པར་བྱས། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བཟོད་པ་དང། བརྩོན་འགྲུས་དང། བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་དང་ཡང་དག་
པར་ལྡན་པར་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་གྲངས་མེད། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་གཞལ་དུ་མེད། གཞལ་
གྱིས་མི་ལང་བའི་འཁོར་བ་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དེད་དཔོན་སྙིང་རྗེ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་མཛངས་ཤིང་གསལ་ལ་ཡིད་གཞུངས། ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་
མཚམས་ལ་མཁས། དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས། རྒྱུ་སྐར་དང་ཉིན་མོ་ལ་མཁས། སྐད་ཅིག་དང་ཐང་གཅིག་ཡུད་ཙམ་ལ་མཁས་ཐབས་དང་
ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་སྡོམ་པ་མནོས་ཤིང་དགེ་མཚན་དང། བཀྲ་ཤིས་དང་ལྡན་པ་བྱས་ནས་ཚོང་པ་ལྔ་བརྒྱ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་

[371A]༄༅། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཞུགས་སོ། །དེ་ཚོང་པ་དེད་དཔོན་གྱི་ཡོངས་སུ་འདྲེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཚོང་པ་དེ་དག་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་གཏམ་
སྨྲའོ༑ ༑འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ནས་ཤར་ཕྱོགས་ལོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ན་ལ་ལ་ནི། སྐྱེ། ལ་ལ་ནི། འགག་།ལ་ལ་ནི། འཇིག་
ལ་ལ་ནི། འབྱུང། ལ་ལ་ནི། ཞིག་ནས་འདུག་ལ་ལ་ནི། བྱུང་ནས་འདུག་སྟེ། གྲོགས་པོ་དག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དག་གི་མཐའ་མེད་དོ། །དེ་
བཞིན་དུ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དག་ན་སེམས་ཅན་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དག་ཡོད། སེམས་ཅན་རིགས་དམའ་བ་དག་ཡོད། སེམས་
ཅན་ཁ་ཅིག་ནི། ཕྱུག་ཁ་ཅིག་ནི། དབུལ། སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་བྲན་བྱེད། ཁ་ཅིག་ནི། ཇོ་བོ་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་སྤྱི་ཤེས་པ་དང་ཁྱད་པར་ཤེས་པ་རྣམ་
པ་དུ་མ་འདི་ནི། འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གྲོགས་པོ་དག་དེ་ལྟ་བས་ན། འཇིག་རྟེན་དང། འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ་
དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དེད་དཔོན་སྙིང་རྗེ་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་

[371B]།མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཤེས་པ་ལ་
རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་ཞེ་ན། མཽངྒལ་གྱི་བུ། འདི་ལ་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པར་
བྱ་ཞིང། བརྩོན་འགྲུས་མི་གཏང་བར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་
འཕགས་ཞེས་བྱ་བ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དགེ་
བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ། དགེ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་ཉལ་བའི་རྨི་ལམ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གཏམ་ཡང་དག་པར་སྨྲ་
བར་འགྱུར་བ་ལ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་ཅིའང་མི་མཐོང་སྟེ། ཇི་ལྟར་འདིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་བ་དང་ཡང་དག་པར་འགྲོགས་པ་བྱས་ཤིང་ཡོངས་སུ་འདྲི་ས་

[372A]༄༅། །པར་བྱས་སོ། །དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐོགས་མེད་སྟོན་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐོགས་མེད་
སྟོན་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་པར་སྐབས་སུ་གཏམ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱས་སོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས། འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རྟོགས་
པར་འགྱུར། །འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཕན་པར་འགྱུར་བ་ནི། གང་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་
ལ་ཕན་པར་ཞུགས། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་བདེ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དོན་འདི་ཡོངས་སུ་ཞུ་བར་སེམས་པ་ནི། ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་
དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ལེགས་སོ། །ཞེས་གསོལ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་འཕགས་བཅོམ་ལྡན་
འདས་ཀྱི་ལྟར་ཉན་པ་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ཤེས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ལ་

[372B] གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱ། གཞན་ཡང་དགེ་མཚན་དང་ལྡན་པར་བྱ། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་སྔོན་གྱི་རབས་གྲུབ་པའི་མཐའ་འདི་ལ་བསླབ་པར་བྱ། གཞན་ཡང་གང་ཟག་གི་ཐ་སྙད་དང། གྲོང་དང། ཡུལ་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་
བསླབ་པར་བྱ། གང་དང་གང་དུ་འགྲོ་བ་དེ་དང་དེའི་ཐ་སྙད་ལ་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ཙམ་དུ་གང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་པ་དང་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པར་
བྱའོ༑ ༑མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་འཕགས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་
ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོད་འཕགས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་།བམ་པོ་ཉི་ཤུ་པ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། གཞན་ཡང་ངས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་
པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་

[373A]༄༅། །སོ༑ ༑མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་གཟུགས་ཀྱིས་འཚོ་བ་
སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཟུགས་བཟང་ཞིང་མཛེས་ལ་བལྟ་ན་སྡུག་པ། ཁ་དོག་བཟང་པོ་རྒྱས་པ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་
སྐྱེས་བུ་གང་དང་གང་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་དེ་དང་དེ་ཉིད་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་
འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དེད་དཔོན་འབྱུང་པོ་ཀུན་ལ་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་དང་
ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། ཚོང་པ་ལྔ་བརྒྱ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཞུགས་སོ། །དེ་རྒྱ་མཚོའི་དབུས་སུ་ཕྱིན་པ་དང་ཆུ་སྲིན་གྱིས་གྲུ་མེད་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ཁར་
གྲུ་དེ་འཇུག་གོ་དེ་ནས་ཚོང་པ་དེ་དག་ལྷ་གང་དང་གང་ལ་དད་ཅིང་མོས་པ་དེ་དང་དེ་དག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་དུ་སྟེ། ཁ་ཅིག་ནི། ཞི་བ་ལ། ཁ་ཅིག་ནི། སྐེམ་བྱེད་
ལ༑ ཁ་ཅིག་ནི། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ལ། ཁ་ཅིག་ནི། དབང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག་ནི། ཆུ་ལྷ་ལ། ཁ་ཅིག་ནི། སྐྱེ་རྒུའི་བདག་པོ་ལ། ཁ་ཅིག་ནི། ཚངས་པ་ལ། ཁ་ཅིག་

[373B] བདེ་བྱེད་ལ། ཁ་ཅིག་ནི། ཉི་མ་ལ། ཁ་ཅིག་ནི། ཟླ་བ་ལ། ཁ་ཅིག་ནི། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ལ་ཕྱག་འཚལ་བར་བྱེད། ཁ་ཅིག་ནི། བདག་ཅག་ལ་མགོན་སྐྱབས་
འདི་དག་མེད་པས་ཤིའང་རུང་ཞེས་ཅང་མི་ཟེར་བར་འཁོད་ཀྱང་དེ་དག་གང་ཡང་སྐྱོབ་པར་མ་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དེད་དཔོན་འབྱུང་པོ་ཀུན་ལ་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་འདི་སྙམ་
དུ་སེམས་ཏེ། ཀྱེ་མ་ཚོང་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི། སྐྱབས་ངན་པ་ལ་བརྟེན་ཏོ། མགོན་སྐྱབས་མ་ཡིན་པ་ལ་འདུ་ཤེས་སུ་གྱུར་ཏོ། ལོག་པར་མོས་པ་འདི་ལས་ཐམས་
ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་རྗེས་སུ་འཇུག་སྟེ། བདག་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ལྟ་བུར་བྱེད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ནི། སུ་ལའང་མི་སྟོན་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་ཇི་
ལྟ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོག་ན་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པར་མཐོང་ངོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་ངེས་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། གལ་ཏེ་གཙང་བར་འདོད་པའི་གཙང་བས་
མཚན་མ་སྤངས་ཏེ། མི་གཙང་བའི་མཚན་མ་ལ་བརྟེན་པར་བྱའོ་།དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། མཚན་མ་སྤང་ཞིང་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི། ཐར་
པའི་ལམ་མོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་ཁམས་དུ་མ་ལ་མོས་པ་ཤེས་པ་བྱ་བའི་དོན་དུ་རྟག་པ་ནི། འཆིང་བ་ཡིན་ལ། མི་རྟག་པ་ནི། ཐར་བའོ། །བདག་ནི། འཆིང་བ་ཡིན་

[374A]༄༅། །ལ༑ བདག་མེད་པ་ནི། ཐར་པའོ། །མཚན་མ་ནི། འཆིང་བ་ཡིན་ལ། མཚན་མ་མེད་བ་ནི། ཐར་བའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འདོད་པ་དང་སེམས་ཅན་ཡང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བར་ཡོངས་སུ་རྟོག་ན་གཙང་བའི་ཁ་
དོག་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་ལ། གལ་ཏེ་མི་གཙང་བར་ཡོངས་སུ་རྟོག་ན་མི་གཙང་བའི་ཁ་དོག་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད། གལ་ཏེ་བདེ་བར་རམ། གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་
དུའམ༑ གལ་ཏེ་རྟག་པར་རམ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་རམ། གལ་ཏེ་བདག་ཏུའམ། གལ་ཏེ་བདག་མེད་པར་རམ། གལ་ཏེ་མཚན་མར་རམ། གལ་ཏེ་མཚན་མ་
མེད་པར་རྟོག་ན། མཚན་མ་མེད་པའི་ཁ་དོག་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལ་གཙང་བར་རྟོག་པ་ནི། འཆིང་བ་ཡིན་ལ་མི་གཙང་བར་རྟོག་པ་ནི་
ཐར་བའོ། །བདེ་བར་རྟོག་པ་ནི། འཆིང་བ་ཡིན་ལ། སྡུག་བསྔལ་བར་རྟོག་པ་ནི། ཐར་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་ཏོ། །གང་དེ་དག་བདག་
གིས་ཉོན་མོངས་པ་འདི་ལས་ཐར་པར་བྱའོ། །སྙམ་མོ། །དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མུན་པ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། དེད་

[374B]ཐག་ཏུ་དད་པར་གྱུར་ནས་དེས་ཚོང་པ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཁྱེད་ཅག་འདི་ལྟར་དད་པའི་སྐྱབས་
ཀུན་ལ་སུས་ཀྱང་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་བ་མེད་ཀྱི། ཁྱེད་ཅག་ཚུར་ཤོག་།ང་གང་ལ་སྐྱབས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་དེ་ལ་སྐྱབས་སུ་དེངས་ཤིག་།དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། ཁྱོད་གང་ལ་
སྐྱབས་སུ་བཞུད། དེས་སྨྲས་པ། གྲོགས་པོ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མུན་པ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་ཏེ། ང་དེ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཡི། ཁྱེད་ཅག་ཚུར་
ཤོག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མུན་པ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཅིག་སྐྱབས་སུ་དེངས་ཤིག་ཁྱེད་ཅག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བློ་ངེས་པར་བྱོས་ལ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་མུན་པ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་ཚིག་དེ་སྐད་བརྗོད་ཅིང། དེ་དག་ཐམས་ཅད་འཆི་བས་འཇིགས་སྐྲག་པས་མོས་པ་མཆོག་
བསྐྱེད་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མུན་པ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་ཚིག་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ། །ཆུ་སྲིན་དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་ཐོས་ནས་རྣ་བར་
སྙན་པར་གྱུར་ཏེ། དེའི་ཁ་བཙུམས་པ་དང། དེ་ནས་ཚོང་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཉོན་མོངས་པ་དེ་ལས་ཐར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམས་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་

[375A]༄༅། །ན་དེད་དཔོན་འབྱུང་བོ་ཀུན་ལ་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ་
དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དེད་དཔོན་འབྱུང་པོ་ཀུན་ལ་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་མོས་པ་དུ་མ་ཤེས་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པ་ཤེས་པར་འདོད་པས་དངོས་པོར་འཛིན་པ་བསལ་བར་བརྩོན་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་ངས་མོས་པ་དུ་མ་ཤེས་
པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་
གྱི་བུ༑ སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་གཉེན་ཞེས་བྱ་བ་
འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་གཉེན་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་ཏུ་བརྩན་ཞེས་བྱ་བ་བརྩོན་འགྲུས་
བརྩམས་པ། སེམས་ཞུམ་པ་མེད་པ། གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བ་གོས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དཔག་ཏུ་མེད་པར་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ལྡན་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་

[375B] གཞལ་དུ་མེད་བརྗོད་དུ་མེད་པར་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སེམས་
ཅན་དག་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་དང། མོས་པ་དུ་མ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ནི་གང། རྐྱེན་ནི་གང། སེམས་ཅན་དག་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་གང་དང་ལྡན་སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་སྟེ་
སེམས་ཅན་དག་ཡུལ་གང་དང་གང་ལ་མང་དུ་བསྟེན་པ་དེ་ཉིད་ལ་མོས་ཤིང་དེ་ཉིད་ལ་དགའ་སྟེ། དེ་དང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་དགའ། དེ་ལ་གཞོལ་བར་འགྱུར་
དེ་ལ་འབབ། དེ་ལ་བབ་སྟེ། ཡུལ་གཞན་ལའང་མི་མཐུན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་དེ་ཡུལ་དེ་མ་དམིགས་པ་ནའང་གཞན་གང་ལ་གོམས་པ་ཡོད་ནས་དེ་ལའང་དེ་ཉིད་
ཡིན་པར་འཛིན་ཏེ། དེ་ལ་མོས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་གཞན་དང་གཞན་དུ་འགྱུར་ནའང་དེའི་མོས་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡོན་ཏན་དུ་མཐོང་ངོ། །ཡོན་
ཏན་དུ་འཛིན་པ་ལས་སེམས་ཅན་དག་དེར་གཞོལ་བར་འགྱུར་ལ། སྐྱོན་དུ་འཛིན་པ་ལས་ཞེ་འགྲས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དེ་ལ་སེམས་
གཞོལ་བར་མི་བྱ། སྐྱོན་དུ་འཛིན་པ་ལ་ཞེ་སྡང་བར་མི་བྱ། ཡུལ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་པས་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པ་ནི་

[376A]༄༅། །ཡུལ་གྱི་ཡོན་ཏན་ལའང་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་མེད། སྐྱོན་ལའང་ཞེ་འགྲས་པ་མེད་དེ། སོ་སོར་བརྟགས་པས་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་པ་
ནི༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ཁྱོད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་ཏུ་བརྩོན་ཞེས་
བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མར་མེ་མཛད་དེ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་ཏུ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་མོས་པ་རྣམ་པར་སྤང་ཞིང་མྱ་
ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མོས་པར་བྱ་སྟེ། མོས་པ་འདི་ནི། མཆོག་ཡིན་ནོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་མོས་པ་དུ་མ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན་འཁོར་
པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་སྲོང་རིན་པོ་ཆེའི་དཔལ་ཀུན་ལས་འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་ཅན་ལམ་གོལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་

[376B]བྱུང་ངོ། །དེ་སེམས་ཅན་མོས་པ་དུ་མ་དང། མོས་པ་དུ་མ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱོན་བསྟན་
པའི་ཕྱིར་མོས་པར་དུ་མ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །མོས་པ་དང། འགོག་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དང་རང་གི་མོས་པ་ལ་ལྷག་པར་
ཆགས་པ་བསྐྱེད་པར་མི་བྱ་སྟེ། མོས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། སླུ་བ་ཡིན་ནོ། །ཁྱེད་ཅག་གི་མོས་པ་དེ་གཞན་ཡིན་ལ་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོའང་གཞན་ཡིན་ཏེ། ཡང་མོས་པ་
དེ་དག་ལས་ལྡོག་གོ་དེ་རྣམ་གྲངས་དེས་སྲོག་ཆགས་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་དག་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ཁྱོད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་
སྲོང་རིན་པོ་ཆེའི་དཔལ་ཀུན་ལས་འཕགས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་
རིན་པོ་ཆེའི་དཔལ་ཀུན་ལས་འཕགས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ། འདས་པའི་དུས་ན་ང་གཟུགས་ལ་མོས་ནས་བུད་མེད་གཟུགས་
བལྟ་ན་སྡུག་པ་མཆོག་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཡོངས་སུ་བཏང་ངོ། །ཡང་ང་སྒྲ་ལ་མོས་བར་གྱུར་ནས་ང་སྒྲ་ལ་མོས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ལ་

[377A]༄༅། །རོལ་མོའི་སྒྲ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དག་གིས་མཆོད་པ་བྱས་ཀྱང་དེས་ང་ཡོངས་སུ་མ་མགུའོ། །ཡང་ང་དྲིལ་མོས་པར་གྱུར་ནས་ང་དྲི་ལ་མོས་
པས་དྲི་མང་པོ་དག་ཡོངས་སུ་བཏང་བར་བྱས་ཀྱང་དེས་ང་ཡོངས་སུ་མ་མགུའོ། །ཡང་ང་རོལ་མོས་པར་གྱུར་ནས་ང་རོལ་མོས་པས་འབྲུ་མང་པོ་སྣ་ཚོགས་དང། རོའི་
བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དག་ཡོངས་སུ་བཏང་ཡང་དེས་ང་ཡོངས་སུ་མ་མགུའོ། །ཡང་ང་རེག་བྱ་ལ་མོས་པར་གྱུར་ནས་ང་རེག་བྱ་ལ་མོས་པས་གོས་འཇམ་བོ་སྣ་ཚོགས་
དག་ཡོངས་སུ་བཏང་ཡང་དེས་ང་ཡོངས་སུ་མ་མགུའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ང་ཆོས་ལ་མོས་ནས་ཤེས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དག་བསླབས་ཀྱང་དེ་དག་གིས་ང་ཡོངས་སུ་མ་
མགུའོ༑ ༑མཽངྒལ་གྱི་བུ། གང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ལ་མོས་པ་དེ་ནི། མོས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་དོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་མོས་པ་དུ་མ་ཤེས་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། མོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་བལྟའོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་མོས་པ་
དུ་མ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་

[377B] སྔོན་བྱུང་པ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་ཆར་རབ་ཏུ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་
བྱུང་སྟེ༑ ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པའི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཏོ། །
དེའི་ཚེ་ཚོགས་དེའི་ནང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ། དབང་པོ་རྣོ་བ་
སེམས་རེ་རེ་བསྐྱེད་པས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད། སེམས་རེ་རེ་བསྐྱེད་པས་སེམས་ཅན་གྲངས་མེད་པ་དག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་
ལ་རབ་ཏུ་བཙུད། དེ་བཞིན་དུ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་རེ་རེ་བསྐྱེད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྲི་ཕྲག་གྲངས་མེད་པ་དག་ཕྱིར་མི་
ལྡོག་པར་རབ་ཏུ་བཙུད་དོ། །དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་སོ། །སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་
པ་དག་ནི། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་སོ། །སེམས་ཅན། ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་སོ། །

[378A]༄༅། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་འཛིན་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཀྱེ་མ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་ཆར་རབ་ཏུ་འབེབས་
པས་གང་གིས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ་མཛད་པས། རང་རང་གི་འཁོར་འདི་དག་ཉིད་ལུང་བསྟན་པ་ཐོས་ནས་
ཡིད་རངས་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་ཆར་རབ་ཏུ་འབེབས་པས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཇི་ལྟར་སྨོན་པ་བཞིན་དུ་ལུང་བསྟན་
ཏོ༑ ༑མོངྒལ་གྱི་བུ། ཁྱོད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་
དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་འཛིན་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ་མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཀྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པའི་སེམས་
ཅན་དག་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་
དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་

[378B] རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ་སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་
བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉེ་བར་ཞི་འཕགས་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་
དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནོར་བུ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཡུན་རིང་དུ་ཚངས་པར་སྤྱད་པ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་
མེད་པས་གང་བ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་རིམ་གྲོ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་ཡིད་དུ་འཐད་དེ། ཡིད་དུ་
མི་འཐད་པ་མ་ཡིན་པས་རིམ་གྲོ་བ་བྱས་ཤིང། བཤད་པའང་འཛིན་ལ། རང་གི་དོན་ཀྱང་མི་གཏོང་ངོ། །དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རིམ་གྲོ་པ་བྱས་ཏེ་མངོན་པར་
ཤེས་པ་ལྔ་བསྒྲུབས་པས་དེ་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ལ་མཁས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉེ་བར་ཞི་འཕགས་དེའི་ཐུགས་ཀྱིས་སེམས་མཁྱེན་པ་
མཛད་ནས་གང་གི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དབེན་པ་ལ་བཞུགས་པས་བཞུགས་པ་དེའི་ཚེ་དེ་རང་གི་དོན་མི་གཏོང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་བཞུགས་པ་

[379A]༄༅། །གང་གིས་བཞུགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེའང་འདུག་པས་འདུག་གོ་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉེ་བར་ཞི་འཕགས་དེའང་དེའི་བསམ་པ་ཐུགས་
སུ་ཆུད་ནས་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་བཞུགས་པས་བཞུགས་སོ། །ནོར་བུ་འཛིན་དེའི་འགྲོ་བའི་ཡུལ་ཅི་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་དུ་བཞུགས་པས་བཞུགས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནོར་
བུ་འཛིན་དེའང་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ། །དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཞུགས་པ་ལ་བསླབ་བོ། །དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དེའི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་དེའི་ནང་དུ་ཆུད་དོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ཁྱོད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནོར་བུ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་གང་གིས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དེའི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཡང་དག་པར་དྲན་པར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ནོར་བུ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་རྗེས་སུ་རྟོགས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཞུགས་པ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བྱའོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་

[379B]བའི་རྩ་བ་རྣམས་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་དག་མངོན་བར་འདུས་བྱས་སོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་
པའི་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྱན་མཛེས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་
འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྱན་མཛེས་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱེ་བ་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་དགུ་བྱུང་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་རྣམ་
པ་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་མ་བྱུང། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དང། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དང། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་རིས་དག་མ་བྱུང་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མི་ཁོམ་པ་མ་བྱུང་ངོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་གཅིག་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པར་གྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ལས་ཅུང་ཟད་
ཀྱང་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེས་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་དོ། །
དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆུ་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྱན་མཛེས་དེའི་

[380A]༄༅། །དགེ་བསྙེན་རིགས་ལ་ཐུགས་བརྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོད་སྲུང་གི་བུ་རིགས་རྫ་མཁན་དང་ངའི་སྦྲང་
ཚལ་བཀྲ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆུ་ལྷ་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྱན་མཛེས་དེའི་དྲུང་དུ་སོང་ནས་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་
ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆུ་ལྷ་དེས་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་མང་པོ་དེ་དག་གི་མདུན་དུ་བཅོམ་ལྡན་
འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྤྱན་མཛེས་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ། སྟོབས་བཅུ་སྒྲ་གྲགས་མི་ལྷ་མི་ཡི་འཇིག་རྟེན་དག་ན་འདྲ་མ་
མཆིས༑ ༑རྒྱལ་བ་འགྲོ་བའི་བསམ་པ་མཁྱེན་ཅིང་ལྷག་པར་མོས་པ་རབ་ཏུ་མཁྱེན། །རྒྱལ་བ་འདྲེན་པ་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་དང་ནི་དེ་འགོག་རབ་ཏུ་མཁྱེན། །ཇི་
ལྟར་ལྷག་པར་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་འགོག་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་གསུངས་།ཇི་ལྟར་རྣམ་འདྲེན་ཁྱོད་སྲས་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་དག་ཡང་དག་
འགོག་འགྱུར་མངོན་པར་འཚལ་བ་དེ་དག་བདེ་གཤེགས་བདག་ལ་གསུངས་།རྒྱལ་བ་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་ལྷ་དང་མི་ཡི་བསམ་པ་ཀུན་ལ་མཁས་།འཇིག་རྟེན་

[380B]པ། གང་ཚེ་འགོག་པར་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་ནས་འགྲོ་བའི་དོན་ཆེན་མཛད། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འགྲོ་
བའི་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ལུས་པ་མེད་པར་མཁྱེན། །ཇི་ལྟར་གཞོལ་བའི་སར་ནི་འབབ་པའི་ཆུ་དག་འབབས་པར་འགྱུར་བ་ལྟར། །ཡུལ་ནི་གང་དང་གང་ལ་མི་ཡིས་ཕྱིར་
བསྟེན་དེ་ལ་དེ་མོས་སོ། །དེ་ནི་བདེ་གཤེགས་བསྟན་པ་ཐོབ་ཅིང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སངས་རྒྱས་ལ། །རིམ་པར་སྟེན་བྱེད་ཡུལ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་དོན་མེད་ཡོངས་
སུ་ཤེས༑ ༑དེ་ནི་འཆིང་བ་ཤེས་ཤིང་ཡུལ་གྱི་སྐྱོན་ཡང་ཤེས་ནས་ཡོངས་སུ་སྤོང། །ཡུལ་གྱི་སྐྱོན་དག་ཡོངས་སུ་མཐོང་བ་འགག་པར་བྱེད་ཅིང་ཕྱིར་མི་སྐྱེ། །གང་དག་ཡུལ་
འདི་མཐོང་ནས་ཡང་དང་ཡང་དུ་གོམས་པ་འགོག་མི་བྱེད། །དེ་དག་ཡུལ་གྱི་རོ་མཆོག་དག་གིས་ཟིལ་ནོན་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད། །དེ་ལྟ་བས་ན་མཁས་པའི་མི་
དག་འགྲོ་ལ་ཕན་བསམ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་མངོན་པར་འདོད་པ་དེས་ནི་བསྒྲིམས་ཏེ་ཡུལ་དག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་
དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆུ་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆུ་ལྷ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་

[381A]༄༅། །ཏོ༑ ༑ངས་དེར་ཡུལ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་དེ་ཕྱིན་ཆད་དུ་ནམ་ཡང་སྐྱོན་མ་བྱུང་ངོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ངས་དེ་དག་དོན་མེད་
པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡུལ་དོན་མེད་པར་གྱུར་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་མོས་པ་
སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་བསྐྱེད་
དོ༑ ༑མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྒྲོལ་བ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེས་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་སེམས་ཅན་གང་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མ་བྱས་ཀྱི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བྱང་
ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཙུད་དོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སེམས་ཅན་དེ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་

[381B]ཏོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཆོས་
སྟོན་ཏོ༑ ༑དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྒྲོལ་བ་ལ་མཁས་པ་དེས་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་བཙུད་ཅིང་
བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་གནས་ནས་ཕྱིས་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ་།སེམས་ཅན་གང་བྱུང་བ་
དེ་དག་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དོན་བྱས་ཏེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་
ལས་འདས་སོ། །དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷའི་ཟླ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷའི་ཟླ་བ་དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
ཞིང་བཅུའི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་སྙེད་ཀྱི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
བྱང་ཆུབ་ལ་བཙུད་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲི་མེད་ཟླ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་

[382A]༄༅། །དཔའ་ལྷའི་ཟླ་བ་དེས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་སོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་ལྷའི་ཟླ་བ་དེས་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་བྱང་ཆུབ་ལ་བཙུད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་ཡང་དག་པར་སྤེལ་ཏོ་བདག་གིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་དེའི་རྗེས་སུ་བསླབ་པར་བྱ། བདག་གིས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་ཡང་དག་པར་སྤེལ་བར་བྱའོ། །སྙམ་མོ། །དེས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་དེ་ན་
སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་ཤེས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྤྲུལ་པ་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏེ། ལྷ་དག་ལ་མོས་པ་ནི། ལྷའི་
སྤྲུལ་པ་མངོན་པར་སྤྲུལ། ཀླུ་དག་ལ་མོས་པ་དང། གནོད་སྦྱིན་དག་ལ་མོས་པ་དང། དྲི་ཟ་དག་ལ་མོས་པ་དང། ལྷ་མ་ཡིན་དག་ལ་མོས་པ་དང། མི་འམ་
ཅི་དག་ལ་མོས་པ་དང། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དག་ལ་མོས་པ་ནི། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོའི་སྤྲུལ་པ་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏོ། །དེ་ལྟར་གང་དང་གང་ལ་མོས་པ་དེ་དང་དེ་དག་
གི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྤྲུལ་པ་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཡུན་མི་རིང་བར་ལ་ལ་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ། ལ་

[382B] རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་སོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་
དོ༑ ༑དེར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་དད་པ་བསྐྱེད་དེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་ཐོབ་བོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་
ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲི་མེད་ཟླ་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་
དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲི་མེད་ཟླ་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏེ། ངས་སེམས་ཅན་དེ་སྙེད་ཅིག་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་བཏུལ་ཏོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་
དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་ལྷའི་ཟླ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ནས་ཛམྦུའི་གླིང་གི་དབང་ཕྱུག་གིས་དབང་བྱེད་པ། ཆོས་ཀྱི་བདག་

[383A]༄༅། །པོ་ཆོས་དང་ལྡན་པ། ཆོས་ཀྱིས་མི་མཐུན་པ་མེད་པར་རྒྱལ་སྲིད་བྱེད་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །བུའང་སྟོང་ཐམ་པ་ཡོད་དེ་དཔའ་ཞིང་རྟུལ་ཕོད་པ་
ཡན་ལག་མཆོག་གི་གཟུགས་དང་ལྡན་པ། ཕ་རོལ་གྱི་སྡེ་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་དག་བྱུང་ངོ། །དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་
བྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང། རང་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་མི་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེས་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཙུད་དེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་
དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེས་དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ལ་ངེས་པར་བྱུང་ངོ། །དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔའ་བའི་སྟོངས་ཞེས་བྱ་བ་ཚོགས་

[383B] །དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་བདུད་ཤུགས་འཆང་ཞེས་བྱ་བ་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་དེ་དག་གི་བར་
ཆད་བྱེད་པར་ཉེ་བར་གནས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་གི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་གཏམ་ཟེར་རོ། །དེ་ནས་
བདུད་ཤུགས་འཆང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་སྒྲོན་མ་འདིས་ཡུན་མི་རིང་བར་བདག་གི་ཡུལ་སྟོང་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་
བདག་གིས་དེའི་བར་ཆད་བྱའོ། །སྙམ་ནས་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་མངོན་པར་སྤྲུལ་ནས་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ཞུགས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་དེ་དག་གི་
ནང་དུ་འདུག་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་གཏམ་ངན་པ་བསྔགས་ལ། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་གཏམ་ཟེར་
རོ༑ ༑བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལའང་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་དག་ཉེ་བར་འབུལ་ཏེ། མིག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་གཟུགས་མང་པོ་དང། བཟའ་བ་དང་
བཅའ་བའི་ཡོ་བྱད་དང། མེ་ཏོག་གི་ཡོ་བྱད་དང། བལྡག་པའི་ཡོ་བྱད་དང། རོལ་མོའི་ཡོ་བྱད་དང། གླུ་དབྱངས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་དང་གར་གྱི་ཡོ་བྱད་རྣམས་འབུལ་བར་བྱེད་

[384A]༄༅། །དོ༑ ༑དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔའ་བའི་སྟོབས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་བདག་གིས་བདུད་ཤུགས་འཆང་འདི་བདག་གི་
ཤུགས་ཀྱིས་གདུལ་བར་བྱའོ། །སྙམ་ནས་ཇི་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་
མངོན་པར་འདུས་བྱས་པས་བདུད་ཤུགས་འཆང་གི་མགུལ་དུ་ཁྱི་རོ་ཞིག་བཏགས་སོ། །ཤུགས་འཚང་གི་གཟུགས་ཀྱིས་བདུད་ཀྱི་གནས་དེར་སོང་ངོ་།སོང་
ནས་བདུད་ཀྱི་གནས་དེར་ཞུགས་ཏེ་ལྷའི་བུ་མོ་ཁྲི་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་དགུ་དག་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་གོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་
པར་ལྡན་པའི་གཏམ་དེ་ལྟ་བུ་དག་བྱས་ཏེ། འདི་ལྟར་ལྷའི་བུ་མོ་ཁྲི་ཕྲག་དེ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་
ཏོ༑ ༑ལྷའི་བུ་མོ་ཁྲི་ཕྲག་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་བཙུད་ནས་བདུད་ཀྱི་གནས་དེ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་དག་གིས་བདག་ཉིད་རྩེ་བ་མངོན་
པར་སྤྲུལ་ཏོ། །དེ་ནས་བདུད་ཤུགས་འཆང་ཁྱི་རོ་བཏགས་པ་དེ་རང་གི་གནས་གལ་བ་དེར་སོང་བ་དང། གནས་དེ་ན་ལྷའི་བུ་དང། ལྷའི་བུ་མོ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་

[384B] །མཐོང་ནས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ཡིད་མི་བདེ་ལ། བློང་བློང་པོར་གྱུར་ཅིང་དེར་མི་དགའོ། །དེ་ནས་ལྷའི་བུ་མོ་ཁྲི་ཕྲག་དགུ་བཅུ་
པོ་དེ་དག་བདུད་ཤུགས་འཆང་བློང་བློང་བོར་གྱུར་པར་རིག་ནས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་ཏེ། བདུད་ཤུགས་འཆང་འདི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་སྡིག་པའི་རོས་བློང་བློང་
པོར་གྱུར་ཅིང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས། ཀྱེ་ཨེ་མ་སློབ་དཔོན་དཔའ་བའི་སྟོབས་བདུད་ཤུགས་འཆང་འདི་བདག་ཅག་གི་བདུད་ཀྱི་གནས་ལ་
དབང་ཕྱུག་གི་དབང་གིས་བགེགས་བགྱིད་པར་འགྱུར་ན། བདག་ཅག་ལ་འཚེ་བར་མི་འགྱུར་བར་མཛད་དུ་གསོལ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔའ་བའི་སྟོབས་
ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པས་བདུད་ཤུགས་
འཆང་གི་གནས་ཀྱི་གོང་དུ་བདུད་ཀྱི་གནས་གཞན་ཆེས་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ། ཆེས་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ། ཆེས་མཐུ་ཆེ་བ། ཆེས་གཟི་ཆེ་བ་ཞིག་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏོ། །
འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་ཞིག་ཀྱང་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏེ་དེར་བདུད་དེ་དབང་ཕྱུག་ལ་དབང་བྱེད་དེ། དེས་གནས་དེ་དང་བདུད་དེའང་ཐལ་བར་བརླགས་སོ། །དེ་ནས་

[385A]༄༅། །བདུད་ཤུགས་འཆང་གིས་བདུད་དེ་དང་བདུད་ཀྱི་གནས་དེ་མཐོང་ནས་ཡིད་གཉིས་སུ་གྱུར་ཏེ། བདག་ཀྱང་ཡུན་མི་རིང་བར་འཆི་བའི་ཆོས་
སུ་འགྱུར་རོ། །བདུད་ཀྱི་གནས་འདིས་བདག་གི་ངོ་བོ་དང། ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོར་འགྱུར་རོ། །སྙམ་མོ་།དེ་ནས་དེ་དག་གིས་དེ་
ཀུན་ཏུ་སྐྱོ་བར་གྱུར་ཅིང་ཡིད་མི་དགའ་བར་གྱུར་ནས་འཇིགས་སྐྲག་བློང་བློང་པོར་གྱུར་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔའ་བའི་སྟོབས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །
མཁས་པ་མགོན་མེད་མགོན་མཛོད་རྣམ་པར་ལྟུང་ལས་དགྲོལ་བར་མཛོད་།བྱིས་པའི་ངོ་བོ་བདག་གིས་མི་དགེ་གང་བགྱིས་མི་རྟག་པས། །སྲིད་པར་འགྲོ་བ་ཀུན་
གནོད་རྟག་པ་མ་ལུས་མཐོལ་ཞིང་མཆིས། །རྣམ་འཇིག་ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་མགོན་སྐྱབས་བགྱིས་མ་མཆིས། །རྣམ་འཇིག་ཆོས་ཀུན་བདག་གིས་རྣམ་
སྤངས་བདག་ཀྱང་མ་གྲོལ་བ། །འདི་ལྟར་བཟོད་པར་མཛོད་ཅིག་དཔའ་སྟོབས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྲས། །རྟབས་ལ་སྐྲག་ཅིང་ཉམས་པས་དེ་ཡི་ཡིད་ཀྱི་སྐྱོ་
བ་ཆད༑ ༑ང་རྒྱལ་རྣམ་སྤངས་རྒྱལ་བའི་སྲས་ལ་ཐམས་ཅད་སྐྱབས་སུ་ཞུགས། །གང་གིས་རྒུང་འཇིགས་ཡོངས་མཐོང་འདི་ལྟར་ཁྱོད་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི། །རྒྱལ་

[385B]།ཤུགས་འཆང་སྐྱོ་བ་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱིས་གཟིགས་ནས་དེས་སྨྲས་པ། །གྲོགས་པོ་རྒྱལ་བའི་
སྲས་ལ་བགེགས་མི་བྱེད་ཅིང་ང་རྒྱལ་སྤོངས། །སྲིད་ཀུན་མི་རྟག་ཡོངས་སུ་འཛིན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཐོང། །སེམས་ནི་མངོན་པར་དད་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་ཤེས།།
སེམས་ཅན་གང་ཡང་འཁྲུགས་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་ནམ་ཡང་མེད་།ཡིད་ཀྱི་རྙོག་པ་བསལ་བཏང་རྒྱལ་བ་མཆོག་གི་བསྟན་པ་མཐོང་།དེས་སྨྲས་པ། རྒྱལ་སྲས་བདག་
སེམས་རྙོག་པ་བྲལ་ཞིང་ཡིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་འབད། །རྒྱལ་བའི་རིམ་གྲོ་བགྱིད་ཀྱི་རྒྱལ་བའི་གསུང་དག་གསུངས་ཤིག་གསུངས། །དེས་སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་
ཡོན་ཏན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་བདུད་ཉོན་ཅིག་བདེ་གཤེགས་སྲས་ལས་གང་དག་ཐོས་པ་བདུད་ཀྱི་ཞགས་པ་གཅོད། །རྒྱལ་བས་རབ་གསུངས་ཆོས་ཉིད་མི་གཡོ་
འགྱུར་མེད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །རྒྱལ་བའི་སྲས་འདི་ཤེས་ན་རྒྱལ་བས་མཆོད་པ་བྱས་པར་འགྱུར། །བདག་དང་བློ་ངེས་མེད་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་བྱིས་པ་ཞེས། །བྱ་སྟེ་དེ་ལྟར་
སེམས་ངེས་མེད་པ་ཀུན་རྟོག་རླུང་དང་འདྲ། །གང་དག་རྒྱལ་བའི་གསུང་ནི་རྣམ་ཤེས་དེ་དག་བདུད་ཀྱི་ཞགས། །རླུང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕུབ་མ་འཕྱར་ལྟར་མ་ལུས་ཤིན་ཏུ་

