KINH NGUYỆT ÐĂNG

TAM MUỘI

Hán dịch: Cao Tề, Thiên Trúc Tam tạng Na Liên Ðề Da Xá

Việt Dịch: HT Chánh Lạc

---o0o---

Nguồn

www.quangduc.com

Chuyển sang ebook 11-08-2009

Người thực hiện :

Nam Thiên - namthien@gmail.com

Link Audio Tại Website http://www.phapthihoi.org

Mục Lục

QUYỂN 01

QUYỂN 02

QUYỂN 03

QUYỂN 04

QUYỂN 05

QUYỂN 06

QUYỂN 07

QUYỂN 08

QUYỂN 09

QUYỂN 10

---o0o---

QUYỂN 01

Tôi nghe như vầy:

Một thời Bà Già Bà ở tại núi Kỳ xà quật, thành Vương xá, cùng với đại chúng Tỳ kheo là năm ngàn người và tám mươi na do tha Bồ tát, đều là những vị Nhất sanh bổ xứ, trong đó Bồ tát ma ha tát A Thị (Dật) Ða là đứng đầu. Vua Tứ thiên, vua Thích thiên, vua Ðại Phạm thiên, là chủ của thế giới Ta bà cùng với chư thiên tăng thượng phước đức, A tu la tăng thượng oai thế, Long vương, Dạ xoa, Càn thát bà, Khẩn na la, Ma hầu la già, người và phi nhân... trước sau vây quanh chiêm ngưỡng đức Như Lai.

Khi ấy trong chúng Bồ tát có một vị Bồ tát tên là Ðồng tử Nguyệt quang, quá khứ đã từng cúng dường chư Phật, trồng các căn lành , tự biết được kiếp trước, tin thích Ðại thừa, an trụ Ðại thừa tương ưng với lòng đại bi, từ tòa đứng dậy trạch áo vai mặt, quỳ gối mặt xuống đất, bạch đức Phật:

–Bạch Thế Tôn! Nay con có điều muốn hỏi, cúi mong ngài cho phép, để con trừ bỏ nghi kết trong lòng.

Ðức Phật bảo:

–Này đồng tử! Tùy ý ngươi muốn hỏi bất cứ điều gì ta sẽ giải thích cho để ngươi được hoan hỷ. Ta là bậc Nhất thiết trí, Nhất thiết tri kiến, đối vơi tất cả pháp có sức lực, không sợ hãi, được tự tại, cùng tương ưng với tri kiến giải thoát, không chướng ngại.

Này đồng tử! Như Lai không có điều gì mà không biết, không có điều gì mà không thấy, không có điều gì mà không chứng, luôn luôn lựa chọn, biết được vô lượng vô biên thế giới.

Này đồng tử! Chư Phật Thế Tôn đối với tất cả các câu hỏi đều có thể tùy thuận giải đáp, đều khiến mọi người được hoan hỷ.

Bấy giờ đồng tử dùng kệ để hỏi rằng:

Các đức Phật làm những hạnh gì?

Vì hay thương đời làm ánh sáng

Hay được trí bất khả tư nghị

Cúi mong cứu độ giải thích cho.

Hạnh gì nói được pháp cao này?

Ngưu vương giữa người trời cung kính

Trí tối thượng không thể đo lường

Mong ngài vì con khéo phân biệt

Vì con thâm tín nên thưa hỏi

Chân thật không có tâm quanh co

Không ai có thể chứng biết con

Chỉ có Nhân tôn mới thấy rõ

Con có tâm thắng lạc rộng lớn

Sư tử họ Thích biết hạnh con

Tâm con không vì ngôn ngữ vậy

Mong ngài vì con nói về đạo

Pháp gì hay đưa chư Phật đến

Mà được tăng trưởng trí vô biên

Ðể đạt đến được tất cả pháp

Mong ngài vì con khéo tuyên no í?

Mong nói pháp hạnh con trưởng dưỡng

Khiến được thành tựu trí minh lợi

Quyết lòng trì giới không hủy phạm

Xa lìa tất cả các sợ hãi

Làm sao với giới mà không bỏ?

Làm sao với huệ mà không giảm?

Làm sao an trụ A lan nhã?

Làm sao để được tăng trí huệ?

Làm sao hay vào thắng diệu pháp?

Thích giữ cấm giới không hối hận?

Làm sao với giới không khuyết tổn?

Làm sao để được ba nghiệp tịnh?

Làm sao biết được tánh hữu vi?

Tâm không nhiễm uế, đến Phật đạo?

Làm sao để được thân nghiệp tịnh?

Làm sao trừ được miệng ý ác?

Làm sao lìa được tâm tạp nhiễm?

Cúi mong Thế Tôn nói cho con.

Bấy giờ, đức Phật bảo đồng tử Nguyệt Quang:

–Nếu Bồ tát Ma ha tát cùng tương ưng với một pháp thì mau được A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề, như vậy các pháp đều được thành tựu tức khắc. Thế nào là một pháp? Nếu Bồ tát Ma ha tát đối với chúng sanh khởi tâm bình đẳng, tâm cứu hộ, tâm vô ngại, tâm không độc. Ðó là tương ưng với một pháp mau thành A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề, có thể đạt được sự lợi ích của công đức như vậy.

Khi ấy đức Thế Tôn nói bài kệ:

Nếu ai thọ trì một pháp này

Hay thuận Bồ tát chanh tu hành

Nhờ có công đức của pháp này

Mau được thành tựu đạo vô thượng

Với tất cả xứ, tâm vô ngại

Bồ tát dõng mãnh mới làm được

Không hề khởi tư tưởng yêu ghét

Như vậy sẽ được diệu công đức

Nếu hay tu với tâm bình đẳng

Thì sẽ chứng được quả bình đẳng

Pháp hạnh như vậy cũng bình đẳng

Sẽ được tướng dưới chân bằng phẳng

Người tu bình đẳng lìa tâm sân

Hay trừ tất cả phiền não chướng

Do nhân duyên ấy bàn chân bằng

Nên được màu bông sen dưới chân

Ai hay chỉ hiện ở mười phương

Phước đức sáng ngời khắp cõi Phật

Thì được bước lên Tịch diệt địa

Ðiều phục vô lượng các chúng sanh.

Này đồng tử! Bồ tát Ma ha tát đối với tất cả chúng sanh khởi tâm bình đẳng, tâm cứu hộ, tâm vô ngại, tâm không độc, làm con mắt cho thế gian, chứng được tam muội, gọi là tam muội thể tánh các pháp bình đẳng, không hý luận. Nhờ tam muội ấy thành tựu mười pháp. Nhưng gì là mười? Ðó là:

1.Thân giới

2.Khẩu giới

3.Ý giới

4.Nghiệp thanh tịnh

5.Vượt qua các nhân duyên

6.Hiểu rõ các ấm

7.Ðược cõi nước bình đẳng

8.Trừ các nhập tướng

9.Ðoạn diệt các ái

10.Chứng được vô sanh.

Lại có mười pháp:

1.Nhập các pháp tánh

2.Hiển thị các nhân

3.Không hoại các quả

4.Hiện thấy các pháp

5.Tu tập chánh đạo

6.Cùng Phật đồng sanh

7.Trí huệ sáng suốt lanh lợi

8.Ðạt được trí ưa thích của chúng sanh.

9.Ðạt được Pháp trí

10.Nhập trí huệ vô ngại.

Lại có mười pháp:

1.Khéo biết trí văn tự

2.Ðã vượt qua các sự việc

3.Được tứ âm thanh

4.Bình đẳng đối với cõi nước

5.Ðược cõi nước bình đẳng, tâm sanh vui thích.

6.Ðược một phần hỷ

7.Ðược tâm không quanh co

8.Ðiều phục oai nghi

9.Ðược tâm thành thật, ngay thẳng

10.Nhan sắc không sân hận.

Lại có mười pháp:

1.Mặt thường vui vẻ

2.Lời nói hòa nhã

3.Trước tiên luôn thăm hỏi

4.Thường không làm biếng

5.Cung kính bậc tôn trưởng

6.Cúng dường bậc tôn trưởng

7.Ðời sống tri túc

8.Tu điều thiện không chán

9.Thanh tịnh sự tà mạng

10.An trụ nơi thanh vắng.

Lại có mười pháp:

1.Trí an trụ khắp nơi

2.Chánh niệm không quên.

3.Ðược trí ấm phương tiện.

4.Trí giới phương tiện.

5.Trí nhập phương tiện.

6.Chứng các thần thông

7.Diệt các phiền não

8.Ðoạn trừ tập khí

9.Tâm thường dõng mãnh

10.Trụ nơi quán bất tịnh.

Lại có mười pháp:

1.Biết phương tiện để phạm.

2.Diệt các dòng hữu

3.Ðoạn các kiết sử.

4.Ðã độ các hữu.

5.Khéo biết kiếp trước.

6.Không nghi nghiệp quả.

7.Tư duy đối vơi pháp.

8.Mong cầu đa văn.

9.Ðược trí lanh lợi.

10.Ðược bậc điều phục.

Lại có mười pháp:

1.Không ỷ lại sự trì giới.

2.Không vọng tưởng phân biệt.

3.Không có khinh tháo.

4.Trụ nơi bất thối.

5.Xuất sanh pháp lành.

6.Nhàm chán pháp ác

7.Không tạo phiền não.

8.Không xả bỏ sự học.

9.Phân biệt các thiền định.

10.Ðược trí ưa thích của tất cả chúng sanh.

Lại có mười pháp:

1.Khéo phân biệt sanh xứ.

2.Ðược trí cùng tận.

3.Khéo biết trí ngôn ngữ

4.Vứt bỏ duyên tục.

5.Nhàm chán ba cõi.

6.Không khởi tâm hạ liệt.

7.Không đắm trước các pháp.

8.Nhiếp thọ chánh pháp.

9.Thủ hộ chánh pháp.

10.Biết luật phương tiện.

Lại có mười pháp:

1.Diệt trừ các sự tranh cãi.

2.Không chống trái.

3.Không tranh tụng, đánh nhau.

4.Nhẫn bình đẳng.

5.Ðược bậc nhẫn.

6.Tự nhiếp nơi nhẫn.

7.Khéo chọn các pháp

8.Tâm thích giới đầy đủ.

9.Quyết định phương tiện, khéo hỏi và đáp.

10.Trí khéo phân biệt nghĩa của câu.

Lại có mười pháp:

1.Trí phương tiện đối với pháp xuất sanh.

2.Phát sanh trí khéo biết nghĩa và phi nghĩa.

3.Trí về đời trước.

4.Trí về đời sau.

5.Trí hiện tại.

6.Trí ba đời bình đẳng.

7.Trí khéo biết tam luân.

8.Tâm an trụ.

9.Thân an trụ

10.Khéo gìn giữ oai nghi.

Lại có mười pháp:

1.Không hủy hoại oai nghi.

2.Phân biệt oai nghi.

3.Oai nghi đoan nghiêm, tao nhã.

4.Khéo hiểu, nói về nghĩa.

5.Ðược thế trí

6.Thích bố thí, không xan tham

7.Tự tay bố thí.

8.Thường cho không ngừng.

9.Cho tất cả.

10.Có tâm xấu hổ.

Lại có mười pháp:

1.Có tâm biết thẹn.

2.Xả bỏ tâm ác.

3.Không bỏ hạnh đầu đà.

4.Ðối vơi đức tin không hề sai lầm.

5.Thường thực hành hạnh vui.

6.Ðem chỗ mình ngồi dâng cho các bậc tôn trưởng.

7.Bỏ tâm kiêu mạn.

8.Khéo nhiếp tâm.

9.Khéo biết tâm tương ưng.

10.Khéo biết tâm khởi.

Lại có mười pháp:

1.Trí khéo biết nghĩa.

2.Trí khéo biết pháp.

3.Xa lìa vô trí.

4.Khéo nhập vào tâm vi tế.

5.Biết tự tánh của tâm.

6.Khéo biết pháp khứ lai phương tiện.

7.Trí khéo biết tất cả ngôn ngữ.

8.Khéo biết từ ngữ sai biệt không trở ngại.

9.Trí phương tiện quyết định được nghĩa.

10.Xả bỏ sự phi nghĩa.

Lại có mười pháp:

1.Thân cận người lành.

2.Cùng làm việc với họ.

3.Nghe theo lời dạy của họ

4.Xa lìa người ác.

5.Thông suốt việc tu thiện.

6.Không đắm trước thiền vị.

7.Du hý thần thông.

8.Ðạt được trí thế gian.

9.Xa lìa sự phô trương giả danh.

10.Không nhàm chán hữu vi.

Lại có mười pháp:

1.Ðược lợi không mừng.

2.Bị suy thối không buồn

3.Ðược khen không vui.

4.Bị chê không lo.

5.Ðược tôn vinh vẫn không thích.

6.Bị hủy báng vãn không nản.

7.Không khổ.

8.Không vui.

9.Không thân cận người tại gia.

10.Không ở trong tăng chúng.

Lại có mười pháp:

1.Bỏ sự không cung kính.

2.Thực hành sự cung kính.

3.Ðầy đủ lễ nghi.

4.Bỏ tâm không lễ nghi.

5.Không nhiễm ô nhà thế tục.

6.Gìn giữ Phật pháp.

7.Thích im lặng, ít nói.

8.Lời nói, hành động không t hô tháo.

9.Cung người đàm luận, khéo dùng phương tiện.

10.Hàng phục các oán thù.

Lại có mười pháp:

1.Khéo biết thời tiết

2.Ðối với các người phàm phu.

3.Không khởi tâm khinh người nghèo hèn.

4.Có người xin liền cho.

5.Với các người nghèo khổ cứ để họ xin, đừng gây chướng ngại.

6.Không khởi tâm ghen ghét người phá giới.

7.Có ý nghĩ muốn cứu người khác.

8.Khéo biết việc mình làm.

9.Nhiếp thọ chánh pháp.

10.Xả bỏ của cải.

Lại có mười pháp:

1.Không kinh doanh tích tụ.

2.Khen ngợi người trì giới.

3.Chê trách người phạm giới.

4.Cung kính sự phụng trì giới, không có tâm dối láo.

5.Tất cả vật sở hữu đều có thể đem cho.

6.Thành tâm khuyên thỉnh.

7.Nói thế nào làm thế ấy.

8.Tôn thờ người trí.

9.Ðối với các pháp quyết định tu hành, hết lòng ưa thích.

10.Ðược trí thí dụ.

Lại có mười pháp:

1.Phương tiện đối với đời trước.

2.Tu điều thuận trước nhất.

3.Có các phương tiện.

4.Ðoạn trừ các tướng

5.Xả bỏ các tưởng.

6.Khéo biết sự tướng.

7.Hay diễn nói các kinh.

8.Khéo biết phương tiện đối với các sự thuận, nghịch.

9.Quyết định đối với chân lý.

10.Chứng được giải thoát.

Lại có mười pháp:

1.Lời nói chân thật, ngay thẳng.

2.Hiển lộ trí của tự tánh.

3.Lời nói không nghi ngờ

4.Buộc tư tưởng nơi “không”.

5.Tu sự vô tướng.

6.Biết tánh vô nguyện.

7.Ðược bốn vô úy.

8.Kiên cố đối với giới.

9.Nhập vào chánh đạo đầy đủ.

10.Ðạt được trí tuệ.

Lại có mười pháp:

1.Buộc tư tưởng vào một duyên.

2.Ít bận tâm về người thân.

3.Không khởi tấm ô trược.

4.Xả bỏ các kiến.

5.Ðược Ðà la ni.

6.Ðược trí.

7.Ðược sự sáng suốt.

8.An trụ.

9.Trụ trì.

10.Chánh cần.

Này đồng tử, đó gọi là Bồ tát ma ha tát từ Tam muội Vô hý luận, thể tánh bình đẳng của các pháp ấy, thành tựu các công đức lọi như vậy.

Này đồng tử, tam muội như vậy gọi là nhân, gọi là tương ưng, gọi là giáo huấn, gọi là pháp môn, gọi là động tác, gọi là đạo hạnh, gọi là không nghi, gọi là đạo sư, gọi là hành thuận nhẫn, gọi là nhẫn địa, gọi là trừ khử sự không nhẫn, gọi là trí địa, gọi là xa lìa vô tri, gọi là kiến lập nơi trí, gọi là phương tiện địa, gọi là Bồ tát du hành, gọi là thần cận thắng trượng phu, gọi là xa lìa kẻ ác, gọi là Như Lai nói về Phật địa, gọi là người trí tùy hỷ, gọi là kẻ ngu vứt bỏ, gọi là Thanh văn khó biết, gọi là không phải địa vị của ngoại đạo, gọi là nhiếp về Như Lai, gọi là điều hiểu biết của đấng Thập lực, gọi là chư thiên cúng dường, gọi là Phạm vương lễ bái, gọi là Ðế Thích đi theo sau, gọi là rồng, thần cúi lạy, gọi là Dạ xoa tùy hỷ, gọi là Khẩn đà la khen ngợi, gọi là Ma hầu la già xưng dương, gọi là sự tu của Bồ tát, gọi là chỗ mong cầu của bậc trí, gọi là được đạo vô thượng, gọi là chẳng phải thí tài vật, gọi là thuốc trừ bệnh phiền não của chúng sanh, gọi là kho trí, gọi là Biện tài vô tận, gọi là xuất sanh các lời dạy, gọi là trừ các bệnh khổ, gọi là biết ba cõi, gọi là thuyền bè đưa người, gọi là che chở qua bốn dòng nước, gọi là phát sanh danh dự, gọi là Như Lai tán thán, gọi là sự lợi ích của Như Lai, gọi là khen ngợi hào quang của đấng thập lực, gọi là xuất sanh đạo đức của Bồ tát, gọi là lòng từ diệt trừ sự bực tức, gọi là lòng từ bi trừ bỏ não hại, gọi là tâm hoan hỷ tịch tịnh, gọi là người xả bỏ buồn rầu, gọi là hơi thở sống động của người đại thừa, gọi là có thể rống tiếng sư tử, gọi là Phật đạo, gọi là tất cả Pháp ấn, gọi là dẫn đạo Nhất thiết trí, gọi là khu vườn du hý của Bồ tát, gọi là sự phá tan ma quân, gọi là đường an toàn, gọi là thành các nghĩa tốt, gọi là ngăn chận kẻ thù địch, gọi là dùng pháp hàng phục oán thù, gọi là sự vô úy chân thật, gọi là sức mạnh không vọng cầu như thật, gọi là cội gốc của mười tám Bất cộng pháp, gọi là trang nghiêm pháp thân, gọi là oai lực của các hành, gọi là trang nghiêm Phật huệ, gọi là bỏ các trói buộc của ái, gọi là trưởng tử của Phật vui mừng, gọi là trí Phật đầy đủ, gọi là không phải địa vị của Bích chi Phật, gọi là tâm thanh tịnh, gọi là thân thanh tịnh, gọi là thành tựu giải thoát, gọi là không có các tạp dục, gọi là không có các tạp nhuế, gọi là không phải địa vị ngu si, gọi là trí A hàm, gọi là hay khởi các kỹ thuật, gọi là trừ các vô minh, gọi là đầy đủ giải thoát, gọi là sự vui mừng của người thiền định, gọi là con mắt cần thiết để người thấy, gọi là du hý thần thông, gọi là hay hiện thần túc, gọi là Văn trì đà la ni, gọi là nhớ nghĩ, thọ trì không quên, gọi là sự gia bị của chư Phật, gọi là phương tiện của đạo sư, gọi là sự không tương ưng, vi tế khó biết, gọi là xả bỏ văn tự, gọi là biết sâu nghĩa trí, gọi là trí của tri kiến, gọi là trí phân biệt, gọi là trí bất khả ngôn thuyết, gọi là trí có thể điều phục sự sai, gọi là trí chất trực, gọi là trí thiểu dục, gọi là nhiếp trì tinh tấn, gọi là hay gìn giữ không quên, gọi là hay tiêu các khổ, gọi là pháp vô sanh, gọi là một lời diễn thuyết có thể biết được sự sanh diệt trong các loài. Ðó gọi là Tam muội không hý luận, thể tánh bình đẳng của tất cả pháp.

Khi đức Phật nơi pháp môn này, trong hội có tám mươi na do tha người, trời được Vô sanh pháp nhẫn, chín mươi hai na do tha trời, người được nhẫn tùy âm thanh, bảy mươi sáu na do tha người, trời được thuận nhẫn, sáu vạn người, trời được xa lìa trần cấu, được pháp nhãn thanh tịnh, một ngàn Tỳ kheo hết các hữu lậu, tâm được giải thoát, hai trăm năm mươi Tỳ kheo ni hết các hữu lậu, tâm được giải thoát, năm trăm Ưu bà tắc được quả A na hàm, tám trăm Ưu bà di được quả Tư dà hàm.

Bấy giờ ba ngàn đại thiên thế giới có sáu thứ chấn động, đó là:

1.Ðộng biến động, đẳng biến động.

2.Dũng biến dũng, đẳng biến dũng.

3.Khởi biến khởi, đẳng biến khởi.

4.Hống biến hống, đẳng biến hống.

5.Chấn biến chấn, đẳng biến chấn.

6.Giác biến giác, đẳng biến giác.

Vọt lên ở Ðông thì mất ở Tây. Vọt lên ở Tây thì mất ở Ðông. Vọt lên ở Nam thì mất ở Bắc. Vọt lên ở Bắc thì mất ở Nam. Vọt lên ở giữa thì mất ở một bên. Vọt lên ở một bên thì mất ở giữa. Nhờ pháp lực nên bỗng nhiên khởi lên ánh sáng chưa từng có, có thể chiếu sáng ở những nơi tăm tối xa xôi, cho đến địa ngục A tỳ, không chỗ nào không rực sáng.

Lúc ấy, khoảng giữa núi Thiết vi của thế giới, chúng sanh tăm tối lại được thấy nhau, thảy đều kinh ngạc nói rằng:

–Tại sao ở đây bỗng nhiên có những người này?

Bấy giờ đức Thế Tôn nói bài kệ:

Ta nhớ kiếp xưa sáu vạn Phật

Vốn sống ở tại núi Kỳ xà

Khi ta cầu đạo thời quá khứ

Theo các Thế Tôn nghe định này

Lúc đó sáu ức Phật sau cùng

Vì thế gian nên làm ánh sáng

Tên là Phật Ta la Thọ Vương

Ta theo vị ấy hỏi định này

Lúc ấy ta sanh dòng Sát lợi

Là bậc tối tôn giữa các vua

Có đến năm trăm các người con

Ðầy đủ tất cả các tài nghệ

Với họ, ta là Vô thượng tôn

Tạo dựng Già lam đến cả ức

Toàn dùng đại chiên đàn thắng diệu

Xen lẫn vàng bạc và các báu

Lúc ta làm vua, người kính yêu

Tên là vua Tỳ Sa Mô Ðạt

Rông bày các cúng dường lên Phật

Ngót cả vạn tám trăm ức năm

Lúc đó Lưỡng túc tôn tối thắng

Tên là ngài Ta La Thọ Vương

Trong suốt bảy ức sáu vạn năm

Sống ở thế gian hoằng hóa đạo

Có tám mươi ức các Thanh văn

Ba minh, sáu thông thường tại định

Ðã sạch hết lậu, thân cuối cùng

Thánh chúng như vậy không gièm pha

Ta dâng các thứ thật tối thắng

Cúng dường bậc độ các ác thú

Vì muốn lợi ích các người, trời

Cho nên mới cầu tam muội này

Ta và vợ con đồng xuất gia

Giữ lời Phật dạy không ai bằng

Trong một ngàn bốn vạn ức năm

Ta thường thưa hỏi Tam muội này

Tám vạn na do kệ xưng tán

Kệ tụng khác nhau tám vạn triệu

Ðức Phật đem ra dạy cho ta

Một phẩm duy nhất luận định này

Ðầu, mắt, tay chân cùng vợ con

Các thứ trân bảo và ẩm thực

Tất cả của cải đều bỏ hết

Vì để cầu tam muội như vậy

Nhớ xưa trăm ức các Như Lai

Lại có hằng hà sa số Phật

Các ngài sống tại núi Kỳ xà

Tuyên thuyết định thắng tịch như vậy

Cũng đồng một tên là Thích Ca

Con Phật đồng tên La Hầu La

Thị giả đồng tên là Khánh Hỷ

Thành vua đồng tên Ca Tỳ La

Bậc trí tuệ đệ nhất ở đời

Ðồng tên Mục Liên, Xá Lợi Phất

Thế giới đồng tên là Ta Bà

Các ngài đều sanh đời ác trược

Ta dùng phẩm vật dâng Thế Tôn

Vì muốn thực hành hạnh Bồ đề

Các vật cúng dường đều dâng lên

Vì muốn trì tụng chánh định này

Phát tu thắng hạnh được định này

Ðược hạnh định này vô lượng thứ

An trụ tất cả các đức hạnh

Ðược tam muội này chẳng khó khăn

Không đắm các vị, lìa náo động

Không gần thế tục, không ganh ghét

An trụ Ðại bi, lìa sân hận

Ðược tam muội này chẳng khó khăn.

Xa tục không sợ mất thế lợi

Thanh tịnh tà mạng không phiền não

Với giới trong sáng không sợ hãi

Ðược tam muội này đâu khó khăn

Tinh tấn, dõng mãnh thường không nghỉ

Ưa thích nhàn tịnh hành đầu đà

An trụ vô ngã diệu pháp nhẫn

Ðược tam muội này đâu khó khăn

Khéo điều phục tâm không hý luận

An trụ oai nghi tất cả hạnh

Thích làm bố thí không keo kiết

Ðược tam muội này đâu khó khăn

Các tướng tốt đẹp của Như Lai

Cùng với mười tám pháp bất cộng

Lực, vô úy thảy được không khó

Bởi hay thọ trì định này vậy

Mắt Phật nhìn thấy các chúng sanh

Giả sử một lúc đều thành Phật

Mỗi đức Phật ấy có thọ mạng

Ngàn vạn ức kiếp khó nghĩ được

Mỗi Phật đều có vô lượng đầu

Giống như số cát trong biển cả

Mỗi đầu đều có vô lượng lưỡi

Số lượng cũng như cát đại hải

Cứ mỗi một lưỡi đều xưng dương

Công đức giữ đinh một bài kệ

Vẫn nói phần nhỏ không hết được

Huống chi biên chép và thọ trì

Nếu có thuận định, đức đầu đà

Thiên, A tu la, quỷ hộ trì

Và các vị vua thường theo hầu

Thọ trì tịch định khó thấy này

Vì có vô biên vô ngại biện

Tuyên thuyết vô lượng trăm ngàn kinh

Trong mọi thời gian thường không đoạn

Vì trì kinh này, nghe tạng này

Nếu muốn được thấy Phật Di Ðà

Cùng với thế giới an lạc kia

Sau này đời ác rất đáng sợ

Cần phải nghe trì tam muội này

Ta nay vì ngươi mà phó chúc:

Ta, Nhân trung tôn tự khuyên ngươi

Sau ta Niết bàn, lúc mạt thế

Phải nên nghe, trì tam muội này

Tất cả chư Phật ở mười phương

Trong đời quá khứ và hiện tại

Các ngài đều học tam muội này

Ðược đến vô vi, Phật Bồ đề.

Này đồng tử! Vì nghĩa này nên nếu có Bồ tát ma ha tát, muốn nói với công đức chân thật của Như Lai, khai thị biện thuyết ý nghĩa của danh hiệu thì không thể cùng tận. Tất cả những điều được Phật nói ra, nay ngươi phải nên đọc tụng thọ trì, nói rộng tam muội như vậy cho người khác nghe.

Này đồng tử! Sao gọi là danh hiệu thật đức của Như Lai? Nếu Bồ tát ma ha tát trụ nơi thanh vắng, hoặc dưới gốc cây, nhàn hạ, ngồi im lặng một mình, phải học như vầy: Ðức Như Lai, bậc Ứng cúng, Chánh biến tri, Minh hạnh túc, Thiện thệ, Thế gian giải, Vô thượng sĩ, Ðiều ngự trượng phu, Thiên nhân sư, Phật Thế Tôn, tích tập công đức thắng diệu của Như Lai, tu các thiện căn mà không hoại mất, dùng đại nhẫn lực, được các tướng tốt, và các vẻ đẹp để tự trang nghiêm thân, là sắc khả ái thuộc loại bậc nhất, người xem không chán, kính tin, ái lạc, với các trí huệ không ai có thể hơn được, năng lực bất khả hoại, hóa độ các chúng sanh, là cha của Bồ tát, vua của Hiền thánh, là Ðạo sư hướng tới Niết bàn, trí huệ vô biên, biện tài vô lượng, Phạm âm thanh nhã, âm thinh lời lẽ thông suốt, tướng tốt hy hữu, người có mắt chiêm ngưỡng, tùy theo chỗ quán sát, muốn không xem nữa nhưng vẫn không được. Ðược thân không ai bằng, không bị dục nhiễm, không bị sắc nhiễm, hơn cả vô sắc giới, xa lìa các khổ, vất bỏ các pháp, giải thoát các cõi, chẳng nhập tương ưng, đoạn trừ các trói buộc, sạch hết khát ái, vượt qua bốn dòng sông, đầy đủ trí huệ, an xử Niết bàn, trụ nơi thật tế.

Này đồng tử! Ðó là ta nói rõ công đức chân thật của Như Lai. Nếu nói rộng về danh nghĩa của nó thì không bao giờ cùng tận tất cả những điều chư Phật nói ra.

Bấy giờ đức Thế Tôn nói bài kệ:

Với vô lượng số trong ngàn kiếp

Không thể nói hết đức Như Lai

Tập lâu tất cả diệu thiện căn

Ðể cầu được thắng định như vậy

Thân mỹ nữ trang nghiêm vi diệu

Sắc đáng yêu tối thượng lạ lùng

Ta quyết tâm thí, lòng không dối

Ðể cầu được thắng định như vậy

Bỏ cả tài sản và tôi tớ

Ma ni đại bảo và vàng bạc

Dùng tâm thắng thượng mà bố thí

Vì để cầu tam muội như vậy

Dùng ngọc báu ma ni, anh lạc

Mão trời, ấn tay và dây vàng

Xưa từng dâng thí các đạo sư

Ðể cầu được thắng đinh như vậy

Các diệu hương hoa, vô lượng quả

Ðều là hương Kiền Ðà Bà Sư

Ta dùng hoa ấy rải tháp Phật

Tâm thắng diệu thuần chí tăng thượng

Ta dùng vô lượng các pháp thí

Hoan hỷ khai đạo các chúng sanh

Với các danh văn và lợi dưỡng

Trước ta không khởi tâm như vậy

Ta vốn thực tập đức đầu đà

Riêng ở dưới cây, im không nói

Từ bi vô lượng thương chúng sanh

Ðể cầu quả Bồ đề Vô thượng

Với người đồng giới không cạnh tranh

Thường ái ngữ, lời êm ái

Ngôn từ nhỏ nhẹ, người thích nghe

Mọi người nhìn thấy không nhàm chán

Sống ở Tha Xá Ly Gia Xan

Vô lượng ức đời không ganh ghét

Hoan hỷ, thường tự đi khất thực

Các nơi mời thỉnh đều vất bỏ

Nếu ai nghe nhiều, hay thọ trì

Bốn câu kệ của tam muội này

Như vậy tức là cúng dường ta

Nhờ tâm thù thắng thường tôn kính

Xưa ta thực hành các thứ thí

Với giới mãi mãi không vi phạm

Dùng vô lượng thứ cúng dường Phật

Ðể cầu mong tịch định như vậy

Ta ở trong vô lượng thế giới

Ðầy ngọc ma ni đem thí khắp

Nghe tam muội này trì bài kệ

Phước ấy lớn hơn không thể lường

Nếu có tất cả các loại hoa

Và các diệu hương rất hy hữu

Cúng dường tất cả các đức Như Lai

Thích tu thiện căn vô lượng kiếp

Các kỹ nhạc có trên thế gian

Ẩm thực ngon bổ và y báu

Tâm tăng thượng trong vô lượng kiếp

Thường đem cúng dường các Thập lực

Nếu ai hưng khởi nguyện Bồ đề

Sẽ được Ðại Pháp vương vô thượng

Nếu ai với kinh Tam muội này

Nghe một bài kệ, phước hơn kia

Trong sông Hằng hà bao nhiêu cát

Bao nhiêu kiếp số nói sự lợi

Phô diễn đức ấy không cùng tận

Nhờ giữ phước định vô lượng vậy.

Này đồng tử! Chính vì nghĩa này nên Bồ tát ma ha tát cần phải chí tâm thọ trì, đọc tụng, diễn thuyết cho người khác, phân biệt hiển thị, giáo hóa rộng rãi cho chúng sanh tu tam muội này.

Bấy giờ đức Thế Tôn liền nói bài kệ:

Chỗ Phật kia ta nghe như vầy

Ðược lợi ích vô thượng thắng diệu

Cho nên nay ta nói cho ngươi

Thắng tam muội chư Phật đã nói

Chỗ bảy ức ba ngàn vạn Phật

Thời quá khứ ta từng cúng dường

Tất cả các đức Như Lai ấy

Cũng nói Tu đa la như vậy

Nhờ đó mới vào tâm đại bi

Cho nên nói rõ tam muội này

Nếu có người tập học, nghe nhiều

Ðược trí Như Lai sẽ không khó

Nếu có thể vào thời mạt thế

Ðạo sư thế gian đã diệt độ

Có kẻ báng pháp, Tỳ kheo ác

Với người nghe nhiều, không ưa thích

Tuy nói giới pháp để mưu sinh

Nhưng mình không thích hành giới pháp

Tuy nói thiền định để mưu sinh

Nhưng mình không thích hành thiền định

Tuy nói trí tuệ để mưu sinh

Nhưng mình không thích hành trí tuệ

Tuy nói giải thoát để mưu sinh

Nhưng mình không thích hành giải thoát

Tuy nói tri kiến để mưu sinh

Nhưng mình không thích hành tri kiến

Như người miệng nói hương chiên đàn

Là hương tối thượng trong các hương

Có người hỏi kẻ nói hương ấy:

“Ông biết thứ hương ông đã nói?”

Ðáp rằng: “Tôi thật không nghe hương

Chỉ nhờ nói hương để mưu sống”.

Sau Phật diệt độ, đời ác thế

Có các Tỳ kheo không giữ giới

Chỉ nói giới pháp để mưu sinh

Tự mình không thể hành giới pháp

Sau Phật diệt độ, đời ác thế

Có các Tỳ kheo không thiền định

Tuy nói pháp định để mưu sinh

Tự mình không thể hành pháp định

Sau Phật diệt độ, đời ác thế

Có các Tỳ kheo không pháp huệ

Tuy nói pháp huệ để mưu sinh

Tự mình không thể hành pháp huệ

Sau Phật diệt độ, đời ác thế

Có các Tỳ kheo không giải thoát

Tuy nói giải thoát để mưu sinh

Tự mình không thể hành pháp giải thoát

Sau Phật diệt độ, đời ác thế

Có các Tỳ kheo không tri kiến

Tuy nói tri kiến để mưu sinh

Tự mình không thể hành pháp tri kiến

Thí như kẻ nghèo bị người khinh

Sau đó phú quý người cung kính

Người, trời, rồng, quỷ, Cưu bàn trà

Quyết không cúng dường người không định

Nếu được tam muội vi diệu địa

Bậc trí liền được kho trí rộng

Ðược các hàng nhân thiên cung kính

Hay dùng thượng thí cho chúng sanh

Ta nghe được lợi ích như vậy

Hết sức cao tột, Phật nói ra.

Thân thuộc, tài sản đều xả hết

Vì muốn nghe nói tam muội này.

Ðồng tử Nguyệt Quang tâm hoan hỷ

Chấp tay hướng Phật nói lời rằng:

“Sau khi Phật tiên đã diệt độ

Con xin hộ trì thắng pháp Phật

Với thân mạng mình hay thí xả

Cùng các thú vui ở thế gian

Sau này đời ác thật hãi hùng

Con hộ trì thắng diệu định này

Con thấy thế gian khổ vô lượng

Khởi tâm đại bi mà cứu họ

Với họ, lại khởi tâm đại bi

Nói họ nghe thắng tam muội này”.

Trong chúng năm trăm người đều đứng

Cũng xin hộ trì tam muội này

Khi ấy đồng tử là thượng thủ

Cũng hộ trì thắng tam muội này

Bấy giờ đồng tử Nguyệt Quang bạch đức Phật:

–Thưa Thế Tôn, gọi tam muội ấy thế nào cho đúng?

Ðức Phật bảo:

–Này đồng tử! Hãy lắng nghe, hãy lắng nghe. Ta sẽ nói cho. Ðó là:

1.Hay vắng lặng đối vơi tâm.

2.Tâm không khởi lên.

3.Trí không hòa hiệp

4.Bỏ gánh nặng xuống

5.Ðược trí Như Lai.

6.Thành oai lực của Phật

7.Ðối trị sự đắm trước dục.

8.Diệt trừ sân nhuế.

9.Ðoạn trừ ngu si.

10.Trụ tâm tương ưng.

11.Xả tâm không trụ

12.Ưa thích thiện pháp.

13.Tước đoạt hữu vi.

14.An trụ chánh tín.

15.Ðêm vẫn tỉnh thức.

16.Không bỏ thiền định.

17.Tăng trưởng thiện căn.

18.Không thích sự sanh.

19.Không tạo các nghiệp.

20.Không chấp nội nhập.

21.Không chấp ngoại nhập.

22.Không khen thân mình.

23.Không chê người

24.Không ở nhà thế tục.

25.Giới hạnh thuần thục.

26.Không khinh chê ai.

27.Có đại phước đức.

28.Tự tri.

29.Không khinh tháo.

30.An trụ oai nghi.

31.Bỏ lời nói thô ác.

32.Không co tâm sân hận.

33.Cứu hộ mọi người.

34.Che chở thiện tri thức.

35.Hộ trì lời bí mật.

36.Không sanh tâm độc hại đối với các chúng sanh.

37.Không não loạn người trì giới.

38.Luôn nói lời êm dịu.

39.Không nương vào ba cõi.

40.Thuận nhẫn đối với tất cả trí.

Bấy giờ đức Thế Tôn nói bài kệ:

Ta đã mở cửa cam lồ này

Ta đã nói tự tánh các pháp

Ta đã chỉ lỗi lầm sanh tử

Ta mở bày lợi ích Niết bàn

Ta đã dạy lìa ác tri thức

Phải thường thân cận thiện tri thức

Lìa các huyên náo ở tịch tịnh

Thường tu tâm từ không gián đoạn

Phải thường hộ trì giới thanh tịnh

Hoan hỷ ưa thích hạnh đầu đà

Nếu hay thường tập sự xả huệ

Ðược tam muội này sẽ không có

Người ấy hay được tịch diệt địa

Quyết không rơi vào hàng Thanh văn

Nhất định sẽ chứng trí huệ Phật

Liền được vô lượng đức chư Phật

Thấy các chúng sanh có trí huệ

Dùng trí huệ Phật nói cho họ

ếu ai hay cầu trí vô thượng

Ðược tam muội này đâu có khó

Hoặc vì ăn, khởi tâm ganh ghét

Nên biết ăn rồi thành bất tịnh

Dụng công vô lượng mới được thành

Nếu quán thật sau mới đắc định

Không vật nào đem định này tới

Chỉ do tịnh giới mới sanh ra

Thể tánh chư pháp thường tịch diệt

Phàm phu vô trí không thể hiểu

Nếu ai trụ tâm nơi tịch định

Người ấy luôn luôn thường có Phật

Nhân tôn hằng thấy các chúng sanh

Thường tu định tịch diệt như vậy

Nhớ tướng tốt và đức hạnh Phật

Hay khiến các căn không loạn động

Tâm không mê loạn hợp với pháp

Ðược nghe được trí như biển cả

Bậc trí trụ nơi tam muội này

Nhiếp niệm hành nơi chỗ kinh hành

Hay thấy ngàn ức chư Như Lai

Cũng gặp vô lượng hằng sa Phật

Nếu người trong tâm có mê hoặc

Ơû trong Phật pháp bị hạn lượng

Ơû trong vô lượng không hữu lượng

Như Lai các đức bất tư nghì

Tất cả thế gian không ai bằng

Huống lại có người hơn Ngài được

Các trí các đức đều tương ưng

Với Ngài không nghi sẽ thành Phật

Ðược thân Như Lai sắc vàng tía

Tất cả đoan trang để gần đời

Nhờ duyên như vậy tâm an trụ

Mới gọi là Bồ tát đắc định

Nhờ nương tướng Phật là hữu tác

Hay trừ tất cả tưởng hữu tướng

Sau đó an trụ nơi vô tướng

Mới hay đạt được các pháp không

Hay được an trụ nơi pháp thân

Biết tất cả hữu nhưng vô hữu

Ðã tu tập tướng vô hữu rồi

Sau đó quán Phật không sắc thân

Nay ta vì ngươi nên khéo nói

Người người đến được chỗ như vậy

Mới gọi hay biết các sự duyên

Vô lượng suy nghĩ thường không đoạn

Nếu ai hay sanh tâm như vậy

Nhớ tướng tốt và trí huệ Phật

Người kia hay tu niệm như vậy

Một lòng hướng về không thối chuyển

Hoặc đi, hoặc ngồi, hoặc kinh hành

Không nghi hoặc với trí chư Phật

Ðược không nghi rồi phát nguyện rằng:

“Khiến con được Phật Tam giới tôn

Chắc sẽ thấy được các Như Lai

Vào trong Phật pháp hay tuyển chọn

Nơi tam muội này mà khởi lên

Cúi đầu đảnh lễ mười phương Phật

Thân, miệng và ý đều thanh tịnh

Tán thán chư Phật thường không dứt”.

Thường tu như vậy nhớ tướng Phật

Ngày đêm hằng thấy các Như Lai

Gặp lúc sắp chết, bệnh ngặt nghèo

Bệnh đau bức bách không chịu nổi

Niệm tam muội Phật thường không xả

Không để khổ thống đoạt nhất tâm

Người ấy vì tự biết pháp này

Nên biết tất cả các pháp không

Nhờ trụ các giáo môn như vậy

Với Bồ tát hạnh không chán ghét

Ðược nghe lợi ích như vậy rồi

Cầu trí vô đẳng của Như Lai

Sau đó không sanh tâm hối tiếc

Bồ đề tối thượng không đạt được

Nay ta vì ngươi nói các thứ

Ngươi đói pháp này nếu không thành

Như người tuy giữ thuốc thật hay

Tự thân mình bệnh không thể trị

Cho nên cần phải biết lựa chọn

Gọi là cầu nơi thắng tam muội

Giới, văn, bố thí thường tu tập

Ðược tam muội này sẽ không khó.

KINH NGUYỆT ÐĂNG TAM MUỘI

Hết quyển 1/10

--- o0o ---

QUYỂN 02

Bấy giờ đức Thế Tôn bảo đồng tử Nguyệt Quang:

–Vào thời quá khứ lâu xa, hơn cả A tăng kỳ kiếp, vô lượng vô biên không thể nghĩ bàn. Khi ấy có một đức Phật hiệu là Thanh Ðức Như Lai, bậc Ứng cúng, Chánh biến tri, Minh hạnh túc, Thiện thệ, Thế gian giải, Vô thượng sĩ, Ðiều ngự trượng phu, Thiên nhân sư, Phật Thế Tôn xuất hiện ở đời.

Này đồng tử! Bấy giờ đức Như Lai Thanh Ðức, Ứng chánh biến, hội chúng đầu tiên của ngài tập hợp tám ức Thanh văn, đều là bậc A la hán, đã hết các lậu đã được tự lợi, sạch hết hữu kết, nương nơi chánh giáo, tâm khéo giải thoát, có thể đạt được tất cả tâm tự tại.

Hội chúng thứ hai gồm có bảy ức chúng, hội chúng thứ ba gồm có sáu vạn chúng. Tất cả những vị đó đều là Ðại A la hán, các lậu đã tận, đạt được tự lợi, sạch hết các kết, nương nơi chánh giáo, tâm khéo giải thoát, hay đạt đến tất cả tâm tự tại.

Này đồng tử! Khi ấy đức Phật thọ bốn vạn năm, bấy giờ cõi Diêm phù đề được an ổn, giàu có sung sướng, dân chúng phồn thịnh, khắp nơi sung mãn.

Này đồng tử! Bấy giờ ở Diêm phù đề có hai vị đại vương, một vị tên là Kiên Cố Lực, vị thứ hai tên là Ðại Lực. Hai vị đại vương này mỗi người thống lãnh một nửa cõi Diêm phù đề. Lãnh thổ của hai vua an ổn, giàu có sung sướng, dân chúng phồn thịnh, khắp nơi sung mãn.

Khi ấy đức Như Lai Thanh Ðức xuất hiện ở đời tại nước của vua Ðại Lực. Này đồng tử, bấy giờ vua Ðại Lực thỉnh đức Như Lai Thanh Ðức và Tỳ kheo tăng ngót cả ngàn năm, dùng tất cả y phục, ẩm thực, ngọa cụ, thuốc thang, không sai trái, tùy thuộc thanh tịnh để cúng dường.

Này đồng tử! Ðức Như Lai Thanh Ðức và tăng chúng Thanh văn được nhiều lợi dưỡng, cung kính tán thán. Lúc đó có các Bà la môn, trưởng giả, tịnh tín đối với đức Như Lai Thanh Ðức và Tỳ kheo tăng đã phát ý dõng mãnh, học với vua Ðại Lực cách cúng dường. Ðó là lấy tiền của thế gian làm vật cúng dường thù thắng. Người ấy không biết cách thực hành cúng dường. Vậy thực hành cúng dường bằng cách nào?

–Ðó là thọ trì năm giới, tám giới, xuất gia đi đến chỗ đức Phật, thân cận thưa hỏi để thấy pháp nhẫn sâu xa.

Này đồng tử! Lúc đó đức Như Lai Thanh Ðức nghĩ như vầy: “Các chúng sanh này ý chí hạ liệt, không thể thọ trì năm giới, tám giới, xuất gia đến chỗ Phật, thân cận thưa hỏi để thấy pháp nhẫn sâu xa, tu các phạm hạnh tịch tịnh, viễn ly, thọ giới cụ túc, được phần Tỳ kheo và dùng thọ hành, thiện căn rốt ráo. Tịch diệt như vậy, nhạc cụ, diệu lạc vô thượng thảy đều xa lìa, chỉ dùng của cải thế gian để cúng dường ta. Các chúng sanh này chỉ mong sự vui nhỏ mà cho là vui cùng tột. Các chúng sanh này chỉ trọng pháp hiện tại và pháp đời sau mà không thể yêu quý căn lành cứu cánh.

Sao gọi là coi trọng pháp hiện tại? Ðó là ưa thích ngũ dục.

Sao gọi là quý trọng căn lành đời sau? Ðó là ưa thích sanh lên trời.

Sao gọi là căn lành cứu cánh? Ðó là sự thanh tịnh cứu cánh, tốt đẹp cứu cánh, phạm hạnh cứu cánh, cùng tận cứu cánh, tối hậu cứu cánh, Niết bàn cứu cánh.

Nay ta muốn nói pháp như vậy khiến cho chúng này sanh hạnh bố thí, không vì sự cúng dường tối thắng cứu cánh, chỉ vì hạnh vô thượng mà cúng dường ta”.

Này đồng tử! Lúc ấy đức Như Lai Thanh Ðức muốn giác ngộ cho vua Ðại Lực và các trưởng giả Bà la môn đó ... nên bài kệ:

Người muốn thực hành thí tài thực

Còn tâm bỉ thử không kính nhau

Việc làm như vậy không đáng khen

Chư Phật, bậc trí đã xa lìa

Nếu nói bậc trí huệ vô ngã

Thắng nhơn như vậy nên phụng sự

Nếu với Thánh đế tin bất động

Phụng kính như vậy Phật mới khen

Nếu đem tài thực mà dâng thí

Chỉ được ít lợi nơi hiện tại

Nếu hay viễn ly thí như vậy

Người ấy thành tựu hạnh xuất gia

Nếu ai hay khởi tâm không của

Lại hay hiển thị pháp không của

Cũng hay tịnh tín người không của

Người đó mau thành đạo vô thượng

Không có ở trong năm dục lạc

Với vợ và con sanh ái trước

Kẻ ngu mãi sống ở trong nhà

Người đó đâu hay được lậu tận

Nhàm chán ngũ dục như hầm lửa

Hay lìa ái nhiễm với vợ con

Sợ hãi cư gia cầu ra khỏi

Chứng đặng Bồ đề mới không khó

Không có chư Như Lai quá khứ

Cùng với hiện tại và vị lai

Thường ở cư gia sống trong dục

Ðâu hay đạt được thắng diệu đạo

Vất bỏ ngôi vua như nước miếng

Sống nơi viễn ly chỗ không nhàn

Ðoạn trừ phiền não hàng phục ma

Ngộ rõ đạo vô vi ly cấu

Nếu có hằng sa bậc Thế hùng

Ngàn vạn ức năm mà cúng dường

Người hay sợ hoạn ở tại gia

Công đức như vậy mới tối thượng

Chẳng phải ẩm thực và y phục

Các diệu hoa hương và hương xoa

Những thứ như vậy cúng dường Phật

Nếu hay xuất gia phụng hành Pháp

Nếu ai thích cầu đạo Bồ đề

Hay lợi chúng sanh chán thế gian

Hướng đến không nhàn đi bảy bước

Phước báu như vậy mới tối thượng.

Này đồng tử, khi vua Ðại Lực nghe đức Như Lai Thanh Ðức, bậc Ứng chánh biến tri nói về nghĩa lợi của sự xuất gia tu hành như vậy xong, lại suy nghĩ rằng: “Như ta đã hiểu ý nghĩa lời Phật dạy, đức Như Lai chẳng phải Như Lai nói Ðàn ba la mật để được thanh tịnh cứu cánh, tốt đẹp cứu cánh, phạm hạnh cứu cánh, cùng tận cứu cánh, tối hậu cứu cánh, Niết bàn cứu cánh.”

Vua Ðại Lực lại nghĩ như vầy: “Không phải sống tại gia mà có thể đắc vô thượng, tu được vô thượng, tu hành nghĩa lợi. Nhưng ta hiện nay xa lìa hạnh này. Nay ta nên phải cạo bỏ râu tóc, mặc áo cà sa xuất gia hành đạo!”.

Này đồng tử! Khi ấy vua Ðại Lực cùng với quyến thuộc là tám vạn người trước sau vây quanh, đến chỗ đức Phật Thanh Ðức, đảnh lễ dưới chân ngài, nhiễu bên phải ba vòng, ngồi xuống một bên.

Này đồng tử! Bấy giờ đức Như Lai Thanh Ðức biết vua Ðại Lực cùng với quyến thuộc trong tâm có sự ưa thích, ngài liền tuyên nói Tam muội vô hý luận, thể tánh bình đẳng của tất cả các pháp ngài phân biệt hiển thị.

Này đồng tử! Khi vua Ðại Lực nghe Tam muội này hoan hỷ nhảy nhót trong lòng hết sức yêu thích, liền ở chỗ đức Phật Thanh Ðức xả bỏ ngôi vua, chánh tín xuất gia, cạo bỏ râu tóc, mặc ba pháp y. Khi vua đã xuất gia, đối với Tam muội này có thể thính thọ rộng rãi, đọc tụng, nhớ nghĩ, gìn giữ, phân biệt ý nghĩa, tu hành tương ưng với Tam muội ấy. Nhờ thiện căn này, trong hai ức kiếp không đọa ác đạo, tuần tự lại gặp hai ức các đức Phật, ở trong Phật pháp thường được xuất gia, ở nơi mỗi mỗi đức Phật đối với Tam muội này, vua thính thọ, đọc tụng, phân biệt nghĩa lý, tu hành tương ưng. Nhờ thiện căn này nên tuần tự ngót một trăm ức kiếp được thành Phật đạo, hiệu là Như Lai Trí Dũng, bậc Ứng chánh biến tri, Minh hạnh túc, Thiện thệ, Thế gian giải, Vô thượng sĩ, Ðiều ngự trượng phu, Thiên nhân sư, Phật Thế Tôn, làm lợi ích vô lượng vô biên chúng sanh sau đó mới nhập Bát Niết bàn.

Này đồng tử! Ngươi nên quán Tam muội này, có thần lực ấy hay khiến cho Bồ tát chiêu cảm được trí Phật.

Này đồng tử! Vua Ðại Lực ấy đã dẫn tám vạn quyến thuộc đến nghe Tam muội này, làm cho hoan hỷ, nhảy nhót, rất ưa thích. Họ cũng theo vua chánh tín xuất gia, cạo bỏ râu tóc, thân mặc pháp y. Các người xuất gia ấy nghe Tam muội này đọc tụng, thọ trì, phân biệt, giải thuyết, tu hành tương ưng. Nhờ thiện căn này nên đối với hai ức kiếp không đọa ác đạo. Trong mỗi mỗi kiếp họ gặp ngàn vạn đức Phật, ở chỗ các đức Phật ấy thường được xuất gia. Ðã xuất gia rồi nghe Tam muội này đọc tụng, thọ trì, ứng dụng trong sự tu hành. Nhờ thiện căn này nên sau đó ngót một trăm ngàn kiếp mỗi vị ở mỗi thế giới đều thành Phật đạo, đồng một danh hiệu là Như Lai Kiên Cố Dõng Kiện, bậc Ứng cúng, Chánh biến tri, Minh hạnh túc, Thiện thệ, Thế gian giải, Vô thượng sĩ, Ðiều ngự trượng phu, Thiên nhân sư, Phật Thế Tôn, làm lợi ích vô lượng chúng sanh rồi sau đó các ngài mới nhập Vô dư Niết bàn.

Này đồng tử! Tam muội này có đại oai lực như vậy hay khiến cho các Bồ tát đạt đến A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề.

Bấy giờ đức Thế Tôn muốn nói lại nghĩa này nên nói bài kệ:

Ta nhớ đời quá khứ lâu xa

Bất tư nghì kiếp có đức Phật

Hay làm lợi lạc cho chúng sanh

Hiệu là Thanh Ðức Ðại Tiên Tôn

Hội đầu tập chúng ngót tám ức

Ðều là các đệ tử Thanh văn

Hội hai tập chúng số bảy ức

Hội ba sáu ức A la hán

Ðã sạch hết lậu không phiền não

Các sức thần thông đã rốt ráo

Ðức Phật sống đến bốn vạn tuổi

Thế giới quốc độ rất nghiêm tịnh

Cõi Diêm phù đề có hai vua

Tên là Ðại Lực, Kiên Cố Lực

Lãnh thổ của hai vị vua này

Mỗi vua thống lãnh nửa Diêm phù

Phật sanh trong nước vua Ðại Lực

Các Thắng nhân thiên dâng cúng dường

Nhà vua tịnh tín nơi đức Phật

Cung kính cúng dường ngót ngàn năm

Vô lượng dân chúng học theo vua

Cúng dường đức Như Lai các thứ

Chỉ vì thế tài phi pháp cúng

Phật và Thanh văn đều đầy đủ

Bấy giờ Thế Tôn mới nghĩ rằng:

“Ta nói pháp này để bỏ dục

Sẽ khiến nhà vua sanh nhàm chán

Ở trong pháp ta mà xuất gia”.

Khi ấy Nhân Tôn nói kệ rằng:

“Vất bỏ pháp ác là Phật giáo

Tại gia lỗi nhiều đủ các khổ

Tu hành như pháp là cúng Phật”.

Khi vua nghe nói kệ như vậy

Ðến chỗ không nhàn nghĩ như vầy:

“Nay ta không thể ở gia đình

Mà làm pháp cúng dường tối thắng”.

Liền bỏ ngôi vua như nhổ dãi

Cùng với tám vạn các quyến thuộc

Ðồng lúc đi đến chỗ đức Phật

Ðầu mặt đảnh lễ đứng trước ngài

Phật biết tâm họ đều ưa thích

Nên nói định tịch diệt khó thấy

Họ nghe ái kính và vui mừng

Mọi người hoan hỷ liền xuất gia

Khi xuất gia rồi với định này

Ðọc tụng, thọ trì rộng phân biệt

Thứ lớp trong số hai ức kiếp

Chưa từng đọa lạc ba ác đạo

Vị ấy nhờ các thiện nghiệp này

Ðược thấy trăm ức các Như Lai

Ở trong Phật pháp thường xuất gia

Tuyên thuyết thắng Tam muội như vậy

Về sau họ sẽ được thành Phật

Ðồng hiệu: Kiên Cố Ðại Tinh Tấn

Lợi ích vô lượng ức chúng sanh

Sau nhập Niết bàn như lửa tắt

Vào thuở xa xưa vua Ðại Lực

Thành Phật từ lâu hiệu Trí Dũng

Lợi ích vô lượng trăm ức chúng

Chứng Bồ đề rồi nhập Niết bàn

Ðã nghe lợi ích lớn như vậy

Mạt thế trì kinh Phật khen ngợi

Nếu hay phụng trì Phật pháp tạng

Họ sẽ mau thành nhân trung thượng.

Này đồng tử! Ðó là Bồ tát ma ha tát vì yêu thích định này nên phải tu tập định này trước tiên. Này đồng tử, vì sao Bồ tát đối với Tam muội này phải tu trước tiên?

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát dùng tâm đại bi làm đầu. Nếu Phật ở tại thế hay Phật đã diệt độ, thường xuyên cúng dường, đó là: vòng hoa, hương bột, hương xoa, dù lọng báu, âm thanh, ca múa, hát xướng, kỹ nhạc, y phục, ẩm thực, thuốc thang, chữa bệnh. Nhờ thiện căn này đều đem hồi hướng Tam muội như vậy. Lại không mong cầu các việc khác, mà để cúng dường Phật, không cầu sắc đẹp, không cầu tiền của, không vì sanh lên trời, không cầu quyến thuộc chỉ nhớ pháp Tam muội này. Bồ tát ấy vẫn ở trong pháp, không thấy có Phật, huống lại ngoài pháp mà thấy có Phật!

Cho nên, này đồng tử, đó là cúng dường Phật chân chánh mà cũng không thấy có Phật để thành, không chấp ngã tưởng, không cầu quả báo. Bồ tát ấy Tam luân thanh tịnh, dùng vòng hoa, hương bột, hương xoa, phan, lọng, dù báu, âm thanh, ca múa, hát xướng, kỹ nhạc, y phục, ẩm thực, thuốc thang, chữa bệnh ... cúng dường đức Như Lai để hồi hướng A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề. Nhờ thiện căn này nên được công đức không thể nghĩ bàn, quả báo không thể nghĩ bàn. Ðược Tam muội này nên mau thành A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề.

Bấy giờ đức Thế Tôn liền nói bài kệ:

Nếu ai dâng hương Vô biên trí

Hay được vô lượng quả báo hương

Trong ngàn vạn kiếp lìa đường ác

Hoàn toàn không có các xú uế

Trong ngàn vạn kiếp hành thắng hạnh

Cúng dường trăm vạn ức Như Lai

Thành Phật đạt được thắng giới hương

Nếu lại hiểu rõ không chúng sanh

Thí hương, nhận hương không cả hai

Nếu hay khởi tâm thí như vậy

Sẽ được nhẫn thắng thuận nhu nhuyến

Nếu ai tiến lên tu nhẫn này

Bị người cắt thân giống như trước

Trong ngàn vạn ức hằng sa kiếp

Mà tâm kiên cố không thối chuyển

Vì sao mà được tên là Nhẫn?

Vì sao lại gọi là tùy thuận?

Vì sao được gọi Bất thối chuyển?

Vì sao lại gọi là Bồ tát?

Tự tánh hân hoan không ngã chấp

Vì không ngã tưởng không phiền não

Hay biết các pháp đều tận diệt

Do nhân duyên này gọi là Nhẫn

Ðiều chư Phật học, tùy thuận học

Người trí như pháp thường tu hành

Biết pháp chư Phật không nghi hoặc

Cho nên được gọi là tùy thuận

Nếu tu hành lúc đời có ma

Hiện làm thân Phật nói lời rằng:

Phật đạo khó được làm Thanh văn

Không hẳn tín thọ gọi Bất thối

Giác ngộ các chúng sanh ác kiến

Họ không thể chứng đạo cam lồ

Khuyên bỏ ác đạo, trụ thiện đạo

Cho nên được gọi là Bồ tát.

Người nhẫn trụ nơi đạo tùy thuận

Nhờ không ngã pháp khiến khai ngộ

Cho đến trong mộng không khởi niệm

Há có tưởng chúng sanh, thọ mạng.