[386A]༄༅། །བཅོམ༑ ༑འགྱུར་མེད་ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་པ་མི་གཡོ་གཉིས་མེད་སྨྲས་པ་ནི། །བདུད་སྟོབས་འཇོམས་པར་བྱེད་ཅིང་བདུད་དབང་སོང་
བས་ཤེས་པར་དཀའ། །སེམས་ཅན་གང་དག་སྐྱེས་དང་འཆི་དང་འབྱུང་བ་གང་ཡང་མེད། །ཀུན་ཏུ་འཕོ་བ་མེད་ཅིང་ལས་དང་ལྟུང་བའང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །
སྟོང་ཉིད་རྟོག་པར་བྱེད་ན་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་ཡིད་མི་རྨོངས་།ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིས་ཆོས་འདི་ཀུན་ལ་བྱེད་པ་པོ། །ལས་དང་རྣམ་སྨིན་ཀུན་རྟོག་མི་མཁས་
བདུད་ཀྱི་ཞགས་པས་འཆིང། །ཀྱེ་མ་ཇི་ལྟར་སྐུད་མདུད་གཟིངས་པའི་སྐུད་པ་རྣམ་གྲོལ་ལྟར། །དེ་བཞིན་འདོད་ཆགས་མ་བྲལ་ཆོས་ལ་འདོད་ཆགས་བཅས་
མཐོང་འཆིང། །དེ་ཡིས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་སྟེ་འདིར་ནི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡང་མེད། །གང་དག་རྒྱལ་བའི་གསུང་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་ཡིད་དེ་འཆིང་མེད། །མར་མེ་
གང་དག་ཟད་ལྟར་དེ་ནི་མ་ལུས་མྱ་ངན་འདའ། །འགྲོ་ལ་ཕན་བརྩོན་རྣམ་འདྲེན་བརྟན་པ་འགྲོ་བ་དེ་མི་གསུང། །མེ་འབར་ཞི་ལྟར་འགྲོ་བ་མེད་ཅེས་རྒྱལ་སྲས་
དཔའ་བའི་ཚིག་འདི་ལྟར་དེ་ཚེ་འདི་དག་ཐོས་ནས་བདུད་དེ་དགའ་བར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་སྟོབས་བཅུའི་སྐྱབས་སུ་སོང་ཞིང་སྟོབས་བཅུའི་སྤྱོད་པའང་སྒྲུབ། །

[386B] དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔའ་བའི་སྟོབས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་
དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔའ་བའི་སྟོབས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་
ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་མངོན་པར་ཤེས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ལ་བསླབ་
པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། གཞན་ཡང་ངས་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་
སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་
ཆོས་ཕ་རོལ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་
གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བླ་ན་མེད་པ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་

[387A]༄༅། །ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤུགས་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ། ཡུན་རིང་དུ་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྨན་
གྱི་རྒྱལ་པོ་དེའི་རིམ་གྲོ་པ་ཡིན་ལ། དོན་ཤེས། ཆོས་ཤེས། དུས་ཤེས། ཚོད་ཤེས། བདག་ཤེས། འཁོར་ཤེས། གང་ཟག་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་དང་
ཡ་མཚན་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང། བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང། བཟོའི་གནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཤེས་
ཏེ༑ དེ་ལྟར་འདིར་ཡུན་རིང་དུ་ཤེས་པ་སྤྱད་དོ། །དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་དེའི་དྲུང་དུ་སོང་ནས་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཕྱོགས་
གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤུགས་མཚུངས་པ་མེད་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྨན་གྱི་
རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཞུ་བ་ཞུས་པ་རྣམ་པར་འདྲེན་པ་མཆོག་བརྙེས་པ། །གླང་ཆེན་ཁྱོད་ལ་ཞུ་བ་ནི། །སེམས་ཅན་རྣམས་

[387B] །རྒྱུ་གང་གིས་ནི་ཞི་པར་འགྱུར། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་ཕ་རོལ་གཤེགས། །བདག་གིས་ཞུས་པ་དེ་དག་གསུངས་།གང་དག་ཤེས་པ་དེ་ཡི་རྒྱུ། །ཐོས་
ནས་འབད་པར་བགྱིད་པར་འགྱུར། །འཇིག་རྟེན་སྟོན་པ་མཁས་པ་སྟེ་།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འཇིགས་མི་མངའ། །ཇི་ལྟར་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱིས་ཞུས། །རྐང་གཉིས་
མཆོག་གིས་དེ་ལུང་བསྟན། །གང་དག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡི། །མི་མཆོག་སེམས་ནི་སྐྱེད་བྱེད་ན། །དེ་ལྟར་དེར་ནི་ནང་དུ་ཞུགས་།དབང་པོ་དག་ཀྱང་ཉེ་བར་ཞི། །
གང་དག་ཤེས་པ་དེ་ལ་འཇུག་འགྲོ་བ་འབྱང་ཞིང་ཟད་པར་འགྱུར་།ཟད་པ་དེ་ལ་གང་ཤེས་པ། །འདི་ཡིས་དེ་ནི་འགག་པར་འགྱུར། །དེ་ཡིས་དེ་ནི་ལུང་བསྟན་པ། །རྒ་
ནད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིས། །ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤུགས་མཚུངས་པ་མེད་
པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤུགས་མཚུངས་
པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ང་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་ཐོབ་བོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་

[388A]༄༅། །པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འདོད་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་
ངས་དབང་པོ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་
སོ༑ ༑མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་བྲམ་ཟེ་སྒྲ་རྣམ་པར་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་
ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། རིག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། སྦྱིན་པ་པོ་སྦྱིན་བདག་ཆོས་ཀྱི་སྡུད་པ་དང། ཟང་ཟིང་གི་སྡུད་པས་ཤིན་ཏུ་སྡུད་
པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཤེས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་ནོ། །དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྒྲིབ་མེད་ལུང་སྟོན་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་སྟེ། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་སྐུ་ཚེའི་ཚད་དཔག་ཏུ་མེད་པར་གྱུར། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དཔག་ཏུ་མེད་པར་གྱུར། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་
བྱུང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་བྱུང། ཉན་ཐོས་འདུས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་བྱུང་ངོ། །བྲམ་ཟེ་སྒྲ་རྣམ་པར་གྲགས་པ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་

[388B] །ཐོས་ནས་བྲམ་ཟེ་བྱེ་བ་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྒྲིབ་མེད་ལུང་
སྟོན་དེའི་དྲུང་དུ་དོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྒྲིབ་མེད་ལུང་སྟོན་དེ་ལ་མཆོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་དག་བྱེད་དེ། ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་བར་
སྣང་ལ་ནོར་བུའི་བླ་བྲེ་ཀུན་ཏུ་བྲེས། ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་ས་གསེར་གྱི་གླེགས་མས་ཀུན་ཏུ་གཡོགས། །གསེར་གྱི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་འཕང་དུ་དཔག་ཚད་གཅིག་
ཙམ་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་གནས་བཅུར་ཀུན་ཏུ་བརྒྱན་ཏེ། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་རེ་རེའང་བུ་མོ་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་སྟོང་དག་མངོན་པར་འཛེག་གོ་ཁང་
པ་བརྩེགས་པ་རེ་རེའི་སའང་སིལ་སྙན་སྟོང་གི་སྒྲ་དབྱངས་འབྱུང་ངོ། །ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་ས་ཐམས་ཅད་དུ་མེ་ཏོག་ཁ་དོག་རྣམ་པ་ལྔ་དག་བཀྲམ། ཁང་པ་
བརྩེགས་པའི་ས་ཐམས་ཅད་དུ་ལྷའི་སྤོས་དང་ལྡན་པ་དག་གིས་བྱུགས། ལྷའི་བདུག་སྤོས་དག་གིས་བདུགས་ཤིང་བདུག་པར་བྱེད་དེ་ཁང་པ་བརྩེགས་བ་དེ་དག་
ཐམས་ཅད་བདུག་པས་འཁྲིགས་པར་གྱུར། སྤོས་དང་སྤོས་དག་དང་བདུག་པ་དག་གིས་དྲེགས་པར་གྱུར། སྤོས་དང། བདུག་པ་དག་གིས་དགའ་བར་གྱུར་ཏོ། །

[389A]༄༅། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མ་བཟུང་བར་བར་སྣང་ལ་འགྲོའོ། །ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དེ་དག་
ཐམས་ཅད་ལས་སངས་རྒྱས་ལ་བསྟོད་པའི་སྒྲ་གྲག་ཆོས་ལ་བསྟོད་པའི་སྒྲ་གྲག་དགེ་འདུན་ལ་བསྟོད་པའི་སྒྲ་གྲག་གོ་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་
དང། མཚན་མ་མེད་པ་དང། སྨོན་པ་མེད་པའི་སྒྲ་གྲག་གོ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་
འབྲས་བུའི་སྒྲ་གྲག་གོ་མི་རྟག་པ་དང། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བདག་མེད་པའི་སྒྲ་གྲགས་གོ་བསམ་གཏན་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་
སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་རྣམ་པར་གནས་པའི་སྒྲ་གྲག་གོ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་པའི་སྒྲ་གྲག་གོ་ལྷའི་མིག་དང། ལྷའི་རྣ་བའི་སྒྲ་དང། སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་
ཀྱི་སྒྲ་དང། སྔོན་གྱི་གནས་ཀྱི་སྒྲ་གྲག་གོ་འགོག་པའི་སྒྲ་གྲག་གོ་ཁ་ཅིག་ནི། ཐར་པ་དང་མཐུན་པའི་སྒྲ་སྟེ། གང་དེ་དག་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དེ་དག་
ཐམས་ཅད་ལས་གྲག་གོ་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དེ་དག་པར་སྣང་ལས་འགྲོ་བའི་མདུན་དུའང་སྤོས་ཆུའི་ཆར་རབ་ཏུ་བབ་ཅིང། ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ལྷའི་

[389B] །དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྒྲིབ་མེད་ལུང་སྟོན་དེའི་སྤྱན་སྔར་འདུག་ནས་སྐོན་པ་ཁྲི་མེ་ཏོག་སྣ་ལྔ་དག་གིས་བཀང་ནས་མངོན་པར་གཏོར་ཏོ། །གཏོར་
བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ས་ལ་མ་ལྷུང་ཞིང་སྟེང་དུ་མེ་ཏོག་གི་བླེ་བྲེ་བྲེས་སོ། །དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་སྒྲ་རྣམ་པར་གྲགས་པ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་དེས་
རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཚོ་འཕྲུལ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་དག་མཐོང་ནས་ཇི་ལྟ་བུའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཤུགས་ཐོབ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཤུགས་ཐོབ་པས་ཤིང་ཏ་ལ་བདུན་སྲིད་དུ་
ནམ་མཁའ་ལ་མངོན་པར་འཕགས་སོ། །དེ་བར་སྣང་ལ་སོང་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། །དཔའ་བོ་ཐུགས་དག་མི་ཡི་
སེངྒེས་བདུད་སྟོབས་རབ་ཏུ་བཅོམ། །ཉོན་མོངས་ཚོགས་བཅོམ་འགྲོ་བ་མཁྱེན་པས་བདེ་འགྲོ་རྗེས་སུ་བརྙེས། །སྲོག་ཆགས་ཀུན་སྨན་ཐབས་ཆེན་ཀུན་གྲུབ་དགེ་བ་
སྡིག་མི་མངའ། །སྟོབས་བཅུས་སྲེད་པའི་ཆུ་བོ་རྣམས་བསྐམས་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་རྒལ། །མི་དབང་མི་ཡི་སེངྒེས་སྲིད་མཚོ་བསྐམས་ཏེ་བསྐལ་པར་བཞུགས། །སྲིད་
མཚོར་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཐག་གཞན་ཡང་སྒྲོལ། །མི་ཡི་སེངྒེས་མེ་གསུམ་གདུངས་པའི་སྐྱེ་བོ་དེ་ལས་ཐར་མཛད་ཅིང་།རང་བྱུང་རང་བྱུང་ཉིད་

[390A]༄༅། །ཀྱིས་ཐུགས་ཆུད་འཇིག་རྟེན་ལམ་སྟོན་མཛད། །སྟོན་པར་གྱུར་པས་སེམས་ཅན་ལམ་ཉམས་པ་དག་ལམ་ལ་བསླབས། །དྲང་
སྲོང་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ལ་བསླབ་ན་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་འཐོབ། །ཁྱོད་ཀྱི་སྲས་དག་འཆིང་ལས་རྒལ་ཅིང་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་རྒལ། །སྐམ་ལ་ཕྱིན་ཅིང་མྱ་ངན་འདས་པར་
ཞུགས་ཏེ་ཕྱག་འཚལ་བགྱིད། །འདིར་ནི་འཇིག་རྟེན་མུན་ལམ་རང་བྱུང་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྟན། །བདག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ནས་ལམ་རབ་ཉམས་པ་ལམ་ལ་
བཞག་མགོན་པོ་ཁྱོད་ལ་བསླབ་ན་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཞི་བར་མཆི་།བྱང་ཆུབ་ཞི་བ་རྟོགས་ནས་འགྲོ་ཡིད་མ་ཞི་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བགྱི་།འགྲོ་བ་ལམ་རབ་ཉམས་པ་
འདི་དག་འཚལ་ནས་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད། །སྒྲོན་མ་གསལ་བར་བགྱི་ཞིང་མིག་ལོང་གྱུར་པ་རྣམ་པར་སྦྱང། །བདག་གིས་རྒྱལ་བ་བསྟོད་པའི་བསོད་ནམས་མི་ཉུང་འདི་
བསྐྱེད་པས། །དགེ་རྩ་དེ་ཡིས་དགྲ་འདུལ་རྒྱལ་བར་བགྱི་ཞིང་འགྲོ་ལམ་བསྟན། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྲམ་ཟེ་སྒྲ་རྣམ་པར་གྲགས་
པ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྲམ་ཟེ་སྒྲ་རྣམ་པར་གྲགས་པ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་

[390B] །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འདི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་དག་གིས་བསྟོད་པར་
བྱ་སྟེ༑ དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། གཞན་ཡང་ངས་དབང་པོ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་
མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་བྲམ་ཟེ་རྒྱལ་གྱི་ལྷ་
ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེང་བདག་གིས་དགེ་བའི་ཅི་ཞིག་མངོན་པར་འདུས་བྱས། མི་དགེ་བ་ཅི་ཞིག་བཏང་
ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཅི་ཞིག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སྙམ། དེ་ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་ཏེ། ལས་གང་དང་གང་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་
ཡོངས་སུ་ཤེས། ཡོངས་སུ་རིག་ཤིན་ཏུ་བརྟགས་པས་བྱེད་དེ། གལ་ཏེ་དགེ་བའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ན། ཤིན་ཏུ་བརྟགས་པས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དོ། །
དེ་དབང་པོ་གང་གིས་ལས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་དབང་པོ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལས་གང་གིས་

[391A]༄༅། །འདོད་ཆགས་སྐྱེས་པ་བཟློག་པའི་དབང་པོ་དེ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །གལ་ཏེ་ཆུང་དུའམ། གལ་ཏེ་འབྲིང་ངམ་
གལ་ཏེ་ཆེན་པོ་དག་སྟེ། གལ་ཏེ་དབང་པོ་ཆུང་དུས་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་དུ་ཟློག་པར་བྱེད། གལ་ཏེ་དབང་པོ་ཆུང་དུས་ཉོན་མོངས་པ་འབྲིང་ཟློག་པར་བྱེད། གལ་
ཏེ་དབང་པོ་ཆུང་དུས་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོ་ཟློག་པར་བྱེད་དོ་།གལ་ཏེ་དབང་པོ་འབྲིང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་དུ་ཟློག་པར་བྱེད་གལ་ཏེ་དབང་པོ་འབྲིང་གིས་
ཉོན་མོངས་པ་འབྲིང་ཟློག་པར་བྱེད། གལ་ཏེ་དབང་པོ་འབྲིང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོ་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་ཆེན་པོས་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་དུ་ཟློག་
པར་བྱེད། གལ་ཏེ་དབང་པོ་ཆེན་པོས་ཉོན་མོངས་པ་འབྲིང་ཟློག་པར་བྱེད། གལ་ཏེ་དབང་པོ་ཆེན་པོས་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོ་ཟློག་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་དེ་
ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་ཤེས་པ་དེ་དང་ལྡན་ཏེ། ལས་དེ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པས་བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཅུར་ལོག་པར་ལྟུང་བར་མ་གྱུར་
ཏོ༑ ༑མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྲམ་ཟེ་རྒྱལ་གྱི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་

[391B] ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྲམ་ཟེ་རྒྱལ་གྱི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་ཡང་ངས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ལ་བསླབ་པར་གྱུར་ཏེ། ད་
ལྟར་ཡང་ང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་ཤེས་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་།དབང་པོ་ཤེས་པ་ལ་སློབ་པའི་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཅིང་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྗེས་སུ་ཐོབ་བོ། །བམ་པོ་ཉི་ཤུ་གཅིག་པ། མཽངྒལ་གྱི་
བུ༑ ངས་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་
འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་ཟླ་བའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེའི་བུ་མོ་ཟླ་བའི་ལྷ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་མཁས་ཤིང་ཡིད་གཞུངས་
ལ་རྒྱལ་པོའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེ་ཕ་དེའི་རྒྱལ་སྲིད་རྗེས་སུ་སྐྱོང་ངོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཟླ་བའི་ལྷ་དེས་བུ་མོ་དེ་ལ་སྨྲས་པ། བུ་མོ། རྒྱུ་གང་གིས་དབང་པོ་ཤེས་པ་

[392A]༄༅། །ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ། ཇི་ལྟར་ན་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་
ཁྱོད་ལ་འདྲིའོ། །དེས་དེ་ལ་སྨྲས་པ། དགེ་སྦྱོང་དང། བྲམ་ཟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཞིང་ཤིན་ཏུ་མང་དུ་ཐོས་པ་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བགྱིས་ན། དབང་
པོ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། དགེ་སྦྱོང་དང། བྲམ་ཟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཞིང་མང་
དུ་ཐོས་པ་གང་དེ་དག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བགྱིས་ན། ཤེས་པ་དེ་མངོན་པར་འདུ་བགྱིས་པར་འགྱུར་ཞིང། ཤེས་པ་དེ་ལ་སློབ་པར་འགྱུར་ལགས་ཏེ། རྒྱུ་དེས་ན་
དབང་པོ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་ལགས་སོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཟླ་བའི་ལྷས་ལུང་བསྟན་པ་དེ་ཐོས་ནས་སློང་བ་པོ་རྣམས་ལ་
མགུ་ཞིང་དགའ་ལ་ཡིད་རངས། ཏེ་རབ་ཏུ་དགའ་ནས་དད་པ་མི་ཕྱེད་པ་ཐོབ་བོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ཟླ་བའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བའི་བུ་
མོར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་ཟླ་བའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བའི་བུ་མོར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་ཡང་

[392B]ལ། ད་ལྟར་ཡང་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཏེ་
སེམས་ཅན་རྣམས་ལའང་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དབང་པོ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ལ་
བརྩོན་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་
དུ་མ་དག་གི་བར་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་སྲོང་ཀུན་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ལྔ་
མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་ཚལ་གྱི་ནང་ན་དཀའ་ཐུབ་བྱེད་པའི་ཚེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཤེས་པ་གང་གིས་དབང་པོ་འགགས་ཤིང་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་
འགྱུར་སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འཕགས་པའི་ཤེས་པ་གང་གིས་དབང་པོ་འགག་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཏེ། དབང་པོ་ཤེས་པའི་འགོག་པ་གང་
གིས་མི་སྐྱེ་བ་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། མིའི་མགོ་བཅད་པ་ལས་མགོ་ཕྱིར་མི་སྐྱེའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་འགགས་པ་ལས་ཡང་དབང་པོ་མི་སྐྱེ་སྟེ། དེ་དབང་

[393A]༄༅། །པོ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །སྙམ་ནས་དེ་ཤེས་པ་དེས་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འདོད་ན། ཤེས་པ་དེ་མ་རྙེད་དོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་
སེམས་ཏེ། ཤེས་པ་གང་གིས་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་ཡང་མི་སྐྱེ་བའི་ཤེས་པ་དེ་བདག་གིས་ངེས་པར་འཚལ་བར་བྱའོ། །སྙམ་ནས། དེ་ཤེས་པ་དེ་ཡོངས་སུ་
ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགེ་སྦྱོང་དང། བྲམ་ཟེ་དོན་ཉུང་བ་བྱ་བ་ཉུང་བ་དགོན་པ་ན་གནས་པ་གང་དག་མཐོང་བ་དེ་དག་གི་དྲུང་དུ་སོང་ནས་དྲིས་པ། གྲོགས་
པོ་དག་ཤེས་པ་གང་གིས་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར། དེ་དག་གིས་འདི་སྐད་སྨྲས་སོ། །གྲོགས་པོ། བདག་ཅག་གིས་ཀྱང་
ཤེས་པ་གང་གིས་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བ་མི་འཚལ་ལོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཤེས་པ་གང་གིས་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་
ཤེས་ཤིང་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །སྙམ་ནས། ཤེས་པ་དེ་བཙལ་བའི་ཕྱིར་གཏང་བར་དཀའ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་
ཡོངས་སུ་བཏང་བ་ནས་མགོ་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་དང། མིག་གི་བར་ཡོངས་སུ་བཏང་ཡང་དེས་ཤེས་པ་དེ་མ་རྙེད་དོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་

[393B]གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ཀུན་
འབྱུང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །ང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པ་དེས་ཤེས་པ་གང་གིས་དབང་པོ་ཡོངས་
སུ་ཤེས་ཤིང་ཡང་མི་སྐྱེ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་དེ་རྙེད་དོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གང་གིས་དབང་པོ་འདི་ཡོངས་
སུ་ཤེས་ཤིང་ཡང་མི་སྐྱེ་བ་འཕགས་པའི་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་
ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་ཤེས་པ་གང་གིས་དབང་པོ་འགོག་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་ཡང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་འཐོབ་
པར་བྱ་སྙམ་ནས་བཞོན་པའི་གླང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཡོངས་སུ་བཏང། བཞོན་པའི་རྟ་དང། དེ་བཞིན་དུ་གཞོན་པའི་ཤིང་རྟ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཡོངས་སུ་བཏང་
རྐང་ཐང་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཡོངས་སུ་བཏང་སྟེ། དེས་ན་ངས་ལམ་བར་མའི་ཚོགས་དེ་བྱི་བའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་བསྐྱེད་དེ། གལ་

[394A]༄༅། །ཏེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་གཟུགས་ཅན་དུ་གྱུར་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུའང་མི་ཤོང་ངོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་
བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་དགའ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་
དབང་ཕྱུག་ལ་དབང་བྱེད་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེའི་གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། གླིང་རེ་རེ་ལའང་གྲོང་ཁྱེར་ས་ཡ་ཕྲག་བརྒྱད་
བྱུང་ངོ། །གྲོང་ཁྱེར་རེ་རེའང་ཆུར་དཔག་ཚད་བཅུ། ཞེང་དུ་དཔག་ཚད་བཅུ་སྟེ་གྲུ་བཞི་ཡིན་ལ། ཤིན་ཏུ་སྤྲུལ་པ། མིག་མང་རིས་སུ་བྲིས་པ། གསེར་གྱི་
སྐུད་པས་གཡོགས་པ། ར་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ལས་བྱས་པ། ལྕོག་ཛམྦུའི་ཆུ་བོའི་གསེར་ལས་བྱས་པ། ནོར་བུ་རིན་ཐང་མེད་པའི་དྲ་བས་སྟེང་ཤིན་ཏུ་
གཡོགས་པ། ནོར་བུ་རིན་ཐང་མེད་པ་དག་གིས་ས་གཞི་བཀྲམ་པ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་དྲིལ་བུ་གཡེར་ཀའི་དྲ་བས་ཤིན་ཏུ་གཡོགས་པ་སེམས་
ཅན་དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཏེ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་ཤིང་ལྗོན་པས་ཤིན་ཏུ་གཡོགས་པ། དེའི་ཕྱི་ནང་དུ་ལོངས་སྤྱོད་

[394B] གང་གི་ཚེ་མི་དག་རྩེ་འདོད་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་གང་འདོད་པ་སིལ་སྙན་ཡན་ལག་ལྔ་པས་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་དེ་དེའི་ཚེ་སིལ་སྙན་ཡན་ལག་ལྔ་པའི་སྒྲ་རབ་
ཏུ་འབྱུང་ངོ། །གང་གི་ཚེ་པི་ཝང་དང། སིལ་སྙན་དག་གིས་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་པི་ཝང་དང། སིལ་སྙན་དག་གི་སྒྲ་རབ་ཏུ་འབྱུང་ངོ། །གང་གི་ཚེ་དྲི་ཟའི་
རོལ་མོས་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་དྲི་ཟ་རིམ་གྲོ་བྱེད་དོ། །རྒྱ་ཆེར་གང་དང་གང་ཉིད་རྩེ་བར་འདོད་པའི་རྩེད་མོ་དེ་དང་དེ་ཉིད་འབྱུང་ངོ། །ལོར་རམ། ལོ་
སྟོང་དུའམ། ལོ་ཁྲིར་རྩེ་བར་འདོད་ན། དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྩེ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་རྩེ་བའི་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ་གྲོང་ཁྱེར་དེའི་འབྱོར་པ་དང་ལྡན་པ་ནི། དེ་འདྲ་
སྟེ༑ དེ་ལྟར་གྲོང་ཁྱེར་ཐམས་ཅད་དུ་རྩེད་མོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རྩིའི་འོད་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་སྟེ། དེའི་འཁོར་ཉན་
ཐོས་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་བྱུང་ངོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དགའ་མཐོང་གིས་གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དར་གྱི་ལྔ་ལྡི་བཏགས་ཤིང་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་
བརྒྱན་ཏེ། སྔོན་གྱི་མི་དང་བཅས་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་རྩིའི་འོད་ཟེར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་དེ་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པའི་

[395A]༄༅། །དོན་དུ་ཕུལ་ལོ། །བདག་གི་བུ་དང། ཆུང་མ་དང། འཁོར་ཀྱང་ཕུལ་ལོ། །དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་
བཅས་པ་ཉན་ཐོས་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཞུགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བཞུགས་སོ། །དེ་ལའང་རྒྱལ་པོ་དགའ་མཐོང་གིས་ལོས་
ཡ་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་ཞལ་ཟས་རོ་བརྒྱ་པས་ཡོངས་སུ་མཉེས་པར་བྱས་སོ། །བཙུན་མོ་དང་འཁོར་དུ་བཅས་པས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་
དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་དགའ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་
དུས་ན་རྒྱལ་པོ་དགའ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། རྒྱ་ཆེར་བྱ་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་ང་དབང་པོ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་
པ་བརྙེས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་དད་པར་བྱའོ། །དད་པ་ཐོབ་པ་ནི་
བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་འགྲུབ་པར་འགྱུར། བྱང་ཆུབ་ཀྱང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་ངས་སྟོབས་ཤེས་པར་

[395B]པ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་དང། སྟོབས་མ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྙམ་ནས་
དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་
ཕ་རོལ་ཏུ་རྒྱལ་པོ་སེངྒེའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆོས་དང་ལྡན་པ། གླིང་བཞི་པར་འདུས་པ་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བ་དང་ཞིང་དད་པ་དང་ལྡན་པ། བསྟན་བཅོས་
ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ། ཡོན་གནས་ལ་དགའ་བ། སྦྱིན་བདག་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་འཇིག་རྟེན་ན་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་གང་དག་
ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་ཁ་ཟས་རོ་བརྒྱ་པས་སྟོན་མོ་བྱས་སོ། །ཡུལ་ཀ་ཤི་ཀའི་གོས་ཀྱིས་ཀྱང་མངོན་པར་བཀབ་བོ་།བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་
པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལའང་རྣམ་པར་ལྟའོ་།ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའི་སྟོབས་དང། སྟོབས་མ་ཡིན་པ་ལའང་རྣམ་པར་འཇུག་གོ་དེའི་དབང་པོ་
ཤེས་པའི་སྟོབས་དང། སྟོབས་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ལའང་མཆོད་པ་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་སེངྒེའི་བློ་

[396A]༄༅། །གྲོས་ཀྱིས་སྟོབས་དང་སྟོབས་མ་ཡིན་པ་འདི་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལོ་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་ཉིན་མཚན་རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་སྦྱིན་པ་བྱིན་ཞིང། དགེ་
སྦྱོང་དང། བྲམ་ཟེ་དག་ལའང་ཡོངས་སུ་དྲིས་སོ། །ཤེས་པ་སྨྲ་བ་དག་ལའང་སྟོབས་དང། སྟོབས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ཉེ་བར་བརྟགས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་
དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་སེངྒེའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་སེངྒེའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་
བར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དབང་པོས་སྟོབས་དང། སྟོབས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་མངོན་པར་འདོད་ན། ཤེས་པ་
དང་ལྡན་པ་ལ་མཆོད་པ་བྱ་ཞིང་སྟོབས་དང་སྟོབས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ལའང་རྣམ་པར་འཇུག་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་སྟོབས་དང་སྟོབས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་
དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་
ཀྱི་སྟོབས་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཡིད་བཞིན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་

[396B]གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་བྲམ་ཟེ་དབང་པོའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ། ཕྱུག་ཅིང་ནོར་མང་ལ་ལོངས་སྤྱོད་
ཆེ་བ༑ མང་དུ་ཐོས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྡུད་པ་ཤེས་པ་ལ་གུས་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེ་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་འདོད་པ་ལྷག་པར་མོས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྡུད་པ། བྱེ་བྲག་ཤེས་
ཤིང་བློའི་སྟོབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རིམ་པའི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པ། ཤེས་པ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་སྤྲོ་བར་བྱེད་པ། ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་
དག་ཆུད་ཟ་བར་མི་འགྱུར་སྙམ་ནས་མངོན་པར་བརྩོན་པ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་སྤྲོ་བར་བྱེད་དོ། །དེས་སྲོག་ཆགས་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་དག་ཤེས་པ་སྣ་ཚོགས་དག་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་དོ། །
མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྲམ་ཟེ་དབང་པོའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་
བལྟ་སྟེ༑ ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྲམ་ཟེ་དབང་པོའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏོ། །ངས་སྲོག་ཆགས་སྟོང་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་དག་ཤེས་པ་སྣ་ཚོགས་
ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་དོ། །དེའི་ཚེ་ང་ཤེས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་སྟོབས་དང། སྟོང་ས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་ལ། ད་ལྟར་ཡང་ངས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་

[397A]༄༅། །ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོབས་དང་སྟོབས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་ཐུགས་
སུ་ཆུད་དོ། །དེར་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་མེད་པས་གང་གིས་ང་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་སེངྒེའི་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཕ་རོལ་ཀྱི་སྟོབས་
དང། སྟོབས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱའོ་།བདག་ཉིད་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་འདོན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ལྷག་པར་མོས་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་
ངས་སྟོབས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱད་པ་ན་བདག་སེམས་ཅན་གྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་
ཤེས་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་
ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་མེས་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་ཤེས་པ་མཁས་ཤིང་དོན་སེམས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་སྒྲ་གང་དང་གང་
ཐོས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྣམ་པར་ཤེས་ཏེ། ཐོས་པ་འདི་བྱུང་ན་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་དོན་བརྗོད། ཅིའི་ཕྱིར་དུས་ཀྱི་དོན་བརྗོད། ཡང་ན་ཁ་ཅིག་ནི། བརྗོད། ཡང་ན་ཁ་ཅིག་ནི། མི་

[397B] །དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྟོབས་དང། སྟོབས་མ་ཡིན་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་སྟེ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཤེས་པ་འདིའི་བྱ་བ་བྱས་ནས་ཅི་འགགས་སམ། འོན་ཏེ་མ་བྱས། འོན་
ཏེ་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཅིག་བྱས་ནས་འགགས་སམ། ཅུང་ཟད་ཅིག་མ་བྱས་གང་ཟག་འདི་ཇི་ཙམ་ན་ཤེས་པའི་སྣོད་དུ་འགྱུར། ཇི་ཙམ་ན་ཉོན་མོངས་བཞི་པར་ནུས། དེ་ལྟར་ཤེས་པ་དེ་
ལ་ངེས་པར་བྱུང་སྟེ། ཛམྦུའི་གླིང་ཀུན་གྱི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སློབ་དཔོན་དུ་གྱུར་ཏེ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་མེས་བྱ་ནི་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་
པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་མེས་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་ཤེས་པ། བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་དོན་ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ང་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་ཤིང་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཤེས་པས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པར་བྱ། བསྟན་
བཅོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ལའང་མཁས་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་ངས་སྟོབས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་

[398A]༄༅། །སྤྱོད་པ་ནི་བདག་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྟོབས་དང། སྟོབས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་
སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་འོད་བཟང་ཞེས་བྱ་བ། བརྟུལ་ཞུགས་
དང༑ དཀའ་ཐུབ་དང། ཡོན་ཏན་དང། ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེའི་བརྟུལ་ཞུགས་ནི། རལ་པའི་ཐོར་ཚུགས་ལྔ་ཐོགས་ཏེ། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་བྱེ་
བྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་ནགས་ཚལ་གྱི་ནང་དུ་གནས་པར་བརྩོན་ལ། དེ་གྲང་བ་དང། དྲོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་ཅིང། བསྲེག་བླུགས་ཟ་
བ༑ ལུས་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། འདི་དག་ཡིན་ཏེ། སྲོག་ཆགས་
འབྱུང་པོ་རྣམས་ལ་མི་འཚེ། མ་བྱིན་པ་དག་ཤིན་ཏུ་སྡོམ། གཞན་གྱི་བུད་མེད་ཀྱི་དྲུང་དུ་འགྲོ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད། ཆང་འཐུང་བ་སྤངས། སེམས་འཁྲུལ་པ་མེད་
དཀའ་ཐུབ་དང་མ་བྲལ། ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་རྗེས་སུ་སྲུང། ཚིག་རྩུབ་པོ་ཡོངས་སུ་སྲུང། ཀུན་ཤེས་པ་ལ་བསྟེན། སྔོན་གྱི་དྲང་སྲོང་གི་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་གཞན་

[398B]གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་ནི། འདི་ལྟ་བུ་འདི་དག་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་
ལྷའི་རྣ་བ་ཤེས་པ་དང། ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང། སྔོན་གྱི་གནས་ཤེས་པ་དང། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཆི་འཕོ་དང། སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དང། བཟོའི་གནས་དང། ལས་ཀྱི་
གནས་ཀྱི་དོན་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་དང། ཆོས་ཤེས། དུས་ཤེས། དུས་ཚོད་ཤེས། བདག་ཤེས། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཤེས་ཏེ། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་ཤེས་པའི་
ཁྱད་པར་དག་དཔག་ཏུ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་བདག་གི་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་འདི་དག་ནི། རྟོགས་ན། ཤེས་པ་གང་གིས་ཤེས་པ་འདི་དག་ཐམས་
ཅད་གང་དུ་འགག་པར་འགྱུར་བའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་དེ་དག་མི་ཤེས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེ་གང་དག་ཤེས་པ་འདི་ལ་བསླབ་པ་སུ་ཡོད་སྙམ་
ནས་དེ་ཤེས་པ་དེ་བཙལ་བའི་ཕྱིར་སློང་མོས་འཚོ་བར་གྱུར་ནས་དེ་མུ་སྟེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲུང་དུ་སོང་བ་དང། དེ་སློང་མོས་འཚོ་བར་རིག་ནས་གདོལ་པ་ཡན་ཆད་དག་གིས་
མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་ཀྱང་གང་གིས་ཀྱང་མ་བླངས་སོ། །དེ་མ་བླངས་པས་སློང་མོས་འཚོ་བའི་སྒྲ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་དུ་གྲགས་སོ་།དེའི་ཚེ་ལྷོ་ཕྱོགས་ན་གངས་རིའི་རྒྱལ་པོ་ལ་དྲང་

[399A]༄༅། །སྲོང་ཀུན་རིག་ཅེས་བྱ་བ་ལྔ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞིག་གནས་སོ། །དེ་ཉིན་མཚན་དུ་གནས་ན་འདུག་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་
ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དག་རབ་ཏུ་ཤེས། ངག་གི་སྤྱོད་པ་དག་ཀྱང་རབ་
ཏུ་ཤེས། ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དག་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཤེས། དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་དག་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཤེས། བརྟུལ་ཞུགས་སྤྱོད་པ་དག་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཤེས། ཡོན་ཏན་སྤྱོད་པ་དག་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཤེས་
ཤེས་པ་སྤྱོད་པ་དག་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཤེས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྤྱོད་པ་དག་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཤེས། དེ་ལྷའི་མིག་གིས་སློང་མོས་འཚོ་བ་འོད་བཟང་དེ་མཐོང་སྟེ། དེའི་སེམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཤེས་
དེའི་བསམ་པའང་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །སློང་མོས་འཚོ་བ་འོད་བཟང་འདི་སྟོབས་དང། སྟོབས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་ཏེ། རབ་ཏུ་མི་ཤེས་པས་ཉམ་
ཐག་གོ་སྙམ་ནས་དེ་དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་སོ། །དེ་སྙིང་རྗེས་ནོན་པའི་སེམས་ཀྱིས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྐྱེས་བུའི་ལག་པ་བསྐུམ་པ་ལས་བརྐྱང་བའམ། ལག་པ་བརྐྱང་བ་ལས་བསྐུམ་པ་
དེ་བཞིན་དུ་དྲང་སྲོང་ཀུན་རིག་གངས་རིའི་རྒྱལ་པོ་ལས་བབས་ནས་སློང་མོས་འཚོ་བ་འོད་བཟང་གི་མདུན་དུ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པར་བྱས་ནས་འདུག་གོ་སློང་མོས་འཚོ་བ་འོད་བཟང་