Nếu ma vô lượng như hằng sa

Hóa làm thân Phật đến chỗ ta

Ðều nói trong thân có “Hằng ngã”

Liền nói “Vô ngã” người phi Phật

Nhờ trí liễu đạt các pháp Không

Biết rồi không sống cùng phiền não

Do hý luận nên nói là Có

Thấy rồi tịch diệt sống thế gian

Thí như người đời đã sanh con

Tùy ý của mình đặt tên gọi

Tìm tên khắp nơi cũng không có

Nên biết tên ấy không chỗ đến

Vì đặt tên Bồ tát như vậy

Bồ tát khắp nơi không thể tìm

Cho đến thật tế cầu không được

Người biết tên Bồ tát như vậy

Giả như trong biển đốt lửa cháy

Bồ tát không hề khởi thân kiến

Bồ tát được trụ sơ phát tâm

Ðoạn sạch ác kiến, hết phiền não

Không thấy có các pháp sanh diệt

Gọi là “Chúng sanh” và “Thọ mạng”

Thể các pháp không giống như huyễn

Việc này ngoại đạo không thể biết.

Nếu sanh tham trước việc ăn uống

Khởi tâm yêu tiếc nơi y bát

Cùng với trạo cử và khinh tháo

Thì không thể biết Phật Bồ đề

Ham thích ngủ nghỉ và lười biếng

Gian ngụy, hung bạo không thu nhiếp

Không lòng tịnh tín nơi chư Phật

Thì không thể biết Phật Bồ đề.

Hủy phá giới cấm không hổ thẹn

Ở trong Phật pháp không uy tín

Không kính các phạm hạnh đồng tu

Thì không thể biết Phật Bồ đề.

Không hủy tịnh giới có hổ thẹn

Ở trong Phật pháp rất ưa thích

Hay cung kính người đồng phạm hạnh

Thì mới biết được thắng Bồ đề.

Niệm xứ chính là cảnh giới Phật

Hoan hỷ chính là giường, ngọa cụ

Lấy thiền làm cơm, định làm canh

Như vậy mới biết Phật Bồ đề.

Vô ngã, nhẫn là chỗ kinh hành

Ở trong rừng trống hành chánh niệm

Thất giác là hương hoa khả lạc

Ngửi xong liền thành đạo Vô thượng.

Thể đạo Bồ tát đã tu hành

Không phải việc làm của người khác

Gọi là Thanh văn và Duyên giác

Chỉ có người trí không tham đắm

Ví thọ mạng ta rất lâu dài

Như cát sông Hằng vô lượng kiếp

Ðức của Phật không thể nói hết,

Vì trí huệ Như Lai vô biên

Nếu nghe lợi ích lớn như vậy

Không sợ những điều Thế Tôn nói

Mau tự dạy người giữ định này

Ðược Bồ đề Vô thượng không khó.

Này đồng tử! Cho nên Bồ tát ma ha tát phải biết nhập vào ba pháp nhẫn một cách khéo léo. Ðó là biết nhẫn thứ nhất, nhẫn thứ hai và nhẫn thứ ba. Trong nhẫn này phải biết một cách khéo léo. Lại đối với trí ấy cũng phải biết một cách khéo léo. Vì sao vậy? Nếu Bồ tát ma ha tát đối với trong Nhẫn trí mà biết một cách khéo léo thì Bồ tát ma ha tát ấy mau được A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề.

Cho nên, này đồng tử, Bồ tát ma ha tát nếu cầu mau chứng A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề thì cần phải thọ trì ba môn pháp nhẫn này, thọ trì rồi phân biệt, nói rộng cho người khác nghe, làm lợi ích an lạc chư thiên và loài người.

Bấy giờ, đức Thế Tôn vì đồng tử Nguyệt Quang liền nói câu kệ tụng pháp môn nhập vào ba nhẫn này:

Ðối với chúng sanh không tranh cãi

Miệng không nói ta lời vô ích

Thường hay an trụ pháp lợi sanh

Gọi đó tên là Nhẫn đầu tiên.

Biết tất cả pháp giống như huyễn

Liền đối với tướng không nắm giữ

Hay ở trong trí không tăng giảm

Cho nên gọi là Thắng nhẫn đầu

Ðã tu học các Tu đa la

Trí và khéo nói hằng tương ưng

Không nghi trí vô lượng của Phật

Gọi đó tên là Thắng nhẫn đầu.

Nếu nghe tất cả, khéo thuyết pháp

Giống như Phật thuyết không có nghi

Hay tin tất cả, các pháp Phật

Gọi đó tên là Thắng nhẫn đầu.

Với kinh liễu nghĩa thường tuyên đọc

Như điều Phật nói mà diễn thuyết

Nếu nói: ngã, nhân và chúng sanh

Liền biết phương tiện mà tiếp dẫn

Các dị kiến của các ngoại đạo

Với họ, tâm Bồ tát không đọng

Lại đối vơi họ thêm xót thương

Gọi là tướng Thắng nhẫn thứ hai.

Các đà la ni đến trước mặt

Với môn tổng trì không nghi hoặc

Những lời nói ra đều chân thật

Gọi là tướng Thắng nhẫn thứ hai.

Giả sử tướng bốn đại chuyển biến

Ðó là đất, nước, gió và lửa

Với Bồ đề Phật vẫn không lùi

Gọi là tướng Thắng nhẫn thứ hai.

Có các nghề hay ở thế gian

Bồ tát thảy đều khéo tu học

Không thấy có người giỏi hơn mình

Gọi là tướng Thắng nhẫn thứ ba.

Sức Xa ma tha được điều phục

Núi Tỳ Bà xá Na bất động

Tất cả chúng sanh không thể khinh

Gọi là tướng Thắng nhẫn thứ ba.

Những lời nói ra thường tại định

Ði, dưng, nằm, ngồi hằng Tam muội

Chánh định kiên cố đến bờ kia

Gọi là tướng Thắng định thứ ba.

Trụ nơi chánh định được thần thông

Ðến nhiều cõi Phật để thuyết pháp

Bậc trí, sức thần túc không giảm

Gọi là tướng Thắng nhẫn thứ ba.

Nếu khi tu tịch định như vậy

Ðối với tất cả quần sanh khác

Không thể biết ngằn mé tâm họ

Gọi là tướng Thắng nhẫn thứ ba.

Giả sử các chúng sanh thế giới

Cùng lúc thành Phật diễn nói pháp

Người đó đều hay lãnh thọ hết

Gọi là tướng Thắng nhẫn thứ ba.

Ðông, Tây, Nam, Bắc, bốn phương phụ

Hai phương trên dưới cũng như vậy

Ở trong các phương đều thấy Phật

Gọi là tướng Thắng nhẫn thứ ba.

Ðều hay biến hiện vô lượng thân

Tất cả đều có sắc vàng ròng

Ðến vô lượng cõi để thuyết pháp

Gọi là tướng Thắng nhẫn thứ ba.

Các cõi Diêm phù thế giới Phật

Tất cả đều thấy hình Bồ tát

Chư thiên và người đều hay biết

Gọi là tướng Thắng nhẫn thứ ba.

Trong các Phật pháp, chỗ Phật làm

Có các oai nghi của đạo sư

Bậc trí đều hay khéo tu tập

Gọi là tướng Thắng nhẫn thứ ba.

Có các chúng sanh trong thế giới

Ðều đến khen ngợi Bồ tát này

Bồ tát với họ tâm hân hoan

Là với trí Phật chưa tu học.

Có các chúng sanh trong thế giới

Mắng nhiếc, hủy báng Bồ tát này

Với họ, nếu khởi tâm sân hân

Nên biết trí Phật chưa tu học

Nếu được lợi dưỡng tâm không mừng

Khi bị chống trái không buồn khổ

Tâm mình an trụ giống như núi

Gọi là tướng Thắng nhẫn thứ ba.

Một là: Nhẫn tùy thuận âm thanh

Hai là: Nhẫn tư duy tùy thuận

Ba là: Nhẫn tu tập vô sanh

Học ba Nhẫn này được Bồ đề

Nếu đối với Tam Thắng nhẫn này

Bồ tát nào có thể đắc được

Thiện Thệ khi thấy Bồ tát ấy

Liền thọ ký Vô thượng Bồ đề.

Nếu ai một mình nghe thọ ký

Số ức chúng sanh không nghĩ bàn

Ðều phát tâm Vô thượng Bồ đề

Ta cần phải làm Nhân trung tôn

Nghe nói tiếng thọ ký như vậy

Tức thời đại địa sáu chấn động

Hào quang chiếu khắp mười phương cõi

Mưa hoa thắng diệu nhiều vô lượng

Nếu đối ba thắng nhẫn như vậy

Chỉ có Bồ tát mới đạt được

Lại không còn thấy có chúng sanh

Nơi đó khởi diệt cũng như vậy

Nếu với ba thắng nhẫn như vậy

Chỉ có Bồ tát mới được vậy

Ðã già, hiện già đều không thấy

An trú trong pháp được như vậy

Bồ tát biết rõ các thứ pháp

Thể tánh không tịch giống như huyễn

“Không” ấy cũng lại chẳng sanh diệt

Vì thể các pháp vốn không tịch

Nếu có chúng sanh đến cung kính

Lễ bái, tôn trọng và cúng dường

Với họ Bồ tát không yêu riêng

Vì thâm đạt thể tánh thế gian

Nếu có chúng sanh lại đánh mắng

Với họ, Bồ tát không khinh ghét

Lại khởi lòng từ với người ấy

Vì muốn khiến mình được giải thoát

Nếu dùng dao gậy và ngói đá

Với họ trong lòng không tức giận

An trụ trong pháp nhẫn vô ngã

Bồ tát biết rõ các thứ pháp

Thể tánh không tịch, giống như huyễn

Nếu hay an trụ trong pháp này

Vì các nhân thiên đã cúng dường

Có người tay cầm dao bén nhọn

Cắt đứt từng phần cơ thể ta

Tâm hay nhẫn chịu không tức giận

Thêm lớn tình thương, trước không hoại

Khi dùng dao cắt từng chi tiết

Bồ tát liền sanh ý nghĩ này:

“Nếu ngươi chua chứng đạo Bồ đề

Ta nguyện chớ chứng được Niết bàn”.

Nhẫn lực như vậy rất vô thượng

Vì nhờ an trụ nhẫn vô ngã

Là đai danh xưng các Bồ tát

Tu tập vô lượng na do kiếp

Lại hơn số ấy như hằng sa

Vẫn chưa thể chứng được Bồ đề

Ngay trong lúc đó tu hạnh Phật

Huống lại giác trí đâu nói được

Dù nói ức kiếp bất tư nghì

Ðức hiệu của ngài vô cùng tận

Khéo an trụ nơi nhẫn vô ngã

Là đại danh xưng các Bồ tát

Nếu muốn hay biết được Bồ đề

Cần phải trụ nơi diệu trí tụ

Nếu tu pháp nhẫn chư Phật dạy

Ðược Thắng Bồ đề sẽ không khó.

Bấy giờ, đức Phật bảo đồng tử Nguyệt Quang:

–Vào thời quá khứ rộng lớn lâu xa vô lượng vô số không thể nghĩ bàn, vượt hơn A tăng kỳ kiếp, khi ấy có đức Phật tên là Vô Sở Hữu Khởi Như Lai, bậc Ứng chánh biến tri, Minh hạnh túc, Thiện thệ, Thế gian giải, Vô thượng sĩ, Ðiều ngự trượng phu, Thiên nhân sư, Phật Thế Tôn, xuất hiện ở đời. Sao gọi là Như Lai Vô Sở Hữu Khởi, bậc Ứng chánh biến tri?

Này đồng tử! Khi đức Phật này sanh ra, ngài bay trong hư không cao đến bảy cây đa la, bước bảy bước mà nói rằng: “Tất cả các pháp đều vô sở hữu! Tất cả các pháp đều vô sở hữu!”. Tiếng ngài vang khắp ba ngàn đại thiên thế giới. Khi ấy thần đất dần dần báo cho nhau đến trời Phạm thiên rằng: “Trong thế giới này có Phật ra đời, hiệu là Như Lai Vô Sở Hữu Khởi, bậc Ứng chánh biến tri. Lúc ngài mới sanh, ở trên hư không, bước đi bảy bước nói rằng: “Tất cả các pháp đều vô sở hữu!”.

Này đồng tử! Do nhân duyên đó nên hiệu của Phật là Vô Sở Hữu Khởi. Khi đức Phật ấy thành chánh giác, tất cả cây cối, rừng rậm, dược thảo đều phát ra tiếng nói: “Tất cả các pháp đều vô sở hữu!”.

Này đồng tử, thế giới lúc ấy đều phát ra các âm thanh cũng nói rằng: “Tất cả các pháp đều vô sở hữu!”.

Này đồng tử, bấy giờ đức Như Lai Vô Sở Hữu Khởi khi đang thuyết pháp có một vị vương tử tên là Tư Duy Ðại Bi, hình mạo đoan chánh, ai cũng yêu thích, tâm hành điều hòa, nhu nhuyến.

Này đồng tử, khi ấy Vương tử đi đến chỗ đức Như Lai Vô Sở Hữu Khởi, đảnh lễ dưới chân ngài, nhiễu quanh ba vòng, lui về ngồi một chỗ. Bấy giờ đức Như Lai Vô Sở Hữu Khởi biết Vương tử Tư Duy Ðại Bi thâm tâm ưa thích. Ngài liền nói:

–Tam muội Vô hý luận, thể tánh bình đẳng của tất cả các pháp này.

Vị Vương tử nghe cong, được tâm tịnh tín, xuất gia hành đạo, cạo bỏ râu tóc, mặc áo cà sa. Khi đã xuất gia, vương tử đói với Tam muội này đọc tụng, thọ trì, vì người khác phân biệt hiển thị rộng rãi. Nhờ thiện căn này nên vương tử ấy trong hai mươi kiếp không đọa ác đạo, cứ trong mỗi kiếp gặp được hai ức đức Phật, hơn hai mươi kiếp thì được thành Phật đạo, hiệu là Như Lai Tư Thiện Nghĩa, bậc Ứng Chánh biến tri, Minh hạnh túc, Thiện thệ, Thế gian giải, Vô thượng sĩ, Ðiều ngự trượng phu, Thiên nhân sư, Phật Thế Tôn, xuất hiện ở đời.

Này đồng tử, ngươi nên quán thấy Tam muội này có oai lực ấy, hay khiến cho Bồ tát chiêu cảm được A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề.

Này đồng tử, Bồ tát ma ha tát nên an trụ trong pháp Nhẫn sâu ấy. Vì sao Bồ tát ma ha tát hay an trụ trong pháp Nhẫn sâu?

–Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát nên quán như vầy: tất cả pháp giống như huyễn hóa, như mộng, như ngựa hoang, như tiếng vang, như ánh nắng, như trăng dưới nước, như tánh của hư không. Nên biết như vậy.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát nếu quán như thật về tất cả pháp như huyễn hóa, như mộng, như ngựa hoang, như tiếng vang, như ánh nắng, như trăng dưới nước, như tánh của hư không. Ðó gọi là Bồ tát ma ha tát an trụ Nhẫn sâu.

Nếu thành tựu được Nhẫn sâu, Bồ tát đối với pháp nhiễm thì không nhiễm, pháp sân thì không sân, pháp si thì không si. Vì sao vậy? Vì Bồ tát này không thấy nơi pháp, cũng vô sở đắc, không thấy người ô nhiễm, không thấy nghiệp ô nhiễm, không thấy người sân, không thấy việc sân, không thấy nghiệp sân, không thấy người si, không thấy việc si, không thấy nghiệp si.

Bồ tát ma ha tát đối với pháp như vậy đều vô sở hữu , cũng vô sở đắc. Ðó là hoặc nhiễm, hoặc sân, hoặc si. Bồ tát ấy nhờ vô sở kiến, liền không bị nhiễm, không sân, không si. Bồ tát ấy như thật không nhiễm, không sân, không si, nên tâm không điên đảo, được gọi là định, gọi là không hý luận, gọi là đáo bỉ ngạn, gọi là đất bằng, gọi là đến chỗ vô úy, gọi là thanh lương, gọi là trì giới, gọi là bậc trí, gọi là bậc huệ, gọi là phước đức, gọi là thần túc, gọi là nhớ nghĩ, gọi là thọ trì, gọi là trí huệ, gọi là người ra đi, gọi là người xấu hổ, gọi là người tín nghĩa, gọi là người công đức đầu đà, gọi là người không đắm trước nữ sắc, gọi là người không nhiễm trước, gọi là bậc ứng cúng, gọi là người lậu tận, gọi là người tự tại không phiền não, gọi là người tâm giải thoát, gọi là người huệ giải thoát, gọi là người điều phục, gọi là Ðại long, gọi là việc làm đã xong, gọi là không còn gì để làm nữa, gọi là xả bỏ gánh nặng, gọi là đã được tự lợi, gọi là sạch hết hữu kết, gọi là nương chánh giáo, tâm khéo giải thoát, gọi là đến tất cả tâm tự tại, gọi là Sa môn, gọi là Bà la môn, gọi là người tắm rửa, gọi là người đã qua sông, gọi là bậc minh liễu, gọi là người nghe, gọi là Phật tử, gọi là Thích tử, gọi là người vất bỏ gai góc, gọi là người vượt qua hầm hố, gọi là người nhổ tên độc, gọi là người không nóng, gọi là người không còn bụi bặm, gọi là Tỳ kheo không ngăn che trói buộc, gọi là trượng phu, gọi là thiện trượng phu, gọi là thắng trượng phu, gọi là đại trượng phu, gọi là sư tử trượng phu, gọi là Ðại long trượng phu, gọi là Ngưu vương trượng phu, gọi là khéo điều phục trượng phu, gọi là Dõng kiện trượng phu, gọi là trượng phu gánh vác, gọi là tinh tấn trượng phu, gọi là hung dữ trượng phu, gọi là Như hoa trượng phu, gọi là Liên hoa trượng phu, gọi là Phân đà lợi trượng phu, gọi là Ðiều ngự trượng phu, gọi là Mặt trăng trượng phu, gọi là Mặt trời trượng phu, gọi là tác nghiệp trượng phu, gọi là Lưỡng túc trung thượng, gọi là tận cùng bờ trí, gọi là hơn bậc đa văn tối thắng, gọi là đã tu phạm hạnh, gọi là việc làm rốt ráo, gọi là không nhiễm tất cả điều ác.

Bấy giờ đức Thế Tôn nói bài kệ tụng:

Như trước, sau cũng vậy

Dụ các pháp cũng thế

Khi tai hoại, kiếp tận

Thế giới trở thành không

Xem khởi tạo thế gian

Ðều trụ ở trên nước

Như dưới trên cũng vậy

Các pháp cũng như thế

Như bầu trời không mây

Bỗng nhiên nổi âm u

Biết nó từ đâu sanh

Các pháp cũng như thế

Như Lai Niết bàn rồi

Ý tưởng thấy hình Phật

Như trước sau cũng vậy

Các pháp cũng như thế

Giống như đống bọt nước

Bập bềnh trên dòng thác

Thấy nó không chắc thật

Các pháp cũng như thế

Như trời mưa trên nước

Bọt nước nổi nơi nơi

Sanh đâu liền diệt đó

Các pháp cũng như thế

Thí như trong ngày xuân

Ánh sáng chiếu rực rỡ

Bóng nắng giống như nước

Các pháp cũng như vậy.

Như cây chuối ẩm ướt

Nếu chặt tìm gỗ chắc

Trong ngoài đều không chắc

Các pháp cũng như vậy.

Như huyễn, tạo nhiều thân

Là nam, nữ, voi, ngựa

Tướng ấy chẳng chơn thật

Các pháp cũng như thế.

Thí như có đồng nữ

Ðêm nằm mộng sanh con

Sống mừng, chết ưu khổ

Các pháp cũng như vậy.

Như người mộng hành dâm

Tỉnh giấc chẳng thấy gì

Ngu si trọn chẳng được

Các pháp cũng như vậy.

Như trăng sáng bầu trời

Bóng hiện nơi ao sạch

Mặt trăng đâu vào nước

Các pháp cũng như vậy.

Như người tự ưa thích

Lấy kiếng soi mặt mình

Bóng gương bất khả đắc

Các pháp cũng như vậy.

Thấy ngựa hoang như nước

Người ngu muốn đến uống

Không thật, sao đỡ khát!

Các pháp cũng như vậy.

Như người ở hang núi

Tiếng ca khóc, nói cười

Tiếng vang bất khả đắc

Các pháp cũng như vậy.

Như bảng cấm các nước

Thiện ác theo đó làm

Ngôn giáo chẳng đến đó

Các pháp cũng như vậy.

Như người uống rượu say

Thấy mặt đất xoay chuyển

Kỳ thật đất chẳng động

Các pháp cũng như thế.

Pháp duyên khởi không có

Không có lại chẳng có

Phân biệt cái không có

Cho nên khổ không diệt.

Phân biệt sự có không

Tranh luận tịnh, bất tịnh

Xa lìa hai bên ấy

Bậc trí trụ trung đạo

Quán thân lúc ban đầu

Với thân tưởng không thân

Nếu hay biết như vậy

Chính là tánh vô vi

Mắt, tai, mũi vô hạn

Lưỡi, thân, ý cũng vậy.

Nơi căn mà phân biệt

Với thánh đạo vô dụng

Với các căn vô hạn

Thể ngoan, không, vô ký

Muốn mong vui Niết bàn

Phải tu nghiệp Thánh đạo

Diễn thuyết Tứ niệm xứ

Ngu bảo thân chứng mạn

Thân chứng không ngã mạn

Vì hay diệt các mạn

Diễn thuyết về Tứ thiền

Ngu bảo đắc thiền hành

Người diệt mê không mạn

Nhờ huệ quán đoạn mạn

Diễn thuyết bốn chơn đế

Kẻ ngu bảo thấy đế

Thấy thật thì không mạn

Thế Tôn nói như vậy.

Tuy đọc hết các kinh

Ý nghe nhiều, hủy giới

Nghe nhiều không thể cứu

Phá giới, khổ địa ngục

Tự thị, ý trì giới

Mà không học Ða văn

Quả báo trì giới hết

Trở lại thọ các khổ

Ða văn cùng trì giới

Cả hai không ỷ lại

Khinh mạn người phước mỏng

Do đó sanh các khổ

Mạn là gốc các khổ

Các đạo sư đã nói

Có mạn, khổ tăng trưởng

Lìa mạn, khổ liền diệt.

Ðời tuy tu Tam muội

Mà không lìa ngã tưởng

Lỗi lầm lại khởi lên

Giống như ưu Ðiệt Ca

Nếu tu sự vô ngã

Trong đó sanh vui mừng

Là nhân vui Niết bàn

Chẳng do pháp thế gian

Như bị lũ giặc vây

Vì sống muốn chạy trốn

Không chân, không thể chạy

Liền bị giặc giết hại

Vậy, kẻ si phá giới

Muốn ra khỏi thế gian

Không giới, không thể đi

Bị già, bệnh giết chết

Như giặc mạnh cầm đao

Cướp giật hại khắp nơi

Phiền não cũng như vậy

Hại thiện căn chúng sanh

Nhiều người nói Ấm không

Không biết ấm vô ngã

Nếu hỏi Ấm có không?

Nhăn mày, giận đối đáp

Nếu biết Ấm vô ngã

Nghe chửi, tâm không giận

Có hoặc buộc, thuộc ma

Ngộ, không, không phẩn nộ

Như người bệnh, thân đau

Nhiều năm khổ bức não

Bệnh này qua nhiều năm

Tìm thuốc muốn chữa trị

Người ấy hỏi nhiều nơi

Liền gặp được thầy hay

Xót thương cho thuốc tốt

Bảo uống, bệnh không lành

Không phải lỗi thầy thuốc

Nên biết lỗi người bệnh.

Nơi pháp này xuất gia

Ðọc tụng Ðạo phẩm giáo

Nói và làm không giống

Làm sao được giải thoát?

Thể tánh chư pháp không

Con Phật quán việc ấy

Tất cả hữu đều không

Ngoại đạo không hề có

Trí không cạnh tranh ngu

Dũng mãnh nên lìa bỏ

Bị mắng không báo lại

Pháp ngu ngươi chớ ghét

Trí, không ngu, qua lại

Khéo biết do tánh tập

Tuy lại cùng thân nhau

Sau trở thành oán ghét

Trí không thân với ngu

Biết chí họ không bền

Thể tánh tự phá hoại.

Ðừng làm bạn với ngu

Nếu nghe lời như pháp

Người hủy giới không vui

Tự nhiên khởi sân hận

Nên biết là người ngu

Người ngu hợp người ngu

Như phân trộn với phân.

Trí với trí cùng ở

Như hợp hai đề hồ

Không quán lỗi thế gian

Nên không tin nhân quả

Không tin lời Phật dạy

Ở đời bị hoại ly

Bần cùng không của cải

Không sống, cầu xuất gia

Pháp ta, đã xuất gia

Lại tham trước y bát

Họ gần ác tri thức

Phá hủy cấm giới ta

Không tự quán việc mình

Trong tâm không an trú

Ngày đêm sống phi pháp

Làm ác không biết chán

Thân tâm luôn phóng dật

Miệng thường nói lời thô

Luôn rình mò lỗi người

Thất rồi nói người khác

Tự che lỗi của mình

Là tướng rất ngu si.

Người ngu ham ăn uống

Vẫn không tâm báo đền

Ðược món ăn thượng diệu

Mà không đúng với pháp

Lại ăn vào bị hại

Như voi ăn sen bùn

Tất cả món thượng vị

Người trí tuy ăn vào

Căn tịch tịnh không tham

Như pháp chọn món ăn

Tuy có người trí sáng

Hỏi ngu đến từ đâu?

Với họ, không thân luyến

Chỉ khởi lòng xót thương

Người trí lợi kẻ ngu

Kẻ ngu làm suy tổn

Ta thấy lỗi này rồi

Như nai ở chỗ trống

Người trí thấy lỗi này

Không ở chung với ngu

Nếu qua lại với ngu

Mất cả trời Bồ đề

Người trí thường từ bi

Từ bi hợp với hỷ

Thường xả tất cả hữu

Tu định, chứng Bồ đề

Ngộ đạo, trừ lo sợ

Thấy người già chết khổ

Nên khởi lòng xót thương

Nói lời hợp chân nghĩa

Nếu người biết Phật pháp

Lìa ngôn thuyết thánh đế

Nếu ai nghe pháp này

Lìa tham thực, thanh thương.

Này đồng tử, về ý nghĩa đó, muốn được thành tựu hạnh kiên cố, Bồ tát nên học như vậy. Vì sao? Này đồng tử, nhờ hạnh kiên cố nên Bồ tát đắc A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề không khó khăn, huống gì là Tam muội này!

Bấy giờ đồng tử Nguyệt Quang bạch đức Phật:

–Hy hữu thay! Thế Tôn, Như Lai, bậc Ứng chánh biến tri đã khéo nói về hạnh kiên cố này để nhập vào pháp Tam muội ấy. Ngài đã khéo nói khéo kiến lập điều tất cả Bồ tát phải học. Ðó chính là tất cả hành xứ của Như Lai, không phải là địa vị của Thanh văn, Bích chi Phật làm được, huống chi là ngoại đạo!

Bạch Thế Tôn, nay con sẽ trụ hạnh kiên cố này. Vì sao? Vì con muốn như Phật đã học. Nay con muốn học vì con muốn biết A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề ấy. Con muốn phá hoại ma Ba tuần và quyến thuộc của chúng. Con muốn giải thoát tất cả khổ cho chúng sanh. Cúi mong đức Như Lai và Tỳ kheo tăng cùng các quyến thuộc chứng minh chấp nhận sự thỉnh cầu của con, thương xót con.

Bấy giờ đức Như Lai và Tỳ kheo tăng im lặng chấp nhận. Ðồng tử Nguyệt Quang thỉnh Phật và Tỳ kheo tăng sáng ngày mai đến thọ thực và được Phật chấp nhận.

Bấy giờ đồng tử Nguyệt Quang đã được đức Như Lai chấp nhận sự cúng dường nên vui mừng nhảy nhót, rất đổi hân hoan, liền từ tòa đứng dậy, trạch vai áo bên hữu, đảnh lễ dưới chân đức Phật, nhiễu quanh bên hữu ba vòng rồi cáo từ ra về.

Bấy giờ đồng tử Nguyệt Quang hướng về thành Vương xá trở về nhà mình. Về đến nhà, liền ngay đêm ấy chuẩn bị các thứ ẩm thực thượng vị nhiều vô số. Tại thành Vương xá, nơi nơi đều treo lụa năm màu, rải các loại hoa, treo phướn lọng, đốt các hương thơm, bố thí các mùng màn, quét sạch đường sá, vứt bỏ ngói gạch. Tại ngã tư đường rưới nước làm cho sạch sẽ, rải tung bột chiên đàn và các loại quý báu khắp nơi. Lại tung các loại hoa, các thứ hao báu xen kẻ trên mặt đất giống như hình vẽ. Lại dùng vô lượng vật dụng chạm trổ, trang nghiêm các nẻo đường. Trong thành, khắp nơi đều có hoa Ưu bát la, hoa Câu vật đà, hoa Bát đầu ma, hoa Phân đà lợi. Ở trong nhà toàn dùng ngưu đầu chiên đàn rải quanh, dùng các thư trang nghiêm, trương các trướng báu. Vì đức Phật Thế Tôn, đồng tử đặt những món ăn thượng vị.

Khi đồng tử làm những việc trang nghiêm thành quách, đường sá, nhà cửa như vậy, bày các vật cúng dường suốt đêm đầy đủ, đến lúc sáng sớm, cùng với tám mươi na do tha Bồ tát, Bồ tát A Dật Ða làm thượng thủ. Các vị ấy là: Bồ tát Quán Thế Âm, Bồ tát Ðại Thế Chí, Bồ tát Hương Thượng, Bồ tát Bảo Tràng, Bồ tát Man Thắng, Bồ tát Ðồng Tử Văn Thù Sư Lợi, Bồ tát Dũng Kiện Quân, Bồ tát Diệu Tý, Bồ tát Bảo Hoa, Bồ tát Bất Hư Hiện. Các Bồ tát ma ha tát như vậy ... đối với các Bồ tát khác là bậc thượng thủ, cùng các chúng Ðại Bồ tát như vậy, trước sau vây quanh, ra khỏi đại thành Vương xá, đến chỗ đức Như Lai, sửa lại y phục, đầu mặt đảnh lễ, nhiễu quanh bên hữu ba vòng, bạch đức Phật:

–Thưa Thế Tôn, đã đến giờ thọ thực, trai soạn đã dọn xong, mong ngài hạ cố vào thành Vương xá, đến nhà con, vì lòng xót thương, thọ nhận sự cúng dường của con.

Bấy giờ đức Thế Tôn, trước đó đã đắp y, cầm bát, cùng Ðại Tỳ kheo ngót đến trăm ngàn vị, vô lượng trăm ngàn ức na do tha Bồ tát ma ha tát, trời, rồng, Dạ xoa, Càn thát bà, A tu la, Ca lâu la, Khẩn na la, Ma hầu la già ... vô lượng trăm ngàn vị đồng tử đã thiết lễ cúng dường, cung kính tán thán đại oai lực của Phật, đại thần túc của Phật, đại biến hiện của Phật, đại oai nghi của Phật, đã phóng ra trăm ngàn vạn ức na do tha ánh sáng, tấu lên trăm ngàn loại kỹ nhạc, mưa các thứ hoa trời. Vì thọ nhận sự cúng dường của đồng tử Nguyệt Quang, nên đức Phật vào thành Vương xá.

Ðức Phật với sự tích tập vô lượng thiện căn từ lâu, đưa bàn chân mặt có bánh xe ngàn căm bước vào thành. Khi ấy hiện ra vô số sự thần biến chưa từng có. Chư Phật Như Lai, nếu khi vào thành, pháp đều như vậy là hiện sự thần biến. Nay ngươi hãy lắng nghe, ta sẽ vì ngươi mà nói.

Khi đức Phật vào thành, có thần đức nói kề tụng rằng:

Ðại tiên vào thành vua

Chân ngài bước vào thành

Oai lực động đại địa

Chúng sanh đều hoan hỷ

Các người thiếu ăn uống

Ðược lìa khổ đói khát

Trong tâm đều no đủ

Nhờ Phật vào của thành

Người điếc, đui, câm, ngọng

Kẻ bần cùng phước mỏng

Các căn đều đầy đủ.

Nhờ Phật vào cửa thành

Ngạ quỷ cõi Diêm la

Ăn đờm, mủ, phân, tiểu

Ðược món ăn của trời.

Nhờ Phật bước vào thành

Các núi và núi báu

Các thứ rừng hoa quả

Cong mình hướng về ngài.

Nhờ Phật bước vào thành

Biển cả, thành, tụ, ấp

Ðất có sáu chấn động.

Không bức não chúng sanh.

Nhờ Phật bước vào thành

Người, trời, Cưu bàn trà

Hoan hỷ giữa không trung

Cầm lọng báu che Phật

Phát tâm đại Bồ đề

Các âm nhạc không đánh

Tự nhiên phát tiếng hay

Mọi ngươi đều hoan hỷ

Nhờ Phật bước vào thành

Trăm ngàn vạn ức cây

Dâng Phật đủ hao quả.

Chư thiên đứng giữa không

Vật cúng khác loài người

Trăm ngàn các Ngưu vương

Vua thú, sư tử rồng

Voi, ngựa đều cúi lạy.

Nhờ Phật bước vào thành

Ðại vương trong các nước

Thấy Thế Tôn Thập lực

Ðạo sắc thắng diệu

Hoan hỷ nên đảnh lễ

Mọi người tâm mừng khen

Hoặc tung các diệu hoa

Chấp mười ngón tay lại

Khen Phật là đại bi

Hoặc tung các anh lạc

Ấn Cừ Tý kim ngân

Tung lên trên sư tử (?)

Phát tâm đại Bồ đề

Người nữ dâng tóc vàng

Hoặc rải các hoa thơm

Hoặc cởi vàng, anh lạc

Trang điểm nơi thân thể

Có người tung hoa vàng

Các vật để trang sức

Một lòng dâng cúng hết

Mong cầu các Phật đạo

Dân chúng mặc y đẹp

Hoặc lại rải đảnh châu

Và giăng các lưới báu

Khi Phật vào của thành.

Nếu người bệnh khổ bức

Vì các nổi ưu sầu

Tất cả đều an lạc

Nhờ oai đức đạo sư.

Câu xí la, Anh võ

Khổng tước và Tần già

Các chim trong không trung

Phát tiếng hay hòa nhã.

Các chim tâm vui mừng

Khi phát diệu âm này

Người tu hành diệt được

Tham, sân, si, phiền não

Vô lượng ức chúng sanh

Nghe tiếng được thuận nhẫn

Ðược bậc Thánh thọ ký

Vị lai đều thành Phật

Thấy thân Phật Thập lực

Chúng sanh thích trí Phật

Con làm sao để được?

Phật biết muốn thọ ký

Mỗi lỗ chân lông Phật

Phóng trăm ngàn ánh sáng

Chiếu khắp các cõi Phật

Do Phổ Nhãn vào thành

Mặt trời bị lu mờ

Ma ni, Bảo thiên hòa

Các ánh sáng không hiện.

Vì Phật vào cửa thành

Trăm ngàn hoa sen nở

Ngàn cánh ra khỏi bùn

Ðấng Thập lực bước lên

Cùng chúng dạo khắp thành

Ðường đi thật sạch sẽ

Trải toàn bằng hương quý

Khắp thành đốt hương thơm

Mùi thơm thật khả lạc

Ðường sá thật tráng lệ

Trừ khử hết ngói gạch

Nhờ công đức Thập lực

Ðủ các thứ hương hoa

Trăm ngàn ác Dạ xoa

Thấy thân Phật sắc vàng

Khởi tâm đại bi mẫn

Tịnh tâm quy y Phật

Các thiên cung trống không

Ðều đến chiêm ngưỡng Phật.

Hư không mưa các hoa

Khi Phật vào thắng thành

Nếu có ai rải hoa

Chỗ đức Nhân thiên sư

Thành lọng hoa che Phật

Trang nghiêm thân tốt đẹp

Người, trời và Tu la

Thấy Phật bậc Thập lực

Tâm hoan hỷ vui mừng

Chưa từng có nhàm chán

Bên mặt, trăm ngàn Phạm

Bên trái trời Ðế thích

Vô số trời không trung

Cung kính bậc Tam giới

Khi Phật thần biến xong

Khai thị thắng diệu pháp

Trăm ngàn chúng nghe xong

Phát tâm đại Bồ đề

Tướng tốt, hoa làm thân

Như sao đầy bầu trời

Phật đi đường của vua

Như trăng tròn trên trời

Như báu tịnh ma ni

Trong sạch, không tỳ vết

Phóng ánh sáng mười phương

Cõi Phật chiếu cũng vậy

Chúng cư thiên vây quanh

Nhân tôn vào thành vua

Ði trên đất như sẽ

Vào nhà của Nguyệt Quang

Thành quách đều trang nghiêm

Trăm ngàn ức phướn lọng

Chiên đàn rải mặt đất

Tung hoa để trang nghiêm

Ði Phật đi trên đường

Phát lòng thương rộng lớn

Từ miệng tuôn ánh sáng

Tỏa hương mà thuyết pháp

Thấy thân Phật liền vui

Hoan hỷ bất tư nghì

Khi nào chúng ta được

Cúng dường bậc Pháp vương

Vô lượng người phát tâm:

“Sáng mai ta thỉnh Phật

Bậc cứu tế lân mẫn

Rất lâu khó gặp được”.

Hoặc dọn sạch đường thành

Thắng diệu tự trang nghiêm

Ðủ các hoa, anh lạc

Cúng Phật, vì Bồ đề

Hoặc vòng hoa chiêm ba

Bà sư, Mục đa già

Hoặc là giăng vải lụa

Phát chí tâm thuần thắng

Hoặc tại gia tâm tịnh

Y đẹp tự trang nghiêm

Dùng lụa đẹp, các hoa

Cúng dường chúng Tỳ kheo

Với hoa Ưu bát la

Lại tung hoa Diệu kim

Các thứ báu ma ni

Hoặc tung bột chiên đàn

Hiện các việc hy hữu

Không thể tính vô lượng

Khi Phật đi vào thành

Nhiều người phát tâm đạo

Không phiền não thấy đế

Trời Thiên hiện, Thiện kiến

A ca ni ly dục

Tất cả đến xem Phật

Thân ngọt ngào quả lớn

Trăm na do tha chúng

Như ma ni chiếu sáng

Ðều lại chiêm ngưỡng Phật

Vô số Tịnh thiên tử

Và các trời Thiểu tịnh

Vô lượng Tịnh thiên tử

Ðều đến xem Ðại tiên

Các Thiên tử Thiểu quang

Và trời Vô lượng quang

Các Thiên tử Quang Âm ...

Ðều đến xem đức Phật

Thiên tử trời Phạm phụ

Cùng với trời Phạm chúng

Các định tạng Ðại Phạm ...

Ðều đến xem Thế Tôn

Tha hóa thiên hoan hỷ

Hóa lạc thiên thiện tâm

Chúng Ðâu suất, Diêm ma

Thiên vương Ba mươi ba

Bốn Thiên vương bốn phương

Tài chủ Tỳ Lâu Lặc

Án Nhãn Ðề Lại Tra

Liền đến lễ kính Phật

Ðại Lực vua Dạ xoa

Cùng quyến thuộc tâm tịnh

Thân tộc trên hư không

Mưa các diệu hoa trời

Hằng Túy cầm hoa trời

Nắm các thứ vòng hoa

Cùng quyến tộc tâm mừng

Cúng dường thắng trượng phu

Bách Khí Túc Dạ xoa

Cùng vợ và quyến thuộc

Tự tấu âm nhạc hay

Cúng dường đức Như Lai

Vui mừng say sưa hát

Là vua Khẩn na la

Sống ở cảnh Hương Sơn

Vui mừng đến tập hội

Bà Nhã Chim Bà Lợi

La Hầu, Tỳ Ma Chất

Cùng đại oai đức khác

Mưa các loại vật báu

Nhiều vô lượng La sát

Số đông đang vây quanh

Ðều cầm các diệu hoa

Cung kính tung lên Phật

Ðại long vương A Nậu

Nữ Thiện học âm nhạc

Tấu trăm thứ tiếng hay

Thành tâm cúng dường Phật

Năm trăm Nậu Long tử

Cầu trí Bồ đề rộng

Cùng quyến thuộc vây quanh

Ðều cúng Vô thượng tôn

Long vương A Ba La

Chấp tay hướng về Phật

Cầm trân châu Long thắng

Trên không cúng dường Phật

Long vương Mục Chân Ðà

Nhảy nhót rất vui mừng

Tung các áo thật đẹp

Tịnh tâm mà cúng dường

Họ khởi tâm cung kính

Nhớ các đức tánh Phật

Các thân quyến vây quanh

Ðều đến khen ngợi Phật

Nan Ðà, Bạt Nan Ðà

Ðức Xoa, Hắc Cù Ðàm

Cùng quyến thuộc đến Phật

Quỳ gối lạy Thiện Thệ

Long vương Y La Bát

Trăm quyến thuộc khóc lóc

Nhớ nghĩ Phật Ca Diếp

Chán ghét sự thọ sanh

Xưa ta mãi nghi hoặc

Phá Tiểu Y Lan Diệp

Nên sanh nơi nạn xứ

Không thể biết Phật pháp

Rất ghét thân rắn này

Muốn mau bỏ loài rồng

Hay biết pháp thanh lương

Ðã đạt được đạo tràng

Hằng ngàn Long vương khác

Hải Long, Ma Na Tư

Ðem áo rồng thượng diệu

Ðến dâng Nhân Trung Tôn

Ðiều Ðạt đôi đá Phật

Dạ xoa hư không nắm

Tên là Kim Tỳ la

Cung kính đến trước Phật

Thành A Tra Dạ xoa

Ðại Dạ xoa Không Thiên

Giao hẹn cùng tập hội

Cúng dường bậc Ðại tiên

Dạ xoa Khôi Mao Châm

A Tra Bà đáng sợ

Tuyết Sơn, Ðà Ða Sơn

Lừa Dạ xoa quy Phật

Các thân hình khác nhau

Mặc áo rách đáng sợ

Quỷ Ða Na Do Tha

Dâng vật quý cúng Phật

Kim sí điểu Thực Hải

Biến thành Bà la môn

Mão báu tự trang nghiêm

Trên hư không lạy Phật

Các thành ở Diêm phù

Tất cả trời Ðại Lâm

Thần của thành đồng đến

Cúng dường Thế gian giải

Vô lượng Lâm thiên đến

Cùng với các thọ thần

Cùng tất cả thần sông

Vân tập đến Pháp vương

Thần núi Phong Nham Lãnh

Trời Ðội Phụ cùng đến

Thần suối với ao hồ

Cùng Hải thần mừng đến

Trời, người, quỷ, tu la

Ca Lâu với Cưu bàn

Ngạ quỷ, Phú đơn na

Ðều đến cúng dường Phật

Chư thiên, chúng tu la

Ly mạn, đều cúng dường

Thấy Phật vào Vương thành

Nhìn mãi mà không chán

Hơn tu Bồ tát hạnh

Cúng dường Phật Thế Tôn

Ngài làm tịnh nghiệp này

Chúng sanh nhìn không chán

Núi Tu di luân thảy

Và các núi Diêm phù

Không thể làm chướng ngại

Chư Phật chiếu sáng cõi

Các biển Ta bà này

Ðất đai đều bằng phẳng

Cõi Phật đều biến khắp

Rải dẫy đầy các hoa

Trăm ngàn các ánh sáng

Phóng dưới chân Pháp vương

Ðịa ngục đều mát mẻ

Trừ khổ được an lạc

Ðấng Thập lực thuyết pháp

Trời, người được tâm tịnh

Vô lượng trăm ngàn chúng

Quyết định nơi Phật đạo

Vô Ðẳng Ðẳng vào thành

Hiện sự thần biến này

Vô lượng trăm ngàn kiếp

Phật nói vãn không cùng

Thắng đức tụ như vậy

Ngưu vương vượt bờ kia

Tất cả đức cứu cánh

Cúi lạy Phật phước điền.

Bấy giờ đức Thế Tôn cùng các Tỳ kheo trước sau vây quanh, đi đến chỗ ở của Ðồng tử Nguyệt Quang, ngồi lên tòa đã đặt sẵn. Các Tỳ kheo thứ lớp ngồi xong, khi ấy đồng tử Nguyệt Quang biết đức Phật, Bồ tát, Tỳ kheo đã ngồi xong, tự tay bưng dọn các món ăn tuyệt hảo. Ðó là: Khư thiền ni, Bồ thiền ni, Lê kha na, Chư xa ni ... lại đem nước uống, dùng thức ăn trăm vị, làm cho đức Như Lai và đại chúng được no đủ. Khi thấy chư Tôn đã no đủ, đồng tử vui mừng nhảy nhót, hết sức hân hoan.

Ðức Phật và đại chúng đã thọ thực xong, cất bát, rửa tay. Ðồng tử dùng y giá trị vạn ức dâng lên Như Lai. Chúng Tỳ kheo tùy theo thứ lớp: thượng, trung hay hạ, đồng tử đều thứ lớp dâng cúng. Bấy giờ đồng tử Nguyệt Quang dâng y lên Phật và tăng xong, trạch vai áo bên phải, quỳ gối mặt xuống đất, chắp tay đảnh lễ, đứng trước đức Phật im lặng, nói bài kệ để hỏi đức Thế Tôn:

Bồ tát, bậc trí làm hạnh gì?

Thường hay biết rõ các pháp tánh?

Làm sao thay vào nghiệp đã tạo?

Cúi mong Ðạo sư nói cho con

Làm sao biết được kiếp quá khứ?

Làm sao không vào bào thai nữa?

Làm sao để được chúng không hoại?

Làm sao để được vô lượng biện?

Ðịnh huệ Vô thượng Lưỡng túc tôn?

Như điều con hỏi xin ngài nói

Biết được tâm hạnh các chúng sanh

Với tất cả pháp không còn nghi

Phật biết thể tánh tất cả pháp

Pháp lìa ngôn ngữ dùng ngôn thuyết

Như sư tử hống dã can sợ

Phật hàng ngoại đạo cũng như vậy

Biết việc làm của chúng sanh

Thông đạt các pháp đến bờ kia

Trí huệ vô ngại, cảnh giới tịnh

Cúi mong Thế Tôn nói cho con

Biết đời quá khứ và vị lai

Với đời hiện tại ngài biết rõ

Trí vô ngại ba đời biết được

Cho nên con hỏi Thích sư tử

Các Phật pháp tất cả ba đời

Thế Tôn Pháp vương đều biết rõ

Với thể tánh pháp khéo giác ngộ

Cho nên con hỏi Ðại trí hải

Hay lìa tất cả lỗi các pháp

Vì hay đoạn trừ tâm ô uế

Cắt đứt tất cả dây si uế

Mong Phật nói cho hạnh Bồ đề

Mà Phật đạt được các pháp tướng

Như tướng sở đắc nói cho con

Con nghe pháp tương như vậy rồi

Nương tướng đã nghe hành Bồ đề

Hành tướng chúng sanh nhiều sai biệt

Con làm hạnh gì để hiểu được?

Mong nói cho con pháp nhập hạnh

Con nhờ nghe được nên mới biết

Tất cả các pháp đều sai biệt

Thế thì không tịch tánh xa lìa

Bồ đề làm sao hay biện chứng?

Mong nói cho con pháp mẫu này

Với tất cả pháp đến bờ kia

Ngôn thuyết pháp cú đã tu học

Chính mình không nghi trừ nghi người

Vì con hiển thị Bồ đề Phật.

KINH NGUYỆT ÐĂNG TAM MUỘI

Hết quyển 2/10

---o0o---

QUYỂN 03

Bấy giờ đức Thế Tôn biết đồng tử Nguyệt Quang trong lòng thầm nghĩ, nên làm bài kệ để hỏi, bảo đồng tử Nguyệt Quang rằng:

–Nếu Bồ tát cùng tương ưng với một pháp, đều có thể đạt được công đức tối thắng, mau thành A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề. Sao gọi là một pháp? –Này đồng tử! Ðó là, nếu Bồ tát đối với thể tánh của tất cả pháp, hiểu biết như thật.

Này đồng tử! Sao gọi là đối với thể tánh tất cả pháp, hiểu biết như thật?

–Ðó là tất cả pháp xa lìa danh tự, xa lìa âm thanh, xa lìa ngôn ngữ, xa lìa văn tự, xa lìa sanh diệt, tướng của nhân, tướng của duyên, tướng của phan duyên. Ðó gọi là Vô tướng, xa lìa nơi tướng, chẳng phải tâm xa lìa nơi tâm mà biết các pháp.

Bấy giờ đức Thế Tôn liền nói bài kệ:

Các pháp chỉ nói một

Ðó là pháp Vô tướng

Là bậc Trí nói ra

Như thật mà hiểu biết

Nếu nói pháp như vậy

Bồ tát mà biết rõ

Liền được Vô ngại biện

Nói ức Tu đa la

Ðược Ðạo sư gia hộ

Hiển thị nơi thật tế

Không phân biệt giả danh

Không có điều để nói

Dùng một biết tất cả

Dùng tất cả biết một

Tuy có các ngôn thuyết

Nhưng không khởi kiêu mạn

Trong tâm hay biết rõ

Tất cả pháp không tên

Tùy thuận học các tên

Mà diễn thuyết chơn thật

Các âm thanh nghe được

Biết rõ gốc âm thanh

Biết rõ nguồn gốc rồi

Không bị tiếng làm nhiễm

Biết ngằn mé âm thanh

Tướng các pháp cũng vậy

Nếu hay hiểu một pháp

Không còn đi đầu thai.

Tất cả pháp không sanh

Hay rõ Vô sanh này

Biết sanh nói kẻ sanh

Thì hay biết kiếp trước

Nếu đối với kiếp trước

Hay biết tạo nghiệp gì

Nếu thường biết nghiệp tạo

Ðược quyến thuộc kiên cố

Nếu đối “pháp không” này

Bồ tát hay biết rõ

Không có gì không biết

Chẳng phải bờ phiền não

Ðối với chẳng phiền não

Phàm phu vọng phân biệt

Cho nên trong ức kiếp

Mãi lưu chuyển sanh tử

Không thể biết vọng tưởng

Giống như Ðại Ðạo sư

Ngài không tạo ác nghiệp

Nên không đọa ác đạo

Vì các phàm phu này

Không thể biết nghĩa ấy

Mới khởi tâm hủy báng

Như vậy pháp diệt khổ

Các pháp không thể được

Chẳng không các pháp tưởng

Nếu hay biết như vậy

Tưởng ấy cũng không thấy

Ta biết tưởng như vậy

Phàm phu vọng phân biệt

Nơi pháp lìa phân biệt

Người trí không mê hoặc

Ðó là nơi bậc trí

Chẳng phải cảnh giới ngu

Là việc làm Bồ tát

Gọi không, vô phân biệt.

Ðó là Bồ tát địa

Việc làm của Phật tử

Phật pháp diệu trang nghiêm

Gọi là tịch diệt không

Tất cả Bồ tát này

Ðoạn trừ các hữu tập

Không bị sắc hủy hoại

An trụ nơi Phật tánh

Tất cả pháp không trụ

Vì không có trụ xứ

Nếu ai biết như vậy

Ðược Bồ đề không khó.

Tu Thí, Giới, Văn, Nhẫn

Tập gần thiện tri thức

Nếu ai biết nghiệp này

Mau chứng đạo Bồ đề.

Người này thương được chư thiên kính

Càn thát, Dạ xoa và ma hầu

Rồng, Quỷ, La sát, Khẩn na la

Tất cả thường đến cúng Bồ tát

Hằng được chư Phật hết lời khen

Ðem lại lợi ích các thế gian

Trí huệ tương tục, thích tịch diệt

Bồ tát thắng diệu thương xót thân

Nếu có Bồ tát hay biết không

Lợi ích vô lượng ức chúng sinh

Xử chúng nhu hòa, diễn thuyết pháp

Người nghe ưa thích nên ái kính

Trí huệ rông lớn càng thêm sáng

Nhờ trí huệ này hay thấy Phật

Cũng thấy cõi tịnh diệu trang nghiêm.

Chư Phật thuyết pháp nghe, thọ trì

Biết tất cả pháp như huyễn hóa

Giống như hư không, tự tánh không

Hay biết thể tánh là không vô

Hay làm như vậy không ô nhiễm

Có ai tu hành Bồ tát hạnh

Trong các sự việc không đắm trước

Biết tất cả pháp như biến hóa

Nhưng với các cõi hiện biến hóa

Hay vì chư Phật làm Phật sự

Thể tánh huyễn pháp không đến đi

Tùy điều mong cầu được lợi ích

Là người hay an trụ Bồ đề.

Hằng nhớ ân tất cả Như Lai

Mong nối giống Phật, không đoạn tuyệt

Hay được thân tịnh diệu sáng rạng

Ðược thành tựu ba mươi hai chủng tướng

Ngoài ra vô lượng thứ lợi ích

Hành thắng Bồ đề, thường kết quả.

Thành tựu đại lực, không thể động

Ai đức các vua không thể bằng

Ðầy đủ phước đức, rất đoan nghiêm

Phước và công đức, oai quang chiếu

Chư Thiên thấy oai không dám nhìn

Là người trí huệ hành Phật pháp

Trụ nơi tâm Bồ đề kiên cố

Cùng các chúng sanh làm thiện hữu

Người ấy không còn các tối tăm

iển thị đạo Bồ đề diệu thắng

Lìa đường ngôn ngữ, không còn dục

Chư Pháp tịch diệt như hư không

Có ai hay biết nghiệp như vậy

Thành tựu vô lượng thắng biện tài

Diễn thuyết trăm ngàn tu đa la

Chỉ bày nghĩa vi tế pháp ấy

Bậc trí luôn thành vô ngại huệ

Hay biết thể tánh pháp vi tế

Thường khéo biết chúng sanh tín ấy

Học tập tất cả âm ngôn ngữ

Vì người chỉ bày lý nhân quả

Hay được việc thắng diệu như trên

Giữ đủ lực năng không giảm thiểu

Bậc phạm hạnh vào chúng, không sợ

Hằng nhớ gìn giữ không quên mất

Vì hay khéo ngộ hiểu pháp tánh

Tai không nghe lời không ái ngữ

Thường hằng nghe tiếng thật khả lạc

Miệng thường tuyên nói lời đẹp lòng

Người đó khéo biết pháp tánh vậy

Trí niệm huệ pháp đều thành tựu.

Trong lòng thanh tịnh không uế trược

Nói trăm ngàn kinh không ngừng trệ

Nếu ai diễn thuyết không hư ngụy

Câu chữ sai biệt để tu học

Khéo hiểu ngàn ức các ngữ ngôn

Nghĩa thú danh từ đều khéo hiểu

Nhờ ngộ pháp tánh, có đức ấy

Dạ xoa, La sát, Thiên, Tu la

Ca lâu, Khẩn na, Ma hầu trà

Ðược tám bộ chúng thường kính yêu

Bởi nhờ ngộ rõ pháp tánh vậy

Chúng thần ác tâm Tỳ Xá Xà

Uống máu, ăn thịt rất độc hại

Có ai gìn giữ tịch định này

Thì họ thường hay được hộ vệ

Nghe bậc trí giả, lời rộng lớn

Trong lòng hoan hỷ, lông dựng đứng

Với Bồ đề ấy rất yêu kính

Hay được phước rộng lớn khó nghĩ

Phước báo như vậy khó biết được

Trong trăm ngàn kiếp nói không hết

Hộ trì pháp Bảo Tạng Thiện Thệ

Vô lượng vô biên vô số kể

Liền đem cúng dường tất cả Phật

Các Thế Tôn quá khứ, vị lai

Cùng với hiện tại khắp mười phương

Vì hay tuyên thuyết tịch định vậy

Nếu ai ưa thích sự phước đức

Cúng dường đấng Thập lực, Ðại bi

Chư Phật vô lượng vô số ức

Thời gian như cát trong biển cả.

Lại có người khác thích phước đức

Ðối với thắng nghĩ, trì bài kệ

Vào lúc kiếp tận thời ác thế

Phước đức như vậy rất thù thắng

Nếu ai có thể nghe bài kệ

Người ấy liền cúng tất cả Phật

Vào đời sau cùng, thời ác thế

Ðó là tối thắng thượng cúng dường

Người ấy liền được lợi ích lớn

Thọ nhận cung kính của thế gian.

Các Thập lực, sanh con tối thắng

Với ngài mãi mãi đem cúng dường

Ngài thấy ta ở núi Kỳ xà

Ta liền được thọ ký Bồ đề

Ta đã phó chúc Di Lặc Tôn

Phật kia cũng riêng thọ ký rằng

Người ấy lại làm Phật Di Ðà

Vì nói vô lượng thắng lợi ích

Hoặc lại đi đến nước An Lạc

Lại muốn thích thấy Phật A Súc

Vô lượng vô biên trăm ngàn kiếp

Người ấy không dọa các ác đạo

Ðối với Bồ đề hành thắng hạnh

Thành tựu vô lượng các khoái lạc

Công đức vô lượng, lợi ích lớn

Nay ta đã tuyên thuyết như vậy

Nếu muốn được công đức như ta

Nên giữ kinh này đời sau cùng.

Này đồng tử! Vì ý nghĩa ấy, cho nên Bồ tát ma ha tát có thể biết thể tánh các pháp bất khả tư nghì như vậy sẽ được công đức lợi như thế, khen ngợi công đức chân thật của Như Lai, không hủy báng Như Lai là lời nói không chân thật.

Vì sao vậy?

Vì Như Lai đã được các pháp do đời mà biết. Người ấy biết như thật đối với pháp kia, cũng biết vô lượng công đức của Như Lai, có thể biết như thật về Phật pháp bất tư nghì.

Vì sao vậy?

–Này đồng tử! Ðức Phật có vô lượng, vô biên công đức, không thể nghĩ bàn, xa lìa nơi tâm. Chính vì nghĩ này, nên những người khác không thể nghĩ bàn, không thể so sánh.

Vì sao?

–Này đồng tử! Vì tâm không có tánh, lại không có hình sắc, không thể xem thấy.

–Này đồng tử! Thể tánh của tâm như vậy, chính là thể tánh công đức của Phật. Thể tánh công đức của Phật như vậy, chính là thể tánh công đức của tất cả các pháp. Chính vì nghĩa ấy, này đồng tử, nếu Bồ tát nói về nghĩa thể tánh của tất cả pháp, mà biết như thật. Gọi đó là Bồ tát tịch diệt đối với tâm, khéo hiểu ba cõi, xuất sanh thiện căn, liễu tri như thật, tri kiến như thật, nói như thật, không có nói khác, tùy theo lời nói mà thực hành, không có chấp trước, vượt qua tất cả cảnh giới phiền não, vượt qua dục giới, sắc giới, giải thoát khỏi vô sắc giới, vượt qua cảnh giới của tên gọi, vượt qua cảnh giới tiếng nói, khéo giải thoát pháp văn tự, trí khéo hiểu phân biệt chữ, khéo hiểu lìa pháp ngôn ngữ, biết rõ văn tự, giỏi về văn tự, giỏi về chữ bằng trí sai biệt, trí rộng lớn, trí về chữ, khéo hiểu tất cả pháp bằng trí sai biệt, khéo đối với tất cả pháp bằng trí sai biệt rộng, khéo phân biệt tất cả xứ bằng trí về pháp, cùng tương ưng với Phật pháp bất khả tư nghì, Ma vương Ba tuần và các ma dân, không thể phá hoại.

Khi đức Phật nói pháp này, có tám ức na do tha các trời, người ... được pháp Nhẫn tu vô ngại, tất cả đều được chư Phật thọ ký quả A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề trải qua bốn trăm tám mươi vạn A tăng kỳ kiếp chứng được A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề , các thứ danh hiệu, quốc độ khác nhau, nhưng thọ mạng thì giống nhau. Bấy giờ đức Thế Tôn nói bài kệ:

Nếu có các Bồ tát trí huệ

Hướng đến đạo Bồ đề thắng diệu

Giỏi nơi thắng nghĩa các ngôn thuyết

Hay hành thể tánh tất cả pháp

Miệng thường tuyên thuyết lời chân thật

Khen Phật thật đức nên diễn nói

Hay biết tất cả pháp chư Phật

Ba cõi tôn kính không còn nghi

Tất cả các pháp đồng một nghĩa

Nhờ pháp “Không” nên biết như thật

Chúng không có các tướng dị biệt

Với một nghĩa này đã tu học

Không tưởng phân biệt, tưởng phân biệt

Tưởng chúng sanh, thọ mạng, ngã, nhân

Tưởng tận và vô tận như vậy

Ðọa các tưởng này không còn sót

Không thấy Như Lai có sắc tướng

Bởi biết các pháp vô tự tánh

Cũng không có tướng đẹp tùy hình

Ðể đoạn tất cả điên đảo vậy

Tất cả chư Phật không nghĩ bàn

Xa lìa nơi tâm, thể tịch diệt

Nếu ai hay được biết như vậy

Mới thấy vô thượng lưỡng túc tôn

Nếu ai hay biết tưởng thần ngã

Trong đó phát sanh thắng trí huệ

Biết được các pháp như vậy rồi

Liền được tên gọi thanh tịnh nhãn

Người ấy không có các chướng ngại.

Ðại trí biết rõ đường xuất ly

Sung mãn, đầy đủ hai loại nhân

Không có tất cả các mong ước

Với chỗ chân thật, thấy như thật

Không có tất cả lời không thật

Người ấy khi có các ngôn luân

Tùy thuận tất cả pháp nghi thức

Người trí vượt ra khỏi dục giới

Và sắc, vô sắc, đất phiền não

Hay lìa nhiễm trước nơi ba cõi

Sống ở thế gian, lợi chúng sanh

Vượt qua tất cả các danh tự

Cùng với âm thanh thể tánh không

Tùy thời gian lâu diễn thuyết pháp

Ðối với ngôn thuyết không sở y

Xa lìa các tưởng và hý luận

Ðoạn trừ điên đảo các ác kiến

Ðối với trí huệ, khéo quyết định

Người ấy dũng kiện hạnh như không.

Nếu ma nhiều ức na do tha

Vì để loạn ý nói lời rằng:

“Ai hay chiếu sáng ma quân này

Không theo ma lực, tự tại nhiếp

Vất bỏ tất cả các việc ma

Giới hạnh thanh tịnh, không phiền não

Ai hay ưa thích vui với Thiền

Thì có thể biết thế gian Không

Nếu nói ngũ ấm là thế gian

Ðã biết pháp ấy thể không tịch

Ðã không có diệt cũng không sanh

Tất cả các pháp như hư không

Thà nên vứt bỏ thân mạng mình

Trọn không hủy phạm lời Như Lai

Với giới, hộ trì đến bỉ ngạn

Tùy theo nguyện ước được vãng sanh

Du hành vô lượng các cõi Phật

Thấy nhiều na do tha ức Phật

Trọn không mong ước sanh lên trời

Xa lìa tất cả ước nguyện vui

Người ấy không bỏ sự tinh tấn

Trong thời gian ngắn hành pháp hạnh

Ở trong mười phương chỗ các Phật

Khéo hay ca vịnh và xưng tán

Khi ấy thân đồng tử Nguyệt Quang

Ðược nghe định tịch diệt như vậy

Vứt bỏ tất cả sự lợi dưỡng

Tu hành pháp chư Phật khen ngợi

Nếu có muốn được trí tự nhiên

Tu vì tất cả người thế gian.

Cần phải học Thắng Tam muội này

Nếu học như vậy, hơn trời người.

Bấy giờ đức Thế Tôn bảo Nguyệt Quang đồng tử:

–Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát ấy, đối với trí Tam muội nói rõ này, cần phải khéo tu tập, hiển thị cho người khác.

Này đồng tử! Thế nào là hiển thị? Ðó là đối với tất cả pháp, khởi tâm bình đẳng, không có bỉ thử, không có phân biệt, không có không phân biệt, không tạo, không khởi, không sanh, không diệt, tất cả vọng tưởng phân biệt, ức tưởng, khởi tưởng, thảy đều đoạn trừ, tâm đã phan duyên, ý đã suy nghĩ, và các giả danh, cũng đều đoạn trừ, cũng đoạn trừ tất cả các giác quán ác, đối với ấm giới, nhập, không có tự tánh, đoạn trừ tham, sân, si. Ðó gọi là: Niệm huệ giải thoát, tàm, quý, kiên cố, tu hành nghi thức, là hành xứ cần thiết. Ðó là chỗ không nhàn, chỗ trí huệ, dứt hẳn khứ lai, là điều tất cả Bồ tát phải học, là hành xứ của tất cả Như Lai, thành tựu tất cả công đức.

Này đồng tử! Ðó gọi là hiển thuyết về Tam muội như vậy. Nếu ai có thể hiển thuyết về Tam muội như vậy, liền không lìa các định trong tâm. Không mất tất cả Tam muội, không có mê hoặc, khởi tâm đại bi, làm lợi ích vô lượng, vô biên chúng sanh.

Bấy giờ đức Thế Tôn ngay lúc đó nói bài kệ:

Bình đẳng, không hiểm trở

Rất tịch khó thấy được

Ðoạn trừ tất cả tưởng

Nên gọi là Tam muội

Không vọng tưởng phân biệt

Lìa kiến không thể giữ

Tâm ấy bất khả đắc

Nên gọi là Tam muội

An trụ định như thật

Không giữ tất cả pháp

Vì như thật không giữ

Nên nói định Tịch diệt

Pháp không có mẩy may

Cũng không được phần nhỏ

Vì không được phần nhỏ

Nên gọi là Tam muội

Có được cái vô đắc

Ðó gọi là vọng tưởng

Với pháp lìa phân biệt

Nên gọi là Tam muội

Nhờ tiếng nên nói nghĩ

Tiếng này là chẳng có

Giống như tiếng dội lại

Lại giống như hư không

Chúng sanh vô sở trụ

Trụ xứ bất khả đắc

Tiếng được cùng không được

Tự tánh không thể được

Hoặc bỏ hoặc đọa lạc

Bỏ đạo bất khả đắc

Tiếng bỏ cùng không bỏ

Với đạo biết như vậy

Còn có định là thủ

Còn không định cũng vậy

Vô trước hành Bồ đề

Chứng Thánh đạo cũng thế

Lìa hiểm trụ bình đẳng

Ðịnh huệ này vô tướng

Phật tử tu tập nó

Khéo tu định tương ưng

Văn tự chẳng có thể

Vào nghĩa thú sâu này

Bỏ các việc ngôn ngữ

Lược định vô sở thủ

Bồ tát được định này

Như nói trụ tương ưng

Dù lửa thiêu thế giới

Ở trong không bị thiêu

Vô lượng kiếp hỏa thiêu

Như hư không, không cháy

Nếu biết pháp như không

Người ấy lửa không đốt

Nếu khi thiêu cõi Phật

Trong định phát nguyện này

Diệt sạch hết lửa ấy

Người và đất không hoại

Thần túc ấy vô biên

Qua hư không không ngại

Tùy học định mà trụ

Bồ tát được Bồ đề

Hoặc sanh hoặc biến mất

Không khởi cũng không diệt

Nếu hay biết như vậy

Ðược định này không khó

Thế gian có sanh diệt

Ðức Như Lai đã nói

Nếu hay biết định này

Nên biết thân cận đời

Với thế gian không nhiễm

Thế pháp không thể ngại

Thân nếu không chướng ngại

Hay đối các cõi Phật

Thường thấy nơi tịnh độ

Và thấy thế đạo sư

Nên được nghe chánh pháp

Diễn thuyết tại các cõi

Ngài không khởi vô tri

Vào lúc nói pháp tánh

Hay thông đạt các pháp

Như tùy theo pháp tánh

Diễn thuyết trong ức kiếp

Biện tài không đoạn tuyệt

Hay biến làm nhiều thân

Ngoài các Bồ tát khác

Biến hóa các Bồ tát

Qua lại các cõi Phật

Trên hoa sen ngàn cánh

Kiết già mà an tọa

Hiển thị Bồ đề Phật

Tổng trì Tu đa la

Cùng hằng ức kinh khác

Nhờ tu tập Tịch định

Chỉ trừ bất thối chuyển

Người bất tư nghì khác

Không thể hết biện tài

Hiển thị Bồ đề Phật

Bỏ đi các lầu gác

Các thứ báu nghiêm sức

Tung rải các diệu hoa

Hương thơm thật đáng ưa

Tung rải các hương bột

Cùng đốt các hương thơm

Hoặc tung vô lượng báu

Vì chứng được Bồ đề

Bồ tát bậc cứu tế

Vô lượng đức như vậy

Ðoạn trừ các phiền não

Ðạt được thần túc cao

Không thể sanh phiền não

Thanh tịnh thật chói sáng

Vô vi không thể hoại

Là cảnh giới Bồ tát

Tịch tịnh, càng tịch tịnh

Lìa não, không phiền não

Vượt qua sự hý luận

Thích pháp không hý luận

Văn tự không thể vào

Vì các pháp vô tướng

Trí biết chỉ âm thanh

Cho nên gọi là định

Thắng tịch diệt vô tận

Vô công dụng, không thấy

Tất cả cảnh giới Phật

Thật tế không nhà cửa

Theo chư Phật tu học

Tự tánh tất cả pháp

Học công đức Phật này

Ðược công đức bỉ ngạn

Chẳng đây cũng chẳng kia

Bổn tế vô phân biệt

Cho nên tất cả Phật

Ðạt công đức bỉ ngạn

Với vị lai không bỏ

Vì đã biết pháp tánh

Vô công dụng hý luận

Ðạt công đức bỉ ngạn.

Bấy giờ đồng tử Nguyệt Quang bạch đức Phật:

–Hy hữu thay! Bạch Thế Tôn! Như Lai, bậc Ứng cúng Chánh biến tri, mới có thể khéo nói về thể tánh bình đẳng của tất cả các pháp. Ðó là nói về thể tánh bình đẳng của tất cả các pháp mà Bồ tát phải học. Nếu Bồ tát có thể tu học Tam muội đã được nói ra ấy, sẽ mau chứng được A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề.

Bạch Thế Tôn! Con lại muốn nói. Bạch Như Lai! Con lại muốn nói. Bạch Thiện Thệ! Con muốn nói một phần nhỏ.

Ðức Phật nói:

Này đồng tử! Nếu muốn nói cứ nói.

Bấy giờ đồng tử Nguyệt Quang ở trước đức Phật, chấp tay hướng về đức Phật, xưng dương thật đức của ngài bằng bài kệ khen ngợi:

Thấy sanh, bị già bệnh chết khổ

Tham sân và si thường mê hoặc

Phật vốn đã phát tâm Bồ đề

Mong thành chánh giác mở các trói

Lành thay, vô lượng kiếp tu hành

Bố thí, điều phục giữ các lỗi

Trì giới, nhẫn nhục, siêng tinh tấn

Khéo tu thiền định và trí huệ

Dùng không hy vọng, bỏ ngôi vua

Vợ con của cải đều bỏ hết

Ðầu, mắt, tay chân và thọ mạng

Tâm ấy ban đầu không mệt mỏi

Cấm giới trong sáng sạch không dơ

Vất bỏ thân mạng thường gìn giữ

Khéo hay cấm chế thân, miệng, ý.

Quy mạng Thiện Thệ chế ngự tâm

An trụ trí huệ trong sức nhẫn

Vì bị cắt thân không phẫn nộ

Nhờ lòng từ máu biến thành sữa

Quy mạng Như Lai rất kỳ đặc

Thành tựu sức mạnh trụ Thập lực

Dùng trí vô lượng chọn các pháp

Phật đem lòng thương đến thế gian

Cứu độ lợi ích đến cõi khác

Ðã biết bản thể các pháp không

Thấy các thế gian đều hư vọng

Ngộ đạo khế hội tánh vô ngã

Biết sự giải thoát vốn không thoát

Xa lìa phiền não và phóng dật

Hàng phục ma lực và ma quân

Biết đạo không cầu trí vô ngại

Nói pháp thanh tịnh vô ngại tịch

Giả sử tinh tú trên trời rớt

Ðất biển thành ấp đều hoại diệt

Hư không vô vi tánh đổi khác

Như Lai hoàn toàn không nói dối

Thấy sự khổ não các chúng sanh

An trụ, đắm trước trong phân biệt

Vì họ hiển thị lìa đắm trước

Gọi là tịch diệt, thậm thâm không

Bất khả tư nghì vô số kiếp

Ðại hùng dũng mãnh học từ lâu

Ðã tu học không đắm tất cả

Cho nên Phật không có các lỗi

Phật đã tu học tất cả pháp

Như pháp đã đắc nói cho người

Nó chẳng phải phàm phu ngu si

Lại chẳng phải tất cả ngoại đạo

Tâm thường an trụ nơi ngã tưởng

Gọi là các phàm phu lỗi lầm

Nếu hay biết được pháp vô ngã

Không có tất cả các lỗi lầm

Ðại hùng đã nói lời chân thật

Hằng thường an trụ nơi thật pháp

An trụ thật pháp như vậy rồi

Lại hay diễn thuyết lời chơn thật

Quá khứ từng tu hạnh chân thật

Mới hay xứng đáng nơi bổn nguyện

Ðạt được diệu quả báu chân thật

Nhờ vậy hay nói lời chân thật

Ðã hành hạnh chân thật đầy đủ

Khéo hay biết được chân thật tế

Ðã tu hạnh chân thật như vậy

Quy mạng Nhân Tôn đại trí huệ

Trí ngài tối thắng không ai bằng

Trí huệ đầy đủ rất sáng rạng

Cuối cùng đạt được thắng trí huệ

Quy mạng bậc ngôn thuyết trí huệ

Hay cùng chúng sanh làm bạn hữu

Từ lâu tu tập tâm từ bi

Hay khéo an trụ nơi bất động

Bất động giống như núi Tu di

Làm thầy trời, người, đầy đức lớn

Giáo thọ đại chúng các quần sanh

Thiện Thệ thắng trí tuệ thậm thâm

Dạy chúng vô úy làm chấn động

Sư tử rống vô úy như vậy

Như vua sư tử oai hùng mãnh

Hàng phục tất cả các ngoại đạo

Giống như sư tử vồ dã can

Ðại hùng điều phục kẻ không điều

Ðiều phục lại hay khéo điều ngự

Hay khiến thành tựu làm thiên hữu

An trụ kiên cố mà không hoại

Thấy các chúng sanh kia khổ não

Chính vì nương vào nơi ngã kiến

Vì họ diễn xướng pháp vô ngã

Không có tham ái và không ái

Người phàm phu ngu si không học

Nương nơi hiểm nạn đường không lành

Vì họ hiển thị đạo chân thật

Ðó là hướng đến đường Niết bàn

Nếu ai đắm trước vào ngã tưởng

Người ấy liền sống rất khổ não

Bởi vì không hiểu pháp Vô ngã

Pháp ấy diệt trừ nơi khổ não

Trong kiếp số bất khả tư nghì

Ðại trí từ lâu từng tu học

Tu học xa lìa đắm trước rồi

Cho nên không có các tội lỗi

Diễn thuyết các pháp cú lìa tội

Thế Tôn xa lìa các lỗi lầm

Khéo nói lời chân thật vi diệu

Miệng thường giải thoát trăm điều sợ

Vô lượng na do trăm ngàn ức

Thiên, Long, Dạ xoa giữa hư không

Ưa thích pháp tối Thánh vô thượng

Người nghe ai cũng hiệp nghĩa chơn

Lời Như Lai hoan hỷ thiện mỹ

Oân hòa hợp thời vừa lòng người

Tiếng hòa hợp vi diệu vô lượng

Thương xót giải thoát vô số người

Kỹ nhạc âm thanh trăm ngàn loại

Một lúc tấu lên tiếng hợp nhau

Chính là tiếng hay trong trời này

Một tiếng Như Lai hay lan khắp

Các loại chim Ca lăng tần già

Ðồng lúc cùng phát tiếng vi diệu

Hay khiến người khác sanh hân lạc

Gặp âm thanh Phật chẳng sánh bằng

Tấu lên âm nhạc của hoan hỷ

Khéo hợp tất cả các cung đàn

Thổi loa, trống, sáo đờn, không hầu

Gặp âm thanh Phật đều không hiện

Tiếng ca múa vua Khẩn na la

Ðã từng khéo học trăm ngàn nhạc

Nếu ai nghe được đều hoan hỷ

Gặp âm thanh Phật đều không hiện

Tiếng Câu Sí, Anh vũ, Xá lợi

Khổng Tước, Ai Loan và Uyên Ương

Có tất cả tiếng chim hay ấy

Gặp âm thanh Phật, đều không hiện

Tiếng mỹ diệu, vui thích, khả ái

Những ca vịnh hay ở thế gian

Dồn tất cả lại đồng tấu lên

Tiếng Phật Tối Thắng vượt hơn chúng

Chư thiên, Dạ Xoa vua Tu La

Tất cả quần sanh trong ba cõi

Thân ngài thượng diệu và tối thắng

Phật phóng hào quang liền che hết

Sắc thân Như lai như hoa nở

Với tất cả tướng tốt rực sáng

Sanh ra quả phước rất thanh tịnh

Hào quang chiếu sáng khắp mười phương

Tiếng ốc, tiếng trống và không hầu

Tiếng hay đồng, bạc, sanh và tiêu

Các âm như vậy cùng hòa hợp

Trăm phần một không bằng một tiếng Phật

Càn Thát, Tu la và Ma hầu

Các tiếng hay ho của Dạ xoa

Cùng với tiếng hay khắp ba cõi

Với Phật trăm phần không bằng một

Tất cả ánh sáng của Phạm thiên

Và các thân sáng trời Hữu đảnh

Thế Tôn nếu phóng ánh hòa quang

Sáng kia không bằng một phần trăm

Thân khẩu ý nghiệp đều thanh tịnh

Vì Bố thí tịnh, đời không nhiễm

Bảo tụ công đức Nhân Trung Vương

Công đức tự nhiên không ai bằng

Tán thán thập lực lời thật xong

Ðồng tử vui mừng nói như vầy:

“Vì con cúng dường Phật, pháp vương

Nguyện phước này thành Thích Ca Văn”.

Phật biết tịnh hạnh, tối thắng kia

Thiện Thệ bấy giờ liền mỉm cười

Di lặc thấy ngài cười, thưa hỏi

“Cúi mong Nhân tôn nói duyên cười

Bấy giờ đại địa sáu chấn động

Trời, Rồng hoan hỷ đứng hư không

Hân hoan chiêm ngưỡng Lưỡng túc tôn

Xin Phật nói cho Nhân duyên cười.

Trí huệ chư Phật đã rõ biết

Chẳng phải Thanh văn đệ tử Phật

Nay muốn vì ai nói Tối thắng?

Xin ngài xót thương, nói cho con

Ngoại trừ Mâu Ni Tôn, từ bi

Tất cả thế gian, ai làm được

Có thể trao cho quả Pháp vương

Xin ngài thọ ký quả Bồ đề.

Nay con khéo hỏi Thế Ðạo sư

Thích Ca, Ngưu vương, đại oai đức

Ðã đến bờ, trí huệ quang minh

Ðoạn trừ tham sân si ô uế

Không thể nghĩ bàn, hằng sa ức

Ðạo sư bao kiếp đã tu hành

Ðể cầu hạnh Bồ đề thắng diệu

Vì nhân duyên gì hiện mỉm cười?

Hay bỏ thân mình với tay chân

Vợ con, quyến thuộc người thân yêu

Thường hay tu hành Thắng hạnh này.

Cho nên con hỏi đấng Mâu Ni?

Voi, ngựa, xa cỡi và trâu, dê

Nô tỳ, ma ni, chơn châu vàng

Không thấy có các vật sở hữu

Khi hành Bồ đề mà không bỏ

Trí ngài tối thắng, đều hiển hiện

Biết các việc làm của chúng sanh

Tín tâm, tánh dục đã khéo biết

Xin nói duyên gì miệng mỉm cười?

Ai từng cúng dường Nhân trung tôn?

Nay ai lại thành lợi rộng lớn?

Ai hay thực hành việc Phật làm?

Vì ai mà nay hiện nụ cười?

Mặt đất bấy giờ sáu chấn động

Ức hoa sen đẹp mọc từ đất

Hoa này chiếu sáng đủ ức cánh

Sắc vàng rực sáng thật khả ái

Phật tử ngồi trên hoa sen kia

Bồ tát đại thần thông bậc nhất

Vô lượng pháp sư đến vân tập

Cho nên con mới hỏi như vậy

Ðánh trống, khua linh, thổi tù và

Kỹ nhạc ức số như hằng sa

Những loại như vậy các âm nhạc

Trong đó tiếng Phật tối thắng diệu

Câu sí, Tần già, ngỗng và hạc

Các chim một lúc đến vân tập

Ðồng thời hót lên tiếng thật hay

Không thể sánh bằng âm thanh Phật

Ai từng bố thí, trì giới cấm

Tu tập trong vô lượng ức kiếp

Ai lại cúng dường Nhân trung tôn?

Mâu Ni vì ai hiện mỉm cười?

Vì ai xưa khởi tâm cung kính

Ðã từng thưa hỏi Lưỡng Túc Tôn

Nhờ nhân duyên gì được Bồ đề?

Mà nay hiện sự mỉm cười này?

Ðấng Thập lực ở thời quá khứ

Và đời hiện tại với vị lai

Ðạo sư Thiên nhân đều biết rõ

Cho nên con hỏi bậc Nhân Trung

Nên biết thứ lớp tâm chúng sanh

Với thần túc ngài mà không giảm

Lại biết chúng sanh tâm ưa thích

Cho nên con hỏi Mâu Ni sư

Tu hành hạnh tối thắng Vô thượng

Nhờ pháp tương ưng mà khéo học

Ðạo Bồ đề Phật làm sao được?

Cho nên con hỏi Lưỡng Túc Tôn

Các pháp vi tế khó thấy được

Không tịch khó quen bất tư nghì

Tu hành sở hành của thập lực

Cho nên con hỏi Thế Ðại sư

Nếu hay khéo tu tâm từ bi

Với bất tư nghì chỗ chúng sanh

Thường không khởi các chúng sanh tưởng

Cho nên con hỏi Lưỡng Túc Tôn

Cảnh giới tu hành khó nghĩ lường

Ðối với ngằn mé bất khả đắc

Ðã hay vượt qua cảnh giới tâm

Cho nên con hỏi Lưỡng Túc Tôn

Bố thí, trì giới cứu cánh rồi

Bậc trí sáng tịnh rõ ba đời

Xa lìa tất cả các tội ác

Vì nghĩa gì ngài hiện mỉm cười?

Xá Lơi, Mục Liên, Cư Luật Ða

Và đệ tử khác của Như Lai

Chẳng phải là việc làm của họ

Chỉ cảnh giới Phật tối vô thượng

Vì tất cả pháp đến bỉ ngạn

Các điều phải học đã cứu cánh

Ðạo sư phát sanh lòng thương lớn

Tuyên xướng tiếng bậc nhất vi diệu

Vô lượng A tăng kiếp quá khứ

Cũng từng hỏi nghĩa đức Như Lai

Ðược làm người thân đấng Cứu Thế

Nay đã chứng quả nói cho con

Dạ xoa, La sát, Rồng, Bàn trà

Chiêm ngưỡng Lưỡng Túc Tôn tối thắng

Tất cả cung kính đứng chắp tay

Ðều nghi Thế Tôn vì sao cười

Nhiều chúng Bồ tát đều vân tập

Thần thông đầy đủ nhiều ức cõi

Như Lai tâm sanh Tối Trưởng Tử

Tất cả cung kính đều chắp tay

Ðạo sư Thế Tôn chẳng duyên cớ

Tối thắng trượng phu hiện mỉm cười?

Ngôn ngữ vi diệu âm thanh trống

Vì nhân duyên gì hiên mỉm cười?

Bồ tát Hương Tượng phương Ðông đến

Từ thế giới của Phật A Súc

Vô số chúng Bồ tát vây quanh

Vì hỏi Thích Ca nên đến đây

Lại nữa Diệu thế giới An lạc

Bồ tát Quán AÂm, Ðại Thế Chí

Vô số chúng Bồ tát vây quanh

Ðến hỏi Lưỡng Túc Thích Sư Tử

Vô lượng ức chỗ Phật quá khứ

Cúng dường vô biên đức Như Lai

Giống như số cát trong biển cả

Vì làm Thắng Bồ đề vô thượng

Tất cả chư Phật đều khen ngợi

Với đức Bồ tát đã cứu cánh

Thế giới mười phương đều nghe biết

Văn Thù Sư Lợi đứng chắp tay

Du hành qua vô số cõi Phật

Ðệ tử lớn như vậy khó thấy

Công đức Phật tử đã khéo học

Tất cả chắp tay đứng cung kính

Căn khí tối thắng không ai bằng

Bậc Nhu nhuyến điều phục như vậy

Hay giữ tất cả Pháp Tạng Phật

Xin ngài tuyên thuyết lời hòa dịu

Thế Tôn, Ðạo sư đâu vô cớ

Trượng phu tối thắng hiện mỉm cười?

Tiếng trống vi diệu xin diễn thuyết

Vì nhân duyên gì hiện mỉm cười?

Câu sí, chim Yến, ngỗng, khổng tước

Tiếng rống Ngưu vương như sấm sét

Xin nói tiếng nhạc trời hay tuyệt

Cúi mong diễn thuyết tiếng thêm vui

Khéo tập từ bi lìa các lỗi

Trí huệ hiện tiền đoạn ngu si

Hiểu nghĩa chân thật lìa văn tự

Trong trăm ngàn kiếp đã tu trì

Quyết định không tịch biết các hữu

Hiển thị khổ diệt các câu nghĩa

Hay hoại tất cả trí ngoại đạo

Không vô chúng sanh và thọ mạng

Chư Phật tu hành trăm ngàn hạnh

Trăm ngàn thứ phước để trang nghiêm

Trăm ngàn chư thiên đều khen ngợi

Trăm ngàn chư Phạm cũng như vậy

Dạ xoa, La sát đều tịnh tâm

Ma hầu, Kim sí, rồng hoan hỷ

Miệng thường tuyên thuyết không chướng ngại

Nghiệp quả tịnh diệu đã khởi ra

Nếu có chư Phật đã diệt độ

Cùng với hiện tại đời vị lai

Tất cả biết rõ không chướng ngại

Từ các công đức đã sanh ra

Ðại hải, đại địa và các núi

Tất cả thảy đều sáu chấn động

Chư Thiên, Tu La, Rồng, Ha hầu

Rải các hoa hương rất thắng diệu

Ðoạn trừ tham, sân và hôn, mạn

Kiềm chế tâm ý đều thanh tịnh

Âm thanh tịch tịnh, khen vô tướng

Ðại Thánh, Sư Tử rống như vậy

Ðầy đủ biện tài danh xưng lớn

Với mắt, với pháp khéo bình đẳng

Thế gian ai bằng, ai qua nổi?

Cúi mong Ðại bi nói nghĩa cười?

Câu sí, Tần già, và Khổng tước

Mạn mạn các chim, diệu âm thinh

Cùng lúc hót lên thật khả ái

Ít tiếng của Phật cũng hơn xa.

Trống lớn, chiêng vàng, các trống nhỏ

Tù và, tiêu, đờn cầm, không hầu

Ngàn thứ âm nhạc đồng tấu lên

Ít tiếng của Phật cũng hơn xa.

Chư thiên ngàn thứ âm nhạc hay

Và tiếng ca hay các thiên nữ

Hợp lại cùng hát, người yêu thích

Ít tiếng của Phật cũng hơn xa.

Ðạo sư của đời dùng một âm

Tùy tín các thú, hiểu khác nhau

Tất cả đều bảo Phật vì mình

Mong đai Sa môn nói duyên cười?

Diệu âm thinh chư Thiên và Rồng

Ca lầu, Càn thác, Tỳ xá xà

Chúng nó không thể diệt phiền não

Chỉ âm thanh Phật hay đoạn trừ

Tuy lại khởi ái tâm, không nhiễm

Hành từ liền được lìa lỗi sân

Hay sanh trí huệ, lìa ngu si

Người được như vậy, lìa các cấu

Tiếng Phật không thoát ra ngoài chúng

Hay đoạn trăm thứ các nghi ngờ

Với âm thanh ngài không cao thấp

Tiếng hay Mâu Ni, tịch bình đẳng

Giả sử một niệm đều khô cạn

Trời trăng có thể rơi xuống đất.

Thế Hùng hoàn toàn không nói dối

Sáu mươi loại ngữ ngôn thanh tịnh

Tiếng rống rất hay, không sợ hãi

Tiếng Phạm Như Lai xin nói cho

Tịch tịnh nhân gì hiện mỉm cười?

Tất cả quần sanh trong ba cõi

Ðều hay rõ biết việc chúng làm

Quá khứ, hiện tại và vị lai

Xin Nhân Tôn nói vì sao cười?

Có các Như Lai, bậc Ðại bi

Ở trong các lực được cứu cánh

Nhan sắc Như Lai như trăng rằm

Ðâu phải vô cớ hiện mỉm cười?

Bấy giờ, đức Thế Tôn ngay khi ấy nói bài kệ tụng để trả lời Bồ tát ma ha tát Di Lặc:

Ðúng như đồng tử Nguyệt Quang ấy

Tán thán Như Lai không ai bằng

Tán thán Như Lai như vậy rồi

Sau lại vì đời được khen ngợi

Ngày xưa ở thành Vương xá này

Ðã từng xem thấy nhiều ức Phật

Ở chỗ các Phật thường thua hỏi

Ðịnh tịch diệt thắng diệu như vậy

Khi tu hành Bồ đề đạo hạnh

Trong tất cả đời làm con ta

Thường hay đầy đủ vô ngại biện

Thường hằng an trụ nơi phạm hạnh

Người ấy thời cuối, lúc hãi hùng

Chỉ có Di Lặc mới chứng biết

Trong tất cả thời trụ phạm hạnh

Hay phân biệt rộng Tam muội này

Nếu muốn cầu thắng Tam muội này

Khen đạo đang hành, sẽ đạt được

Vô lượng ức Phật đều nhiếp thọ

Cúng dường Ðại Ðạo Sư tối thắng

Ta ở trong trí nên ký thuyết

Với hạnh Thắng Diệu Nguyệt Quang này

Ở thời cuối cùng, không chướng ngại

Ðối với phạm hạnh và thọ mạng.

Biết được ngàn ức các Như Lai

Như xem quả xoài trong bàn tay

Lại nữa, vượt qua hằng sa số

Ở đời vị lai tu cúng dường

Chư thiên và Rồng có tám ức

Chúng Dạ xoa có bảy ngàn ức

Vị lai, cúng dường Lưỡng Túc Tôn

Bọn họ đều hay cùng hộ trợ

Ðược nghe thọ ký như vậy rồi

Hoan hỷ, yêu thích nên sung mãn

Nguyệt Quang nhảy cao bảy Ða la

Ðứng trên hư không lời hy hữu:

Than ơi! Phật nói không gì hơn

An trụ giải thoát trí thần thông

Nhờ an trụ thắng trí quyết định

Tất cả dị luận không thể phá

Xa lìa hai bên, chứng giải thoát

Quán sát sự việc, không đắm trước

Ở trong ba cõi, trí vô ngại,

Hoàn toàn không có các hý luận

Tất cả hý luận mà không nhiễm.

Giác quán các kiến đều đoạn trừ

Khéo tu nơi đạo, không nương tựa

Không vì người phá, chống lại người.

Lại với ba cõi không nương tựa

Ðoạn trừ các kết, hành thanh tịnh

Ðây ái trói buộc, đều xa lìa

Các hữu tương tục, đều diệt sạch

Hiểu rõ tự thể tánh phi hữu.

Thuyết pháp ly ngôn đều biết rõ

Ðối với người điên đảo, vô trí

Như sư tử rống, bắt dã can

Nay Phật vì hiện diệu pháp tạng

Con nay đạt được Diệu Bảo Tụ

Ðoạn trừ tất cả các đường ác

Nay con được Phật, định không nghi

Sắc vàng trăm phước, tay trang nghiêm

Xin đem tay báu xoa đầu con

Ðối với thiên, nhân, trước đại chúng

Cúi mong Nhân Tôn, quán đảnh con

Con nhớ quá khứ lúc tu hành

Nơi còn sư tử trong Phật pháp

Nơi có Tỳ kheo rất thông duệ

Tên gọi Hiền Thí làm pháp sư

Con làm vương tử, tên Hiệt Huệ

Thân gặp bệnh khổ rất nguy khốn

Lúc ngài Hiền Thí làm pháp sư

Nhu nhuyến, ngay thẳng, đầy đức tốt

Năm trăm lương y, không giảm thiểu

Thảy đều đi đến trị bệnh con

Quyến thuộc, thân thích đều sầu lo

Bấy giờ Ðại sư nghe con bệnh

Liền đến chỗ con mà thăm hỏi

Hiền Thí liền sanh tâm xót thương

Vì con mà thuyết Tam muội này

Con được nghe Tam muội này rồi

Không cần của cải, tâm ưa thích

Nhớ biết rõ thể tánh các pháp

Lúc ấy bệnh khổ liền tiêu trừ

Tỳ kheo thực hành hạnh Bồ tát

Ðược thành Phật đạo hiệu Nhiên Ðăng

Khi xưa con, vương tử Hiệt Huệ

Nhờ Tam muội này trừ khổ não

Do nhân duyên ấy nên đồng tử

Ta nhớ việc này nên dặn ngươi

Hay nhẫn mắng nhiếc và hủy nhục

Thọ trì, đọc tụng định như vậy

Tỳ kheo mạt thế có vô lượng

Phóng dật, phá giới nhiều keo kiết

Ðắm trước y bát, ưa làm ác

Khởi tâm bài báng Tam muội này

Tật đố, khinh tháo, thả các căn

Sống nhà thế tục vì tham lợi

Thường nương quán sổ tức kiếm sống

Vì vậy, nên chê Tam muội này

Nắm tay, duỗi chân, mặc tình láo

Ði chạy nói cười tự ngắm bóng

Bạn bè múa tay, theo đường đi

Nếu vào tụ lạc hiện tướng lạ

Như vậy chẳng hợp nghi thức người

Ngày đêm đam mê nơi đồng nữ

Ðối với sắc, thinh, thường đắm trước

Dạo chơi thôn ấp hiện tướng này

Tâm thường ưa thích sự ăn ngon

Giỡn cười, ca múa và âm nhạc

Mua bán đổi chác thường cầu lợi

Ưa thích uống rượu và cỡi ngựa

Sau khi cất chứa nhiều ẩm thực

Chết rồi đọa lạc ba đường ác

Chuyên lo khai khẩn và cày ruộng

Bảo trì tự kỷ nơi trú xứ

Nghe người khác dạy, truyền thơ tín

Vứt bỏ giới cấm và oai nghi

Thân cận bạch y, trái lời Phật

Hủy phá cấm giới, trụ các đạo

Thường tạo nghiệp Phật không khen ngợi

Ðó là lường cân, hay lừa dối

Tạo tác các nghiệp ác như vậy

Vì ác hạnh này, đọa ác đạo.

Có nhiều của cải, vàng với ngọc

Vất bỏ người thân mà xuất gia

Không thể an trụ tu tịnh giới

Trở lại mua bán, tạo nghiệp xấu

Trâu, ngựa, trống mái cùng trứng sữa

Chỉ cho tiền lúa là hơn hết

Vì sao xuất gia, cạo râu tóc

Mà không giữ giới và nghi thức?

Thời quá khứ ta hành Bồ đề

Với trong ngàn kiếp tu khổ hạnh

Ðể cầu định tịch diệt như vậy.

Người ngu nghe vậy liền chê cười

Hành phi phạm hạnh thích nói dối

Thường tham lợi dưỡng rơi ác đạo

Mặc áo phạm hạnh để dối đời

Hủy báng giới định, nói phi pháp

Chỉ muốn tìm lỗi lầm của nhau

Chết rồi đọa lạc ba đường ác

Trong trăm ngàn người không được một

Ðó là hay trụ nơi nhẫn nhục

Bè đảng, đấu tranh, vô lượng người

Vất bỏ nhẫn nhục, thường giận nhau

Ðều tự xưng tán là Bồ tát

Muốn tiếng tăm mình lan các Như Lai ước

Nếu được hư danh tự vui mừng

Thiện hạnh không có huống chi đạo!

Ta từng không nghe cũng không thấy

Người muốn vui không có tịnh hạnh

Bài báng pháp này, không hâm mộ

Mà lại đạt được đạo Bồ đề?

Không mưu sinh , nên xuất gia

Không cầu tất cả Bồ đề phật

Người ngu an trụ trong ngã kiến

Nghe nói Vô ngã liền kinh sợ

Ðây, kia cùng nhau hằng tranh luận

Ngã mạn, tự cao, xâm lấn nhau

Tự cho mình đúng, người khác sai

Thường làm bất thiện, dối hoan hỷ

Thành tựu tịnh giới, các công đức

An trụ tâm từ, hành nhẫn nhục

Ðiều phục nhu nhuyến và thuần thiện

Những thiện nhân ấy đều bị khinh

Nếu ai đương lai khởi tâm ác

Hết sức chống lại điều bất thiện

Ưa thích đấu tranh, làm phi pháp

Bọn họ lúc đó được cúng dường

Ta nay thân thiện khuyên bảo ngươi

Ngươi nên với ta sanh tịnh tín

Như vậy Như Lai đã thuyết giáo

Bọn người ác ấy, chớ thân cận

Kẻ lắm tham ái và sân nhiều

Người rất ngu si, kẻ hôn, mạn

Không hổ, không thẹn, không điều phục

Với họ, người mau khởi sức nhẫn

Nay ta đã nói Vô lượng đức

Tỳ kheo nơi đó không an trụ

Ðâu phải miệng nói, được Bồ đề:

Cần phải kiên cố làm mới được.

KINH NGUYỆT ÐĂNG TAM MUỘI

Hết quyển 3/10

-- o0o ---

QUYỂN 04

Bấy giờ Bà Già Bà ở trong đại chúng chỉ giáo việc lợi ích, hoan hỷ xong, liền từ tòa đứng dậy, đi đến thành Vương xá, vào núi Kỳ xà quật trải tòa mà ngồi. Các chúng Tỳ kheo, và chư Thiên, Long, Dạ xoa, Càn thát bà, A tu la, Ca lâu la, Khẩn na la, Ma hầu la già, trước sau doanh vây.

Bấy giờ đồng tử Nguyệt Quang cùng tám trăm ức người và Thiên Long, tám bộ quỷ thần... với mười na do tha các chúng Bồ tát ở thế giới khác, cầm các vòng hoa báu, hương xoa, hương bột, y phục, phướn hoa, các thứ âm nhạc, dựng lên lọng, dù, treo các phướn lụa, ra khỏi thành Vương xá, hướng đến núi Kỳ xà quật, đi đến chỗ Như Lai, lấy đầu mặt lạy dưới chân Ngài, nhiễu quanh nhiều lần, dùng các hương hoa, y phục, bảo cái, tràng phan, tấu các âm nhạc, mở cuộc cúng dường lớn. Khi đã cúng dường xong, cúi đầu cung kính, vì để hỏi pháp, nên ngồi qua một bên.

Bấy giờ đồng tử Nguyệt Quang nói như vầy:

–Con đối với đức Như Lai, Ứng cúng, Chánh Biến tri có điều muốn thưa hỏi, cúi mong Ngài cho phép.

Khi ấy đức Thế Tôn bảo đồng tử :

–Như Lai Ứng chánh biến tri, cho phép ngươi muốn hỏi gì cứ hỏi! Ðiều ngươi hỏi sẽ đem lại lợi ích cho vô lượng chúng sanh. Ta sẽ phân biệt, giải thích cho ngươi để tâm ngươi được hoan hỷ.

Bấy giờ đồng tử Nguyệt Quang được đức Phật cho phép liền bạch:

–Bồ tát ma ha tát thành tựu bao nhiêu pháp, mới có thể được Tam muội Vô húy luận, thể tánh bình đẳng như vậy của tất các pháp?

Khi ấy đức Phật bảo đồng tử Nguyệt Quang :

–Bồ tát Ma ha tát thành tựu bốn pháp mới có thể được Tam muội vô húy luận, thể tánh bình đẳng như vậy của tất cả các pháp. Những gì là bốn?

1.Khéo học sự nhu nhuyến, đồng ở an ổn, đạt đến sự điều phục, hay nhẫn được sử hủy nhục, thấy pháp trừ ngã mạn. Ðó là pháp đầu tiên. Bồ Tát nếu có thể thành tựu như vậy, liền hay đạt được Tam muội không húy luận, thể tánh bình đẳng như vậy của các pháp.

2.Lại nữa, này Ðồng Tử! Bồ tát ma ha tát thành tựu, giới thiện, giới thanh tịnh, giới thanh tịnh thiện đệ nhất, giới không uế trược, giới không sứt mẻ, giới không thủng, giới không xen tạp, giới vô sắc, định, giới tự tại, giới không thể chê trách, giới không thối lui, rơi rớt, giới không nương tựa vào đâu, giới không thủ trước, giới vô sở đắc, giới thánh khen ngợi, giới bậc trí khen ngợi. Này Ðồng Tử ! Ðó là thứ hai. Bồ Tát đầy đủ pháp này, có thể đạt được Tam muội không húy luận, thể tánh bình đẳng của các pháp.

3.Lại nữa, này Ðồng Tử! Bồ tát ma ha tát rất sợ ba cõi nên khởi tâm sợ hãi, vì nhàm chán ba cõi nên khởi tâm không nhiễm ô, vì không đắm trước ba cõi nên khởi tâm cấp bách. Vì để giải thoát khổ ba cõi cho chúng sanh nên khởi tâm đại bi, vì hướng đến A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề, nên phát tâm đại tinh tấn. Này đồng tử! Ðó là thứ ba. Bồ tát thành tựu như vậy, mới có thể đạt được Tam muội không hý luận, thể tánh bình đẳng của tất cả các pháp.

4.Lại nữa, này Ðồng Tử! Bồ tát ma ha tát cầu sự nghe nhiều, không bao giờ chán, vì tôn trọng pháp, nên không cầu tài lợi, vì tôn trọng trí huệ nên không cầu tiếng tăm, tùy theo sự nghe, rồi thọ trì, đem nói rộng cho người khác, hiển thị ý nghĩa ấy, vì lòng xót thương, nên không vì người thân thuộc Bồ tát lại nghĩ như vầy: “Làm sao để có thể khiến chúng sanh nào nghe pháp trước, đối với Vô thương Bồ đề, họ mau được bất thối chuyển”. Ðó là thứ tư. Bồ tát thành tựu như vậy có thể được Tam muội vô hý luận, thể tánh bình đẳng của tất cả các pháp.

Ðồng tử nên biết, pháp môn Tam muội này được vô lượng chư Phật đã diễn thuyết, vô lượng chư Phật khen ngợi, vô lượng chư Phật hiển thị, vô lượng chư Phật tu tập.

Bấy giờ đức Thế Tôn nói bài kệ:

Ta nhớ vô số vô biên kiếp

Có Phật hiệu là Âm Thanh Thân

Ðức Như Lai Âm Thanh Thân ấy

Ở đời thọ mạng sáu ngàn năm

Tiếp theo Phật ấy lại có Phật

Tên Trí Tự Tại, người yêu mến

Ðức Trí Tự Tại, Chánh Biến Tri

Thọ mạng một vạn hai ngàn tuổi

Tiếp theo Phật ấy có đức Phật

Oai đức tự tại, đại thế lực

Ðức Phật oai đức, Nhân Trung Tôn

Thọ mạng bảy vạn sáu ngàn tuổi

Tiếp theo Phật ấy lại có Phật

Hiệu Ðại Tự Tại, Tự Nhiên Trí

Ðức Ðại Tự Tại Thiên Nhân Sư

Thọ mạng ngót cả ngàn vạn năm,

Tiếp theo đức Phật lại có Phật

Tên của ngài là Phạm Thanh Sư

Ðức Phật Phạm Thanh, Lưỡng Túc Tôn

Thọ mạng ngót cả một ức năm

Tiếp theo đức Phật lại có Phật

Hiệu Chúng Tự Tại, bậc Vô Tỷ

Thọ mạng ngót cả sáu ức năm

Tiếp theo đức Phật lại có Phật

Tên của ngài là Thinh Tự Tại

Ðức Thinh Tự Tại, Bà Già Bà

Thọ mạng ngót cả ngàn vạn năm

Tiếp theo đức Phật lại có Phật

Hiệu là Thinh Thượng, là Thế Ðăng

Ðức Phật Thanh Thượng, Ðạo sư đời

Thọ mạng một vạn bốn ngàn năm

Tiếp theo đức Phật lại có Phật

Hiệu Mãn Nguyệt Diện, Phổ Danh xưng

Ðức Mãn Nguyệt Diện Phổ Danh xưng

Ở đời thọ mạng một ngày đêm

Tiếp theo đức Phật lại có Phật

Tên của ngài là Nhật Diện Mãn

Ðức Phật Nhật Diện, bậc Vô tỷ.

Thọ mạng một vạn tám ngàn năm

Tiếp theo đức Phật lại có Phật

Hiệu của ngài là Phạm Diện Thân

Ðức Phạm Diện Thân, Lưỡng Túc Tôn

Thọ mạng hai vạn ba ngàn tuổi

Tiếp theo đức Phật lại có Phật

Tên của ngài là Phạm Bà Tẩu

Ðức Phạm Bà Tẩu, Thiên Nhân Sư.

Thọ mạng một vạn tám ngàn tuổi

Các Phật như vậy, đồng một kiếp

Con số hai trăm Thế Ðạo sư

Nay ngươi nghe ta nói tên Phật

Ðều là bạn thân trong ba cõi

Phật Vô Hủy Thân, Phật Phổ Âm

Phật Biến Oai Ðức, Phật Biến Thịnh

Phật Thinh Cúng Dường, Phật Danh Thinh

Phật Thinh Thân Dũng, Phật Thinh Thân

Phật Trí Khởi, Trí Thiện Thính

Trí Quang Ánh Tế, Trí Ðẳng Khởi

Phật Trí Diễm Tụ, Phật Trí Dũng

Phật Phạm Thượng, Phạm Mạng, Phạm Thiện,

Phật Thiện Phạm Thiên, Thắng Phạm Thinh,

Phật Phạm Âm, Phạm Thiên, Phạm Thí,

Phật Oai Lực, Oai Chủ, Thiện Oai

Phật Oai Ðức Tự Tại Khởi Oai

Phật Oai Ðức Nhãn, Phật Thiện Thắng

Bố Thượng, Bố Huệ, Thiện Khả Bố

Phật Khả Bố Diện, Phật Bố Khởi

Phật Khả Bố, Bố Thương, Kiến Thật

Thiện Nhãn, Nguyệt Thương, Thắng Ðạo Sư

Phật Thâm Viễn Âm, Vô Biên Âm

Phật Tịnh Âm, Tự Tại Tịnh Âm

Phật Vô Lượng Âm, Thiện Hiện Thinh

Phật Ma Lực Âm, Hoại Thiện Nhãn

Phật Thiện Nhãn, Tịnh Diện, Tịnh Nhãn

Phật Vô Lượng Nhãn, Phật Phổ Nhãn

Phật Thiện Phổ Nhãn, Phật Thắng Nhãn

Phật Nhãn Ánh Tế, Phật Bất Hủy

Phật Ðiều Phục Thượng, Phật Ðiều Phục

Phật Thiện Ðiều Tâm, Phật Thiện Ðiều

Phật Tịnh Căn, Tịch Yù, Tịch Thượng

Tịch Ðức, Cực Tịch, Ðáo Bỉ Ngạn

Tịch Tâm, Vô Thượng, Bậc Như Lai

Phật Trụ Biện Tịch, Thiện Ðiều Tâm

Phật Thiện Ðiều, Tịch Căn, Ðịnh Yù

Phật Tịch Thượng, Tịch Ðức, Xí Thạnh

Phật Ðộ Tịch, Bỉ Ngạn, Ðịnh Dũng

Phật Chúng Nhân Ðà La, Vương Chúng.

Phật Chúng Tự Tại, Ánh Tế Chúng

Chúng Thắng Tịnh Trí, Ðại Chúng Vương

Phật Chúng Chủ, Dũng Kiện Ðại Chúng

Thắng Chúng, Giải Thoát, Chánh Biến Tri.

Phật Kiến Pháp, Pháp Tràng, Pháp Khởi

Phật Pháp Thể, Tánh Khởi, Pháp Lực

Phật Pháp Phật, Diệu Pháp, Dũng Kiện

Phật Tự Tánh, Pháp Khởi, Quyết Ðịnh

Như Phật Tự Tánh Pháp Khởi này

Gồm có tám ức, đồng một tên

Phật này xuất hiện kiếp thứ hai

Các Như Lai này ta từng cúng

Phật tự tánh Pháp khởi, Quyết định

Nếu ai được nghe tên của ngài

Nghe xong, thọ trì, người tịnh nghiệp

Thì mau đạt được Tam muội này

Ta nay đã nói vua Mâu Ni

Sau đức Phật đó có Phật khác

Vô số kiếp không thể nghĩ bàn

Phật hiệu Thiện Thắng, Phật Âm Vương

Ðức Thiện Thắng Vương Như Lai ấy

Thọ mạng bảy vạn sáu ngàn năm

Hội đầu tiên của Như Lai này,

Có chúng La hán ba mươi ức

Sáu thông, ba minh, căn điều phục

Ðủ đại oai đức bốn thần túc

Thọ thân cuối cùng các lậu hết

Không bị nhiễm ô bởi tám pháp

Bấy giờ lại có chúng Bồ tát

Gồm có cả thảy vạn vạn ức

Ðược sáu thần thông đủ biện tài

Ðã học rốt ráo các pháp thông

Nhờ sức thần thông dạo ức cõi

Dần dà giáo hóa hơn hằng sa

Hỏi đạo đã làm các Như Lai

Ở lại sống nơi thế giới mình

Thông suốt tất cả Tu đa la

Du hành thế giới làm đèn sáng

Ðó là Phật tử đại thần lực

Vì lợi chúng sinh đi các nước

Xa lìa xú uế hành phạm hạnh

Không vì dục lạc tạo các ác

Thường làm chư thiên được vui sướng

Ở trong các hữu không nương tựa

Ở chỗ nhàn hạ thường khất thực

Ở nơi không tịch tu đầu đà

Nghe nhiều, nói khéo phước đức lớn

Hay đối ba cõi không đắm trước

Thích sự thiền định không sợ hãi

Với nghĩa quyết định được biện tài

Với nghĩa câu từ đã khéo học

Phật tử đã nói điều rốt ráo

Nhiếp hộ tất cả các nghiệp thiện

Với số lượng kiếp tu hành xong

Thường được chư Phật đều khen ngợi

Diễn thuyết nghĩa câu đạo giải thoát

Trì giới thanh tịnh không ô uế

Như xe trong nước không đắm trước

Ðối với ba cõi thường nhàm chán

Không bị thế pháp làm nhiễm ô

Trong tâm thanh tịnh nghiệp thanh tịnh

Ít muốn, biết đủ, đày oai nghi

An trụ thường đến trong Thánh đức

Cũng trụ ba minh đạo thù thắng

Cần phải tu hành không phải nói

Tự an trụ pháp nói cho người

Vì các Như Lai khéo nhiếp thọ

Giao phó tất cả pháp tạng Phật

Ở trong ba cõi sanh sợ hãi

Dùng tâm tịch tịnh thường tu định

Thường được gia hộ bởi chư Phật

Nói ngàn ức loại Tu đa la

Nếu nói ức loại Tu đa la

Xa lìa tất cả thế gian giáo

Tin nơi không tịch nói nghĩa sâu

Tiếng tăm vô lượng đức như biển

Ðồng tử! Ta ở vô lượng kiếp

Thường khen ngợi nó không gián đoạn

Nay ta chỉ nói một phần nhỏ

Giống như giọt nước trong biển cả

Khi ấy Phật Thiện Thắng Âm Vương

Nói định Tối thắng tịch diệt này

Lúc đó cõi ba ngàn đại thiên

Chư thiên và người đều nhẩy đầy

Khi đức Phật nói tịch định này

Lúc đó đại địa sáu chấn động

Số chúng trời người như hằng sa

An trụ, không thối đạo Bồ đề

Có Nhân Trung Tôn Vương tối thượng

Hiệu: Công Ðức Lực, Ðại Oai Thần

Có cả thảy năm trăm người con

Nhan mạo đoan chánh rất đẹp đẽ

Có tám ức phu nhân mỹ diệu

Ðều là quyến thuộc trong cung vua

Vua Công Ðức ấy sanh con gái

Cả thảy một ngàn bốn trăm ức

Vua ấy ngày mười lăm tháng tám

Liền muốn thọ trì bát trai giới

Cùng với tám ức na do người

Ðồng thời đi đến chỗ Như Lai

Cúi lạy Vô Thượng Lưỡng Túc Tôn

Liền ở trước Phật ngồi một bên

Như Lai biết tâm vua ưa thích

Ngài liền nói Thắng Tam muội này

Ðức vua nghe xong Tam muội ấy

Vứt bỏ ngôi vua như nhổ dãi

Cùng bỏ tất cả người thân ái

Ở chỗ đức Phật mà xuất gia

Phu nhân hậu cung con thuận thảo

Và các cung nữ đều xuất gia

Quyến thuộc hậu cung và thân tộc

Bảy mươi sáu vạn na do tha

Vợ con đức vua đã xuất gia

An trụ dõng mãnh thường tinh tấn

Kinh hành không nghỉ ngót tám năm

Khi đi kinh hành thì mạng chung

Vị Ðại Thánh Vương mạng chung rồi

Sanh lại nước mình nơi cung vua

Bỗng nhiên hóa sanh không thai nhiễm

Bấy giờ Như Lai còn tại thế

Cha vua tên là Kiên Cố Lực

Mẹ vua tên là Ðại Trí Tuệ

Nhà vua sanh rồi thưa phụ mẫu

Phật Thắng Âm Vương trụ thế chăng?

Khi ấy Như Lai Thắng Âm Vương

Từng nói cho ta Thắng Tam muội

Chẳng là nhân duyên, chẳng vô duyên

Ở trong các hữu chỉ nói một

Là ấn khởi tánh tất cả pháp

Sanh ra vạn ức Tu đa la

Là Vô thượng tài các Bồ tát

Nay Phật vẫn nói Tam muội chăng?

Thuyết pháp không hoại nổi nhân quả

Hay tu Bát Thánh Ðạo tối thắng

Trí huệ Như Lai thấy thế gian

Rõ biết các pháp nhập Thánh đế

Thân nghiệp khẩu nghiệp đều thanh tịnh

Ý nghiệp thanh tịnh, tri kiến tịnh

Vượt qua tất cả các nhân duyên

Là Phật vẫn nói Tam muội chăng?

Hay biết các ấm, giới bình đẳng

Xa lìa tất cả các nhập tướng

Chứng nơi nhẫn tịch diệt, vô sanh

Là Phật vẫn nói Tam muội chăng?

Biện tài vô ngại, nhập tịch trí

Mau hiểu văn tự trí sai biệt.

Hay qua tất cả việc thủ trước

Là Phật vẫn nói Tam muội chăng?

Biết các âm thanh được hân hoan

Thấy chư Phật rồi thêm ưa thích

Ðược con đường Thánh thẳng nhu nhuyến

Phật vẫn nói Tam muội này chăng?

Không khởi sân hận, thường thuận hòa

Nói lời hay đẹp luôn mỉm cười

Thấy các chúng sanh trước an ủi

Phật vẫn nói Tam muội này chăng?

Cung kính tôn trưởng không giải đãi

Lễ bái cúng dường mãi chiêm ngưỡng

Thân mình thanh tịnh đủ bạch pháp

Pháp vương vẫn nói Tam muội chăng?

Với các bạch pháp thường không chán

Sống nơi không nhàn lìa tà mạng

Nhớ nghĩ cấp bậc không quên mất

Pháp vương vẫn nói Tam muội chăng?

Với Ấm thiện xảo, trí thần thông

Xa lìa phiền não bậc điều phục

Hay đọa phàm phu nói lời đạo

Pháp vương vẫn nói Tam muội chăng?

Thường hay siêng tu các thắng hạnh

Xa lìa phạm giới, biết trì, phạm

Và lìa tất cả các thân ái

Pháp vương vẫn nói Tam muội chăng?

Vượt qua tất cả các hữu sanh

Tự biết kiếp trước lìa các nghi

Trong lòng kính pháp nghe tổng trì

Nay Phật vẫn nói Tam muội chăng?

Pháp sanh thâm lợi thắng trí huệ

Tin thích bất động như núi chúa

Ðược môn Tổng trì không thối chuyển

Thế thân vẫn nói Tam muội chăng?

Thường cầu tất cả pháp bạch tịnh

Với trong ác pháp thường xa lìa

Tâm không du nhập bạn phiền não

Như Lai vẫn nói pháp này chăng?

Các học cứu cánh được tự tại

Với các thiền định đã cùng tột

Trí huệ hay khiến tin hoan hỷ

Mâu Ni vẫn còn thuyết pháp chăng?

Tăng trưởng Thắng trí biết sanh trí

Trí huệ vô lượng trí bình đẳng

Biết nơi các thú tùy sanh trí

Vua Mâu ni, thuyết thắng pháp này

Tín tâm xuất gia bỏ thế tục

Không đắm ba cõi, không nương tựa

Ðiều phục tâm mình khiến hân hoan

Là Phật nói Thắng Bồ đề này.

Ở trong các pháp không chấp trước

Thường hay thọ trì tất cả pháp

Với các nghiệp quả tin bất động

Thế Tôn tối thắng nói pháp này

Trí quả báo, giới luật trì phạm

Diệt trừ tất cả các tranh luận

Hay nói không trái, không tranh cãi

Mâu Ni, Lưỡng túc nói pháp này.

Thọ trì nhẫn nhục không sân hận

Hay thiện xảo với các vấn đáp

Biết các pháp cú trí sai biệt

Thế Tôn Ðại bi nói pháp này

Biết ngằn mé quá khứ vị lai

Hay biết tánh Phật pháp ba đời

Biết được ba đời, trí phần đoạn

Thế Tôn tự khiến nói pháp này

Thường hay trụ tâm vào một chỗ

Thường hay an thân nơi Thánh địa

Với các oai nghi thường không đổi

Nhân Trung Ngưu vương nói pháp này.

Có hổ, có thẹn tự trang nghiêm

Biết được thế gian đúng thời nói

Tất cả thường đưa tay bố thí

Thế Thân Vô Thượng nói pháp này.

Thường hay nhiếp tâm có hổ thẹn

Cũng luôn xa lìa ác bất thiện

Tùy thuộc đầu đà thường khất thực

Bậc Mâu Ni Vương nói thắng pháp.

Tâm thường hổ thẹn, thường hân hoan

Với Phật cúng dường, hằng cung kính

Xa lìa kiêu mạn, tu lễ bái

Như Lai nói thắng diệu pháp này

Giữ tâm hạ liệt, kiến an nhàn

Tự hay đo lường ngằn mé trí

Xa lìa vô tri các chướng ngại

Thắng nhân như vậy nói pháp này

Hay nhập tâm trí ngôn ngữ trí

Quyết định hay biết các ngôn từ

Xa lìa tất cả việc không lợi

Như Lai pháp vương nói pháp ấy

Thường được thân cận thiện tri thức

Xa lìa tất cả người bất thiện

Thường được tin Phật, không phóng dật

Mâu Ni nói pháp Vô thượng này

Biết đời giả danh, chỉ ngôn thuyết

Thường chán tất cả khổ thế gian

Với lợi, được mất không mừng, lo

Mâu Ni nói pháp tối thắng ấy

Nếu được cung kính không tự cao

Không được cung kính tâm buông xả

Nếu được xưng tán, tâm không mừng

Là Thế gian sư nói pháp ấy.