[399B]།མཐོང་ནས་ཀྱང་དེའི་ནུས་པ་སྤངས་ནས་ཀུན་རིག་ཤེས་ལྡན་གྱི་རྐང་པ་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ཤེས་རིག་གི་སྟན་བཤམས་
ནས་ལག་པ་གཉིས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བཟུང་ནས་ཤེས་པ་སྨྲ་བ་སྟན་དེ་ལ་བཞག་གོ་བཞག་ནས་ཤེས་པར་འདོད་པ་དང་ལྡན་པས་ཞེ་ས་ཆེར་རབ་ཏུ་བྱས་ཏེ། དྲང་སྲོང་ཀུན་རིག་དེ་
ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་དྲི་བ་དྲིས་པ། མཁྱེན་པ་ཀུན་ལ་འཇིགས་མི་མངའ། །མཁྱེན་པ་གསུང་བ་ས་གང་ལ། །གང་དུ་བདག་སྐྱེས་ཐེ་ཚོམ་མཆིས། །དགེ་བའི་སུག་
ལས་ཅི་བགྱིས་པས། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་པ་བགྱིད། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྤྱོད་པ་དང། །སྟོབས་དང་སྟོབས་མ་ཡིན་ཤེས་དང། །གང་གིས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེས་མཆོག་ནི། །ཐོས་ནས་
དེ་ནས་ཕྱིར་མི་འགག་ཤེས་པ་གང་གིས་རྣམ་ཤེས་པ། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ལ་ཞུ། །མཁས་པ་དེ་དག་བདག་ལ་གསུངས། །ཤེས་པ་ཡིན་སྟོབས་དང་ལྡན། །ཤེས་པ་ཀུན་
ལ་འཇིགས་མེད་པ། །སྙིང་བརྩེ་བ་ན་དེ་དག་ཀུན། །ཇི་ལྟ་བཞིན་དུ་དེའི་ལུང་བསྟན། །ཆོས་སྦྱིན་པ་ལ་སེར་སྣ་མེད། །ཤེས་པ་དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྡུད། །ཤེས་ལྡན་རྣམས་ལ་དེ་དགའ་
ཞིང། །སྦྱིན་པ་ཡང་དག་སྡུད་པར་བྱེད། །ཤེས་པ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱང་འདོད། །སྦྱིན་པ་ཡང་དག་སྡུད་པར་བྱེད། །ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཚོལ་བྱེད་པ། །ཡེ་ཤེས་དམ་པ་དེ་འཐོབ་བོ་

[400A]༄༅། །མཁས་པ་ཡི་ནི་ཤེས་པ་ཡིས། །མཛངས་པ་དེ་ནི་ཤེས་པ་རྟོགས། །འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་ཤིང། །མྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཏིང་འཛིན་སྐྱེས། །
མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་སློང་མོས་འཚོ་བ་འོད་བཟང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་
དེའི་དུས་ན་སློང་མོས་འཚོ་བ་འོད་བཟང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ཀུན་རིག་ཅེས་བྱ་བ་ཤེས་པ་སྨྲ་བར་གྱུར་པ་དེ་
གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མར་མེ་མཛད་དེ་དེའི་ཚེ་ཀུན་རིག་ཅེས་བྱ་བ་ཤེས་པ་སྨྲ་བར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་
བས་ན༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྟོབས་དང། སྟོབས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པ་རྟོགས་པར་འདོད་བས་ཡང་དག་
པར་སྡོམ་པ་ཅན་དུ་བྱ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་འདོད་པར་ཡང་བྱ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཟང་ཟིང་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་བརྩོན་འགྲུས་ཤེས་པར་བྱ་
བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བརྩོན་འགྲུས་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་

[400B] །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དེད་དཔོན་སློང་
ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱུག་ཅིང་ནོར་མང་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ། སྔོན་ནས་རབ་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ། དེད་དཔོན་གྱི་བུ་དེད་དཔོན་གྱི་བཟའི་རིགས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེའི་ཕའི་
བསམ་པ། བདག་ཇི་ལྟར་འདི་དང་མི་འབྲལ་བར་བྱ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་ལ་བདུན་བརྒྱུད་ཚུན་ཆད་ཀྱི་ནོར་རྫས་མང་པོ་མ་ཉམས་པར་ཡོད་དེ། །དེས་ན་གཞོན་ནུ་འདི་འཚོ་བ་བདེ་བར་
འགྱུར་རོ། །སྙམ་མོ། །དེ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ཚོང་པ་གང་དག་གི་ཁྱེའུ་ཤེད་མཉམ་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་དག་ཕ་མས་དེའི་སྟེན་གྲོགས་སུ་བྱིན་ཏེ། བུ། སྟེན་གྲོགས་འདི་དག་དང་དེ་ལྟར་ལྷན་ཅིག་
ཏུ་དགའ་བར་རྩེས་ཤིག་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་ཅིག་དེ་ཁྱིམ་བདག་དེ་ཉིད་ཀྱི་ནང་ན་བཟོ་ཐམས་ཅད་སློབ་ཏུ་བཅུག་སྟེ། དེར་ཡི་གེ་དང། དེར་བགྲང་བ་དང། དེར་གྲངས་དང། དེར་ཚོང་
པའི་ཐ་སྙད་དང། དེར་ཞིང་རྨེད་པའི་ཐ་སྙད་དང། དེར་བཟོའི་ཐ་སྙད་དང། དེར་བཟོ་ཐམས་ཅད་དང། ཐ་ན་ལས་བྱེད་པའི་བྯོའང་སློབ་ཏུ་བཅུག་སྟེ། དེ་བཟོ་ཐམས་ཅད་ལ་བསླབ་
ཅིང། སྒྱུ་རྩལ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་ཏེ། སྒྱུ་རྩལ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་བསླབས་སོ། །སྟེན་གྲོགས་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཀུག་ཤུད་ཀྱིས་རྩེ་སྟེ། དེ་སྒྱུ་རྩལ་

[401A]༄༅། །ཐམས་ཅད་ལ་བསླབ་པས་སྟེན་གྲོགས་དེ་དག་ལ་བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་ཏོ། །དེ་ནས་སྟེན་གྲོགས་གཅིག་གིས་ཡང་དག་
པའི་ཚིག་གིས་སྐུ་ལ་བར་བྱེད་དེ། གཞོན་ནུ། ཁྱོད་གཞན་དུ་འགྲོ་བའི་སྐྱོན་མི་ཤེས་སམ། སྐྱེ་བོ་གཞན་གྱིས་ཕྱིར་རྒོལ་བར་མི་ཤེས་སམ། ཡུལ་གཞན་དུ་
འགྲོ་བའི་གཉེན་མ་ཡིན་པའི་སྐྱོན་མི་ཤེས་སམ། འབྲོག་གི་སྐྱོན་མི་ཤེས་སམ། ཆུའི་དགོན་པའི་སྐྱོན་མི་ཤེས་སམ། བཟའ་བ་དགོན་པ་དང། བཏུང་བ་དགོན་
པ་དང། སྐོ་མ་དགོན་པའི་སྐྱོན་མི་ཤེས་སམ། མི་མཛའ་བའི་དགོན་པ་དང། རྐུན་པོས་དཀྲུགས་པའི་སྐྱོན་མི་ཤེས་སམ། གཅན་གཟན་ཁྲོ་བས་དཀྲུགས་པའི་སྐྱོན་
མི་ཤེས་སམ། ཆུས་དཀྲུགས་པ་དང། རྒྱ་མཚོར་སོང་བའི་གྲུ་བོ་ཆེ་འཇིག་པའི་སྐྱོན་མི་ཤེས་སམ། སྲིན་མོས་འཇིགས་པ་དང། གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་
ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་མི་ཤེས་སམ། གཞོན་ནུ། ཁྱོད་གཞན་གྱི་རྫས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་དམ། བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་མི་ཤེས་ཏེ། ཆོས་མ་ཡིན་
པས་བསླུས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བསྡུས་པའི་རྫས་ཡ་ང་བའི་རྫས་འདི་དག་མི་དགོངས་སམ་ཞེས་ཏེ། སྟེན་གྲོགས་དེས་ཡོངས་སུ་བསྐུལ་བར་གྱུར་

[401B] ༑ཚིག་ཤིན་ཏུ་ཐོས་ནས་སེམས་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ཏེ་ཉེས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྙིང་ལ་བཞག་ནས་དེས་དེ་ལ་སྨྲས་པ། སྟེན་གྲོགས། བདག་ལ་བསྒོ་བ་ལེགས་
སོ༑ ༑ལེགས་སོ། །ད་ལྟར་གྱི་ནོར་བསགས་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ཏེ། སྟེན་གྲོགས། དེ་ལྟ་བས་ན། བདག་ཉིད་ཀྱི་ནོར་རྫས་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བར་བྱའོ། །དེས་ཕ་མ་
དག་ལ་སྨྲས་པ། ཡབ་ཡུམ། ཚོང་ལ་མཆི་ཞིང་དེད་དཔོན་གྱི་བཟོ་ནུས་པར་བགྱིའོ། །དེ་ནས་ཕ་མ་དག་གིས་སྨྲས་པ། གཞོན་ནུ། ཁྱོད་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་མ་བྱེད་
ཅིག་བུ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་སྐྱོན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་དོ། །བདུན་བརྒྱུད་ཚུན་ཆད་ཀྱི་ཕུགས་ཀྱི་ནོར་རྫས་རབ་ཏུ་མང་པོ་དེ་དག་ཡོད་དེ། འཁྲུལ་པ་མེད་པར་འདུག་གི་
གང་དེ་དག་ལ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་ལ། ཁྱོད་གང་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་བྱས་པ་མེད་པར་གྱིས་ཤིག་བུ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་དང། ནོར་རྫས་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བ་དེ་ལའང་སྡུག་
བསྔལ་མང་སྟེ། གཞོན་ནུ་འདི་ནས་མ་འབྱུང་བར་ནོར་རྫས་ཀྱིས་ནོར་རྫས་ཀྱི་བྱ་བ་གྱིས་ཤིག་དེས་སྨྲས་པ། ཡབ། དེ་ལྟར་མ་ལགས་ཏེ། ཡང་དག་པར་མ་གསུངས་
སོ༑ ༑དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་བདག་གི་བདུན་བརྒྱུད་ཀྱི་ཟུང་གིས་ནོར་རྫས་བཙལ་བ་དེ་ཅི་བུས་ཡོངས་སུ་མ་སྤྱད་དམ། གང་དྲུག་པའི་ཟུང་གིས་བཙལ་བ་དེ་ཅི་

[402A]༄༅། །བུས་ཡོངས་སུ་མ་སྤྱད་དམ། གང་ལྔ་པའི་ཟུང་གིས་བསྒྲུབས་པ་དེ་ཅི་བུས་ཡོངས་སུ་མ་སྤྱད་དམ། གང་མེས་ཀྱི་ཡབ་ཀྱི་བར་གྱིས་བསྒྲུབས་
པ་དེ་ཅི་མེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མ་སྤྱད་དམ། གང་ཡབ་ཀྱི་ཡབ་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པའི་ནོར་རྫས་དེ་ཅི་ཡབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མ་སྤྱད་དམ། དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཀྱང་
གཉེན་གྱིས་བསྒྲུབས་པའི་ནོར་རྫས་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པར་མི་སྤྲོའོ་།དེ་ཕ་མའི་འདོད་པ་དག་མེད་ནས་གྲུ་བོ་ཆེའི་ཚོང་པ་དང་སོང་སྟེ། དེ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཞུགས་
པ་དང། རླུང་གིས་གྲུ་བོ་ཆེ་རིན་པོ་ཆེའི་གླིང་དུ་ཕུལ་ཏོ། །དེས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་རིན་ཐང་མེད་པ་སྣ་ཚོགས་དག་གིས་གྲ་བོ་ཆེ་བཀང་ངོ། །དེ་འགྲོ་བ་ཤིན་ཏུ་གྲུབ་
ནས་ཕྱིར་ལོག་སྟེ་རྒྱ་མཚོ་ལས་དེ་རྒལ་ནས་རྒྱ་མཚོ་ལ་ཉེ་རེག་བྱས་པ་དང། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལག་པ་ལ་བཏགས་པ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ལྷུང་ངོ། །དེས་ནོར་བུ་རིན་
པོ་ཆེ་དེ་ལྷུང་བ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ཆུ་ཕྱགས་ཐོགས་ཏེ། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྱིར་དེ་རིང་རྒྱ་མཚོ་འདི་སྐམ་པར་བྱའོ། །སྙམ་ནས་དེས་ཆུ་ཕྱགས་ཐོགས་ཏེ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་
སྐམ་པར་བརྩམས་པ་དང། དེས་ཆུ་ཕྱགས་བཟུང་མ་ཐག་ཏུ་ལྷ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་དག་གྲོགས་བྱེད་པར་གྲུབ་པར་གྱུར་ཏེ། རླུང་ཡང་གྲོགས་

[402B] མིའང་གྲོགས་བྱེད་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཆུ་ཕྱགས་ཀྱིས་ཆུ་ཕྱགས་མ་ཐག་ཏུ་རླུང་གིས་ནི། སྐེ་མ། མེས་ནི་སྲེག་གོ་དེ་ནས་རྒྱ་མཚོའི་ལྷ་དེ་དག་
གིས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། རྒྱ་མཚོ་འདི་ནི་མཐའ་ཡས་མི་ཟད་དེ། །ཆུ་ཟད་འགྱུར་གྱི་རྒྱ་མཚོ་དེ་ལྟ་མིན། །གྲོགས་པོ་མཁའ་ལ་ལམ་གྱི་ཚད་འདོད་ལྟར། རྒྱ་
མཚོ་བསྐམས་པ་དག་ཏུ་ཇི་ལྟར་ནུས། །དེས་ལྷ་དེ་དག་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སླར་སྨྲས་པ། ལྷ་དག་རྒྱ་མཚོ་མཐའ་ཡས་མ་ཡིན་ཏེ་།རྒྱ་མཚོ་དཔག་ཚད་མཐའ་ཡས་
དཔག་ཏུ་རྙེད། །བདག་གིས་བརྩོན་འགྲུས་མཐའ་ཡས་དཔག་མེད་དེ་།རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་བདག་གིས་སྐམ་པར་ནུས། །རྒྱ་མཚོའི་ལྷ་དག་བདག་གི་སྟོབས་
ལ་ལྟོས༑ ༑མཁའ་ལ་ལྷ་ཡིས་རབ་ཏུ་གང་བ་ལྟོས། །དཔག་མེད་ལྷ་དག་བདག་གི་གྲོགས་ཡིན་ཏེ། །འབར་དང་སྲེག་དང་དེ་བཞིན་རླུང་དུ་བྱེད། །བདག་གིས་མཁའ་
ལ་ཆུ་གཏོར་བ་དག་ལྟོས། །ནམ་མཁའ་དེར་ནི་འགོ་བ་མེད་པ་ལྟོས་།སྣ་ཚོགས་དག་ནི་བདག་གི་གྲོགས་འགྱུར་ཏེ། །བར་སྣང་ཆུ་ནི་སྲེག་ཅིང་སྐེམ་པར་བྱེད། །
བར་སྣང་རླུང་ནི་བདག་གི་གྲོགས་ཡིན་ཏེ། །རྒྱ་མཚོ་སྐམ་པ་དག་ལ་ཞུམ་པ་མེད། །རྒྱ་མཚོས་བདག་གི་ནོར་བུ་མ་བཏང་ན། །བདག་ལ་ཡོན་གནས་སྟོབས་དང་

[403A]༄༅། །ལྡན་པ་སྟེ། །བདག་གི་ཡོན་གནས་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་དང། །དེ་བཞིན་སྤྲོས་མེད་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས། །འདྲེན་
པའི་སྲས་དེ་དགེ་འདུན་རིན་ཆེན་ཡོད། །དེ་དག་བདག་གིར་འགྱུར་ཏེ་མཚོ་ལྷའི་མིན། །སྐྱེས་བུ་ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་ནི་ངེས་པ་སྟེ། །དེ་བཞིན་བརྩོན་སྟོབས་ཁྱོད་
དང་ལྡན་པ་ལེགས། །ནོར་བུ་དང་ནི་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ་སྦྱིན། །དེ་རིང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་འབུལ་བར་གྱིས། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་
དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དེད་དཔོན་སློང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་
དེའི་དུས་ན་དེ་དཔོན་གྱི་བུ་སློང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་བྱའོ། །
མཽངྒལ་གྱི་བུ། ལེ་ལོ་མེད་ཅིང་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི། བདུད་ལྔ་ལས་རྒྱལ་བར་ནུས་སོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་
སྟེ༑ ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་དང། ལས་ཀྱི་བདུད་དང། ཕུང་པོའི་བདུད་དང། འཆི་བདག་གི་བདུད་དང། ལྷའི་བུའི་བདུད་དོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་

[403B]སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་
མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་གྲགས་
བཟང་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆོས་དང་ལྡན་པ། ཚེ་རིང་བ། རིང་དུ་འཚོ་བ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང་ལྡན་པ། མིའི་འབྱོར་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ། བུད་མེད་
འབུམ་ཕྲག་དྲུག་གི་བདག་པོ། སྐྱེ་བོའི་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་སྒྱུར་བ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ལ་རིམ་གྲོ་བྱས་པ། དགེ་
བའི་རྩ་བ་བསགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ། སངས་རྒྱས་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེའི་
ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་མཐའ་ཡས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་
མཐའ་ཡས་དེའི་འཁོར་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ། ཟག་པ་ཟད་པ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ། དབང་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ཤེས་

[404A]༄༅། །པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་སྟོང་བརྒྱད་ཅུ་བྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་མཐའ་ཡས་དེའི་སྐུ་ཚེའི་
ཚད་དཔག་ཏུ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་གྲགས་བཟང་དེའི་ཡུལ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བྱེད་དེ་ནས་སེམས་ཅན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་དགུ་དག་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་དྲུང་དུ་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་བྲེགས་ནས་གོས་དུར་སྨྲིག་བགོས་ཏེ། ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་
ནི༑ གྱུར་ན། དེ་དག་ལེ་ལོ་མེད་པའང་རྙེད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་མཐའ་ཡས་དེ་སྔོན་གྱི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དེ་དག་དང་ཐབས་
ཅིག་ཏུ་དགེ་སློང་དེ་དག་ག་ལ་བ་དེར་གཤེགས་ཏེ་ཕྱིན་ནས་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དེ་དག་གི་དབུས་སུ་བཞུགས་ཏེ། དེའི་ཚེ་བརྩོན་འགྲུས་ཤེས་ཀུན་འབྱུང་
བ་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་གཏམ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་དག་མཛད་དོ། །གང་ཟག་ཐེག་པ་བདེ་བས་བརྩོན་འགྲུས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་སྒྲུབ་པར་
འདོད་པས་ལམ་བར་མས་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དུས་དང་དུས་མ་ཡིན་པར་སྒོམ་པ་ལ་ཞུམ་པ་མེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བརྩོན་འགྲུས་

[404B] །ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བསྒོམ་པར་བྱའོ་།ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་
ཡན་ལག་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ། དགའ་བ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བསྒོམ་པར་བྱ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་སྟེ། དེའང་དྲན་
པས་བརྟག་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བདེ་བར་སེམས་པ་དེའང་ཟས་ཞིམ་པོ་བཟའ་བ་དང་ལྡན་པ་དང། གནས་མལ་བདེ་བར་འདུག་པ་དང། ལུས་གྱ་ནོམ་པ་སླ་
བར་འགྱུར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྤྱད་པ་རྩོམ་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་ཕྲལ་ཞིང། ཤེས་པ་བར་མ་དེས་བདེ་བར་ངེས་པར་འབྱུང་ངོ་།དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་གྲགས་བཟང་དེ་ཆོས་
བཤད་པ་དེ་དག་ལ་གུས་པར་བྱས་ཤིང་ཐོས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་རྟོགས་པས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་
སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་གྲགས་བཟང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་
ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་གྲགས་བཟང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་བ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽངྒལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་

[405A]༄༅། །གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ཅག་གིས་འདི་ལྟར་འཚལ་ཏེ། གང་གི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མར་མེ་མཛད་ཀྱིས་མི་སྐྱེ་
བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། །ཞེས་བཤད་པ་འདིའི་དོན་ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། གང་ཟག་གི་དབང་
གིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དག་ཆོས་སྟོན་པ་གོ་བར་མཛད་དོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་
བ་ཤེས་པ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པས་བརྩོན་འགྲུས་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱ་ཞིང་རྟོགས་པར་བྱ། བརྩོན་འགྲུས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ལ་
ཆོས་སོ་སོར་བགེད་པ་དང། ཟང་ཟིང་སོ་སོར་བགེད་པར་ཡང་བྱའོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་བརྩོན་འགྲུས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པར་བྱ་སྙམ་ནས་
དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེའི་ཕ་རོལ་

[405B]བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་
དད་པ་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་བདུད་ཤུགས་འཆང་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་སྟེ། དེས་སངས་རྒྱས་ལྔ་བརྒྱ་དག་གི་གསུང་རབ་ལ་བདུད་ཀྱི་ལས་བྱས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་དེ་དག་ལ་སྲིད་པའི་འགྲོ་བར་འཆི་བ་དང། སྐྱེ་བ་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་མདུད་པར་འཛིན་པ་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་བཞུགས་པ་དང། ཡོངས་སུ་མྱ་
ངན་ལས་འདས་པ་དེ་དག་ལ་བདུད་ཀྱི་ལས་རྣམས་བྱས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་དེ་དག་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་བ་
སོ་སོའི་གསུང་རབ་ལ་བར་ཆད་བྱས་པས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་ལོག་པར་ལྟུང་ངོ། །དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུད་དད་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བར་
བཞེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་གསུང་རབ་ལའང་བར་ཆད་བྱ་བར་འདོད་དོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་དད་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་བཞུགས་པ་
དང། བདུད་ཤུགས་འཆང་དེ་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །དེ་བདུད་ཤུགས་འཆང་དེའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་གཟིགས་ནས་ཇི་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་

[406A]༄༅། །མཛད་པ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པས་བདུད་ཤུགས་འཆང་སྔོན་གྱི་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ལ་མདུད་པར་བཟུང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ་གང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་སྐྱེས་པ་དེ་དག་རྗེས་སུ་དྲན་གང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་
པོའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དེ་དག་རྗེས་སུ་དྲན་ནས་དེ་འཇིགས་སྐྲག་སྟེ་སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་ནས་སྐྱོ་བ་ཐོབ་བོ། །སྐྱོ་བ་ཐོབ་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་སེམས་རབ་ཏུ་དང་
བའི་དད་པ་ཐོབ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདུད་དད་པ་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་དཔག་མེད་མངའ་བ་ཕན་མཛད་ཐུགས་རྗེ་
ཅན༑ ༑འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་ཕན་པ་མཛད་པ་བདེ་གཤེགས་ཁྱོད་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི། །ཇི་ལྟར་རལ་གྲི་གཟེབ་ལ་མི་མཆིས་སྐད་ཅིག་གྱེན་དུ་འཕར་ལྟར་བདག་དེ་
ལྟར་རྒྱལ་བ་ཁྱོད་ལ་དད་མ་བགྱིས་པས་སེམས་དམྱལ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང། །ཇི་ལྟར་མི་དག་མདའ་མདུང་མདའ་བོ་ཆེས་བརྒྱབ་སྡུག་བསྔལ་ཚོར་འགྱུར་ལྟར། །
ཁྱོད་ལ་ཡིད་ཀྱིས་སྡང་བ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་མཆི་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང། །ཇི་ལྟར་མི་དག་ཆས་ནས་རི་བོའི་རྩེར་སོང་ལྷུང་བ་ལུས་སྡུག་བསྔལ། །ལྷུང་བས་

[406B]འཐོབ། །དེ་བཞིན་སྟོབས་བཅུ་ཁྱོད་ལ་ཡིད་ཀྱིས་སྡང་པའི་ལུས་ཀྱང་ཕྱེ་མར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་མི་དག་རལ་གྲི་
དགྲ་སྟས་བརྒྱབ་ལྟར་སྲིད་འགྲོར་བདེ་མི་འཐོབ། །རྒྱལ་ལ་ཡིད་སྡང་སྲིད་འགྲོར་བདེ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་ཐོབ་པ་མེད། །དེ་ལྟ་བས་ན་བདེ་གཤེགས་ཁྱོད་ལ་ཡིད་ནི་ཤིན་ཏུ་
མངོན་དད་བགྱི། །མཆོག་སྤྱན་ཁྱོད་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི་ཞིང་བདག་ནི་མི་དགེའི་ལས་མཐོལ་ལོ། །རྒྱལ་བ་སྟོབས་བཅུ་མངའ་བར་བདག་འགྱུར་དེ་རིང་སྨོན་ལམ་བརྟན་པར་
འདེབས། །འགྲོ་བ་དཔག་མེད་སྲིད་པའི་འགྲོ་བར་མི་བདེ་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་མྱོང། །སྟོབས་བཅུའི་སྟོབས་དག་རབ་ཏུ་ཐོབ་ནས་བདུད་ཀྱི་སྟོབས་ནི་སྟོབས་མེད་བགྱི། །རྒྱལ་ལ་
བདག་ནི་ཡིད་གཉིས་རྡུལ་ཙམ་མ་མཆིས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བློ་ལ་འཇུག་རྒྱལ་བ་འགྲོ་གཙོ་སྟོབས་མཆོག་སྟོབས་མངའ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བདག་འགྱུར་བགྱི། །
བདེ་གཤེགས་སྟོབས་བཅུ་སྟོབས་མཆོག་ཁྱོད་ལ་མི་ཡི་ཚོགས་དག་སྐྱབས་སུ་མཆི། །སྲིད་པ་སྤངས་ཤིང་རྣམ་སྲིད་ཟད་ནས་བདག་ཀྱང་འགྲོ་བའི་རྒྱལ་བར་བགྱི། །
མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བདུད་ཤུགས་འཆང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེར་གྱུར་ཏོ། །

[407A]༄༅། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངན་སོང་སྤོང་བར་འདོད་ཅིང། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བར་འདོད་པས་མདུད་པར་གཟུང་
བར་མི་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་བརྩོན་འགྲུས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། །མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་
བར་དུའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས་འཁོར་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་དངོས་པོར་ངེས་པར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་
ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་པ་འདི་སྐད་སྨྲ། འདི་ལྟར་བལྟ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་གང་གིས་བྱ་བ་དེ་དེ་ལྟར་གྱུར་
ཏེ༑ གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་བློན་པོ་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་མཛངས་ཤིང་དཔྱོད་པ། བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པ། རྒྱལ་སྲིད་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བ། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱས་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཞིག་
བྱུང་ངོ། །དེ་རྒྱལ་པོ་དངོས་པོར་དེས་པར་འཛིན་པ་དེ་ལྟ་བར་གྱུར་པ་དེ་ལས་འབྲལ་བར་འདོད་ནས་དེས་གསེར་གྱི་སྣོད་དག་བྱེད་དུ་བཅུག་སྟེ། ཏིལ་མར་གྱི་སྣོད་དང་

[407B] ཁ་རའི་སྣོད་དང། བཏུང་བའི་སྣོད་དང། བཟའ་བའི་སྣོད་དེ་རིན་པོ་ཆེའི་སྣོད་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་དག་བྱེད་དུ་བཅུག་སྟེ། དེ་སྣོད་དེ་དག་བྱས་ནས་རྒྱལ་པོ་དངོས་
པོར་ངེས་པར་འཛིན་པ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། །སྣོད་འདི་དག་གང་གི་སྣོད་དུ་ངེས་ལགས། དེས་སྨྲས་པ། གྲོང་གི་གཙོ་བོ། །སྣོད་འདི་དག་གང་
གིར་རུང་བ་ཁྱོད་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་འདི་ནི། རེ་ཞིག་ཆུའི་སྣོད་དུ་ངེས་སོ། །འདི་ནི། ཏིལ་མར་གྱི་སྣོད་དུ་ངེས་སོ་།འདི་ནི། མར་གསར་གྱི་སྣོད་དུ་ངེས་
སོ༑ ༑འདི་ནི། སྦྲང་རྩིའི་སྣོད་དོ། །འདི་ནི། བཏུང་བའི་སྣོད་དོ་།འདི་ནི། བཟའ་བའི་སྣོད་དོ། །འདི་ནི། གསེར་གྱི་སྣོད་དོ། །འདི་ནི་དངུལ་གྱི་སྣོད་དོ། །སྣོད་དེ་དག་
ཐམས་ཅད་ནི། ངེས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བློན་པོ་ངེས་སྣོད་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བརྗེས་ཏེ་ཏིལ་མར་གྱི་སྣོད་དུ་མར་བླུགས། མར་གྱི་སྣོད་དུ་ཏིལ་མར་བླུགས་
སྦྲང་རྩིའི་སྣོད་དུ་བཏུང་བ་བླུགས། བཏུང་བའི་སྣོད་དུ་སྦྲང་རྩི་བླུགས། ཐབས་དེས་སྣོད་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བརྗེས་སོ། །དེ་ནས་བློན་པོ་དེས་སྣོད་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བརྗེས་
ནས་རྒྱལ་པོ་དེ་གདུགས་ཚོད་ལ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་བཞུགས་ནས་རིམ་གྲོ་པ་ལ་སྨྲས་པ། གྲོགས་པོ་བཀྲུ་བཤལ་གྱི་ཆུ་སྣོད་ནས་ཆུ་ཁྱེར་ཏེ་ཤོག་བཀྲུ་བཤལ་བྱ་ཡི་ཆུ་

[408A]༄༅། །ཉུང་དུ་ཞིག་ཁྱེར་ཏེ་ཤོག་ཅེས་ཇི་སྐད་བསྒོ་བ་བཞིན་སྣོད་བཀང་སྟེ་ཕུལ་ལོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དངོས་པོར་ངེས་པར་འཛིན་པ་དེ་སྣོད་དེ་དག་བཀང་
བ་མཐོང་ནས་བློན་པོ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །གྲོང་གི་གཙོ་བོ། །སྣོད་བྱས་པ་འདི་དག་ཆུང་མ་ཟོས་སམ། གང་ཆུ་སྣོད་དུ་མར་བླུགས། དེ་བཞིན་དུ་སྒྱུ་མར་བྱས་
པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆུད་མ་ཟོས་སམ། དེས་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་སྣོད་ཀྱི་རྣམ་པར་འདི་དག་ཆུད་འཚལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་མཐའ་ལགས་
ཏེ༑ དངོས་པོ་གང་ཡང་ངེས་པ་མ་མཆིས་སོ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི། རྣམ་པར་འཇིག་པའི་མཐའ་ལགས་ཤིང། ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་མཐའ་ལགས་སོ། །དངོས་པོ་
ཐམས་ཅད་ནི། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་ཆོས་ལགས་སོ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི། ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དུ་
གྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་གང་ཡང་རྟག་པ་མ་ལགས། དངོས་པོ་གང་ཡང་ངེས་པ་མ་ལགས་ལ། གཞན་དུ་མཐོང་ཞིང་གཞན་དུ་འགྱུར་ལགས་སོ་།རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། དེ་
ལྟ་ལགས་པས་མི་རྟག་པའི་དངོས་པོ་ལ་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པར་བགྱི། ངེས་པ་མ་མཆིས་པའི་དངོས་པོ་ལ་གཡོ་བའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པར་བགྱིའོ། །རྒྱལ་པོ་

[408B] གཞན་ཡང་དར་ལ་བབ་པ་ནི། རྒས་པར་འགྱུར། གཞོན་ནུ་ནི། བར་མར་འགྱུར། བར་མ་ནི། རྒས་པར་འགྱུར། རྒས་བའང་འགུམ་པར་གདའ་ལགས་ཏེ། དེ་ལྟ་ལགས་
བས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་པ་མ་མཆིས་ལགས་སོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དངོས་པོར་འཛིན་པ་དེ་བློན་པོ་དེས་གཞི་དེ་འདོར་དུ་བཅུག་གོ་དེས་བློན་པོ་དེ་ལ་སྨྲས་པ། གྲོང་
གི་གཙོ་བོ། ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །ཤེས་པ་འདི་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བློན་པོ་ཆོས་སྤྱོད་ཅེས་
བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བློན་པོ་ཆོས་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་པ་མེད་པར་བྱ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱི་རིམ་པ་རྟོགས་པས་བྱ་བ་ལ་ལྕི་བ་དང་ཡང་བར་འགྱུར་རོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་
རིམ་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་
ནས་རིམ་པ་ཤེས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ། བདག་གིས་སེམས་ཅན་དག་རིམ་པ་ཤེས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་དགོད། དགེ་བ་

[409A]༄༅། །དང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དག་ལ་མཁས་པ་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དག་ལ་མཁས་པར་གྱུར་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་
པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་ཀུན་ཏུ་གོ་བྱེད་ཅེས་
བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེ་རྒྱལ་སྲིད་ཐོབ་ནས་བག་ཡོད་པས་རྒྱལ་སྲིད་བྱེད་དོ། །དེའི་བཙུན་མོ་བུད་མེད་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་བྱུང་གཟུགས་བཟང་ཞིང་མཛེས་པ་བལྟ་ན་
སྡུག་པ། ཁ་དོག་བཟང་པོ་རྒྱས་པ། མཆོག་དང་ལྡན་པ། སྔར་ལྡང་ཞིང་ཕྱིས་ཉལ་བ། དེ་དག་གི་གཟུགས་ནི། ལྷ་མོ་དང་འདྲ་ཡོན་ཏན་ནི། འདོད་ཆགས་
དང་བྲལ་བ་དང་འདྲའོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཀུན་ཏུ་གོ་བྱེད་བུད་མེད་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་གི་དབུས་སུ་འདུག་ནས་དེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་
སོ༑ ༑ཇི་ལྟར་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པས་བསམ་གཏན་གྱི་བྱེ་བྲག་དང། ཉོན་མོངས་པའི་བྱེ་བྲག་དང། ཡོན་ཏན་གྱི་བྱེ་བྲག་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་
བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །བུད་མེད་ཀྱི་ཚོགས་འདི་རེ་ཞིག་འདི་དག་ནི་ཤེས་པའི་བྱེ་བྲག་འདི་དག་ནི། ཉོན་མོངས་པའི་བྱེ་བྲག་འདི་དག་ནི། ཡོན་ཏན་གྱི་

[409B]དེ་བུད་མེད་ཀྱི་ནང་དུ་འདུག་ནས་ཡུན་མི་རིང་བར་བུད་མེད་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་པོ་དག་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ། །དེ་བུད་མེད་གང་དག་གི་ལུས་ཤེས་པ་ཉམ་ཆུང་ཞིང་ཉོན་
མོངས་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དེའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་གདུལ་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །བུད་མེད་གང་དག་ཉོན་མོངས་པའི་སྟོབས་ཆུང་ལ་ཤེས་པའི་
སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དེའི་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་དུ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་ཏེ། བུད་མེད་འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པ་དག་ལ་མི་གཙང་བ་དང། མི་རྟག་པ་བསྟན་
ཞེ་སྡང་སྤྱོད་པ་དག་ལ་བྱམས་པ་དང། མི་རྟག་པ་བསྟན། གཏི་མུག་སྤྱོད་པ་དག་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང། མི་རྟག་པ་བསྟན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤྱོད་པ་དག་ལ་
དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དྲན་པ་དང་མི་རྟག་པ་བསྟན་མཚན་མ་སྤྱོད་པ་དག་ལ་མཚན་མ་མེད་པ་དང། མི་རྟག་པ་བསྟན་བུད་མེད་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་
དག་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་དང། མི་རྟག་པ་བསྟན། བུད་མེད་སྲིད་པ་ལ་སྲེད་པ་དག་ལ་སྨོན་པ་མེད་པ་དང། མི་རྟག་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་གང་དང། གང་སྤྱོད་
པར་འགྱུར་བ་དེ་དང། དེ་དག་གི་གཉེན་བོས་གཅོད་དོ། །དེའི་བུད་མེད་གང་དག་འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པ་དེ་དག་བསམ་གཏན་བསྒྲུབས་ཏེ་ཚངས་པའི་ལམ་བསྒོམས་

[410A]༄༅། །ནས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་སོ། །བུད་མེད་ཞེ་སྡང་སྤྱོད་པ་དག་ལ་ཚད་མེད་པ་བསྒྲུབས་ཏེ་ཚངས་པའི་ལམ་བསྟན་ཏོ། །དེའི་བུད་
མེད་དེ་དག་ཚད་མེད་པ་ལ་གནས་ཏེ་ཚངས་པའི་ལམ་བསྒོམས་ནས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་སོ། །བུད་མེད་གང་དག་མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་དག་མཚན་མ་
མེད་པ་བསྒྲུབས་ཏེ་ཚངས་པའི་ལམ་བསྟན་ཏོ། །དེའི་བུད་མེད་དག་མཚན་མ་མེད་པ་བསྒྲུབས་ཏེ་ཚངས་པའི་ལམ་བསྒོམས་ནས་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་སོ། །
བུད་མེད་གང་དག་སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་དེ་དག་ལ་སྨོན་པ་མེད་པ་བསྒྲུབས་ཏེ་ཚངས་པའི་ལམ་བསྟན་ཏོ། །དེའི་བུད་མེད་དེ་དག་སྨོན་པ་
མེད་པ་བསྒྲུབས་ཏེ་ཚངས་པའི་ལམ་བསྒོམས་ནས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་སོ། །དེ་ལྟར་རྒྱལ་པོ་ཀུན་ཏུ་གོ་བྱེད་དེས་ཤེས་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་དང། ཡོན་ཏན་
གྱི་ལས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ན་བུད་མེད་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དག་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་ནས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་སོ། །མཽངྒལ་
གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་ཀུན་ཏུ་གོ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་གྱིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་

[410B] །ཤེས་པ་ཐ་མ་དང་འབྲིང་གི་བྱེ་བྲག་ལ་མཁས་པ། ཉོན་མོངས་པ་ཐ་མ་དང་འབྲིང་དག་གི་བྱེ་བྲག་ལ་མཁས། ཡོན་ཏན་
ཐ་མ་དང་འབྲིང་དག་གི་བྱེ་བྲག་དག་ལ་མཁས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་མ་དང་འབྲིང་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་
གྱི་བུ༑ ངས་རིམ་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་
མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་རིམ་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་
སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་
ན་རྒྱལ་པོ་ཉོན་མོངས་པ་སྨོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ་།རྒྱལ་པོ་ཉོན་མོངས་པ་སྨོད་པ་དེའི་བཙུན་མོ་བུད་མེད་ཁྲི་ཕྲག་དགུ་བཅུ་བྱུང་སྟེ། གཟུགས་བཟང་ཞིང་མཛེས་པ་
བལྟ་ན་སྡུག་པ། ཁ་དོག་བཟང་པོ་རྒྱས་པ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བུད་མེད་གང་དང་གང་གི་མིག་གིས་མཐོང་བའི་བུད་མེད་དེ་དང་དེ་དག་ཉིད་ཉོན་

[411A]༄༅། །མོངས་པའི་འབྲས་བུ་དང། ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་ཤེས་སོ། །དེ་དག་ཉོན་མོངས་པའི་འབྲས་བུ་དང། ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རིག་ནས་ཉོན་
མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྐྱེ་ཞིང། སྨད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཉེ་བར་ཤེས་པར་གྱུར་རོ། །དེས་བུད་མེད་ཁྲི་ཕྲག་དགུ་བཅུ་པོ་དག་བདག་གི་ལས་དང། །བདག་
གི་ཉོན་མོངས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་སོ། །དེ་བདག་གི་ལས་དང་བདག་གི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ན། འདོད་པ་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་
བྲལ་བ་རྗེས་སུ་ཐོབ་བོ། །དེ་དག་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ཁྱོད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་ཉོན་མོངས་པ་སྨོད་པ་
ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་ཉོན་མོངས་པ་སྨོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་
ཏོ༑ ༑ངས་དེའི་ཚེ་བུད་མེད་ཁྲི་ཕྲག་དགུ་བཅུ་པོ་དེ་དག་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་སོ༑ །ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ན་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་
ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བར་བྱའོ། །བམ་པོ་ཉི་ཤུ་གཉིས་པ་

[411B] ངས་རིམ་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་བར་
དུའོ༑ ༑མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་འགོག་པ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་ཆོས་
སྐྱེ་བ་གང་དང་གང་མཐོང་བ་དེ་དང་དེ་ཉིད་ལ་འགོག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་གོ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སམས་ཏེ། དངོས་པོ་གང་དག་ཀུན་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་
འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །འབྱོར་པའང་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ་རྒུད་པའང་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །རྙེད་པའང་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། མ་རྙེད་པའང་
འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་གྲགས་པ་དང། མ་གྲགས་པ་དང། སྨད་པ་དང། བསྟོད་པ་དང། བདེ་བ་དང། སྡུག་བསྔལ་བའང་འགོག་པའི་ཆོས་
ཅན་ནོ༑ ༑སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཆོས་འདི་དག་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་ན། མི་སྐྱེ་སྟེ། གང་འགོག་པའི་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་དེ་ཅི་སྟེ། མངོན་པར་
བསྐྱེད་པར་བྱ། གང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ལ་འགོག་པ་མེད། གང་འགོག་པ་མེད་པ་དེ་ལ་མྱ་ངན་མེད་ཅིང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། མ་བྱས་པ་ཉིད་མཆོག་

[412A]༄༅། །ཡིན་ནོ། །སྙམ་མོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་བ་འགོག་པ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་
ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་འགོག་པ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་དེ་ལྟར་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱང་འགོག་པའི་
ཆོས་སུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཀྱེ་མ་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་འདི་ནི། འགོག་པའི་ཆོས་དང། ཆོས་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པ་ཉོན་མོངས་སོ། །སྙམ་
མོ༑ ༑དེ་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་མང་པོའི་ནང་དུ་འདུག་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། འགོག་པའི་ཆོས་སོ་ཞེས་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །དེས་ན་ངས་སྲོག་ཆགས་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་
དག་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་དོ། །ལྷ་དང་མི་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏེ། ངའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རྒྱ་ཆེ་བར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་
བུ༑ དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འགོག་པ་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །འགོག་པ་ལ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཅིང་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་
པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྱུར་རོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་རིམ་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་

[412B]མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་
ན་རྒྱལ་པོ་རོ་མྱང་བ་དང་ཉེས་དམིགས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་མྱང་བ་དང་ཉེས་དམིགས་ནི། རབ་ཏུ་ཤེས་ན། ངེས་པར་འབྱུང་བ་དེ་དག་
རབ་ཏུ་མི་ཤེས་སོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཆོས་འདི་དག་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་སུ་ཞིག་ཡོད་སྙམ་ནས་དེའི་མཚན་མོ་ཉལ་དུ་སོང་བ་དང། སངས་རྒྱས་
ཀྱི་སྐུ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དག་དང་ལྡན་པ་བྱུང་ནས་དེས་དེ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱལ་པོ། ཁྱོད་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་དང། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་བདེ་བ་
དང། འཇིག་རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་ཚུལ་བཞིན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་མངོན་
པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ནི། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏོ། །གང་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་དེ་མི་འབྱུང་ངོ། །གང་མ་བྱུང་ན་དེ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་སྟན་ལས་
ལངས་ནས་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ཏུ་གཟར་ཏེ་བུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་གསོལ་པ། མི་མཆོག་འཇིག་

[413A]༄༅། །རྟེན་མགོན་པོ་སྟེ། །བལྟ་ན་སྡུག་ཅིང་ཤིན་ཏུ་གསལ་།གང་དུ་སྐྱེ་བོ་རྨོངས་པ་དག་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ལམ་ལགས་སོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ་
ཁྱོད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་རོ་མྱང་བ་དང་ཉེས་དམིགས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་
དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་རོ་མྱང་བ་དང་ཉེས་དམིགས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་ངས་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་ཤིང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་བསྟན་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་
བུ༑ དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ལ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་
ཆོས་རྣམས་ལ་མྱུར་དུ་མི་ལྡོག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་
སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་རྒྱ་ཆེར་བྱའོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་
པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་གྲངས་མེད། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་གཞལ་གྱིས་མི་ལང། དཔག་ཏུ་མེད་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆོས་ཕ་རོལ་ན་

[413B]བ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་བྱེད་པ་གང་དང་གང་རྩོམ་པ་དེ་སྔོན་གྱི་མཐའ་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་རྩོམ་མོ། །གང་བདག་གི་
ངོ་བོ་ཉིད་དབང་པོའི་བྱེ་བྲག་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ཏེ། ལ་ལ་ནི། གཟུགས་ངན། ལ་ལ་ནི། གཟུགས་བཟང། ལ་ལ་ནི། བསོད་
ནམས་དང་ལྡན། ལ་ལ་ནི། བསོད་ནམས་ཆུང། ལ་ལ་ནི། བླུན། ལ་ལ་ནི། མཁས། ལ་ལ་ནི་བྲན། ལ་ལ་ནི། ཇོ་བོ་ལ་ལ་ནི། རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེད། ལ་ལ་ནི། གཏི་
མུག་སྐྱེད་དེ། གང་བདག་བྲན་དུ་འགྱུར་བའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་འདི་བདག་དང་མཐུན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་ངན་པར་འགྱུར་པའམ། བསོད་ནམས་
ཆུང་བར་འགྱུར་བ་ནས་གཏི་མུག་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་འདི་ནི། བདག་དང་མཐུན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་བདག་གཟུགས་བཟང་པོར་
འགྱུར་བའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང། དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མ་ཚང་བ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དེ་དག་བདག་དང་མཐུན་པར་འགྱུར་རོ།།
གང་བདག་ཡིད་ལ་བཅགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དེ་ཡིད་ལ་བཅགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ལས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཏེ། དེ་

[414A]༄༅། །བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་ནམ་ཡང་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་སེམས་མི་སྐྱེད་དོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་
པོ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་སྔོན་གྱི་མཐའ་
ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །ང་སྔོན་གྱི་མཐའ་དེ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ན་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའམ་ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་
པའི་སེམས་སྔོན་མ་བྱུང་ངོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྔོན་ཀྱི་མཐའ་ཡོངས་སུ་བ་རྟག་པའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་ཞིང་དགེ་བ་ལ་བསྟེན་
པར་བྱ༑ ༑སྡིག་པ་སྤོང་བར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་གྱི་མཐའ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་སེམས་དང་བྲལ་ཞིང། མྱུར་དུ་ཕྱིར་
མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་ངས་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ནས་མངོན་པར་
འདུས་བྱས་པའི་བར་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་

[414B]དང་བྲལ་ཞིང། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་ཚེ་ཐུང་བ་དག་ལ་སྨོད་
ཅིང། ཚེ་རིང་པོ་དག་ལ་མངོན་པར་དགའ། གནོད་པ་མང་པོ་དག་ལ་སྨོད་ཅིང། གནོད་པ་ཉུང་བ་དག་ལ་མངོན་པར་དགའ། རིགས་དམའ་བ་དག་ལ་སྨོད་ཅིང་
རིགས་མཐོན་པོ་དག་ལ་མངོན་པར་དགའ། གཟི་བརྗིད་ཆུང་བ་དག་ལ་སྨོད་ཅིང། གཟི་བརྗིད་ཆེན་པོ་དག་ལ་མངོན་པར་དགའ། དབུལ་བ་དག་ལ་སྨོད་ཅིང། ལོངས་
སྤྱོད་ཆེན་པོ་དག་ལ་མངོན་པར་དགའ། ཤེས་རབ་ཆུང་པ་དག་ལ་སྨོད་ཅིང། ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་དག་ལ་མངོན་པར་དགའ། དབང་པོ་ཞན་པ་དག་ལ་སྨོད་ཅིང་
དབང་པོ་ཆེན་པོ་དག་ལ་མངོན་པར་དགའ། ཚིག་མི་སྙན་པ་དག་ལ་སྨོད་ཅིང། ཚིག་སྙན་པ་དག་ལ་མངོན་པར་དགའ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དག་ལ་
སྨོད་ཅིང། ཡང་དག་པའི་ཚིག་དག་ལ་མངོན་པར་དགའ། ཕྲ་མ་དག་ལ་སྨོད་ཅིང། ཕྲ་མ་མེད་པ་དག་ལ་མངོན་པར་དགའ། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་
ཚིག་རྩུབ་པོ་མ་ཡིན་པ་དང། སྡུམས་བྱེད་པ་དང། སྡུམས་མི་བྱེད་པ་དང། བརྣབ་སེམས་དང། བརྣབ་སེམས་མེད་པ་དང། གནོད་སེམས་དང་གནོད་སེམས་

[415A]༄༅། །མེད་པ་དང། ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་ནི། སྨོད། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་ནི། མངོན་པར་བརྩོན་ཏེ། དེ་སྡིག་པ་ནི། སྤོང། དགེ་བ་ལ་ནི་
མངོན་པར་དགའ་ཞིང། སྐྱེ་བོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་དོ། །བྱམས་པའི་སེམས་སྔོན་དུ་བཏང་བས་དེ་དག་ལ་དགེ་བ་བཅུའི་
ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏེ། དེ་འཇིག་རྟེན་འཇིག་པ་ན་འོད་གསལ་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས། འཇིག་རྟེན་ཆགས་པ་ན་ཚངས་པའི་གཞལ་
མེད་ཁང་སྟོང་པར་སྐྱེས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ཁྱོད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་
གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཞེས་པ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་
བར་གྱུར་ཏོ། །ང་བྱམས་པའི་སེམས་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བསྟན་པས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་སོ། །མཽངྒལ་
གྱི་བུ༑ དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱ། མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་

[415B] །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ནས་མངོན་པར་འདུས་
བྱས་པའི་བར་དང། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་བར་དུའོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་
ན་དྲང་སྲོང་བློ་གྲོས་གཙང་མ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་ཉོན་མོངས་པ་གང་དང་གང་ཉིད་སྐྱེས་པ་དེ་དང་དེ་ཉིད་ལ་མི་གཙང་བའི་འདུ་ཤེས་སུ་གྱུར་ཏོ། །དེ་མི་གཙང་
བར་སེམས་པ་ན་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་སྤོང་བར་བྱེད། །སེལ་བར་བྱེད་འདོར་བར་བྱེད་དེ། དེས་མངོན་པར་མི་དགའོ། །དེ་ཡུན་མི་རིང་བར་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཤིན་
ཏུ་མི་སྤྱོད་པར་གྱུར་ཏེ། དག་པ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། །ལྷ་དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དེ་ལ་གཞོལ་བར་གྱུར་
ཏེ༑ དེ་ལ་འབབ། དེ་ལ་བབ་སྟེ། ཐ་ན་རྩྭའི་ལྷའང་དེ་ལ་གཞོལ་བར་གྱུར། དེ་ལ་འབབ། དེ་ལ་བབ་བོ། །དེར་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལས་བདག་གིར་བྱ་བའི་ཤེས་པ་ལ་བཙུད་དེ་
ཇི་ལྟར་ལས་བྱས་པ་དག་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འགྲུབ་པ་འདིར་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་སུམ་ཡིན་ན་མི་རིགས་པས་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་ནས་བདག་གི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཆུད་

[416A]༄༅། །གཟོན་ཏོ། །དེས་སྐྱེ་བོ་དེ་དག་ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་ཤེས་པ་ལ་བཙུད་ཅིང། ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་ཤེས་པ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་དེ་ཤེས་
པའི་གཉེན་པོ་སྐྱེས་ནས་ཕལ་ཆེར་ལུས་ཞིག་ནས་ཤིའོ། །ཤི་ནས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་
དྲང་སྲོང་བློ་གྲོས་གཙང་མ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ང་དྲང་སྲོང་བློ་གྲོས་གཙང་མ་ཞེས་བྱ་
བར་གྱུར་ཏོ། །ངས་སྐྱེ་བོ་དེ་དག་ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་ཤེས་པ་ལ་བཙུད་ཅིང་རབ་ཏུ་བཀོད་དེ། ཤེས་པའི་གཉེན་པོ་སྐྱེས་ནས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་སོ། །
མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལས་བདག་གིར་བྱ་བར་ཤེས་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཤས་པ་
འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་
པ་ནས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་བར་དུའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་གྲངས་མེད་པ་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་

[416B]སྟེ། སའི་མཐའ་རྒྱ་མཚོར་བཅས་པ་བཏང་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ་།དེ་ཚལ་གྱི་ནང་དུ་སོང་སྟེ་ཤིང་ལྗོན་པ་ལ་རྟོག་པ་ན་དེ་
འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཤིང་ལྗོན་པ་འདི་ཡུན་མ་རིང་བར་ས་ལ་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་ཟད་པ་ཡིན་ལ། མཐོ་བ་དག་
ནི༑ ལྟུང་བ་ཡིན་ཏེ། གང་མཐོ་བ་ལས་མི་ལྟུང་བའི་ཐབས་གང་ཞིག་ཡོད་སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཐབས་མེད་དོ། །སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་
ཏེ༑ གང་བདག་མི་མཐོ་བ་དེ་མི་ལྟུང་ངོ་སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ང་རྒྱལ་གྱིས་མཐོ་བར་འགྱུར་ཏེ། ང་རྒྱལ་མེད་ན་མཐོ་བ་མེད་དོ། །སྙམ་མོ། །དེ་ང་རྒྱལ་
སྤང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཏེ། ང་རྒྱལ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་ནས་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །
དེ་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་ནས་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ཚངས་པའི་
འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ལམ་བྱིན་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་བ་གང་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་དེ་དག་

[417A]༄༅། །ལ་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་ནས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་དེ་ལྟར་
མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་
བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་གནས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་འདས་པའི་དུས་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་
མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་སྲོང་ཤིན་ཏུ་ཁྲིད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལམ་གྱིས་འདོད་པ་དག་གི་འདོད་
ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལྔ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་གིས་སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་སྐྱེ་བའང་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་སྣང། རིགས་ཀྱང་
ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་སྣང། རུས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་རྒྱུ་ནི། གང། རྐྱེན་ནི། གང་ཡིན་སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་སྤྱོད་པ་ལས་
གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་བུའི་ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་སྤྱོད་ན། དེ་ལྟ་བུའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟ་བུའི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ན། དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་སྨིན་

[417B] རྒྱུ་ལས་དང། ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ནོ་།ཉོན་མོངས་པ་དེ་གང་གི་ཡིན། ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དེའང་གང་གི་ཡིན། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེའང་སུ་
ཞིག་གིས་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་ཚོགས་འདུས་པའི་དབང་གིས་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཉོན་མོངས་
པ་ནི༑ བདག་གིས་ལས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས། ལས་ཀྱང་བདག་གིས་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྲུབ་པར་བྱའོ། །སྙམ་དུ་མི་སེམས་རྣམ་པར་སྨིན་པའང་བདག་
གིས་གང་ཞིག་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱའོ། །སྙམ་དུ་མི་སེམས་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་མེད་པའི་ཆོས་ལ་བདག་གོ་སྙམ་དུ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོགས་དང་སྤྲེལ་
ལོ༑ ༑སྡུག་བསྔལ་དེ་གང་ནས་ཀྱང་མ་བྱུང། གང་གིའང་མ་ཡིན་སུས་ཀྱང་མ་བསྐྱེད། ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་གང་
ཞིག་བདག་གོ་སྙམ་པ་དེ་ནི། མེད་དེ། མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཏོ་།གང་བདག་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་བདག་ཉིད་ཆུད་གཟོན་ཏེ་བདག་མེད་པའི་ཆོས་དག་
ལ་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞིན་ཏེ། །དེ་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་རྟོག་པར་བྱེད། གཙང་བ་དང་རྟག་གོ་ཞེས་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །གང་མེད་པའི་ཆོས་

[418A]༄༅། །ལ་དེ་བདག་མེད་པ་དང། མི་རྟག་པ་དང། མི་བདེ་བ་དང། མི་གཙང་བར་དེ་བཟོད་པ་འདི་དག་ཐོབ་ནས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་
ནམ་ཡང་དག་ཏུ་མངོན་པར་མ་ཞེན་ཏོ། །དེས་སེམས་ཅན་གྲངས་མེད་པ་དག་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་བསྐྱོད་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་དོ། །
མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ཤིན་ཏུ་ཁྲིད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་
ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ཤིན་ཏུ་ཁྲིད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །ངས་སེམས་ཅན་དེ་དག་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་ལས་བསྐྱོད་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་
རབ་ཏུ་བཙུད་དོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ཇི་ཙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་
རྒྱས་ན༑ སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐོབ་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དག་བདག་ཏུ་རྟོག་པར་བྱེད། རྟག་པ་དང་གཙང་བར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོགས་དང་སྦྲེལ་བ་
ལ་ལྟོས། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། དར་གྱི་སྲིན་བུ་ནི། བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་དཀྲིས་ཏེ་མེས་སྲེག་ཅིང་འབར་བ་ན་རང་གི་སྲིན་བལ་ཡང་དག་པར་བྱུང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྲེག་

[418B]དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རང་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོགས་དེས་སྲེག་གོ་མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལས་
མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི། འཆིང་བར་བལྟའོ། །མི་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་ཀུན་ཏུ་འདོད་ཆགས་པ་དེས་སེམས་ཅན་དག་སྲེག་སྟེ། དེ་དག་སྲེག་པ་ན་སེམས་ཅན་དག་
མ་རིག་པའི་སྒྲིབ་པས་སྲེག་པ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བའི་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་ཤེས་སོ། །མངོན་པར་ཞེན་པ་དང། ཀུན་ཏུ་ཆགས་པ་ལ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་
ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཅིང་མྱུར་དུ་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་གནས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་
ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་གནས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་
དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱ་ཆེ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་
བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་སྲོང་གནས་འགོག་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྲིད་པ་དང་འགྲོ་བའི་འཆིང་བ་དང། སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་

[419A]༄༅། །མི་གནས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་
པས་ཉོན་མོངས་སོ། །དེ་དག་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ། །བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་
རྒྱུ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ངོ། །སྙམ་ནས་དེ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིག་ཅིང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ་
མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་ཤེས་པའི་རྒྱུ་སྤེལ་ཅིང་མི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡང་དག་པར་བཅད་དོ། །མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་
དག་པར་གཅད་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་ཤིང། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱ་བ་ལའང་ཞུགས་སོ། །དེས་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་གནས་ཤེས་
པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་གནས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ལ་མཁས་
པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེར་གྱུར་ཏོ། །ངས་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་དག་གནས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་

[419B] །མཽངྒལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གནས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་
མཁས་པར་བྱའོ། །གནས་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། མྱུར་དུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་
འགྱུར་རོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་གནས་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་
རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་
བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོས་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆོས་དང་ལྡན་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་
ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་འདི་དག་སྡུག་བསྔལ་མི་ཟད་པ་མྱོང། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་དག་གྲོལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཐར་པར་
འགྱུར་སྙམ་ནས་དེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་སྔོན་གྱི་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་རྟོག་གོ་དེ་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ཀུན་ཏུ་འབར་བ་དག་གིས་བདག་གི་ངོ་བོ་རབ་ཏུ་

[420A]༄༅། །འབར་ཞིང་ཤིན་ཏུ་འབར་བར་གྱུར་ནས་རྒྱུག་རབ་ཏུ་རྒྱུག་ཅིང་ཉམ་ཐག་པའི་སྐད་འབྱིན་པ་མཐོང་ངོ། །སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་བྱའི་ཚོགས་ཀྱིས་
གཙེས་ཏེ་ཉམ་ཐག་པའི་སྐད་འབྱིན་ཅིང་རྒྱུག་རབ་ཏུ་རྒྱུག་པ་མཐོང་ངོ། །སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་སྲིན་བུ་དག་གིས་ཟོས་ནས་ཉམ་ཐག་པའི་སྐད་འབྱིན་ཅིང་རྒྱུག་རབ་ཏུ་
རྒྱུག་པ་མཐོང་ངོ། །སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་དྲི་ང་བས་ཁྱབ་ནས་ཉམ་ཐག་པའི་སྐད་འབྱིན་ཅིང་རྒྱུག་རབ་ཏུ་རྒྱུག་པར་མཐོང་ནས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གནས་ལ་
མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྒྱུ་དང། ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་རྒྱུས་སེམས་ཅན་འདི་དག་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་མྱོང་ངོ། །སྙམ་མོ། །དེ་སེམས་ཅན་གང་མི་རིགས་
པ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པར་མིག་གིས་མཐོང་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་གནས་ཀྱི་སྐྱོན་དེ་དག་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏེ། ཁྱེད་ཅག་བདག་གི་གནས་
དག་ལ་དགའ་བར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བལྟས་པས་བདག་ལ་དགའ་བའི་རྒྱུས་སྡིག་པའི་ལས་འདི་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །གང་མངོན་པར་འདུས་བྱས་
པའི་རྒྱུས་ལུས་ཀུན་ཏུ་འབར་ལ་རྒྱུག་རབ་ཏུ་རྒྱུག་གོ་བྱའི་ཚོགས་དག་གིས་གཙེས་ཤིང་རྒྱུག་རབ་ཏུ་རྒྱུག་སྲིན་བུའི་ཚོགས་དག་གིས་ཟོས་ཤིང་རྒྱུག་རབ་ཏུ་རྒྱུག་

[420B]དྲི་ང་བས་ཁྱབ་ཅིང་རྒྱུག་རབ་ཏུ་རྒྱུག་སྟེ། དེ་དག་བདག་གི་ངོ་བོ་སོ་སོར་འདོད་པས་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པ་ལ་མ་གཏོགས་པར་བདེ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་
རྗེས་སུ་མ་ཐོབ་བོ། །སོ་སོར་འཛིན་པའི་རྒྱུས་སྡིག་པའི་ལས་འདི་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །གང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འདི་མྱོང་ངོ་།ཁྱེད་ཅག་ལུས་ལ་མི་ཟད་
པར་འདུ་ཤེས་ཉེ་བར་ཞོག་ཅིག་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་ཉེ་བར་ཞོག་ཅིག་མི་གཙང་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་ཉེ་བར་ཞོག་ཅིག་དང་ལེགས་སོ། །
དེ་ཆོས་བསྟན་པ་དེས་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་ཐོབ་བོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་
པོ་ས་འཛིན་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་ས་འཛིན་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །ངས་སེམས་
ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དེ་ལས་བཟློག་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་དོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པ་ལ་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། མྱུར་དུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།

[421A]༄༅། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་གནས་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་
ནས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་བར་དང། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་བར་དུའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆོས་ཕ་རོལ་
ན་རྒྱལ་པོ་དྲང་སྲོང་སྲིད་པ་ཤེས་པ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། བྱས་པ་དང་ལྡན་པ། ཀུན་ཤེས་པ་དང། ཚོར་བ་ཤེས་པ་དང། ཚོར་བ་པོ་ཤེས་པ་དང་
འདུ་བྱེད་ཤེས་པ་དང། བྱེ་བྲག་ཤེས་པ་དང། དགེ་བ་ཤེས་པ་དང། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཤེས་པ་དང། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཤེས་པ་དང། བྱས་པ་
ཤེས་པ་དང། དེ་ལས་གཞན་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་བཟོའི་གནས་དང། ལས་ཀྱི་གནས་རྣམས་ལ་བསླབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་བཟོ་གང་ལ་
བསླབ་པས་སྐྱེ་བ་མེད། འཇིག་པ་མེད། འཆི་བ་མེད། མི་དགའ་པ་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྦྱངས་ཤིང། མི་དགའ་བ་དང་བྲལ་བའི་བཟོ་ཅུང་ཟད་ཡོད་དོ། །
སྙམ་མོ༑ ༑དེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་བཟོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་དམིགས་ཏེ། གང་ལ་སློབ་པ་ན་སྐྱེ་བ་མེད། འཇིག་པ་མེད། འཆི་པ་མེད། སྐྱེས་པ་མེད་དོ། །དེ་འདི་སྙམ་

[421B] བྱ་བ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི། རྫ་མཁན་གྱི་སྣོད་དང་འདྲ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཡང་མེད། འཆི་བའང་ཤེས་སོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་དག་མངོན་པར་འདུ་
མི་བྱེད་ན། འཆི་བ་མེད་ཅིང་རྒས་པ་མེད་དོ། །སྙམ་ནས་དེ་དེའི་ཚེ་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་
ལུས་ཐ་དད་པ་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྡུལ་ཕྲ་མོ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་རེ་རེའི་བདག་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །རྒྱུ་གང་དང། རྐྱེན་གང་དག་གིས་
བདག་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང། དམིགས་པ་གང་གིས་བདག་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་
ཏེ༑ གང་གིས་བདག་གི་ངོ་བོ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཤེས་པ་དེ་ག་ལས་འཐོབ་སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ལས་
གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་ན། དེ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་མེད་ནའང་རྒྱུ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་
ཏེ༑ མ་རིག་པ་དང། སྲེད་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། སྲེད་པའི་རྒྱུས་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དེ། སྐྱོན་དེ་དག་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་སོ། །སྲེད་པ་འགགས་ན། ལས་མངོན་

[422A]༄༅། །པར་འདུ་མི་བྱེད་དོ། །ཤེས་པ་དེའང་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་སོ་།དེ་ལྟ་བས་ན། མཁས་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བའི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །སྙམ་མོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་
དྲང་སྲོང་ཤེས་པ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་བ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་དྲང་
སྲོང་ཤེས་པ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཤེས་པ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དངོས་པོ་ཤེས་པ་རྟོགས་པའི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཤེས་པ་སེམས་ཅན་
རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་

[422B]ཕ་རོལ་ན་གཙོ་བོ་བློ་གྲོས་དྲང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྩོད་པ་གཅོད་པ་ལ་མཁས་པ། སེམས་ཅན་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟོག་པ་སྨྲས་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་འདི་དག་ནི། རྒྱལ་ལོ། །སྨྲས་པ་འདི་དག་ནི། མི་རྒྱལ་ལོ། །ཞེས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེའང་
ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་མཆོག་ཏུ་མཛེས་ཏེ། དེ་བལྟ་བའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མིག་འཆིང་ངོ། །གཙོ་བོ་བློ་གྲོས་དྲང་པོ་དོན་བྱ་བའི་
ཕྱིར་ལངས་ནས་གཅིག་པུ་དཔེན་པར་སོང་སྟེ་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་ཞུགས་པ་དང། དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་ནས་དེ་ལྟར་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་
པས་ལྷའི་མིག་ཐོབ་བོ། །དེ་ལྷའི་མིག་གིས་སེམས་ཅན་དག་འཆི་བ་དང། སྐྱེ་བ་དང། བདེ་འགྲོ་དང། ངན་འགྲོར་སྐྱེས་པ་མཐོང་ནས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་
འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་དེ་གང་ཡིན་སྙམ་པ་དང། གང་འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བ་དེ་འདི་ཡིན་ཞེས་མ་དམིགས་
སོ༑ ༑དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཆོས་འདི་དག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཆུའི་ནང་དུ་ཟླ་བ་སོང་བ་དང། ཆུ་ཟླའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་རྣམ་པར་

[423A]༄༅། །རིག་པའང་སྣང་ངོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆུ་ཟླ་དང་འདྲ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འཕོ་བའང་མེད་ལ། འཇིག་རྟེན་
ཕ་རོལ་ཏུ་རྣམ་པར་རིག་པར་སྣང་སྟེ། གང་འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འཕོ་བའི་ལས་འདི་ན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་།སྙམ་མོ། །དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བོ་དག་
ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བཙུད་ཅིང་རབ་ཏུ་བཀོད་དོ་།དེའི་སྐྱེ་བོ་དེ་དག་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་
སོ༑༑ མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་གཙོ་བོ་བློ་གྲོས་དྲང་པོ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་
བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་གཙོ་བོ་བློ་གྲོས་དང་པོ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །ངས་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་
བཙུད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱས། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་གི་དོན་བྱས་ནས་
སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་དོ། །ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་

[423B] །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆུ་ཟླའི་ངོ་བོ་ལྟ་བུར་མོས་པར་བྱའོ་།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆུ་ཟླའི་ངོ་བོ་ལྟ་བུར་
མོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། མྱུར་དུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་
བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་
སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆོས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་དྲང་སྲོང་ལྷ་བཟང་ཞེས་བྱ་བ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་ཞིང་གཟི་བརྗིད་
ཆེ་ལ་མཐུ་ཆེ་བ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ལམ་གྱིས་འདོད་པ་དག་གི་འདོད་ཆགས་དག་བྲལ་བ། ལྔ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དྲང་སྲོང་ལྷ་བཟང་
གཅིག་ཏུ་དབེན་པར་སོང་སྟེ་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་ཞུགས་ནས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །བདག་གིས་འདིར་སེམས་ཅན་དག་འཆི་བ་དང། སྐྱེ་བ་དང། ངན་
པ་དང། བཟང་པོ་དང། བདེ་འགྲོ་དང། ངན་འགྲོ་དང། བདེ་འགྲོ་དང། ངན་འགྲོར་འགྲོ་བ་མཐོང་བ་དེའི་རྒྱུ་ནི། གང། རྐྱེན་ནི་གང་ཡིན། གང་གིས་སེམས་ཅན་

[424A]༄༅། །དེ་དག་ལུས་གཅིག་པོ་ཤི་ནས་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྣང་སྟེ། ལ་ལ་ནི། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ། ལ་ལ་ནི། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་
གནས་སུ། ལ་ལ་ནི། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དུ། ལ་ལ་ནི། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་རིས་སུ། ལ་ལ་ནི། ཚངས་བར། ལ་ལ་ནི། རྒྱལ་རིགས་སུ། ལ་ལ་ནི། རྗེའུ་
རིགས་སུ། ལ་ལ་ནི། དམངས་རིགས་སུ། ལ་ལ་ནི། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་ལྷ་རྣམས་སུ། ལ་ལ་ནི། ལྷ་མཐུ་བོ་ཆེ་ལ་ལ་ནི། ལྷའི་རྒྱལ་
པོའི་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་པར། ལ་ལ་ནི། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དུ། ལ་ལ་ནི། འཐབ་བྲལ་དང། དགའ་ལྡན་དང། འཕྲུལ་དགའ་དང། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་
རྣམས་སུ། ལ་ལ་ནི། མི་ལས་ཤི་ནས་ཚངས་པར་སྐྱེ། ལ་ལ་ནི་ཚངས་རིས་དང། ཚངས་པའི་མདུན་ན་འདོན་དང། ཚངས་འཁོར་དང། ཚངས་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་
སུ༑ དེ་བཞིན་དུ་འོད་དང། འོད་ཆུང་དང། ཚད་མེད་འོད་དང། འོད་གསལ་ནས་དགེ་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུའོ། །ཆེ་བ་དང། ཆུང་ཆེ་དང་ཚད་མེད་ཆེ་བ་དང། འབྲས་
བུ་ཆེ་བ་དང། འདུ་ཤེས་མེད་པར་སེམས་ཅན་དང། མི་ཆེ་བ་དང་མི་གདུང་བ་ནས་འོག་མིན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་སྐྱེ། ལ་ལ་ནི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་

[424B] ལ་ལ་ནི། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དུ། ལ་ལ་ནི། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེའོ། །སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་
ཏེ༑ ཉོན་མོངས་པའི་བྱེ་བྲག་དང། ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དང། སྐྱེ་བའི་བྱེ་བྲག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་མངོན་པར་གྲུབ་ན། ལས་ཀྱི་རྒྱུ་མངོན་པར་
གྲུབ་ཅིང། ལས་ཀྱི་སྐྱེའོ། །སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་པར་མ་གྱུར་ན། ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར། ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་
མེད་ན་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ལས་གོང་ན་ཆེས་ཞི་བའམ། གྱ་ནོམ་པ་ཅི་ཡོད་སྙམ་མོ་།དེ་དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱས་པས་འདུ་
ཤེས་ཀྱི་ཚོར་བ་འགགས་ཤིང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དག་ལ་སེམས་རབ་ཏུ་འཇོག་གོ་དེ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་
འདས་ཏེ། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཚོར་བ་འགགས་ཤིང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ཉེ་བར་ཞུགས་སོ། །དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལངས་ནས་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་འདི་
ལྟ་བུ་ངེས་བར་འབྱུང་བ་ཡོད་དོ། །སྙམ་ནས་དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་མང་པོའི་ནང་དུ་འདུག་ནས་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཚོར་བ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟོན། །གྲོགས་པོ་

[425A]༄༅། །དག་གང་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལྟ་བུ་ཤེས་ན། དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞིང། མ་རྟོགས་
པའང་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཚེ་དེའི་འཁོར་བཞི་པོ་དེ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་
ཇི་སྙམ་དུ་སེམས༑ དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་དྲང་སྲོང་ལྷ་བཟང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་ངེར་གྱུར་ཏོ། །
ངས་འཁོར་བཞི་པོ་དེ་དག་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཚོར་བ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོས་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་འདུ་བྱེད་དག་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདུ་བྱེད་དག་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་ལྟ་བའི་
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་རི་རབ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཅིག་གིས་སེལ་བར་བྱེད། འཇིག་པར་བྱེད། འཐོར་བར་བྱེད། འཇོམས་
པར་བྱེད་དོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ནས་མངོན་པར་འདུས་

[425B] །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་བྲམ་ཟེ་དབང་པོའི་ལྷ་
ཞེས་བྱ་བ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་ཞིང་གཟི་བརྗིད་ཆེ་ལ་མཐུ་ཆེ་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ་།དེས་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་གནས་ནས་མངོན་
པར་ཤེས་པ་ལྔ་བསྒྲུབས་སོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་གནས་ན་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་རྗེས་སུ་འཐོབ་པར་ནུས་སོ། །སྙམ་
མོ༑ ༑དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བསམ་གཏན་དང་པོ་འདི་ལ་རོ་མྱང་བར་བྱ་བ་ཡོད། ཉེས་དམིགས་ཡོད། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡོད་ཅིང། དེ་འདིར་རོ་མྱང་བ་དང་
ཉེས་དམིགས་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བ་དམིགས་ཏེ། དེ་ལ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡོད་དོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པའི་
གཞི་གཅིག་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རོ་མྱང་བ་དང། ཉེས་དམིགས་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བ། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རོ་མྱང་བ་དང། ཉེས་
དམིགས་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནས་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དྲི་དང། རོ་དང། རེག་བྱ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རོ་མྱང་བ་དང་