Thường bỏ tất cả các ác đạo

Không giao thông cùng người thế tục

Với chúng xuất gia không liên can

Bậc trí tự nhiên nói pháp ấy

Người dũng xa lìa chỗ làm sai

Thường an trụ nơi việc Phật làm

Ðầy đủ oai nghi khéo chế tâm

Ðó là gốc pháp Phật đã nói

Thường xa tất cả pháp phàm ngu

Cũng lìa các pháp nhà ô uế

Thường hộ tất cả các Phật pháp

Pháp này được nói bởi Ðại trí

Ít nói, tốt đẹp khéo tương ưng

Ðối với người thường nói nhỏ nhẹ

Như pháp hàng phục các oán địch

Giáo pháp của Huệ Nhật Ðại Trí

Biết thời, tiết lượng việc ăn uống

Cẩn thận chớ tin pháp phàm phu

Nếu gặp duyên khổ tâm không buồn

Là Thiện Thắng giáo của Như Lai

Nếu thấy người tham được của cải

Thấy người phá giới khởi lòng thương

Dùng lòng từ mẫn để khai hóa

Ðó là Thắng pháp Như Lai dạy

Thường dùng pháp nhiếp hóa chúng sanh

Và bỏ tất cả các tài sản

Ðối với tám pháp không chứa nhóm

Như Lai Ðại Thánh đã dạy vậy

Tán thán trì giới, trách phá giới

Kiên trì tịnh giới không dối trá

Không chứa của riêng hay vứt bỏ

Là Tối Thắng giáo của Như Lai

Hết lòng thưa hỏi các sư trưởng

Tùy theo lời dạy đều làm theo

Thường hay thân cận các pháp sư

Như Lai Tối thắng giáo như vậy

Tâm thường ưa thích hằng cung kính

Cũng thường an trụ nơi chánh kiến

Với các thiện nghiệp hay quyết định

Như Lai Tối thắng giáo như vậy

Tạo các Thiện hạnh là trên hết

Phương tiện thiện xảo vứt bỏ tướng

Xa lìa nơi tưởng và sự tưởng

Là Vô thượng giáo của Như Lai

Với Tu đa la hay hiểu biết

Câu nghĩa chân thật khéo tu học

Chứng trí giải thoát thường thiện xảo

Là Tối thắng giáo của Như Lai

Mở miệng nói ra lời chánh ngữ

Tâm cảnh đối nhau lời quyết định

Tuyên nói điều gì không nghi ngờ

Là Tối thắng giáo của Như Lai

Thường nên tu tập các pháp không

An trụ sức giới, vô sở úy

Du hành tất cả nơi tịch định

Là Tối thắng giáo của Như Lai

Không cầu thân ái và lợi dưỡng

Trong lòng không có các quanh co

Xa lìa tất cả các ác kiến

Là Tối thắng giáo của Như Lai

Với Ðà la ni được thắng biện

Trí huệ chiếu sáng rộng vô biên

Thuyết pháp không dứt biện tài tịnh

Là Tối thắng giáo của Như Lai

Với bốn pháp môn tụ tập lâu

Hay nhập vào hạnh tối hiền thiện

Với lời Phật dạy phụng tu hành

Là Tối thắng giáo của Như Lai

Với nhẫn tùy thuận Phật đã dạy

An trụ nhẫn ấy lìa các lỗi

Xa lìa phi trí, trụ nơi trí

Là Tối thắng giáo của Như Lai

Nhờ trí trụ nơi phương tiện địa

Tụ tập hạnh xảo thiện Bồ tát

Làm việc tu hành của trượng phu

Là tối thắng giáo của chư Phật

Thường lìa phương tiện không đúng pháp

Như Lai nói đó là Phật địa

Nếu có trí tuệ Phật tùy hỷ

Là Tối thắng giáo của Như Lai

Phật địa rộng lớn chẳng hai thừa

Phàm ngu không trí sanh hủy báng

Người trí được chư Phật nhiếp thọ

Là tối thắng giáo của Như Lai.

Như Lai khéo biết pháp môn này

Chư thiên cung kính nên cúng dường

Ngàn ức phạm chúng hằng tùy hỷ

Như Lai vẫn nói Tam muội chăng?

Vô lượng ngàn rồng hằng lễ bái

Khẩn na, Kim sí thường tán thán

Dưới cây Bồ đề đã chứng đắc

Như Lai vẫn nói Tam muội chăng?

Thường vì người trí có mong cầu

Chính là tài sản thiện thắng pháp

Thắng pháp tài thí vui bậc nhất

Như Lai vẫn nói Tam muội chăng?

Kho tàng trí huệ nói không cùng

Hay nói ức diệu Tu Ða La

Khéo biết ba cõi trí như thật

Như Lai vẫn nói Tam muội chăng?

Nói về thuyền bè đến bờ kia

Không bị bốn giòng làm trôi nổi

Khiến cho tiếng tăm được thăng trưởng

Cho nên nói định Tam muội này

Tán thán thập loại tối thắng lực

Và khen Nhân trung Ðại Ngưu Vương

Công đức Bồ tát nhiều vô tận

Chính nhờ được Tam muội này vậy.

Nói về tâm từ, trừ sân hận

Làm người đại bi, đại hỷ xả

Với người đại thừa được sức sống

Chính nhờ nói Tam muội này vậy.

Là Sư Tử hống nói Thắng hạnh

Ðó là trí Phật, thắng A Hàm.

Ấn thể tánh tất cả các pháp

Tam muội như vậy Phật đã nói.

Hay được trí tất cả chủng trí

Là khu vườn người cầu Bồ đề

Nó hay phá hoại Ðịnh thắng tịch

Hay sanh công đức của chánh giác

Là Ấn tự tánh tất cả pháp

Ấn Diệu Pháp, vô sanh tịch diệt

Ðạo sư đã nói thắng Tam muội

Với người trụ pháp làm đèn sáng

Ở trong oán thù mà không thù

Như pháp hàng phục các ma quân

Ðạo sư nói thắng Tam muội này

Hiển thị sự biện tài vô ngại

Các lực giải thoát và các căn

Mười tám pháp bất cộng tối thắng

Do Tam muội này được pháp ấy

Cầu mong thật pháp bậc Thập lực

Bổn nhân thắng trí của chư Phật

Phật Ðại Trượng phu đã thuyết pháp

Vì xót thương, cứu hộ thế gian

Phật tử tối thắng đã nhiếp thọ

Người cầu giải thất được dục lạ

Nghe định tịch tịnh khó thấy này

Là điều yêu thích các phật tử

Các Phật đầy đủ sự trí huệ

Bồ tát trí huệ khởi tâm cầu

Trong tâm thanh tịnh không phiền não

Phải tu định tịch diệt như vậy.

Thân nghiệp thanh tịnh, miệng cũng vậy

Như Lai chỉ bày cửa giải thoát

Không có tạp uế, ái dục trói

Cần nên siêng tu Tam muội này

Không sanh tham ái và sân nhuế

Sẽ mau đạt được Ðại trí huệ

Hay khởi ánh sáng diệt vô minh.

Cho nên phải tu định tịch diệt

Ngươi cầu giải thoát được viên mãn

Người cầu Tam muội liền đạt được

Lìa sự khen chê, mắt Như Lai

Cần nên tu tập Tam muội này

ức thông du hành nhiều cõi Phật

Thần thông hay thấy các Phật đức

Ðà La Ni môn, được không khó.

Phải tu định thắng tịch như vậy

Gia trì niệm căn, được Bồ đề

Cũng hay gia trì thấy nhiều Phật

Dùng trí vi tế nói vô sanh

Tu Tam muội này được không khó.

Nếu không đúng pháp khó giác ngộ

Nhờ xa lìa tất cả văn tự

Không dùng âm thanh, hay hiểu rõ

Không từng nghe định, nên không biết

Bồ tát trí huệ đã hiểu rõ

Như Pháp Vương nói mà hay biết

Tịch diệt không hủy, hay đo lường

Chỉ vì cứu độ thế gian vậy

Dũng mãnh, tinh tấn hay Thiện trì

Kiên cố hộ niệm hằng không mất

Trí huệ dứt khổ và diệt trí

Phật vẫn nói Tam muội này chăng?

Diễn thuyết tất cả pháp không sanh

Cũng nói tất cả các hữu sanh

Chư phật Như Lai diệu trí huệ

Phật vẫn nói Tam muội này chăng?

Pháp này đồng tử đã hiển thị

Tám mươi ức ngàn na do tha

Ðược nhẫn âm thanh, Thắng Tùy Thuận

Không thối chuyển với Thắng Bồ đề

Vua Kiên Cố Lực bảo con rằng:

“Ðức Phật Thế Tôn nay vẫn còn”.

Vua hỏi đồng tử như thế này:

“Ngươi ở chỗ nào nghe pháp này?”

Con thưa: –Sát Lợi Vương lắng nghe:

–Con Từng thấy được mười ức Phật

Cứ trong mỗi kiếp đều cúng dường

Thưa hỏi đầy đủ tịch định này

Ðã qua trong chín mươi bốn kiếp

Thường được hiểu rõ trí túc mạng

Từ đó không sanh trong bào thai

Chính nhờ tu sức Tam muội này

Ở chỗ đức Phật hằng nghe pháp

Nghe rồi thâm tín mà tu tập

Con thường kiên cố tin như vầy

Chắc chứng Bồ đề quyết không nghi

Khi thọ trì, đọc tụng Tam muội

Nếu có người đến hỏi với con

Cho đến trong mộng, không nghi hoặc

Cần phải thành được đạo vô thượng

Con nhờ đó được không tham ái

Tự biết quyết định sẽ thành Phật

Cũng thường sanh ưa thích như vầy:

–Không biết khi nào được Bồ đề?

Vì học thọ trì Thắng Tam muội

Nếu có Tỳ kheo dạy cho con

Con sanh cung kính với người đó

Cũng như cung kính với chư Phật

Người kia dạy con một bài kệ

Khi tu hành thuận nhẫn Bồ tát

Lòng thành chiêm ngưỡng như thầy hay

Khiêm hạ cung kính mà cúng dường

Chỗ Tỳ kheo trung niên, già trẻ

Hổ thẹn thiên hạ sanh cung kính

Cung kính hiện tại được danh xưng

Phước đức đời sau tiếng tăng trưởng

Với chuyện tranh cãi không ưa thích

Lúc đó con an trụ thiểu sự

Hay biết ác nghiệp sanh ác đạo

Hay biết thiện nghiệp sanh thiện Như Lai đạo

Không nên nói pháp kẻ phóng dật

Với họ nghe toàn lời thô bỉ

Cũng tự suy tư nghiệp ác mình

Ðã tạo nghiệp rồi không hề mất

Lúc đó con không sân không mạn

Phật nói nhẫn lực siêng tu hành

Chư Phật luôn luôn khen sự nhẫn

Tu nhẫn để được đạo Bồ đề

Con vốn trì giới luôn thanh tịnh

Cũng khiến chúng sanh trụ tịnh giới

Luôn luôn tán thán giới tối thượng

Do sống tinh giới người tín thọ

Luôn luôn khen ngợi chỗ nhàn tịnh

Cũng tự an trụ trì tịnh giới

Khuyên người tu hành tám trai giới

Cũng lại dạy người học Bồ đề

Khuyên người tu tập tịnh phạm hành

Cũng lại dạy người trụ nghĩa pháp

Vì người hiển thị đạo Bồ đề

Sau khi mạng chung thấy nhiều Phật

Con nhớ khi ở kiếp quá khứ

Có Phật hiệu là Diệu Thanh Nhân

Ở trước đức Phật phát nguyên lớn

Hằng trụ sức nhẫn không lay động

Khi phát lời thề nặng như vậy

Trải qua tám ức bốn vạn năm

Khi ma hủy báng đến ma nhục

Tâm con như trước không biến động

Bấy giờ hàng phục ma quân xong

Biết con từ nhẫn sức kiên cố

Với tâm thanh tịnh lạy dưới chân

Năm trăm chúng phát tâm Bồ đề

Thời quá khứ con không keo kiết

Luôn luôn tán thán hạnh bố thí

Giàu lớn, của cải có tiếng tăm

Gặp thời đói kém làm thí chủ

Nếu có Tỳ kheo trì định này

Hoặc hay tu tập nói cho người

Liền tự cúng dường ngài mãi mãi

Nhờ có tâm này khiến thành Phật

Lúc đó con có nghiệp vô thượng

Thấy Phật Thế Tôn, nhân trung tôn

Ðời đời trường thọ giới cụ túc

Ðược làm Tỳ kheo nghe pháp sư

Con thường thích tu hạnh đầu đà

Cũng ở rừng không tịch lan nhã

Không vì ăn uống mà dối láo

Ðược một phần nhỏ thấy đầy đủ

Con có một thời không ganh ghét

Con thường không đắm trước cư gia

Không đắm trước nhà không ganh ghét

Ưa thích nhàn tịnh không thối lui

Lúc đó con luôn sống hạnh từ

Nếu bị chửi mắng không sân hận

Dùng tâm từ bi khéo điều phục

Vòng hoa danh tiếng khắp mười phương

Thường tập thiểu dục mà tri túc

Cũng thường khất thực không mệt mỏi

Thệ nguyện kiên cố không lay động

Tập hành tí tâm thường thanh tịnh

Ở chỗ Như Lai thêm niềm tin

Bởi nhờ tin Phật có thắng lợi

Các căn không thuyết thường đoan chánh

Biết điều Phật nói thường thực hành

Thành tựu hạnh kiên cố như vậy

Hạnh kiên cố này có lợi gì?

Chư thiên cúng dường mừng khuyến thỉnh

Con đã nói công đức diễn thuyết

Thế gian thượng đức và đức khác

Nếu có người trí nên tu học

Vì người hành đạo cầu Bồ đề

Nay con hằng nhớ hạnh khó làm

Mà thuở xưa kia thường tu tập

Nếu nay diễn thuyết thời gian lâu

Cùng họ tương tùy đến chỗ Phật

Bồ tát thắng trí đạt lợi này

Ðạt được đầy đủ năm thần thông

Nhờ sức thần túc đến chỗ Phật

Cùng Phạm thiên vương cả ngàn vạn

Vua kiên cố lực tâm hoan hỷ

Cùng các quyên thuộc ức vạn chúng

Ðồng đi đến chỗ đức Như lai

Ðảnh lễ dưới chân đứng trước Phật

Khi Phật biết tâm vua hoan hỷ

Liền nói cho vua Tam muội này

Ðức vua nghe tam muội này xong

Vứt bỏ ngôi vua mà xuất gia

Vua đã xuất gia với định này

Thọ trì đọc tụng nói người khác

Mãi về sau hơn sáu mươi kiếp

Thành Phật hiệu là Liên Hoa Thượng

Vua có sáu trăm ức quyến thuộc

Ðồng lúc theo vua đến chỗ Phật

Họ nghe Thắng Tam muội như vậy

Hân hoan nhảy nhót cũng xuất gia

Họ xuất gia rồi với định này

Thọ trì đọc tụng nói người khác

Hơn sáu mươi na do tha kiếp

Ðồng trong một kiếp đều thành Phật

Hiệu: Phật Thiện Ðiều Phục Trí Thượng

Vô lượng người trời cùng cúng dường

Mỗi một đức Phật tiếng tăm lớn

Ðộ thoát chúng sanh hằng hà sa

Vua Kiên Cố Lực là thân ta

Tu hành hạnh Bồ đề thắng diệu

Thưởng xưa ta có năm trăm con

Bọn họ sau cùng làm hộ pháp

Ta ở như vậy ngàn ức kiếp

Dũng mãnh tinh tấn lìa giải đãi

Chuyên tâm cầu thắng Tam muội này

Chính vì vô thượng Bồ đề vậy

Ðồng tử! Nếu có các Bồ tát

Muốn đạt được như thắng định này

Tinh tấn dũng mãnh không tiếc mạng

Phải siêng tinh tấn học theo ta.

KINH NGUYỆT ÐĂNG TAM MUỘI

QUYỂN 4/10

--- o0o ---

QUYỂN 05

Ðức Phật lại bảo đồng tử Nguyệt Quang:

–Nếu Bồ tát ma ha tát đối với kinh điển Tam muội này, thọ trì, đọc tụng, giải thuyết cho người khác như lời dạy tu hành, được bốn công đức. Những gì là bốn?

1.Thành tựu đầy đủ phước đức.

2.Không bị oan gia làm hại.

3.Thành tựu vô biên trí huệ.

4.Thành tựu vô lượng biện tài.

Này Ðồng tử! Nếu có Bồ tát ma ha tát có thể đối với kinh điển của Tam muội này, thọ trì, đọc tụng, hộ niệm, tư duy, rộng nói cho người khác, sẽ đạt được bốn thứ công đức như vậy.

Bấy giờ đức Thế Tôn nói bài kệ:

Phước đức thành tựu hằng đầy đủ

Ở trong mọi lúc thường không đoạn

Nhờ thọ trì Tam muội như vậy,

Ðạt được cảnh giới các Như Lai

Công đức dũng kiện được gìn giữ

Ở trong mọi lúc thường thành tựu

Tu hành định thắng tịch như vậy

Ðạt được vô lượng thắng Bồ đề

Sẽ không có tất cả oán địch

Thường không bị oán địch làm hại

Trí huệ thành tựu được viên mãn

Ở trong mọi lúc thường không đoạn

Người ấy thành tựu trí vô lượng

Cũng lại đày đủ huệ vô biên

Vô lượng, vô biên thắng biện tài

Nhờ thọ trì thắng định như vậy.

Thành tựu đầy đủ phước đức tụ

Cũng thành hạnh Bồ tát thắng diệu

Không có tất cả các oán địch

Nhờ trí thắng định tịch diệt này

Trí huệ rộng lớn thật vô biên

Cũng thành vô biên thắng biện tài

Âm thanh mỹ diệu thật đáng ưa

Nhờ nói thắng định như thề đó

Ðược thiện hữu, bậc trí mến yêu,

Bảo: Hay tuyên thuyết về tự nghĩa

Mọi người đều biết là kho trí

Nhờ tuyên thuyết thắng định như vậy

Ðược lợi dưỡng lớn, y phục đẹp.

Cũng được món ăn rất thắng diệu

Nhan mạo đoan chánh thật khả ái

Nhờ trì tịch định như vậy đó

Thấy nhiều chư Phật bạn thế gian

Dùng vật tuyệt hảo cúng chư Phật

Không có tất cả các chướng nạn

Nhờ trì thắng định như vậy đó

Ở trước đức Phật mà tán thán

Tâm vui nói hằng trăm diệu kệ

Mà với trí huệ không hao tổn

Nhờ nói tịch định như vậy đó

Thế Tôn mười phương ngồi ở trước

Tướng tốt trang nghiêm thân khả ái

Trong sạch thanh tịnh như núi vàng

Nhờ tu thắng định như vậy đó

Trí họ chưa từng có tổn giảm.

Trí huệ đa văn cũng sung mãn

Thành tựu đại pháp tạng tối thắng

Nhờ nói tam muội như vậy đó

Trí huệ rộng lớn, không hạn lượng

Nhiều hằng trăm kiếp nói không hết

Nghe tịnh định sâu xa như vậy

Như lời Phật dạy mà an trụ

Không sanh tất cả các nạn xứ

Phật tử như vậy luôn làm vua

Trị nước như pháp, thường an ổn

Nhờ trì thắng định như vậy đó.

Vô lượng vô biên ức số kiếp

Mười phương nói ngài, công đức lợi.

Dù nói phần nhỏ cũng không hết

Giống như giọt nước trong biển cả

Bấy giờ đồng tử rất hân hoan

Liền từ tòa, sửa y, đứng dậy

Chắp mười ngón tay hướng đức Phật

Hết sức hoan hỷ tán thán rằng:

–Thế Tôn, Ðại hùng rất kỳ đặc

Vì thân với đời, làm ánh sáng

Bậc Ðại Mâu ni nói công đức

Hiển thị thắng lợi ích như vậy

Ðại Thánh Thế Hùng nói cho con.

Mong ngài xót thương cứu hộ con

Người nào có thể đời mạt thế

Lắng nghe Tu đa la như vậy?

Ca lăng, Tần già, tiếng diệu âm

Sấm sét sâu xa, tiếng hân lạc

Ðầy đủ vô lượng thắng trí huệ.

Ngài bảo đồng tử Nguyệt Quang rằng:

“Nay ngươi lắng nghe, ta sẽ nói

Hạnh vi diệu, tối thắng, vô thượng.

Nếu muốn thọ trì đối với pháp

Lắng nghe kinh Tam muội như vậy

Hết lòng cúng dường tất cả Phật

Dùng tâm thanh tịnh cầu trí phật

Lại nên tu tập tâm từ bi

Lắng nghe tu đa la như vậy

Thành tựu Ðầu đà lìa lỗi lầm

Tu hạnh tịch tịnh, rừng công đức.

An trụ trí thượng diệu đại thắng

Thính thọ kinh Tam muội như vậy

Các chúng sanh làm điều ác hạnh

Cùng với người hủy phá cấm giới.

Các bọn Tỳ kheo ác như vậy

Không thể nghe kinh Tam muội này

Dũng mãnh tu hành các phạm hạnh

Trong tâm không có các uế trược

Thường được chư Phật đều gia hộ

Kinh này sẽ trao tay người ấy

Nếu ai đối với Vô lượng Phật

Hầu hạ, cung kính tu cúng dường

Người ấy sẽ sanh đời mạt thế

Kinh này sẽ đến tay người đó

Nếu ai đối với đời quá khứ

Ở trong ngoại đạo, làm hạnh ác

Người ấy nghe Tu đa la này

Trong tâm không vui, sanh ganh ghét

Ở trong Phật pháp được xuất gia

Không vì Niết bàn cầu sinh sống

Vì tham, tật đố tự trói buộc

Nên mới bài báng kinh điển Phật

Tham đắm nhà người, sanh keo kiết

Nên bị Ma Ba tuần sai xử

Chuyên cầu lợi dưỡng phá cấm giới

Ở trong luật pháp ắt không tin

Bởi kiếp trước không trồng căn lành

Chưa được trí huệ sanh kiêu mạ

Nương vào ngã kiến, phàm phu ngu

Tâm cũng không tin đời mạt thế

Với thế gian này, trong thiền định,

Liền bảo đã được quả chứng tưởng

Cho mình La hán, nhận cúng dường

Họ sẽ chê thắng Bồ đề Phật

Tất cả những chỗ ở Diêm phù

Hủy báng tất cả Tháp miếu Phật.

Nếu ai hủy báng Bồ đề Phật

Mắc tội to lớn hơn người kia

Nếu ai sát hại A la hán

Tội ấy vô lượng vô biên số

Nếu ai hủy báng Tu đa la

Mắc phải tội báo hơn người kia

Ai hay với kinh sanh dõng mãnh

Ở thời mạt thế trong ác trược

Khi chánh giới, chánh pháp hủy hoại

Nói rõ Tu đa la như vậy

Ðồng tử buồn khóc rồi đứng dậy

Vòng tay, cúi đầu phát nguyện rằng:

Sáng nay con đối sư tử hống

Là bậc Tối Thăng, trước Pháp vương,

Sau khi đức Như Lai diệt độ

Ở thời ác thế, đời cuối cùng,

Vứt bỏ thân mạng không tiếc nuối

Hoằng dương Tu đa la như vậy

Hay nhẫn kẻ ngu, nói lời đạo

Hủy báng không thật, rất tổn nhục

Chửi mắng khinh khi và khủng bố

Dũng mãnh tinh tán mà nhẫn thọ

Trừ khử tất cả các nghiệp ác

Ở đời quá khứ đã tạo ra

Trong lòng không sanh sự sân hận

Chắc sẽ an trụ trong Phật pháp

Tay sắc vàng Diêm phù tịnh diệu

Xoa trên đảnh đồng tử Nguyệt Quang

Như Lai phát ra tiếng hòa nhã:

“Ðồng tử Nguyệt Quang, đại oai đức

Nay ta chánh thức gia hộ ngươi

Ở đời sau, lúc thời mạt thế

Không để ngươi bị các c hướng nạn

Mạng, nạn phạm hạnh, các chướng ngại

Lại vào lúc khác, một thời khởi

Tỳ kheo trì pháp tám trăm người

Tự nói: Ta ở thời mạt thế

Chắc được hộ trì kinh điển này”.

Bấy giờ nhiều ức Dạ xoa, Rồng

Tức thì từ tòa mà đứng dậy

Lại có hơn tám na do tha

Thưa thỉnh Thế Tôn lời như vầy:

–Chúng con ở chỗ Tỳ kheo này

Vừa nói từ tòa mà đứng dậy

Vào thời mạt thế đời ác độc

Con quyết ủng hộ Tỳ kheo ấy

Nên biết khi nói kinh như vầy

Bởi nhờ thần lực Phật gia hộ

Tất cả hằng hà sa số cõi

Vô lượng cõi Phật đều chấn động

Tùy chỗ chấn động các thế giới

Tùy chỗ ứng hóa thành nhiều Phật

Do Phật Thích Ca biến hóa ra

Diễn thuyết Tu đa la như vậy

Tất cả các cõi Phật sở hữu

Không thể nghĩ bàn, ức chúng sanh

Ðều được lắng nghe thắng pháp này

An trụ trí Như Lai chư Phật

Ở trong cõi Phật, thế giới này

Số có chín ức các thiên chúng

Tất cả đều phát tâm Bồ đề

Liền ở chỗ Phật rải diệu hoa

Có các Tỳ kheo, Tỳ kheo ni

Ưu ba bà tố, ưu bà di

Số đến bảy ức sáu ngàn vạn

Ðều được nghe Tu đa la này

Ðức Mâu Ni Vương thọ ký họ

Chắc chắn sẽ thấy Lưỡng Túc Tôn

Số lượng giống như hằng hà sa

Ðều được tu tập hạnh Bồ đề

Cúng dường cung kính các Phật ấy

Vì để cầu trí huệ Như Lai

Ðều hay ở chỗ chư Phật kia

Ðược nghe diệu kinh điển như vậy

Trải qua trong số tám ức kiếp

Ðều sẽ được thành bậc Như Lai

Bậc phước đức ấy trong một kiếp

Ðộ thoát chúng sanh khiến an lạc

Ở chỗ đức Như Lai Di Lặc

Ðặt bày vô thượng thắng cúng dường

Khéo giữ chơn diệu pháp Phật ấy

Ðều được vãng sanh nước An Lạc

Ðức Như Lai lìa cấu uế đó

Tên của Phật là : A Di Ðà

Với ngài, rộng bày thắng cúng dường

Ðề cầu vô thượng Bồ đề vậy.

Trải qua bảy mươi A tăng kỳ

Ðầy đủ trong số kiếp như vậy

Không rơi vào tất cả ác đạo

Ðược nghe Thắng kinh điển như vậy

Nghe xong, khóc lóc mà rơi lệ

Ta đã cúng dường với vị kia

Nay ta khuyên bảo tất cả ngươi

Những người hiện tại ở trước ta

Do đây nên được đạo Bồ đề

Vì vậy, phó chúc kinh điển này.

Cho nên, này đồng tử! Bồ tát ma ha tát nếu muốn cầu Tam muội, pháp bất tư nghì chư Phật đã nói cần phải biết một cách khéo léo, đối với pháp Phật bất tư nghì, cần phải thưa hỏi, cần phải thâm tín pháp Phật bất tư nghì, cần phải thiện xảo, cầu pháp Phật bất tư nghì. Nghe pháp Phật bất tư nghì: chớ ôm lòng sợ hãi, chớ tăng thêm sự sợ hãi, chớ luôn luôn sợ hãi.

Bấy giờ đồng tử Nguyệt Quang thưa đức Phật:

–Bạch Thế Tôn! Thế nào là Bồ tát đối với pháp Phật bất tư nghì cần phải biết một cách khéo léo? Thế nào là đối với pháp Phật bất tư nghì cần phải cầu thỉnh, thưa hỏi? Thế nào là đối với pháp Phật bất tư nghì, phải thâm tín, thanh tịnh? Thế nào là nghe pháp Phật bất tư nghì không sanh sợ hãi, không mãi sợ hãi?

Bấy giờ có con của Càn thát bà tên là Ban Giá Thi Khí, cùng với năm trăm người con khác của Càn thát bà, đồng lúc đem âm nhạc, nhiều loại nhạc khí, đi theo sau đức Phật, muốn tấu lên cúng dường đức Phật.

Bấy giờ Ban Giá Thi Khí, nghĩ như vầy:

Như ta trước đây đối với Ðế thích Kiều Thi Ca và Tam Thập Tam Thiên đã bày biện cúng dường. Nay ta nên đem ca vịnh, âm nhạc cúng dường đức Như Lai, bậc Thiên Trung Thiên, ứng cúng, Chánh biến tri.

Khi ấy Ban Giá Thi Khí, con của Càn thát bà, cùng với năm trăm người con khác của Càn thát bà, đều đồng lúc đánh đàn lưu ly, tấu lên lời ca vi diệu.

Bấy giờ đức Thế tôn nghĩ như vầy:

Ta dùng thần lực du húy vô tác, khiến cho đồng tử Nguyệt Quang, đối với trong pháp Phật bất tư nghì, được trụ nhất tâm. Lại khiến cho con của Càn thát bà là Ban Giá Thi Khí... nhạc khí và âm thanh ca hát của họ, làm cho hiện ra sự thù diệu.

Khi ấy đức Phật dùng thần lực nên khiến cho năm trăm âm nhạc, khéo tương xứng hòa nhã, phát ra âm thanh vô dục, âm thanh thuận với pháp, âm thanh phù hợp với pháp. Ðó gọi là tương ưng với pháp Phật bất tư nghì.

Bài kệ nói rằng:

Trên một sợi lông hiện nhiều Phật

Con số giống như cát sông Hằng

Quốc độ cõi Phật cũng như vậy

Thể cõi Phật ấy: Không, Vô tướng

Trên đầu sợi lông, hiện năm đường

Ðó là: Ðịa ngục, các súc sanh

Với các ngạ quỷ và thiên nhân

Thảy đều mát mẻ, không bức não

Nơi lỗ lông kia hiện biển ao

Cùng các dòng sông và giếng suối.

Thảy đều không bức hại lẫn nhau

Gọi là Phật pháp bất tư nghì

Trên một đầu lông hiện các núi

Chiết ca bà la và Tu di

Mục chân lân đà, Ðại mục chân

Ðó là Phật pháp bất tư nghì

Trên đầu sợi lông hiện địa ngục

Tiêu nhiệt, hàn băng, và phẩn niệu

Có các chúng sanh sống ở đó

Thọ lãnh vô lượng sự cực khổ

Trên đầu sợi lông hiện thiên cung

Cung đẹp rộng lớn sáu mươi dặm

Lông chứa chư Thiên rất khoái lạc

Trên đầu sợi lông, Phật xuất thế

Trong đó Phật pháp rất thạnh vượng

Người không trí huệ không thể thấy

Túc nghiệp như vậy, hành bất tịnh

Trên đầu lông, nghe Phật Niết bàn

Hoặc lại nghe rằng pháp diệt tận

Trên đầu sợi lông hoặc lại nghe

Nay Phật hiện tại đang thuyết pháp

Hoặc lại có người trên sợi lông

Bảo thọ mạng mình vô cùng tận

Hoặc lại trên lông, nghe mạng yểu

Sanh ra liền diệt, chẳng lâu dài

Hoặc lại nơi lông nói như vầy:

–Ta được thấy phật, nên cúng dường

Phật cũng không hiện, không cúng dường

Nghĩ tâm mình tưởng mà hoan hỷ

Giống như có người ở trong mộng

Ðam mê ngủ dục, hưởng khoái lạc

Thức rồi không thấy sự dục lạc

Chỉ vì trong mộng, dối thấy vậy

Cái thấy, cái nghe, nhớ nghĩ pháp

Giống như mộng tưởng, không chân thật

Nếu ai chứng được Tam muội này

Ðều hay biết rõ pháp như vậy

Ở trong thế gian hằng thọ lạc

Gọi yêu, không yêu, không tham trước

Thường hay ưa thích ở núi rừng

Như hằng thọ cái vui Sa môn

Nếu ai không có các thủ trước

Xa lìa tất cả các ngã sở

Du hành thế gian như tê giác

Như gió trên trời không chướng ngại

Tu tập nơi đạo, khởi thật trí

Tất cả các pháp không, Vô ngã

Nếu ai hay tu pháp như vậy

Người ấy biện tài vô cùng tận

Và lại mãi thọ sự khoái lạc

Trong lòng không đắm sự thế gian

Trong tâm giống như gió trên trời

Với yêu, không yêu, không đắm trước

Với người thân ái khó xa lìa

Vứt bỏ hai loại bạn như vậy

Chuyên cầu chánh pháp là người vui

Nếu ai lắng nghe, tham ái khởi

Người ấy sẽ khởi tâm sân hận

Ngu, si, hôn mạn bị trói buộc

Vì năng lực mạn nên khổ não

Nếu ai hay trụ nơi bình đẳng

Khéo hay khiêm hạ, không cao mạn

Yêu hay không yêu khéo giải thoát

Người ấy thường sống hạnh hân hoan

An trụ nơi giới, khéo thanh tịnh

Nhờ tâm vô cấu, thích thiền định

Hằng thường thích sống trong núi rừng

Người ấy mãi lìa các lưới nghi

Nếu ai nghi hoặc, có điên đảo

Ngu si mãi thích các dục lạc

Giống như chim Thứu tham thịt chết

Người ấy tự mình theo ma lực.

Khi nói kệ xong, đồng tử Nguyệt Quang ở trong Phật pháp thậm thâm bất tư nghì, được an trụ nhất tâm có thể diễn thuyết Tu đa la.

Bấy giờ Càn thát bà Ban Giá Thi Khí được nhẫn âm thanh tùy thuận, vô lượng, vô biên chúng sanh pháp tâm A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề, vô lượng chúng sanh đối với trong nhân thiên được an ổn, lợi ích.

Bấy giờ đức Phật bảo đồng tử Nguyệt Quang:

–Bồ tát ma ha tát đối với các pháp lợi, công đức thiện căn, cần phải khéo quyết định, không nên nhiều việc, cần lìa ác tri thức, cần nương vào thiện tri thức, cần phải hoan hỷ, cần phải cầu pháp, thường nhiếp nơi pháp, nên nói chánh pháp, cần phải khéo léo thưa hỏi Bồ tát, đối với chỗ của Bồ tát nên tưởng là thầy của mình, đối với pháp sư nên tôn trọng tưởng như thầy mình.

Này đồng tử! Nếu có Bồ tát có thể thọ trì và thực hành pháp này người ấy được đầy đủ biện tài bất tư nghì, được niềm tin, thâm nhập vào biển Phật pháp bất khả tư nghì, đối với người và trời, hay làm đèn sáng.

Bấy giờ đức Thế Tôn nói bài kệ:

Nhiều ức kiếp ở thời quá khứ

Không thể đo lường, bất tư nghì

Bấy giờ có Phật, Lưỡng Túc Tôn

Hiệu: Nhân Ðà La Phan Tràng Vương

Lúc đó Phật nói Tam muội này

Rằng không chúng sanh, không thọ mạng

Giống như bọt và điện chớp

Các pháp cũng như trăng dưới nước

Thọ mạng chúng sanh bất khả đắc

Mất ở cõi này, sanh cõi kia

Những nghiệp đã làm không hề mất

Nghiệp báo trắng, đen cũng không mất

Nhân quả ứng nhau, thắng pháp môn

Cảnh giới Phật vi tế khó thấy

Câu, nghĩa văn tự bất khả đắc

Diệu Bồ đề này Phật đã nói

Chưa nhóm tổng trì, Ðại trí huệ

Kinh ức na do tha từ định xuất

Vô số chư Phật đã hành đạo

Tam muội như vậy Phật nói ra

Khéo hay hoại diệt các bệnh hoạn

Tập công đức tài chúng Bồ tát

Tất cả chư Phật đều khen ngợi

Hằng ức chư Thiên đã cúng dường

Với các phàm phu nói lời thật

Thường lìa tất cả pháp ngoại đạo

Chư Phật ngợi khen thắng giới tài

Như điện trên không khó nắm bắt

Vô lượng ức chỗ Phật qua khứ

Bậc trí tu hành nơi giới, thí

Phải sớm xa lìa ác tri thức

Ðược của cha truyền thật vô thượng

Nếu có Tỳ kheo là pháp sư

Tu hành phạm hạnh, Huệ Nhật Tử

Nghe được pháp này mà tuỳ thuận

Phát tâm Bồ Ðề thật tối thượng

Ðức Phật Nhân Ðà La Phan Tràng

Bảo Tỳ kheo pháp sư kia rằng:

Tỳ kheo! Tỳ kheo! Khó thứ nhất

Ðối với Bồ Ðề phát tâm khó

Giữ giới giống như ngọc ma ni

Tập gần thiện hữu, thuận Bồ Ðề

Với ác tri thức, luôn xa lìa

Mau được quả Vô thượng Bồ Ðề

Xưa kia ở cõi Diêm Phù này

Hai trưởng giả tử không phóng dật

Ở trong Phật pháp mà xuất gia

Giống như tê giác sống núi rừng

Ðạt được Tứ thiền, có thần thông

Giỏi các kệ luận, không sợ hãi

Ðất và hư không, đều biết rõ

Ði trên hư không như chim bay

An trụ ở trong chốn Hàn lâm

Rừng hoa sầm uất, rất kỳ đặc

Tất cả chim lạ đều bay đến

Hai trưởng giả tử cùng nói chuyện

Bây giờ có vua đang đi săn

Nghe tiếng nói chuyện liền đi đến

Ðức vua cung kính lắng nghe pháp

Ðối với pháp sư thêm ái kính

Ðức vua cùng nhau đến thăm hỏi

Nói lời ấy rồi ngồi ở trước

Nhà vua có rất nhiều quyến thuộc

Ði theo nhà vua hơn sáu ức

Một trong hai vị là pháp sư

Thấy vua bảo rằng: Hãy lắng nghe!

“Chư Phật ra đời rất khó gặp

Cúi mong đại vương chớ phóng dật

Thọ mạng quá nhanh, chẳng dừng lâu

Như nước trên núi đổ xuống biển

Bị già bệnh chết làm bức bách

Không ai cứu được, như nghiệp mình

Cúi mong Ðại vương giữ chánh pháp

Kiến lập pháp chư Phật thập lực

Về sau mạt thế, đời ác trược

Cần phải trụ đó như bạn pháp

Như vậy vô lượng người thông tuệ

Vì lòng từ nên nói với Vua

Vua và sáu ức các quyến thuộc

Ðều phát tâm Vô thượng Bồ Ðề

Khi vua nghe Tịnh pháp cú này.

Lời nói hay, tịch diệt, điều hòa

Lòng lành vui sướng mà ái lạc

Ðầu mặt lễ kính rồi tạ từ

Khi ấy có Vô lượng Tỳ kheo

Vì lợi dưỡng nên vào cung vua

Vua biết bọn họ, hạnh không chánh

Với người có đức, không cung kính

Pháp đạo sư quá khứ khó diệt

Thời vị lai ác thế tăng trưởng

Con người đạo đức rất là ít

Có nhiều vô lượng kẻ phóng dật

Các Tỳ kheo cang cường, xan mạn

Vì cầu lợi dưỡng, đắm các kiến

Ở trong Phật pháp không hiểu chánh

Dùng các phỉ pháp nói cho vua

Cần phải giết chết pháp sư kia

Vì nói với vua pháp Không, Ðoạn

Khuyên vua và tôi tu “Không, Ðoạn”

Chắn chỉ cho vua chân Niết bàn

Ðối với nghiệp báo đều tán hoại

Kẻ nịnh nói về “Ấm: Không, Vô”

Nếu hay giết hại pháp sư ấy

Sẽ khiến đại pháp được lâu dài

Bấy giờ thường có Thần hộ vua

Thiện tri thức qúa khứ của vua

Luôn luôn giúp vua lìa các ác

Trời ấy nói vua lời như vầy:

Vua cẩn thận chớ khởi tâm ấy

Lời ác tri thức rất đáng sợ

Chớ đối với pháp sư thông tuệ

Nghe lời người ác mà giết hại!

Ðại vương há không nhớ lại chăng

Tỳ kheo giữa rừng đã nói rằng

Về sau mạt thế, thời ác trược

Vua nên an trụ bạn như pháp

Trời vì đức vua nói lời thật

Với các Phật pháp chớ xa lìa

Nhà vua lại có người em ác

Ở tại biên cương giữ cõi nước

Thì Tỳ kheo đó đến giáo hóa

Bảo giết pháp sư nói: Không, Ðoạn

Khuyến ta thuở xưa từng tu hành

Không muốn cho ta cầu Niết bàn

Ðại vương, anh ngài rất ngu, ác

Trong lòng không muốn để ngài sống

Có hai Tỳ kheo là ác sư

Dùng sức thần thông bay lên không

Vì ta biết được sẽ đến đây

Nay đã nói hết cho đai vương

Ngài nên giết ngay hai tà sư

Như vậy kịp thời, sau khỏi hối

Vương đệ tức thời liền cầm gậy

Theo lời người ác nên đến đó

Cùng với tất cả các quân chúng

Ði đến trong rừng chỗ Tỳ kheo

Ở rừng ấy có rồng, dạ xoa

Biết em của vua, ác tâm đến

Mưa cát, gạch, đá rất hãi hùng

Vua và binh chúng đều chết sạch.

Nay nên xem lời ác tri thức

Diệt sạch chúng đại vương như vậy.

Với chỗ pháp sư, khởi tâm sân

Trong sáu mươi đời đọa A tỳ

Khi ấy ác Tỳ kheo chấp trước

Khuyến hóa Sát lợi vương như vậy

Về sau suốt cả mười ức đời

Chịu vô lượng khổ ở địa ngục

Vị trời khuyên dẫn đức vua ấy

Và các người ủng hộ pháp sư

Thấy được hằng hà sa số Phật

Hầu Phật, cúng dường và tu hành

Quyến thuộc của vua ngót sáu ức

Ðều đi theo vua để nghe pháp

Và họ đã phát được đạo tâm

Thế giới khác nhau được thành Phật

Ðức Phật thọ mạng nhiều ức năm

Trí huệ vô đẳng, bất tư nghì

Chư vị đều tu Tam muội này

Nói xong, thảy đều bát Niết bàn

Ðược nghe trí thắng diệu như vậy

Hay nhóm, pháp công đức thi la

Dũng mãnh, tinh tấn, không phóng dật.

Thường xa tất cả ác tri thức.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát phải không đắm trước thân, có thể vứt bỏ mạng sống. Vì sao? Này đồng tử! Nếu đắm trước thân thì tạo nghiệp bất thiện. Cho nên, Bồ tát phải biết sắc thân, và pháp thân. Vì sao vậy? Vì pháp thân của chư Phật, chẳng thuộc về sắc thân. Ðức Phật dùng pháp thân hiển hiện chẳng phải sắc thân.

Này đồng tử! Cho nên Bồ tát ma ha tát muốn thực hành hạnh của Phật, muốn cầu thân của Như Lai, muốn cầu trí của Như Lai, muốn biết thân của Như Lai, muốn biết trí của Như Lai, đối với kinh điển của Tam muội này, cần phải thọ trì, đọc tụng, rộng nói cho người khác, tu tập tương ưng.

Này đồng tử! Thân của Như Lai xuất sanh vô lượng phước đức. Ðức Như Lai chỉ nói một nghĩa, đó là các pháp từ Nhân sanh ra, là lìa các tướng, vì sâu xa vậy, pháp không hạn lượng, vì không ngằn mé vậy, pháp không có tướng, vì tánh thô tướng, pháp không có tướng, vì lìa các tướng, pháp không lay động, vì khéo an trụ, pháp không có hai, chỉ có một tướng, pháp không thể thấy, vì vượt qua cảnh giới của mắt, pháp không thể suy nghĩ vì vượt qua lĩnh vực của tâm, pháp không động chuyển, vì lìa hý luận, pháp không thể nói, vì vượt qua âm thanh, pháp không có chỗ ở, nên lìa nhà cửa, pháp không có hang, nhà, nên lìa âm thanh, pháp không có chỗ dựa, vì vượt qua các kiến, pháp không có các lậu, nên vượt qua các quả báo, vì tâm kiên cố, nên lìa các dục, vì tâm bất hoại, nên lìa các sân hận, nhờ chánh trí kiên cố, nên vượt qua các si mê. Vì có điều để nói, nên các pháp là không, vì không có sanh, đoạn các sự sanh, vì vô thường, chỉ có ngôn thuyết, vì thoát ly khỏi tiếng, nên tịch diệt nơi tiếng. Có âm thinh, vì tư tưởng vậy, đồng tư tưởng vì hòa hợp. Vì thế tục đệ nhất nghĩa đế, và sự mát mẻ nên lìa sự nóng bức, vì đệ nhất nghĩa đế, nên dùng lời như thật, vì không nhiệt não nhờ Niết bàn vậy, nhờ không thể phá hoại, nên không ai hơn được. Vì không thủ trước, nên diệt trừ nghĩa hý luận, vì không hý luận nên lìa phan duyên, vì không có ngằn mé, nên chỉ nói phước, vì không có vi trần nên nói vi tế, thứ lớp đại thần thông, do bổn nghiệp xuất sanh, được năng lực tự do tự tại, không phá hoại được, vì nó kiên thật, vì không có ngằn mé, nên gọi là vô tận, vì to lớn nói đại bi bổn nghiệp vậy. Ðó là thân của đức Như Lai.

Bấy giờ đức Thế Tôn nói bài kệ:

Nếu ai muốn thấy thế gian thân

Và biết thân Phật làm thế nào?

Với Tam muội này đã tu tập

Liền hay biết được thân Như Lai

Phật từ phước đức mà sanh ra

Thân ngài thanh tịnh rất sáng rạng

Tương ngài bình đẳng như hư không

Các thứ sai biệt, không thể được

Bồ đề chư Phật đã như vậy

Tướng trạng, diện mạo cũng như vậy

Tướng trạng, diện mạo không thể được

Thân tướng Như Lai cũng như thế

Tướng mạo Bồ đề cùng với thân,

Thế giới chư Phật cũng như vậy.

Các lực, các thiền, các giải thoát

Như vậy đều đồng chỉ một tướng

Thể tánh chư Phật, chánh như đây

Như Lai thế thân cũng như vậy.

Không ai có thể thấy được Phật

Mắt thịt làm sao thấy chánh giác?

Vô lượng số người nói như vậy

Ta từng được thấy các đức Phật

Thân tuyệt đẹp, sắc vàng tuyệt diệu

Ðều chiếu sáng tất cả thế gian

Ðược chư phật Như Lai gia bị

Nhờ sức ngài nên có thần thông

Liền có thể thấy được thân Phật

Các thứ tướng tốt tự trang nghiêm

Hay tùy hiện tướng cao và lớn

Thế gian không thể thấy tướng ngài

Nếu ai hay biết thân tướng ấy

Phật với thế gian không sai khác

Nếu ai hay biết thân lượng ngài

Gọi là tất cả các Như Lai.

Thân Phật không thân, không sai khác

Người và Tu la cũng như vậy

Tất cả các tâm đều không tịch

Thọ các quả báo tương cũng vậy

Tướng mạo danh sắc đã như vậy

Ðầy đủ thanh tịnh, có ánh sáng.

Không có ai hay biết

Tu định tịch tịnh này

Chỉ bậc Thân thế gian

Ức kiếp tu khó nghĩ

Vô lượng pháp bạch tịnh

Từ Tam muội này có

Nhờ sức báo định này

Không ai thấy thân ta

Nếu có tâm như vậy

Danh sắc cũng như thế

Tâm hoại không giống nhau

Tướng danh sắc cũng vậy

Nếu dùng tướng thô lớn

Danh sắc tùy thuộc nó

Danh sắc hoặc thô, tế

Ðều do ức tưởng sanh

Nếu người tưởng vi tế

Danh sắc cũng như vậy

Danh sắc không đắm trước

Thân tâm được chiếu sáng

Ta nhớ đời qúa khứ

Bảy mươi A tăng kỳ

Ba loại ác tưởng này

Từ gốc chưa từng khởi

Nhờ dùng tâm vô lậu

Ức kiếp bất tư nghì

Ðể lợi ích chúng sanh

Họ không thấy thân ta

Nếu ai dùng vật này

Tâm ý bị vất bỏ

Người này với vật kia

Kiền không cùng hòa hiệp

Tâm ta được giải thoát

Trong tất cả vật dụng

Hay biết được tánh mình

Nên khởi sanh trí huệ

Với ngàn ức cõi Phật

Trong đó ta hiện hóa

Vì chúng sanh thuyết pháp

Cho nên không thể thấy

Giống như nơi hư không

Thân ta không thể nói

Ðoạn con đường ngôn ngữ

Pháp thân rất hùng mãnh

Thân ấy từ pháp sanh

Chưa từng có sắc thân

Nói đó chính là Phật

Nếu nói về thân này

Nghe xong liền hoan hỷ

Các ma Ba tuần kia

Không thể làm gì được

Nghe pháp thâm diệu này

Mà không sanh hoảng sợ

Không vì sự sanh sống

Phỉ báng Bồ đề Phật

Ngàn ức Tu đa la

Trí như thật diễn thuyết

Vì chúng sanh chiếu sáng

Nơi nơi đều đến đích.

Này đồng tử! Ðó là Như Lai, ứng Chánh biến tri. Nếu muốn biết tướng nghiệp sắc thân của Như Lai, hoàn toàn không thể biết được hoặc xanh, hoặc sắc xanh, hoặc in tuồng xanh, hoặc tướng mạo xanh. Hoặc vàng, hoặc sắc vàng, hoặc in tuồng vàng, hoặc tướng mạo vàng. Hoặc đỏ, hoặc sắc đỏ, hoặc in tuồng đỏ, hoặc tướng mạo đỏ. Hoặc trắng, hoặc sắc trắng, hoặc in tuồng trắng, hoặc tướng mạo trắng. Hoặc hồng tía, hoặc sắc hồng tía, hoặc in tuồng hồng tía, hoặc tướng mạo hồng tía. Hoặc pha lê, hoặc màu pha lê, hoặc in tuồng pha lê, hoặc tướng mạo pha lê. Hoặc lửa, hoặc sắc lửa, hoặc in tuồng lửa, hoặc tướng mạo lửa. Hoặc như điện chớp, hoặc sắc như điện chớp, hoặc in tuồng điện chớp, hoặc tướng mạo như điện chớp. Hoặc tươi sáng, hoặc sắc tươi sáng, hoặc in tuồng tươi sáng, hoặc tướng mạo tươi sáng. Hoặc Tỳ lưu ly, hoặc sắc Tỳ lưu ly, hoặc in tuồng Tỳ lưu ly, hoặc tướng mạo Tỳ lưu ly. Hoặc trời, hoặc sắc của trời, hoặc in tuồng trời, hoặc tướng mạo trời. Hoặc Phạm, hoặc sắc Phạm, hoặc in tuồng Phạm, hoặc tướng mạo Phạm.

Này đồng tử! Ðó là thân của Như Lai. Tất cả thân tướng của Như Lai, không thể lường được, vì không thể nghĩ bàn, cũng không thể nói được. Sắc thân đã thành tựu, chư thiên, người đời không thể suy lường được, là dài, ngắn, rộng hẹp, tất cả loại như vậy, không có hạn lượng, bằng nhau, bất khả tư nghì. Những loại như vậy, không thể đếm được.

Bấy giờ đức Thế Tôn nói bài tụng:

Trong tất cả thế giới

Tất cả các vi trần

Cùng với nguồn ao suối

Bao nhiêu nước biển cả

Ví có thầy toán giỏi

Không thể biết hết được

Cũng không biết số bụi

Cùng với số giọt nước

Ðức Như Lai Ðạo sư

Nói ví dụ ấy rồi

Số giọt nước vô hạn

Số bụi cũng như vậy

Ta xem các chúng sanh

Nhiều như số bụi ấy

Phát tâm và khởi tín

Trong một lúc đều biết

Nếu với tự thân ta

Hiển hiện sắc da ngoài

Các chúng sanh tín dục

Không ví dụ kết được

Hoặc tướng cùng với nghiệp

Sắc tượng ấy như vậy

Không ai biết được Phật

Tướng ta đứng như vậy

Phật xa lìa nơi tướng

Hiển thị nơi pháp thân

Thậm thâm, không hạn lượng

Là Phật, bất tư nghì

Chánh giác bất tư nghì

Thân Như Lai cũng thế

Pháp thân không nghĩ bàn

Ðể hiển lộ pháp thân

Nghiệp tâm không thể biết

Không thể nghĩ thân này

Cùng với thân tướng ấy

Ðều không thể suy lường

Pháp ấy vô hạn lượng

Ức kiếp đã tu tập

Ðược thân khó nghĩ này

Phát ánh sáng lớn tịnh

Chúng sanh không thể lấy

Nắm lấy không thể được

Cho nên thân Như Lai

Khó lường, không thể nghĩ

Với các pháp Vô lượng

Mà lấy nơi hạn lượng

Trong pháp vô phân biệt

Phật không có phân biệt

Với phân biệt hạn lượng

Nói về vô phân biệt

Tuy nghĩ vô phân biệt

Phật ấy không nghĩ bàn

Vô hạn như hư không

Không thể độ lượng được

Thân Phật cũng như vậy

Giống như Thái hư không

Nếu có các phật tử

Như thật biết thân ta

Thì sẽ được thành Phật

Bất tư nghì trên đời.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát có bốn thứ ngôn luận không thể nghĩ bàn, và sự diễn thuyết cũng không thể nghĩ bàn. Khó đến cùng tận. Những gì là bốn?

1.Ngôn luận các hành không thể nghĩ bàn.

2.Ngôn luận quở trách hữu vi không thể nghĩ bàn.

3.Ngôn luận trợ giúp phiền não không thể nghĩ bàn.

4.Ngôn luận thanh tịnh không thể nghĩ bàn.

Này đồng tử! Ðó là bốn thứ ngôn luận không thể nghĩ bàn của Bồ tát và sự diễn thuyết cũng không thể nghĩ bàn, khó đến cùng tận.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn thứ pháp. Những gì là bốn?

1.Pháp các hành bất khả tư nghì.

2.Pháp quở trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.Pháp phiền não bất khả tư nghì.

4.Pháp thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn pháp.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn thứ tương ưng. Những gì là bốn?

1.Tương ưng các hành bất khả tư nghì.

2.Tương ưng sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.Tương ưng phiền não bất khả tư nghì.

4.Tương ưng thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn tương ưng.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn cửa. Những gì là bốn?

1.Cửa các hành bất khả tư nghì.

2.Cửa sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.Cửa phiền não bất khả tư nghì.

4.Cửa thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn cửa.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn hành thuyết. Những gì là bốn?

1.Hành thuyết về các hành bất khả tư nghì.

2.Hành thuyết về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.Hành thuyết về phiền não bất khả tư nghì.

4.Hành thuyết về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại hành thuyết.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn thứ âm thanh. Những gì là bốn?

1.Âm thanh về các hành bất khả tư nghì.

2.Âm thanh la trách về hữu vi bất khả tư nghì.

3.Âm thanh về phiền não bất khả tư nghì.

4.Âm thanh về sự thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại âm thanh.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn thứ tiếng. Những gì là bốn?

1.Tiếng về các hành bất khả tư nghì.

2.Tiếng la trách về hữu vi bất khả tư nghì.

3.Tiếng phiền não bất khả tư nghì.

4.Tiếng thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại tiếng.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại ngôn ngữ đạo. Những gì là bốn?

1.Ngôn ngữ đạo các hành bất khả tư nghì.

2.Ngôn ngữ đạo la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.Ngôn ngữ về phiền não bất khả tư nghì.

4.Ngôn ngữ đạo về sự thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại ngôn ngữ đạo.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn thứ mật thuyết quyền xảo. Những gì là bốn?

1.Mật thuyết quyền xảo về các hành bất khả tư nghì.

2.Mật thuyết quyền xảo về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.Mật thuyết quyền xảo về phiền não bất khả tư nghì.

4.Mật thuyết quyền xảo về sự thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại mật thuyết quyền xảo.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn thứ biết về chư Thiên. Những gì là bốn?

1.Biết các hành về chư Thiên bất khả tư nghì.

2.Biết sự la trách hữu vi về chư Thiên bất khả tư nghì.

3.Biết phiền não về chư Thiên bất khả tư nghì.

4.Biết sự thanh tịnh về chư Thiên bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại biết về chư Thiên.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn thứ thấy biết đối với người. Những gì là bốn?

1.Biết các hành của người bất khả tư nghì.

2.Biết la trách hữu vi đối với người bất khả tư nghì.

3.Biết phiền não đối với người bất khả tư nghì.

4.Biết sự thanh tịnh của người bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại biết đối với người.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn thứ biết về danh tự. Những gì là bốn?

1.Biết danh tự về các hành bất khả tư nghì.

2.Biết danh tự về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.Biết danh tự về phiền não bất khả tư nghì.

4.Biết danh tự về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại biết về danh tự.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại biện tài. Những gì là bốn?

1.Biện tài về các hành bất khả tư nghì.

2.Biện tài về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.Biện tài về phiền não bất khả tư nghì.

4.Biện tài về sự thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại biện tài.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn thứ quyết định. Những gì là bốn?

1.Quyết định các hành bất khả tư nghì.

2.Quyết định về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.Quyết định về phiền não bất khả tư nghì.

4.Quyết định về sự thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại quyết định.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn thứ nhập. Những gì là bốn?

1.Nhập các hành bất khả tư nghì.

2.Nhập la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.Nhập phiền não bất khả tư nghì.

4.Nhập thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn thứ nhập.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn độ. Những gì là bốn?

1.Ðộ các hành bất khả tư nghì.

2.Ðộ la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.Ðộ phiền não bất khả tư nghì.

4.Ðộ thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn độ thoát.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại câu kim cang. Những gì là bốn?

1.Câu kim cang các hành bất khả tư nghì.

2.Câu kim cang sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.Câu kim cang phiền não bất khả tư nghì.

4.Câu kim cang thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại câu kim cang.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn câu chú thuật. Những gì là bốn?

1.Câu chú thuật về các hành bất khả tư nghì.

2.Câu chú thuật về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.Câu chú thuật về phiền não bất khả tư nghì.

4.Câu chú thuật về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại câu chú thuật.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn thứ ra khỏi. Những gì là bốn?

1.Ra khỏi các hành bất khả tư nghì.

2.Ra khỏi sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.Ra khỏi phiền não bất khả tư nghì.

4.Ra khỏi thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn thứ ra khỏi.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn câu Tu đa la. Những gì là bốn?

1.Câu Tu đa la về các hành bất khả tư nghì.

2.Câu Tu đa la về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.Câu Tu đa la về phiền não bất khả tư nghì.

4.Câu Tu đa la về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại câu Tu đa la.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn câu từ. Những gì là bốn?

1.Câu từ về các hành bất khả tư nghì.

2.Câu từ về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.Câu từ về phiền não bất khả tư nghì.

4.Câu từ về sự thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại câu từ .

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn câu Thi thiết. Những gì là bốn?

1.Câu Thi thiết về các hành bất khả tư nghì.

2.Câu Thi thiết về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.Câu Thi thiết về phiền não bất khả tư nghì.

4.Câu Thi thiết về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại câu Thi thiết.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại minh cú. Những gì là bốn?

1.Minh cú về các hành bất khả tư nghì.

2.Minh cú về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.Minh cú về phiền não bất khả tư nghì.

4.Minh cú về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại minh cú.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn câu Tín nghĩa. Những gì là bốn?

1.Câu Tín nghĩa về các hành bất khả tư nghì.qtt

2.      Câu Tín nghĩa la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Câu Tín nghĩa về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Câu Tín nghĩa về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại câu Tín nghĩa.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại câu hành. Những gì là bốn?

1.      Câu hành các hành bất khả tư nghì.

2.      Câu hành la trách về hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Câu hành về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Câu hành về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại câu hành.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại câu bất tư nghì. Những gì là ốn?

1.      Câu bất tư nghì các hành bất khả tư nghì.

2.      Câu bất tư nghì về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Câu bất tư nghì về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Câu bất tư nghì về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại câu bất tư nghì.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại câu vô biên. Những gì là bốn?

1.      Câu vô biên các hành bất khả tư nghì.

2.      Câu vô biên về la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Câu vô biên về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Câu vô biên thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại câu vô biên.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại câu vô hạn lượng. Những gì là bốn?

1.      Câu vô hạn lượng về các hành bất khả tư nghì.

2.      Câu vô hạn lượng về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Câu vô hạn lượng về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Câu vô hạn lượng về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại cửa.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại câu vô cùng. Những gì là bốn?

1.      Câu vô cùng về các hành bất khả tư nghì.

2.      Câu vô cùng về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Câu vô cùng về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Câu vô cùng về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại câu vô cùng.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại câu không thể xưng tán. Những gì là bốn?

1.      Câu không thể xưng tán về các hành bất khả tư nghì.

2.      Câu không thể xưng tán về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Câu không thể xưng tán về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Câu không thể xưng tán về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại câu không thể xưng tán.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại câu A tăng kỳ. Những gì là bốn?

1.      Câu A tăng kỳ về các hành bất khả tư nghì.

2.      Câu A tăng kỳ về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Câu A tăng kỳ về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Câu A tăng kỳ về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại câu A tăng kỳ.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại câu vô lượng. Những gì là bốn?