[426A]༄༅། །ཉེས་དམིགས་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རོ་མྱང་བ་དང། ཉེས་
དམིགས་དང། ངེས་པར་འབྱུང་བ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྙམ་མོ་།དེ་དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། །དེ་ཏིང་ངེ་
འཛིན་དེ་ལས་ལངས་ནས་གྲོང་དང། གྲོང་ཁྱེར་དང། གྲོང་རྡལ་དང། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་དུ་འདུག་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་
ཆོས་སྟོན་པ་ན་དེས་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མི་སྐྱེ་བའི་བཟོད་པ་ལ་བཙུད་དོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་
བྲམ་ཟེ་དབང་པོའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་བྲམ་ཟེ་དབང་པོའི་ལྷ་ཞེས་བྱ་
བར་གྱུར་ཏོ། །ངས་སྲོག་ཆགས་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་དག་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་དོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱ། གཞན་དག་ལའང་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ་

[426B] ངས་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་
པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་
འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་སྲོང་གདོལ་བ་ཡིད་འོང་ཞེས་བྱ་བ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་ཞིང་གཟི་བརྗིད་ཆེ་ལ་མཐུ་ཆེ་བ། ལྔ་
མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་གཅིག་པུ་དབེན་པར་སོང་ནས་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་ཞུགས་ཏེ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །ཆོས་འདི་དག་ལ་རིགས་དང་
རུས་སུ་བརྟག་པ་མེད་དེ། ཆོས་ཉིད་ལ་ཆོས་སུ་བརྟག་པ་མེད་ཅིང་ཆོས་མ་ཡིན་པའང་མེད། ཆོས་འདི་དག་ལ་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཀྱིས་བརྟག་པ་མེད་ཅིང་ཡོན་ཏན་མ་
ཡིན་པའང་མེད། གང་དང་གང་དུ་ཆོས་དམིགས་པ་ཉིད་དེ་ཆོས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡོན་ཏན་ནི། གང་ཡིན། ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པ་ནི། གང་ཡིན། གང་འཆི་
བའི་ཚེ་སེམས་འགྱོད་པ་དེ་ནི། ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་ནོ། །གང་འཆི་བའི་ཚེ་སེམས་བདེ་བ་དེ་ནི། ཡོན་ཏན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། མཁས་པས་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ན་

[427A]༄༅། །ལས་དེ་མངོན་པར་འདུ་བྱའོ། །གང་སེམས་བདེ་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི། སྐྲག་པ་མེད་ཅིང་དངངས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྙམ་ནས་
དེའི་ཚེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལངས་ནས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སོང་སྟེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་སྒྲ་དབྱངས་འདི་སྐད་བསྒྲགས་སོ་།མཁས་པ་དག་ནི། མི་
སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་མི་སྐྲག་མི་དངང། དངང་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་།གང་འདི་ལྟར་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དེ་དག་ནི། སྐྲག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །
དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་གང་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ། གང་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་དང། གང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འགག་པ་མེད་དོ། །དེ་ལ་
གང་བཟོད་པར་འདོད་པ་ཕྱོགས་གཅིག་ངེས་པར་ཁས་ལེན་པ་འདི་ནི། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཁྱེད་ཅག་མ་སྐྲག་།མ་དངང། དངང་
པར་མ་བྱེད་ཅིག་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་མ་སྤྱོད་མ་འཇུག་ཅིག་གང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པར་ཁས་ལེན་པ་དེ་ནི་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་
ཡུལ་ཡིན་ནོ། །ངས་ཆོས་དེ་བཤད་པ་ན་སྲོག་ཆགས་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་ཅིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་

[427B] །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་གདོལ་པ་ཡིད་འོང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་
སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་གདོལ་པ་ཡིད་འོང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །ངས་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་དག་མི་སྐྱེ་
བའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་དོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་མ་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་
ཆོས་བསྟན་པར་བྱ། དེའང་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་མང་པོ་དག་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་འཆི་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཆི་བ་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་
ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་
དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་བྲང་སྲོང་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་ཞིང་གཟི་བརྗིད་ཆེ་ལ་མཐུ་ཆེ་བ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ལམ་གྱིས་འདོད་བ་

[428A]༄༅། །རྣམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། འཇིག་རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་
ཏེ༑ བདག་ཅིའི་ཕྱིར་ནགས་ཚལ་ན་དོན་མེད་པར་གནས། གང་བདག་གིས་ནགས་ཚལ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་གསུམ་དུ་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། གང་རླུང་ནད་ཅན་
དེ་དག་ལ་ནགས་ཚལ་གྱི་ཆ་གཅིག་གཞག་པར་བྱ། གང་བད་ཀན་ཅན་དེ་དག་ལ་ཆ་གཉིས་པ་གཞག་པར་བྱ། གང་མཁྲིས་ནད་ཅན་དེ་དག་ལ་ཆ་གསུམ་པ་
གཞག་པར་བྱའོ། །སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་བདག་གིས་ནགས་ཚལ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་བཙལ་བར་བྱ་བ་མཐོང་ནས་རོ་འདི་དག་ནི། སྐྱུར་
བ་དང། ལན་ཚྭ་དང། མངར་བ་དང། ཁ་བ་དང། ཚ་བ་དང་བསྐ་བའོ། །ནགས་ཚལ་ནི། གང་ཡིན། རོར་བརྩི་བ་ནི། གང་ཡིན་སྙམ་མོ། །དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ནགས་
ཚལ་གྱི་ལྷ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་མངོན་པར་སོང་སྟེ། དེའི་རྐང་པ་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ནས་རང་རང་གི་རོ་བརྗོད་དེ། གང་ཤིང་གི་ནག་
ཚལ་གྱི་རོ་སྒྱུར་བ་འཆང་བ་དེ་དག་སྐྱུར་བ་སྨྲའོ། །གང་དག་ལན་ཚྭའི་རོ་འཆང་བ་དེ་དག་ལན་ཚྭའི་རོ་སྨྲའོ། །གང་དག་རོ་ཁ་བ་འཆང་བ་དེ་དག་རོ་ཁ་བ་སྨྲའོ། །

[428B]།གང་དག་རོ་བསྐ་བ་འཆང་བ་དེ་དག་རོ་བསྐ་བ་སྨྲའོ། །གང་དག་རོ་མངར་བ་འཆང་བ་དེ་དག་རོ་མངར་བ་སྨྲའོ། །དེ་འདི་
སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ནགས་ཚལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། རང་རང་གི་རོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སྨྲས་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནད་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་དུ་ཞིག་ཡོད་སྙམ་མོ། །དེ་འདི་
སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནད་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ནི་བཞི་སྟེ། རླུང་ནད་དང། མཁྲིས་ནད་དང། བད་ཀན་དང། འདུས་པའོ། །དེ་བསྡུ་ན། དོན་
གསུམ་སྟེ། རླུང་ནད་དང། མཁྲིས་ནད་དང། བད་ཀན་ནོ། །གང་འདུས་པ་ནི། རླུང་ནད་དང། མཁྲིས་ནད་དང། བད་ཀན་དང་བཅས་པའོ་།དེ་ནགས་ཚལ་གྱི་
སྐྱུར་བ་དང། བསྐ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད། ནགས་ཚལ་གྱི་སྐྱུར་བ་དང། ཁ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་ནགས་
ཚལ་གྱི་སྐྱུར་བ་དང་ཚ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད། ནགས་ཚལ་གྱི་སྐྱུར་བ་དང་ལན་ཚྭའི་རོ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་
ནགས་ཚལ་གྱི་སྐྱུར་བ་དང་མངར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད། ནགས་ཚལ་གྱི་ལན་ཚྭའི་རོ་དང། ཁ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་རྣམ་པར་འབྱེད་

[429A]༄༅། །པར་བྱེད། ནགས་ཚལ་གྱི་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། བསྐ་བ་དང་སྐྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད། ནགས་ཚལ་
གྱི་བསྐ་བ་དང། ལན་ཚྭ་དང། ཁ་བ་དང། ཚ་བ་དང། མངར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་དེ། ནགས་ཚལ་གྱི་རོར་བ་རྩི་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་
རྣམ་པར་འབྱེད་དོ། །དེ་སེམས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཡང་རིག་ནགས་ཚལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡང་རིག་ནས་གསོ་བའི་དཔྱད་ཤེས་པ་སྦྱར་རོ་།དེ་ལ་ནད་པའི་ཕྱོགས་
གསུམ་སྟེ། ངེས་པར་འཆི་བའི་ཆོས་དང། འཚོ་བའི་ཆོས་དང། གསུམ་པ་སྟེ། མ་གསོས་ན་འཆི་བའོ། །དེ་ལ་སྨན་པ་མཁས་པས་གསོ་སྨན་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། འཚོ་
བའི་ཆོས་ལ་མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བས་ཉམ་ཐག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གསོ་སྨན་སྦྱར་བར་བྱ། འཆི་བའི་ཆོས་ལ་ད་ལྟར་གྱི་ཚོར་བས་ཉམ་ཐག་པའི་
ཕྱིར་གསོ་སྨན་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཚོར་བ་བསལ་བས་བདེ་བའི་དུས་བྱེད་པ་གང་གསོས་ན་འཚོ་ལ། མ་གསོས་ན་འཆི་བ་དེ་ལ་སྨན་པས་སྲོག་ལ་ཕན་གདགས་
པའི་ཕྱིར་གསོ་སྨན་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སྙམ་ནས་དེའི་ཚེ་དེ་ནད་པ་གསུམ་དག་ལ་གསོ་སྨན་སྦྱར་བར་བྱེད་དོ། །འཆི་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོར་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་གསོ་སྨན་སྦྱོར་

[429B] འཚོ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྲོག་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་གསོ་སྨན་སྦྱོར་བར་བྱེད། མ་ངེས་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བས་ཉམ་ཐག་པ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྩི་སྨན་
སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་བསལ་བས་དུས་བྱེད་སྙམ་མོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་དྲང་སྲོང་བློ་གྲོས་རྒྱ་
མཚོ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་དྲང་སྲོང་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །
ངས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ཚོར་བ་བསལ་བ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་ཇི་ལྟར་ན་ཚོར་བ་བསལ་ཏེ། བདེ་བས་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་སྙམ་ནས་གསོ་སྨན་སྦྱར་ཏོ། །སེམས་ཅན་
འཚོ་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ཇི་ལྟར་ན་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་འཚོ་བར་འགྱུར་སྙམ་ནས་གསོ་སྨན་སྦྱར། གང་དག་གསོ་སྨན་མ་རྙེད་པར་དུས་བྱེད་པ་དེ་དག་གི་སྲོག་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསོ་སྨན་སྦྱར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་བཤད་པ་ལེ་ལོ་མེད་པར་བྱ། སྲོག་ཀྱང་བཏང་སྟེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་

[430A]༄༅། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤིན་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤིན་ཏུ་བསྟན་པ་ནི། ཐོས་པ་ལ་རྨོངས་པ་མེད་པར་
འགྱུར་རོ། །བམ་པོ་ཉི་ཤུ་གསུམ་པ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་འཆི་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྟོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་
སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་འཆི་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་སེམས་
ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་
སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་གྲངས་མེད། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། གཞལ་དུ་མེད། གཞལ་གྱིས་མི་ལང། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་
འཁོར་བ་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་སྲོང་ཕྱི་མའི་མཐའ་སྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་ཞིང་གཟི་བརྗིད་ཆེ་ལ་མཐུ་ཆེ་བ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ལམ་
གྱིས་འདོད་པ་དག་གི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་གཅིག་པུ་དབེན་པར་སོང་སྟེ་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་ཞུགས་ནས་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་

[430B] ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གང་གིས་འགྲོ་བའི་བྱེ་བྲག་སྣང་སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་ལ་སེམས་ཅན་
རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་སྣ་ཚོགས་དག་བྱུང་བས་ལས་སྣ་ཚོགས་དག་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པར་འགྱུར། ལས་སྣ་ཚོགས་དག་
མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་དག་དང། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ན་དམྱལ་བའི་བྱེ་བྲག་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དག་ན་དུད་འགྲོའི་བྱེ་བྲག་
གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དག་ན་གཤིན་རྗེའི་བྱེ་བྲག་ལྷ་མ་ཡིན་དག་ན་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་བྱེ་བྲག་མི་དག་ལ་མིའི་བྱེ་བྲག་ལྷ་དག་ལ་ལྷའི་བྱེ་བྲག་དག་སྣང་ངོ་སྙམ་
མོ༑ ༑དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་གིས་འགྲོ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བྱེ་བྲག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་རྩི་སྨན་འགའ་ཡོད་དམ་སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སེམས་
ཅན་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་རབ་ཏུ་གནས་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཤིན་ཏུ་བསྐྱེད། ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དེ། དེ་དག་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་
སྣ་ཚོགས་གྲུབ་བོ། །འོ་ན་བདག་གིས་ཆོས་དེ་དག་གི་བདག་གང་ཡིན་ཡོངས་སུ་བཙལ་བར་བྱའོ། །སྙམ་ནས་ཅི་བདག་གཟུགས་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་བདག་གཟུགས་

[431A]༄༅། །སུ་སྣང་ན། གཟུགས་འཕེལ་བ་དང་ཡོངས་སུ་འགྲིབ་པ་ན་གང་གི་ཚེ་བདག་འཕེལ་བ་དང་ཡོངས་སུ་འགྲིབ་པར་མཐོང་བ་ད་ལྟར་ནི། མ་ཡིན་
ཏེ༑ དེ་ལྟ་བས་ན། བདག་གཟུགས་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཚོར་བ་བདག་ཡིན་ན། དེ་གཟུགས་བདེ་བའི་གནས་དག་ལ་བདེ་བར་འགྱུར། ཡིད་མི་བདེ་བའི་
གནས་དག་ལ་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་གནས་དག་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན། བདེ་བའང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་གི་མཚན་
ཉིད་ནི༑ དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བས་ན། ཚོར་བ་བདག་མ་ཡིན་གལ་ཏེ་འདུ་ཤེས་བདག་ཡིན་ན། བདེ་བའི་ཚོར་བ་དག་ལ་བདེ་བ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་
འགྱུར༑ སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དག་ལ་སྡུག་བསྔལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བའང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་དག་ལ་སྡུག་བསྔལ་
ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བའང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི། བདག་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་
པས་དེ་ལྟ་བས་ན། འདུ་ཤེས་བདག་མ་ཡིན། གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་བདག་ཡིན་ན། དེ་དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བ་དང། མི་གཡོ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་

[431B] སྡུག་བསྔལ་དང། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བའང་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ཅི་བདག་དགེ་བའམ། འོན་ཏེ་མི་དགེ་
བའམ༑ འོན་ཏེ་མི་གཡོ་བ། བདག་དེ་ནི། འགྱུར་བར་མི་འདོད་པས་དེ་ལྟ་བས་ན། འདུ་བྱེད་བདག་མ་ཡིན། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདག་ཡིན་ན། ཅིའི་
ཕྱིར་བདེ་བའི་ཚོར་བ་དག་ལ་བདེ་བར་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དག་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་
ཡིན་བདེ་བའང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་དག་ལ་བཏང་སྙོམས་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར། བདག་དེ་ནི། འགྱུར་བར་མི་འདོད་པས་དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་
བདག་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི། བདག་མེད་ཅིང་བདག་གི་བ་མེད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་དག་ལས་
ལས༑ ལས་དག་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གསུམ་པོ་འདིའི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་
ལས་ལངས་ནས་འཁོར་བཞི་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏེ། གྲོགས་པོ་དག་འདི་ལ་བདག་དང་བདག་གི་བ་མེད་དེ། རྐྱེན་དག་ཡོད་ན། འདུ་བྱེད་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་

[432A]༄༅། །ལ༑ རྐྱེན་དག་མེད་ན། འདུ་བྱེད་རྣམས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་དེ་ལྟར་ཆོས་སྟོན་པ་ན་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་
དག་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། །འདིར་འདུ་བྱེད་འདི་དག་ལ་མ་གཏོགས་པར་ཆོས་གང་ཡང་སྐྱེ་བའམ། འཇིག་པའམ། འཆི་བ་མེད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ་
ཉོན་མོངས་པ་དག་ལས་ལས། ལས་དག་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་ནོ་།ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་ངོ་བོ་
ཉིད་དང་བྲལ་བ། ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ཕྱི་
མའི་མཐའ་སྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ཕྱི་མའི་མཐའ་སྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་
པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །ངས་ཉོན་མོངས་པ་དང། ལས་ཀྱི་གཏམ་དེ་ལྟ་བུ་དག་སྨྲས་པ་ན་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་
བོ༑ ༑མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་

[432B]།མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་འཆི་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་
སྤྱོད་པ་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་འཆི་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་
དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱ་ཆེ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་
འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་སྲོང་འཆི་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་ཞིང་གཟི་བརྗིད་ཆེ་ལ་མཐུ་
ཆེ་བ༑ ཕྱི་རོལ་གྱི་ལམ་གྱིས་འདོད་པ་དག་གི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། ལྔ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། ཡིད་ཀྱིས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་དང། འདུས་
བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ན་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །གང་གིས་མི་སྐྱེ་བ་དང། མི་འགག་པའི་ཆོས་གང་ཡང་ཡོད་དམ་སྙམ་མོ། །དེ་འདི་
སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཆོས་གང་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་དེ་འགོག་པར་མི་འགྱུར་ལ། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ལ་ནི། འགོག་པ་མེད་དོ་སྙམ་མོ། །དེ་དེ་ལྟར་ཡང་དག་

[433A]༄༅། །པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་
འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ། །དེ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རབ་ཏུ་གནས་ནས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གང་དང་གང་སྐྱེ་བ་དེ་དང་དེ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཉིད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་
ཅིང་རབ་ཏུ་རྟོག་སྟེ། སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་འགག་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཆོས་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་སྟོན་པར་བྱེད། སེམས་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་བྱེད། སེམས་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་འགོག་པར་བྱེད་དོ་སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་
དུ་སེམས་ཏེ། སེམས་འདིའི་སེམས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སེམས་གཟུགས་མེད་ཅིང་བསྟན་དུ་མེད་པ། སྐྱེ་བ་ན་སེམས་བདག་
ཉིད་མི་ཤེས་ཤིང་འགག་པ་ནའང་སེམས་བདག་ཉིད་མི་ཤེས་ཏེ། སེམས་ཀྱིས་སེམས་དེ་མི་བསྐྱེད། སེམས་ཀྱིས་སེམས་མི་འགོག་པའི་སེམས་འདི་ནི་
སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་འདི་ནི། ཆོས་ཉིད་དེ། སེམས་འགོག་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་འབྱུང་ཞིང་སེམས་

[433B]སེམས་གང་འགོག་པ་ན་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་འདྲ་བར་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ། སྡང་བའི་སེམས་འགོག་པ་དེ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་འདྲ་བར་རབ་ཏུ་འཇུག་གཏི་
མུག་གི་སེམས་འགོག་པ་དེ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་འདྲ་བར་རབ་ཏུ་འཇུག་ཅིང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཆགས་པའམ། སྡང་བ་ཞེས་གདགས་སོ། གང་གི་ཚེ་དེ་ཤེས་པ་དང་རབ་
ཏུ་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེའི་ཚེ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། མི་ལ་ལ་ཞིག་མུན་པར་སྣོད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ན་
ཏིལ་མར་གྱི་མར་མེ་བུས་ན་དེ་སྣང་བ་དེས་སྣོད་དེ་མཐོང་ཞིང་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྣོད་དག་ཀྱང་མཐོང་ངོ། །དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་
ནས་དཀྲིས་པའི་སེམས་འགགས་ཤིང་གང་ཤེས་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་སེམས་སྐྱེ་ན། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །གལ་ཏེ་གནོད་སེམས་
ཀྱི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་སེམས་འགགས་ཤིང་ཤེས་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་སེམས་སྐྱེ་ན། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །གལ་ཏེ་གཏི་མུག་
གིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་སེམས་འགགས་ཤིང་ཤེས་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་སེམས་སྐྱེ་ན། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས་

[434A]༄༅། །ན༑ ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཐོང་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་གིས་སེམས་དེ་རབ་ཏུ་ལྡན་པར་མཐོང་བའི་སེམས་དེའང་མི་
དམིགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་རིག་པ་དང། ང་རྒྱལ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་དེའི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་ཏེ། ཆོས་ངོ་བོ་གང་ཡང་མེད་ན། མི་སྐྱེའོ། །གང་མི་སྐྱེ་བ་དེ་
མི་འགག་གང་མི་སྐྱེ་ཞིང་མི་འགག་པ་དེ་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱར་མེད། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱར་མེད། སྤང་དུ་མེད། བསྒོམ་དུ་མེད་མངོན་སུམ་དུ་བྱར་
མེད་དེ། དེ་ད་ལྟར་གྱི་དུས་ཅི་འདྲ་བ་འདས་པའང་དེ་འདྲའོ་།འདས་པ་ཅི་འདྲ་བ་མ་འོངས་པའང་དེ་འདྲ་སྟེ། དེ་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱར་མེད། ཡོངས་སུ་ཤེས་
པར་བྱར་མེད། སྤང་དུ་མེད། བསྒོམ་དུ་མེད། མངོན་སུམ་དུ་བྱར་མེད་དོ། །གང་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་འདི་ལ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དག་ཕུང་པོ་
དབེན་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་ཚོལ་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ནི། ཕུང་པོ་དག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །སྙམ་ནས་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལངས་ཏེ་རང་བཞིན་དེ་དག་སེམས་ཅན་ལ་
སྟོན་ཏོ༑ ༑གང་སློབ་པ་དེ་ལ་སློབ་པ་དེ་དག་གིས་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བརྙེས་པ། བསྣན་པ་མེད། ཕྲི་བ་མེད་

[434B] བཤིག་པ་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་ན། དེའི་སྐྱེ་བའང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན། མི་སྐྱེ་བའང་མྱ་ངན་ལས་
འདས་པ་ཡིན། འགགས་པའང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན། མ་འགགས་པའང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན། དངོས་པོའང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན། དངོས་
པོ་མེད་པའང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དེ་ལྟར་ཆོས་སྟོན་པ་ན་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་
དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་དྲང་སྲོང་འཆི་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་
ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་དྲང་སྲོང་འཆི་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །ངས་དུས་
གསུམ་མཉམ་པ་དེ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ན་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་དོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པར་བྱ་

[435A]༄༅། །སྟེ༑ དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་སེམས་ཅན་དག་རབ་ཏུ་གཟུད་པར་བྱ། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་སེམས་ཅན་དག་རབ་ཏུ་
བཙུད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་འཆི་བ་
ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་
པའི་བར་དང། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་བདག་གིས་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་བཤད་པར་བྱ་སྙམ་པའི་བར་དུའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་
དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་བྲམ་ཟེ་ཟླ་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང་སྟེ་ཕ་མ་ཤིན་ཏུ་དག་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཆུང་
མའི་སྐྱེ་གནས་མ་བཏང་བ། འདོན་པ། གཞུང་འཛིན་པ། རིག་བྱེད་གསུམ་དང། སྒྲ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པ་དང། ཤེས་གསལ་དང་བཅས་པ་དང་
ཡི་གེ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པ་ལྔ་པ་སྟེ། སྔོན་བྱུང་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པ་ན་པའི་གཞི་ལུང་སྟོན་པ། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་རྒྱུད་དང། སྐྱེས་བུ་ཆེན་

[435B]རིག་པ་གསུམ་གྱི་ཚིག་ལ་བྲི་བ་མེད་པ། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཐོབ་པ་འཛིན་པ། སློང་
མོས་འཚོ་བ། མུ་སྟེགས་གདོལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་ཏུ་སློང་བ། དེ་སློང་མོའི་འཚོ་བས་འཚོ་བར་བྱའོ། །སྙམ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྟོ་འགེངས་པར་བྱེད་དེ་
ཉི་མ་སྟོང་དུ་སྟོན་མོ་བྱེད། ཉི་མ་ཉིས་སྟོང་དང། སུམ་སྟོང་དང། བཞི་སྟོང་དང། ལྔ་སྟོང་དུའང་སྟོན་མོ་བྱེད་དོ། །ཐབས་དེས་ལོ་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་ཟླ་བའི་མཆོད་
སྦྱིན་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་ཤིང་ལོ་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་དུ་གང་ལ་སེམས་རབ་ཏུ་ཉམས་པ་ཡོན་གནས་སུ་ལའང་ཡོངས་སུ་མ་ཞུས་སོ། །དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་
ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་བྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེའི་འདུས་པ་ནི། སྐར་མ་
དང་མཉམ་པར་གྱུར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདུས་པའང་སྐར་མ་དང་མཉམ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་ཟླ་དགའ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་
གི་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་བཀད་སར་ཡ་མཚན་ཅན་ཀུན་ཕལ་ཆེར་འཇུག་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཉན་ཐོས་འབའ་ཞིག་མི་འཇུག་ཅིང་

[436A]༄༅། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའང་མི་འཇུག་ན། གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་དང་
བྲལ་བ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་དེ་བདག་གི་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་བཀད་སར་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་ཅི་ཡོད། དེ་བདག་གི་མཆོད་སྦྱིན་དེ་ལ་
རྟོག་སྟེ༑ མཆོད་སྦྱིན་གྱི་སྐྱོན་གྱི་ཉེས་པ་གང་ཞིག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་མཆོད་
སྦྱིན་གྱི་བཀད་ས་འདིར་མི་འཇུག་སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་
པ་ནི༑ དུས་སུ་ཟ་བ་ཡིན་ལ། བདག་གི་སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་འདི་ནི། གྲུབ་པས་འབྲིམ་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱོན་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་བདག་གི་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་
བཀད་སར་མི་འཇུག་པ་ལྟ་ཞིག་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་ཟླ་དགའ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ནང་པར་སྔར་ལངས་ནས་བྲམ་ཟེ་དང། བྲམ་ཟེ་མོ་རབ་ཏུ་མང་པོ་
དག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་མདུན་དུ་བདར་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ། བྲམ་ཟེའི་ཚོགས་མང་པོས་ཡོངས་

[436B]ཞོན་ཏེ། དེ་བཞོན་པའི་ས་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་དུ་བཞོན་པས་སོང་བ་ནས་བབས་ཏེ། དེ་རྐང་པའི་བར་གྱིས་དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་བ་དང། དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེ་ཤིང་ལྗོན་པ་གཞན་ཞིག་
གི་དྲུང་ན་གནས་ཤིང་བཞུགས་ཏེ་བཟང་ཞིང་མཛེས་ལ་དབང་པོ་དུལ་བ། ཐུགས་དུལ་བ། ཞི་གནས་དུལ་བ་དམ་པ་བརྙེས་པ། ཞི་གནས་དུལ་བ་མཆོག་བརྙེས་པ་
སྦས་པ༑ གླང་པོ་ལྟར་དབང་པོ་ཐུལ་བ། མཚོ་ལྟར་དང་ཞིང་རྙོག་པ་མེད་ལ་རབ་ཏུ་གསལ་བ་གསེར་གྱི་མཆོད་སྡོང་ལྟར་འབར་བ་མཐོང་ངོ། །མཐོང་ནས་ཀྱང་འདི་
སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་བདག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་འདི་དགེ་སློང་གི་ཚོགས་སུ་ཤེས་པ་ནི། བདག་གིས་རྙེད་པ་ངན་
པ་རྙེད་དེ། བཟང་པོ་མ་རྙེད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ནི། ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་གནས་སུ་བཞུགས་པར་བྱ་ཞིང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཞལ་ཟས་
དང། གཟིམས་ཆ་དང། སྙུན་རྐྱེན་གྱི་གསོས་སྨན་གྱི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ཀྱིས་བསྟོད་པར་བྱའོ། །སྙམ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་དྲུང་དུ་སོང་སྟེ། བླ་གོས་ཕྲག་པ་

[437A]༄༅། །གཅིག་ཏུ་གཟར་ནས་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་
དང་བྲལ་བ་དེའི་ཕྱག་གཉིས་ལ་བཟུང་ནས་ཁས་ཡོངས་སུ་གཏུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི། བྲམ་ཟེ་ཟླ་དགའ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ལགས་
སོ༑ ༑བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་ནི། བྲམ་ཟེ་ཟླ་དགའ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ལགས་སོ། །ཞེས་བདག་གི་མིང་དང། རུས་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་གསོལ་
ཅིང། བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་སློང་མ་ལགས་ཏེ། ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་གནས་པ་ལགས་ན། གང་བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་སློང་གི་ཚོགས་སུ་
བགྲངས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ནོངས་པ་འཆགས་སོ། །བདག་ནོངས་པར་གཟུང་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པར་
ཇི་སྲིད་བཞུགས་ཀྱི་བར་དུ་གཟིམས་ཆ་དང། སྙུན་རྐྱེན་གསོས་སྨན་གྱི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་ལ་བདག་
མཆོད་པ་བགྱིད་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་གནང་བར་མཛད་དུ་གསོལ། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་བ་དང། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་

[437B]དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཟླ་དགའ་ཤིན་ཏུ་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་ལྷ་དང། མི་དང། ལྷ་མ་ཡིན་
དང། ཀླུ་དང། གནོད་སྦྱིན་དང། དྲི་ཟ་དང། གང་གཞན་ཡང་ལུས་ཆེན་པོར་འདུག་པ་དག་བདེ་བ་འདོད་དེ། ཟླ་དགའ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། གང་
ཟག་གཅིག་གི་ཕྱིར་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་མི་བཞུགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི། འཇིག་
རྟེན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། སེམས་ཅན་གང་དག་ཟས་དང། མལ་དང། གོས་དང། གནས་རབ་ཏུ་ཉམས་པ་དེ་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ངོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་ལ་དགུང་བདུན་དུ་བདེ་བའི་རིམ་གྲོ་ཐམས་
ཅད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང། དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་བདག་ཡོ་བྱད་ཀུན་གྱིས་མཆོད་པ་བགྱིད་པར་དེ་གནང་པར་མཛད་དུ་གསོལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེས་བྲམ་ཟེ་ཟླ་དགའ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་སླད་དུ་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་པས་གནང་ངོ། །དེ་ནས་བྲམ་ཟེ་

[438A]༄༅། །ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེ་ཅང་མི་གསུང་བར་གྱུར་པས་གནང་བར་རིག་
ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་སྟན་ལས་ལངས་ནས་བདག་གི་གནས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་རང་གི་གཉེན་བསྡུས་སོ།།
དེ་བསྡུས་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །གང་བདག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་དེ་ཞག་
བདུན་དུ་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གདུགས་ཚོད་ལ་སྤྱན་དྲངས་པ་ཁྱེད་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་དེ་ལ་ཁྱེད་ནུས་པ་ཅི་ཡོད་པ་དང། མཐུ་ཅི་ཡོད་པའི་ལུས་
ཀྱིས་འབད་པར་གྱིས་ཤིག་དེ་དག་གིས་ལེགས་སོ། །ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་བྲན་དང། ལས་བྱེད་པ་དང། ཞོ་ཤས་འཚོ་བ་རྣམས་ལ་སྨྲས་པ། གྲོགས་
པོ་དག་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཞག་བདུན་དུ་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱན་དྲངས་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་དེ་ལ་
ཁྱེད་ནུས་པ་ཅི་ཡོད་པ་དང། མཐུ་ཅི་ཡོད་པའི་སྟོབས་གྱིས་འབད་པར་གྱིས་ཤིག་དེ་དག་གིས་ཀྱང་ལེགས་སོ། །ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་མཛའ་བཤེས་དང། བློན་

[438B] གཉེན་དང། སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་དང། བྲན་དང་ལས་བྱེད་པ་དང། ཞོ་ཤས་འཚོ་བ་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་བརྩིགས་
ཏེ༑ གདན་བཤམས་ཤིང་ཡོ་བྱད་དབུལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བཤམས་སོ་།དེ་མཚན་མོ་དེ་འདས་ནས་ཕོ་ཉས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་
འདས་བྲམ་ཟེ་ཟླ་དགའ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའི་དུས་ལ་བབ་ལགས་ཏེ། གང་གི་དུས་ལ་ད་བབ་པར་མཁྱེན་ན་གདུགས་ཚོད་ལགས་སོ་།བཀའ་སྩལ་
པ༑ ཁྱིམ་བདག་སོང་ལ་སྟན་ཤོམས་ཤིག་བཀའ་བཞིན་འཚལ་ཞེས་མི་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་ལྟར་ཉན་ནས་ཟླ་དགའི་དྲུང་དུ་སོང་སྟེ་འདི་སྐད་
ཅེས་སྨྲས་སོ། །བྲམ་ཟེ། གསོལ་ལགས་ཀྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་གདན་ཤོམས་ཤིག་དེར་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་བྱས་ཏེ་ཚུར་དཔག་ཚད་བཅུ་གཉིས་ལ་ཞེང་
དུའང་དཔག་ཚད་བཅུ་གཉིས་པའི་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་བྱས་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ལ་སྨྲས་པ། གྲོགས་པོ་དག་གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་དང་བཅས་པ་སང་གདུགས་
ཚོད་གསོལ་བར་བྱ་བ་ཤེས་པར་མཛོད་ཅིག་ཁྱིམ་བདག་ལེགས་སོ་།ཞེས་སྨྲས་ཏེ་གནང་ངོ། །དེས་གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ལ་སྨྲས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་ཟླ་དགའ་

[439A]༄༅། །དང་བཅས་པ་དེའི་གདན་ཤོམས་ཤིག་བཀའ་བཞིན་འཚལ་ལོ་།ཞེས་གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ཀྱིས་ཟླ་དགའི་ལྟར་ཉན་ནས་ཀུན་ནས་
དཔག་ཚད་བཅུ་གཉིས་སུ་གདན་བཤམས་སོ། །ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་དེའང་སྤོས་ཆུའི་ཆག་ཆག་འདེབས་སོ། །དེས་དྲི་ཟ་རྣམས་ལ་སྨྲས་པ་གྲོགས་པ་དག། བཅོམ་
ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་དེ་གདུགས་ཚོད་གསོལ་པ་ན་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་རོལ་མོའི་སྒྲ་ལོངས་ཤིག་དེས་གྲུལ་བུམ་རྣམས་ལ་སྨྲས་པ། གྲོགས་
པོ་དག་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བླ་བྲེ་བྲེས་པར་གྱིས་ཤིག་དེས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ལ་སྨྲས་པ། གྲོགས་པོ་དག་ཁྱོད་ཀྱིས་རླུང་བསིལ་བ་གཏོང་
བར་བྱས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་གདུགས་ཚོད་གསོལ་བ་ན་ཚ་བར་འགྱུར་བ་མེད་པར་གྱིས་ཤིག་བདག་ཉིད་ཀྱི་
འཁོར་གྱི་ཁམས་ཀླུའི་དབང་པོ་དེའི་རྒྱན་ཀུན་ཏུ་བྲེ་སྟེ། ཀླུའི་ནོར་བུ་དང། མུ་ཏིག་གི་བླ་བྲེས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་གཡོགས་སོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ནང་པར་སྔར་ཆོས་གོས་གསོལ་ལྷུང་བཟེད་བསྣམས་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་བྲམ་ཟེ་ཟླ་དགའ་ཤིང་སཱ་ལ་

[439B]གདན་བཤམས་པ་དེ་ལ་བཞུགས་ཏེ། །གཡོན་རོལ་དུ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ལ་
སོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་བཞུགས་མ་ཐག་ཏུ་ཀླུ་དང། དྲི་ཟ་རྣམས་འདུས་ནས་རོལ་མོའི་སྒྲ་མངོན་པར་རབ་ཏུ་ལེན་ཏོ། །བར་སྣང་ལས་ལྷའི་སྤོས་ཀྱི་ཕྱེ་མ་མངོན་
པར་རབ་ཏུ་འཐོར་རོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཇི་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་
རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པས་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་དེ་ཀུན་ནས་དཔག་ཚད་བརྒྱ་པར་འདུག་ལ་བཻཌཱུརྱའི་ར་བས་བསྐོར་ཅིང་ཤེལ་གྱི་ཁ་
རན་ཡོངས་སུ་བཏགས་སོ། །དེ་ནས་དྲང་སྲོང་ཟླ་དགའ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་བཞུགས་པར་རིག་ནས་བཟའ་བ་
དང། བཅའ་བ་དང། མྱང་བ་ཞིམ་པོ་རབ་ཏུ་མང་བས་ཡང་དག་པར་བྲིམས། ཡང་དག་པར་ཚིམ་པར་བྱས་ཤིང། ལྷའི་རོལ་མོའི་སྒྲ་དག་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་
བླངས༑ ལྷའི་བདུག་སྤོས་དག་གིས་བདུགས་ལ། སྤོས་དག་གིས་གཏོར་ཏོ་།བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་གདུགས་ཚོད་གསོལ་བ་དང་

[440A]༄༅། །གདུགས་ཚོད་གསོལ་བར་རིག་ནས་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་ལ་དཔག་བསམ་གྱི་རས་བཅོས་བུ་ཟུང་གིས་མངོན་པར་
གཡོགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཉི་མ་དང། ཟླ་བ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མཐའི་ལྷའི་བུ་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བའི་བར་དག་གིས་ཡོངས་སུ་གང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་
དྲང་སྲོང་ཟླ་དགའ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་དང་བཅས་པ་གདུགས་ཚོད་གསོལ་བར་རིག་ནས་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆབ་ཕུལ་ཏེ་པུས་མོ་
གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། བདག་གི་སྦྱིན་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་
ལ་སྩལ་བར་བགྱི་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་དེ་ནས་དེའི་ཚེ་
བཅོམ་ལྡན་འདས་དེས་འཛུམ་པ་མཛད་དེ། ཇི་ལྟ་བུའི་འཛུམ་པ་མཛད་པས་ཟླ་བ་དང། ཉི་མ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མཐའི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་བར་ལ་གསེར་
གྱི་འོད་ཀྱི་མདོག་གིས་ཁྱབ་བོ། །དེ་ནས་དྲང་སྲོང་ཟླ་དགའ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་།གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་

[440B]དེ་དག་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་སྐྱེས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་
དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གང་ལགས་པ་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྩལ་བར་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་འཛུམ་པ་མཛད་པ་དེའི་རྒྱུ་གང་
ལགས༑ རྐྱེན་གང་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེས་བྲམ་ཟེ་ཟླ་དགའ་
ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བྲམ་ཟེ། ཇི་ཙམ་དུ་འོད་འདིས་རེག་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་
བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱས་ཏེ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་
སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ས་བོན་དེ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་

[441A]༄༅། །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་ནས་གདན་ལས་བཞེངས་ཏེ་གཤེགས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་
དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྲམ་ཟེ་ཟླ་དགའ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་
བྲམ་ཟེ་ཟླ་དགའ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏོ། །ངས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལུང་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལ་སེམས་རབ་ཏུ་དང་བས་
ཞག་བདུན་དུ་བཀུར་སྟི་བྱས། བླ་མར་བྱས་ཏེ་རྗེད་ཅིང་མཆོད་དོ་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེས་ང་ལུང་མ་བསྟན་ཀྱང་ངའི་སེམས་ཞུམ་པའང་མེད་ལ། ང་བླ་
ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་འཚང་མི་རྒྱའོ། །སྙམ་དུའང་མི་སེམས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་རིམ་གྲོ་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྙོམ་ལས་མེད་པར་བྱའོ། །རིམ་གྲོ་བྱ་བ་ལ་སྙོམ་ལས་མེད་པར་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། མྱུར་དུ་
ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་ངས་སྐྱེ་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་

[441B]སངས་རྒྱས་ནས་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ། སེམས་ཅན་
དག་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཐོས་ནས་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་དང་སྐྱེ་བའང་ཇི་ལྟར་སྟོན་པར་འགྱུར་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་
པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་གྲགས་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཀྱི་
རྒྱལ་པོ་ཆོས་དང་ལྡན་པ། རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ། གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་མཐུ་ཆེ་བ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ལམ་གྱིས་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་མི་ཐམས་ཅད་
ཀྱི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་སྟེ། ཟླ་བ་ཉ་ལ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འདུན་ཁང་དུ་བགྲོ་སྟེ། དེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་བགྲོ་བ་བྱེད་དོ། །
གྲོགས་པོ་དག་གལ་ཏེ་བརྒྱ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ན་ཆོས་གང་དག་སྟོན་པ་ནི། མཛད་
པ་དང་ལྡན་ནོ། །དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་ཏོག་གི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་དང། རྒྱལ་པོ་ཁྱབ་འཇུག་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་དང། རྒྱལ་པོ་ཟླ་བའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་དང། རྒྱལ་པོ་ཐིགས་

[442A]༄༅། །པའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་དང། རྒྱལ་པོ་མེ་ཏོག་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་དང། རྒྱལ་པོ་ཤུགས་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་དང། རྒྱལ་པོ་སྐར་
འོད་ཅེས་བྱ་བ་དང། རྒྱལ་པོ་སྤྲིན་གྱི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་དང། རྒྱལ་པོ་ཟླ་བ་དྲི་མེད་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་དང། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་ཕྲག་དགུ་དག་གསུམ་
ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་འདུན་ཁང་དུ་དོང་སྟེ། གང་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཆོས་བགྲོ་བ་བྱེད་དོ། །གྲོགས་པོ་དག་ཆོས་སྨྲ་བདག་གི་ཕྱོགས་
སུ་བྱ་ཞིང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བདག་གི་མི་བྱ། ཡང་དག་པར་སྨྲ་བ་དག་གི་ཕྱོགས་སུ་བྱ་ཞིང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བ་དག་གི་མི་བྱ། ཞི་བ་སྨྲ་བ་དག་
གི་ཕྱོགས་སུ་བྱ་ཞིང་ཞི་བ་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བ་དག་གི་མི་བྱ་བདེ་ན་པ་སྨྲ་བ་དག་གི་ཕྱོགས་སུ་བྱ་ཞིང་བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བ་དག་གི་མི་བྱ། གྲོགས་པོ་དག་སྟོང་
པ་ཉིད་སྨྲ་བ་དག་གི་ཕྱོགས་སུ་བྱ་ཞིང་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དག་གི་མི་བྱ། གྲོགས་པོ་དག་བདག་མེད་པ་སྨྲ་བ་དག་གི་ཕྱོགས་སུ་བྱ་ཞིང་བདག་
ཏུ་སྨྲ་བ་དག་གི་མི་བྱ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་གསུང་སྟེ། གང་ཟག་མི་གསུང་ངོ། །གྲོགས་པོ་དག་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་

[442B] ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དག་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བར་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ལྷའི་འཁོར་མང་པོ་དག་གིས་སྒྲ་ཆེན་པོ་དང། སྒྲ་གསལ་བར་
སྨྲས་པ༑ གྲོགས་པོ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད། གལ་ཏེ་བདག་དང་བདག་གི་མེད་ན། ལྷའི་འཁོར་འདི་ལས་མངོན་པར་འདུས་
བྱས་པ་གང་གིས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་གནས་སུ་སྐྱེས། ལྷའི་འཁོར་གཞན་གྱིས་སྒྲ་ཆེ་ཞིང་སྒྲ་གསལ་བར་སྨྲས་པ། གྲོགས་པོ་དག་།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་
དག་གི་བསྟན་པ་ལ་སྐུར་པ་མ་འདེབས་ཤིག་ལྟས་ལྔ་དག་བྱུང་ནས་ལྷའི་བུ་དག་འཆི་ཞིང་སྐྱེ་བ་ནི། ཁྱེད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཡིན་ཏེ་ཅི་ལྷའི་བུ་འཆི་བའི་བདག་པོ་
མཐོང་ངམ། བདག་ལ་གནོད་པ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། གང་དུ་བདག་ཅག་ཐམས་ཅད་འདུས་ཀྱང་ལྷའི་བུ་དེ་ལ་གནོད་པ་ལས་ཡོངས་སུ་བསྒྲལ་བར་བྱ་མི་ནུས་ཏེ་
ལྟས་དང་པོ་ལ་བདག་མི་སྣང་ངོ། །ལྟས་གཉིས་པ་དང། གསུམ་པ་དང། བཞི་པ་དང། ལྔ་པ་ལ་བདག་མི་སྣང་ཞིང་འཆི་བར་འདོད་པའི་བདག་མི་སྣང། འཆི་
བ་དང། ཤི་བའི་བདག་མི་སྣང་སྟེ། འདི་ལ་བདག་དང། བདག་གི་མེད་ཅིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། བདག་གམ། བདག་གིས་སྟོང་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་

[443A]༄༅། །ལྡན་འདས་ནི། ཡང་དག་པ་གསུང་པའོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་མེ་ཏོག་གི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་ཕྲག་དགུ་པོ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་
སོ༑ ༑ཁྱེད་ཅག་གཅིག་ཏུ་འདུས་ཤིག་ཀྱེ་མ་ལྷའི་འཁོར་འདི་དག་ནི་མི་མཐུན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་མ་རྟོགས་སོ། །བདག་ཅག་རེ་ཞིག་
ཛམྦུའི་གླིང་ཉིད་དུ་ཆོས་བགྲོ་བ་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་སྟོང་ཞིང་གལ་ཏེ་བདག་དང། བདག་གི་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་བདག་ཅག་ལྷའི་འདུན་
ཁང་དུ་ཆོས་བགྲོ་བར་འདོད་པར་བྱས་ན། ལྷའི་འཁོར་འདི་དག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཞུགས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་དུ་མ་ཡོད་དོ། །ཚུར་ཤོག་
བདག་ཅག་ཛམྦུའི་གླིང་དུ་ཆོས་བགྲོ་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་འཁོར་དེ་དག་ཕྱོགས་ཤིག་ཏུ་དོང་ནས་རྒྱལ་པོ་ཏོག་གི་བློ་གྲོས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཁྱོད་ནི་
ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་པ་ལགས་ཏེ། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐའ་འཁོབ་དང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐའ་འཁོབ་དང། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐའ་འཁོབ་དང། ལྷོ་ཕྱོགས་
ཀྱི་མཐའ་འཁོབ་ཏུ་མ་ལགས་སོ། །ཁྱོད་ནི། མངོན་པར་མཁྱེན་པ་ཆོས་འདིའི་ཚུལ་ལགས་སོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཏོག་གི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་

[443B] །ཁྱེད་ཅག་རེ་ཞིག་ཤར་ཕྱོགས་ནས་རྒྱལ་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ། ནུབ་ཕྱོགས་ནས་རྒྱལ་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ། བྱང་ཕྱོགས་ནས་
རྒྱལ་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ། ལྷོ་ཕྱོགས་ནས་རྒྱལ་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་སྟེ། གང་མཛངས་པ་དང། མཁས་པ་དང། དཔྱོད་པ་དང་རྟབ་རྟབ་པོ་མ་ཡིན་པ་དང། བརྟགས་
པ་མ་ཡིན་པ་དང། འཕྲུལ་པ་མེད་པ་དང། རིངས་པ་མེད་པ་དང་གང་བདག་གི་རྒྱུད་འབྱེད་པར་ནུས་པ་བརྒྱ་ཞིག་ཡང་དག་པར་ཁྲོབས་ཤིག་རྒྱལ་པོ་
དེ་དག་གིས་བཀའ་བཞིན་འཚལ་ཞེས་རྒྱལ་པོ་ཏོག་གི་བློ་གྲོས་དེའི་ལྟར་མཉན་ནས་རྒྱལ་པོ་བརྒྱ་བཀྲབས་སོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཏོག་གི་བློ་གྲོས་རྒྱལ་པོ་བརྒྱ་དང་
ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་བཞིན་དུ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བས་གངས་རིའི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་སོ་།དེར་དེ་དག་གི་འཁོར་གྱི་ཁྱམས་
ལྷས་སྦྲུལ་པ་བྱུང་སྟེ། ལྷའི་རྒྱལ་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དག་དང་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཏོག་གི་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྟན་རྒྱལ་པོ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་གི་
དབུས་སུ་བཤམས་སོ། །དེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷ་དག་གིས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ལས་བྱས་པར་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཏོག་གི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་ཕྱོགས་

[444A]༄༅། །བཅུར་ཕྱག་བྱས་ནས་སྟན་དེ་ལ་འདུག་གོ་རྒྱལ་པོ་དུག་བཅུ་རྩ་དགུ་པོ་དེ་དག་གིས་དེའི་རྐང་པ་ལ་ཕྱག་བྱས་ནས་འཁོར་དུ་འདུག་
གོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷ་དེ་དག་དགའ་ཞིང་མགུལ་ཡིད་རངས་པར་གྱུར་ཏེ། ཛམྦུའི་གླིང་གི་མི་རྣམས་ནི། དམ་པའི་ཆོས་དང་མངོན་དུ་གྱུར་ཏེ། རེ་ཞིག་དམ་པའི་
ཆོས་ནུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྙམ་ནས་དེའི་ཚེ་ལྷ་དེ་དག་ལྷའི་མེ་ཏོག་མནྡཱ་ར་བའི་ཆར་ཕབ་ཅིང་མགུ་བར་གྱུར་ནས་ཇི་ལྟར་འདིར་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པར་འདོད་ནས་
འཁོད་དོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཏོག་གི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་ཉ་གཞན་ཞིག་ལ་སྨྲས་པ། གྲོགས་པོ། གངས་རིའི་རྒྱལ་པོ་འདིའི་རྩེ་མོའི་དབུས་ན་དྲང་སྲོང་དགེ་
བའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་གནས་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་འཁོར་འདུས་པ་དེ་དག་ཁྱོད་མཐོང་བར་འཚལ་ལོ། །ཞེས་དེ་སྤྱན་དྲོངས་ཤིག་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་ཉ་དེས་བཀའ་བཞིན་
འཚལ་ཞེས་རྒྱལ་པོ་དེའི་ལྟར་ཉན་ནས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ལག་དར་བསྐུམ་པ་ལས་བརྐྱང་བའམ་བརྐྱང་བ་ལས་བསྐུམ་
པ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་ཉ་དེ་རྒྱལ་པོའི་འཁོར་དེའི་མདུན་ནས་མི་སྣང་བར་སོང་སྟེ། དྲང་སྲོང་དེའི་རྐང་པའི་དྲུང་དུ་ཕྱིན་ནས་རྐང་པ་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་

[444B] །དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཛིན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེའི་སྒྲ་ཐོས་ཤིང་རང་བཞིན་དེ་དག་ཤེས་ནས་སྙིང་རྗེ་བའི་ཕྱིར་མཆི་
མ་བྱུང་ངོ། །དེའི་མཆི་མ་དེ་དག་གི་རྒྱུན་དང། མཆི་མ་དེ་དག་གི་དྲོད་ཀྱིས་གངས་རིའི་རྒྱལ་པོའི་རྩེ་མོ་ཞུའོ། །དེ་མཆི་མ་དེ་དག་ཕྱིས་ནས་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་ཉ་ལ་འདི་སྐད་
ཅེས་སྨྲས་སོ། །གྲོགས་པོ། གལ་ཏེ་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་མཐོང་བའམ། ཐོས་པའི་སེམས་ཅན་གང་དག་ཡོད་དམ། ཡོད་དོ། །དམ་པའི་ཆོས་གནས་
ཏེ། དམ་པའི་ཆོས་མ་ནུབ་བོ། །ཁྱོད་སོང་ཞིག་ང་ནི། མི་འགྲོའོ་།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་པ་ཞི་བ་བཏང་ནས་འདུ་འཛིར་
འཇུག་མི་ཕོད་དོ། །སྨྲས་པ། གྲོགས་པོ། འདི་ལ་བདག་ཡོད་དོ། །བདག་མེད་དོ། །ཞེས་ལྷ་རྣམས་དང་རྩོད་པ་བྱུང་བ་དེའི་བྱས་པ་འདི་ཁྱོད་ལ་ཚོལ་ལོ། །དེས་
སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་བདག་ཡོད་ན། མི་རྒ། མི་འཆི། མི་ན་བའི་རིགས་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་ལ་སྐྱེ་བའམ། རྒ་བའམ། འཆི་བ་མེད་ཅིང་དེ་སྦྱིན་པ་ལ་
དགའ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན། བདག་མེད་དོ། །དེ་ལ་དེ་སྐད་བསྟན་པས་དེའི་ཆོས་ཀྱི་མིག་ཆོས་རྣམས་ལ་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་ཏེ་རྣམ་པར་དག་

[445A]༄༅། །གོ་དེ་ནས་ཕོ་ཉ་དེ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ལ་ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་ལྟར་རྒྱལ་པོ་དེ་དག་གི་འཁོར་དུ་སོང་ངོ་།དེ་བར་
སྣང་ལས་འོད་བཞིན་དུ་སྒྲ་བྱུང་བ། གྲོགས་པོ་དག་དམ་པའི་ཆོས་གནས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་འབར་རོ། །གང་དག་མངོན་པར་བརྩོན་
པས་ནི༑ དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལས་སྙིང་པོ་ལེན་ཏོ་།མངོན་པར་བརྩོན་པ་མེད་པ་དག་ལ་ནི། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མེད་ཆོས་ཐོས་པ་
མེད༑ དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་མེད་དེ། དེ་མི་བརྩོན་པས་གང་དེ་དག་ཕྱིར་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ། །གང་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ལ་དམ་པའི་ཆོས་གནས་
ཏེ༑ འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི། ཞི་བའོ་
ཞེས་ཤེས་སོ། །དེའི་སྒྲ་དེ་ཕྱོགས་བཅུར་རླུང་གིས་ཁྱེར་རོ། །དེའི་སྒྲ་དེ་ཐོས་ནས་གང་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དེ་དག་ནི། བདག་མེད་པ་ལ་གནས། གང་
བདག་མེད་པར་སྨྲ་བ་དེ་དག་ནི། བྱ་བ་བྱས་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཏོག་གི་བློ་གྲོས་ཀྱི་མཐུའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་

[445B]དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་
ཏོག་གི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །ངས་སྐྱེ་བོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཆོས་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་དོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྒྲས་གོ་བར་བྱས་
ཏེ༑ ཇི་ལྟར་འདིར་སྔོན་གྱི་སྤྱོད་པས་སངས་རྒྱས་ཁྲི་དག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ནས་སྒྲ་དེ་བཏང་ངོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་
དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་བག་ཚ་བ་མེད་པའི་ཤེས་པས་སེངྒེའི་སྒྲ་བསྒྲག་པར་
བྱའོ༑ ༑མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ནས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་བར་དུའང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། མཽངྒལ་གྱི་བུ་
སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་ཟེར་བརྒྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་ངོ་།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཡང་དག་
བར་འདུ་བ་འདིར་རྟག་ཏུ་གནོད་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་པ་དང། འཆགས་པ་དང་བྲལ་ལོ། །འོད་ཟེར་དེ་རེ་རེ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དཔག་ཏུ་

[446A]༄༅། །མེད་པ་དག་བྱུང་སྟེ། དེ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་སྤྲུལ་པ་དེ་དག་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་
མེད་པ་ཇི་ལྟར་མོས་པ་ཇི་ལྟར་མོས་པར་སྤྲུལ་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་བསམ་པ་དེ་ལྟར་སྤྲུལ་པ་དེ་དག་གིས་སེམས་
ཅན་དེ་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་
གྱུར་ཏེ༑ ཐམས་ཅད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སྤྲུལ་པ་དག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དཔག་ཏུ་
མེད་པར་བཞུགས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་སྨིན་པར་མཛད་དོ། །དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་རིམ་གྲོ་བ་དགེ་སློང་མིག་
ཉམས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་གང་གིས་སེམས་ཅན་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་
ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་ལ་མཁས་སོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པ་དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཆོས་བསྟན་

[446B] །སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་དེའི་རིམ་གྲོ་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་
གྱུར་ཏོ༑ ༑མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རིམ་གྲོ་བ་དགེ་སློང་མིག་ཉམས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་
ན༑ ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དགེ་སློང་མིག་ཉམས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །ངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་ཆོས་བསྟན་པ་
ཐོས་ནས་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལ་བཙུད་དོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་
ཆོས་བསྟན་པ་དག་དང་ཕྲད་པར་བྱས་ནས་སེར་སྣ་མེད་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་མཉན་པར་བྱ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྨིན་
བར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་
བསྟན་པའི་བར་དུའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་མཐའ་ཡས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་

[447A]༄༅། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་དུ་བྱུང་ངོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་གྱི་སྦྱོར་བ་
ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སེམས་ཅན་གཡོ་མེད་པ། སྒྱུ་མེད་པ། དྲང་པོའི་རང་བཞིན་ཅན། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་ཁ་ན་མཐོ་བ་ལ་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་རྣམས་ཀྱིས་
གང་ངོ། །དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟི་བརྗིད་དྲག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་རྣམས་ཀྱི་
གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། ཐབས་མཁས་པ་དང་ལྡན་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་མཁས་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་མཁས་པ་སེམས་ཅན་
རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་དུས་ལ་མཁས་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དེ་དང་འཚམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་མཁས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་
མེད་པ་དང་ལྡན་ནོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟི་བརྗིད་དྲག་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་མཐའ་ཡས་དེ་ལ་བལྟས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནས་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་རྒྱུ་ཞིང་སོང་ངོ། །དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གང་དུ་རྐང་པ་བཞག་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སེམས་ཅན་དག་སངས་རྒྱས་བྱུང་བར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་

[447B] །བདུད་ཀྱི་གནས་དག་ནི། སྤ་བཀོང་བར་གྱུར་ཅིང་ལྷའི་གནས་དག་ནི། རབ་ཏུ་དགའ་བར་གྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འོད་
གསེར་གྱི་མདོག་གིས་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་སྣང་བ་འདི་དག་ཕྱོགས་གང་ནས་འོངས་ཞེས་ཡ་མཚན་དུ་གྱུར་ཏོ། །དེ་
ནས་བར་སྣང་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྣང་བས་ཁྱབ་སྟེ། གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བར་འདོད་པ་དེ་
དག་ཐལ་མོ་སྦྱོར་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བར་སྨྲོས་ཤིག་དང། དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་ངོ། །ཞེས་སྒྲ་བྱུང་ངོ། །དེ་ནས་སེམས་ཅན་
དེ་དག་གིས་སྒྲ་དེ་ཐོས་ནས་བར་སྣང་ལ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ཅག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྲོད་ཅིག་ཅེས་སྒྲ་ཕྱུང་ངོ། །དེ་དག་ལ་
དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་དག་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏེ། སེམས་ཅན་རེ་རེས་སྤྲུལ་པ་རེ་རེ་ཡང་དག་པར་ཤེས་ཀྱི། སྤྲུལ་པ་གཞན་ནི་
མ་མཐོང་ངོ། །དེའི་ཉི་མ་གཅིག་གི་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྣང་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་

[448A]༄༅། །ཏུ་མེད་པ་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་མཐའ་ཡས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟི་བརྗིད་
དྲག་པའི་མཐུ་དང། སྟོབས་དང། བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་པར་མཛད་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟི་བརྗིད་དྲག་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་
ཀྱི་བུ༑ སོང་ལ་ངའི་འོད་ཀྱི་རྗེས་སྙོགས་ཤིག་གང་དུ་ངའི་འོད་གནས་པར་མཐོང་བ་དེ་ཙམ་དུ་ངའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་དེ་ནས་དེའི་
ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱི་འོད་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་བཏང་ངོ། །དེ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འོད་དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་སོང་ངོ། །དེ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་འོད་
དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་སོང་ཡང་འོད་དེའི་གནས་མ་མཐོང་ངོ། །དེ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་སོང་བས་ལུས་སྙོམ་ཞིང་སྒྱིད་ལུག་གོ་དེ་ནས་བར་སྣང་ལས་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་བྱུང་ནས་དེ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ངལ་བའི་རྒྱུ་ཡིད་ལ་མ་བྱེད་ཅིག་སྒྱིད་ལུག་པར་མ་བྱེད་པར་རེ་ཞིག་ཅུང་ཞིག་གི་རིང་དུ་སོང་ཞིག་
དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་མཐའ་ཡས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པ་མངོན་

[448B] དེ་ལྟ་བུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པས་དེའི་ལུས་ཀྱི་ངལ་བ་བསལ་ནས་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་སངས་
རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཡང་དག་པར་འདུས་སོ། །དེའང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་སོང་བ་དང། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་ཤིང་ལྗོན་པ་ཞིག་མཐོང་སྟེ། དེའི་ཕ་རོལ་ན་འོད་
མཐོང་ངོ། །དེ་དེའི་ཚེ་བླ་གོས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གཟར་ཏེ་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འོད་མཐའ་ཡས་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་
བཅད་དེ་གསོལ་པ། ཐུགས་ལ་དྲི་མ་བྲལ་ཞིང་སྦྱོར་བ་སྤངས་།ཁྱོད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀུན་ཐུགས་སུ་ཆུད། །འདྲེན་པ་ཁྱོད་ཀྱི་འོད་ནི་ཅི་འདྲ་བ། །འདི་ལ་
ཡུལ་གྱི་མཐའ་འདི་རྗེས་སུ་འཇུག་དེའི་ཚེ་བར་སྣང་ལས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དེར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་
གཟུགས་བྱུང་སྟེ། དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟི་བརྗིད་དྲག་པ་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཀའ་སྩལ་པ། གང་དག་ང་ཡི་རྐང་པའི་དྲུང་འདུག་དང། །གང་དག་ཡུལ་
འདི་ཡིན་ནི་མཐར་འདུག་པ། །ཐམས་ཅད་ང་ཡི་སྒྲ་དག་ཐོས་འགྱུར་ཏེ། །འདི་ཡི་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་འགྱུར། །སྟོབས་བཅུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ནི་མ་འདྲེས་

[449A]༄༅། །པ༑ ༑བརྟན་པ་འདི་དག་སྲོག་ཆགས་ཀུན་ལ་བདེན། །ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡུལ་གྱི་དངོས་དང་བཟོ། །དེ་བཞིན་ཡུལ་གྱི་ཚིག་
དག་ཀུན་ཤེས་སོ། །རྒྱལ་བ་ང་ཡི་ཞིང་འདིར་སེམས་ཅན་དག་ཚིག་འདི་ཐོས་ནས་དད་པར་མི་འགྱུར་མེད། །ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པའི་ས་ལ་གནས། །དེ་
དག་རྒྱལ་བའི་ཆོས་ལས་ལྡོག་མི་འགྱུར། །གང་དག་ཉན་ཐོས་ལྷན་ཅིག་ཐུན་མོང་བའི། །དེ་དག་མ་ཡིན་འདི་ནི་རྣམ་འདྲེན་ཆོས། །རྒྱལ་སྲས་གང་ལ་རབ་
ཏུ་སེམས་དང་བ། །བདུད་ཀྱི་སྐྱོན་བཅོམ་བྱང་ཆུབ་རེག་པར་འགྱུར་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟི་
བརྗིད་དྲག་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟི་བརྗིད་
དྲག་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །ངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་འོད་དང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ཏོ་།ངས་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་མཐུས་ངས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཚིགས་སུ་

[449B] །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཕའི་སྟོབས་ཀྱི་གོ་ཆ་བགོ་བར་བྱ། དེ་བཞིན་གཤེགས་
པའི་བཀའ་ལའང་ཐེ་ཚོམ་མེད་ཅིང་སོམ་ཉི་མེད་པར་བྱའོ། །བམ་པོ་ཉི་ཤུ་བཞི་པ། མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་
བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་
པར་སངས་རྒྱས་པ་ནས་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་པའི་བར་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་
གྱི་བུ༑ སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་རོལ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་
བ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དགེ་བའི་མིག་ཅེས་བྱ་བ་བྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེར་བྱང་ཆུབ་
སེམས་དཔའ་མཐའ་ཡས་ཤུགས་འཆང་ཞེས་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འབུམ་ཕྲག་བདུན་གྱི་གཙོ་བོ་བྱེད་པ། སྦྱིན་པ་དང། ཚུལ་ཁྲིམས་དང། བཟོད་པ་དང་

[450A]༄༅། །བརྩོན་འགྲུས་དང། བསམ་གཏན་དང། ཤེས་རབ་དང། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགྲོ་
བ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་དེའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་དེ་དག་ཆམ་དུ་འབེབས་སོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའམ། ཉན་
ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལའང་རིམ་གྲོ་བྱེད་དེ། མཐོང་བའི་ཆོས་དེ་ལ་བདེ་བར་ངས་པ་དག་
གིས་གནས་སོ། །དེའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཁྲི་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་བར་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྤྲུལ་པ་
གཏོང་སྟེ། སྤྲུལ་པ་དེ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དེ། ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགྲོ་བ་ཐམས་
ཅད་ལས་འདས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐའ་ཡས་ཤུགས་འཆང་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཁྲི་ཕྲག་
དཔག་ཏུ་མེད་པ་འདི་ནི། ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་

[450B] ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་རིས་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང། ཇི་ལྟར་མི་ཁོམ་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་
སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་ནུས་སམ། དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐའ་ཡས་ཤུགས་
འཆང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་བགྱི་བ་
ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་རྡོ་ཐོགས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ། ནུས་སམ། རིགས་ཀྱི་བུ། ད་ལྟར་གྱི་སྐྱེ་རྒུ་ཚེ་རིང་བ་ཚེའི་
ཚད་བསྐལ་པ་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་དེ། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལེ་ལོ་ཀུན་ཡོད་པ་ཚེའི་ངོ་བོ་གཅིག་ཐོབ་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་
སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདིས་སངས་རྒྱས་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ངའི་མིག་གིས་མཐོང་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་སྤྱད་པ་ཡོངས་སུ་
སྤྱད་དེ༑ དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སངས་རྒྱས་མང་པོས་ཡོངས་སུ་མ་བཏུལ་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་

[451A]༄༅། །མང་པོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་དོ། །ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདིར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཉེ་བར་བྱུང་
བ་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡང་མེད་དོ་།རིགས་ཀྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ཡོངས་
སུ་སྨིན་པ་དང། ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱ་བར་ངེས་པ་སྐྱེད་ཅིག་།རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱེད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་
བསྐྱེད༑ ཤེས་རབ་རྣོ་བ་སྙིང་རྗེ་མཚུངས་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་ན། ཁྱོད་ཀྱི་ཚེ་གཅིག་པོ་འདིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་ནུས་སམ། དེ་སྐད་
ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐའ་ཡས་ཤུགས་འཆང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་དེ་ལ་འདི་སྐད་
ཅེས་གསོལ་ཏོ། །གལ་ཏེ་བདག་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཀའ་སྩལ་ན་གང་བདག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གློ་བ་
བརྩེ་བར་བཟུང་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་བཞིན་དུ་བསྐལ་པ་གྲངས་མ་མཆིས་པར་མེ་མ་མུར་གྱི་འོབས་དུ་བ་མ་མཆིས་པར་མཆིས་པ་དེའང་སྤྲོའོ། །དེ་སྐད་

[451B] དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་དེ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་
ལས་འདས་སོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐའ་ཡས་ཤུགས་འཆང་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་སྐུ་གདུང་རྒྱ་ཆེར་བྱས་ནས་མཆོད་པ་བྱས་སོ། །དེ་བཞིན་
གཤེགས་པའི་བཀའ་དེ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་བརྩེ་བར་བཟུང་ནས་སྤྲུལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་
སྤྲུལ་ཏོ༑ ༑དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་མེ་ཏོག་བཞིན་ཀུན་ཏུ་བཀང་ནས་དེ་ཚེའི་འདུ་བྱེད་བཏང་ངོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་
ཁྱོད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐའ་ཡས་ཤུགས་འཆང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་
དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐའ་ཡས་ཤུགས་འཆང་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །ངས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་མེ་ཏོག་
བཞིན་ཀུན་ཏུ་བཀང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་ཡང་དག་པར་སྤེལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་རྒྱ་ཆེར་བྱས་ཏེ་མཆོད་པ་བྱས་ནས་དུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་

[452A]༄༅། །གྱི་བུ༑ དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་མི་གཅད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱས་ནས་ཕྱིས་བྱང་
ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་འདོད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་
པ་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་འདོད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་
དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་
པའི་དུས་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་མཛངས་ཤིང་གསལ་ལ་ཡིད་
གཞུངས་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོའི་ཚོགས་རྟོག་པ་ལ་མཁས་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། སེམས་ཅན་གང་དག་གཟུགས་ལ་མོས་པ་དེ་དག་གི་གཟུགས་
ལ་འདོད་ཆགས་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བུ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས། དེ་སེམས་ཅན་འདི་དག་གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་པས་ཡོངས་སུ་གདུངས་ཤིང་གཟུགས་

[452B] །དེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་སྤོང་བའི་ཐབས་སེམས་ཏེ། ཐབས་གང་གིས་སེམས་ཅན་དེ་
དག་གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་མ་སྐྱེས་པ་མི་བསྐྱེད་པ་དང། སྐྱེས་པའང་སྤོང་བར་འགྱུར། སེམས་ཅན་འདི་དག་གཟུགས་ལ་འདོད་ཆགས་པས་ཤིན་ཏུ་གདུངས་
འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྲེགས་པའི་སེམས་དེས་འཆི་བའི་དུས་བྱས་ཤིང་དེ་དག་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་མ་གྱུར་ཅིག་འདོད་ཆགས་ཀྱི་མེ་དེས་
ཤིན་ཏུ་གདུངས། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པའི་མེས་གདུངས་ཏེ། དེ་དག་ཤིན་ཏུ་གདུང་བ་གཉིས་ཀྱིས་འཆིང་བའི་ཞགས་པ་ལས་མི་འགྲོལ་ལོ། །
སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནོད་པས་སྐྱེ་བ་ནའང་འབྲེལ། འཆི་བ་ནའང་འབྲེལ། འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བ་ནའང་འབྲེལ་ཏོ། །སྙམ་ནས་དེ་ཐབས་
ཚོལ་བ་ན་འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་འཇལ་ཏེ། བྱིས་པ་དག་རྟོག་པའི་དབང་གིས་གཙང་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་འཆིང་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བ་ཁ་དོག་ཙམ་
གཉིས་པ་ཙམ་མོ། །དེའང་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ན། མི་གཙང་བ་ཉིད་དེ་འདི་ལ་གཙང་བ་ཉིད་གང་ཡང་མེད་དོ། །མགལ་མེ་བསྐོར་བ་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ལོག་པར་

[453A]༄༅། །འཛིན་པས་འདོད་ཆགས་འཇུག་པ་གཙང་བར་འབྲེལ་པ་དེ་ཤིན་ཏུ་འཛིན་ཏོ། །དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་ནའང་འབྲེལ། རྒ་བ་ནའང་འབྲེལ་
འཆི་བ་ནའང་འབྲེལ་བར་བྱེད་དོ། །འཁོར་བར་ཤིན་ཏུ་རྒྱུག་པ་དག་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་ཤེས་སོ། །སྙམ་ནས་དེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་གང་མི་གཙང་བ་ཡང་
དང་ཡང་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་དེ་དག་གི་མི་གཙང་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ན་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་
མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་གཙང་བར་འདུ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་མི་གཙང་བའི་བློར་ཞུགས། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་
ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མི་གཙང་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བཟློག་ནས་འདོད་པ་དག་གིས་འདོད་
ཆགས་དང་བྲལ་ནས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་
རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་སེམས་

[453B]གྱུར་ཏོ། །ངས་སྲོག་ཆགས་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མི་གཙང་བའི་འདུས་ཤེས་ཀྱིས་བཟློག་ནས་ཚངས་
པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་བསྐྱེད་དོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་
ལྡོག་པར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། དེ་བཞིན་
དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལའང་བསྟན་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤིང། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལའང་རབ་
ཏུ་སྟོན་པ་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་འདོད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་
འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་བར་དང། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་
པའི་བར་དུའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་སྲོང་ཆོས་ལ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ། གཟི་

[454A]༄༅། །བརྗིད་ཆེ་བ། མཐུ་ཆེ་བ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ལམ་གྱིས་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་འདོད་པའི་
ཟག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྣང་བ་ལྟར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་
འཁོར་གྱི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཐོང་བ་མེད་པ་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་མཐོང་བའང་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་
ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་གང་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་སྤང་བར་མི་བྱ། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་མི་བྱ། བསྒོམ་པར་མི་བྱ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱ་བ་
ཡིན་ན༑ འདི་ལྟར་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་དོན་དུ་གཉེར་བ་དེ་དག་དེའི་རྣམ་པ་ལ་སྤྱོད་པར་སྣང་ངོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་
དཔེར་ན། མེ་ལོང་གི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་བརྟགས་ན། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་
ལའང་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྣང་བ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་ཐོབ་བོ། །དེ་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་བཟོད་པ་དེ་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་དོ། །མཽངྒལ་

[454B] དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ཆོས་ལ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་
ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ཆོས་ལ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ་།ངས་དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་དག་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྣང་བ་ལྟ་བུའི་
ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་དོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་
ན༑ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྣང་བ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་གཞུག་པར་བྱའོ། །མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྣང་བ་ལྟ་བུའི་ཆོས་
རྣམས་ལ་སེམས་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་
འདོད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་བར་དང། དེ་བཞིན་དུ་
རྒྱ་ཆེར་སྦྱར་རོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་སྲོང་ཨུད་ཛྱ་དཏྟ་ཞེས་བྱ་

[455A]༄༅། །བ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ། གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ། མཐུ་ཆེ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་བདག་གིས་ཆོས་རྟོགས་
བའི་ཆོས་དེ་དག་ལས་ཆོས་མངོན་པར་བྱུང་བའམ། ཆོས་གྱ་ནོམ་པའི་ཆོས་གཞན་གང་ཡང་ཡོད་དམ་སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་བདག་
གིས་ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་དག་ནི། འགོག་པའི་ཆོས་སོ། །ཆོས་གང་འགོག་པ་མེད་པའི་ཆོས་དེ་གོང་དུ་ཆེས་མངོན་པར་བྱུང་བ་དང། ཆེས་གྱ་ནོམ་སྣང་བར་
འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཆོས་གང་དག་སྐྱེས་པ་དེ་དག་ནི། འགོག་པའི་ཆོས་ཡིན་ལ། གང་སྐྱེས་པ་མེད་པ་དེ་དག་ནི། འགོག་པ་
མེད་པའི་ཆོས་སོ་སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཆོས་གང་སྐྱེས་པ་མེད་པ་དེ་གང་ཡིན། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་
ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །
དེ་ལྟ་བས་ན། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། མ་སྐྱེས་པའོ། །དེ་དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་སྐྱེས་སོ། །དེས་

[455B]དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་རབ་ཏུ་བཙུད་དོ། །དོན་ཀྱང་འཛིན་དུ་བཅུག་གོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་
དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ཨུད་ཛྱ་དཏྟ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བསྟ་ལྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་
ཨུད་ཛྱ་ད་ཏྟ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །ངས་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་ཅིང། དོན་དམ་པའང་
འཛིན་དུ་བཅུག་གོ་མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱའོ། །མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་
པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་
བུ༑ ངས་འདོད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་པའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ནས་མངོན་པར་འདུས་
བྱས་པའི་བར་དུའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས། དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་སྲོང་ལྷག་མཐོང་སྤྱད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་ཞིང་གཟི་

[456A]༄༅། །བརྗིད་ཆེ་ལ་མཐུ་ཆེ་བ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ལམ་གྱིས་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་
ཏེ༑ འདོད་པའི་ཟག་པ་འབྱུང་བ་གང་ཡོད། གང་མེད་ན་མི་འབྱུང་ངོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འབྱུང་བ་ནི། ཡུལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་
ཏེ༑ ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པས་མི་འབྱུང་ངོ། །འདོད་པའི་ཟག་པ་འགོག་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་འདི་ནི། ལམ་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། །དེ་དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་
ལ་བྱེད་པ་ན་འདོད་པའི་ཟག་པ་བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་ལམ་བསྐྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ལམ་འདིས་འདོད་པའི་ཟག་པ་འགགས་ནས་མི་སྐྱེ་བ་དེ་
བཞིན་དུ་ལམ་འདིས་ཟག་པ་ཐམས་ཅད་འགགས་ཏེ་མི་སྐྱེའོ། །དེ་དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཐོབ་བོ་།མངོན་པར་ཤེས་པ་
ལྔ་ཐོབ་ནས་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་མང་པོ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་དོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ལྷག་མཐོང་
སྤྱད་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ལྷག་མཐོང་སྤྱད་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ།།