1.      Câu vô lượng về các hành bất khả tư nghì.

2.      Câu vô lượng về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Câu vô lượng về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Câu vô lượng về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại câu vô lượng.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại câu không thể trắc lường. Những gì là bốn?

1.      Câu không thể trắc lường về các hành bất khả tư nghì.

2.      Câu không thể trắc lường về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Câu không thể trắc lường về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Câu không thể trắc lường về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại câu không thể trắc lường.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại câu không hành. Những gì là bốn?

1.      Câu không hành về các hành bất khả tư nghì.

2.      Câu không hành về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Câu không hành về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Câu không hành về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại câu không hành.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại câu trí. Những gì là bốn?

1.      Câu trí về các hành bất khả tư nghì.

2.      Câu trí về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Câu trí về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Câu trí về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại câu trí.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại trí tụ. Những gì là bốn?

1.      Trí tụ về các hành bất khả tư nghì.

2.      Trí tụ về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Trí tụ về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Trí tụ về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại trí tụ.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại trí tánh. Những gì là bốn?

1.      Trí tánh về các hành bất khả tư nghì.

2.      Trí tánh về la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Trí tánh về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Trí tánh về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại trí tánh.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại biện tụ. Những gì là bốn?

1.      Biện tụ về các hành bất khả tư nghì.

2.      Biện tụ về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Biện tụ về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Biện tụ về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại biện tụ.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại biện tánh. Những gì là bốn?

1.      Biện tánh về các hành bất khả tư nghì.

2.      Biện tánh về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Biện tánh về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Biện tánh về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại biện tánh.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại Tu đa la. Những gì là bốn?

1.      Tu đa la về các hành bất khả tư nghì.

2.      Tu đa la về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Tu đa la về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Tu đa la về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại Tu đa la.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại Tu đa la tụ. Những gì là bốn?

1.      Tu đa la tụ về các hành bất khả tư nghì.

2.      Tu đa la tụ về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Tu đa la tụ về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Tu đa la tụ về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại Tu đa la tụ.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn thứ Ða văn. Những gì là bốn?

1.      Ða văn về các hành bất khả tư nghì.

2.      Ða văn về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Ða văn về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Ða văn về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại Ða văn.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn thứ tài sản. Những gì là bốn?

1.      Tài sản về các hành bất khả tư nghì.

2.      Tài sản về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Tài sản về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Tài sản về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại tài sản.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn thứ học. Những gì là bốn?

1.      Học về các hành bất khả tư nghì.

2.      Học về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Học về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Học về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại học.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn thứ cảnh giới. Những gì là bốn?

1.      Cảnh giới các hành bất khả tư nghì.

2.      Cảnh giới sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Cảnh giới phiền não bất khả tư nghì.

4.      Cảnh giới thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại cảnh giới.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn thứ nghiệp. Những gì là bốn?

1.      Nghiệp về các hành bất khả tư nghì.

2.      Nghiệp về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Nghiệp về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Nghiệp về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại nghiệp.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn thứ an trụ. Những gì là bốn?

1.      An trụ các hành bất khả tư nghì.

2.      An trụ sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      An trụ phiền não bất khả tư nghì.

4.      An trụ sự thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại an trụ.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn thứ tu đạo. Những gì là bốn?

1.      Tu đạo về các hành bất khả tư nghì.

2.      Tu đạo về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Tu đạo về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Tu đạo về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại tu đạo.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại trí đoạn phiền não. Những gì là bốn?

1.      Trí đoạn phiền não về các hành bất khả tư nghì.

2.      Trí đoạn phiền não về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Trí đoạn phiền não về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Trí đoạn phiền não về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại trí đoạn phiền não.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn thứ trí phiền não. Những gì là bốn?

1.      Trí phiền não về các hành bất khả tư nghì.

2.      Trí phiền não về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Trí phiền não về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Trí phiền não về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại trí phiền não.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại trí ác đạo. Những gì là bốn?

1.      Trí ác đạo về các hành bất khả tư nghì.

2.      Trí ác đạo về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Trí ác đạo về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Trí ác đạo về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại trí ác đạo.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại trí phi trí. Những gì là bốn?

1.      Trí chẳng phải trí về các hành bất khả tư nghì.

2.      Trí chẳng phải trí về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Trí chẳng phải trí về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Trí chẳng phải trí về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại trí chẳng phải trí.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn thứ trí tất định. Những gì là bốn?

1.      Trí tất định về các hành bất khả tư nghì.

2.      Trí tất định về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Trí tất định về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Trí tất định về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại trí tất định.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại trí không sai mất. Những gì là bốn?

1.      Trí không sai mất về các hành bất khả tư nghì.

2.      Trí không sai mất về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Trí không sai mất về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Trí không sai mất về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại trí không sai mất.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại trí vô minh. Những gì là bốn?

1.      Trí vô minh về các hành bất khả tư nghì.

2.      Trí vô minh về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Trí vô minh về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Trí vô minh về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại trí vô minh.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại khổ trí. Những gì là bốn?

1.      Khổ trí về các hành bất khả tư nghì.

2.      Khổ trí về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Khổ trí về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Khổ trí về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại khổ trí.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại trí lo buồn. Những gì là bốn?

1.      Trí lo buồn về các hành bất khả tư nghì.

2.      Trí lo buồn về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Trí lo buồn về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Trí lo buồn về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại trí lo buồn.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại trí về nghèo khổ. Những gì là bốn?

1.      Trí nghèo khổ về các hành bất khả tư nghì.

2.      Trí nghèo khổ về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Trí nghèo khổ về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Trí nghèo khổ về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại trí nghèo khổ.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại trí về sanh bất khả tư nghì. Những gì là bốn?

1.      Trí sanh về các hành bất khả tư nghì.

2.      Trí sanh về la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Trí sanh về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Trí sanh về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại trí sanh.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại trí bên trong. Những gì là bốn?

1.      Trí bên trong về các hành bất khả tư nghì.

2.      Trí bên trong về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Trí bên trong về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Trí bên trong về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại trí bên trong.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại trí bên ngoài. Những gì là bốn?

1.      Trí bên ngoài về các hành bất khả tư nghì.

2.      Trí bên ngoài về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Trí bên ngoài về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Trí bên ngoài về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại trí bên ngoài.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại trí về xấu hổ. Những gì là bốn?

1.      Trí xấu hổ về các hành bất khả tư nghì.

2.      Trí xấu hổ về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Trí xấu hổ về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Trí xấu hổ về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại trí xấu hổ.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại trí về thẹn thùng. Những gì là bốn?

1.      Trí thẹn thùng về các hành bất khả tư nghì.

2.      Trí thẹn thùng về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Trí thẹn thùng về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Trí thẹn thùng về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại trí thẹn thùng.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại thật trí bất khả tư nghì. Những gì là bốn?

1.      Thật trí về các hành bất khả tư nghì.

2.      Thật trí về la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Thật trí về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Thật trí về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại thật trí.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại trí tu tập. Những gì là bốn?

1.      Trí tu tập về các hành bất khả tư nghì.

2.      Trí tu tập về la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Trí tu tập về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Trí tu tập về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại trí tu tập.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn thứ sự trí. Những gì là bốn?

1.      Sự trí về các hành bất khả tư nghì.

2.      Sự trí về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Sự trí về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Sự trí về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại sự trí.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại trí về Phú già la (Bổ đặc già la). Những gì là bốn?

1.      Trí Phú già la về các hành bất khả tư nghì.

2.      Trí Phú già la về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Trí Phú già la về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Trí Phú già la về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại trí Phú già la.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn thứ trí thủ trước. Những gì là bốn?

1.      Trí thủ trước về các hành bất khả tư nghì.

2.      Trí thủ trước về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Trí thủ trước về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Trí thủ trước về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Này đồng tử! Ðó là bốn loại trí thủ trước bất khả tư nghì và sự diễn thuyết cũng bất khả tư nghì, không thể nói hết.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại trí lìa ác đạo. Những gì là bốn?

1.      Trí lìa ác đạo về các hành bất khả tư nghì.

2.      Trí lìa ác đạo về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Trí lìa ác đạo về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Trí lìa ác đạo về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại trí lìa ác đạo.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại trí đoạn trừ vô minh. Những gì là bốn?

1.      Trí đoạn trừ vô minh về các hành bất khả tư nghì.

2.      Trí đoạn trừ vô minh về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì.

3.      Trí đoạn trừ vô minh về phiền não bất khả tư nghì.

4.      Trí đoạn trừ vô minh về thanh tịnh bất khả tư nghì.

Ðó là bốn loại trí đoạn trừ vô minh.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn thứ Ðà la ni bất khả tư nghì, và sự diễn thuyết cũng bất khả tư nghì, nói không bao giờ hết. Những gì là bốn?

1.      Ngôn thuyết về các hành bất khả tư nghì, trí ở trong đó, gọi là Ðà la ni thứ nhất.

2.      Ngôn thuyết về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì, trí ở trong đó, gọi là Ðà la ni thứ hai.

3.      Ngôn thuyết hổ trợ phiền não bất khả tư nghì, trí ở trong đó, gọi là Ðà la ni thứ ba.

4.      Ngôn thuyết hổ trợ thanh tịnh bất khả tư nghì, trí ở trong đó, gọi là Ðà la ni thứ tư.

Ðó là bốn loại bất khả tư nghì, cùng với sự diễn thuyết cũng bất khả tư nghì, nói không bao giờ hết.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại pháp Ðà la ni. Những gì là bốn?

1.        Pháp các hành bất khả tư nghì, trí ở trong đó gọi là Ðà la ni thứ nhất.

2.        Pháp la trách hữu vi bất khả tư nghì, trí ở trong đó gọi là Ðà la ni thứ hai.

3.        Pháp phiền não bất khả tư nghì, trí ở trong đó gọi là Ðà la ni thứ ba.

4.        Pháp thanh tịnh bất khả tư nghì, trí ở trong đó gọi là Ðà la ni thứ tư.

Này đồng tử! Ðó là bốn loại Ðà la ni bất khả tư nghì, cùng với sự diễn thuyết cũng bất khả tư nghì, nói không sao hết.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại tương ưng Ðà la ni. Những gì là bốn?

1.        Tương ưng các hành bất khả tư nghì, trí ở trong đó gọi là Ðà la ni thứ nhất.

2.        Tương ưng sự la trách hữu vi bất khả tư nghì, trí ở trong đó gọi là Ðà la ni thứ hai.

3.        Tương ưng phiền não bất khả tư nghì, trí ở trong đó gọi là Ðà la ni thứ ba.

4.        Tương ưng thanh tịnh bất khả tư nghì, trí ở trong đó gọi là Ðà la ni thứ tư.

Này đồng tử! Ðó là bốn thứ Ðà la ni bất khả tư nghì, cùng với sự giảng thuyết bất khả tư nghì, nói không bao giờ hết.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát lại có bốn loại Ðà la ni môn. Những gì là bốn?

1.        Môn về các hành bất khả tư nghì, trí ở trong đó gọi là Ðà la ni thứ nhất.

2.        Môn về sự la trách hữu vi bất khả tư nghì, trí ở trong đó gọi là Ðà la ni thứ hai.

3.        Môn về phiền não bất khả tư nghì, trí ở trong đó gọi là Ðà la ni thứ ba.

4.        Môn về thanh tịnh bất khả tư nghì, trí ở trong đó gọi là Ðà la ni thứ tư.

Này đồng tử! Ðó là bốn loại Ðà la ni môn bất khả tư nghì, và sự diễn thuyết cũng bất khả tư nghì, nói không bao giờ hết, cho đến trí đoạn trừ vô minh, đều có bốn loại Ðà la ni, bất khả tư nghì, cùng với sự diễn thuyết cũng bất khả tư nghì, nói không bao giờ hết, giống như đã nói ở trên.

Này đồng tử! Ðà la ni này chính là trí huệ. Trí huệ như vậy có thể biết rõ tất cả các pháp, chỉ có danh tự, cho nên gọi là pháp trí vô ngại. Pháp trí như vậy, hay biết ngôn từ sai biệt của các pháp, nên gọi là Từ vô ngại, hoặc nói văn tự ấy, hoặc hiển thị, hoặc thi thiết, hoặc thứ lớp không đoạn, hoặc khai hiểu, hoặc rộng phân biệt, hoặc khai thị làm cho đơn giản, hoặc bình đẳng chỉ khắp, lời lẽ không bị nuốt, không rít rắm, không ú ớ, không khiếp nhược, lời nói không đắm trước ngôn từ phóng khoáng, vượt trên sự phóng khoáng, gọi là nhạo thuyết vô ngại

Bấy giờ đức Thế Tôn liền nói bài kệ:

Lời tiếng đã nói ra

Phát thanh cũng như vậy

Như sự xuất âm thanh

Trí Phật cũng như vậy

Tất cả trí chư Phật

Tiếng nói ra cũng thế

Sự thi thiết như vậy

Ánh sáng tiếng cũng thế

Ánh sáng tiếng như vậy

Tên giới cũng như thế

Danh tự giới như thế

Tên Phật cũng như thế

Danh hiệu Phật như thế

Công đức Phật cũng vậy

Ta biết một chúng sanh

Biết họ bao tên gọi

Vô lượng ngữ ngôn Phật

Trước ta đã tuyên thuyết

Tên giới cùng tên Phật

Tên chúng sanh cũng vậy

Hữu vi nhiều tai hoạn

Ðức Niết bàn cũng thế

Phật lợi ích như vậy

Thí dụ để hiển thị

Một sợi lông đạo sư

Phát ánh sáng cũng vậy

Tất cả các chúng sanh

Danh hiệu và tín dục

Như Lai vượt trên chúng

Với tiếng, thân thuyết pháp

Tên tất cả chúng sanh

Hiển thị một chúng sanh

Như vậy tên một người

Hiển thị các chúng sanh

Tất cả bình đẳng nhập

Chánh giác dạy như vậy.

Nói vô lượng danh tự

Vì các Bồ tát vậy

Nay ta vì sao hay

Nói ức vô số kinh

Thọ trì kinh điển này

Hiển thị không khiếp nhược

Với chúng vô ngại biện

Diễn thuyết ức kinh điển

Như hư không vô biên

Biện tài cũng như vậy

Công đức Bồ tát này

Thanh tịnh dẫn chúng sanh

Thọ trì kinh điển này

Thành được trí vô tận

Luôn luôn hiển thị nói

Với pháp hay tín thọ

Họ tăng trưởng trí huệ

Giống như cây núi Tuyết.

Này đồng tử! Bồ tát này hành pháp vô ngại, đối với pháp, thấy pháp nên được an trụ.

Này đồng tử! Sao gọi là Bồ tát ma ha tát hành pháp vô ngại, đối với pháp, thấy pháp nên được an trụ?

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát này biết sắc của năm không khác với sắc, nên nói pháp, biết chẳng phải sắc, chẳng khác sắc mà hay tu hành, biết chẳng phải sắc, chẳng khác sắc mà cầu Bồ đề, biết chẳng phải sắc, chẳng khác sắc nên giáo hóa chúng sanh, biết chẳng phải sắc, chẳng khác sắc mà thấy Như Lai, chỉ không hoại nơi sắc mà thấy Như Lai. Chẳng phải khác sắc, chẳng phải khác tánh sắc mà thấy Như Lai, sắc và tánh sắc cùng với Như Lai bằng nhau, không có hai. Nếu ai có thể thấy các pháp như vậy, gọi là hành pháp vô ngại, thức, tưởng, thọ, hành cũng lại như vậy. Bấy giờ đức Thế Tôn liền nói bài kệ:

Nhờ sắc hiển Bồ đề

Nhờ Bồ đề hiển sắc

Thì không có tương tợ

Tối thắng đã nói rõ

Ngài nói sắc tướng thô

Tánh sắc rất thâm áo

Sắc ngang với Bồ đề

Sai biệt không thể được

Như Niết bàn thậm thâm

Nhờ tiếng mà tuyên thuyết

Âm thanh và lời nói

Cả hai đều không được

Như vậy trong pháp không

Niết bàn không thể được

Nói năng cũng như vậy

Âm thanh và lời nói

Cả hai không thể được

Trong pháp không như vậy

Niết bàn không thể được

Nói Niết bàn tịch diệt

Tịch diệt không thể được

Tất cả pháp không sanh

Như trước sau cũng vậy

Thể tánh tất cả pháp

Niết bàn cùng tương tợ

Người biết chơn xuất gia

Cùng tương ưng Phật pháp

Nếu thấy sắc thân Phật

Nói đã thấy Như Lai

Thân ta chẳng sắc tướng

Không thể thấy ngài được

Biết được tự tánh sắc

Sắc tướng ấy như vậy

Ai biết được tánh sắc

Là hiển thị thân lớn

Các ngủ ấm như vậy

Ta đã biết tướng mạo

Ðạt tự thể tánh pháp

An trụ nơi pháp thân

An trụ pháp thân rồi

Thuyết pháp cho chúng sanh

Pháp vi diệu Như Lai

Không thể dùng lời nói

Lý sâu không thể biết

Nghe bậc chánh giác nói

Chỉ âm thanh ngôn ngữ

Ta đã được sơ quả

Nếu trừ tất cả tưởng

Xa lìa việc hý luận

Nếu ai hay biết “không”

Liền biết được sắc tướng

Không có khác, không thuyết

Riêng có tự tánh sắc

Nếu ai biết được sắc

Thì có thể biết “Không”

Nếu ai ngộ được “Không”

Thì biết được tịch diệt

Nếu ai biết được sắc

Là sắc tướng như vậy

Không bị ức ma loạn

Thối động quả Bồ đề

Ai không biết đạo này

Ðắm trước nên thối bước

Phi vật thủ vật tưởng

Vật giữ, chẳng phải vật

Vì dối, gần tài lợi

Ở trong pháp bị mất

Chẳng quả, giữ tưởng quả

Ðánh mất lợi Sa môn

Giải đãi, ít tinh tấn

Mà không trụ giới tụ

Không đúng người hành pháp

Gọi đó, Phật chẳng nói

Hoặc lại có người nói:

Tôi hành nơi Bồ đề

Người không huệ, khó dạy

Chẳng cung kính lẫn nhau

Mong cầu danh tiếng tốt

Không khéo trụ giới cấm

Mãi nghĩ lúc nào được

Danh tiếng lan khắp noi

Chỉ vì cầu lợi dưỡng

Tụ tập thật nhiều người

Ngạo mạn, cùng phóng dật

Chuyên tâm tìm cầu lợi

Ưa sống nhà bạch y

Vì cung kính lợi dưỡng

Tạo chùa và tháp miếu.

Họ đều vì danh lợi

Dựa vào tâm thủ trước

Thường thèm khát ái dục

Chuyên tạo nghiệp thế tục

Sống trong cảnh giới ma,

Nói với người bạch y:

“Ái dục như lửa cháy”

Nếu vào nhà thế tục

Thường ô uế người nữ

Bạch y đối người này

Thường nghĩ là Ðại sư

Rình mò việc người chồng

Cùng phụ nữ nhiễm hợp

Nhà ấy dùng đồ ngon

Cung cấp Tỳ kheo này

Lại ở chỗ vợ người

Tưởng như vợ của mình

Bạch y ở chỗ vợ

Còn không sanh ganh ghét

Mà tỳ kheo xuất gia

Sanh ganh ghét vợ người

Người tục ở nhà mình

Khéo gìn giữ năm giới

Huống đã được xuất gia

Bỏ tất cả giới cấm

Trống, đủ các âm nhạc

Dùng để cúng dường ta

Là cúng dường tối thắng

Mạt thế cũng khó thành

Tự phá các cấm giới

Thấy người trì giới luật

Nói với người thế gian

Người ấy nào khác ta

Nghe khen người giữ giới,

Phá giới, làm việc ác

Nghe nói chơn Phật pháp

Bảo: chẳng phải Phật nói

Tâm không có hổ thẹn

Ðánh mất của Sa môn

Nếu khuyên lời chân thật

Bài báng lời ta nói

Giới không được trọn vẹn

Vứt bỏ đạo giáo ta

Hủy báng nơi chánh pháp

Ngục A Tỳ là nhà

Ta chưa từng thấy nghe

Tu tập hạnh như vậy

Ngu si sống kẻ ác

Hay đạt được trí Phật

Các người dèm pha ấy

Nhiều quanh co dối trá

Ta biết rõ người ấy

Trí biết hằng không dứt

Nếu ta trong một kiếp

Nói các lỗi lầm họ

Tự cho là Bồ tát

Chỉ nói được phần nhỏ

Ðồng tử! Ngươi nên biết

Ác nào họ cũng làm

Về sau đời mạt thế

Cẩn thận chớ làm bạn

Dùng tâm không loạn, trược

Tiếp dẫn cùng nói chuyện

Vâng thờ mà cúng dường

Vì để cầu Phật đạo

Nên hỏi sự buồn lo.

Nếu là bậc Kỳ Túc

Nên cúng dường cung kính

Ðầu mặt lạy dưới chân

Chớ xem lỗi của người

Họ sẽ đến đạo tràng

Chớ sanh ý sân hận

Thường khởi tâm từ bi

Nếu thấy lỗi vị ấy

Ðừng đối mặt nói lỗi

Thường nghĩ việc đã làm

Sẽ được quả như thế

Nếu ở chỗ trẻ già

Lúc nói thường mỉm cười

Phát ngôn, trước thăm hỏi

Diệt trừ tâm ngạo mạn

Y phục và ẩm thực

Thường đem dâng cúng dường

Làm tâm thí như vậy

Tất cả sẽ thành Phật

Nếu bậc trưởng túc hỏi

Vì mong cầu pháp thí

Trước nên nói như vầy:

“Tôi học tập ít ỏi”

Rồi lại nói như vầy:

Các ngài bậc trí huệ

Ở trước bậc đại nhân

Tôi đâu dám tuyên thuyết

Khi nói chớ vội vàng

Xem pháp khí hay không

Ðã thấy căn khí rồi

Không hỏi cũng cứ nói

Nếu ở trong đại chúng

Thấy người phá giới cấm

Chớ khen đức trì giới

Nên khen hạnh bố thí

Nếu thấy người thiểu dục

Cùng trì giới tương ưng

Nên khởi tâm đại từ

Khen thiểu dục trì giới

Nếu phá ít cấm giới

Người trì tịnh giới nhiều

Ðược bè bạn tối thắng

Liền khen ngợi trì giới

Trước quán sát đại chúng

Ðều ưa các pháp lành

Có bao nhiêu thiện pháp

Nên khen ngợi trì giới

Trước quán sát đại chúng

Ðều ưa các pháp lành

Có bao nhiêu thiện pháp

Nên khen ngợi tất cả

Thí, Giới, Ða văn, nhẫn

Tinh tấn và thiểu dục

Tri túc, hạnh viễn ly

Hiển thị pháp như vậy

Tán thán pháp như vậy

Nói rõ đạo thế tục

Các việc không xót thương

Lòng từ chớ sân hận

Ở chỗ không thiền lạc

Xa lìa chúng huyên náo

Ngươi nên khen đức ấy

Tên gọi môn tổng trì

Thường thích chỗ không nhàn

Chớ chuyên làm nghiệp thí

Một lòng tu an tọa

Chớ bảo giới tối thắng

Ðã trụ tịnh giới rồi

Hay tập giữ đa văn

Vì cầu Tam muội này

Thường cúng dường xá lợi

Hay dùng lọng tràng phan

Vòng hoa, hương xoa, bột

Vì cầu tịch định này

Nên cúng dường chư Phật

Dùng kỹ nhạc tuyệt diệu

Ca hay cùng hòa tấu

Ðể cúng xá lợi Phật

Tâm dũng kiện oai mãnh

Tất cả các vòng hoa

Tất cả hương, y phục

Ðều đem cúng dường Phật

Ðể cầu trí Phật vậy

Chúng sanh các phước phần

Bình đẳng thí tất cả

Ðể cầu trí vô ngại

Là chư Phật vô thượng

Ta từng ở trước Phật

Ðặt bày cúng vô số

Dùng tâm không thiên lệch

Ðể cầu tịch định này

Phật ra đời khó gặp

Ðược thân người cũng khó

Tín Phật pháp cũng khó

Xuất gia đủ giới khó

Nay ngươi được gặp Phật

Ðã phát tâm Bồ Ðề

Chớ bỏ nguyện kiên cố

An trụ nơi hạnh lành

Nếu thọ trì kinh này

Vào thời sau mạt thế

Mau được vô ngại biện

Thọ trì không quên mất

Nếu hay giữ một kệ

Phước tụ khó nghĩ nghì

Huống lại thọ trì hết

Như nghĩa thọ đầy đủ

Chúng sanh đều thành Phật

Dũng mãnh đều cúng dường

Cung kính và tôn trọng

Hết số kiếp chúng sanh

Nếu ở Tam muội này

Hay thọ trì một kệ

So với công đức trước

Mười sáu không bằng một

Ta biết trí huệ Phật

Lợi ích, bất tư nghì

Thọ trì Tam muội này

Tất cả Phật đã làm.

KINH NGUYỆT ÐĂNG TAM MUỘI

Hết quyển 5

--- o0o ---

QUYỂN 06

Bấy giờ đức Phật lại bảo đồng tử Nguyệt Quang:

–Bồ tát ma ha tát nên thành tựu phương tiện quyền xảo. Này đồng tử! Sao gọi là Bồ tát ma ha tát thành tựu phương tiện thiện xảo?

–Này đồng tử! Ðó là Bồ tát ma ha tát đối với tất cả chúng sanh nên khởi tưởng thân quyến. Các chúng sanh này có bao nhiêu điều thiện thì sanh tâm tùy hỷ. Ngày đêm sáu thời, đối với phước đức của họ nên sanh tâm tùy hỷ. Nhờ nhất thiết trí, duyên nhất thiết trí nên tâm đối với tất cả chúng sanh, sanh ra phước đức.

Vị Bồ tát này nhờ thiện căn này nên mau được Tam muội ấy, thành A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề.

Bấy giờ đức Phật liền nói bài kệ:

Xem các chúng sanh là thân quyến

Nếu có tất cả các phước đức

Ngày đêm sáu thời với việc thiện

Thường hay khởi tâm tùy hỷ họ

Ta tùy hỷ thọ trì giới tịnh

Cho đến mạng chung không làm ác

Bồ tát đầy đủ thanh tịnh tín

Bao nhiêu phước đức đều tùy hỷ

Tùy hỷ hay thờ kính Như Lai

Vì cầu Vô thượng Bồ đề vậy

Tùy hỷ họ không có ngã kiến

Không chúng sanh kiến và thọ mạng

Tùy hỷ hay không các ác kiến

Nghe pháp thắng không thêm yêu thích

Ở trong Phật pháp sanh tùy hỷ

Ðược xuất gia rồi thọ cụ giới

Ít muốn, biết đủ, sống giữa rừng

Ôm lòng từ mẫn như cây kiếm

Tùy hỷ độc nhất, không bạn lữ

Ở rừng giống như đao trong vỏ

Tinh mạng thường hay ít mong cầu

Không có lừa dối với bạn thân

Tùy hỷ nơi tịnh, lìa hôn náo

Không có ái luyến với thân thuộc

Ở trong Tam giới thường sợ hãi

Du hành thế gian không nhiễm trước

Tùy hỷ xa lìa người hý luận

Nhàm chán tất cả sự sanh tử

Không có tranh cãi, hàng tịch tịnh

Ðược Tam muội này đâu có khó

Tùy hỷ hay biết người thiện, ác

Thường lìa tất cả việc tranh luận

Ði đến rừng cây chỗ không nhàn

Cầu Thánh giải thoát, chơn Phật tử

Tùy hỷ thường ở chỗ không nhàn

Không tự khen mình, chê kẻ khác

Tùy hỷ ưa thích sự công đức

Ở trong Phật pháp không phóng dật

Nếu có các công đức trợ đạo

Nhờ không phóng dật làm căn bản

Nếu có Bồ tát lìa phóng dật

Ðược Tam muội này sẽ không khó

Ðược gặp phật pháp tạng thứ nhất

Và được xuất gia tạng thứ hai

Tịnh tín không uế, tạng thứ ba

Ðược Tam muội này tạng thứ tư

Nghe nơi cảnh giới Phật Ðại Không

Nghe không hủy báng là Thắng Tạng

Nếu được biện tài là đắc tạng

Ðược Tam muội này cũng Thắng Tạng

Ta đã nói họ các thiện pháp

Là Giới, văn, xả và Nhẫn nhục

Nhờ không phóng dật làm căn bản

Phật nói đó là Tạng Tối Thắng

Nếu có Bồ tát không phóng dật

Liền được đầy đủ các biện tài

Với trí huệ Phật, không nghi hoặc

Ðược Tam muội này sẽ không khó.

Này đồng tử! Vì nghĩa này cho nên ngươi phải trụ nơi hạnh không phóng ật. Các Bồ tát này nên tu học. Vì sao vậy? Vì người không phóng dật sẽ chứng được A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề, huống gì Tam muội này.

–Này đồng tử! Vì sao Bồ tát trụ không phóng dật?

–Này đồng tử! Bồ tát này thành tựu tụ Thiện Tịnh Giới.

–Này đồng tử! Vì sao thành tựu tụ Thiện Tịnh Giới?

–Này đồng tử! Bồ tát này không bỏ tâm Nhất thiết trí, học sáu ba la mật.

Này đồng tử! Nếu Bồ tát không bỏ tâm Nhất thiết trí, hành sáu ba la mật sẽ được các lợi ích. Ngươi hãy lắng nghe. Ta sẽ nói cho.

Này đồng tử! Bồ tát tin thích Bố thí ba la mật, được mười lợi ích. Những gì là mười?

1.        Hàng phục phiền não keo kiết.

2.        Tu tập tâm xả liên tục

3.        Cùng với chúng sanh đồng hưởng tài sản và của cải, nhiếp thọ kiên cố cho đến diệt độ.

4.        Sanh nhà giàu có.

5.        Dù sanh ở đâu vẫn có tâm thí.

6.        Thường được bốn chúng yêu thích.

7.        Ðối với bốn chúng không khiếp, không sợ.

8.        Tiếng tốt lan khắp mọi nơi.

9.        Tay chân mềm mại, lòng bàn chân bằng phẳng.

10.     Cho đến cây đạo (thành đạo) không lìa thiện tri thức. Là đệ tử Thanh văn, Bồ tát của Phật.

Này đồng tử! Ðó là Bồ tát tin thích Bố thí được mười thứ lợi ích.

Bấy giờ đức Thế Tôn liền nói bài kệ:

Hàn phục sự keo kiết

Tăng trưởng tâm bố thí

Giữ tâm thí kiên cố

Sanh vào nhà giàu có

Ngay tại chỗ sanh ra

Hay phát khởi tâm xả

Bỏ nhà đi xuất gia.

Các chúng sanh yêu thích

Nếu vào trong đại chúng

Không sợ không khiếp nhược

Tiếng tốt lan khắp nơi

Thành ấp đến tụ lạc

Tay chân thường mềm mại

Thành tựu tướng đầy đủ

Gặp được Thiện tri thức

Thanh văn, Bồ tát, Phật

Thường ôm lòng huệ thí

Chưa bao giờ tiếc lẫn

Ðược chúng sanh kính yêu

Ðó là bỏ lợi dưỡng

Sanh vào nhà giàu có

Tâm thường ưa bố thí

Nhiếp thọ xả kiên cố

Ðó là lợi việc thí

Ở trong các đại chúng

Tiếng tốt lan khắp nơi

Tay chân đẹp mềm mại

Là lợi sự thích thí

Ðược gặp thiên tri thức

Là phật và Bồ tát

Thấy rồi đến cúng dường

Là lợi sự bố thí.

Này đồng tử! Bồ tát tịnh Giới có mười thứ lợi ích. Những gì là mười?

1.        Ðầy đủ nhất thiết trí.

2.        Học theo những điều chư Phật đã học.

3.        Không bị người trí hủy báng.

4.        Không thối lui thệ nguyện.

5.        An trụ tu hành.

6.        Vất bỏ sanh tử.

7.        Ưa thích Niết bàn.

8.        Ðược tâm không trói buộc.

9.        Ðược thắng Tam muội.

10.     Không thiếu tài sản tín tâm.

Ðó là mười loại lợi ích của tịnh giới.

Bấy giờ đức Thế Tôn liền nói bài kệ:

Ðầy đủ Nhất thiết trí

Như Phật đã tu học

Người trí huệ không chê

Thường không có sợ hãi

Thệ nguyện không thối chuyển

Hay an trụ Thắng hạnh

Tránh khỏi chỗ sanh tử

Ưa thích đến Niết bàn

An trụ không chướng ngại

Mau được thấy Tam muội

Trụ nơi tịnh giới tụ

Xa lìa sự bần cùng

Trong trí hằng thanh tịnh

Tu tập điều Phật học

Không bị Thánh la quở

Nhờ giới thanh tịnh vậy

Người trí thề không lui

Dũng mãnh trụ Thiện hạnh

Thấy đời các thứ lỗi

Tránh đời đến diệt đạo

Trong tâm không chướng ngại

Nhờ sức trụ tịnh giới

Mau được định, lìa não

Ðó là lợi tịnh giới.

Này đồng tử! Bồ tát trụ nơi Từ nhẫn có mười thứ lợi ích. Những gì là mười?

1.        Lửa không thể đốt.

2.        Dao không thể cắt.

3.        Ðộc không thể trúng.

4.        Nước không thể trôi.

5.        Ðược phi nhân che chở.

6.        Ðược thân tướng trang nghiêm.

7.        Ðóng kín các ác đạo.

8.        Tùy theo sự ưa thích, sanh nơi Phạm thiên.

9.        Ngày đêm thường an ổn.

10.     Thân thể luôn luôn hỷ lạc.

Này đồng tử! Ðó là Bồ tát thành tựu mười thứ lợi ích của Từ nhẫn.

Bấy giờ đức Thế Tôn liền nói bài kệ:

Người này lửa không đốt

Dao gậy không tổn thương

Thuốc độc không thể trúng

Nước lớn không thể trôi

Phi nhân thường hộ vệ

Ðủ ba hai tướng tốt

Ðóng kín các ác đạo

Ðều là lợi Từ nhẫn

Ðế thích và Phạm thiên

Muốn được đâu có khó

Thường ở chỗ an lạc

Hoan hỷ khó nghĩ bàn

Dao, gậy, lửa không hại

Nước cuốn cũng chẳng sao

Thiên Long, Dạ xoa giúp

Nhẫn nhục được lợi này

Thân ba hai tướng tốt

Không sợ nơi ác đạo

Chết được sanh Phạm thiên

Ngày đêm thường an ổn

Toàn thân được vui vẻ

Với chúng, thân thanh tịnh

Không có các chướng nạn.

Này đồng tử! Bồ tát tinh tấn có mười thứ lợi ích. Những gì là mười?

1.        Người khác không thể chiết phục.

2.        Ðược Phật nhiếp thọ

3.        Ðược phi nhân hộ vệ.

4.        Nghe pháp không quen.

5.        Ðiều chưa nghe được nghe.

6.        Tăng trưởng biện tài.

7.        Ðược tánh Tam muội.

8.        Ít bệnh ít não.

9.        Ở đâu cũng được ăn uống, ăn xong tiêu hóa tốt.

10.     Như hoa ưu bát la hiếm có.

Này đồng tử! Ðó là mười thứ lợi ích của sự tinh tấn.

Bấy giờ đức Thế Tôn liền nói bài kệ:

Thành tựu khó chiết phục

Trong tâm không hối nhiệt

Ðược phi nhân hộ vệ

Thường xem thấy chư Phật

Tăng trưởng thắng biện tài

Ðạt đến trí vô tận

Ðạt được Thánh Tam muội

Không còn các bệnh não

Ăn uống các ẩm thực

Vào bụng tiêu hóa tốt

Như hoa sen dưới nước

Cứ tăng trưởng dần dần

Như vậy pháp được nghe

Nghe rồi được tăng trưởng

Hằng đêm hằng nhớ nghĩ

Không bao giờ bỏ qua

Như Lai siêng dõng mãnh

Nhiều kiếp luôn tinh tấn

Hàng phục chúng ma quân

Chứng đạo, trừ lo sợ

Bồ tát cứu các cõi

Không luyến tiếc thân mạng

Tinh tấn khởi Pháp tạng

Ta hiển bày đức ấy

Tinh tấn khó hàng phục

Ðược chư Phật nhiếp thọ

Nếu ai được lợi này

Sẽ mau được chứng đạo

Không quên mất điều nghe

Ðược nghe điều chưa nghe

Tăng trưởng sức biện tài

Gọi là lợi tinh tấn

Mau được Tam muội này

Không có các bệnh não

Tùy theo sự ăn uống

Tiêu hóa được an lạc

Ngày đêm tăng thiện pháp

Thường siêng không giải đãi

Sẽ mau được Bồ đề

Nhờ vững tâm tinh tấn.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát tương ưng với thiền có mười thứ lợi ích. Những gì là mười?

1.        An trụ nghi thức.

2.        Thực hành cảnh giới Từ.

3.        Không có các nhiệt não.

4.        Thủ hộ các căn.

5.        Ðược hỷ lạc vô tham.

6.        Xa lìa ái dục.

7.        Tu thiền bất không.

8.        Giải thoát lưới ma.

9.        An trụ cảnh Phật.

10.     Hoàn toàn giải thoát.

Này đồng tử! Ðó là Bồ tát tương ưng với thiền định có mười thứ lợi ích.

Bấy giờ đức Thế Tôn nói bài kệ:

Họ không sống phi pháp

An trụ nơi nghi thức

Du hành cảnh phương tiện

Xa lìa phi cảnh giới

Trong tâm không nóng bức

Khéo điều phục các căn

Thọ thiền định Thắng lạc

An tọa lìa các duyên

Xa lìa dục khát ái

Ăn món ăn thiền định

Giải thoát cảnh giới ma

An chỉ hành xứ phật

Thích sống giữa rừng cây

Cho là phương tiện tốt

Ta giải thoát chơn thật

Diệt trừ các khổ não

An tâm, pháp thanh tịnh

Xa lìa không nghi thức

Trụ cảnh, lìa phi cảnh

Sống Thiền được lợi này

Tâm không sanh nóng bức

Chứng Thánh lạc vô thực

Thân tâm thường mát mẻ

Là lợi tương ưng thiền

Xử không, căn vắng lặng

Trong tâm lìa tạp loạn.

Ðạt được thiện hơn người

Nhờ phương tiện lìa dục

Tâm không dục nhiễm tạp

Thường xa cảnh giới ma

An chỉ hành xứ Phật

Họ hoàn toàn giải thoát.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát thực hành Bát nhã ba la mật, có mười thứ lợi ích. Những gì là mười?

1.        Tất cả đều xả, không giữ tưởng thí.

2.        Trì giới không thiếu sót, nhưng không chấp mê.

3.        Trụ nơi sức nhẫn, nhưng không trụ tưởng chúng sanh.

4.        Thực hành tinh tấn, nhưng lìa thân tâm.

5.        Tu thiền nhưng không chỗ trụ.

6.        Ma vương Ba tuần không thể nhiễu loạn.

7.        Ðối với ngôn luận người khác, tâm không lay động.

8.        Hay ra khỏi biển sanh tử.

9.        Ðối với chúng sanh, tăng khởi lòng thương.

10.     Không thích đạo Thanh văn, Bích chi Phật.

Này đồng tử! Ðó là Bồ tát thực hành Bát nhã ba la mật, thành tựu mười thứ lợi ích như vậy.

Bấy giờ đức Thế Tôn liền nói bài kệ:

Dũng mãnh bỏ tất cả

Nhưng không chấp tưởng thí

Hộ trì giới không khuyết

Cũng không có câu nệ

Trí huệ, tu nhẫn nhục

Nhưng không thấy chúng sanh

Dũng mãnh siêng tinh tấn

Xa lìa nơi thân tâm

Tu tập thắng Thiền định

Không nương vào ba cõi

Chế ngự các ma mị

Công đức của tín huệ

Ðối với các ngoại đạo

Trong tâm không lay động

Ðến tận cùng sanh tử

Công năng của tín huệ

Với chỗ các chúng sanh

Thường khởi tâm đại bi

Bạc Thánh Văn, Duyên Giác

Tâm chưa từng ưa thích

Với xả tâm không chấp

Trì giới cũng không thủ

Nhẫn nhục lìa tưởng sanh

Là công năng tín huệ

Ngôn luận người, không động

Ðạt tận cùng sanh tử

Thương chúng sanh vô hạn

Là công năng tín huệ

Ðạo Thanh Văn, Duyên Giác

Không khởi tâm ưa thích

Là công đức học Phật

Là công năng tín huệ

Này đồng tử! Bồ tát Ða Văn có mười thứ lợi ích. Những gì là mười?

1.        Biết sự trợ giúp của phiền não.

2.        Biết sự trợ lực của thanh tịnh.

3.        Xa lìa nghi hoặc.

4.        Sự thấy ngay thẳng.

5.        Xa lìa phi đạo.

6.        An trụ đường chánh.

7.        Mở cửa cam lồ.

8.        Gần Bồ Ðề Phật.

9.        Làm ánh sáng cho các chúng sanh.

10.     Không sợ ác đạo.

Này đồng tử! Ðó là mười thứ lợi ích của Ða văn.

Bấy giờ đức Thế Tôn liền nói bài kệ:

Ðồng tử! Ðây mười lợi

Chỉ rõ nơi Ða văn

Là Chư Phật Thế Tôn

Ðã hiểu biết như thật

Phiền não và thanh tịnh

Thật tri hai trợ lực

Hay vứt bỏ phiền não

An trụ trong thanh tịnh

Trí huệ trừ nghi hoặc

Thấy tâm họ chánh trực

Thường xa lìa ác đạo

Dừng chân nơi đường chánh

Khai mở cửa cam lồ

Gần nơi Bồ Ðề Phật

Làm ánh sáng chúng sanh

Mà không sợ ác đạo

Biết các phiền não giúp

Và thanh tịnh hỗ trợ

Dũng mãnh lìa phiền não

Nương vào pháp thanh tịnh

Trừ các thứ nghi hoặc

Làm người khác chánh kiến

Vất bỏ đường hiểm ác

Ða văn trụ đường Thiện

Hay mở cửa cam lồ

Kiên cố gần Bồ Ðề

Như ánh sáng chúng sanh

Mãi không sợ ác đạo.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát thực hành pháp thí có mười thứ lợi ích. Những gì là mười?

1.        Vất bỏ việc ác.

2.        Hay làm việc thiện.

3.        Trụ pháp thiện nhân.

4.        Thanh tịnh cõi Phật.

5.        Ði đến đạo tràng.

6.        Bỏ việc tham ái.

7.        Hàng phục phiền não.

8.        Ðối với chúng sanh thí phần phước đức.

9.        Tu tập tâm từ đối với các chúng sanh.

10.     Thấy pháp, được sự hỷ lạc.

Này đồng tử! Ðó là Bồ tát thực hành pháp thí có mười thứ lợi ích.

Bấy giờ đức Thế Tôn liền nói bài kệ:

Thực hành thí tối thắng

Với pháp không thương tiếc

Có được mười thứ lợi

Ðạo sư đã nói rõ

Vứt bỏ các việc ác

Thường thực hành nghiệp thiện

An trụ pháp thiện nhân

Tâm tu hành Bố Thí

Hay tịnh các cõi Phật

Như Ðức Phật đã nói

Vất bỏ tất cả việc

Tu học với pháp vương

Hàng phục các phiền não

Họ được đạo không khó

Lòng từ cho chúng sanh

Tất cả phần phước đức

Không khởi kết ganh ghét

Ðược niềm vui hơn người

Bậc trí lìa việc ác

Dũng mãnh làm việc thiện

Trụ pháp thiện trượng phu

Bậc pháp thí đạt được

Thanh tịnh quốc độ Phật

Hổ trợ đạo thiện pháp

Ði gần đến đạo tràng

Ðó là lợi pháp thí

Với việc không tham ghét

Hay rõ việc tư tưởng

Giải thoát các chấp trước

Việc ái không chướng ngại

Bậc trí phát tâm này

Khiến chúng sanh có phước

Lòng từ không ganh ghét

Ðược vui trong thiện pháp.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát, an trụ nơi không, được mười thứ lợi ích. Những gì là mười?

1.        Ðứng nơi chỗ Phật đứng.

2.        Tu thiền không chấp trước.

3.        Không thích tất cả sự thọ sanh.

4.        Ðối với giới không thủ (chấp)

5.        Không hủy báng hiền thánh

6.        Không tranh cãi đối với tất cả chúng sanh.

7.        Không làm việc chúng sanh.

8.        Trụ vào sự xa lìa tất cả việc ác.

9.        Không hủy báng chư Phật.

10.     Nhiếp thủ tất cả pháp bạch tinh.

Này đồng tử! Ðó là Bồ tát ma ha tát an trụ vào Không nên được mười thứ lợi ích.

Bấy giờ đức Thế Tôn liền nói bài kệ:

Chỗ trụ bậc Thiên nhân

Là đạo sư thế nhân

Dũng mãnh hay an trụ

Ðó là không thọ mạng

Ðạt được vui thiền định

Thế gian, không đắm trước

Tâm không mong thọ sanh

Nhờ biết được pháp tánh

Với giới nếu không chấp

Thành tựu giới vô lậu

Không sanh trong ác đạo

Thường an trụ giòng Thánh

Trụ nơi không đấu tranh

Rất nhu nhuyến thế gian

Biết rõ tất cả việc

Ðúng thể tánh như thật

Cho đến bỏ thân mạng

Không bài báng Như Lai

Quyết định nơi không pháp

Thân chúng không sợ hãi

Thân tất cả thế gian

Phật đạo khó nghĩ bàn

Hay giữ nơi Phật đạo

Không nghi ngờ pháp Không

Là chỗ Nhân Tôn trụ

Không phải chỗ ngoại đạo

Không nương thiền định lạc

Không chúng sanh, thọ mạng

Chưa bao giờ đừng nghỉ

Không y vào thiền lạc

Biết pháp không thọ mạng

Luôn có tâm vô nguyện

Khéo biết tự tánh pháp

Không nương các phiền não

Tin Thích Phật Thắng Nhân

Tâm chưa từng chấp trước

Thường không có đấu tranh

Xem việc, tu xả ly

An trụ đạo chánh giác

Hay giữ pháp Như Lai

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát trụ nơi an tọa có mười thứ lợi ích. Những gì là mười?

1.        Tâm không ô trược.

2.        Trụ nơi không phóng dật.

3.        Ðược chư Phật thương nhớ.

4.        Tin giác hạnh chơn chánh.

5.        Không nghi trí Phật.

6.        Biết ân.

7.        Không hủy báng chánh pháp.

8.        Khéo hay phòng hộ giới cấm.

9.        Ðạt đến địa vị điều phục.

10.     Chứng bốn vô ngại.

Này đồng tử! Ðó là Bồ tát ma ha tát trụ nơi an tọa có mười thứ lợi ích.

Bấy giờ đức Thế Tôn liền nói bài kệ:

Trong tâm không uế, loạn

Xa lìa các phóng dật

Giữ hạnh không phóng dật

Cảnh giới của an tọa

Niệm sáng chiếu soi đời

Tăng trưởng sự tin thích

Trí Phật khó nghĩ bàn

Phương tiện không nghi hoặc

Hay biết ân Chư Phật

Không bài báng chánh pháp

An trụ Thiện Luật nghi

Ðạt đến sự điều phục

Ðược biện tài vô ngại

Thích sống ở giữa rừng,

Bỏ lợi dưỡng cung kính

Cảnh giới của an tọa,

Tâm họ không uế, loạn

Chưa bao giờ phóng dật

Kẻ trí thường cẩn thận

Ðó là lợi tịch tịnh,

Vô úy, thường ái niệm

Tin nơi việc Phật làm

Không nghi ngờ trí Phật

Ðó là lợi tịch tịnh

Thường nhớ ơn Như Lai

Không bài báng chánh pháp

Trụ phương tiện Luật nghi

Ðó là lợi tịch tịnh.

Họ đã được điều phục

Mau chứng vô ngại biện

Diễn thuyết trăm ngàn kinh

Thường hành không trì trệ

Mau được Bồ Ðề Phật

Hộ trì các Phật pháp

Hàng phục các tà luận

Rộng làm Bồ Ðề Phật

Bồ Tát khi mạng chung

Vãng sanh nước Cực lạc.

Phật Di Ðà thuyết pháp

Mau được nhẫn vô sanh.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát trụ nơi an tọa có mười thứ lợi ích. Những gì là mười?

1.        Thức tỉnh việc đời

2.        Xa lìa các huyên náo

3.        Không có tranh cãi

4.        Sống chỗ không phiền não

5.        Không thêm sự hữu lậu

6.        Không sanh sự tranh tụng

7.        An trụ sự yên lặng

8.        Tùy thuận giải thoát tương tục

9.        Mau chứng giải thoát

10.     Ra sức tu hành để được Tam muội.

Này đồng tử! Ðó là Bồ tát ma ha tát ưa thích sự không nhàn nên được mười thứ lợi ích.

Bấy giờ đức Thế Tôn liền nói bài kệ:

Thành tựu sự ít việc

Xa lìa các huyên náo

Thành tựu không tranh cãi

Ðộc tịnh không nhàn lợi

Trong lòng không sân não

Không tăng trưởng hữu lậu

Thường hòa, không tranh tụng

Là lợi sống không nhàn

Tâm an sống tịch diệt

Thường ưa hạnh xa lìa

Tùy thuận không hệ lụy

Mau chứng đạo giải thoát

Nơi rừng tập thiền định

Vất bỏ lỗi huyên náo

Lại không khởi tranh cãi

Là lợi sống núi rừng

Thường xa lìa hữu vi

Thế gian không ưa thích

Các lậu không tăng trưởng

Sống trong rừng có lợi

Không sanh lỗi đấu tranh

Tâm thường thích tịch tịnh

Khéo giữ thân, khẩu, ý

Trụ không có lợi này

Tùy thuận sự giải thoát

Mau được không chướng ngại

Thường ưa sống điềm tịnh

Là điều lợi không nhàn.

Này Ðồng Tử! Bồ tát ma ha tát ưa sống đầu đà, thường đi khất thực, có mười thứ lợi. Những gì là mười?

1.        Xô cờ ngã mạn

2.        Không cầu thân ái

3.        Không mong danh tiếng

4.        Ở trong giòng thánh

5.        Không dua nịnh, không lừa dối, không hiện tướng lạ lại không khích động.

6.        Không tự cao

7.        Không hủy báng người khác

8.        Ðoạn trừ yêu, giận

9.        Nếu vào nhà người, không phải vì ăn uống, nhưng vì thực hành pháp thí.

10.     Người tu hành đầu đà, nếu khi thuyết pháp được người tín thọ.

Này Ðồng Tử! Ðó gọi là Bồ tát ma ha tát thích tu hạnh đầu đà, đi khất thực, có mười thứ lợi ích.

Bấy giờ đức Thế Tôn liền nói bài kệ:

Người ấy không ngã mạn

Không mong cầu thân hữu

Lợi, suy, tâm bình đẳng

Nhờ sống hạnh đầu đà

Không hoại hạt giống Thánh

Không lừa cũng không dối

Tự thân không cống cao

Cũng không khinh khi người

Vất bỏ tâm yêu, giận

Thuyết pháp không mong cầu

Khi nói người tín thọ

Ðó là lời khất thực

Không cầu thân danh lợi

An trụ trong giòng Thánh

Ngay thẳng, không dua nịnh

Là lợi Thích Ðầu đà

Không khen mình, chê người

Ðược khen không vui mừng

Nghe chê không áo não

Là lợi vui Ðầu đà

Thí pháp không vì ăn

Vì không cầu cung kính

Lời nói, người tín thọ

Là lợi Thích Ðầu đà

Này Ðồng Tử! Bồ tát ma ha an trụ các côn đức lợi ích như vậy, ở chỗ không nhàn được thấy Phật tạng, đạt được Pháp tạng, đạt được trí tạng, được tạng trí huệ qúa khứ, vị lai, hiện tại.

Này đồng tử! Thế nào là được Phật Tạng?

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát thích hạnh viễn ly, trụ nơi không nhàn, được năm thần thông. Những gì là năm?

1.        Thiên nhãn.

2.        Thiên nhĩ.

3.        Biết tâm người khác.

4.        Biết được đời trước.

5.        Cảnh giới thần thông.

Bồ tát dùng Thiên nhãn giới, thanh tịnh hơn người thường, vô lượng vô số các đức Phật Thế Tôn ở phương Ðông. Cũng vậy, phương nam, phương Tây, phương Bắc cũng thế, bốn phương phụ, phương trên và dưới, cũng thấy vô lượng vô số chư Phật, thường được xem thấy, chưa từng xa lìa.

Này đồng tử! Ðó là Bồ tát được thấy Phật tạng.

Này đồng tử! Sao là Bồ tát ma ha tát đạt được Pháp tạng?

Này đồng tử! Ðó là đức Phật Như Lai nếu có thuyết pháp, vị Bồ tát ấy dùng Thiên nhĩ giới thanh tịnh hơn người thường thảy đều nghe được. Bồ tát này thường được nghe pháp, mà không xa lìa. Này đồng tử! Ðó là Bồ tát đạt được Pháp tạng.

Này đồng tử! Sao là Bồ tát đạt được Trí tạng?

Này đồng tử! Nhờ trí huệ này, hay giữ các pháp, đối với tất cả chúng sanh lấy tâm đại bi làm đầu, dùng tâm không si mê mà thuyết pháp, biết được pháp tạng. Này đồng tử! Ðó là Bồ tát ma ha tát đạt được Trí tạng.

Này đồng tử! Sao là Bồ tát ma ha tát đạt được Trí tạng của qúa khứ, vị lai và hiện tại?

Này đồng tử! Bồ tát này biết như thật tâm hạnh của các chúng sanh, chỉ do tâm hành thư lớp khởi lên, quán pháp tự tâm để không loạn tưởng, tu tập phương tiện, như tự tâm hành. Các loại khác cũng vậy, tùy theo sắc được thấy, tiếng được nghe, có tâm ưa thích, hay không ưa thích, đều biết như thật.

Này đồng tử! Ðó gọi là Bồ tát được Trí tạng của qúa khứ, hiện tại và vị lai.

Này đồng tử! Nay ta lược nói trụ công đức như vậy, Bồ tát ma ha tát được tất cả Phật pháp, không phải địa vị của các Thanh văn và Bích chi Phật, huống chi tất cả dị luận của ngoại đạo.

Bấy giờ đức Thế Tôn nói bài kệ:

Ta nhớ vô lượng kiếp quá khứ,

Có Phật Như Lai đại danh xưng

Hiệu là Phật oai đức Chúng Vương

Ðược các nhân thiên đến cúng dường

Mười ức Tỳ kheo đủ thần thông

Ðạt được biện tài, được tự tại.

Sống hạnh đầu đà, tâm điều phục.

Ðức Phật đầy đủ chúng như vậy

Có bảy ức sáu ngàn vạn thành

Thành ấy chu vi hai ngàn dặm

Bấy giờ thế giới Diêm phù đề

Ðược làm bằng thất bảo tối thắng

Thành ấy vi diệu rất mỹ lệ

Nhà đẹp, trăm vườn được trang nghiêm

Khu vườn rừng ấy rất trùng điệp

Thường có các thư hoa và quả

Sanh trưởng các loại rừng cây lạ

Cây xoài, Diêm phù và cây chuối

Ca ni, Chiêm ba, tất lạc xoa

Ni câu, Tất bát, các chim đậu

Tần già, Câu sí và Khổng tước

Nga vương, Xá lợi rất hoan lạc.

Các thứ tiếng chim rất kỳ lạ

Ca hót vui chơi trong trăm vườn

Như Ðề Ðầu, Lại Thắng Võ Vương

Tiếng chim Na la, Câu phong, Hạc

Lông chim đẹp muôn màu muôn vẻ.

Ở trên hoa sen, hót tiếng hay

Có các loại khác sanh bằng trứng

Hót tiếng hòa nhã làm người vui

Ðùa giỡn trong vườn tự vui chơi

Cùng nhau hoan lạc kêu gọi nhau.

Hoa Mục đa bà sư, Thâu ca

Ba lợi da đa câu la bà

Cây Ta ha ca như mây phủ

Bát đầu, Phân đà, Câu mâu đầu

Trong nước có nhiều các loại hoa

Trang điểm cho ao đẹp vi diệu

Các hoa hương lạ cùng trang sức

Khu vườn rừng ấy rất khả ái

Ở Diêm phù đề có vị vua

Hiệu: Kiên Cố Ðức, chủ loài người

Nhà vua có đủ năm trăm con

Nhu nhuyến, đoan chánh học đủ nghề

Quốc gia giàu có rất an ổn

Không có các lỗi thường hoan lạc

Mặt đất trải bằng các hương hoa

So với Thiên cung nào sai khác

Vào lúc ấy, Pháp vương Mâu Ni

Tuyên xướng, định tịch diệt như vậy

Nói các hữu đạo như mộng huyễn

Không có sanh ra và kết thúc

Thọ mạng chúng sanh bất khả đắc

Tất cả các pháp đều hư vọng

Như điện chớp chuyển hóa hư không

Lại như ngựa hoang, trăng trong nước

Không có pháp sanh diệt đời này

Cũng không có việc đến đời sau

Nghiệp đã tạo ra không hoại mất

Với các hành ... không có đoạn, thường

Không tập nơi nghiệp, không trụ hữu

Không tự tạo nghiệp đến tự thọ

Cũng không tự tác người khác thọ

Không có đến cũng không có đi.

Chúng sanh chẳng có cũng chẳng không

Không kiến thủ và ác kiến tụ

Cũng không chúng sanh và tịnh hạnh

Câu Vô sanh, tịch diệt, vô tướng

Cảnh giới Phật, công đức Như Lai

Là Ðà la ni, đấng Thập lực

Là chỗ Thắng hạnh Phật Như Lai

Toàn pháp bạch tịnh công đức tụ

Lực công đức tổng trì tối thắng.

Thần túc biến hiện sức vô biên

Sáu thông, biện tài nhờ đó có

Ðối với tự tánh chưa từng giảm

Hành cái vô hành, chẳng pháp hạnh

Trong cõi pháp này chẳng có đi

Hạnh này chẳng hành, chơn pháp hạnh.

Tánh chẳng âm thanh nhập tự tánh

Thú hướng tự tánh, Vô sở trụ

Không trụ, không y, tự tánh hành

Xa trần tịch diệt, cảnh giới Phật

Ðịnh hành thắng định, định tối thắng

Tự tánh phi hành, có chỗ trụ

Với hữu tự tánh thường tùy thuận

Vi tế khó thấy, câu bất động

Nó thường an trụ, mà bất động

Trụ không sở trụ, trụ pháp tánh

Không thể nói được trụ tự tánh

Hạnh này bất động trụ nơi pháp

Dùng âm thanh nói đạo không lời

Thể đạo âm thanh là pháp đạo

Chẳng có tiếng khác, có sở trụ

Tánh hạnh như vậy là pháp hạnh

Âm thanh nói ra, chẳng sanh hạnh

Thể tánh pháp ấy, chơn nghĩa hạnh

Dùng âm thanh nói hạnh chúng sanh.

Âm thanh chúng sanh hạnh vốn không

Văn tự trong đó không chỗ nhập

Trí huệ rộng lớn, nghĩa cũng vậy

Theo chỗ Phật khen để tu hành

Pháp lý sáng rạng, hạnh vi tế

Lìa hết trần cấu, tạng trí huệ

Nếu ai hay trụ vô đẳng đẳng

Thường rưới mưa thắng diệu pháp thí

Là đệ nhất không, đạo chơn nghĩa

Xa trần, thanh tịnh, câu thứ nhất

Tịch diệt, thắng tịnh, lìa cấu nhiễm

Không thủ phân biệt và hý luận

Là câu tịch diệt Phật đã nói

Chẳng trụ đầu, giữa và sau cùng

Chẳng có, chẳng không, chẳng nơi chốn

Ðã biết tự tánh hành như vậy.