[456B]པ་ལྔ་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་དོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་
ཡང་གང་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ལམ་དེ་དག་ལ་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ། བསྒོམ་པར་བྱ། མང་དུ་བྱའོ། །མངོན་
པར་ཤེས་པ་ལྔ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕན་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་སྲིད་པའི་ཟག་པ་
ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ནས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་བར་དང། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་
བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་སྲོང་སྲིད་པ་ལ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་ཞིང་གཟི་བརྗིད་ཆེ་ལ་
མཐུ་ཆེ་བ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ལམ་གྱིས་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། སྲིད་པ་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པར་འདུ་ཤེས། མི་རྟག་པར་འདུ་
ཤེས༑ སྡུག་བསྔལ་བར་འདུ་ཤེས། ཉེས་དམིགས་སུ་འདུ་ཤེས། སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ངན་པ་དང། ཟག་པ་དང། དབུགས་དབྱུང་བ་མེད་པ་དང། ཡོངས་

[457A]༄༅། །སུ་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། སྲིད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི། སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་
ཞེ་ན༑ འདི་ལྟར་གང་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི། སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དང་མི་མཐུན་པ་བདེ་བ་འདོད་ན་
སེམས་ཅན་གང་སྲིད་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་ལ་མངོན་པར་དགའ་སྟེ། དེ་དག་བདེ་བ་ཡང་དག་པར་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་
ཞེ་ན༑ སྡུག་བསྔལ་འདིའི་ཀུན་འབྱུང་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་མི་འབྱུང་ན། སྡུག་བསྔལ་དེ་མེད་དོ་སྙམ་མོ། །དེ་དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་
ལ་བྱེད་པ་ན་སྲིད་པ་ལ་ཡིད་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་སྲིད་པ་ལ་ཡིད་བྱུང་ནས་སྲིད་པ་ལ་གནས་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྲིད་
པ་ལ་མི་གནས་པའི་ཤེས་པ་འདི་ནི། མཆོག་དང། གཙོ་བོ་དང། ཕུལ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས། དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལངས་ནས་སྒྲ་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ། །
སྲིད་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་བའོ། །སྲིད་པ་ལ་མི་གནས་པ་ནི། བདེ་བའོ། །ཞེས་སྒྲ་དབྱངས་བསྒྲགས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན། སྲིད་པ་ནི་མི་རྟག་པ་འདུས་བྱས་

[457B] །དེ་དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་གནས་མེད་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། །ཇི་ཙམ་དུ་སེམས་ཅན་
གནས་མེད་པའི་སྒྲ་ཐོས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་ཏོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་
སེམས༑ དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་སྲིད་པ་ལ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེར་གྱུར་ཏོ། །ངས་
སྲོག་ཆགས་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་དག་གནས་མེད་པའི་སྒྲ་ཐོས་པར་བྱས་ཤིང་བླ་ན་མེད་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་བྱས་
སོ༑ ༑མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྲིད་པ་གནས་མེད་པ་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱ། གཞན་དག་ལའང་སྲིད་པ་གནས་མེད་པའི་བསྔགས་པ་
བརྗོད་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་སྲིད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་བར་དང། དེ་
བཞིན་དུ་བདག་གིས་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྦྱར་རོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་སྲོང་སྲིད་པ་

[458A]༄༅། །ཞི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནས་མཐུ་ཆེ་བའི་བར་དང། ཕྱི་རོལ་གྱི་ལམ་གྱིས་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། སྲིད་པ་དོན་
དུ་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་ནས་དྲང་སྲོང་སྲིད་པ་ཞི་བྱེད་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སྲིད་པ་ཞི་བ་ཡོད་པ་འདི་ནི། བདག་ལ་ལེགས་ན། སྲིད་
པ་ཞི་བ་དེའང་མི་ཤེས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན། སྲིད་པ་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་འཇིག་རྟེན་ན་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེ་སྲིད་པ་ཞི་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་
ཏུ་ཤེས་པ་སུ་ཡོད་སྙམ་མོ། །དེའི་ཚེ་དྲང་སྲོང་སྲིད་པ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བས་སྲིད་པ་ཞི་བྱེད་དེ་ལམ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་སེམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་
ཏུ་ཤེས་ན། གཞན་དག་ལ་མི་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་འདིར་སྲིད་པའི་འདུ་འཛིའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དྲང་སྲོང་སྲིད་པ་ཞི་
བྱེད་དེས་དྲང་སྲོང་སྲིད་པ་རྟོགས་པ་སྲིད་པའི་འདུ་འཛིའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལོ། །ཞེས་ཐོས་ནས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །གང་སྲིད་པའི་འདུ་འཛིའི་འདོད་
ཆགས་དང་བྲལ་བ་དེ་བདེ་བ་ཡིན་ན། སྲིད་པའི་འདུ་འཛི་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་གང་ཡིན། སྲིད་པའི་རང་བཞིན་ཉོན་མོངས་པའི་འདུ་འཛི་གང་ཡིན་པ་དེ་སྲིད་པའི་

[458B] དེའང་མཁས་པ་དག་གིས་སྨད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས། དེ་མཁས་པ་དེ་དག་གི་ཚུལ་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྗེས་སུ་ཐོབ་བོ། །
དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལངས་ནས་སྒྲ་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ། །ཀྱེ་མ་འདུ་འཛིའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི། བདེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྒྲ་དབྱངས་རྗེས་སུ་བསྒྲགས་སོ། །
དེའི་སྒྲ་དེའང་ཕྱོགས་བཞིར་རླུང་གིས་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཁྱེར་རོ། །སྲོག་ཆགས་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་དག་གིས་སྒྲ་ཐོས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། དྲང་སྲོང་སྲིད་པ་ཞི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་
པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་སྲིད་པ་ཞི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །ངའི་སྒྲ་དེས་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་
དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འདུ་འཛི་རྣམ་པར་སྨད་
པར་བྱའོ། །འདུ་འཛི་རྣམ་པར་སྨད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །མཽངྒལ་

[459A]༄༅། །གྱི་བུ༑ ངས་སྲིད་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། མངོན་པར་འདུས་
བྱས་པའི་བར་དུའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་སྲོང་ཤེས་པ་དཔའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་
འཇིགས་པ་མེད་པར་བསྟན་བཅོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་བློ་ཤིན་ཏུ་གནས་པ། བསྟན་བཅོས་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བསླབ་པ་
ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཟག་པ་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་ན། འགོག་པར་ངེས་སོ། །འདི་ནི། གནད་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོ་འགོག་པ་དང། ཁམས་འགོག་
པ་དང། སྐྱེ་མཆེད་འགོག་པ་དང། དབང་པོ་འགོག་པ་དང། བདེན་པ་འགོག་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་གང་ལ་སློབ་པ་དེ་དག་ཕུང་པོ་འགོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་
ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཁམས་དང། དབང་པོ་དང། བདེན་པ་འགོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གནད་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་
འདི་ནི༑ མཁས་པའི་བྱ་བ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོའི་གནད་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་དང། དབང་པོ་དང། བདེན་པའི་གནད་དོ། །སྒོ་

[459B]ཏུ་འཇུག་ལས་དག་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །གནད་བཅོམ་ན། ཉོན་མོངས་པ་འཇུག་པར་མི་
བྱེད་དེ༑ དེ་ལྟར་སྲིད་པའི་ལུགས་འདི་ཤིན་ཏུ་བཅད་པར་འགྱུར་རོ་།སྙམ་ནས་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལངས་ནས་ཀྱི་མ་གནད་འདི་བཅོམ་ན་བདེའོ། །ཞེས་ཆེད་
དུ་བརྗོད་པ་འདི་ལན་གསུམ་བརྗོད་དོ། །དེའི་སྒྲ་དེ་ཕྱོགས་བཞིར་རླུང་གིས་ཐོགས་པ་མེད་པར་སོང་ངོ། །སྲོག་ཆགས་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་སྒྲ་དེ་ཐོས་ནས་
གནད་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་སོ། །གནད་གཞོམ་པ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །
མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲངས་རོང་ཤེས་པ་དཔའ་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་
བལྟ་སྟེ༑ ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ཤེས་པ་དཔའ་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །ངས་སྲོག་ཆགས་ཁྲི་ཕྲག་ཏུ་མེད་པ་དེ་དག་གནད་གཞོམ་པའི་སྒྲ་ཐོས་པར་
བྱས་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཉོན་མོངས་པའི་གནད་གཞོམ་པ་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་

[460A]༄༅། །གྱི་བུ་ངས་སྲིད་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་
ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱ་ཆེ་བ་སྣ་ཚོགས་
དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པའི་བར་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཚེས་ཕ་
རོལ་ན་རྒྱལ་པོ་དྲང་སྲོང་ཀུན་ཏུ་མིག་ཅེས་བྱ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ་།དེ་སྒོ་གང་དང་གང་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ལྟ་བར་བྱེད་པ་དེ་དང་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྣམ་པར་ལྟ་བར་
བྱེད་དོ༑ ༑དེ་ཙམ་གྱི་ནང་དུ་གནས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བཟོའི་ལས་ཀྱི་གནས་རྩོམ་པ་རྣམ་པར་སེམས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གང་ཅུང་ཟད་ཕན་པ་
བྱེད་པ་དང། དབུལ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉེན་པ་དང། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉེན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་སྟེ། མི་དགེ་བ་བྱེད་པ་དང་
ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དགེ་བ་བྱེད་པ་དང། མི་དགེ་བ་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དང། ཡི་དྭགས་སུ་འགྲོའོ། །ཟག་པ་

[460B] མཐོ་རིས་སུ་འགྲོའོ། །ཇི་ཙམ་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པའི་དགེ་བ་བྱེད་པ་ནི་འདི་
ལྟ་སྟེ། དགེ་བ་དང། མི་དགེ་བ་མི་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་གྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་
བཟོད་པ་སྐྱེའོ། །བྱས་པ་མེད་པ་ལ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འགྲོ་བ་མེད་དེ། འདི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་སྙམ་ནས། དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལངས་ནས་སྒྲ་འབྱིན་པར་
བྱེད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ནི་བདེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་དོ་ཞེས་སྒྲ་དབྱངས་རྗེས་སུ་བསྒྲགས་སོ་།དེའི་སྒྲ་དེ་ཕྱོགས་བཞིར་རླུང་
གིས་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཁྱེར་རོ། །སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་བདག་སྒྲ་དེ་ཐོས་ནས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་ཅིང། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་རོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་དྲང་སྲོང་ཀུན་ཏུ་མིག་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་བ་དེ་གཞན་
ཡིན་པར་སེམས་ན། དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོ་དྲང་སྲོང་ཀུན་ཏུ་མིག་ཅེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ངའི་

[461A]༄༅། །སྒྲ་དེ་ཐོས་ནས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་ཅིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་
ཏོ༑ ༑དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱེད་པ་མེད་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་ལྟ་བའི་ཟག་པ་ཤེས་པའི་བྱ་བའི་དོན་
དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ལྟ་བའི་ཟག་པ་
ཤེས་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱ་ཆེ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་
འདུས་བྱས་སོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་གྲངས་མེད། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། གཞལ་དུ་མེད། གཞལ་
གྱིས་མི་ལང་ཞིང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་སྲོང་ཆོས་རྣམ་པར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་མཛངས་ཤིང་གསལ་ལ་ཡིད་གཞུངས་པ། ཞིང་
ཤེས་པ་དེ་མཁས་ཤིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་བརྟག་ཅིང་བརྒལ་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པ་ཞིག་བྱུང་

[461B] །དེ་དཔེན་པར་སོང་སྟོན་པ་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་བཞག་ནས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །ཅི་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་འདི་རྟག་གམ་འོན་ཏེ་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་མི་
རྟག་འོན་ཏེ་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་རྟག་ཀྱང་རྟག་ལ། མི་རྟག་ཀྱང་མི་རྟག་འོན་ཏེ་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་རྟག་པའང་མ་ཡིན། མི་རྟག་པའང་མ་ཡིན། འོན་
ཏེ་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་དམ། འོན་ཏེ་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་མཐའ་མེད་དམ། འོན་ཏེ་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་མཐའ་མེད་པའང་མ་ཡིན། འོན་ཏེ་
བདག་དང་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་པའང་མ་ཡིན། འོན་ཏེ་སྲོག་དེ་ལུས་དེ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་སྲོག་གཞན་ལ་ལུས་ཀྱང་གཞན། འོན་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་
པ་ཤི་ནས་ཡོད་དམ། འོན་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་ནས་མེད། འོན་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་ནས་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མེད་ཀྱང་མེད། འོན་ཏེ་དེ་བཞིན་
གཤེགས་པ་ཤི་ནས་ཡོད་པའང་མ་ཡིན། མེད་པའང་མ་ཡིན། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་ནི། ཆད་པར་སྨྲ། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་ནི། རྟག་པར་
སྨྲ་སྟེ༑ དེ་ལ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་ནི། བཞིའོ། །ཁ་ཅིག་ནི། བཞི་མི་རྟག་པར་སྨྲའོ། །མཐའ་སྨྲ་བ་ནི། བཞིའོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ནི། གཉིས་སོ། །ཚིག་

[462A]༄༅། །འཁྲུལ་བ་ནི། བཞིའོ། །འདུ་ཤེས་སུ་སྨྲ་བ་ནི། བཅུ་དྲུག་གོ་འདུ་ཤེས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ནི། བརྒྱད་དོ། །འདུ་
ཤེས་ཡོད་པའང་མ་ཡིན། མེད་པའང་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ནི། བརྒྱད་དོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཡིད་བྱུང་བར་སྨྲ་བ་ནི། ལྔའོ། །ཆད་པར་སྨྲ་བ་ནི། བདུན་ནོ།།
དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་བདག་རྟག་པ་ཤི་ནས་ནད་མེད་པ་འདི་ཉིད་ནི། བདེན་གྱི། གཞན་ནི། རྫུན་ནོ། །ཞེས་དེ་ལྟར་ལྟ། དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་ཡོད་
དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་བདག་མི་རྟག་པ་ཤི་ནས་ནད་མེད་པ་འདི་ཉིད་བདེན་གྱི། གཞན་ནི། རྫུན་ནོ། །ཞེས་དེ་ལྟར་ལྟ། དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་ཡོད། དགེ་སྦྱོང་
དང་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་རྟག་ཀྱང་རྟག་ལ་མི་རྟག་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཤི་ནས་ནད་མེད་པ་འདི་ཉིད་བདེན་གྱི། གཞན་ནི། རྫུན་ནོ། །ཞེས་དེ་ལྟར་ལྟ། དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་ཡོད་
དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་བདག་རྟག་པའང་མ་ཡིན། མི་རྟག་བའང་མ་ཡིན་པ་ཤི་ནས་ནད་མེད་པ་འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་དེ་ལྟར་ལྟ་
དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་ཡོད་དོ། །གནས་འདི་ནི། ཡོད་དེ། གལ་ཏེ་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་འབད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང། སྤང་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང། སྦྱོར་

[462B]ཐོབ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་ན་བསྐལ་བ་བཞི་བཅུ་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ཙམ་
ན་བདག་འདི་ནི། དེའི་ཕ་རོལ་ནའང་ཡོད་དོ། །བདག་དང་འཇིག་རྟེན་དེ་ནི། རྟག་གོ་སྙམ་མོ། །འདི་ནི། རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང་པོ་ཡིན་ནོ། །གནས་འདི་ནི། ཡོད་དེ། གལ་
ཏེ་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་འབད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང། སྤོང་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང། སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་སྟེ་
ཇི་ལྟར་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་ན་བསྐལ་པ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ཙམ་ན་བདག་འདི་ནི། དེའི་ཕ་རོལ་ནའང་ཡོད་དོ་སྙམ་མོ། །
འདི་ནི༑ རྟག་པར་སྨྲ་བ་གཉིས་པའོ། །གནས་འདི་ནི། ཡོད་དེ། གལ་ཏེ་ཁ་ཅིག་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་འབད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་སྤོང་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་
སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་བསྐལ་པ་དྲུག་ཅུ་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ཙམ་ན་བདག་འདི་ནི། དེའི་ཕ་རོལ་ནའང་ཡོད་དོ་
སྙམ་མོ༑ ༑འདི་ནི། རྟག་པར་སྨྲ་བ་གསུམ་པའོ། །གནས་འདི་ནི། ཡོད་དེ། གལ་ཏེ་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ་བསྐལ་པ་བརྒྱད་

[463A]༄༅། །ཅུ་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ཙམ་ན་བདག་འདི་ནི། དེའི་ཕ་རོལ་ནའང་ཡོད་དོ་སྙམ་མོ། །འདི་ནི་རྟག་པར་སྨྲས་
བ་བཞི་པའོ། །འཇིག་རྟེན་འཇིག་པ་འདི་ནི། དེའི་དུས་ཡིན། དེའི་དུས་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་འཇིག་པ་ན་སེམས་ཅན་གང་ཕལ་ཆེར་འོད་གསལ་དུ་འགྲོ་བར་
འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་དེར་དུས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ཆགས་པ་འདི་ནི། དེ་དུས་ཡིན། དེ་དུས་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཆགས་པའི་ཚེ་ནམ་མཁའ་
འདི་ལ་སྤྲིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཤིན་ཏུ་འདུས་སོ་།ཀུན་ནས་སྤྲིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཤིན་ཏུ་འདུས་ཏེ་ཐམས་ཅད་དང་
ལྡན་པའི་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་དག་པར་ཁེབས་ནས་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ལྔར་ཆར་གྱི་རྒྱུན་གཤོལ་མདའ་ཙམ་བབ་སྟེ། བར་གྱི་བསྐལ་པ་ལྔར་འགྲོ་བའི་
སྤྲིན་མཆོག་གི་ཆར་བབ་བོ། །བར་གྱི་བསྐལ་པ་ལྔར་ཆར་གྱི་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་བབ་སྟེ། བར་གྱི་བསྐལ་པ་ལྔར་ཆར་ཐིགས་སྦོམ་པོ་བབ་བོ། །འཇིག་རྟེན་
ཆགས་པ་ན་འཇིག་རྟེན་འདི་ཆུས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་དུ་གང་བར་གྱུར་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་ཆགས་པ་ན་ཆུའི་སྟེང་དུ་རླུང་སྐྱེས་ཏེ་རླུང་གནས་སོ། །འདི་

[463B] དཔེར་ན། དུས་ཚིགས་ཀྱི་འོ་ཐུག་ཚོས་པ་གྲང་པའི་སྟེང་ན་སྤྲིས་མ་ཡོད་པ་རྒྱུད་ཆགས་པར་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ཆགས་པའི་ཆུའི་སྟེང་ན་རླུང་
འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་སྟེ་གནས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ཆགས་པ་ན་ཀུན་ཏུ་འཁྲུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རླུང་བྱུང་སྟེ། རླུང་དེ་དག་གཡེང། ཀུན་ཏུ་གཡེང། གཡོ། ཀུན་ཏུ་
གཡོ༑ ༑འབྱིན། ཀུན་ཏུ་འབྱིན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་ཆགས་པ་ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སྟེང་གི་ཕྱོགས་སུ་ཚངས་པའི་གཞལ་མེད་ཁང་དག་འབྱུང་སྟེ། སེམས་ཅན་ཚེ་
ཟད་པ༑ ལས་ཟད་པ། བསོད་ནམས་ཟད་པ་གཞན་དག་ཚངས་པའི་གཞལ་མེད་ཁང་སྟོང་པར་སྐྱེའོ། །དེ་དེར་ཚངས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཚངས་པ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་
བར་གྱུར་པ་འདི་དག་འཐོབ་སྟེ། ང་ནི། ཚངས་པ། ཚངས་པ་ཆེན་པོ། །དབང་ཕྱུག་འཕྲུལ་པ་པོ། བྱུང་བ་དང། འབྱུང་བ་དག་གི་ཕའོ་སྙམ་མོ། །དེ་ཇི་ཙམ་
དུ་ཡུན་རིང་དུ་འདུག་པའི་ཕྱིར་དགའ་བ་སྐྱེ་ཞིང་སྲིད་པ་སྐྱེ་སྟེ། ཀྱེ་ཨེ་མ་སེམས་ཅན་འདི་དག་བདག་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཐུན་པར་སྐྱེས་ཀྱང་ཅི་མ་རུང་སྙམ་མོ། །
གནས་འདི་ནི། ཡོད་ད། ཚངས་པ་དེའི་སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཚེ་ཟད་པ། ལས་ཟད་པ། བསོད་ནམས་ཟད་པ་གཞན་དག་འོད་གསལ་གྱི་ལྷའི་རིས་

[464A]༄༅། །ནས་ཤི་སྟེ་ཚངས་པ་དེའི་བརྟུལ་ཞུགས་དང་མཐུན་པར་སྐྱེའོ། །ཚངས་པ་དེ་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་བུ་འཐོབ་སྟེ། ང་ནི། ཚངས་པ་སྟེ། ཚངས་
པ་ཆེན་པོ། དབང་ཕྱུག་བྱེད་པ་པོ། སྤྲུལ་པ་པོ། གཙོ་བོ། ཐོས་པར་བྱེད་པ། བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་དག་གི་ཕ་སྟེ། བདག་ནི་འདིར་སྔར་སྐྱེས་ལ། སེམས་ཅན་
འདི་དག་ནི། འཕྱི་སྟེ། སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་རིམ་གྲོ་པར་སྤྲུལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་ཁ་ཅིག་ནི། རྟག་པ། ཁ་ཅིག་ནི། མི་རྟག་སྟེ་ཁ་ཅིག་ཏུ་རྟག་
པར་ལྟ་བ། དང་པོའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་ལྟ་བར་གྱུར་པ་འདི་ལྟ་བུ་འཐོབ་སྟེ། འདི་ནི། ཚངས་པ་སྟེ། ཚངས་པ་ཆེན་པོ། དབང་ཕྱུག་བྱེད་པ་པོ་
འཕྲུལ་བ་པོ། །གཙོ་བོ། །ཐོས་པར་བྱེད་པ། བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བདག་གི་ཕ་སྟེ། དེ་ནི། སྔར་འདིར་སྐྱེས་ལ་བདག་ཅག་ནི། འཕྱིའོ་།འདིས་བདག་ཅག་
ཚངས་པའི་རིམ་གྲོ་པར་སྤྲུལ་ཏེ། འཇིག་རྟེན་འདི་དག་ཁ་ཅིག་ནི་རྟག་ཁ་ཅིག་ནི། མི་རྟག་སྟེ། འདི་ནི། གཅིག་ཏུ་རྟག་པར་ལྟ་བ་གཉིས་པའོ། །གང་
དག་འདི་ནི། ཚངས་པ་སྟེ། ཚངས་པ་ཆེན་པོ། དབང་ཕྱུག་བྱེད་པ་པོ། འཕྲུལ་བ་པོ། གཙོ་བོ། བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་དག་གི་ཕ་སྟེ། དེ་ཆེས་གཟུགས་བཟང་

[464B] གང་བདག་ཅག་ནི། ཚངས་པ་དེས་རིམ་གྲོ་པར་སྤྲུལ་ཏེ། །དེ་དག་ནི། གཟུགས་བཟང་བ་མ་ཡིན་ཞིང་དེ་དག་མཛེས་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་
དག་བལྟ་ན་སྡུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་དག་ཁ་ཅིག་ནི་རྟག་ལ། ཁ་ཅིག་ནི། མི་རྟག་པ་འདི་ནི། གཅིག་ཏུ་རྟག་པར་ལྟ་བ་གསུམ་པའོ། །དེ་དུས་
ཡིན༑ དེ་དུས་མ་ཡིན་ཏེ། གང་སེམས་ཅན་གཞན་དག་ཚེ་ཟད་ཅིང་ལས་ཟད་ལ་བསོད་ནམས་ཟད་དེ། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་ནས་ཤི་ནས་ཁམས་འདིར་འོངས་ཏེ་
མི་རྣམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཚུངས་པར་འབྱོར་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང། ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སེམས་
མཉམ་པར་བཞག་པས་དེ་སྔོན་བདག་གི་རང་བཞིན་ཤིན་ཏུ་དྲན་ནས་བདེ་བར་གྱུར་པ་འདི་ལྟ་བུ་འཐོབ་སྟེ། གང་ཚངས་པ་འདི་ནི་ཚངས་པ་ཆེན་པོ། དབང་
ཕྱུག་བྱེད་པ་པོ། །འཕྲུལ་བ་པོ། །གཙོ་བོ། །ཐོས་པར་བྱེད་པ་བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་དག་གི་ཕ་སྟེ། དེ་ནི། རྟག་པ། བརྟན་པ་ཐེར་ཟུག་པ། མི་འགྱུར་བའི་
ཆོས་ཅན་ཏེ། ཇི་ཙམ་དུ་ཚངས་པ་དེས་བདག་ཅག་རིམ་གྲོ་པར་གྱུར་ཏོ། །བདག་ཅག་དེ་དག་ནི། མི་རྟག་པ། མི་བརྟན་པ། ཐེར་ཟུག་མ་ཡིན་ཞིང་ཚེ་ཐུང་

[465A]༄༅། །བ་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་འདི་དག་ཁ་ཅིག་ནི། རྟག་ལ། ཁ་ཅིག་ནི། མི་རྟག་པ། འདི་ནི། གཅིག་ཏུ་རྟག་
པར་ལྟ་བ་བཞི་པའོ། །གནས་འདི་ནི། ཡོད་དེ། གལ་ཏེ་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་འབད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང། སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་
ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པས་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐའ་ཡོད་དོ། །ཞེས་ཡང་དག་པར་ཤེས་སོ། །དེ་
འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་དང་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་པ་འདི་ཉིད་བདེན་གྱི། གཞན་ནི། གཏི་མུག་གོ་སྙམ་པ་འདི་ནི། མཐར་ལྟ་བ་དང་པོའོ།།
གནས་འདི་ནི། ཡོད་དེ། གལ་ཏེ་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པས་བདག་དང་
འཇིག་རྟེན་མཐའ་མེད་པར་ཡང་དག་པར་ཤེས་སོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་དང་འཇིག་རྟེན་མཐའ་མེད་པ་འདི་ཉིད་བདེན་གྱི་གཞན་ནི། གཏི་
མུག་གོ་སྙམ་པ་འདི་ནི། མཐར་འཛིན་བའི་ལྟ་བ་གཉིས་པའོ་།གནས་འདི་ནི། ཡོད་དེ། གལ་ཏེ་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་

[465B] ཇི་ལྟར་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པས་གང་གི་ཚེ་དེའི་འདུ་ཤེས་འཇིག་རྟེན་ན་གནས་ཏེ། དེའི་འདུ་ཤེས་གོང་མར་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་
དང་འཇིག་རྟེན་ནི། མཐའ་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ། མཐའ་མེད་ཀྱང་མེད་པ་འདི་ཉིད་བདེན་གྱི། གཞན་ནི། གཏི་མུག་གོ་སྙམ་པ་འདི་ནི། མཐའ་ཡོད་པ་དང་མཐའ་
མེད་པར་ལྟ་བའོ། །གནས་འདི་ནི། ཡོད་དེ། གལ་ཏེ་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཇི་ལྟར་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པས་འདུ་ཤེས་
ཡོད་པའང་མ་ཡིན། མེད་པའང་མ་ཡིན་པ་འཇིག་རྟེན་ན་གནས་སོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་དང་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་པའང་མ་ཡིན་མཐའ་མེད་
པའང་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི། འདི་ཉིད་བདེན་གྱི། གཞན་ནི། རྫུན་ནོ་སྙམ་པ་འདི་ནི། མཐའ་ཡོད་པའང་མ་ཡིན། མཐའ་མེད་པའང་མ་ཡིན་པར་ལྟའོ། །གཞན་
ཡང་འདིར་ཁ་ཅིག་ཚིག་འཁྲུལ་པ་དང། གཞན་འཁྲུལ་པ་དག་ཡོད་དོ། །ཚིག་འཁྲུལ་པ་དང། གཞན་འཁྲུལ་པ་འཇུག་པ་ནི། དེ་ལ་བདག་ཡོད་དམ་ཞེས་
དྲིས་པ་ན༑ སྨྲས་པ། འྡིའང་མ་ཡིན། གཞན་ཡང་མ་ཡིན། འདི་མ་ཡིན། འདི་མ་ཡིན་པའང་མ་ཡིན་ཞེས་ཚིག་འཁྲུལ་པ་དང། གཞན་འཁྲུལ་བ་འཇུག་

[466A]༄༅། །གོ་བདག་མེད་དམ་ཞེས་དྲིས་པ་ན། འྡིའང་དེ་བཞིན་མ་ཡིན། གཞན་ཡང་མ་ཡིན། འདི་ནི། ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ། མེད་
ཀྱང་མེད་ཅེས་ཚིག་འཁྲུལ་པ་དང། གཞན་འཁྲུལ་པ་འཇུག་གོ་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལྟ་བ་དྲིས་པ་ན། དེ་ནི། འདི་ལྟར་ཡང་ཡིན་འདི་ནི། འདི་
ལྟར་ཡང་མ་ཡིན། འདི་ནི། གཞན་ཡང་མ་ཡིན། འདི་ནི། མ་ཡིན་ཞེས་ཚིག་འཁྲུལ་པ་དང། གཞན་འཁྲུལ་པ་དག་འཇུག་སྟེ། འདི་ནི། ཚིག་འཁྲུལ་
པ་བཞི་པའོ། །གནས་འདི་ནི། ཡོད་དེ། གལ་ཏེ་དེ་དེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་འབད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནས་དེ་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པས་སྔོན་གྱི་
བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་ངོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་སྔོན་ནི། འདིར་
མ་བྱུང་ལ་དེ་འདིར་དབྱུང་བས་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་དེ་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་འདི་ཉིད་བདེན་གྱི། གཞན་ནི། རྫུན་ནོ། །སྙམ་པ་འདི་ནི། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་
བྱུང་བར་ལྟ་བ་དང་པོའོ། །གཞན་ཡང་འདི་ལ་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་རྟོག་གེ་པ་དཔྱོད་པ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་རྟོག་གེའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ། རང་

[466B] རང་གི་སྤོབས་པ་པ། དཔྱོད་པའི་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པ་དེ་འདི་སྐད་སྨྲ་སྟེ། བདག་དང་འཇིག་རྟེན་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་འདི་ཉིད་བདེན་གྱི། གཞན་ནི། རྫུན་
ནོ༑ ༑སྙམ་པ་འདི་ནི། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བར་སྨྲ་བ་གཉིས་པའོ། །བཅོ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི། སྔོན་གྱི་མཐར་བརྟགས་པས་ལྟ་བར་གྱུར་པའོ། །འདུ་ཤེས་བཅུ་
དྲུག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི། བདག་གཟུགས་ཅན་ཡིན་ཏེ། འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་ཞིང་ནད་མེད་པ་འདི་ཉིད་བདེན་གྱི། གཞན་ནི། རྫུན་ནོ། སྙམ་མོ་།བདག་གཟུགས་མེད་
པ་ལ་ཤི་ནས་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་བདེན་གྱི། གཞན་ནི་རྫུན་ནོ། །བདག་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཤི་ནས་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་ཞིང་
ནད་མེད་པ་དེ་ཉིད་བདེན་གྱི། གཞན་ནི། རྫུན་ནོ། །བདག་དང་གཟུགས་ཡོད་པའང་མ་ཡིན། གཟུགས་མེད་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། ཤི་ནས་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་
ནད་མེད་པ་འདི་ཉིད་བདེན་གྱི། གཞན་ནི། རྫུན་ནོ། །བདག་མཐའ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཤི་ནས་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་ཞིང་ནད་མེད་པ་འདི་ཉིད་བདེན་གྱི། གཞན་ནི། རྫུན་
ནོ༑ ༑ཤི་ནས་ནད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ་འདི་ཉིད་བདེན་གྱི། གཞན་ནི། །རྫུན་ནོ། །བདག་མཐའ་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མཐའ་མེད་ཀྱང་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་

[467A]༄༅། །ཤི་ནས་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་ཞིང་ནད་མེད་པ་འདི་ཉིད་བདེན་གྱི། གཞན་ནི། རྫུན་ནོ། །བདག་མཐའ་ཡོད་པའང་ཡིན། མཐའ་
མེད་པའང་ཡིན་ཏེ། ཤི་ནས་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་ཞིང་ནད་མེད་པ་འདི་ཉིད་བདེན་གྱི། གཞན་ནི། རྫུན་ནོ། །བདག་མཐའ་ཡོད་པའང་མ་ཡིན། མཐའ་མེད་པའང་
མ་ཡིན་ཏེ། ཤི་ནས་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་ཞིང་ནད་མེད་པ་འདི་ཉིད་བདེན་གྱི། གཞན་ནི། རྫུན་ནོ། བདག་གཅིག་ཏུ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ཤི་ནས་འདུ་
ཤེས་དང་ལྡན་ཞིང་ནད་མེད་པ་འདི་ཉིད་བདེན་གྱི། གཞན་ནི་རྫུན་ནོ། །བདག་གཅིག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ཤི་ནས་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་ཞིང་
ནད་མེད་པ་འདི་ཉིད་བདེན་གྱི། གཞན་ནི། རྫུན་ནོ། །བདག་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ཤི་ནས་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་ནད་མེད་པ་
འདི་ཉིད་བདེན་གྱི། གཞན་ནི། རྫུན་ནོ། །བདག་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན། བདེ་བའང་མ་ཡིན་ཏེ། ཤི་ནས་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་ཞིང་ནད་མེད་པ་འདི་ཉིད་
བདེན་གྱི། གཞན་ནི། རྫུན་ནོ། །བདག་འདུ་ཤེས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ཤི་ནས་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་ཞིང་ནད་མེད་པ་འདི་ཉིད་བདེན་གྱི། གཞན་ནི། རྫུན་

[467B] ༑བདག་འདུ་ཤེས་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ཤི་ནས་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་ཞིང་ནད་མེད་པ་འདི་ཉིད་བདེན་གྱི། གཞན་ནི་རྫུན་ནོ། །བདག་འདུ་ཤེས་ཆུང་བ་ཡིན་
ཏེ༑ ཤི་ནས་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་ཞིང་ནད་མེད་པ་འདི་ཉིད་བདེན་གྱི། གཞན་ནི། རྫུན་ནོ། །བདག་འདུ་ཤེས་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ཤི་ནས་འདུ་ཤེས་
དང་ལྡན་ཞིང་ནད་མེད་པ་འདི་ཉིད་བདེན་གྱི། གཞན་ནི། རྫུན་ནོ་སྙམ་སྟེ། འདི་དག་ནི། འདུ་ཤེས་སུ་སྨྲ་བ་བཅུ་དྲུག་གོ་དེ་ལ་འདུ་ཤེས་སུ་སྨྲ་བ་བརྒྱད་གང་
ཞེ་ན༑ བདག་གཟུགས་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཤི་ནས་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་ཞིང་ནད་མེད་པ་འདི་ཉིད་བདེན་གྱི། གཞན་ནི། རྫུན་ནོ། །བདག་གཟུགས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཤི་
ནས་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་ཞིང་ནད་མེད་པ་འདི་ཉིད་བདེན་གྱི། གཞན་ནི། རྫུན་ནོ། །བདག་མཐའ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཤི་ནས་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་ཞིང་ནད་མེད་པ་འདི་
ཉིད་བདེན་གྱི། གཞན་ནི། རྫུན་ནོ། །བདག་མཐའ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཤི་ནས་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་ཞིང་ནད་མེད་པ་འདི་ཉིད་བདེན་གྱི། གཞན་ནི། རྫུན་ནོ། བདག་
ནི༑ ༑གཅིག་ཏུ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ཤི་ནས་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་ཞིང་ནད་མེད་པ་འདི་ཉིད་བདེན་གྱི། གཞན་ནི། རྫུན་ནོ་།བདག་གཅིག་ཏུ་བདེ་བ་དང་སྡུག་

[468A]༄༅། །བསྔལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ཤི་ནས་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་ཞིང་ནད་མེད་པ་འདི་ཉིད་བདེན་གྱི། གཞན་ནི། རྫུན་ནོ་།བདག་སྡུག་
བསྔལ་བའང་མ་ཡིན། བདེ་བའང་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ་ཤི་ནས་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་ཞིང་ནད་མེད་པ་འདི་ཉིད་བདེན་གྱི་གཞན་ནི། རྫུན་ནོ། །
ཞེས་དེ་ལྟར་ཁ་ཅིག་སྨྲ་བ་མངོན་དུ་སྨྲའོ། །དེ་ལ་འདུ་ཤེས་ཡོད་པའང་མ་ཡིན། མེད་པའང་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བར་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན་བདག་གཟུགས་ཅན་ཡིན་
ཏེ༑ ཤི་ནས་འདུ་ཤེས་ཡོད་པའང་མ་ཡིན། མེད་པའང་མ་ཡིན་ཞིང་ནད་མེད་པ་འདི་ཉིད་བདེན་གྱི། གཞན་ནི། རྫུན་ནོ། །ཞེས་ཁ་ཅིག་སྨྲ་བ་མངོན་
དུ་སྨྲའོ༑ ༑བདག་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། ཤི་ནས་འདུ་ཤེས་ཡོད་པའང་མ་ཡིན། འདུ་ཤེས་མེད་པའང་མ་ཡིན་ཞིང་ནད་མེད་པ་འདི་ཉིད་བདེན་གྱི། གཞན་
ནི༑ རྫུན་ནོ། །ཞེས་ཁ་ཅིག་སྨྲ་བ་མངོན་དུ་སྨྲའོ། །བདག་འདུ་ཤེས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ཤི་ནས་འདུ་ཤེས་ཡོད་པའང་མ་ཡིན་འདུ་ཤེས་མེད་པའང་
མ་ཡིན་ཞིང་ནད་མེད་པ་འདི་ཉིད་བདེན་གྱི། གཞན་ནི། རྫུན་ནོ་།ཞེས་ཁ་ཅིག་སྨྲ་བ་མངོན་དུ་སྨྲའོ། །བདག་འདུ་ཤེས་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ༑ ཤི་ནས་འདུ་

[468B]གཞན་ནི། རྫུན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་རོ། །བདག་གཅིག་ཏུ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་
ཏེ༑ ཤི་ནས་འདུ་ཤེས་ཡོད་པའང་མ་ཡིན། མེད་པའང་མ་ཡིན་ཞིང་ནད་མེད་པའོ། །བདག་གཅིག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ཤི་ནས་འདུ་ཤེས་
ཡོད་པའང་མ་ཡིན། མེད་པའང་མ་ཡིན་པའོ། །བདག་ནི། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཤི་ནས་འདུ་ཤེས་ཡོད་པའང་མ་ཡིན། མེད་པའང་མ་ཡིན་
ཞིང་ནད་མེད་པའོ། །བདག་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན། བདེ་བའང་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ཤི་ནས་འདུ་ཤེས་ཡོད་པའང་མ་ཡིན་འདུ་ཤེས་མེད་
པའང་མ་ཡིན་ཞིང་ནད་མེད་པ་འདི་ཉིད་བདེན་གྱི། གཞན་ནི། རྫུན་ནོ། །ཞེས་ཁ་ཅིག་སྨྲ་བ་མངོན་དུ་སྨྲ་སྟེ། འདི་དག་ནི། འདུ་ཤེས་ཡོད་པའང་མ་ཡིན་
འདུ་ཤེས་མེད་པའང་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་སྨྲ་བ་བརྒྱད་དོ་།དེ་ལ་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྨྲ་བ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདིར་འདི་ལ་ཁ་ཅིག་
འདི་སྐད་སྨྲ། འདི་ལྟར་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། བདག་འདི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་འབྱོར་ཅིང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་དོ། །དེའི་ཚེ་བདག་འདི་མཐོང་བའི་ཆོས་

[469A]༄༅། །ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཆོག་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་གཞན་དག་འདི་སྐད་སྨྲ་སྟེ། དེའི་ཚེ་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པ་མཆོག་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཚེ་བདག་འདི་འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་པ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་དབེན་པ་ནས་
བསམ་གཏན་དང་པོའི་བར་ཉེ་བར་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་དེའི་ཚེ་བདག་འདི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཆོག་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་
ལ་གཞན་དག་འདི་སྐད་སྨྲ་སྟེ། བདག་དེ་དེ་ཙམ་གྱིས་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཆོག་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་བདག་དེ་རྣམ་
པར་རྟོག་པ་དང། རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཉེ་བར་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་བདག་དེ་མཐོང་
བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཆོག་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་གཞན་དག་འདི་སྐད་སྨྲ་སྟེ། བདག་དེ་དེ་ཙམ་གྱིས་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པའི་མཆོག་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་བདག་དེ་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། བསམ་གཏན་གསུམ་

[469B]བདག་བདེ་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཆོག་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་གཞན་དག་འདི་སྐད་སྨྲ་
སྟེ༑ བདག་དེ་དེ་ཙམ་གྱིས་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཆོག་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རང་གི་ཚེ་བདག་དེ་བདེ་བའང་སྤངས། སྡུག་བསྔལ་ཡང་
སྤངས་པ་ནས་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་བར་ཉེ་བར་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་བདག་དེ་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཆོག་ཐོབ་པར་འགྱུར་
ཏེ༑ ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །བམ་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པ་སྟེ། ཐ་མ། དེ་ལ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་བདུན་
གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཁ་ཅིག་དག་འདི་སྐད་སྨྲ་ཞིང་འདི་ལྟར་ལྟ་བ་ཡོད་དེ། གང་གི་ཚེ་བདག་གཟུགས་ཅན་དེ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་གྱུར་པ་ཆད་པར་འགྱུར། རྣམ་པར་
འཇུག་པར་འགྱུར། མི་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཙམ་གྱི་ས་བདག་དེ་ཡང་དག་པར་ཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་བདག་དེ་ལྷའི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་དག་ལ་ཡོངས་སུ་
སྤྱད་ནས་ཆད་པར་འགྱུར། རྣམ་པར་འཇིག་པར་འགྱུར། མི་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཙམ་གྱིས་བདག་དེ་ཡང་དག་པར་ཆད་པར་འགྱུར་རོ་།དེ་ལ་གཞན་དག་འདི་

[470A]༄༅། །སྐད་སྨྲ་སྟེ། བདག་དེ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་ཆད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་བདག་གཟུགས་ཅན་དེ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ནས་
ཤི་ནས་མིའི་བཟང་པོ་ཡོངས་སུ་སྤྱད་དེ་ཆད་པར་འགྱུར། རྣམ་པར་འཇིག་པར་འགྱུར། མི་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་དེ་ཡང་དག་པར་ཆད་པར་འགྱུར་
རོ༑ ༑དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ལ་གཞན་དག་འདི་སྐད་སྨྲ་སྟེ་བདག་དེ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་ཆད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་བདག་གཟུགས་ཅན་མ་
ཡིན་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ནས་ཤི་ནས་ནམ་མཁའ་ལ་འདུ་ཤེས་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཉེ་བར་སོང་སྟེ་ཆད་པར་འགྱུར། རྣམ་པར་འཇིག་པར་འགྱུར། མི་འགྲུབ་པར་
འགྱུར་ཏེ། དེ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་གཞན་དག་འདི་སྐད་སྨྲ་སྟེ། བདག་དེ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་ཆད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །
གང་གི་ཚེ་བདག་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ནས་ཤི་ནས་རྣམ་ཤེས་འདུ་ཤེས་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཉེ་བར་སོང་སྟེ་ཆད་པར་འགྱུར། རྣམ་པར་འཇིག་
པར་འགྱུར། མི་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་དེ་ཡང་དག་པར་ཆད་པར་འགྱུར་བའི་བར་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་གཞན་དག་འདི་སྐད་སྨྲ་སྟེ། བདག་དེ་དེ་

[470B] །གང་གི་ཚེ་བདག་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ནས་ཤི་ནས་ཅིའང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཉེ་བར་སོང་
སྟེ་ཆད་པར་འགྱུར། རྣམ་པར་འཇིག་པར་འགྱུར། མི་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་དེ་ཡང་དག་པར་ཆད་པར་འགྱུར་བའི་བར་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་གཞན་
དག་འདི་སྐད་སྨྲ་སྟེ། བདག་དེ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་ཆད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་བདག་དེ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ནས་ཤི་ནས་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་
མིན་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཉེ་བར་སོང་སྟེ་ཆད་པར་འགྱུར། རྣམ་པར་འཇིག་པར་འགྱུར། མི་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཙམ་གྱིས་བདག་དེ་ཡང་དག་པར་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །
བདུན་པོ་འདི་དག་ནི། ཆད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལས་སྔོན་གྱི་མཐའ་རྟོག་པ་ནི། བཅོ་བརྒྱད་དོ། །ཕྱི་མའི་མཐའ་རྟོག་པ་ནི་བཞི་བཅུ་རྩ་བཞི་སྟེ། འདི་ནི་
ལྟ་བའི་ཟག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ལྟ་བར་འགྱུར་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི། འཆིང་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་
ཟེ་གང་ལ་ལ་དག་ལྟ་བར་གྱུར་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་འདི་དག་གིས་འཇུག་པར་བྱེད། ལྡོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ད་ལྟར་དེ་དག་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ངེས་པར་འབྱུང་བར་

[471A]༄༅། །བལྟ་སྟེ། དེ་དག་ཕལ་ཆེར་ནི། ངེས་པར་འབྱུང་བར་མི་བལྟའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཉ་པའམ། ཉ་པའི་སློབ་མ་མཁས་པ་
ལུས་ཤིན་ཏུ་གཤེར་བ་ཞིག་ཆུར་ཞུགས་ན། ཆུའི་ཀློང་ཡང་དག་པར་བཅད་དེ་འགྲེང་བའམ། འདུག་པ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །སྲོག་ཆགས་གང་ལ་ལ་
དག་ཆུ་ཆུང་དུ་འདིར་དེ་དག་གི་ལུས་གཤེར་བ་ཐམས་ཅད་ཆུའི་ནང་དུ་འཇུག་པ་ན་འཇུག་ཅིང་དེ་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་
ཟེ་གང་ལ་ལ་དག་འཇུག་པ་ན་འཇུག་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་གཞི་ལྟ་བར་འགྱུར་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་དག་གིས་འཇུག་པར་འཇུག་
གོ་དེ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྐལ་བ་མེད་དོ། །དེ་དག་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་གཞི་ལྟ་བར་གྱུར་པ་
དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་དག་སྤངས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །སྙམ་ནས་
དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཆོས་དག་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །དེའི་ལྟ་བར་གྱུར་པ་རྣམ་པར་བཤིག་

[471B]བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་སྐྱེས་ཤིང། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་
པར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ཆོས་རྣམ་པར་སྟོན་པ་ལ་དཔའ་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་
ན༑ ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ཆོས་རྣམ་པར་སྟོན་པ་ལ་དཔའ་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །ངས་ལྟ་བར་གྱུར་པ་རྣམ་པར་བཤིག་པ་དེ་
སེམས་ཅན་རྣམ་པ་དུ་མས་ཐོས་ནས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ལྟ་བར་གྱུར་པ་
རྟོག་པར་བྱ་བ་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་ལྟ་བའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་
དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། བདག་གིས་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱ་སྙམ་པའི་བར་དུའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་
ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་སྲོང་ཤེས་རབ་རྙོག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ། མཐུ་ཆེ་བ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ལམ་གྱིས་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ།།

[472A]༄༅། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གང་ཞིག་ཡོད་ན། ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར། གང་ཞིག་མེད་ན། ལྟ་བར་
གྱུར་པ་རྣམས་སྤོང་བར་འགྱུར། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། མུན་པའི་ཚོགས་གསུམ་ཡོད་ན། ལྟ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀུན་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ་དེ་དག་ཉིད་
མེད་ན༑ ལྟ་བར་གྱུར་པ་དག་མི་འབྱུང་ངོ། །མུན་པའི་ཚོགས་གསུམ་གང་ཞེ་ན། འདས་པའི་དུས་སུ་བདག་བྱུང་ངམ་མ་བྱུང། ཅི་འདས་པའི་དུས་སུ་བྱུང་
ནས་བྱུང་བར་གྱུར་ཏམ། བདག་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ་མི་འགྱུར། ཅི་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་བྱུང་ནས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ། ད་ལྟར་
གྱི་དུས་འདི་ལའང་སོམ་ཉི་དང། ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། བདག་ཅི་ཡིན། བདག་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅི་བདག་བྱུང་བར་གྱུར་ཏམ། ཇི་ལྟར་བྱུང་བར་གྱུར། སེམས་
ཅན་དེ་དག་གར་སོང། དེ་འདི་ནས་ཤི་ནས་གར་འགྲོ་བར་འགྱུར་སྙམ་མོ། །དེ་བདག་ཡོད་དོ། །ཞེས་དེའི་ངེས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་རྟག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པར་
འགྱུར་རོ། །དེ་སྔོན་གྱི་མཐར་རྟོག་པ་རྟག་པར་ལྟ་བ་བཞི་འཐོབ་སྟེ། གཅིག་ཏུ་རྟག་པར་ལྟ་བ་བཞི་འཐོབ་བོ། །མཐར་ལྟ་ཞིང་སྨྲ་བ་བཞི་འཐོབ། འདུ་ཤེས་སུ་

[472B] འདུ་ཤེས་སུ་ལྟ་བ་བརྒྱད་འཐོབ། འདུ་ཤེས་ཡོད་པའང་མ་ཡིན། མེད་པའང་མ་ཡིན་པ་བརྒྱད་འཐོབ། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་
ལས་འདས་པར་ལྟ་བ་ལྔ་འཐོབ། ཆད་པར་ལྟ་བ་བདུན་འཐོབ་སྟེ་ངེས་པ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་རྒྱུ་མེད་པའི་ལྟ་བ་གཉིས་འཐོབ་སྟེ། ངེས་པ་ཡོད་པར་མི་
འགྱུར་རོ། །ངག་འཁྲུལ་པའི་ལྟ་བ་བཞི་འཐོབ་སྟེ། བདག་ཡོད་དོ་།ཞེས་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལྔ་འདོགས་པར་
བྱེད་པ་ཆད་པར་ལྟ་བ་བཞི་འཐོབ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཆད་པ་དང། རྟག་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་གནས་ཏེ། གང་ཟག་གཉིས་པོ་དེ་དག་སྙོམས་པར་ཞུགས་
སོ༑ ༑རྟོག་གེ་པ་ཁ་ཅིག་དག་བདག་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བར་མཐོང་སྟེ། སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་དབང་གིས་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཐོབ་ཀྱང་འཆི་བ་མི་དྲན་ནོ། །གང་
རྟོག་གེ་པ་དེ་དག་བརྟགས་ནས་རྣམ་པར་བརྗོད་དེ་འདི་སྐད་སྨྲའོ་།རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་སྟེ། དེ་རྒྱུ་མེད་པས་མི་འགོག་གོ་ཞེས་རྟག་པ་དང། ཆད་པ་དང། མཐའ་
མེད་པར་འགྲོ་བ་མཐོང་ངོ། །གང་གིས་སེམས་ཅན་ཀུན་འབྱུང་བའི་རིགས་པ་གཞན་གང་དག་ཡོད་དམ་ཞེས་མཐའ་གཉིས་པོ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བློ་རྣམ་པར་

[473A]༄༅། །དཔྱོད་དོ། །དེ་དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་སྐྱེས་ནས་འདི་ལ་སེམས་ཅན་མེད་ཅིང་ཉོན་མོངས་པ་དག་
ལས་ལས། ལས་དག་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །མ་རིག་པ་དང། སྲེད་པ་ནི། ཉོན་མོངས་
པ༑ འདུ་བྱེད་དང་སྲིད་པ་ནི། ཞིང། ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི། སེར། མྱུ་གུ་ནི། སྐྱེ་བ་སྟེ། དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང༑ རྒ་ཤི་དང། མྱ་ངན་དང། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་
དང། འཁྲུག་པ་རྣམས་འབྱུང་ཞིང་དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཤིང་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་འདི་རྣམས་ལ་རྐྱེན་ལས་མ་གཏོགས་
པ་འདིར་ཆོས་གང་ཡང་སྐྱེ་བའམ། འགག་པ་མེད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་འདི་ཡོད་པས་འདི་འབྱུང། འདི་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐྱེ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་
གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་ནས་རྒ་ཤིའི་བར་དུ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་འདི་འབའ་
ཞིག་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང། བདག་སེམས་པར་མི་བྱེད། གཞན་སེམས་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་འདིའི་རྐྱེན་གཞན་ལས་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེ་བཞིན་དུ་རྒ་ཤིའི་

[473B] །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་སོ་།ཀྱེ་མ་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་འདི་ནི། འཁྲུལ་པའོ། །སྙམ་ནས། དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལངས་ཏེ་འཁོར་བརྒྱ་
སྟོང་ཕྲག་དུ་མའི་དབུས་སུ་འདུག་ནས་ཆོས་འདི་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་།གྲོགས་པོ་དག་འདི་ལ་སེམས་ཅན་གང་སྐྱེ་བའམ། འགག་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། ཁྱེད་ཅག་
ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སོ་སོར་རྟོགས་ཤིང། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ནི། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རབ་ཏུ་སྟོན་
པ་ན་སྲོག་ཆགས་ཁྲག་ཁྲིག་གྲངས་མེད་པ་དག་གིས་འདི་ལ་ཆོས་གང་ཡང་སྐྱེ་བའམ། འགག་པ་མེད་པར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་ཤིང་དེ་དག་མི་
སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། །དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ཤེས་རབ་རྙོག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་
པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ཤེས་རབ་བརྙོག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ་།ངས་སྲོག་ཆགས་ཁྲག་ཁྲིག་གྲངས་
མེད་པ་དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་དོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྟ་བ་རྙོགས་པ་མེད་པར་བྱ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་

[474A]༄༅། །རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། སོ་སོར་རིག་པར་བྱའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་
ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་
མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་ལྟ་བའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། མངོན་པར་
འདུས་བྱས་པའི་བར་དང། བདག་གིས་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱ་སྙམ་པའི་བར་དུའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ནས་
དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་སྲོང་ཤེས་རབ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་བར་ཞིག་
བྱུང་ངོ། །དེ་དབེན་པར་སོང་སྟེ། ནང་དུ་ཡང་དག་བཞག་པ་དང་སེམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་འདི་ལྟ་བུ་བསྐྱེད་དེ། ཀྱེ་མ་འཇིག་རྟེན་འདི་ནི། ཉོན་མོངས་
པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་སོ་སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་

[474B] དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། རྟོག་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་ཞིང་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་མེད་ན། མི་འབྱུང་ངོ། །སྙམ་མོ་།དེ་དེ་ལྟར་རིག་ནས་གང་གི་ཚེ་འདུ་བྱེད་
ཐམས་ཅད་ཞི་ཞིང་སྲེད་པ་དང། འདོད་ཆགས་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་འགོག་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདི་ནི། ཞི་བའོ། །འདི་ནི། གྱ་ནོམ་པའོ། །སྙམ་མོ། །དེ་འདི་
སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པའི་སེམས་ཅན་གང་ཁ་ཅིག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡོད་དམ་སྙམ་མོ། །དེ་དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་འདུ་ཤེས་
འདི་ལྟ་བུ་སྐྱེས་སོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ཞིག་ཡོད་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། སེམས་ཅན་མེད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི། མེད་དོ། །སེམས་
ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་རབ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གནོད་དེ་འགྲོ་བ་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཚོལ་བ་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཞན་མ་ཡིན་ཞིང་ཕུང་པོ་
གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་མི་དམིགས་པ་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ། །དེ་དྲན་པ་ཉེ་
བར་གཞག་པར་ཤེས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལངས་ཏེ་སྒྲ་ཕྱུང་ཞིང་སྒྲ་དབྱངས་རྗེས་སུ་སྒྲོག་པ། རང་གི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ནི་།སྡུག་བསྔལ་ཕུང་པོ་རབ་ཏུ་འཇུག་ཀུན་

[475A]༄༅། །ཏུ་རྟོག་པ་མེད་པ་ནི། །སྡུག་བསྔལ་ཕུང་པོ་འགག་པར་འགྱུར། །སེམས་ཅན་གང་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད། །ཆོས་ནི་གང་ཡང་འགག་པ་
མེད༑ ༑ཆོས་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་གཞན་མེད། །དེ་ནི་མྱ་ངན་འདས་ཞེས་བྱ། །དེའི་སྒྲ་དབྱངས་དེ་སྲོག་ཆགས་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་གིས་ཐོས་ནས་མི་སྐྱེ་
བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་ཅིང། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་
དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ཤེས་རབ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ཤེས་རབ་
མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་སྒྲ་དབྱངས་དེ་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་གིས་ཐོས་ནས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་
གྱི་བུ༑ དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་
ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་ལྟ་བའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་

[475B] །མཽངྒལ་གྱི་བུ་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་སྲོང་གྲགས་
འཕགས་ཞེས་བྱ་བ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་ཞིང་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་བར་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་
བདུན་སྟོང་དང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི། འབྱུང་བ་ཐ་མི་དད་པ་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་གནས་པའི་གསང་ཚིག་འདོན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་དེ་
དག་གི་འཁོར་ན་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་མཆོག་གི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་འཁོར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་བྱེད་པ་གང་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་བདུན་སྟོང་པོ་
དེ་དག་གིས་གསང་ཚིག་བཟུང་བ་དེ་གཅིག་པུས་དྲན་ཞིང་དེ་ཡུན་མི་རིང་བར་རིག་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་གྱུར་པ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དོན་
གང་མི་ཤེས་པའི་གསང་ཆིག་འཛིན་པ་དོན་མེད་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ། གང་བདག་གིས་རིག་བྱེད་དང། གསང་ཚིག་འདིའི་དོན་བཙལ་བར་བྱའོ། །སྙམ་ནས་
དེ་དེའི་ཚེ་དགོན་པ་བས་མཐའི་གནས་མལ་དུ་འཇུག་སྟེ། དེ་དབེན་པར་སོང་ནས་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་བཞག་པ་དང་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་འདི་ལྟ་བུ་སྐྱེས་སོ། །གསང་ཚིག་

[476A]༄༅། །ཅེས་བྱ་བ་འདི་གང་ཡིན། ཅི་གང་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། གནས་མེད་ཅིང་གཞི་
མེད་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་བསླང་བ་དེ་ནི། ཤར་ཕྱོགས་སུ་གདགས་པ་མེད་ཅིང། ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་མེད། རྒྱ་ཆེར་སྦྱར་ཏེ་
ཕྱོགས་བཅུ་ནས་སྟེང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་བར་དུ་གདགས་པ་མེད་དེ། ཞི་བ་མི་དམིགས། འདུལ་བ་མི་དམིགས། བཏུལ་བ་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་
ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་མོ། །དེ་དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་གྱིས་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་འདི་སྙམ་དུ་སེམས། བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་མཁན་པོ་དང་བཅས་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་
ལམ་གོལ་བ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་ངོ་སྙམ་མོ། །དེའི་ཚེ་གནས་གཙང་མའི་ལྷ་དག་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བར་སྣང་ལ་འདུག་
ནས་དེ་ལ་ལེགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བསླབ་ཅིང་ལམ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི། ལེགས་སོ། །
ལེགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ། ལམ་འདིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་མོའི་རྡུལ་སྙེད་པས་ཀྱང་མང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་

[476B]རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་གི་དོན་མཛད་དེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །དེ་ཏིང་ངེ་
འཛིན་དེ་ལས་ལངས་ནས་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་བདུན་སྟོང་པོ་མཁན་པོ་དང་བཅས་པ་དེ་དག་ལ་གཏམ་དེ་སྨྲས་སོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་ཐོས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་
པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གྱུར་ཅིང། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་
པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་གི་དོན་མཛད་དེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཆོག་གི་བློ་གྲོས་
དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་དག་བཞུགས་པ་དང། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་གི་ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ངོ།།
མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཆོག་གི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་
ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཆོག་གི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་

[477A]༄༅། །མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་སེམས་ཅན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་
ངེས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་མ་རིག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བདག་གིས་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདུ་བྱ་སྙམ་པའི་བར་སྔ་
མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་སྲོང་རིག་བྱེད་ཤེས་
པ་ཞེས་བྱ་བ་རིག་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། དོན་ཐམས་ཅད་རིག་པ། རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་ཞིང་གཟི་བརྗིད་ཆེ་ལ་མཐུ་ཆེ་བ་
ཕྱི་རོལ་གྱི་ལམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞིག་བྱུང་སྟེ་དེའི་ཚེའི་ཚད་ལོ་སྟོང་ཕྲག་དགུ་བཅུར་གྱུར་ཏོ། །དེས་ལོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་བཅུར་ནམ་ཡང་གློས་
མ་ཕབ་ཅིང། ནམ་ཡང་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་མ་ལོག་སྟེ། གཞན་དུ་ན་སྡུག་བསྔལ་འདི་ག་ལས་བྱུང་ཞེས་དེ་ལྟར་སེམས་ཀྱིས་སེམས་སོ་།དེ་འདི་སྙམ་
སེམས་ཏེ། མི་ཤེས་པའི་དབང་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། མི་ཤེས་པ་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱུན་ཆགས་པར་འགྱུར་ལ། ཤེས་ཤིང་མཐོང་བ་ནི་འཁོར་བ་

[477B] །དེ་དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་གནས་གཙང་མའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་དག་སྟེང་གི་བར་སྣང་ལ་འཁོད་
ནས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་ལན་གསུམ་དུ་ཆེད་དུ་བརྗོད་དོ། །ཀྱེ་མ་སེངྒེ་སེངྒེ་ཆེ། །སེམས་ཅན་སེངྒེ་འཇིགས་པ་མེད། །སེངྒེ་བསམ་པ་རྣམ་པར་སེམས། །འདྲེན་པ་སེངྒེར་
འགྱུར་བ་ཡིན། །བར་སྣང་འདི་ལ་འཁོད་པ་ཡི། །ལྷ་ནི་བྱེ་བ་བརྒྱད་ཅུ་དག་འཇིགས་མེད་སེངྒེའི་སྒྲ་སྒྲོག་ལ། །ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་ཕྱག་འཚལ་བྱེད། །ཕྱོགས་བཅུ་དག་
ན་སངས་རྒྱས་ཞིང། །དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་དུ། །ཁྱོད་ཀྱི་བློ་ཡི་སྣང་བ་བཏང། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཞིང་ཀུན་སྦྱངས་པ་ཡིན་།གླང་པོ་ཆེན་པོ་ཅང་ཤེས་པ། །ཐུབ་པར་
དཀའ་ཞིང་བསྙེན་པར་དཀའ། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་འདྲེན་པ་སྟེ་།རྐང་གཉིས་དམ་པ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་དེ་དག་སྔོན་སངས་རྒྱས། །འདྲེན་མངོན་ཡང་དག་
སངས་རྒྱས་པ། །འདྲེན་པ་ཁྱོད་ལ་ཡོད་པས་ན། །གང་ཟག་མཆོག་ནི་སངས་རྒྱས་འཐོབ། །དེའི་ཚེ་དེ་སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འདིས་ཇི་
ཙམ་ཞིག་སྣང་བར་གྱུར་སྙམ་མོ། །དེ་ལ་གནས་གཙང་མའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། གྲོགས་པོ། །ཁྱོད་ཀྱི་སྣང་བ་འདིས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ན་སངས་རྒྱས་

[478A]༄༅། །ཀྱི་ཞིང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དག་སྣང་བ་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་དེའི་ལྷ་དེ་དག་གི་སྒྲ་ཐོས་ནས་ཇི་ལྟ་བུའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཤུགས་
ཐོབ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ལ་ཏ་ལ་བདུན་སྲིད་ཙམ་དུ་མངོན་པར་འཕགས་སོ། །ནམ་མཁའ་ལ་ཏ་ལ་བདུན་སྲིད་ཙམ་དུ་མངོན་པར་
འཕགས་ནས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁ་ཅིག་ནི། སྐུ་བཙས། ཁ་ཅིག་ནི། གོམ་པ་བདུན་འདོར། ཁ་ཅིག་ནི་མངོན་པར་
འབྱུང། ཁ་ཅིག་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ། ཁ་ཅིག་ནི། བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་
ཏུ་བསྐོར། ཁ་ཅིག་ནི། སྐུ་ཚེའི་འདུ་བྱེད་འདོར། ཁ་ཅིག་ནི། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་
བ་མཐོང་ཞིང། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་པའང་ཐོས་ནས་དེས་བར་སྣང་ལ་གནས་གཙང་མའི་རིས་ཀྱི་ལ་དག་ལ་ཚིགས་སུ་
བཅད་དེ་མངོན་པར་སྨྲས་པ། གྲོགས་པོ་སྔོན་གྱི་འཁོར་བ་ཡི། །མུ་ནི་འཚལ་བར་མ་གྱུར་པས། །བདག་ཅག་རྒྱུད་འདི་སྐྱོ་བ་ཡིས། །བྱང་ཆུབ་ཞི་བ་ཡོངས་སུ་

[478B] ༑བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་དོན་གྱི་ཕྱིར། །བདག་ཅག་གོ་ཆ་འདི་ཡང་བགོ་བསྐལ་པ་དག་ནི་གྲངས་མེད་པར། །བདག་ཅག་གོ་ནི་བགོ་བར་བྱ། །བར་སྣང་ལ་ནི་མངོན་
སུམ་དུ༑ ༑སྙིང་བརྩེ་ལྡན་ཞིང་དོན་འདོད་པ། །སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་དྲན་པ་ཡི། །བདག་གི་དྲང་ན་ལྷ་འཁོད་པ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ནི་ཉམས་དགའ་དང། །ཅི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཅག་འཇུག་མི་བྱེད། །
ཁྱེད་ཅག་གིས་ནི་ཅི་ཕྱིར་སྤངས། །རིག་བྱེད་ཤེས་ལ་དེ་སྨྲས་པ་།སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཐར་པའི་ཕྱིར། །བསྐལ་པ་བྱེ་བ་དཔག་མེད་ཅིང། །བསྐལ་པ་དག་ནི་གྲངས་མེད་པར། །གོ་
འདི་གང་ཡིན་བགོ་བར་བྱ། །སངས་རྒྱས་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་།བདག་གི་ལུས་དྲང་སྲོག་ལ་ཡང། །ལྟོས་པ་མེད་པར་བྱས་ནས་སུ་།བདག་གིས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་
པར་བྱ༑ ༑འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་མུན་པ་དང། །མུན་ནག་ཐིབས་པོས་ཁེབས་པ་ཡིན། །སངས་རྒྱས་དག་གི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུས། །སྣང་བ་དག་ནི་རབ་ཏུ་བྱ། །བདག་ཅག་བདག་ཉིད་
བྱང་ཆུབ་ཏུ། །སངས་རྒྱས་སྤྱོད་ཡུལ་རྟོགས་བགྱིས་ནས། །སྲོག་ཆགས་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི། །ལམ་དུ་ཞུགས་པ་བདག་གིས་དགྲོལ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་
སེམས༑ དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་རིག་བྱེད་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་

[479A]༄༅། །རིག་བྱེད་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །སྲོག་ཆགས་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ངའི་སྣང་བས་རེག་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་རབ་
ཏུ་བཙུད་དོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་
འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་སྣང་བ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པར་བྱའོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བདག་གིས་
ཇི་ལྟར་བྱ་སྙམ་པའི་བར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་
སྲོང་ལམ་དཀར་པོ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་ཞིང་གཟི་བརྗིད་ཆེ་ལ་མཐུ་ཆེ་བ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ལམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་
དང་མཚུངས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཅི་ཞིག་བསླབ་ན། དགེ་བའི་ཆོས་འདི་དང་མཚུངས་
པར་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཆོས་གང་བྱེད་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་ངོ། །

[479B] ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྙམ་ནས༑ དེ་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལངས་ནས་
ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཡུལ་རྒྱུ་ཞིང། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཆོས་དེ་དག་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཆོས་སྟོན་པ་
དེ་སྲོག་ཆགས་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་གིས་ཐོས་ནས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་
ལམ་དཀར་པོ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ལམ་དཀར་པོ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་
བར་གྱུར་ཏོ། །ང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་དག་ཏུ་རྒྱུ་ཞིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བསྟན་པས་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་
གིས་ཐོས་ནས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་
བྱ་བའི་འདུ་ཤེས་འདི་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་པར་བྱ་ཞིང་བསྒོམ་པར་བྱ་མང་དུ་བྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བྱང་

[480A]༄༅། །ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་
ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་སོ་།མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་
པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་གྲངས་མེད། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ། གཞན་དུ་མེད། ཚད་མེད། བརྗོད་དུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་འང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་བྲང་
སྲོང་ཤེས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་མཐུ་ཆེ་ཞིང་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ལམ་གྱིས་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་
ཀུན་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ནས་བར་
གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དག་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་ཅིང་བསྒོམས་ཏེ་མང་དུ་བྱས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་རྡུལ་ཕྲ་མོ་སྙེད་དུ་རྒྱུ་ཞིང་ངོ་
བོ་ཉིད་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྟོན་པ་ན་དེ་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་མ་དེ་དག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དག་

[480B] །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ཤེས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཞན་ཡིན་
པར་སེམས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་སྲོང་ཤེས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །ངས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་
པ་དེ་དག་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་ཅིང་བསྒོམས་ཏེ་མང་དུ་བྱས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་མར་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དག་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ལ་རབ་ཏུ་བཙུད་
དོ༑ ༑མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱ་ཞིང་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པར་
བྱའོ༑ ༑མཽངྒལ་གྱི་བུ། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་
པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ངས་མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ཤེས་པ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔོན་བྱང་
ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལམ་རིག་པའི་ཟག་

[481A]༄༅། །པ་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་མངོན་པར་འདུས་བྱས་
སོ༑ ༑མཽངྒལ་གྱི་བུ། སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་འཁོར་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་དེའི་ཕ་རོལ་གྱིའང་ཆེས་ཕ་རོལ་ན་དྲང་སྲོང་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་
རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་ཞིང་མཐུ་ཆེ་ལ་གཟི་བརྗིད་ཆེ་བ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ལམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞིག་བྱུང་ངོ། །དེ་དབེན་པར་སོང་སྟེ་ནང་དུ་ཡང་དག་བཞག་པ་དང་
སེམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་འདི་ལྟ་བུ་སྐྱེས་ཏེ། ཆོས་ནི། གང་ཡིན་ཆོས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ནི། གང་ཡིན་སྙམ་མོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཆོས་གང་ཡང་མེད་ལ་
ཆོས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའང་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ནི། ནམ་མཁའི་
སྒྲིབ་པ་མི་བྱེད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ནམ་མཁའ་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྙམ་ནས་དེ་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལངས་
ཏེ༑ གྲོགས་པོ་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་གང་ཞིག་ཆོས་གང་ལའང་སྒྲིབ་པ་མེད་དོ། །ཞེས་སྒྲ་བསྒྲགས་སོ། །དེའི་སྒྲ་དེ་ཐོས་

[481B]ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཕྱོགས་བཞིའི་རླུང་གིས་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཁྱེར་རོ། །དེའི་སྒྲ་དེ་སེམས་ཅན་ཁྲི་ཕྲག་
དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་གིས་ཐོས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དྲང་
སྲོང་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ཡིན་པར་སེམས་ན། མཽངྒལ་གྱི་བུ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མི་བལྟ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ང་དེའི་ཚེ་དེའི་
དུས་ན་དྲང་སྲོང་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །ངས་སྒྲ་བསྒྲགས་པ་དེ་ཕྱོགས་བཞིའི་རླུང་གིས་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཁྱེར་བ་སེམས་ཅན་འཁོད་
པ་དེ་དག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་།ཞེས་ཐོས་ནས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་ལྟ་བས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་
དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །
དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽངྒལ་གྱི་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ཙམ་དུ་སངས་རྒྱས་

[482A]༄༅། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ངོ་མཚར་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པའི་དོན་བདག་
གིས་འཚལ་བ་ལྟར་ན། དེ་ཙམ་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ལགས། ཇི་ཙམ་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་དེ་ཙམ་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རེ་
རེའི་སེམས་ཅན་འདུལ་བར་མཛད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་བསོད་ནམས་དོན་དུ་གཉེར་བ། བསོད་ནམས་ཚོལ་བ་གང་དག་
གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་རྡུལ་ཕྲ་མོའི་རྡུལ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རིན་པོ་ཆེས་ཡོངས་སུ་བཀང་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་རྡུལ་
ཕྲ་མོའི་རྡུལ་སྙེད་ཀྱི་བསྐལ་པར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་དབུལ་བ་ཕུལ་བ་བས། གང་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་
གྲངས་འདི་འཛིན་ཅིང་ཀུན་ཆུབ་པར་བགྱིས་ལ། འཆང་ཞིང་གཞན་དག་ལའང་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏམ། ཐ་ན་གླེགས་བམ་ལ་བྲིས་ཏེ་འཆད་པ་འདི་
ནི༑ དེ་བས་བསོད་ནམས་ཚོགས་མང་དུ་གསོག་ལགས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཽངྒལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་

[482B] །མཽངྒལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ས་ཡིན་ནོ། །མཽངྒལ་གྱི་བུ། ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ན་སངས་རྒྱས་
ཀྱི་ཞིང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་རྡུལ་ཕྲ་མོའི་རྡུལ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དག་ན་སེམས་ཅན་དག་སེམས་ཅན་དུ་བསྡུ་བར་བསྡུས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་མིའི་དངོས་
པོ་ཉིད་ཐོབ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སོ་སོའི་དབུ་དེ་སྙེད་དུ་གྱུར། སངས་རྒྱས་
བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་རེ་རེའི་དབུ་ཇི་སྙེད་པ་ལ་ཞལ་དེ་སྙེད་དུ་གྱུར། དེ་དག་རེ་རེའི་ཞལ་ཇི་སྙེད་པ་ལ་ལྗགས་དེ་སྙེད་དུ་གྱུར་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་
བཞིན་གཤེགས་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན། ཡེ་ཤེས་དཔག་གིས་མི་ལང་བ་དང་ལྡན། ཡེ་ཤེས་གྲངས་མེད་པ་དང་ལྡན་ཡེ་ཤེས་བསམ་གྱིས་མི་
ཁྱབ་པ་དང་ལྡན། ཡེ་ཤེས་གཞལ་དུ་མེད་པ་དང་ལྡན། ཡེ་ཤེས་གཞལ་གྱིས་མི་ལང་བ་དང་ལྡན། མཽངྒལ་གྱི་བུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་
དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི། ཡེ་ཤེས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽངྒལ་

[483A]༄༅། །གྱི་བུ་ཆེན་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་ཡི་རང་སྟེ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། །འཕགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་
རྒྱས་པའི་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེའི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་པྲ་ཛྙཱ་ཝ་རྨ་དང། ལོ་ཙཱ་བ་
བནྡྷེ་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོས་བསྒྱུར། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་བི་ཤུདྡྷ་སིདྷ་དང། སརྦ་ཛྙཱ་དེ་བ་དང། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡྷེ་དཔལ་བརྩེགས་ཀྱིས་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་
ཕབ་པ༑༑