Là pháp vô đẳng Phật đã nói

Lúc bấy giờ vua Kiên Cố Ðức

Lưỡng Túc Thế Tôn nói pháp ấy

Cùng tám mươi ức na do chúng

Hoan hỷ, tín kính đến chỗ phật

Nhà vua cúi lạy Nhân Trung Hùng

Với hết lòng tin cung kính Phật

Thọ giáo rồi lui về một chỗ

Kính tâm chiêm ngưỡng chắp hai tay

Phật biết đức vua hạnh thanh tịnh

Căn, thức tự tại được rốt ráo

Thế Tôn biết tâm vua ưa thích

Ngài nói Thắng Tam muội như vậy

Ðức vua nghe nói Ðệ Nhất Nghĩa

Liền pháp tâm tín nhạo Thánh Thiện

Vất bỏ tất cả bốn thiên hạ

Lìa vui nghĩ dục để xuất gia

Ðức vua nhờ đó đã xuất gia

Vói Phật, quyết định càng yêu thích

Tất cả mọi người Diêm phù đề

Thảy đều bỏ dục đi xuất gia

Tỳ kheo tăng, ni thích tập định

Ðồ chúng Như Lai nhiều vô lượng

Tất cả tự nhiên từ đất lên

Chư thiên đều đến để hầu hạ

Pháp phục ca sa từ cây sanh

Thanh tịnh vô cấu thật là đẹp

Cắt may, chằm vá đúng theo pháp

Là nhờ oai lực công đức Phật

Ðồng tử! Người nên xem vua ấy

Bỏ nhà xuất gia, bỏ thiên hạ

Xem ba cõi này như cái máy

Ðể cầu vui lớn đại Bồ đề.

Vào đời vị lai, thời mạt pháp

Không thể bỏ nhà nghèo hèn ấy

Gông cùm kèm kẹp khổ vô cùng

Với Thắng pháp này không niềm tin

Tuy bị phạt gông cùm, roi, gậy

Chửi mắng, hủy nhục, trăm nghìn cách

Bị vua bức bách đều nhẫn chịu

Khốn khổ bần cùng, không bỏ nhà

Tiền của thiếu thốn, thọ mạng yểu

Uổng công cay đắng không phước báo

Ngu si không học các nghề nghiệp

Người ấy thường sống nơi phàm tục

Bức bách vô nghĩa, hung, bạo ác

Tham lam giàu có đoạt của người

Vui đùa, cười giỡn chê người thiện

Tự xưng mình phát tâm Bồ đề

Yêu vợi người ta, đoạt của người

Xan tham, tật đố, nhiều phóng dật

Bỏ tâm thương xót, đến ác đạo

Cũng tự cho rằng: Ta làm Phật

Thấy người khổ não sanh vui thích

Phá giới, bạo ngược, ôm lòng ác

Không nhớ báo ân, phá hoại người

Ðại đức vì ta nói pháp hạnh

Nghe ngài nói ngài hành Bồ đề

Lại đối vị ấy sanh sân hận

Nếu thấy pháp sư lỗi lầm nhỏ

Phóng đại nói thêm trăm ngàn thứ

Ðồng tử! Nay ngươi nghe ta nói

Với hạng người ấy chớ thân cận

Nếu muốn cầu chứng đạo Bồ đề

Cho đến trong mộng chớ gần chúng

Trong hạnh đầu đà vô lượng đức

Với vô biên kiếp mà diễn thuyết

Với đức như vậy không an trụ

Không bao giờ chứng đạo Bồ đề

Với tâm thanh tịnh luôn nói thiện

Tâm hòa, tịnh giới, lời thiện diệu

Chỗ chư tôn trưởng thường tịnh tâm

Không lâu liền được Tam muội này

Không theo ngã mạn sanh uế ác

Tâm mình thanh tịnh, thắng thành tựu

Vứt bỏ kiêu mạn và sân nhuế

Hay được Thắng Tam muội như vậy

Thường nhớ công đức tụ chư Phật

Da ngài sắc vàng, vô lượng đức

Thân Phật các tướng tự trang nghiêm

Như các sao đêm thu yên tĩnh

Tràng phan dù lọng và trướng đẹp

Hương xoa hương bột và vòng hoa

Cúng dường tối thắng bậc vô đẳng

Không lâu sẽ được Tam muội này

Chiên đàn trầm thủy và hương bột

Ðèn dầu bơ tốt vô lường thứ

Ðem cúng hằng sa tháp miếu phật

Không lâu sẽ được Tam muội này

Tỳ bà, Không hầu, tiếng trống hay

Sáo, địch, tấu lên mà tán thán

Vô số tiếng hay trăm ngàn vạn

Cúng dường bậc tối thắng lìa ác

Tạo tác vô lương hình tượng Phật

Ðiêu khắc thật đẹp các thứ báu

Bậc Tối thắng đoan chánh mỹ diệu

Không lâu sẽ được Tam muội này

Thường sống giữa rừng, thích tịch tịnh

Vứt bỏ tụ lạc, lìa tâm đắm

Thích sống một mình giống như kiếm

Không lâu sẽ được Tam muội này

Ta là Pháp vương, ngươi con ta

Tùy thuận học ta hạnh Tam muội

Xưa ta được bậc Ðại danh xưng

Danh hiệu ngài là Kiên Cố Vương

Ta vốn cúng dường Vô lượng Phật

Hằng mong hộ trì giới thanh tịnh

Ở chỗ Thập lực lòng cung kính

Ðể cầu được thắng định như vậy

Ngày xưa ta từng bỏ vợ con

Bỏ đầu, tay chân và mắt, tai

Chưa từng khởi sanh tâm hạ liệt

Ðể cầu Tam muội thắng tịch này

Voi ngựa xe cỡi vô lượng thứ

Châu báu nhà cửa thí tất cả

Trong tâm không hề có hối tiếc

Ðể cầu được thắng định như vậy.

Nô tỳ, lúa thóc nhiều vô số

Các thứ y phục và ẩm thực

Ðem cho tất cả người đến xin

Ðể cầu được thắng định như vậy

Ma ni, trân châu và vàng bạc

Lưu ly, kim cang, tiền, ngọc báu

Tất cả sở hữu đều đem cho

Ðể cầu được thắng định như vậy

Ta bỏ châu báu điểm tô thân

Anh lạc, ấn tay, sư tử điều

Mão trời lụa báu hơn trăm thú

Ðể cầu được thắng định như vậy

Nhiều trăm ức vi diệu thượng thắng

Lúc ấy ta hoan hỷ đem cho

Vải trắng, bình bát, độc câu la

Ðể cầu thắng Tam muội như vậy

Xưa thấy kẻ bần cùng bế tắc

Tên Dịch Lực, cầu mong thoát khổ

Ðối với người ấy ta rộng thí

Ðể cầu thắng Tam muội như vậy

Voi ngựa, trâu dê và nhà cửa

Vườn tược, xe cộ báu trang nghiêm

Ta cho trăm ngàn kẻ nghèo khổ

Ðể cầu thắng Tam muội như vậy

Ức na do tha rừng và vườn

Các báu trang nghiêm đều đem cho

Khi thí vui mừng khởi lòng thương

Ðể cầu được thắng định như vậy

Thành ấp kinh đô và tụ lạc

Tất cả đất đai đều bỏ hết

Cho xong, hay sanh vui tăng thượng

Ðể cầu được thắng tạng như vậy

Cứ mỗi đống báu như Tu di

Y phục trên thân cũng như vậy

Ta đều đem cho kẻ bần cùng

Ðể cầu được thắng định như vậy

Giàu có, vô lượng kẻ bần cùng

Ðều đến nơi ta cầu che chở

Khiến chúng sanh khổ não an lạc

Ðể cầu được thắng định như vậy

Xưa ta giàu nhất trên đời này

Thấy các thế gian rất khổ não,

Vứt bỏ ngôi vua, các sở hữu

Hết lòng thương yêu mong chúng vui

Ðồng tử xưa ta làm việc này

Trong vô lượng kiếp, làm việc khó

Ngôn ngữ có nói không thể hết

Ta nói ức kiếp khó cùng tận

Nếu ta nói ra, chúng mê hoặc

Với điều Phật làm không thể tin

Ðầy đủ vô lượng các việc khổ

Ðể cầu được Tam muội như vậy

Nay ta khuyên ngươi, này đồng tử!

Ngươi đối lời ta hết sức tin

Thiện thệ hoàn toàn không nói dối

Lời thật Ðại bi, Phật Tối Thắng

Ngoài ra việc khổ trăm ngàn thứ

Xưa ta lãnh thọ thân khô kiệt

Làm sao hay được Tam muội này

Nếu giải thoát người trăm ngàn khổ

Trong sát na chứng được định này

Liền được đạo trí huệ chơn thật

Ta thấy na do tha đức Phật

Hơn cả mười phương cát sông hằng

Ðạt được thắng thần túc như ý

Hay đến trăm ngàn các cõi Phật

Ðến đó thăm hỏi bậc tối thắng

Luận hỏi trang nghiêm trăm ngàn loại

Khi Phật vì ta mà tuyên thuyết

Trả lời như điều ta thưa hỏi

Ta đều có thể lãnh thọ hết

Cho đến không quên một câu, chữ

Ðã được nghe pháp thật như vậy

Rộng đặt vô lượng trăm câu hỏi

Diễn nói câu lìa trần tịch tịnh

An vô lượng chúng, trí huệ đạo

Ta trụ thắng Tam muội như vậy

Trong vô lượng kiếp học pháp này

Ngày xưa vô lượng các chúng sanh

Cũng đặt đạo vô lượng tối thắng

Nếu ai xưa nay không thấy Phật

Với thắng pháp này, chưa từng nghe

Kẻ ấy hoàn toàn không tin ưa

Ðịnh chân thật nghĩa không đệ nhất

Nếu có người trí hay hiểu rõ

Ðạt được chân thật đức thậm thâm

Nghe đệ nhất nghĩa không sợ hãi

Nghe rồi sanh tâm rất hoan hỷ

Người ấy hay giữ đạo Bồ đề

Tức là chơn Phật tử Như Lai

Hiếm có giống như hoa Ưu đàm

Ta đã nhiều kiếp tu khổ hạnh

Người ấy không sợ đọa ác đạo

Thường được xa lìa nơi tám nạn

Thường thấy vô lượng vô số Phật

Cũng hay tin Thắng Tam muội này

Như ngài Di Lặc, không bạn lữ

Ở chỗ chúng sanh, được tịnh trí

Kinh Tam muội này trong tay ngài

Ta đã thọ ký như Di Lặc

Người ấy thành tựu niệm trí huệ

Nghe giữ rốt ráo đạo tăng thượng

Biện tài tịch tịnh không sầu não

Ðịnh này nhờ người ấy mà có

Cho nên thường được trời cúng dường

Lại được mọi người đến lễ kính

Luôn được quỷ thần đến hộ vệ

Bởi nhờ thọ trí Tam muội này

Không bị lửa độc làm thương tổn

Tất cả dao gậy không thể hại

Vào trong nước lớn không bị chìm

Bởi nhờ thọ trì Tam muội này

Người ấy hằng ở trong rừng núi

Ðược các chư Thiên đến hầu hạ

Vô lượng Dạ xoa đến cúng dường

Nhờ thọ trì Tam muội như vậy

Trí huệ rộng lớn như biển cả

Nói công đức Phật không chướng ngại

Diễn xướng đức chân thật Như Lai

Nhờ thọ trì thắng định như vậy

Ðiều người ấy nghe vô cùng tận

Giống như hư không, không bờ mé

Cầm đuốc trí huệ trừ tối tăm

Nhờ người ấy trì định như vậy

Lời đúng nghĩa nhu nhuyễn mỹ diệu

Giữa chúng, diễn thuyết người trí thích

Nói như nước chảy không cùng tận

Nhờ thọ trì Tam muội như vậy

Giống như y vương cho thuốc hay

Lại cho chúng sanh nơi để ở

Hay làm ánh sáng cho chúng sanh

Nhờ thọ trì Tam muội như vậy

Người ấy không có tâm ái dục

Ưa thích tịch tịnh được vui thiền

Nói về tịch tịnh lời hay đẹp

Nhờ thọ trì Tam muội như vậy

Người ấy lìa tướng, ý không nhiễm

Với tất cả tướng đều lựa chọn

Tâm thường tịch tịnh mà kinh hành

Nhờ thọ trì Tam muội như vậy

Thọ được mắt không cấu lìa uế

Hay thấy vô lượng các Như Lai

Ðược mắt trượng phu thấy vô biên

Nhờ thọ trì Tam muội như vậy

Tiếng hay Khổng tước hợp tịch tịnh

Tiếng Ca lăng tần già vui lòng

Phát tiếng hay hòa hợp các nhạc

Nhờ thọ trì Tam muội như vậy

Thành tựu tiếng sấm sét vang xa

Tiếng hay ho chim ngỗng, chuông, trống

Hòa hợp trăm thứ thắng kỹ nhạc

Nhờ thọ trì Tam muội như vậy,

Vô lượng vô số tăng kỳ kiếp

Thành tựu tiếng hòa nhã như vậy

Những lời nói ra như cam lộ

Bởi thọ trì thắng Tam muội này

Ðồ ăn ngon bổ không thâm trước

Ðối với y bát không đắm trước

Ít muốn, biết đủ, khéo điều phục

Bởi nhờ thọ trì Tam muội này

Ðối với tựu thân không cao mạn

Ðối với người khác không khinh chê

Tâm thường nhu nhuyến thích thiền định

Nhờ thọ trì Tam muội như vậy

Thường tự quán sát việc mình làm

Không thấy lỗi lầm của người khác

Vui với mọi người, không tranh cãi

Nhờ thọ trì Tam muội như vậy

Tâm thường thích hành hạnh bố thí

Không hay ô nhiễm tánh keo kiết

Không bị cảnh giới làm nhiễu loạn

Nhờ thọ trì Tam muội như vậy

Ðoan chánh thù đặc người ưa thích

Da dẻ trong thân sắc vàng ròng

Trang nghiêm bởi ba mươi hai tướng

Nhờ thọ trì tam muội như vậy

Công đức sắc tướng đều vi diệu

Nhiều người kính yêu thường giữ gìn

Nam nữ lớn nhỏ nhìn không chán

Nhờ thọ trì tam muội như vậy

Chư thiên long thần chúng dạ xoa

Ðối với người này điều hoan hỷ

Ði đến nơi đâu cũng hoan hỷ

Nhờ thọ trì Tam muội như vậy

Phạm Vương Ðế Thích Trời tự tại

Cùng Chư Thiên khác đến cúng đường

Trong tâm hoàn toàn không ngã mạn

Nhờ thọ trì Tam muội như vậy

Xa lìa tất cả các đường hiểm

Không có chướng nạn, và ác đạo

Giải thoát tất cả các sợ hãi

Nhờ thọ trì Tam muội như vậy

Hay nghe Phật nói pháp vi diệu

Không còn tất cả các nghi hoặc

Tùy thuận nhập vào pháp thậm thâm

Nhờ thọ trì Tam muội như vậy

Nếu nghe pháp vi diệu hiền thánh

Ðều hay hiểu rõ, được rốt ráo

Do lực nhân duyên kiếp quá khứ

Nhờ thọ trì Tam muội như vậy

Như Lai nói ra lời như vậy

Khéo được lợi dưỡng tâm không cao

Nhờ nhân duyên đó được tổng trì

Bởi do đạt được Tam muội này

Người ấy đến khi lúc mạng chung

Phật A Di Ðà, huệ dũng mãnh

Ngài vì người ấy hiện trước mặt

Nhờ thọ trì Tam muội như vậy

Ðược thấy Thập lực như cầu mong

Và các Thanh Văn đứng ở trước

Quyết định sanh về nước An dưỡng

Nhờ thọ trì Tam muội như vậy

Giả như khiến tất cả chúng sinh

Một lúc thành Phật không biên tế

Trong đó một người cúng dường hết

Lại qua hằng hà vô số kiếp

Nếu lại đời sau thời mạt thế

Ðược nghe định này không ai khinh

Hay với định này khởi tùy hỷ

Công đức hơn trước chẳng thể tính

Ðồng Tử nên biết đạo tịch tịnh

Là Tam muội đệ nhất nghĩa không

Hoặc chép, đọc tụng và thọ trì

Người ấy gọi là trì Pháp tạng.

Này Ðồng Tử! Vì ý nghĩa này nên Bồ Tát Ma ha Tát nếu muốn biết tất cả tiếng nói của chúng sanh, và biết tất cả các căn sai biệt của chúng sanh, trước sau không đồng mà thuyết pháp cho phù hợp.

Này Ðồng Tử! Người đó đối với Tam muội này nên phải thọ trì, đọc tụng, rộng nói cho người khác, lại vì nhiếp thọ tất cả chúng sanh, nên phải tu tập phương tiện tương ưng.

Bấy giờ đức Thế Tôn liền nói bài kệ:

Nếu ai từng thấy vô lượng Phật

Cũng từng học hỏi Tam muội này

Là người thắng trí trì định này

Trụ đệ nhất thiện mà không động

Ðược Thượng diệu lạc của Nhân thiên

Thường được người khác Thắng cúng dường

Lại được vui thiền định, Niết bàn

Nhờ không phóng dật, trì định vậy

Nghe người khen mình, không hân hoan

Hoặc bị mắng chửi cũng không giận

Vào pháp bất động giống như núi

Thích cầu giải thoát nhờ trì định

Miệng không hề nói lời vô nghĩa

Lìa sân, ngạo mạn và tranh luận

Nhẫn nhục điều phục, tâm hoan hỷ

Nhờ không phóng dật, trì định vậy

Lời nói êm dịu và chắc thật

Nét mặt vui vẻ trước hỏi thăm

Thấy các chúng sanh thường mỉm cười

Nhờ trì Tam muội thắng tịnh vậy

Tâm thường điều phục không phiền người

Khéo nhiếp năm căn trì tịnh giới

Chân thật ít lời lợi đáng yêu

Nhờ thọ trì Tam muội thắng tịnh

Thường bố thí rộng tâm không tiếc

Khiến chúng sanh đói khát no đủ

Tự ăn không vui cho người vui

Người thiện nghiệp nhờ trì định này

Ðược nhiều trăm chư thiên mến

Dạ xoa, Tu la, Rồng cung kính

Riêng ở trong rừng hằng gìn giữ

Nhờ dũng mãnh trì thắng định này

Thích ở tịch tịnh, lìa âm nhạc

Rồng, A tu la, thường thân cận

Tất cả không ai làm cho sợ

Nhờ trì định không phóng dật vậy

Tiếng nói giống như tiếng Phạm thiên

Lại như thiên nga, tiếng thật hay

Cũng như năm trăm tiếng mỹ diệu

Danh tiếng lan khắp các thế gian

Tất cả các vi trần đại địa

Công đức nhiều hơn vi trần ấy,

Lợi ích chúng sanh Tạng công đức

Nhờ tu tịch định như vậy đó.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát tâm sanh ưa thích: “Ta đối với tất cả pháp tự tánh làm sao được biết”.

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát đối với Tam muội này phải nên thọ trì đọc tụng, nói rộng cho người khác, phương tiện tương ưng để tu tập, vì nhiếp phục cất cả chúng sanh vậy.

Bấy giờ đức Thế Tôn liền nói bài kệ:

Người trí không giận, thương

Lại không khởi ngu si

Phiền não thêm sức mỏng

Nhờ biết pháp thắng tịch

Giới Phật không khuyết phạm

Không buông lung nữ sắc

Kiên tâm cầu định này

Biết pháp lìa trần cấu

Trí huệ và thần thông

Thấy Phật đến nhiều cõi

Tổng trì đến bờ kia

Nhờ biết được định này

Mau thành bậc Lưỡng túc

Dùng tịch trị phiền não

Khéo nhổ tên ác độc

Nói câu không cấu tịch

Nếu họ là lương y

Khéo biết nguyên nhân bệnh

Học trí quyết định này

Giải thoát hại chúng sanh

Học lý được tự tại

Không đắm hay cúng dường,

An lạc không mong cầu

Nhờ hiểu biết tịnh pháp

Nhân sư tử nhẫn nhục

Ðánh chửi không sân hận

Cắt đứt thân không sầu

Hay biết ấm là không

Sức nhẫn như tu di

Vẫn không chấp nhẫn tưởng

Cho đến Phật không còn

Nhờ biết Vô thường, Không

Ba cõi vô lượng tưởng

Ba đời đều hiểu rõ

Hay hiển lý vô lượng

Nhờ học pháp vô úy

Với sự, không thủ trưởng

Yêu, ghét đều không chấp

Biết pháp thường không tịch,

Nhờ được thắng tịch diệt

Nếu nói thắng định này

Không lâu, thấy Bồ Ðề

Khéo liễu đạt cảnh Thánh

Bố thí quả báo nhiều

Nói ức Tu đa la

Trình bày không trở ngại

Biện tài không đoạn tuyệt

Nhờ biết pháp rộng lớn

Nếu ai vô số kiếp

Ðịnh huệ như hư không

Thuyết pháp không cùng tận

Nhờ biết tịch định này

Biện tài không nghĩ bàn

Cầu đạo nhất định được

Nói vô biên ức kinh

Biết danh tự pháp tướng

Phật nói vô thượng pháp

Nghe, giữ khiến sung mãn

Trong đó không nghi hoặc

Biết pháp đều phi hữu

Ái ngữ thường hành thí

Khéo xả, thích sống nghèo

Ðời sống vẫn sung mãn

Nhờ thương xót thế gian

Thường làm vua Diêm Phù

Thương chúng sanh, không giận

Mọi người khởi từ, kính

Nhờ biết được pháp Không

Ðoan chánh, vợ, nam, nữ

Ngôi vua, thân đều bỏ

Quyết định không hối tiếc

Nhờ biết được không tịch

Nếu ai cắt thân thể

Ngũ thức đều không sân

Từng cúng vô lượng Phật

Nhờ thọ trì pháp Không

Cúng dường Mâu Ni Phật

Ba đời không mệt mõi

Ðại tín tâm bất động

Là biết pháp Không vậy

Khéo giữ tạng Phật pháp

Trụ thắng Ðà la ni

Không lâu được thành Phật

Nhờ trì thắng kinh vậy

Ðời đời không điếc đui

Nhiều kiếp các căn đủ

Thường xa lìa tám nạn

Hết lòng với kinh này

Làm phước lìa ác đạo

Tướng đoan chánh trang nghiêm

Tâm tịnh trụ thần thông

Nhờ đó Phật hiện tiền

Các thứ ứng hóa thân

Ðộ chúng sanh các cõi

Nếu được thấy vị ấy

Bồ Ðề ý quyết định

Người trí nghĩ không buồn

Năng lực tinh tấn khởi

Cứu cánh trong thắng pháp

Mạt thế nhờ trì kinh

Thân phóng ngàn ức sáng

Ánh sáng hơn trời, trăng

Nếu tu tập không định

Không lâu được thành Phật

Ta cầu cảnh giới tịch

Ngàn ức Tăng kỳ kiếp

Không bỏ tâm tinh tấn

Ðược Nhiên Ðăng thọ ký

Kẻ trí trì kinh này

Nói Phật pháp tối thắng

Ngu si ngoại đạo mất

Mạng chung, địa ngục đốt

Thọ khổ rất kịch liệt

Vô số kiếp mới hết

Nhiều kiếp đã hết tội

Mới được nhận cam lồ

Thời mạt thế đáng sợ

Gần với đạo vô thượng

Hộ trì pháp tạng ta

Thọ ký trì kinh này.

KINH NGUYỆT ÐĂNG TAM MUỘI

QUYỂN THỨ SÁU.

--- o0o ---

QUYỂN 07

Này đồng tử! Bồ tát ma ha tát nên thường thích tu thần thông bổn nghiệp. Thế nào là Bồ tát ma ha tát tu đại thần thông bổn nghiệp?

–Ðó là nhiếp tất cả thiện pháp, không thủ giới tụ, không trước định tụ, đối với trí tuệ tụ cũng không hý luận, đối với giải thoát, giải thoát tri kiến tụ cũng không thủ trước.

Này đồng tử! Ðó là Bồ tát ma ha tát tu đại thần thông bổn nghiệp. Nếu thành thần thông bổn nghiệp liền được đại thần thông. Nếu Bồ tát ma ha tát đối với tất cả việc mà biến hiện tự tại liền có thể vì tất cả chúng sanh thuyết pháp để đưa họ vào đại thừa. Bồ tát ấy đối với đại thần thông này phải thường tu học.

Bấy giờ đức Thế Tôn liền nói bài kệ:

Thần thông bổn thắng nghiệp

Hiển thị không quả báo

Mong quả tu các hạnh

Giữ ngã tưởng, không trừ

Ðã nói bậc thần thông

Trí Phật bất tư nghì

Nếu trụ nơi thủ trước

Người ấy không trí huệ

Các pháp bất tư nghì

Dùng âm thanh hiển thị

Nếu chấp nơi âm thanh

Không đạt phương tiện thuyết,

Không hiểu dạy phương tiện

Không biết phương tiện thuyết

Phi pháp nói là pháp

Với pháp nào hiểu rõ?

Trong thế giới ba ngàn

Khi ta nói các kinh

Một nghĩa, vô số vị

Nó không thể nói được

Chư Phật ở mười phương

Nói rõ vô lượng pháp

Nghĩ kỹ nghĩa một câu

Liền hiểu được tất cả

Tất cả pháp vô ngã

Nếu ai học nghĩa này

Lúc đó tập một câu

Hiểu Phật pháp không khó

Các pháp là Phật pháp.

Nếu ai học nghĩa này

Như pháp mà hiểu rõ

Liền thuận theo pháp không

Các lời là lời Phật

Tất cả tướng đều không

Cầu khắp cả mười phương

Các lời bất khả đắc

Lời Phật tối đệ nhất

Lời Phật không ai bằng

Việc vi tế đều không

Là lời nói tối thượng

Pháp ấy thật vô thượng

Hiển hiện, không đoạn tuyệt

Không có mảy vi trần

Chư Phật đã nói ra

Các pháp bất khả đắc

Không có pháp để chứng

Biết về pháp như vậy

Mới hiểu Phật Bồ đề

Nếu ai ngộ pháp này

Liền chuyển được pháp luân

Ngay khi chuyển pháp luân

Tuyên dương thắng cam lồ

Bồ tát mới hiểu được

Bồ đề Phật vô thượng

Phật là bậc Vô đẳng

Khiến người ngộ trí Phật

Không tu và không nguyện

Vô tướng tức là không

Như bốn pháp môn này

Phật dạy là giải thoát

Mắt, tai và mũi lưỡi

Thân, ý với các căn

Thể tánh chúng là không

Kiều Trần Như thấy trước

Nếu đối với pháp này

Biết thể tánh như thật

Chẳng tranh luận mọi người

Nhờ hiển đạt pháp tướng.

Là cảnh giới dõng mãnh

Bậc Bồ tát cứu hộ

Ðều không có nghi hoặc

Nhờ hiểu thể pháp không.

Hay đạt các pháp tánh

Nên được gọi là phật

Vì pháp giới khó lường

Giác ngộ kẻ đáng độ

Ðược chứng đắc chư Phật

Ðều do giới thân tạo

Lời Phật và tiếng giới

Ðều đồng tướng bình đẳng.

Ðã nói các âm thanh

Là âm thượng trung hạ

Bình đẳng đều một tướng

Phật hay chỉ pháp giáo

Phật pháp vô sở trụ

Cũng không ở các nơi

Không sanh cũng không diệt

Cho nên gọi vô lậu

Không mới cũng không cũ

Không tan cũng không hợp

Không xanh cũng không vàng

Không trắng cũng không đen

Khó nói, không nên chấp

hết lời mà tuyên dương

Âm thanh không làm nỗi

Chư Phật xảo trí thông

Ðó là pháp vô lậu

Lời ấy, không chỗ nương

Chẳng ở tại mười phương

Pháp ấy Phật đã nói

Sau khi Phật diệt độ

Nhớ nghĩ thân tướng Phật

Liền thấy được thân Phật

Nhờ thần lực của Phật.

Lại không có chúng sanh

Chứng đắc quả tịch diệt

Ngay khi nói pháp này

Vô lượng chúng diệt độ,

Thí như mặt trời, trăng

Ảnh hiện nơi trăm sông

Ðều thấy bóng của chúng

Tướng các pháp cũng vậy

Nếu biết các pháp tánh

Cũng giống nhu ảnh tượng

Quyết chẳng lấy sắc thân

Ðể thấy được chân Phật

Các pháp không hình tướng,

Cầu tướng trạng không được

Pháp không hình như vậy,

Chính là pháp thân Phật

Nếu ai thấy pháp thân

Chính là thấy Ðạo sư

Pháp thân là chánh giác

Như vậy là thấy Phật

Không được mà hiện được

Không được mà nói được

Nếu muốn cầu Sa môn

Cần phải biết đạo này

Ta đã nói chơn hạnh

Biết chúng sanh ưa thích

Nếu nhận bí mật giáo

Họ liền không chấp trước

Nếu bảo có sở đắc

Họ liền chẳng được gì?

Họ chẳng được đạo quả

Nên gọi phi Sa môn

Pháp này rất thâm áo

Chưa đạt, nói lời này

Lời ấy rất sâu xa

Khó có thể tuyên thị

Năm chúng sự đều không

Ðều do hư vọng khởi.

Không có hay khởi sanh

Cùng với năm chúng pháp

Tánh tướng của năm pháp

Là tất cả pháp tướng

Phật nói tướng như vậy

Tướng ấy bất khả đắc

Như hư không không vật

Các pháp cũng như vậy

Trước sau và hiện tại

Ba đời, như thật quán

Lời nói như hư không

Nên trong không không chấp

Thể tánh pháp như vậy

Chưa từng có sở thuyết

Với pháp không sở kiến

Ðó là bất tư nghì

Pháp này không tự tánh

Pháp thể bất khả đắc

Ngộ được Phật Bồ đề

Cảnh giới của định diệt

Nếu hay biết như vậy

Với pháp liền không chấp

Nếu hay không chấp pháp

Người ấy hiểu tướng pháp

Bồ tát trong mọi lúc

Vất bỏ tất cả tưởng

Nếu ai vất bỏ tưởng

Sẽ không chấp Phật pháp

Nơi ấy không nắm giữ

Mới gọi là thật tế

Nơi đó mà hiểu rõ

Ức kiếp vẫn không chấp

Vọng phân biệt bổn tế

Ngu si mãi sanh tử

Tìm kiếm khắp mười phương

Vẫn không có bổn tế

Vì tất cả pháp không

Bồ tát không chấp trước

Cúng thực hành Bồ đề

Hành ấy bất khả đắc

Như chim bay trên không

Không để lại dấu vết

Tánh chánh giác như vậy

Bồ tát hay biết rõ

Như người khéo huyễn thuật

Giả tạo ra các vật

Cũng hiện các sắc vật

Thật sự bất khả đắc

Nếu chấp vào được mất

Nó liền không sở đắc

Trí ấy giống như huyễn

Nhưng không đồng với huyễn

Ðối với chỗ pháp không

Kẻ ngu vọng phân biệt

Hành động trong phân biệt

Kẻ ấy vào đường ác

Chúng sanh sanh rồi già

Lưu chuyển mãi không thôi

Ðắm chìm trong sanh tử

Khổ não không hạn lượng

Thế gian sanh khổ não

Do ngu, vọng phân biệt

Chưa trừ phân biệt ấy

Mãi phiêu lưu sanh tử

Vừa vui và tương ưng

Tập đắm quả báo dục

Chưa thể bỏ chấp thủ

Vì trụ nghiệp phiền não

Nghiệp chúng sanh không cùng

Phiêu lưu trong biển dục

Luôn luôn bị thọ sanh

Mãi mãi bị chết chóc

Không trí, bị ma khiến

Tạo tác các nghiệp ác.

Thọ sanh ở nơi đâu

Liền bị quả báo chết

Phàm phu ngu tăm tối

Nên phải bị sanh tử

Bần cùng lạ khổ sở

Rơi vào đường bất thiện

Bị đao, roi và gậy

Thay nhau mà làm hại

Tạo tác việc ác này

Tăng trưởng các khổ não

Con tôi và của tôi

Phàm phu vọng phân biệt

Vọng phân biệt như vậy

Lại thêm các hữu lậu

Tăng trưởng sự sanh tử

Vì vậy kẻ phàm phu

Lưu chuyển trong các cõi

Nên gọi là phàm phu

Họ vứt bỏ Phật pháp

Tăng thêm các pháp ác

Nên không được giải thoát

Bị lưới ma trói buộc

Kẻ ngu vì ái dục

Theo nữ sắc ô uế

Phải sống chỗ ô uế

Rơi vào các đường ác

Nhiễm dục, Phật không khen

Với thân phận nữ sắc

Các lưới đáng sợ này

Nữ sắc đáng sợ nhất

Bồ tát hằng xa lìa

Giống như sợ rắn độc

Thường không thân nữ sắc

Biết không phải Phật đạo

Tu học đạo Bồ đề

Như Phật đã tu tập

Ðã tu học Phật đạo

Mau thành đạo Vô thượng

Ðạt được tối Vô thượng

Làm tháp miếu thế gian

Trí huệ không ai hơn

Thành bậc Thiên Trung Thiên

Bảo người tu tám giới

Giới thân không cầu uế

Các ức chúng vô lượng

Khuyên dạy tu Bồ đề

Làm lợi ích cho chúng

Thương yêu khắp tất cả

Bậc trí huệ dõng kiện

Ðánh lên tiếng trống pháp

Chấn động cung Ma vương

Cùng với quyến thuộc chúng

Vô lượng các ức ma

Khuyên bảo tu Bồ đề

Hàng phục các dị luận

Vượt trên các ngoại đạo

Chấn động cả đại địa

Biển cả và núi cao

Biến hiện làm nhiều thân

Vô số các loại khác

Ðại trí hay thị hiện

Trăm ngàn các thần biến

Chấn động vô lượng cõi

Giống như cát sông Hằng

Hàng phục các ma quân

Liền ngộ đạo vô thượng

Lại hóa làm cây lạ

Các thứ báu trang sức

Nặng trĩu hoa quả lạ

Mùi thơm thật khả ái

Hoặc hóa làm đài cây

Lầu quán và cung điện

Biến hóa thật dũng mãnh

Ao hoa rất trong sạch

Ðầy nước tám công đức

Trong mát không uế trược

Nếu có chúng sanh uống

Diệt trừ ba thứ khác

Nếu ai uống nước này

Liền được quả bất thối

Hay được trí Vô thượng

Làm bậc Thế Ðạo sư

Ðạo vô thượng tịch diệt

Hành giả phải nên biết

Không đạt đạo này vậy

Ðó gọi là ngoại đạo

Nếu ai thân cận họ

Thực hành theo lời dạy

Rơi vào nơi đại ác

A tỳ khó cứu thoát

Không thể nói hết được

Chỉ có ta biết rõ

Và Ðại Thắng Bồ tát

Sâu xa khó thấy được

Chẳng phải phàm phu ngu

Vì họ bị đắm trước

Với pháp này sanh nghi

Biến hóa rất trang nghiêm

Vô lượng thứ khả ái

Tất cả đều trải qua

Các cõi Phật vô thượng

Tất cả các cõi Phật

Ðều hiện các sắc lạ

Ðại thần lực Bồ tát

Tất cả đều hay hiện

Ðại lực, đại dõng mãnh

Mặc áo giáp kiên cố

Cầm chày Ðại Kim cang

Diệt trừ nơi pháp không

Tự thân đã phóng ra

Vô số ánh sáng lớn

Nhiều như cát sông Hằng

Trừ tăm tối thế gian

Họ không nhiễm nữ sắc

Cũng không tùy thuận chúng

Nên lìa tư tưởng ấy

Nữ tưởng rất xấu ác

Cõi Phật thường bất không

Là chỗ trụ dõng mãnh

Các ác ma Ba tuần

Không thể đến nhiễu loạn

Kẻ sống bằng ác kiến

Không thể gặp chư Phật

Bị sân hận chế ngự

An trụ nơi xan tham

Chúng là ma Ba tuần

Sanh thiên và giải thoát

Bị chúng làm chướng ngại

Nên phải đọa ác đạo

Quán sát tất cả tưởng

Mà sống tưởng xa lìa

Người ấy mới biết được

Vô thượng trí chư Phật

Hay biết đời trước sau

Cũng với đời hiện tại

Diễn thuyết nghĩa như thị

Trong đó không sở thuyết

Lời hòa hợp, giả danh

Bồ tát biết như vậy

Lợi ích các chúng sanh

Vô lượng khó nghĩ nghì

Tưởng ấy lường biết nghĩa

Nên hiển thị năng thủ

Tướng đó không thể nắm

Liền chỉ nghĩa tịch diệt

Tưởng này không tịch diệt

Tịch diệt chính là trí

Nếu biết tự tánh tưởng

Liền lìa bỏ các tưởng

Nếu có tưởng sai khiến

Lại chính là có tưởng

Nếu dùng tưởng hý luận

Người ấy không lìa tưởng

Nếu ai tạo tâm này

“Tưởng ấy do ai tạo?”

Tưởng này ai chứng được?

Ai diệt được tưởng này

Pháp để khởi lên tưởng

Không thể gặp chư Phật

Ngay chỗ đó hiện hữu

Vô ngã, lìa thủ trước

Nếu trong tâm không sanh

Do đâu có khởi tưởng

Nếu tâm được giải thoát

Chúng do đâu khởi lên

Nếu chứng được giải thoát

Tâm ấy khó nghĩ bàn

Vì tâm khó nghĩ bàn

Thành tựu khó nghĩ bàn

Ta vốn nghĩ như vậy

Nên an trụ tâm địa

Vất bỏ tất cả tâm

Nguyện thành bất tư nghì

Quả báo pháp bạch tịnh

Xem thấy nơi vô vi

Một niệm hay hiểu rõ

Ý nghĩa các chúng sanh

Chúng sanh tức tâm này

Tâm tức là Như Lai

Chư Phật bất tư nghì

Hiểu rõ được tâm này

Nếu ai nghĩ như vậy

Vì sao phải xả tâm

Suy nghĩ nơi vô tâm

Hay lìa tất cả tâm

Nếu vào lúc chết chóc

Tâm theo tưởng mà chuyển

Người ấy khởi tâm nghĩ

Khiến tâm không giải thoát

Kẻ ngu tưởng nữ sắc

Liền khởi lên ái dục

Nếu diệt trừ tưởng ấy

Liền không có ái dục

Nếu nghĩ pháp vô thượng

Suy nghĩ ấy tối đại

Nhờ suy nghĩ các pháp

Ðạt được tâm chân thật

Tâm nhớ nghĩ vô cùng

Nên mãi mãi phan duyên

Nhớ nghĩ các tà đạo

Tâm nghĩ không cùng cực

Gọi là pháp tâm tận

Trong cùng tận không trí

Trí huệ chẳng cùng tận

Vì pháp vô tận vậy

Giả danh nên nói đạo

Quên lời mà diễn thuyết

Pháp này không sai khác

Trí huệ không cùng tận

Không sanh cũng không diệt

Không tướng mạo, hình dạng

Thường ở trong ức kiếp

Hiển hiện pháp vô tướng

Quán sát tất cả hữu

An trụ trong phi hữu

Chưa từng thấy hữu khác

Cũng không thấy không khác

Giả danh có ngôn thuyết

Hiển thị chẳng có không

Song với tất cả Phật

Không có, không sở kiến

Tất cả pháp hữu vi

Hiển thị nơi phi hữu

Nếu hay biết pháp này

Liền thấy được phi hữu

Thường không có sở chứng

Vì rốt ráo không có

Nếu có sự chứng đắc

Gọi đó là thế gian

Nếu có tâm như vầy:

“Ta ở đời, thành Phật”

Nghĩ vậy còn có tưởng

Quyết không ngộ Bồ đề

Bậc Bồ tát vô úy

Nơi pháp không cầu mong

Tự nhiên không phiền não

Như vậy là Bồ đề

Mọi người nói lời này

Ta đến nơi Bồ đề

Vì không biết đạo này

Nên xa Phật Bồ đề

Dùng âm thanh nói pháp

Tất cả các hành không

Tự tánh thể âm thanh

Tinh vi không thể thấy

Thị hiện đại thần thông

Nói Tu đa la này

Lợi ích các Bồ tát

Chư Phật đã minh chứng

Ðoạn trừ các đối trị

Là tất cả phiền não

Ngài trụ đại thần thông

Khéo tu bốn thần túc

Ðã đạt được giới luật

Với không được cứu cánh

An trụ nơi thần thông

Thần túc bất tư nghì

An trụ trí vô nguyện,

Tu trí rất thanh khiết

Cầu trí không mệt mỏi

Vô lượng, bất tư nghì

Trong Tam muội thần thông

Dần dần vô công dụng

Quả ấy hằng không tịch

Tất cả thường tịch diệt

Năng lực thần túc ấy

Trải qua ức thế giới

Thấy Phật đèn soi đời

Giống như cát sông Hằng

Người ấy nơi sanh diệt

Tùy tâm được tự tại

Nhờ tâm được tự tại

Nên thân được thanh tịnh

Trong các đệ tử Phật

Nếu tu sức thần thông

Quả báo thần thông ấy

Không được phần mười sáu

Tất cả các chúng trời

Không thể thấy thân họ

Ngoại trừ Phật thế Tôn

Và những vị đồng chứng

Vị ấy thân không bệnh

Không tóc bạc da nhăn

Cũng không già ốm yếu

Lâm chung không khổ não

Không có các nghi ngờ

Cùng với các nghi hoặc

Ngày đêm hằng diễn thuyết

Trăm ức Tu đa la

Với tất cả phiền não

Ðoạn hết các tập khí

Ðối với các chúng sanh

Thường khởi tâm bình đẳng

Với trăm ngàn Tam muội

Không uế, được tự tại

Tu tập trí huệ lớn

Diễn thuyết cho mọi người

Với hai căn nam nữ

Tất cả xa lìa tưởng

An trụ phi hữu tưởng

Hay nói chơn quyết định

Dùng trí huệ thanh tịnh

Diễn thuyết pháp như thật

Ðúng với pháp tùy thuận

Cảnh giới của Ðịnh, huệ

Nhờ tu các định ấy

Không bị sự đình trệ

Thường dùng lời chân thật

Thuyết pháp điều lợi ích

Nên khéo được thân người

Xa lìa tất cả nạn

Hay báo ơn chư Phật

Vì thường thích kinh này

Nên trong vô lượng kiếp

Vất bỏ thế gian này

Nếu với kinh điển ấy

Cho đến một bài kệ

Ðã từng thấy chư Phật

Luôn luôn đến cúng dường

Vì ưa thích kinh này

Mau ngộ Bồ đề Phật

Nên liền thấy chư Phật

Hằng ở núi Kỳ Xà

Liền được Phật thọ ký

Sẽ thấy Phật Di Lặc

Nhờ thấy Phật Di Lặc

Hoặc ở thời mạt thế

Thọ trì kinh điển này

Ðược tâm thượng ái lạc

An trụ trong thật tế

Thành tựu bất tư nghì

Với bất tư nghì này

Không có các nghi hoặc

Người ấy không nghi ngờ

Không có vi tế hoặc

Với lời Phật quyết định

Bồ đề đâu khó được

Lúc mạt thế hãi hùng

Khó có thể tu hành

Nếu được nghe kinh này

Liền được vô tận biện

Ai ưa thích kinh này

Tạng Phật pháp vô thượng

Phật và các Thanh văn

Liền đi đến cúng dường

Người chuyên đọc kinh này

Chính là trì pháp tạng

Trong các sự cúng dường

Cúng dường pháp cao nhất

Nếu hay trì kinh này

Bồ đề Phật khó nghĩ

Là trí Phật vô thượng

Ðược trí ấy đâu khó

Trước khi Phật xuất thế

Từng trì kinh điển này

Cho đến đời mạt thế

Lại được gặp kinh này

Ði đến các cõi Phật

Cất tiếng rống chấn động

Tiếng rống sư tử lớn

Tiếng Phật bất tư nghì

Ở chỗ ức đức Phật

Thích sư tử đã làm

Hay dùng vô lượng biện

Diễn thuyết không sợ hãi

Loại công đức ngọt ngào

Ðược chư Phật thọ ký

Và đời sau mạt thế

Hay hộ Bồ đề Phật

Sắc đẹp đều đầy đủ

Tướng tốt tự trang nghiêm

Thần lực mau đến được

Thấy được vô lượng Phật

Thần lực hóa thành hoa

Ðẹp đẽ và thơm phức

Thường dùng thủy tinh, bạc

Cùng với các lưu ly

Tất cả các của báu

Từ lòng tay hiện ra

Vì cầu được Bồ đề

Cúng dường tất cả Phật

Vô lượng thứ cúng dường

Âm nhạc và ca tán

Lông trên người xuất hiện

Giống như cát sông Hằng

Hằng ức loại chúng sanh

Nếu được nghe tiếng này

Liền được bất thối chuyển

Trí huệ Phật vô thượng

Ðược đức Phật khen ngợi

Khắp nghe danh hiệu Phật

Các phương truyền danh ngài

Cũng tự được nghe thấy

Nếu nghe được danh ngài

Ðược diệt hết các tưởng

Đã diệt hết tưởng rồi

Ðược thấy vô lượng Phật

Có trí huệ như vậy

Thức hành hạnh Bồ đề

Vì lợi các chúng sanh

Nên cầu đức Bồ đề

Nhờ hành trí huệ ấy

Nên được lợi như vậy

Lại được lợi ích khác

Bởi hay trì kinh này

Nếu có các phụ nữ

Nhờ nghe, trì kinh này

Liền chuyển khỏi thân nữ

Hay nói pháp cam lồ

Lại không còn thọ nữa

Thân nữ nhân như vậy

Ðầy đủ các sắc đẹp

Thành tựu tướng trang nghiêm

Nếu đối thắng kinh này

Hiển thị công đức này

Nên được diệu quả đó

Mau chứng được Bồ đề

Thường trong tất cả đời

Thành tựu không sợ hãi

Nếu ai với kinh này

Cảnh giới của Bồ tát

Thắng Tam muội vô tận

Mẹ tất cả Bồ tát

Ðể mau chứng Bồ đề

Phải nên trì kinh này

Họ được thân cận Phật

Cũng gần Phật Bồ đề

Lâu ngày thọ kinh này

Ðược tịch diệt thắng diệu

Nơi ấy, bậc dũng kiện

Chỗ an trụ Bồ tát

Thấy đèn đời chiếu sáng

Giống như cát hằng sa.

Vua Chuyển Luân hay tạo đại lực

Thấy Phật Thập Lực, tâm tịch định

Vô lượng trăm kệ để khen ngợi

Ðược ly cấu địa, thắng Tam muội

Ðặt ra vô đẳng cúng dường Phật

Có danh hiệu lớn Nhân Trung Thượng

Vất bỏ ngôi vua như nhổ dãi

Ðể tu thắng Phạm hạnh tối thượng

Nơi thắng Phật pháp đi xuất gia

Ðược định ly cấu tịch diệt này

Ðạt được lời nói Thượng Thắng Thiện

Diễn thuyết nhiều ức kinh không ngớt

Pháp vi tế Không, Vô tướng, Nguyện

Tịch Thắng, Ly cấu, không các lậu

Tự tánh không tịch, dứt ngôn ngữ

Xuất định, thuyết pháp cho mọi người

Trí huệ thậm thâm thường vô lượng

Trí huệ rộng lớn, nghĩa vô biên

Ðạt được Tam muội thậm thâm này

Hay làm đèn sáng cho thế gian

Thường tu phạm hạnh, hằng trong sạch

Không có tanh tao và ô uế

Khiến vô lượng chúng sanh an trụ

Ðược các tịch định, lìa các cấu

Thường được biện tài, mau thông lợi

Tiếng tăm như biển, huệ vô lượng.

Nói năng thượng diệu, đạt các pháp

Nhờ trì thắng kinh tịch định này.

Biết rõ các nghiệp và công xảo

Thấy rõ luận lý và y dược

Ðạt đến tất cả bờ dõng kiện

Nhờ trì tịch định ly cấu này

Với các kệ luận và cười đùa

Giỏi việc ca múa đến tột đỉnh

Thường làm pháp sư cho thế gian

Nhờ trì tịch định ly cấu này

Thường có các quyến thuộc thượng diệu

Hằng được tất cả thượng cúng dường

Hay tu hạnh Bồ đề thắng diệu

Nhờ trì tịch định ly cấu này

Thường có các quyến thuộc thượng diệu

Hằng được tất cả thượng cúng dường

Hay tu hạnh Bồ Ðề thắng diệu

Nhờ trì tịch định ly cấu này.

Tên độc buồn phiền bức bách tâm

Bậc trí huệ không có nạn ấy

Luôn không bệnh tật, thường an ổn

Nhờ trì tịch định ly cấu vậy

Có các bệnh hoạn ở thế gian

Tất cả bệnh thân và hoạn tâm

Người ấy thường không bệnh hoạn ấy,

Nhờ trì tịch định ly cấu này

Tất cả thân đau và tâm đau

Hoặc là răng đau hay đầu đau

Người trí thường không thống khổ này

Nhờ trì tịch định ly cấu này

Tâm có vô lượng khổ đau khác

Chúng khơi từ ý thiêu đốt thân

Họ không khi nào khởi phiền não

Nhờ trì tịch định vô cấu này

Giống như hư không không cấu nhiễm

Tự tánh vô cấu thường thanh tịnh

Tâm người ấy tịnh cũng như vậy

Nhờ trì tịch định vô cấu này

Cũng như ánh sáng của trời, trăng

Phá trừ tăm tối thường thanh tịnh.

Tâm họ trong sáng cũng như vậy

Nhờ trì tịch định vô cấu này

Như người cằm nắm các màu sắc

Vẽ lên hư không, không thể được

Người ấy tâm tịnh như hư không

Nhờ trì tịch định vô cấu này

Giống như gió thổi khắp mười phương

Du hành các cõi không đắm trước

Tâm họ du hành giống như gió

Không nhiễm thế gian được giải thoát

Gió thổi rất mau không thể thấy

Không bị lưới giăng không trói buộc

Chí ý người ấy sâu khó thấy

Nhờ trì tịch định ly cấu này

Ảnh hiện trên vách lấy sao được

Bóng hiện trong nước làm sao lấy

Khi thân đạt được Tam muội này

Không ai biết được tâm người ấy

Các chúng sanh mười phương thế giới

Bao nhiêu lời nói vẫn tính được

Khi thân đạt được Tam muội này

Không ai biết được tâm người ấy.

Ðạt được định tịch diệt như vậy

Tâm họ không cấu, không nhiễm trước

Chúng sanh ba cõi không ai bằng

Chỉ trừ chư Phật, tam giới tôn

Lìa tham ái dục, không nhiễm sắc

Không bị tâm ngu đắm nữ nhân.

Khi đạt được thắng định như vậy

Chứng thắng tịch diệt, không ô nhiễm

Ðối với nam, nữ không luyến ái

Không nhiễm vợ con và quyến thuộc

Khi đạt được thắng định tịch diệt

Tu hành thiện tịch không đắm nhiễm

Ðối với của cải không tham đắm

Không mong sanh thiên, không tiếc của

Trong tâm thanh tịnh không vọng tưởng

Do được định này, nhiều lợi ích

Không vì sanh thiên, tu phạm hạnh

Người trí bố thí không mong báo

Chỉ vì Bồ Ðề tu phạm hạnh

Nhờ được tịch định ly cấu vậy

Không cầu ngôi vua, tu giới hạnh

Nhiều người do đó tu phạm hạnh

Vì lợi chúng sanh cầu Bồ Ðè

Dốc lòng thành tựu định này vậy

Ðã bỏ các dục, tâm không não

Hằng không mong cầu việc dâm dục

Ðoạn trừ dâm dục và cao mạn

Do đạt được tịch định như vậy

Họ thường không bị sân nhuế lại

Uế tâm sân não không hề sanh

Thường dùng lòng từ trừ sân hận

Nhờ được thắng tịch định như vậy

Họ thường không bị ngu che tâm

Chính nhờ trí tuệ đoạn vô minh

Ðạt được vô lượng vô ngại trí

Ðạt được lợi ấy nhờ định này

Dùng quán bất tịnh trừ ái dục

Tâm từ trừ sạch hết lòng sân

Trí huệ đoạn trừ lưới vô minh

Ðược diệu định này soi thế gian

Không có ngủ nghĩ và giải đãi

Không khởi phiền não và sân hận

Hằng được giải thoát không tạp uế

Ðược Tam muội này nên có lợi

Không bị xan tham làm bức não

Tâm thường ưa thích việc huệ thí

Xả bỏ tất cả ban niềm vui

Nhờ người ấy hay trì Tam muội

Ðầy đủ oai thế không ai bằng

Tất cả thường có lực đại thần

Tất cả thế gian không ai bằng

Nhờ Bồ Tát trì thắng định ấy

Cũng lại hay làm vua Chuyển Luân

Ðầy đủ bảy báu, đi trên không

Lúc đó tất cả đều quy phụng

Bậc trí huệ ấy được quả này

Nhờ hào quý hiền thiện tối thắng

Của cải quyến thuộc đều giàu có

Voi ngựa, xa cộ cùng xe báu

Vàng bạc dồi dào đủ các báu

Hằng sanh quý tộc nhà giàu có

Như vậy dần dần sanh chỗ tốt

Với Phật pháp tăng càng tin thích

Sanh ở đâu người cũng kính yêu

Người không tín tâm ở Diêm Phù

Thảy đều làm cho sanh chánh tín

Khiến cho kiến lập tâm Bồ Ðề

Cũng lại khiến họ được đạo quả

Họ được vô thượng Bồ đề rồi

Chuyển nói vô thượng diệu pháp luân

Nếu ai biết được pháp họ thuyết

Thảy đều đạt được nhẫn vô sanh

Bồ tát thường hành tâm từ ái

Ðều hay trưởng dưỡng các chúng sanh

Hằng làm vô lượng thắng lợi ích

Mở mắt chúng sanh, trừ tối tăm

Nếu Phật dạy dỗ một Bồ tát

Vô lượng trăm ngàn ức chúng sanh

Ðã trồng gốc thiện ở trong đó

Nghe xong liền phát tâm Bồ Ðề

Quốc độ lúc ấy chẳng luống qua

Vì bậc trí phụng trì Phật pháp

Phật tử Bồ Tát tùy chỗ ở

Lợi ích vô lượng các chúng sanh

Hộ giới vô đẳng trì phạm hạnh

Trong vô lượng kiếp tịnh Tam muội

Với thiền giải thoát thường quyết định

Tên Phật tử Bồ Tát như vậy

Họ thường tu tập thắng thần túc

Hay đến vô lượng các cõi Phật

Ðã nghe chánh pháp nơi Như Lai

Tùy chỗ nghe được đều nhớ nghĩ

Nếu có Bồ Tát trụ tổng trì

Hay nói vô lượng Tu Ðà La

Lại biết các chúng sanh quá khứ

Vị lai, hiện tại cũng như vậy

Hiểu rõ sanh tử các hàm thức

Cũng lại liễu đạt sự vị lai

Không ai từ đó hướng theo kia

Tìm hiểu đôi phần cũng không được

Một khi nghiệp chưa đến

Cầu mong cũng khó được

Bồ tát đại danh xưng

Và hay hiểu rõ nó

Bậc tâm tịnh tối thắng

An trụ nơi không tịch

Nhờ đại thừa vô lượng

Chuyên chở các phẩm hạnh

Họ không thể nhớ nghĩ

Còn có chúng sanh tưởng

Bậc đại danh dự ấy

Hãy ngộ pháp vô sanh

Dù vị ấy có nói

Không chấp chúng sanh tưởng

Ngộ được cảnh giới không

Trụ nơi trí kiên cố

Nói rõ Tam muội này

Chỗ trụ của Phật pháp

Không khởi nơi tư tưởng

Là các nam và nữ

Quán sát các người nữ

Mà ngồi nơi đạo tràng

Ðã ngồi nơi đạo tràng

Phá hoại các ma quân

Không thấy ma nữ đến

Cho đến với ngã sở

Khi ngồi ở đạo tràng

Trừ sạch tất cả tưởng

Nhờ đoạn tất cả tưởng

Tất cả đại địa động

Tu di và biển cả

Mười phương cũng như vậy

Ở nơi mười phương ấy

Ðều biết chúng sanh đó

Bồ tát thần thông lực

Chấn động nơi đại địa

Khi sáu thứ chấn động

Thì chứng đạo Bồ tát

Tất cả pháp hữu vi

Cùng với pháp vô vi

Pháp ấy đều liễu đạt

Chỉ có tiếng thuyết pháp

Không có ai biết được

Ðó là các đạo pháp

Nếu ai biết đạo ấy

Gọi là thế gian giải

Vì nhân duyên pháp sanh

Vì nhân duyên pháp diệt

Thể tánh của nhân duyên

Như thật đều hiểu rõ

Nếu học tất cả pháp

Pháp không nếu cứu cánh

Liền biết các đạo pháp

Cùng tâm tất cả pháp

Vị ấy hành pháp đạo

Bồ tát cầu không được

Vị ấy biết đạo này

Chánh giác bất tư nghì

Nếu biết tất cả đạo

Liền đạt được cứu cánh

Xa lìa nơi ác đạo

Hay biết các pháp tướng

Ðã ngồi nơi đạo tràng

Rống tiếng đại sư tử

Vô biên ức thế giới

Lời tiếng được sung mãn

Lại rung động cõi ấy

Thế Hùng đại danh xưng

Khéo độ các chúng sanh

Là bậc Thánh điều ngự

Ðã chứng Thượng Bồ đề

Dưới cội cây Bồ đề

Vô lượng ức chúng sanh

Ðáng độ, ngài đã độ

Sau đó mới biến hóa

Hóa thành vô biên Phật

Ði đến các cõi Phật

Lợi ích các chúng sanh

Chư Phật hay an lập

Vô lượng ức chúng sanh

Các Như Lai ứng hóa

Ðể thuyết pháp tối thắng

Ðó là chơn đại thừa

Gọi là trí Như Lai

Làm chúng sanh tín tâm

Ðể làm nhân thành Phật

Ðó là chơn đại thừa

Như Lai tối diệu thừa

Cung kính đức Như Lai

Thêm cung kính Bồ tát

Càng cung kính chư Phật

Với Pháp, Tăng cũng vậy

Muốn chứng thắng Bồ đề

Trong tâm không hạ liệt

Kính phụng các Bồ tát

Tôn trọng bậc dõng mãnh

Mau được lên chánh giác

Không lâu thành Như Lai

Ở trong ngàn thế giới

Bồ tát đều đi đến

Thấy được bậc Mâu Ni

Bồ tát không sợ hãi

Dùng các vật quý báu

Tung rải lên đại hùng

Cùng với Mạn Ðà La

Mong cầu Bồ đề vậy

Trang nghiêm nơi pháp giới

Ðể cầu công đức Phật

Lưới báu dùng để che

Cùng khắp cả mười phương

Treo các phướn thắng diệu

Dựng cả ức lọng báu

Vô lượng thứ trang nghiêm

Trang hoàng nơi thế giới

Biến làm đài gác đẹp

Và dùng cung điện đẹp

Hành lang rất tráng lệ

Các báu vật xen kẽ

Cửa lầu và cung thất

Ðều làm hình bán nguyệt

Với bình bằng tạp hương

Ðều dùng ngọc báu chế

Vô số các lò hương

Ðều tỏa đài mây đẹp

Ở trong ngàn thế giới

Hương xông rất đáng ưa

Biến thành các mây hương

Mưa thứ mưa hương hoa

Nếu có ai ngửi được

Thành Phật đại đạo sư

Liền bỏ gai ái dục

Cùng trừ bỏ sân não

Ðập nát lưới si mê

Xa lìa các tăm tối

Ðạt được thắng thần thông

Cùng với căn, lực, giác

Các thiền cùng giải thoát

Ðáng thọ của tín thí

Trải ra ức sàng tọa

Rải các thú áo đẹp

Lưới báu che lên trên

Dùng vòng hoa trang nghiêm

Các Bồ tát vô úy

Ðại sĩ dõng mãnh ngồi

Thân đủ tướng trang nghiêm

Ðầy đủ các vẻ đẹp

Dùng các giường ngọc báu

Trang nghiêm các cõi này

Biến làm các ao hoa

Ðầy nước tám công đức

Nếu ai uống nước ấy

Xa lìa các hiểm nạn

Mau xa lìa khát ái

Là phước đức thế gian

Lại có thế giới khác

Ðại sĩ đến tập hội

Khen ngợi công đức Phật

Ðạo sư Thích Sư Tử

Nếu ai được nghe tiếng

Hay thành thế đạo sư

Ðược sự bất sự nghì

Hay hiển thị kinh này

Hoa sen vàng sắc đẹp

Chen chúc cả ức cánh

Bậc diệu giác tối tôn

Ngồi đài liên hoa ấy

Cành lá bằng lưu ly

Nhụy hoa bằng vàng ròng

Giữa ma ni đức tạng

Biến làm hằng ức hoa

Tỏa ra các hương thơm

Người ngửi đều ưa thích

Diệt trừ tất cả bệnh

Sáu căn đều hoan hỷ

Tham ái và sân si

Một lúc đều sạch hết

Ðã trừ các phiền não

Quyết định được thành Phật

Hoa ấy phát tiếng hay

Tán thán công đức Phật

Cùng với pháp và tăng

Tiếng lan khắp mười phương

Không môn và vô tướng

Với lại pháp vô nguyện

Các chúng sanh nghe xong

Ðều được quả bất thối

Các âm thanh phát ra

Lan đến ức thế giới

Vô lượng chúng nghe được

Liền phát tâm Bồ đề

Hồng hạc và Khổng tước

Anh võ và Uyên ương

Phát ra tiếng thật hay

Âm thanh Phật tối thượng

Dùng cây báu thắng diệu

Biến hiện trên mặt đất

Ðoan nghiêm tối đệ nhất

Treo vòng ngọc khắp nơi

Ðầy đủ sự trang nghiêm

Tất cả các cõi Phật

Trong đó rất thù thắng

Hiện ra ở cõi này

Ðầy y báu anh lạc

Trên cây các âm nhạc

Hoa đẹp khiến tâm vui

Tất cả luôn tung rải

Các diệu trang nghiêm này

Chúng sanh được an lạc

Phật Thích Ca trụ trì

Do thần lực của Thánh

Chỉ lược nói như vậy

Công đức Thích Sư Tử

Bồ tát đại danh xưng

Với trí ấy không nghi

Nếu ai sanh tín tâm

Việc ấy bất tư nghì

Tăng trưởng nơi trí tuệ

Như sông đổ ra biển

Muốn biết lượng biển cả

Ai biết số bao nhiêu

Ta nói pháp Bồ tát

Ðều là bất tư nghì

Khó nghĩ các Bồ tát

An trụ sự như vậy

Diễn thuyết tiếng mỹ diệu

Giống như cát sông Hằng

Trong vô lượng các kiếp

Bồ tát thường không chấp

Nếu đoạn trừ chấp tướng

Ðược gần gũi Bồ đề

Giả sử pháp diệt tận

Vẫn không hủy tịnh giới

Với hạnh không tàn hại

Ðứng đầu các Bồ tát

Chính do vì ái dục

Khiến giới bị khuyết lậu

Thường hành định tịch diệt

Không đắm mùi bị định

Không chấp không phóng dật

Không bị đời ô nhiễm

Ðược lên trên thế gian

Hay đến các nước Phật

Gọi là cõi An lạc

Ðược thấy Phật Di Ðà

Lại thấy các Bồ tát

Ðầy đủ tướng trang nghiêm

Ðến bên bờ thần thông

Cứu cánh môn tổng trì

Du hành ức thế giới

Ðầu mặt lạy chân Phật

Lại hay chiếu ánh sáng

Vô lượng các cõi Phật

Ðể trừ các tai hoạn

Và   phá các phiền não

Ðoạn trừ các trói buộc.

Một đời Phật bổ xứ

An lạc các chúng sanh

Mãi không đọa ác đạo

Các chúng sanh cõi ấy

Ðoạn trừ các ác đạo

Phật Di Ðà cứu hộ

Tu trì thế giới Phật

Tu tập không phóng dật

Số kiếp bất tư nghì

Các ngươi chớ hoài nghi

Sức tự tại Phật ấy

Hay sanh tín tăng thượng

Mau được sanh cõi ấy

Người nữ nghe tán thán

Hay sanh tín tăng thượng

Ðược chuyển thân nam tử

Hãy đến ức cõi Phật

Na do tha ức cõi

Bao nhiêu vật cúng dường

Ðều cúng tất cả Phật

Không bằng một phần từ

Thường tu hành giới định

Vô lượng thiền giải thoát

Tu ba môn giải thoát

Mau thành Nhân trung thượng

Trong đời ác mạt pháp

Nếu Bồ tát trì giới

Cúng Phật, thường thương mình.

Cúng dường ấy tối thắng

Người ấy cúng chư Phật

Quá khứ và hiện tại

Vị lại bậc tối thắng

Người trì giới đời ác

Mười phương Phật đều thấy

Bồ tát đời mạt pháp

Hộ trì cấm giới Phật

Người lành hay hộ pháp

Người nữ nghe khen cõi Phật kia

Nếu sanh ý thích thêm niềm tin

Liền được thân nam tử thông tuệ

Hay du hành đến ức cõi Phật

Trong na do tha ức cõi Phật

Có bao nhiêu thứ cúng dường Phật

Ðều đem cúng dường các đức Phật

Không bằng phần nhỏ của tâm từ

Tu trì giới cấm và Tam muội

Cùng tập các thiền tứ vô lượng

Cũng tu ba thứ môn giải thoát

Mau thành được bậc Thế Vô Thượng

Cúng dường chư Phật thường thương thân

Như cúng đức Phật bậc Vô tỷ

Nếu có Bồ tát không bỏ giới

Vào thời ác thế đời sau cùng

Người ấy hay cúng tất cả phật

Chư Phật quá khứ và hiện tại

Cùng với vị lai bậc tối thắng

Người trì cấm giới đời ác thế

Chư Phật mười phương thấy người ấy

Nếu Bồ tát đời sau ác thế

Trì giới thanh tịnh Phật ngợi khen

Ấy là đệ tử hay hộ pháp.

Bấy giờ đức Phật bảo đồng tử Nguyệt Quang:

–Vào thời quá khứ, vô lượng số bất khả tư nghì a tăng kỳ kiếp lâu xa, lúc ấy có đức Phật hiệu Thanh Ðức Như Lai, bậc Ứng Chánh biến tri, Minh hạnh túc, Thiện thệ, Thế gian giải, Vô thượng sĩ, Ðiều ngự trượng phu, Thiên nhân sư, Phật Thế Tôn. Này đồng tử! Như Lai Thanh Ðức ấy an trí vô lượng bất khả tư nghì số chúng sanh hướng về A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề, khiến cho các nhân thiên tu theo hạnh Phật, sau đó nhập vô dư Niết bàn.

Này đồng tử! Lúc đó có vị vua tên là Ðức Âm. Vị vua ấy đối với đức Như Lai Ứng Chánh biến tri, sau khi nhập Niết bàn, để cúng dường đức Như Lai Thanh Ðức nên lập tám mươi bốn ngàn vạn ức tháp. Trước mỗi tháp thắp trăm ngàn vạn na do tha đèn sáng, dùng tất cả kỹ nhạc, hương hoa vòng hoa báu, hương xoa hương bột, lại dùng tất cả y phục, lọng báu, tràng phan đặt ở trước tháp để cúng dường chư Phật Như Lai.

Bấy giờ vua Ðức Âm, ở chỗ tháp xá lợi của Như Lai cúng dường xong tập hội tám mươi trăm ngàn vạn ức na do tha chúng đại Bồ tát, cung sấp tất cả nhạc cụ. Các Bồ tát này đều là bậc đại pháp sư, khéo hay thuyết pháp, được vô lượng biện tài, khéo hay thị hiện vô lượng các pháp công đức chân thật.

Này đồng tử! Bấy giờ ở trong chúng có một Tỳ kheo tên là An Aån Ðức, ngồi ở trong hôi ấy, tuổi còn trẻ trung, mặt đẹp tóc đen, trụ trong hạnh đồng chân hiền diệu, chưa từng hưởng thọ thú vui sắc dục, mới thọ cụ giới đầu mùa hạ.

Này đồng tử! Bấy giờ vua Ðức Âm thỉnh chúng Ðại Bồ tát vì muốn đầy đủ sáu ba la mật Bồ tát tạng đại đà la ni, thiện xảo phương tiện, tự tại vô ngại. Cho nên vào lúc nửa đêm, thỉnh chúng Ðại Bồ tát, ở trước đức Phật để làm pháp hội.

Khi ấy, trăm ngàn vạn na do than ngọn đèn đều được thắp sáng, quét dọn nhà cửa, rải các thứ hoa, trải các y đẹp. Bấy giờ, vua Ðức Âm cùng với cung phi, hoàng hậu thể nữ, ở hậu cung và các phụ tướng, dân chúng và các quyến thuộc ở thành ấp, dùng các kỹ nhạc, cầm hương xoa, hương bột tràng hoa, y phục, tràng phan, bảo cái, đều đem đến cúng dường tháp Phật. Khi cúng dường xong, cùng với tám vạn cung nhân, đều lên điện cao để nghe pháp.

Bấy giờ có vô lượng trời người, đến tập hội để nghe pháp. Khi ấy Tỳ kheo An Aån Ðức thấy trăm ngàn ức đèn cháy, chiếu sáng nơi nơi, xem thấy chúng hội lớn, liền nghĩ rằng:

–Ta cũng tu theo đại thừa, mong cầu Tam muội không hý luận, thể tánh bình đẳng của tất cả các pháp. Nếu nay ta muốn được Tam muội này, ta nên cúng dường thấp miếu của đức Phật ấy. Nay ta nên làm sự cúng dường như vậy, khiến cho chư thiên, nhơn, A tu la... sanh ra ý tưởng kỳ lạ, vui mừng nhảy nhót được ánh sáng pháp, khiến cho vật cúng dường của ta chiếu sáng, che khuất những vật cúng dường của vua ấy, làm cho nhà vua và các cung nhân quyến thuộc của vua thấy ta cúng dường thảy đều hoan hỷ.

Bấy giờ Bồ tát An Aån Ðức thấy đại chúng đứng ở trước tháp để nghe pháp, liền ngay đêm đó ở trước tháp Phật khoát y tay hữu, lấy dầu xoa vào, đốt lên để cúng dường Phật.

Khi ấy Bồ tát An Aån Ðức, trụ nơi đức tin tăng thượng vì cầu A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề nên đã đốt tay bên hữu, tâm vẫn bất động, nhan sắc không thay đổi.

Này đồng tử! Bấy giờ Tỳ kheo An Aån Ðức lúc đốt cánh tay thì đại địa bị chấn động, ánh sáng chiếu khắp vô lượng trăm ngàn, làm cho các ngọn đèn không còn chiếu sáng, vì ánh sáng của cánh tay ngài chiếu khắp mười phương.

Bấy giờ Bồ tát An Aån Ðức hết sức vui mừng, đối với Tam muội không hý luận, thể tánh bình đẳng của tất cả các pháp, dùng từ cú lời lẽ, biện chánh mỹ diệu hòa nhã để làm ca tụng, khiến cho các đại chúng thảy đều nghe rõ.

Khi ấy ở trong chúng, một vạn hai ngàn thiên tử của cung trời Ðao Lợi sanh tâm hoan hỷ bày các thứ cúng dường, đều đến hội này để nghe pháp.

Bấy giờ vua Ðức Âm ở trên lầu cao cùng với cung phi hoàng hậu, thể nữ ở hậu cung, thấy Tỳ kheo An Aån Ðức thiêu cánh tay mặt, lửa hồng chiếu khắp các mười phương, thấy rồi trong tâm suy nghĩ: “Tỳ kheo này chắc đã có thần túc mới hiện sự thần biến hy hữu như vậy đối với thân mạng mà không luyến tiếc”.

Khi ấy vua Ðức Âm thấy Tỳ kheo An Aån Ðức có sự thần biến như vậy, tâm sanh yêu mến, nhờ tâm tịnh tín và tự thiện căn lực đã huân tập, nên cùng với hoàng hậu, cung phi tám vạn thể nữ, từ lầu cao ngàn tầm phóng mình xuống đát, vì muốn ra mắt Tỳ kheo Bồ tát này, cung kính năng lực thiện căn, được quả báo hiện tại, liền vì Thiên Long, Dạ xoa, Càn thác bà, A tu la, Ca lâu la, Ma hầu la già hộ trì không để đọa lạc. Nhờ lực hộ trì của Thiên, Long, Dạ xoa, Càn thác bà, A tu la, Ca lâu la, Ma hầu la già vậy nên vua Ðức Âm và hậu phi, thể nữ, tuy rơi từ điện cao mà thân tâm vẫn không bị tổn thương, không mệt không sợ.

Khi ấy vua Ðức Âm, hai tay ôm cánh tay khóc lóc, kêu gào, tất cả đại chúng cũng lại như vậy, vì họ thấy Tỳ kheo An Aån Ðức đốt cánh tay trông như vòng hoa Chiêm ba. Cánh tay ngài lại nhỏ dài giống như mũi của voi chúa. Tất cả mọi người thấy vậy khen là rất lạ, nên không ai mà không than thở, khóc lóc, rơi lệ.

Bấy giờ Tỳ kheo An Aån Ðức thấy vị đại vương này cùng với mọi người thảy đều buồn khóc, áo não, nên nói với vua:

–Này Ðại vương! Tại sao lại buồn bã rơi lệ, và mọi người đều khóc lóc như thế?

Khi ấy vua Ðức Âm dùng bài kệ để trả lời:

Ðại trí An Aån Ðức

Thông tuệ, pháp sư giỏi

Thấy ngài đốt thân phần

Vì vậy nên buồn khóc

Sắc ngài thật đoan trang

Giống như sắc đống lửa

Thấy ngài hủy thân phần

Nên tôi càng sầu não

Khi ngài đốt tay phải

Chiếu sáng mười phương cõi

Che khuất ánh các đèn

Sao, trăng cũng không hiện

Ðại địa đều chấn động

Tâm ngài không lay động

Tâm tôi càng cung kính

Biết ngài bậc siêu phàm

Trên điện cao ngàn thước

Cùng tám vạn cung nhân

Chính tôi tự nhảy xuống

Toàn thân chẳng hề gì

Lành thay! Bậc tịnh trí

Lành thay! Ý vô thượng

Lành thay! Bậc tinh tấn

Lành thay! Bậc đại tín

Lúc ngài đốt cánh tay

Tâm ngài không lay động

Ðã phát tâm hoan hỷ

Lại còn nói diệu pháp

Giống như mặt trăng rằm

Như mặt trời trên không

Như núi chua Tu di

Ðoan nghiêm cũng như vậy

Tôi phát nguyện như vậy

Ðầy đủ đại tinh tấn

Nên bỏ thân đáng yêu

Vì lợi ích chúng sanh

Yêu pháp nên thương khóc

Vui mừng được vô cấu

Ngài đã hủy thân thể

Nên tôi rất buồn rầu

Trời người đã cúng dường

Vô biên thắng biện tài

An Aån Ðức bảo vua

Liền nói bài kệ này:

–Chẳng vì thân không tay

Gọi là thân khiếm khuyết

Nếu ai không trì giới

Gọi là thân khiếm khuyết

Dùng thân xú uế này

Tôi cúng dường Như Lai

Phước điền khó nghĩ bàn

Khắp tất cả thế gian

Nếu ai ba ngàn cõi

Bảy báu nhiều như cát

Ở chỗ Phật Thế Tôn

Vì Bồ đề nên thí

Tuy có việc cúng thí

Cúng pháp lại cao hơn

Nếu ai biết pháp không

Mới hay bỏ thân mạng

Nay tôi nói lời thật

Xin đại vương lắng nghe

Cùng với chúng hội này

Tất cả nghe tôi nói

Nếu tôi xét, quyết định

Ðược thành bậc Vô thượng

Nếu quả thật không dối

Mặt đất sáu chấn động.

Khi nói lời ấy rồi

Ðại địa liền chấn động

Thấy việc hy hữu ấy

Chư thiên rất hoan hỷ

Nhân thiên hoan hỷ xong

Liền phát tâm Bồ đề

Chúng vô lượng khó nghĩ

Ðều hướng vô thượng trí

Tỳ kheo An Aån Ðức

Lợi ích tất cả chúng

An xử ức chúng sanh

Ðặt nơi vô thượng trí

Dùng lời thật pháp này

Biết nó đều không thật

Lời ấy nếu không dối

Tay tôi lành như trước

Nếu thấy pháp này thật

Tên An Aån cũng không

Tìm kiếm khắp mười phương

Vì không bất khả đắc

Các pháp như tiếng vang

Trong khi tiếng phát ra

Tìm tiếng không thể có

Biết các pháp như vậy

Người liễu đạt cứu cánh

Nơi không, có gì sợ?

Người ấy nói chân thật

Tướng lửa không thể đốt

Các chúng sanh thế gian

Trời người, dạ xoa, rồng

Oai lực Nhất thiết trí

Ðều khiến ngộ tịch định

Hoặc người hoặc là trời

Bao khổ nạn thế gian

Oai đức bất thối chuyển

Tất cả mau hủy hoại

Khi nói lời ấy rồi

Tay ngài lành như trước

Tỳ kheo An Aån Ðức

Thân tướng rất trang nghiêm

Ngàn ức số chư thiên

Ðứng ở trên hư không

Tín tâm dùng hoa Mạn

Rải trên thân Tỳ kheo

Hoa rơi cao hơn người

Lan khắp cõi Diêm phù

Ức na do thiên nữ

Kỹ nhạc, các ca vịnh

Tỳ kheo An Aån Ðức

Rống tiếng đại sư tử

Mâu Ni, bậc Như Lai

Khiến hằng ức cõi Phật

Mỗi vị ở cõi mình

Ðại sĩ thanh tịnh ấy

Tỳ kheo An Aån Ðức

Truyền nói tên của họ

Tỳ khao, Tỳ kheo ni

Nam, nữ thanh tín sĩ

Thiên long và Dạ xoa

Càn thát và Khẩn la

Họ theo nghiệp quyết định

An Aån được ly cấu

Người tín tâm cầu đạo

Số lượng như hằng sa

Tỳ kheo An Aån Ðức

Thông tuệ, được tự tại

Vì đối với trí Phật

Ðốt tay không lo sợ

Người ấy nơi ngàn cõi

Biến thân như hằng sa

Tay rực sáng, chiếu khắp

Giống như lửa kiếp tận

Mưa các thư hương bột

Biến khắp tất cả cõi

Rơi xuống nơi đại địa

Chư thiên đều tập hội

Tất cả vật cúng dường

Trang nghiêm nơi cõi này

Mặt đất đầy chân châu

Cúng dường An Aån Ðức

Tất cả các hoa báu

Trang nghiêm nơi cõi này.

Rồng mưa chân châu đẹp

Cúng dường An Aån Ðức

Lại dùng tất cả báu

Trang sức nơi cõi này

Rồng mưa báu trang nghiêm

Ðể cúng An Aån Ðức

Thích Sư tử tối thắng

Ở tại núi Kỳ xà

Ở trước các Tỳ kheo

Rống lên tiếng sư tử

Ta la An Aån Ðức

Ðức Âm là Di Lặc

Trong ngàn ức kiếp ấy

Cùng tu hạnh Bồ đề

Khi thấy người trì giới

An Aån Ðức, trí huệ

Vô lượng các người nữ

Ðều biến làm người nam

Chư Phật đều thọ ký

Hoàn toàn không hồ nghi

Họ mau được thành tựu

Chứng Thế trí tự nhiên

Nghe được kinh này xong

Nói công đức quyết định

Nơi mình không chấp trước,

Nên học pháp như vậy.

KINH NGUYỆT ÐĂNG TAM MUỘI

QUYỂN 7/10

--- o0o ---

QUYỂN 08

Này đồng tử! Ðó là Bồ tát ma ha tát vì muốn cầu Tam muội này nên phải tu thiện căn, thực hành pháp thí, hay thực hành tài thí. Nhờ sự bố thí này, dùng bốn thứ hồi hướng để hồi hướng. Những gì là bốn?

1.Phương tiện thiện xảo của chư Phật quá khứ nên được quả A nậu Ða La Tam Miệu Tam Bồ Ðề, mong cho con cũng được phương tiện quyền xảo ấy, dùng thiện căn này hồi hướng quả Bồ Ðề. Ðó là hồi hướng thứ nhất.

2.Ở chỗ thiện tri thức nghe nói về phương tiện thiện xảo như vậy, thọ trì, đọc tụng rồi tu học theo. Nhờ phương tiện này khiến cho con được thành Bồ Ðề Vô Thượng, mong cho con luôn luôn được gặp thiện tri thức. Dùng thiện căn ấy để hồi hướng. Ðó gọi là hồi hướng thứ hai.

3.Mong cho những của cải con có được, cùng tất cả chúng sanh thọ dụng. Dùng thiện căn để hồi hướng. Ðó gọi là hồi hướng thứ ba?

4.Nguyện cho thân con trong lúc sanh bất cứ nơi đâu, được tiền của, được pháp bảo để nhiếp hộ, lợi ích tất cả chúng sanh, mong cho con thường được thân hình như vậy. Dùng thiện căn này để hồi hướng. Ðó gọi là hồi hướng thứ tư?

Này đồng tử! Nhờ bốn thứ hồi hướng này nên đem tất cả thiện căn để hồi hướng.

Lại nữa, này Ðồng Tử! Bồ tát Ma ha Tát vì cầu Tam muội này, hoặc tại gia hay xuất gia, dùng tâm không dua nịnh quanh co, phụng sự người trì giới. Nếu ai hay trì Tam muội này, hoặc xuất gia hay tại gia, nếu người ấy gặp kẻ bệnh khổ khốn đốn, thì đem máu thịt trong thân mình để làm cho họ hết khổ. Nếu ai thành tựu tín tâm Vô Thượng, thì Bồ Tát dùng tâm bất động và tâm thanh tịnh để cấp thí cho họ.

Này Ðồng Tử! Về thời quá khứ A tăng Kỳ, Vô lượng vô biên, không thể lường, rộng lớn, số kiếp bất khả tư nghì, bấy giờ có một đức Phật hiệu là Bất khả tư nghì Nguyệt Thắng Khởi Vương Phật Như Lai, Ứng Cúng Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Ðiều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn Ðức Phật Như Lai Ứng Chánh Biến Tri ấy, ngay ngày hôm đó thành bậc A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề. Ngài biến ra vô lượng vô biên ứng hóa thân Chư Phật mà thuyết pháp, khéo léo điều phục vô lượng chúng sanh, an trí họ nơi đạo A La hán vô lậu, cũng lại kiến lập vô lượng chúng sanh nơi A Nậu Ða La Tam Miệu Tam Bồ Ðề, được bất thối chuyển. Ðức Bất tư nghì Nguyện Thắng Khởi Vương Phật Như Lai ấy, ngày hôm đó tuổi thọ đã tận, liền nhập vô dư Niết bàn. Chánh pháp trụ ở thế gian tám vạn bốn ngàn ức na do tha trăm ngàn năm.

Này Ðồng Tử! Ðức Phật Bất Tư Nghì Nguyện Thắng Khởi Vương ấy, sau khi chánh pháp diệt vào thời sau cùng có các Tỳ kheo chấp kiến vô lượng.

Các Tỳ kheo ấy dối với các Tu Ða La như vậy mà không ưa, không thích, không sanh lòng tin, phỉ báng, chê bai. Nếu có ai hay trì được những kinh như vậy, liền bị các kẻ ác ấy bức não nơi thân, buông lời chê trách, thậm chí còn bị giết chết. Các ác Tỳ kheo ấy, vì tham đắm lợi dưỡng và sự cung kính cho nên giết chết hai vạn Tỳ kheo thọ trì Kinh này.

Này Ðồng tử! Bấy giờ trong cõi Diêm Phù Ðề này có một vị quốc vương tên là Trí Lực, thọ trì chánh pháp, hộ trì chánh pháp, nguyện xưa được thành tựu, đã từng ở chỗ các đức Phật đời trước trồng các căn lành.

Này đồng tử! Thuở xưa ở trong Diêm Phù Ðề này có một vị pháp sư tên là Thật Ý, thọ trì kinh điển Tam muội như vậy, đi vào cung vua làm bậc thiện tri thức, vì có lòng đại bi nên hay làm sự cứu tế, lợi ích và thương xót chúng sanh. Vị vua ấy rất thích gặp Tỳ kheo này để nghe pháp ngữ không bao giờ chán, nên đi đến chỗ Tỳ kheo để phụng sự, thân cận và cúng dường, thưa hỏi phỏng vấn, nghe dạy xong vua có thể thọ trì, có thể trả lời khéo léo.

Khi ấy, vị Tỳ kheo này khéo hiểu ý nghĩa rộng rãi và tóm lược về tướng thu nhiếp oai nghi các hạnh thảy đều đầy đủ, khéo hay thông đạt về Ấm, Giới, các nhập, khéo biết tất cả chúng sanh về sự hòa hợp, phân ly, ly xong lại hợp, cũng biết oai nghi các hạnh, tập tánh ưa thích của chúng sanh, khéo biết về căn lực, tinh tấn của chúng sanh, khéo biết tập tánh trí huệ sai biệt, khéo biết chân lý tương ưng, ngôn ngữ thù đáp với nghĩa quyết định, biện tài thâm diệu, cũng hay khéo biết điều phục chúng sanh, mỉm cười trước khi nói, ai thấy cũng ưa thích, xa lìa sự rít rắm, trong lòng rộng rãi, an trụ bốn vô lượng tâm, tương ưng với lòng đại bi, có thể phá hoại tất cả dị luận.

Này đồng tử! Bấy giờ vua Trí Lực có một người con gái tên là Trí Ý, tuổi mới mười sáu, nhan mạo tuyệt vời, hình sắc thù diệu, đày đủ tư dung, chẳng thiếu thứ gì.

Vị Tỳ kheo Thật Ý là đạo sư của vua. Khi ấy tứ đại của Tỳ kheo này bất hòa, trên đầu gối chân mặt sanh một cái mụt đen nguy hiểm, khó trị cho lành, tất cả thầy thuốc đều bó tay.

Khi ấy vua Trí Lực thấy vị Tỳ kheo bị bệnh rất khốn khổ, sợ vị này bị chết nên khóc lóc rơi lệ. Các cung phi hoàng hậu và tám vạn thể nữ cùng nhân dân trong thành ấp của nước, thái tử, các quan quân chúng, tướng soái, lính giữ cửa và nô tỳ đi theo hai bên vua và đại chúng khác, thấy Tỳ kheo này thảy đều khóc lóc.

Này đồng tử! Bấy giờ vua Trí Lực trước đây có người thân quyến mạng chung được sanh lên trời, trong giấc mộng hiện ra khuyên vua, nói rằng:

–Vị Tỳ kheo bị bệnh ấy cần phải lấy huyết tươi của đồng nữ chưa hư cấu mà rửa và thoa lên mụt, lại dùng thịt của đồng nữ ấy mà nấu canh, dùng các mùi vị trộn đều, rồi ăn với cơm thì bệnh sẽ lành. Nếu không có thứ thuốc ấy thì nhất định khó lành được.

Khi vua Trí Lực thấy mộng như vậy, thức giấc thì trời sáng, liền đứng đậy đi vào hậu cung, tập họp các cung nhân lại, nhà vua nói rõ giấc mộng ấy rằng:

–Ta thấy mộng ấy ai có thể cho thuốc này cho Tỳ kheo bị bệnh để vị thiện tri thức, bậc nói về thiện đạo được lành bệnh?

Này đồng tử! Bấy giờ tất cả cung nhân thể nữ trong và ngoài đều không dám hy sinh. Lúc ấy Trí Ý, nghe vua cha nói như vậy biết Tỳ kheo bị bệnh đó cần thứ thuốc như vậy, nên hoan nghĩ rằng:

–Như lời cha ta đã nói, hiện nay thân ta chưa từng giao hợp nên đem máu thịt tươi này dâng cho tôn giả. Ở trong nội cung, ta là người nhỏ tuổi nhất, hết sức kính trọng vị pháp sư A Xà Lê này, thân khẩu ý thanh tịnh, cầu trí vô nhiễm, nên đem máu thịt thân này dâng cho pháp sư Vô trước, rồi đem thịt của thân này dùng các mùi vị trộn đều. Ta nên dâng thuốc cho Tỳ kheo bị bệnh này để đại sư của ta bệnh khổ tiêu trừ, bình phục như cũ.

Bấy giờ công chúa Trí Ý liền dùng dao bén, hết lòng trụ nơi pháp, cắt thịt bắp vế của mình, máu tươi chảy ra, đem thịt tươi ấy, điều hòa các vị để nấu canh thịt, dùng bát vàng đựng máu trên thân, dâng cho vua. Nhà vua cho người mời vị Tỳ kheo bệnh vào cung, ngồi trên ghế, trước vua cha. Cô ta lấy máu rửa mụt xong, lại thoa lên mụt cho vị Tỳ kheo. Công chúa lại dùng thứ thịt của mình đã điều hòa các vị ngon nấu thành canh, vì để được phước, nên dâng cúng cho pháp sư.

Khi ấy vị Tỳ kheo này không biết, không hay, không nghi là có tội nên liền ăn vào. Vị Tỳ kheo bận khi ăn món ăn ấy vào liền hết khổ hoạn. Bệnh khổ của pháp sư đã hết, thân được an lạc nên vì vua Tí Lực nói diệu pháp thù thắng.

Vì cầu Tam muội này nên khiến cho một vạn ba ngàn các thể nữ ở trong cung vua ... phát A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề. Bấy giờ vua Trí Lực liền nói bài kệ hỏi công chúa:

Từ đâu con có thứ thuốc này

Thịt người con tươi và máu nóng

Ðể nấu canh ngon cho người bệnh

Khiến Tỳ kheo này được an lạc?

Con bảo người nào đi giết ai

Mà được thứ thịt tươi như thế

Dùng các vị khác để hòa hợp

Lại được máu sạch để thoa rửa

Khi pháp sư ăn món ăn ấy

Và dùng máu tươi thoa đắp mụt

Trị lành tai hoạn ác như vậy

Khiến cho tôn giả được vui mừng

Nhờ vị Thiên thần bà con xưa

Nói trong mộng ta lời như vầy:

Nếu kiếm được thư thuốc như vậy

Mới chữa được bệnh Tỳ kheo ấy

Phải dùng máu nóng Như Lai ơi thân người

Ðắp rửa mụt độc của pháp sư

Ðiều hòa thịt người thật thơm ngon

Rồi dâng lên cho vị ấy dùng,

Tỳ kheo chỉ dùng phương thuốc ấy

Bệnh hoạn lập tức được tiêu trừ

Chỉ có thuốc ấy mới cứu được

Vua nên kiếm mau chớ chậm chạp.

Ta tỉnh giấc rồi từ giường dậy

Liền vào hậu cung nói lời ấy

Tất cả cung nhơn nghe nói xong

Thảy đều lo sợ đứng im lặng

Lúc ấy ta lại bảo cung nhân

Nếu ta làm được việc như vậy

Bỏ máu thịt tươi của thân mình

Hòa các vị ngon của thứ khác

Dùng thức ăn ấy dâng cho Ngài

Lại lấy máu sạch để rửa đắp

Tụ ác tánh Tỳ kheo pháp sư

Phương thuốc ấy mới trị lành bệnh.

Nếu không dùng thứ thuốc như vậy

Ðể trị mụt độc của Tỳ kheo

Pháp sư chắc chắn phải bị chết

Bởi vì không có thư thuốc ấy.

Khi đó cung nhân nghe vậy rồi

Thảy đều im lặng không dám nói

Không ai làm được huệ thí ấy

Phương thuốc bằng máu thịt như vậy

Cho đến tất cả người ba cõi

Ðều không thể bỏ thịt thân mình

Trong cung, lời ta đã vang khắp

Im lặng không một ai hưởng ứng

Lòng ta kính trọng Tỳ kheo này

Mọi người ai cũng yêu thân mình

Bởi họ luyến tiếc thân của họ

Không thể cắt bỏ máu thịt mình:

Lành thay, con kiếm thuốc ở đâu

Khi ta nghe rồi tâm hoan hỷ

Nghe cha tôn trọng lời thắng diệu

Tâm vua dõng mãnh không khiếp nhược

Ðồng nữ chí Trí Ý thưa cha rằng:

Mong cha lắng lòng nghe con nói:

Nhờ không ái luyến tự thân mình

Cũng không chấp trước nơi ngã tưởng

Nên mới dũng mãnh bỏ thân mình

Ðể cầu Vô thượng Bồ đề vậy,

Cúi mong vua cha lại lắng nghe

Muốn kiếm thịt người không thể có

Nên con liền cắt thịt đùi mình

Ðiều hòa các vị dâng pháp sư

Không giết người khác chẳng tử thi

Cắt thân để làm lợi ích lớn.

Tỳ kheo đã được hết bệnh khổ

Con cũng sẽ được vô lượng phước

Vua liền hỏi: Khi con cắt thân

Không thể chịu nỗi khổ bức bách

Con mau đem thuốc đắp vết thương

Chớ để thân mình bị thống khổ

Nghe lời vua cha xót thương nói:

Cúi mong Ðại Vương hãy lắng nghe

Nghe ân sâu ấy hành chánh pháp

Nghiệp qủa như vậy bất tư nghì

Con nghe cha nói lời vị trời

Nên không luyến tiếc thân mạng mình

Dùng tâm tín kính mà dâng cúng

Cho nên tự cắt máu thịt tươi

Ðem thân thể mình làm lợi ích

Ðể trừ bệnh độc của Tỳ kheo

Nay con đã được vô lượng phước

Ðổi thân mong manh lấy thân chắc

Công chúa lại nói lời như vầy

Cúi mong phụ vương lại lắng nghe

Nghe được thật pháp nguyện thọ trì

Quán nghiệp quả ấy bất tư nghì

Thuở xưa đã tạo nghiệp bất thiện

Chúng sanh do si đạo ác đạo

Thịt thân tiêu hết lành trở lại

Cho nên nghiệp báo khó nghĩ nghì

Ban đầu chỉ có xương cốt tiêu

Nháy mắt thịt thân hiệp trở lại

Huống lại tạo tác các nghiệp thiện

Tùy tâm mong muốn đều toại nguyện

Tuy cắt thịt thân không thấy đau

Vết thương chảy máu cũng không khổ

Nếu khi cắt đứt cả thân phần

Nhờ trụ nơi pháp nên không đau

Con rất yêu thích nơi chánh pháp

Cho nên cắt thịt để hiến dâng,

Tất cả hữu vi giống như mộng

Vết thương lành lại giống như xưa

Giống như hoa Ưu Ðàm Bát La

Trải vô lượng kiếp mới xuất hiện

Pháp sư Tỳ kheo cũng như vậy

Cõi Diêm phù đề một lần thấy

Chói sáng như đống vàng Diêm phù

Có ai ngắm nhìn mà thấy chán

Pháp sư thật ý cũng như vậy

Trời người chiêm ngưỡng không biết chán

Ví như uống được ly nước mát

Liền hết nóng bức vì khát nước

Pháp sư Tỳ kheo cũng như vậy

Tiêu trừ khát ái cho chúng sanh

Con đem thịt mình dâng pháp sư

Và thí máu tươi nơi thân mình

Trừ khổ tứ đại của pháp sư

Những điều con làm Phật khen ngợi

Bậc Thánh thành tựu đức tương ưng

Và trụ vào định tối thắng ấy

Con đã cúng dường Tỳ kheo kia

Mong phước thiện này được thành Phật

Như hương thơm phức thật đáng yêu

Tùy thuận thời hương hơn Chiên Ðàn

Diệu hương xông khắp đâu cũng có

Người trì giới định cũng như vậy

Giống như Tu Di rất đoan nghiêm

Chiếu khắp mười phương thật khả ái

Rực sáng mặt đất và hư không

Pháp sư trì giới cũng như vậy

Nếu ai thanh tịnh và tin thích

Xây dựng bảo tháp rất thắng diệu

Lại có người khác đến cúng dường

Người tạo càng thêm phước tối thắng

Pháp sư thuyết pháp cũng như vậy

Con nhờ tịnh tâm được an ổn

Bỏ thịt máu tươi của thân mình

Nay con đã tạo tháp chánh pháp

Nếu có tháp miếu sắp đổ nát

Bậc trí gìn giữ không lay động

Nếu có người đến cúng dường tháp

Khiến cho người ấy được thắng phước

Tỳ kheo biết pháp tháp cũng vậy

Con dùng thuốc hay trị bệnh ngài

Ngài hay diễn thuyết pháp thắng diệu

Ðưa chúng sanh đến đạo vô thượng

Nếu như Tỳ kheo pháp sư chết

Pháp ấy làm sao mà nghe được?

Phụ vương nên biết Tỳ kheo chết

Liền mất đi Tam ma đời này.

Pháp sư cũng như đèn tịnh diệu

Trị lành phiền não của chúng sanh

An trụ Tam ma đời rộng lớn

Cứu tế chúng sanh trong đường ác

Việc làm Tỳ kheo không thể lường

Thường hằng an trụ tâm rộng lớn

Ðã khéo học cứu nghĩa quyết định

Các dị luận không thể phá hoại

Ở trong vô lượng ức số kiếp

Vĩnh viễn không còn thọ thân nữ

Như Phật đã nói phải kính pháp

Con đã cung kính vị pháp sư

Thế giới của Phật như hằng sa

Dẫy đầy vật báu dâng Như Lai

Nếu ai tịnh tâm cúng ngón chân

Phước ấy hơn kia rất tối thắng

Như vậy nữ nhân sau khi chết

Liền được trông thấy ngàn ức Phật

Ở chỗ Phật ấy được xuất gia

Thọ trì thắng Tam muội như vậy

Ở chỗ chư Phật Lưỡng Túc Tôn

Cho đến sau khi Bát Niết bàn

Như vậy tất cả thường xuất gia

Phật tử thanh tịnh không ô nhiễm

Cũng ở chỗ Như Lai Ðăng Minh

Trong pháp Phật đó tu phạm hạnh

Lúc đó con được chuyển thân nữ

Làm đại pháp sư nói thắng pháp

Vua Trí Lực ấy là Di Lặc

Thường luôn dõng mãnh hộ trì pháp

Pháp sư chính là Phật Nhiên Ðăng

Vương nữ thuở xưa là thân ta

Hay bỏ thân mình không luyến tiếc

Công đức cúng dường bậc tự tại

Luôn luôn xa lìa tâm siễm khúc

Ðể cầu được Tam muội như vậy

Thấy Tỳ kheo ấy bị bệnh khổ

Lúc đó bao nhiêu người khóc lóc

Tất cả thảy đều được bất thối

Rốt ráo xa lìa các đường ác

Người ấy không còn các phiền não

Xa lìa hủy báng và bệnh khổ

Ðầy đủ năm căn không tàn khuyết

Tâm cũng không có các ưu sầu

Tất cả đều đoan nghiêm thù diệu

Công đức oai thần thường chiếu sáng

Ba hai tướng trăm phước trang nghiêm

Ðều nhờ cúng dường người bệnh vậy

Ở trong pháp ta đều xuất gia

Vào thời hậu đại mạt thế này

Nếu hay trì tạng Chánh pháp ta

Họ sẽ được thấy ngàn ức Phật

Thọ trì cung kính pháp của ta

Ðó là nhiếp trì giống Bồ đề

Lợi ích rộng rãi các chúng sanh

Sẽ thấy được Phật A Súc

Nghe ta hành hạnh Thắng Bồ đề

Liền đạt được điều Thánh mến yêu

Tất cả đời sống việc trang nghiêm

Dâng hiến cúng dường các Như Lai

Tỳ kheo đa văn trì cấm giới

Thấy xong tịnh tâm mà phụng sự

Lại hay xa lìa các sân, mạn

Hằng làm phước lớn thật tối thắng

Xa lìa tất cả sân mạn rồi

Cúng dường con ta, người hộ pháp

Vô lượng ức kiếp lìa tăm tối.

Quyết không đọa vào các ác đạo

Tâm tranh tụng phải đọa ác đạo

Tuy trì cấm giới và đa văn

Cúng dường chư Phật rộng bố thí

Yên tịnh thiền định chẳng ích gì.

Bấy giờ tôn giả A Nan từ tòa đứng dậy trạch áo vai hữu, quỳ gối mặt xuống đất, chấp tay hướng Phật thưa rằng:

–Bạch Thế Tôn! Con ở chỗ đức Như Lai, bậc Ứng Chánh Biến Tri, có điều muốn hỏi, mong Ngài cho phép, tùy theo sự thưa hỏi mà ngài giải thích.

Bấy giờ đức Phật bảo tôn giả A Nan:

–Ngươi hãy ngồi lại chỗ mình, Như Lai bậc Ứng Chánh Biến Tri cho phép ngươi tùy ý hỏi, ta sẽ giải đáp để tâm ngươi được hoan hỷ.

Khi ấy trưởng lão A Nan bạch đức Phật:

–Bạch Thế Tôn! Con xin vâng lời bậc Tu Già Ða, con xin vâng lời bậc Bà Già Bà, ngài đã cho phép con thưa hỏi.

Bấy giờ trưởng lão A Nan vui mừng thưa rằng:

–Bạch Thế Tôn! Do nhân duyên gì mỗi một Bồ Tát hành hạnh Bồ Tát bị chặt tay chân và cắt tai, mũi, hay móc hai mắt, chặt từng phần trong thân thể, gặp các thứ khổ như vậy thảy đều nhẫn chịu, mà không thối chuyển A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề?

Ðức Phật bảo:

–Này A Nan! Nếu người Biết ta vì cầu A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề nên chịu đựng biết bao thống khổ thì ngươi không nỡ mở miệng huống chi là hỏi.

Này A Nan! Giả sử có người từ chân đến đầu bỗng nhiên bốc cháy, lại có người khác đi đến chỗ người ấy mà nói rằng:

–Này Trượng phu với thân thể bị lửa bốc cháy như vậy, vẫn hưởng thụ năm dục lạc, tùy ý thọ nhận ca múa vui chơi.

Ðức Phật bảo:

–Này A Nan! Ý tôn giả thế nào? Thân người ấy bị lửa bốc cháy hẫy hừng có thể tùy ý mà hưởng thọ sự ca múa, vui cười, đùa giỡn với năm thứ dục lạc chăng?

Tôn giả A Nan bạch Phật:

–Thưa không, bạch Thế Tôn.

Ðức Phật bảo:

–Này A Nan! Lửa trên thân người ấy chưa tắt mà vẫn có thể hưởng thọ thú vui ngũ dục, ca múa, vui chơi. Như Lai thì không như vậy. Thuở xưa, lúc hành Bồ tát hạnh, ta thấy chúng sanh ở ba đường ác thọ khổ và các nghèo nàn hoàn toàn chẳng có sự vui sướng.

Này A Nan! Nếu thời quá khứ khi Bồ tát tu hạnh Bồ tát thành tựu giới không khuyết, giới không thủng, giới không lỗi, giới không tạp, giới không thủ, giới không động, giới không ô trược, giới không hoại, giới không thô thiển, giới không hiện tướng, giới không trái ngược, giới chánh trực, giới như lời thề trọng yếu, giới nhiếp hộ chúng sanh.

Này A Nan! Thành tựu các giới như vậy Ðại Bồ tát tu Bồ tát hạnh, quyết không gặp sự chặt tay chân, cắt tai, mũi, chặt đầu, móc mắt và các bộ phận khác trong thân, cũng không thọ lãnh các khổ, mau được A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề.

Này A Nan! Về thời quá khứ A tăng kỳ kiếp rộng lớn vô lượng, bất khả tư nghì, không thể xưng, không thể lường, không có ngằn mé, lúc ấy có một đức Phật hiệu là Bảo Liên Hoa Nguyệt Tịnh Khởi Vương Phật, Như Lai, Ứng cúng, Chánh biến tri, Minh hạnh túc, Thiện thệ, Thế gian giải, Vô thượng sĩ, Ðiều ngự trượng phu, Thiên nhân sư, Phật Thế Tôn.

Này A Nan! Ðức Phật Bảo Liên Hoa Nguyệt Tịnh Khởi Vương ấy thọ đến chín mươi chín ức na do tha trăm ngàn kiếp. Ðức Phật ấy trong suốt thời gian đó độ chín mươi ức trăm ngàn chúng sanh an trụ bất thối chuyển nơi Phật pháp.

Này A Nan! Lúc ấy đức Như Lai Bảo Liên Hoa Nguyệt Tịnh Khởi Vương, Ứng cúng Chánh biến tri đã Bát Niết bàn, chánh pháp đã diệt, trong thời mạt pháp đối với Tu đa la này có vô lượng chúng sanh chán ghét, có vô lượng chúng sanh vất bỏ, lúc ấy hết sức hãi hùng, lúc ách nạn lớn, lúc không có mưa, hay mưa nhiều, mưa không đúng thời, lúc đói kém, lúc tà kiến, lúc cầu mong ngoại đạo thuyết giáo, lúc ác thú, dạ xoa, lúc sấm sét, mưa đá, lúc hủy hoại Bồ đề của Phật có bảy ngàn Bồ tát ở thành ấp, đô thị của vua, tụ lạc của dân chúng, từ đó ra đi đến an trụ trong rừng Phổ Hiền, cùng với pháp sư Thiện Hoa Nguyệt. Khi ấy vị Tỳ kheo kia nói pháp môn Ðà la ni cho mọi người nghe.

Này A Nan! Pháp sư Thiện Hoa Nguyệt ấy, vào một thời ở riêng một mình, tĩnh tọa, dùng thiên nhãn giới, thanh tịnh hơn người thường, thấy nhiều ức Bồ tát, trồng các căn lành ở thế giới của đức Phật khác, lúc chết lại sanh chỗ này, nếu họ được nghe pháp môn Ðà la ni này liền được bất thối chuyển đối với A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề. Nếu họ không được nghe pháp môn Ðà la ni này, liền bị thối thất A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề. Khi ấy pháp sư Thiện Hoa Nguyệt nghĩ như vậy xong liền từ Tam muội đứng dậy đi đến chỗ chúng Ðại Bồ tát ấy nói rằng:

–Này các thiên nam tử! Nay tôi muốn đến thành ấp, tụ lạc diễn nói pháp yếu cho chúng sanh.

Bấy giờ chúng Ðại Bồ tát bạch pháp sư Thiện Hoa Nguyệt:

–Tất cả các Bồ tát chúng tôi, không muốn nhân giả ra khỏi khu rừng này đi đến tụ lạc, thành ấp, đô thị của vua ấy. Vì sao?

–Vì có rất nhiều Tỳ kheo, Tỳ kheo ni, Ưu bà tắc, Ưu bà di ngã mạn, trong thời tượng pháp, muốn sát hại người.

Khi ấy pháp sư Thiện Hoa Nguyệt thưa với chúng Bồ tát:

–Nếu tôi luyến tiếc thân mạng thì không thể gìn giữ các Phật pháp ở quá khứ, vị lai, và hiện tại.

Khi ấy pháp sư liền nói bài kệ:

Luôn luôn không trụ nơi ngã tưởng

Mới hộ trì được pháp Như Lai

Thắng Bồ đề rộng lớn chư Phật

Trong đời ác thế hay thị hiện.

Nếu lìa tất cả chấp ngã tưởng

Cũng lìa chúng sanh và thọ mạng

Với các sắc thinh hương vị xúc

Hãy sớm xa lìa hộ Phật pháp

Nếu cúng trăm ức na do Phật

Tín tâm thanh tịnh thí vật ngon

Cũng thí đèn, vòng hoa, phướn lọng,

Cho đến hằng sa nhiều ức kiếp

Nên lúc mạt thế chánh pháp suy

Khi Phật pháp sắp diệt như vậy

Có thể hộ pháp một ngày đêm

Công đức như vậy hơn người kia

Ta là Thánh sư tử loài người

Lúc chánh pháp diệt mà không hộ

Không thể gọi là cúng dường Phật

Cũng không thể gọi kính Ðạo sư

Các người an lạc, tự lợi ích

Khéo biết hộ vệ nơi thân mình

Trong chánh pháp luật chớ phóng dật

Nên thường an trụ, tu hạnh từ

Hộ trì chánh giới không tạp loạn

Thanh tịnh sáng ngời, không cấu uế

Ðó là cúng dường tất cả Phật.

Các Như Lai quá khứ, hiện tại,

Thí thắng pháp bảo, luôn tu nhẫn

Tập định chỗ vắng, khéo điều phục

Lìa các đấu tranh, hành nhân tốt

Ði đến thành ấp, cứu chúng sanh.

Thắng Tiên đại trí sắp Niết bàn.

Có người thương khóc hoặc đảnh lễ

Mong thấy rừng cây hương khả ái

Bậc trí chớ đi, cứu chúng tôi

Thuở xưa đạo sư khắp mười phương

Các căn tịch tịnh, khéo điều phục

Ði đến núi rừng chỗ tịch tịnh

Thẳng tới vô thượng thắng Bồ đề

Lại hay khéo hành nhân Bồ đề

Tu tập phước đức và trí huệ

Tùy thuận ở rừng mà học tập

Mong Ðại Thánh oai đức chớ đi

Thân người tướng tốt thật vi diệu

Ðầu tóc xanh đen thật khả ái

Da dẻ sáng ngời như núi vàng

Chiếu diệu rực rỡ nơi đại địa

Tướng lông giữa mày rất khả ái

Giống như ngọc báu ánh sáng trắng

Chớ khiến người khác sanh đố kỵ

Mất mạng vì Quốc chủ, Ðại thần.

–Này A Nan! Lúc đó pháp sư Thiện Hoa Nguyệt liền nói bài kệ với chúng Bồ tát ấy:

Các Như Lai ở thời quá khứ

Bậc Nhất Thiết Chủng Trí lậu tận

Thảy đều lợi ích cho ba cõi

Chứng quả Vô thượng thẳng Bồ đề,

Vì cầu Bồ đề tu nhân tốt

Chứa nhóm phước đức và trí huệ

Học tập như vậy, thường tu hành

Vì muốn cứu độ các chúng sanh

Trí Thần tiên nhiễu quanh bên phải

Cúi đầu sát chân mà kính lễ

Ngưỡng mộ, tán thán, đều kêu gào

Lớn tiếng khóc than rất bi thảm

Có người trên cao rơi xuống đất

Chết ngất giống như cây lớn ngã

Không nghe lời ngài, bị thối chuyển

Phước Tiên vì lợi các chúng sanh

Tiên cầm y bát muốn giã từ

Giống như Sư Tử chúa hùng mãnh

Chẳng hề lưu tâm chuyện mất còn

Bởi vì an trụ nơi pháp tánh

Chớ bảo ta sống trong núi rừng

Tổn giảm các thiện căn chúng sanh

Ngài liền đi đến thành ấp ấy

Vì muốn lợi ích các chúng sanh.

–Này A Nan! Bấy giờ pháp sư Thiện Hoa Nguyệt liền đi đến thôn xóm, thành ấp, vì chúng sanh mà thuyết pháp. Vị Tỳ kheo ấy vào lúc sáng sớm, khiến cho chín ức chúng sanh đối với A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề trụ bất thối chuyển. Sau đó, ngài thứ lớp du hành đi đến thành vua Trân Bảo, ngồi dưới cây Tất Bát La. Khi vị Tỳ kheo này ngồi thiền từ đêm cho đến sáng thì đi vào trong thành, làm cho ba mươi sáu ức chúng sanh được trụ bất thối chuyển đối với Phật pháp.

Bấy giờ vị Tỳ kheo ấy một ngày nọ không ăn, đi ra khỏi thành vua đến tháp thờ móng tay Phật, đứng tại đó một cách cung kính trong một ngày một đêm thì Tỳ kheo ấy đến sáng sớm của đêm thứ hai vẫn chưa ăn, lại vào thành vua Trân Bảo, làm cho hai mươi ba ức chúng sanh an trụ trong Phật pháp, được bất thối chuyển, ngày thứ hai vị ấy vẫn không ăn lại ra khỏi thành vua, đến tháp thờ móng tay Phật đứng suốt đêm ngày, khi đêm đã tàn, ngày sắp sáng, qua ngày thứ ba vẫn chưa ăn, lại vào thành vua an trí cho chín ức trăm ngàn chúng sanh ở trong Phật pháp được bất thối chuyển, đến ngày thứ ba vị ấy vẫn không ăn, lại ra khỏi thành vua, đến tháp thờ móng tay Phật đứng suốt ngày đêm, hết đêm đến sáng, đến ngày thứ tư vẫn không ăn, lại vào thành vua Trân Bảo, an trí cho chín mươi trăm ngàn chúng sanh trụ nơi Phật pháp được bất thối chuyển, vào ngày thứ tư bỏ ăn, ra khỏi thành đến tháp thờ móng tay Phật đứng suốt ngày đêm, hết đêm đến sáng. Ðến ngày thứ năm vẫn chưa ăn, lại vào thành vua, an trí cho tất cả người trong cung của Ðại vương và dân chúng trong tụ lạc, thành ấp ấy ở trong Phật pháp mà không thối chuyển; ngày thứ năm không ăn, lại ra khỏi thành vua, đến tháp thờ móng tay Phật đứng suốt ngày đêm, hết đêm đến sáng, đến ngày thứ sáu vẫn chưa ăn, khiến cho một ngàn người con của vua đối với A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề trụ bất thối chuyển, ngày thứ sáu không ăn, lại vào thành vua Trân Bảo, đến tháp thờ móng tay Phật đứng suốt ngày đêm, cung kính hết đêm đến sáng, đến ngày thứ bảy vẫn không ăn, đến cửa thành của vua.

Bấy giờ có vị vua tên là Dõng Kiện Ðắc. Khi ấy nhà vua từ hậu cung đi ra, bước lên xe vàng, lan can bằng bạc trắng, chiên đàn thật tốt làm càng xe, tỳ lưu ly làm bánh xe, bên trên có treo phướn, lọng, trang sức bằng phan báu, cây báu trang nghiêm. Các hàng lưới báu treo trên xe, có những tua lụa thòng xuống. Có tám trăm đồng nữ nắm dây báu mà kéo xe báu. Các cô gái ấy đoan chánh, nhan sắc đẹp tuyệt vời, kẻ ngu thì say đắm, nhưng người trí thì không mê. Có tám vạn bốn ngàn Sát lợi, qúy tộc giàu có theo hầu ở sau xe, lại có tám vạn bốn ngàn Bà la môn quý tộc và tám vạn bốn ngàn trưởng giả qúy tộc đều theo hầu ở sau, cũng có năm trăm ngọc nữ, đeo các ngọc báu trang nghiêm đi phía trước vua. Các cô gái ấy đồng lúc thấy vị Tỳ kheo này nên được bất thối chuyển đối với A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề. Sáu trăm tám mươi vạn cung nhân đều thấy vị Tỳ kheo này, nên cũng được bất thối chuyển đối với A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề.

Bấy giờ mọi người đều cỡi các thứ anh lạc và giày da báu, trạch áo vai hữu, quỳ gối mặt xuống đất, đều chấp tay hướng về phía Tỳ kheo ấy đảnh lễ cung kính đứng phía trước. Khi ấy có một người nữ, nhờ đời trước đã trồng căn lành, liền xuống xe báu, trạch áo vai hữu, sửa lại y phục, quỳ gối mặt xuống đất, chắp tay kính lễ vị Tỳ kheo ấy xong liền nói bài kệ:

Hôm nay hào quang chiếu cùng khắp

Ở tại đô thành vua Trân bảo

Chính là Tỳ kheo đi vào thành

Mọi người thảy đều đứng chiêm ngưỡng

Ðoạn trừ tất cả lỗi ái dục

Cũng lìa sân nhuế và ngu si

Các trói buộc ganh ghét, vọng tưởng

Tất cả thảy đều đoạn diệt hết

Bấy giờ đại vương Dũng Kiện Ðắc

Ðang lúc dạo chơi không ai thấy

Các con cùng với các quyến thuộc

Tất cả không ai đi theo vua

Tỳ kheo ở giữa chúng đại vương

Ðoan nghiêm đắc biệt không ai bằng

Giống như ngày rằm trăng tròn sáng

Tất cả các sao đều vây quanh

Thân như khối vàng ròng trang nghiêm

Lại như thợ giỏi làm tượng khéo,

Giống như hoa đẹp cây báu nở

Tỳ kheo đoan nghiêm cũng như vậy

Lại như Ðế Thích đại oai đức

Thiên chủ ngàn mắt dạo hư không

Ðảnh núi tu di vua Ðao Lợi

Tỳ kheo vào thành cũng như vậy

Giống như Phạm vương giữa Phạm chúng

Lại như vua Sanh Hóa Lạc Thiên

Dạ ma dục giới rất đoan nghiêm

Tỳ kheo vào thành cũng như vậy

Như mặt trời chiếu diệu hư không

Ngàn luồng ánh sáng trừ tăm tối

Chiếu khắp tất cả các mười phương

Tỳ kheo vào thành cũng như vậy

Vô lượng kiếp đến rộng bố thí

Hằng thường giữ giới không tạp uế

Tu hành nhẫn nhục không ai bằng

Như tướng đoan nghiêm đẹp như vậy

Hay sanh tinh tấn, thánh khen ngợi

Thắng tâm dũng mãnh tu tứ thiền

Khởi trí đoạn trừ lưới phiền não

Cho nên Tỳ kheo chiếu thế gian

Phật hùng tối thượng giữa loài người

Quá khứ đã từng mưa thắng pháp

Vị lai, hiện tại cũng như vậy

Ðó là con thật của Pháp vương

Mong Tỳ kheo này thường còn mãi

Sắc thân chiếu sáng tất cả đời

Thấy ngươi oan ức và tiếng tăm

Chiếu lên vị vua chẳng thấy gì

Chính tự thân ngươi chứng nơi pháp

Thọ hành lời Phật khắp thế gian

Chúng tôi mong bỏ thân nữ này

Cũng sẽ được như Tỳ kheo kia

Tất cả cô gái đều chấp tay

Nói kệ, tung rãi các trang sức

Vòng vàng thắng diệu, ngọc anh lạc

Bông tai và kiềng vàng đeo cổ

Mạnh như Luân Vương xem đại địa

Dạo bốn thiên hạ, nghĩ đến con.

Sát lợi, quốc vương và tứ tánh

Ðem tâm bình đẳng không thương ghét

Tỳ kheo đã học Ðà la ni

Phân biệt căn lực học chánh đạo

Giống như trăng rằm giữa các sao

Cũng như mặt trời sáng chiếu diệu

Quy mạng thập lực, bậc điều phục

Dù cả trăm kiếp khen không hết

Nói cả vô lượng ngàn ức kiếp

Không thể được phần đức nhỏ

Nếu chuyển pháp luân, câu trí huệ

Khó thấy pháp vi tế, vô cấu

Sa môn, ma, phạm, Bà la môn

Kính lễ y vương, không ai bằng

Cô nói kệ xong, người hoan hỷ

Tung rãi vàng ngọc, trải y báu

Kế châu, anh lạc giá trăm ức

Dâng cúng Tỳ kheo vì Bồ đề.

Bấy giờ vua Dõng Kiện Ðắc nghĩ rằng:

–Tâm các cung nhân này đều thay đổi đã chống lại ta. Vì sao biết được? Vì tất cả họ đều cỡi ấn đeo tay, và ngọc anh lạc, trạch vai áo bên phải, quỳ gối mặt xuống đất, chấp tay đảnh lễ Tỳ kheo ấy.

Khi ấy vua Dõng Kiện thấy Tỳ kheo Thiện Hoa Nguyệt, dung mạo đoan chánh, tự thấy thân mình không sánh bằng, liền kinh sợ, lo vị ấy đoạt ngôi vua, nên hết sức phẫn nộ.

Lúc ấy vị Tỳ kheo này đứng trên đường của vua, bị bụi bay vào mắt, làm mắt chớp nháy.

Khi ấy vua Dũng Kiện nghĩ như vầy: “Tỳ kheo này có tâm ô nhiễm, đắm trước cung nhân của ta, nên nháy mắt hẹn hò. Vậy ai thể giết Tỳ kheo này?” Lúc ấy vua Dũng Kiện Ðắc có một ngàn con trai theo hầu ở sau, ông liền gọi đến bảo:

–Này các con có thể giết Tỳ kheo kia chăng?

Ngàn người con trai của vua vì kính vị Tỳ kheo nên không nghe lời vua cha.

Nhà vua suy nghĩ như vầy: “Các con vẫn không nghe theo lệnh của ta, nay ta một mình, không có bạn bè, vậy ai có thể giết được Tỳ kheo kia?”

Khi ấy nhà vua có người Chiên đà la tên là Nan Ðề, thường hay tàn sát độc hại, hung bạo, chẳng biết thương tiếc. Nhà vua thấy Nan Ðề nên hân hoan vui mừng nghĩ rằng chắc chắn người này sẽ vì ta mà giết Tỳ kheo kia, liền gọi đến.

Bấy giờ Nan Ðề liền đến chỗ vua. Nhà vua bảo rằng:

–Nay ngươi có thể giết Tỳ kheo kia chăng? Nếu ngươi giết được người ấy ta sẽ phong chức, trọng thưởng.

Nan Ðề thưa:

–Xin vâng! Tâu Ðại vương. Thần xin theo lệnh của vua, có thể giết được người ấy.

Ngay ngày hôm đó Nan Ðề liền giết vị Tỳ kheo ấy.

Nhà vua bảo với Nan Ðề:

–Ngươi nên biết rằng nay đã đúng lúc nên cầm dao bén cắt tay, chân , xẻo tai, mũi Tỳ kheo kia, vì ông ta đã dùng tâm ô nhiễm ngắm nhìn cung nhân của ta. Hãy lấy móc sắt móc mắt ông ta.

Khi ấy Nan Ðà liền theo lệnh vua cầm dao bén chặt tay xẻo tai mũi và móc hai mắt của Tỳ kheo.

Nhà vua giết vị Tỳ kheo xong liền vào vườn cây.

Bấy giờ mọi người kêu khóc thảm thiết, lại đi vào trong thành vua Trân Bảo.

Khi ấy vua Dũng Kiện, trong bảy ngày ở tại khu vườn, trong lòng không vui, không có cười giỡn, cũng không vui chơi. Qua bảy ngày, nhà vua từ khu vườn đi ra, rồi lại vào thành. Trên đường vua đi thì thấy thây của Tỳ kheo này đã chết bảy ngày vất ở trên đường, đã bảy ngày rồi mà hình sắc vẫn không thay đổi.

Bấy giờ vua Dũng Kiện liền nghĩ: “Tỳ kheo này chết đã bảy ngày rồi mà thần sắc vẫn không thay đổi, vậy đối với A Nậu Ða La Tam Miệu Tam Bồ Ðề chắc chắn đã được bất thối chuyển. Không còn gì phải nghi hoặc nữa, ta đã tạo nghiệp ác, chắc chắn phải đọa vào địa ngục thọ khổ, không còn lâu nữa.” Khi nghĩ như vậy, có tám vạn bốn ngàn Chư Thiên ở trên hư không, cùng nói:

–Ðúng vậy, này Ðại vương! Như điều vua nghĩ, như điều vua nói, vị Tỳ kheo ấy đúng là vị bất thối chuyển đối với A Nậu Ða La Tam Miệu Tam Bồ Ðề.

Khi vua nghe lời ấy thì kinh hãi, run sợ, lông trên người dựng đứng, trong lòng hối hận. Bấy giờ vua Dũng Kiện Ðắc trong lòng ưu sầu khổ não, tâm sanh hối hận, nên nói bài kệ:

Ta bỏ ngôi vua và thành ấp

Kim ngân, chân châu, ngọc ma ni

Ngu si không trí tạo nghiệp ác

Ta nên cầm dao bén tự sát

Lúc xưa pháp sư Thiện Hoa Nguyệt

Ba hai tướng tốt rất trang nghiêm

Vào thành vua, ánh sáng chiếu khắp

Giống như trăng tròn, vua các sao

Ta bị ái dục làm hoắc loạn

Thể nữ vây quanh ra khỏi thành

Bước lên xe báu, Sát lợi hầu

Mắt đẹp đoan chánh ngài đi đến

Thẻ nữ thấy Tỳ kheo, hoan hỷ

Với tâm hoan hỷ rãi vòng vàng.

Tất cả người nữ đều chấp tay

Nói kệ ca ngợi Tỳ kheo ấy

Khi ta vui thích đi dạo chơi

Sát lợi vây quanh, ngồi xe báu

Bỗng gặp người mắt đẹp đoan chánh

Là Như Lai tử, đại oai ức

Khi ta thấy ngài, sinh ý ác,

Ganh ghét, sân hận tâm muốn hại

Vì thấy Tỳ kheo vào thành vua

Các cung nữ nhìn ngài hoan hỷ

Hào quang chiếu khắp cả bốn phương

Như trăng ra đức Thế Tôn hỏi đám mây mù

Mọi người đều phát tiếng nói lớn

Thể nữ thấy ngài đều hoan hỷ

Lúc trước ta nói lời thô ác

Ra lệnh cho cả ngàn người con

Giết gấp Tỳ kheo làm điều quấy

Chính là đại oan gia của ta

Tất cả đồng tử đều trì giới

Xót thương ái niệm Tỳ kheo ấy

Thảy đều không theo lệnh của ta

Lúc đó thân ta càng áo não

Thấy Tỳ Kheo trì tịnh giới ấy

Trí tuệ tương ưng như cha lành

Lúc đó ta giận nên bảo giết

Không nghĩ A-tỳ, sau hối hận

Khi thấy Nan Ðề đứng bên đường

Làm người khổ não và độc hại

Ta ra lệnh ác cho người đó

Giết chết Tỳ kheo như vòng hoa

Ở rừng phổ hiền rất đoan trang

Các tiên cao vót, hương thơm phức

Các đại chúng ấy mất pháp sư

Giống như đứa con đã mất mẹ

Tỳ Kheo liền đến ở Hiền lâm

Ðể lợi ích lớn cho mọi người

Nay người đã vào thành vua này

Mọi người đi theo đều khóc lớn

Hoa đẹp tràng phan để bên mặt

Bên trái đoan nghiêm cũng như vậy

Dùng các y đẹp trải trên đường

Tỳ kheo liền đứng nói diệu pháp

Ngài vào thành vua đã lâu rồi

Ðồ chúng chắc phải buồn thương lắm

Lúc Phật pháp Ngài chưa tận diệt

Không để đoạn mất mạng của Ngài

Giả sử có người đại oai thần

Tiếng tăm vang khắp cả mười phương

Ðầy đủ thế lực hơn đại địa

Hào quang che khuất cõi ba ngàn

Thoát mũi tên khổ, lìa ưu sầu

Ðược Thánh hoan hỷ, tương ưng pháp

Họ hoặc thấy nghe còn ưu não

Huống các thế gian không mê mờ

Pháp sư Hoa Nguyệt như núi chúa

Ba hai tướng tốt thật trang nghiêm

Giống như các gái tranh vòng hoa

Làm cho đứt ra từng khúc đoạn

Ta tạo nghiệp bất thiện cực ác

Ðọa ngục A tỳ không thể cứu

Ðã xa lìa chỗ của chư Phật

Bởi vì cắt đứt thân Tỳ kheo

Con cái, thân nhân chẳng cứu ta

Phục tướng, quý tộc và tôi tớ

Ta đã tạo nghiệp ác nặng ấy

Tất cả mọi người không thể cứu

Tất cả Phật qúa khứ, vị lai

Và cả mười phương hiện bây giờ

Thập lực đạo sư lìa phiền não

Tâm như Kim cương, con quy y

Thấy Tỳ kheo ấy dứt từng phần

Chư Thiên kêu khóc và sầu não

Ðến bảo các chúng Bồ Tát kia

Tỳ kheo Hoa Nguyệt bị vua giết

Bậc Pháp sư thông minh trí huệ

Ðủ đại oai đức, tiếng vang lừng

Bồ Tát an trú Ðà la ni

Nay bị giết chết ở thành vua

Trải vô lượng kiếp rộng bố thí

Hộ giới bất động, không uế tạp

Hay tu nhẫn nhục không ai bằng

Nay bị giết chết ở thành vua

Từ vô lượng kiếp thường tinh tấn

Thắng tâm tăng thượng tu tứ thiền

Bậc trí huệ hay đoạn phiền não

Nay bị giết chết ở thành vua

Vất bỏ tất cả thân yêu mến

Cũng không quyến luyến về thọ mạng

Từ rừng Phổ Hiền ngài đi ra

Nay bị giết chết ở thành vua

Ðại chúng trong rừng vào thành vua

Lớn tiếng kêu khóc và kêu gào

Thấy thân Tỳ kheo đứt từng đoạn

Tất cả chết ngất nằm dưới đất

Các Tỳ kheo ấy hỏi vua rằng:

Ðại vương! Pháp sư có lỗi gì?

Trì giới không khuyết tiếng tăm lớn

Hay biết vô biên việc đời trước

Ðối với tổng trì được cứu cánh

Khéo hiểu thế gian đều không tịch

Vì các chúng sanh hiển vô tướng

Vất bỏ tất cả các nguyện tưởng

Diễn thuyết tiếng vi diệu khả ái

Các căn tịch tịnh khéo điều phục

Biết rõ quá khứ, việc đời trước

Vượt trên tất cả các thế gian

Sẽ được trí tự nhiên của Phật

Hết sức hy hữu với thế gian

Mắt tịnh thấy rõ không chướng ngại

Chính vì lòng từ nên chiếu soi

Tham ái dâm dục rất ô uế

Hay sanh khổ não, không lên trời

Nếu người tạp dục lìa đa văn

Gọi là người tổn giảm trí tuệ

Ðam mê ái dục là người mù

Hay làm thương hại cha mẹ mình

Cũng lại hay hại người trì giới

Cho nên cần phải vất bỏ dục

Ðại vương nếu tập nơi ái dục

Liền mất oai đức thắng tự tại

Sẽ vào địa ngục thật độc ác

Sanh nơi cực khổ rất hãi hùng

Giết hại Pháp sư, giỏi không tuệ

Tạo tác nghiệp ác lớn như vậy

Nếu ai chí dốc cầu Bồ đề

Thì phải xa lìa ác như vậy

Sắc Thanh Hương Vị Xúc thù thắng

Trong tâm dũng mãnh hay vất bỏ

Thân ý đều không như huyễn hóa

Mắt tai mũi lưỡi cũng như vậy

Tu tập Thí, Giới không ai bằng

Nhẫn nhục, tinh tấn cũng như vậy

Ðã đạt thiền định trí rốt ráo

Hay làm lợi ích các chúng sinh

Tất cả thế gian, các trời người

Hay đem lòng từ quán Như Lai

Mắt Ngài hay trừ tăm tối lớn

Ngộ hiểu tối thắng thượng Bồ đề

Hoan hỷ, tín tâm bỏ lầu gác

Voi ngựa, xe cộ và giường chõng

Tất cả xe tốt và trâu dê

Thành ấp các tụ lạc trong nước

Vất bỏ ngôi vua và vàng bạc

Chơn châu, pha lê và san hô

Ðầu, mắt, vợ, con đều đem thí

Ðể cầu Vô thượng Bồ Ðề vậy

Hoan hỷ cúng dường không ai bằng

Hoa đẹp, hương xoa và hương bột

Các thứ tràng phan và phướn lọng

Tiếng ca mỹ diệu các kỹ nhạc

Ơû trong các hữu lìa nguyện tưởng

Vì biết rõ ba cõi là không

Ðó là tướng thập lực trang nghiêm

Hào quang chiếu khắp cả 10 phương

Hai cõi sắc dục, không tham đắm

Cùng với vô số sắc cũng vậy

Nếu trụ tổng trì của Bồ Tát

Phải bỏ ba cõi như da rắn

Không có tưởng ngã tưởng chúng sanh

Cũng không tưởng nam và tưởng nữ

Ngài tu phạm hạnh không ô uế

Vì Bồ Tát an trụ tổng trì

Ðều không tưởng việc có việc không

Tưởng an, không an cũng như vậy

Chẳng phi số tưởng, chẳng số tưởng

Vì trụ tổng trì của Bồ Tát

Chẳng có hữu tưởng thảy đều không

Chẳng có mạng tưởng, chúng sanh tưởng

Chẳng có tưởng thôn và tưởng hành

Vì Bồ Tát an trụ tổng trì

Chẳng phi tưởng tham, chẳng tưởng tham

Chẳng phi tưởng sân, chẳng tưởng sân

Chẳng phi tưởng si, chẳng tưởng si

Vì trụ Bồ tát tổng trì vậy

Ðối với các căn và các lực

Ðạo phẩm thiền định đều không đắm

Có thể vứt bỏ hết ba cõi

Vì Bồ tát an trụ tổng trì

Không bị ô nhiễm bởi tham sân

Cũng không si loạn, không du nịnh

Thấy Phật thập lực đem cúng dường

Bậc trí không mong sanh lên trời

Nghe pháp thâm diệu của người khác

Không sanh tất cả các nghi hoặc

Thí như đổ đầy dầu thanh tịnh

Tướng lượng, vô lượng cũng như vậy

Chính vì tham luyến nên sanh ái

Cho nên gọi là đại phiền não

Cũng vì sân hiền nên sanh ghét

Cho nên gọi là ác khủng bố

Bậc trí xa lìa nhị biên ấy

Cho nên hướng đến thắng Bồ đề

Ðược làm Thập lực, Nhân Ngưu Vương

Vượt hơn tất cả các thế gian

Bỏ hết tất cả việc trong ngoài

An trụ trong pháp tánh thật tế

Hộ trì cấm giới thật thanh tịnh.

Không thủng, không thuyết, không uế trược

Ðối với tịnh giới không xen tạp

Cũng lại không bị pháp yết ma

Người trí vất bỏ cả nhị biên

Mới ngộ vô thượng Ðại Bồ Ðề.

KINH NGUYỆT ÐĂNG TAM MUỘI

QUYỂN THỨ TÁM HẾT

--- o0o ---

QUYỂN 09

Bấy giờ đức Thế Tôn liền nói bài kệ:

Vào thuở xưa, lúc ta tu hành

Làm vua hiệu là Dõng Kiện Ðắc

Bấy giờ có thành tên Trân Bảo

Nhà vua ra thành ngắm Viên Lâm

Ngồi trên xe báu gặp Tỳ kheo

Ðoan chánh, đặc biệt rất vi diệu

Ba hai tướng tốt thật trang nghiêm

Ánh sáng chiếu khắp cả mười phương

Hiệu Thiện Hoa Nguyệt, đến các thành

An trụ từ bi, làm lợi ích

Vì cứu chúng sanh nên vào thành

Công đức, oai lực rất đoan nghiêm

Lúc đó sắc ta không bằng Ngài

Liền khởi sanh tâm rất ghen ghét

Bị ái dục vô minh trói buộc

Sợ tỳ kheo đoạt mất ngôi vua

Thuở ấy ta có ngàn người con

Ngồi trên xe báu tháp tùng ta

Dùng các mão quý để trang nghiêm

Giống như các Thiên tử Ðao Lợi

Có năm trăm người trong Thiên tử

Ðều mang hài Ma ni diệu bảo

Trang nghiêm bằng mão báu anh lạc

Có lưới vàng phủ lên xe

Có tám vạn thể nữ quyến thuộc

Thảy đều tuyệt đẹp, thật diễm lệ

Ngồi trên xe báu thấy Tỳ kheo

Ðoan chánh giống như núi Tu Di

Họ thấy đều tưởng như cha mình

Ðồng phát tâm vô thượng Bồ đề

Theo Ngài để tu hạnh thanh tịnh

Cởi ngọc anh lạc dâng Tỳ kheo

Ta liền sanh tâm càng ganh ghét

Và sanh tâm tức giận, uế trược

Nhà vua mê loạn bảo các con

“Hãy giết Tỳ kheo trước mặt ta”

Các con nghe cha bảo như vậy

Hết sức buồn rầu thưa với cha

Xin Cha chớ nói lời như vậy

Chúng con không thể giết vị ấy

Dù ai có giết hại chúng con

Trải qua hằng sa nhiều ức kiếp

Cũng không thể giết pháp sư này

Bởi nhờ Ngài nên phát tâm đạo

Chính nhờ Ngài con phát tâm này

Mong con thành Phật Nhân Trung Thắng

Người đến Bồ Ðề không làm ác

Chúng con đều là con đức Phật

Vua nghe các con nói như vậy

Liền bảo kẻ hầu gọi Chiên đà

Gáp bảo đao phủ giết Tỳ kheo

Người trong cung ta đứng ở trước

Tức thì dẫn kẻ sát nhân vào

Ta là Nan đề rất bạo ác

Tay cầm dao bén giết Tỳ kheo

Chặt thân của ngài thành tám khúc

Tỳ kheo bị chém, thân không máu

Chỗ chặt phóng ra ngàn ánh sáng

Lại có vòng công đức tốt đẹp

Bỗng nhiên hiện ra trong thịt ngài.

Khi làm điều cực ác vậy rồi

Lúc đó ta đi dạo Viên lâm

Những việc ca múa đều không thích

Vì nghĩ đến pháp sư Hoa Nguyệt

Lúc ấy ta liền ra khỏi vườn

Ta lại đi vào thành Trân bảo

Khi ta lên xe đi đến đó

Là chỗ giết chết vị Tỳ kheo

Liền nghe tiếng gào trên không trung

Vô lượng chư Thiên đang kêu khóc.

Ðều bảo: “Vua ác tạo nghiệp nặng

Chết đọa A Tỳ chịu khổ đau”.

Khi vua nghe tiếng của chư Thiên

Ôm lòng sầu não rất lo sợ

Ta đã làm vô lượng tội nặng

Bởi vì giết Tỳ kheo Thiện Hoa

Như Lai đầy đủ vô lượng trí

Già là con Phật, bậc Tối thắng

Ðiều phục các căn, tâm tịch diệt

Ta vì ái dục nên giết ngài

Có người thọ trì pháp Như Lai

Khi Tạng chánh pháp bị hoại diệt

Hay vì thế gian đốt đèn trí

Ta vì ái dục, giết vị ấy.

Là bậc y vương của thế gian

Trị bệnh phiền não cho chúng sanh

Lại dùng cam lồ cứu thế gian

Ta vì ái dục nên giết ngài.

Thọ trì tạng Thắng pháp Ðạo sư

Chúng sanh tăm tối, thắp đèn sáng

Bậc Pháp Vương trì Ðà la ni

Ta vì ái dục nên giết ngài.

Vì đời diễn nói thắng diệu pháp

Thậm thâm vi diệu khó thấy được

Nói rõ con đường đến đạo tràng

Ta vì ái dục nên giết ngài

Trí ngài thanh tịnh, không uế tạp

Ngưng tịnh, tịch diệt, hằng tại định

Mắt mù ái dục, nên giết ngài

Dục là nhân khổ cần phải bỏ

Các đức Phật quá khứ, vị lai

Và Nhân trung tôn ở hiện tại

Công đức vô lượng như biển cả

Mọi người chắp tay quy mạng ngài

Chết vào đường ác, ngục A Tỳ

Không ai có thể cứu ta được

Ðã tạo tội, không tin nghiệp quả

Bởi vì giết hại Thắng pháp sư

Than ơi! Tâm ác tạo nghiệp khổ

Than ôi! Ngôi vua tự ngạo mạn

Ngôi vua cuối cùng đâu chắc thật

Hãy bỏ tất cả sống một mình.

Trước không dục nhiễm, tu tịnh nghiệp.

Từ bi, ái ngữ, đúng con Phật

Chỉ vì thương đời lìa các lỗi

Già Thiện Hoa Nguyệt đi về đâu

Than ôi! Bậc Thánh đầy sức nhẫn

Than ôi! Sắc đẹp đức tương ưng

Không nịnh, lý luận đầy công đức

Nay ngài bỏ con đi về đâu?

Nay con mới biết lời Ðại Tiên

Thế gian vì dục nên bị hại

Thân tâm nóng bức nhân đường ác

Biết như vậy rồi bỏ dục hạnh.

Chết vào đường ác, trong địa ngục

Không ai có thể cứu ta được

Tạo ra nghiệp ác thật nặng nề

Bởi vì giết hại Tỳ kheo ấy

Bỏ ngôi vua lao nhọc, sợ hãi

Phụng trì cấm giới tu phạm hạnh,

Nay con nhờ ngài được tự tại

Hoan hỷ, tịnh tâm dựng tháp lớn

Cúng dường bậc trí huệ không sầu

Kho tàng trí huệ bậc tàm quý,

Chớ để con đọa ba ác đạo

Xa lìa tiếng ác và hủy báng

Phi, hậu, cung nhân, các thân thích

Tể tướng tối cao và Như Lai ô tỳ

Sát lợi, trưởng giả cùng các quan

Lúc đó vua khóc, nói họ rằng:

Các khanh vì ta mau sửa soạn

Các thứ hương hoa thật tốt tươi

Y phục thượng diệu và dầu bơ

Dùng để trà tỳ Tỳ kheo này

Bây giờ các khanh mau chất lên

Tất cả củi thơm thật thắng diệu

Chiên đàn theo mùa, nước trầm hương

Tô tỳ lực ca và long não

Trăm ngàn y phục tẩm dầu bơ

Thảy đều quấn vào thân tối thượng

Dâng các vật quý báu cúng ngài

Nghe sắc lệnh đại vương ban bố,

Tể tướng đệ nhất, dân trong thành

Dùng các dầu thơm, tẩm gỗ hương

Các thứ hương bột thật thắng diệu

Lấy nước hương bột rửa sạch ngài

Lại dùng các hương tẩm thân ngài

Dùng y dầu bơ quấn quanh thân

Ðể thân ngài lên các gỗ thơm

Thân vi diệu Mâu ni thuở ấy

Ba hộc và sáu đấu xá lợi

Nhà vua đã làm tháp Thắng diệu

Các thứ cúng dường luôn lễ bái

Vòng hương xoa, bột, trăm lời khen,

Treo các linh đẹp và dù lọng

Phi hậu, cung nhân và con cháu

Từ đó ra thành đến chỗ ngài

Nhà vua mỗi ngày cúng ba lần

Sau đó mới từ tháp trở về

Vòng hoa tươi tốt để cúng dường

Trang nghiêm bằng tràng phan bảo cái

Bởi vua ngu si tạo các tội

Ngay chỗ tháp ấy thành tâm sám.

Trải qua chín mươi lăm ức năm

Hằng thường sám hối không mệt mỏi

Trí huệ có được rất thanh tịnh

Kiên trì cấm giới không sứt mẻ.

Suốt ngày đêm thọ tám trai giới

Hộ trì thanh tịnh không hủy phạm

Vua bị ngăn che bởi ái dục

Tự thân tạo ra nghiệp bất thiện

Thân hoại mạng chung đọa địa ngục

Ở trong A Tỳ chịu cực khổ

Từ trước đến nay không được gặp

Chín mươi lăm ức các Như Lai

Trong chín mươi lăm ức kiếp ấy

Sanh ra ở đời thường bị mù

Sáu mươi hai ức na do kiếp

Tuy có mắt sáng lại bị hư

Lại trong một ức na do kiếp

Dù có mắt sáng lại bị mù

Cũng lại luôn bị chặt tay chân

Và bị cắt tai, mũi, môi, lưỡi.

Sanh loài người, ức na do kiếp

Sanh các chỗ khác, cũng như vậy

Nhà vua đã tạo vô lượng tội

Ở các thế gian thường bị khổ

Nếu ai muốn được sự an lạc

Hãy nhớ đừng làm nghiệp ác nhỏ

Nhà vua tuy đã sám hối rồi

Mà vẫn không thoát nghiệp đã tạo

Ðã tạo nghiệp ác như vậy rồi

Sau chết phải đọa ngục A Tỳ,

Chặt hết thân đầu và tứ chi

Lại bị cắt tai và xẻo mũi

Móc hai con mắt, nói không hết

Vô lượng ức kiếp vì dục vậy

Tạo nhiều nghiệp ác, lúc mạng chung

Sau bị xẻ thân, thí cho người

Ðó là chặt đầu và tay chân

Bỏ vua, bỏ con vì Bồ đề.

Bỏ vợ thương yêu nhiều tiền của

Cung nhân, thể nữ, voi và ngựa

Xe chạy, thuyền chèo, các báu vật

Vô lượng ức đời vì đại đạo

Vua Dõng Kiên Ðắc là thân ta

Xưa ngàn người con, Phật hiền kiếp

Phật Liên Hoa Thượng là Nguyệt Thị

Ðao phủ chính là Phật Tịch Vương

Cung nhân, phi hậu và dân thành

Thân thích, bạn hữu và nô bộc

Sát lợi Thắng diệu cùng chủ thành

Tất cả người ấy, quyến thuộc ta

Nếu ai theo ta trì cấm giới

Dùng tâm kính tín để cúng dường

Tất cả thảy đều Bát Niết bàn

Nhờ tấm lòng tốt, chứng Bồ đề

Ðồng tử! Xưa ta vô lượng kiếp

Ðược thấy Phật Ly Cấu Vô Não

Tu theo hạnh Bồ đề Vô thượng

Xưa kia còn chịu khổ như vậy

Nếu có Bồ tát trụ tổng trì

Khéo tu hạnh từ, luôn bất động

Kẻ ấy không đọa các chỗ ác

Cúng dường Phật Ly Cấu Vô Não

Nếu muốn thành Phật, làm Pháp vương

Ba hai tướng tốt tự trang nghiêm

Cần phải giữ giới không ô uế

Luôn luôn thuyết pháp, trụ tổng trì.

Này đồng tử! Nếu Bồ tát nghĩ như vầy:

–Nay ta làm sao có an lạc để được A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề? Các Bồ tát ấy nên an trụ vào tịnh giới tụ. Ðối với tất cả Bồ tát khởi lên ý tưởng là thầy mình.

Bấy giờ đức Thế Tôn liền nói bài kệ:

Nếu có Bồ tát trụ giới tụ

Dùng tâm lợi ích hành Bồ đề

Người ấy mau được sự lợi lạc

Hay được thượng nhẫn, làm pháp vương

Thường dùng tâm hòa an, bất động.

Hằng thường tạo tác các nghiệp vui

Sau đó được gặp nhiều đức Phật

Mau được Bồ đề, lìa lưới nghi

Nghe ta dạy sự tối thắng ấy,

Thấy các Tỳ kheo trì tịnh giới

Dùng tâm ngay thẳng để phụng sự

Sau đó không lâu được định này

Nếu dùng hằng sa kho cất giấu

Dẫy đầy bảy báu ở bên trong

Chúng chứa của báu nhiều như vậy

Giống như vô lượng hằng sa cõi

Nếu có Bồ tát thích huệ thí

Suốt cả ngày đêm không gián đoạn

Dũng mãnh bố thí không phút ngừng

Trải qua vô lượng hằng sa kiếp

Nhưng ai nghe được Tam muội này

Liền giữ tất cả kho Mâu ni

Ðó là vô lượng khối phước đức.

Hơn thí ở trước, khó nghĩ bàn

Phước đức như vậy trọng vô biên

Hay diệt trừ được khổ thế gian

Ðó là công đức tụ tối thượng

Thí như tạo phước rộng vô cùng.

Tùy thuận Bồ đề đệ nhất tạng

Bồ tát trí huệ hay thọ trì

Nếu ai trì được Tam muội này

Ðầy đủ tiền của thắng Bồ đề

Ðó là Phật pháp biển đa văn

Phước đức người ấy khó cùng tận

Với pháp thắng diệu khó nghĩ này

Gọi là Bồ tát chơn hộ trì

Nếu ai hay nói định tịch diệt

Bồ đề người ấy liền tăng trưởng

Chỉ trừ Thế sư bậc Ðiều ngự

Ðầy đủ đại bi, tự nhiên trí

Hay được vô lượng các công đức

Phước đức thành tựu, ngày càng tăng

Ở trong thế giới ba lần ngàn

Không ai có thể so sánh được

Phước đức vị kia không ai bằng

Bậc trí khen ngợi cũng như vậy

Nếu ai nghe được Tam muội này

Có thể thọ trì và đọc tụng

Vì cầu thắng Bồ đề chư Phật

Những người như vậy mới sánh bằng

Khởi sự nghe nhiều, giống như biển

Phước đức người ấy không lường được

Thọ trì đọc tụng Tam muội này

Những người như vậy được phước đức

Này đồng tử! Nếu phước là sắc

Tất cả thế giới không chứa hết

Cho nên, đồng tử! Nếu Bồ tát

Mà muốn cúng dường tất cả Phật

Bậc thanh tịnh, quá, hiện, vị lai

Phải nên thọ trì Tam muội này

Ðó là Thắng Bồ đề chư Phật

Ðồng tử! Người nên tin lời ta

Như Lai đã nói không thể khác

Tất cả chư Phật không nói dối.

Thuở xưa, khó nghĩ, trong trăm kiếp

Ta vì việc ấy, thân hao mòn

Thường tu hạnh Bồ đề Thắng diệu

Vì cầu được thắng định như vậy

Cho nên người phải thọ pháp Tạng

Vô số kinh điển từ đó ra

Phước đức ấy lớn khó nghĩ nghì

Có thể đạt được trí chư Phật

Tất cả kinh điển, nó đứng đầu

Sanh ra vô lượng các nghiệp lành

Nói kinh này luôn luôn không sợ

Không thể thấy ngằn mé pháp ấy.

Ðập nát Tam thiên thành ra bụi

Có thể biết được số vi trần

Thường nói trăm ngàn kinh khó nghĩ

Không ai trắc lường được vị ấy

Các chúng sanh trong cõi Phật này

Hơi thở vào ra có thể biết

Bồ tát thường diễn thuyết kinh này

Không ai biết được đâu ngằn mé

Nếu quốc độ Phật như hằng sa

Luật đạo chúng sanh ở trong đó

Có thể biết được tâm của họ

Số kinh ngài nói ai biết được

Vô lượng các ức cõi thế giới

Các biển cả, sông hồ cõi ấy

Có thể biết vô số cát ấy

Các pháp ngài nói ai biết được

Chẻ một sợi lông thành trăm phần

Ðếm số giọt nước nhiều ức cõi

Biết các vùng nước trên thế giới

Các lời ngài nói không thể biết

Vô lượng ức kiếp trong thế giới

Có bao nhiêu chúng sanh tất cả

Nhiều như cát bụi vẫn biết được

Số kinh ngài nói không thể biết

Ðiều ngài diễn thuyết không đoạn tuyệt

Tất cả chúng sanh trong mười phương

Âm thanh của họ đều tính được

Không thể biết số Tu đa la

Ngôn từ cú nghĩa đã khéo học

Lại hay diễn thuyết tất cả pháp

Trí huệ ngài rộng lớn, lanh lợi

Biết rõ thật pháp để hỏi đáp

Trí huệ thông đạt nghĩ sâu rộng

Ngài thường biết tâm Bất tư nghì

Biết hết tự thể tánh âm thanh

Cho nên ngài nói không chướng ngại

Gọi là vô ngại đại pháp sư

Thuyết pháp cho đời không đắm trước

Khéo học tập, hỏi đáp, giải thích

Vì hiểu rõ đệ nhất nghĩa đế

Trong một câu, giải thích nhiều nghĩa

Nói bất tư nghì, không trở ngại

Ðã học về cú nghĩa vô ngại

Diễn thuyết giữa chúng không bế tắt

Nếu ai thường trụ Tam muội này

Thành tựu vô úy không động chuyển

Ðã được pháp lực hành thắng hạnh

Lợi lạc vô thượng ức chúng sanh

Như núi Tu di đứng bất động

Dẫu cho gió lớn vẫn không sờn

Tỳ kheo pháp sư cũng như vậy

Tất cả dị luận chẳng lung lay

Ba ngàn cõi đại thiên thế giới

Bao nhiêu núi non ở trong đó

Các gió thổi, có thể lung lay

Tỳ kheo trụ không, luôn bất động

Nếu ai cũng tương ứng với không

Là chỗ trụ xứ Phật quyết định

Nếu ai định biết các pháp không

Tất cả dị luận không thể thắng

Với các tà thuyết không lay động

Tất cả ngoại luận không thể hoại

Không ai xâm lăng, hủy nhục được

Nhờ nói định tịch tịnh như vậy

Người ấy cùng tận nơi pháp không

Luôn luôn an trụ trí vô thượng

Với tất cả pháp không nghi ngờ

Nhờ trì Tam muội tối thắng này

Ðược đọa phẩm các lực không khó

Thần túc với biện tài vô ngại

Ðạt được thần thông cũng như vậy

Nhờ thọ trì, tụng niệm kinh này

Chết đây sanh kia đâu có khó

Hay thấy trí tối thắng vô thượng

Bất tư nghì ức na do Phật

Ai trì kinh này đều thấy hết

Ðối với tất cả chỗ đức Phật

Ðược nghe định ly cấu như vậy

Thành tựu trí tối thắng tương ưng

Ðạt được tận cùng bốn biện tài,

Ðối với cõi ba ngàn đại thiên

Từ chỗ thấp nhất đến đảnh cao

Chư Thiên mến yêu chiếu ma ni

Cùng với bảy báu thật sung mãn

Mười phương vô lượng các cõi Phật

Từ dưới đát thấp đến đảnh cao

Ðều dẫy đầy vàng Diêm phù đàn

Ðêm các báu này dâng Mâu Ni

Tất cả báu vật trong thế gian

Qua vô lượng kiếp đem bố thí

Dâng cúng Như Lai mãi không thôi

Vì thâm tín, cầu đạo Bồ đề

Nếu có Tỳ kheo yêu thích không

Một lòng chắp tay mà lạy Phật

So với phước đức rộng thí trước

Phước ấy không bằng một phần nhỏ

Nếu ai có được nhiều của cải

Tín tâm vì phước nên bố thí

Ðể cầu Bồ đề Phật vô đẳng

Ta biết thế gian đã so sánh

Nếu ai đối với Tam muội này

Nghe xong thọ trì bốn câu kệ

Người ấy đã nhóm các công đức

Phước trước trăm phần không bằng một

Bồ tát tối thắng hành bố thí

Chưa thể mau thành đạo vô thượng

Nếu nghe được định thù thắng này

Liền mau đạt được thượng Bồ đề

Nếu ai đạt được tạng trân bảo

Ðầy khắp vô lượng hằng sa cõi

Vô số báu vật thật sung mãn

Bồ tát không cho là giàu có

Nếu đoạn khát ái, tu công đức

Lại hay đạt được Tam muội này

Liền đủ tất cả vật để sống

Kho tàng đầy ắp, của cải nhiều

Cho dù có được bốn thiên hạ

Bậc trí chẳng lấy đó làm vui

Nếu như được định ly cấu này

Hoan hỷ, vui mừng, lợi chúng sanh

Bấy giờ, Ðại Bồ tát Di Lặc với đầy đủ áo mão, liền khen ngợi sự lợi ích của Tam muội này, cũng vì Bồ tát thời đương lai thọ trì đọc tụng Tam muội này sẽ được hoan hỷ, vì nó giúp thêm thể lực cho họ, ngài nói bài kệ:

Nếu ai hay trì pháp người trí

Bậc công đức oai thế cứu hộ

Cùng với chư Phật hay thọ trì

Pháp nhãn thật vi diệu rộng lớn

Ðời ác mạt thế nhiều tham sân

Bỏ bất phóng dật, thường buông lung

Ðầy đủ thật nghĩa thắng kinh điển

Nào ai có thể được thọ trì

Với các giới định, nhẫn, văn, tài

Khéo học oai nghi để trang nghiêm

Ưa thích pháp trí, cây giải thoát

Trì đại trí huệ, thích xuất ly

Chính là pháp Sơn Vương đại địa

Xem thấy thế gian không đạo sư

Dẫn họ đi đến Bồ đề Phật

Họ đã điều phục, tâm tịch diệt

Người ấy hướng đến Nhất thiết trí

Chúng sanh không điều khiển, điều phục

Con bậc Tối Thắng, Nhất Thiết Trí

Tự chứng giải thoát, khiến người đến

Nơi cây ái dục mà giải thoát

Chúng sanh thường thùy miên, phóng dật

Khiến cho họ được giác ngộ

Với họ thường thích khéo điều phục

Cũng thường ưa thích sự pháp thí

Không tương ưng với tâm tật đố

Ưa làm huệ thí, không keo kiết

Thấy các chúng sanh nghèo khốn khổ

Thường khiến no đủ, sống dồi dào

Ðầy đủ công đức đệ nhất đạo

Bậc trí, tất cả luôn tu tập

Trống đại pháp Thắng diệu, nơi họ

Dùng tâm hoan hỷ đánh vang rền

Ðoạn trừ lưới nghi, hiểu diệu pháp

Trí huệ kiên cố như Kim Cương

Trụ thắng Thánh pháp, ở trong chúng

Hay biết tâm ái dục chúng sanh

Diễn thuyết pháp cam lồ tối thượng,

Ðã nói Tu đa la cốt yếu

Chính họ tự trụ Thắng thần thông

Hay cho thế gian mắt Tối thắng

Trừ bỏ tối tăm như mặt trời

Hay sanh trí huệ cũng như vậy

Hiển thị chơn thật trừ sợ hãi

Tăng thượng trí huệ, tu thiền định

Ngài nói pháp vi tế tối diệu

Gọi lá tịch diệt thắng xuất ly

Chính họ nghe, trì kính người trí

Dâng lên tín nghĩa phước tăng thượng

Hãy biết Tạng thắng pháp thế gian

Luôn luôn tuyên thuyết lời hay đẹp

Ngôn ngữ khéo léo đạt nghi thức

Pháp này là chỗ đèn phát sáng

Thường dùng thiện tâm lợi chúng sanh

Tu hành pháp vi diệu tối thượng

Ngài trụ pháp đạo lìa trần nhiễm

Và dùng tín tịch tịnh lợi ích

Lấy pháp giáo hóa các thế gian

Ðược làm đại Pháp Vương tối thắng

Hay làm bậc Pháp vương Vô thượng

Trụ nơi đệ nhất thật cung kính

Thường hay hộ trì diệu chánh pháp

Tùy thuận chuyển vận thắng pháp luân

Với kẻ ngu si tự phóng túng

Xem thấy chúng sanh ái như vậy

Thấy tâm mê loạn rơi đường hiểm

Vào con đường ác khó thoát khỏi

Khởi tâm thanh tịnh đại từ bi

Nhờ đó hay trừ khổ thế gian

Diễn thuyết đạo vi diệu tối thắng

Ðó là con đường bát Chánh Ðạo

Pháp ấy rất rộng và kiên cố

Tạo ra thuyền thắng pháp Vô thượng

Hay ở biên sanh tử phiền não

Tế độ các thế gian sợ hãi

Xem đạo phẩm Không là áo giáp

Làm vị thuyền trưởng rất dõng kiên

Xa lìa sợ hãi thường an lạc

Ðặt chúng sanh nơi thắng xứ ấy

Họ đã trì chú, hành oai nghi

Giải thoát tất cả khổ bức bách

Ðạt đến thuật sáng, trí cứu cánh

Bậc trí hay biết chúng sanh dục

Thấy bịnh phiền não, không chỗ về

Các ác, tai hoạn não thế gian

Liền đem pháp dược để điều trị

Như pháp vì họ mà cứu chữa

Dùng các thắng thuyết trừ dị luận

Ngôn từ vi diệu mà tự tại

Biết các ngô ngữ, đạt pháp nghĩa

Dũng mãnh trụ nơi thắng trí địa

Sức nhẫn nhục, trí huệ đầy đủ

Mặc áo giáp từ bi kiên cố

Bậc thánh dùng huệ đãi người trí

An trụ trong pháp không quanh co

Ngài là bậc Tối thắng Tam hữu

Ðối với chúng sanh, được tự tại

Thấy các chúng sanh theo đường ma

Mê mờ đối với đường chân chánh

Ðường ấy tối thượng, Thánh không uế

Có thể hiển thị sự vô úy

Vô lượng trăm ngàn vô số chúng

Ði đến đường ấy, không buồn lo

Các Ngài là đường sáng cho đời

Nên cầu, nên nương, là nhà cửa

Chúng sanh sợ hãi, thí vô úy

An ủi tất cả các chúng sanh

Thấy họ hằng trăm khổ bức bách

Giống như người mù chẳng thấy gì

Ðốt lên đuốc pháp rất tối thắng

Diễn thuyết hiển thị nghĩa chơn thật

Họ học nghề hay, lợi chúng sanh

Hay được tiếng tăm và công đức

An trụ nghề nghiệp đúng như pháp

Khiến các chúng sanh được an lạc

Tất cả đều được đến bỉ ngạn

Hay làm đại đạo sư tối thắng

Vì thương chúng sanh đến Bồ đề

Khiến họ an trụ nơi vô úy

Mâu Ni luôn luôn không nhàm chán

Ðó là trí huệ và phước đức

Ðã đến bờ Giới, Nhẫn, Thiền định

An trụ pháp thậm thâm vi diệu

Ðối với ngài không thể nhàm chán

Diễn thuyết pháp tịch diệt tối thắng

Giống như trời mưa khắp mặt đất

Mưa pháp tràn đầy cũng như vậy.

Nếu có chúng sanh ở chỗ ngài

Cầu hiểu pháp sâu và danh nghĩa

Ở chỗ ngài được nghe pháp báu

Hay trừ vô lượng vô biên khổ.

Các nghi hoặc họ thật to lớn

Liền dùng dao pháp mà cắt đứt

Ðến bờ Giới, Nhẫn và Tam muội

Hay biết chúng sanh nhiều ưa thích.

Ðại sĩ đã đạt trí cứu cánh

Nên khéo hiểu biết quần sanh dục

Quán sát chúng sanh tâm sở hành

Như tâm sở hành, nhất định biết

Nếu ai nghe lời bậc trí huệ

Khiến vô số chúng được tịnh nhãn

Vượt qua bờ Thiền định, giải thoát

Hay được an trụ đường chân thật.

Hàng ức vô số các chúng ma

Không thể biết được tâm hạnh họ

Giống như dấu chim giữa hư không

Mọi người đều không thể biết được

Ðiều phục tịch diệt, sức trí huệ

An trụ tối thượng trong Thánh pháp

Tự tại đập phá các ma quân

Ngộ hiểu thắng Bồ đề tối thượng

Thường được đạt đến bờ thần thông

Hay mau đến được trăm ngàn cõi

Thấy được vô số ức đức Phật

Số lượng cũng như cát sông Hằng

Mắt tịnh không có các chướng ngại

Ðều thấy các đạo sư mười phương

Gìn giữ các căn không ô nhiễm

Tự tại đi đến vô lượng cõi

Vì khiến mười phương các chúng sanh

Một lúc đều thành bậc đạo sư

Ở trong vô lượng vô số kiếp

Luôn luôn khen ngợi không đoạn tuyệt

Biện tài vô ngại không cùng tận

Ðức được khen ngợi cũng không cùng

Với định ly cấu vô đẳng này

Nhờ trì trong tâm nên được vậy.

Bấy giờ, đức Thế Tôn lại muốn hiển thị công đức lợi ích của Tam muội này, ngài nói về công hạnh ngày xưa của Bồ tát, cũng để hiển hiện năng lực tăng trưởng của Nguyệt Quang đồng tử, nói về bổn duyên bằng bài kệ:

Ðồng tử! Nay ngươi nghe cho kỹ

Ta đã từng trong trăm ngàn kiếp

Cúng dường trăm ngàn các Như Lai

Ðể cầu định thắng tịch như vậy

Kiếp quá khứ, bất khả tư nghì

Như số cát bụi hàng trăm cõi

Ngươi nên biết điều ta vừa nói

Có Phật hiệu là Chúng Tự Tại

Phật Như Lai ấy có quyến thuộc

Ðầy đủ sáu mươi ức ngàn người

Thảy đều lậu tận, không phiền não

Với tám giải thoát khéo quyết định

Lúc ấy tất cả các đại địa,

An ổn, giàu có, không ô trược.

Tất cả mọi người đều an lạc

Du hành qua lại đầy vui thích

Giàu lớn nhiều của thật sung mãn

Hưởng thọ các thú vui cõi trời

Trì giới, điều phục, ít phiền não

Nhan sắc đoan chánh thích nhẫn nhục

Giống như các thiên tử thiên cung

Bậc trí trì giới đủ công đức

Vào lúc ấy có một vị vua

Tiếng tăm vang lừng, tên Thiện Hoa

Khi ấy nhà vua có các con

Cả thảy năm trăm đủ niệm huệ

Bấy giờ nhà vua ở chỗ Phật

Xả bỏ sáu trăm vạn Viên Lâm

Cây hoa quả đẹp thật trang nghiêm

Cúng Phật, bậc đủ lòng từ bi

Dựng chùa cả thảy sáu trăm vạn

Chỗ kinh hành, sàng tọa cũng vậy

Ca sa, y phục, ức trăm ngàn.

Trải chỗ kinh hành, nơi nghỉ ngơi

Như vậy vô lượng trăm ngàn thứ

Dâng cúng đầy đủ cho Sa môn.

Bấy giờ đức vua lòng tín kính

Thảy đều dâng cúng đấng Thiện Thệ

Thành tựu tất cả phước đức lực

Nhan sắc đoan nghiêm thật khả ái

Ðức vua thường tu thập thiện đạo

Chính mình và người đều an trụ

Có trăm ngàn na do tha người

Ði theo đức vua đến chỗ Phật

Tay cầm hoa đẹp và hương xoa

Boa cái, tràng phan và âm nhạc

Cúng dường Phật Thế Tôn tối thắng

Chắp tay cung kính mà đứng thẳng

Ngàn chúng Tỳ kheo đứng im lặng

Người, trời, tu la, rồng, dạ xoa

Thảy đều cung kính mà nhìn Phật

Lành thay! Ðức Phật nói pháp gì?

Mâu Ni Thế Tôn biết họ muốn

Cũng biết tâm tối thượng đức vua

Phật hay biết rõ đức tin họ

Nên mới tuyên thuyết Tam muội này

Khi Thiện Thệ diễn thuyết lời ấy

Các núi, đại địa đều chuyển động.

Giây lát hư không mưa các hoa

Trăm ngàn hoa sen mọc từ đất

Ðã khéo biết rõ câu diệu nghĩa

Phật biết họ muốn nên ký thuyết

Vì vua nói định tịch diệt này

Vua nghe xưa ta đã phân biệt,

Tất cả có, không do vọng tưởng

Không như ngựa hoang, như bọt nước

Như mây điện xẹt, đều không có,

Tất cả vô ngã, vô chúng sanh

Pháp quá khứ, vị lai cũng không

Không đi, không ở lìa xứ sở.

Thường không chắc thật, như huyễn thuật

Tất cả thắng định như hư không

Không xanh, không vàng, không trắng đỏ

Tên gọi không có như tiếng vang

Với tâm, lìa tâm, không tâm tánh

Lìa các âm thanh nhưng không vô

Diễn thuyết cú nghĩa mà không chấp

Tuy khi không nói, chữ chẳng không

Văn tự cũng không đến các nơi

Cũng lại không từ các nơi đến

Chữ ấy vô tận, kho vô tận

Hoặc nói, hoặc không luôn vô tận

Thường nói cú nghĩa mà bất tận

Ai biết như vậy được vô tận

Họ thường hay nói pháp vô tận

Tuy nói ngàn thứ Tu đa la

Hằng biết các pháp lìa văn tự

Trăm ngàn chư Phật đời quá khứ

Cũng từng nói về trăm ngàn pháp

Với tất cả pháp đều vô tận

Pháp vô sở đắc nên vô tận

Nếu ai thuyết pháp cho người nghe

Mà không chấp trước vào văn tự

Pháp vốn vô ngã, vô chúng sanh

Có thể diễn thuyết đến vô tận

Bậc trí diễn thuyết tất cả lời

Không bị ngôn ngữ biến đổi tâm

Biết các lời lẽ như tiếng vang

Cho nên với tiếng không chấp trước

Dùng các lời lẽ nói pháp ấy

Lời ấy khoảnh khắc liền tiêu diệt

Các lời lẽ ấy tướng như vậy

Tướng tất cả pháp cũng như vậy

Các pháp không tướng cũng lìa tướng

Hằng thường không tướng, tướng không tịch

Không tịch, không dục, không thủ xả

Cho nên tịch định bất khả đắc

Hữu vi, vô vi đều xa lìa

Như vậy, Ðại Tiên không phân biệt

Xa lìa tất cả đường ác kiến

Hiểu rõ các nể đều vô vi

Luôn luôn không nhiễm không sân si

Vì vậy tâm thể luôn tịch diệt

Nhờ sức tối thượng Tam muội này

Cho nên biết được pháp ấy không

Như hư không, núi sông, hang suối,

Nghe được tiếng âm vang thắng diệu

Hữu vi lưu chuyển do duyên khởi

Tất cả đời không, giống như huyễn

Trí lực ưa thích pháp công đức.

Tiên an trụ trí huệ thần thông

Phát ra ngôn ngữ rất thiên xảo

Hay nói định tịch diệt như vậy.

Gọi là giác pháp, chỉ vọng tưởng

Thế gian không thể đến cùng tận

Bổn tế từ xưa không có tướng

Nhưng vì vị lai, đạo nhân duyên

Tạo nghiệp, hành động mới có khởi

Tùy thượng, trung, hạ mới sanh ra

Tự tánh pháp này không hay biết

Pháp Không, Vô ngã, cần phải biết

Nghiệp báo đen trắng không hoại diệt

Tự mình tạo tác phải tự thọ

Nghiệp không thể đến ở nơi quả

Nhưng nghiệp hay làm nhân tạo ra

Chư Phật diễn thuyết pháp Thế đế

Quán hữu vi, vô vi như vậy

Không có chân thật và ngã nhân

Tướng tất cả thế gian như vậy

Tất cả các hữu đều hư vọng,

Giống như huyễn hóa, trăng dưới nước

Pháp Không, cũng như đống bọt ước

Vì tiếng hiển thuyết luôn tịch diệt

Tất cả đều bỏ, không đắm trước

Trì giới, oai nghi cũng không chấp

Các chúng sanh không chấp nhẫn lực

Hành giả như vậy được tịch định

Tùy theo sự ưa thích của vua

Như Lai ứng cơ mà diễn thuyết

Vua nghe Thế Tôn thuyết pháp rồi

Nên cùng quyến thuộc đều thọ giới

Ðức vua được nghe Tam muội này

Vui mừng, nhảy nhót nói như vầy:

“Lành thay, bậc nói Tam muội này

Nên con quy y Phật Thế Tôn”.

Lúc đó có tám vạn nhân chúng

Nghe thể tánh pháp tối thắng này

Diễn nói nghĩa chân thật bậc nhất

Thảy đều chứng được nhẫn vô sanh

Chúng sanh không có sự sanh diệt

Các pháp không sanh vốn không tịch

Vua và quyến thuộc biết như vậy

Thảy đều đạt được nhẫn vô sanh

Bấy giờ Thiện Hoa bỏ ngôi vua

Nương theo Phật pháp mà xuất gia

Nhà vua có đến năm trăm con

Thảy đều theo cha mà xuất gia

Khi vua và các con xuất gia

Ngoài ra người khác nhiều vô lượng

Tất cả vì cầu mong Phật pháp

Cũng theo Phật pháp mà xuất gia

Như Lai tự tại dạy cho họ

Ðầy đủ cả thảy hai ngàn năm

Vua với các con và quyến thuộc

Trong hai ngàn năm tu pháp hạnh

Trải qua sô năm tháng như vậy

Ðức Phật Thế Tôn nhập Niết bàn

Khi các Thanh văn đều diệt độ

Chánh pháp về sau rất suy vi

Ðức vua Thiện Hoa có con ngoan

Tên là Phước Huệ, đủ Chánh tín

Vua có pháp sư làm Ðạo sư

Thọ trì định thắng tịch như vậy

Thông minh trí huệ có niệm lực

Vô lượng trăm ngàn người cúng dường

Trăm ức chư Thiên đều theo hầu

Ði đến nơi nào cũng khen ngợi

Lời nói êm dịu không thô tháo

Ðiều phục, học giới khéo phòng hộ

Âm thanh hòa nhã, lời khả ái

Trí lự, tổng trì đều đầy đủ

Ðược cà sa đẹp cả trăm ức

Tỳ kheo hiệu là Danh Xưng Quang

Phước lực vị ấy không ai bằng

Vô lượng Tỳ kheo sanh đố kỵ

Ðầy đủ phước đức và sắc lực

Cũng đủ trí huệ và thần thông

Hộ trì tịnh giới, sức Thiền định

Pháp lực Tỳ kheo đã khởi sanh

Tại gia, xuất gia và tứ chứng

Mọi người chiêm ngưỡng cùng yêu mến

Nếu trong Phật pháp được niềm tin

Kính tâm ái trọng mà cúng dường

Thuở xưa con quý vua Thiện Hoa

Tên là Phước Huệ, bậc tịnh tín

Biết Tỳ kheo ấy khởi tâm ác

Ở bên thầy mình để hộ vệ

Thì có năm mươi vạn quân chúng

Ðều mặc áo giáp tay cầm cung

Thường theo ủng hộ pháp sư ấy

Diễn thuyết Bồ đề, hạnh tịch diệt

Ở trong đại chúng nói pháp này

Là Không, Vô ngã, Vô thọ mạng

Nếu ai còn có sự chấp ngã

Họ sẽ không thích pháp sư nói

Chúng Tỳ kheo không tin pháp không

Tức thì đứng dậy tay cầm dao

Rằng ngài nói dối, là phi pháp

Giết đi sẽ được phước đức lớn

Pháp sư thấy dao không sợ hãi

Nhờ ngài tư duy đến pháp Không

Chẳng có chúng sanh để giết chết

Không có ngã nhân, như vách đá

Tỳ kheo pháp sư liền chắp tay

Mở miệng nói rằng: “Nam mô Phật”

Nếu nơi pháp Không thật không dối

Khiến sao trở thành hao Mạn đà

Vì bậc hộ giới muốn như vậy

Vừa nói, không trung liền mưa hoa

Các núi, đại địa đều chấn động

Dao liền biến thành hương hoa đẹp

Bấy giờ kẻ chấp kiến, cầm dao

Chúng Tỳ kheo ấy đều xấu hổ

Khiến tay cầm dao không cử động

Kinh hãi, hoảng sợ, rất hãi hùng

Còn ai có niềm tin nơi Phật

Những người ưa thích nơi pháp Không

Khóc lóc kêu gào tiếng thật lớn

Tất cả y phục đều dâng cúng

Tỳ kheo Pháp sư khởi lòng từ

Ở trước đại chúng nói lời rằng

Nếu ai sân hận đối với ta

Ta sẽ vì họ hành Bồ đề

Bạn bề theo pháp rất là ít

Pháp sư luôn bị họ xâm hại

Nghe xong những lời không vui ấy

Năng lực nhẫn nhục càng thêm mạnh

Khi vị Pháp sư tám mươi tuổi

Diễn thuyết tạng pháp Không Như Lai

Vô lượng trăm ngàn Tỳ kheo ác

Nhờ sức của vua khiến thối lui

Vị pháp sư ấy vào lúc khác

Lợi ích vô lượng trăm ngàn chúng

Suy xét giới hạnh không sứt mẻ

Tức thì đi đến chỗ Phước Huệ

Vua thấy Pháp sư rất cung kính

Liền hỏi Tỳ kheo ấy lời rằng

Ðừng để bậc Ðại sư của ta

Tâm bị não loạn, không hoan hỷ

Ngài liền tâu rằng: Xin vua nghe

Nhẫn nhục chư Phật đã khởi ra

Nếu ở chỗ tôi nói lời ác

Liền khởi Thắng Nhẫn nhục Tăng thượng

Ðã qua vô lượng trăm ngàn kiếp

Trong thời qúa khứ tu nhẫn nhục

Tỳ kheo Xưng Quang, chính là tôi

Như Lai Thích Ca nói như vậy

Vào thuở xưa, Vương tử Phước Huệ

Người ủng hộ pháp sư Xưng Quang

Luôn cả ngàn đời là bạn ta

Ta đã thọ ký làm từ tôn

Thuở xưa cúng dường Phật tự tại

Ðã tạo chùa tháp thật thắng diệu

Lúc đó vua Thiện Hoa xuất gia

Ðược Phật hiệu là Liên Hoa Thượng

Vô lượng trăm ngàn kiếp, ta cũng

Thọ trì Pháp Tối Thắng Như Lai

Ta đã tích tập năng lực nhẫn

Ðồng tử ngươi nên tùy thuận học

Khi ta đã Bát Niết bàn rồi

Về sau khi chánh pháp diệt tận

Tỳ kheo ưa thích sách ngoại đạo

Họ bèn hủy báng thắng pháp ta

Thô tháo, vui đùa, không hổ thẹn

Tham lam, ăn uống không sợ tội

Lại còn đắm trước nơi y bát

Kẻ ấy hủy báng thắng pháp ta

Thường thích đấu tranh, không biết ơn

Những kẻ bần cùng, dòng hạ liệt

Ở trong pháp ta đi xuất gia

Họ không ưa thích pháp tịch diệt

Thuận theo ý ma, mê chúng sanh

Theo ma tự do mà chấp trước

Kẻ phàm phu buông lung tham dục

Họ không ưa thích, không tịch diệt

Tại gia, xuất gia, cả bốn chúng

Dua nịnh, ngu si, sanh tâm ác

Tùy thuận những bạn ác như vậy

Kẻ ấy mạt thế chê pháp không

Ðồng tử! Ngươi đã nghe ta dạy

Phải nên cúng dường tăng lan nhã

Bởi họ ưa thích sự không tịch

Những người như vậy giữ Phật pháp

Trong Phật pháp ta chấp nhận họ

Xuất gia thọ giới và Bồ tát

Lìa các ô nhiễm, hao tín thí

Người như vậy mới giữ Bồ đề

Thậm chí vất bỏ cả thân mạng

Tu tập Pháp Không, thích tịch diệt

Ðối với pháp Không, tâm tương ứng

Thích ở lan nhã như nai rừng

Dùng tràng phan lọng và hương hoa

Ðem đến cúng dường chỗ chư Phật

Cúng dường bậc công đức Vô Ðẳng

Mới mau đạt được Tam muội này

Xây dựng tháp miếu đẹp vô cùng

Dùng các vàng bạc mà sơn phết

Tạo vô lượng thứ các hình tượng

Khởi lòng từ đối với Bồ đề

Có bao nhiêu vật để cúng dường

Bậc Tịnh diệu trong loài trời người.

Ngươi nên cầu được trí Phật vô thượng

Phải nên như pháp quán chư Phật

Là các Như Lai ở mười phương

Bậc trụ pháp hiện tiền vô lượng

Tất cả Phật tử hay chứng biết

Tâm thường lợi ích, thích bố thí

Trì giới thanh tịnh, trụ sức nhẫn

Thích hành nhẫn nhục và viễn ly

Hay biết tất cả các pháp Không

Tinh tấn, dõng mãnh, không giải đãi

Siêng tu thiền định, giới, đa văn

Trí huệ hiểu rõ, thường thanh tịnh

Không lâu thành bậc đại từ bi

Dùng quán bất tịnh trừ tham nhiễm

Sức từ hay trị được sân hận

Dùng pháp nhân duyên phá ngu si

Liền được đạo tối thắng vô thượng

Quán thân giống như đóng bọt nước

Tất cả đều không, chẳng chắc thật

Quán thấy ngũ ấm đều là không

Sẽ mau thành được trí tối thắng

Lìa chấp tất cả các ác kiến

Không nương thọ mạng và ngã nhân

Rõ biết tất cả các pháp không

Mau được thành bậc vua Mâu NI

Với các lợi dưỡng không tham trước

Không được lợi dưỡng cũng không buồn

Nghe người khen chê tâm bất động

Như núi Tu di không lung lay

Bởi vì cầu pháp nên cung kính

Chớ nên nghe xong, vội đáp lại

An trụ tất cả hành xứ Phật

Mau được du hành trăm thế giới

Với các thế gian đều bình đẳng

Chớ sanh tâm sai biệt ghét thương

Cẩn thận chớ cầu lợi và tiếng

Mau được thành bậc Thiên Nhân Sư

Luôn luôn khen ngợi công đức Phật

Dùng câu, ngôn từ khen như thật

Chúng sanh nghe lời khen ngợi ấy

Với công đức Phật, sanh ưa thích

Cha mẹ sư trưởng và chúng sanh

Tất cả như vậy đều cung kính

Nhưng không tùy thuận theo ma lực

Liền được ba mươi hai tướng tốt

Thường lìa tất cả nơi huyên náo

Sống nơi rừng tịch tịnh không nhàm

Ðã được tự lợi còn lợi tha

Vì cầu giải thoát mau thực hiên

Thường thích tu tập tâm từ bi

Ðối với hỷ xả cũng như vậy

Ðiều phục, tịch diệt, nên khen ngợi

Mau được thành tựu lợi thế gian

Nếu ai muốn được định tịch diệt

Hướng về đạo vô thượng Bồ đề

Cẩn thận chớ gần ác tri thức

Luôn luôn thân cận với người thiện

Cũng đừng mong muốn quả Thanh văn

Cũng chớ thích sự tu hành ấy

Chí dũng mãnh thích công đức Phật

Mau được thành Phật cũng như ta

Luôn nói lời thanh tịnh chân thật

Cẩn thận chớ nói dối, lời ác

Thường nói lời khả ái, tốt đẹp

Hay được Bồ đề Phật tối thắng

Ðối với thân mạng chớ luyến ái

Cẩn thận chớ khen mình, chê người

Hãy tự nhớ nghĩ công đức mình

Chớ nhìn hành vi của kẻ người

Thường thích quán không và giải thoát

Ở trong lục đạo chớ ưa thích

Bỏ tất cả tướng, không còn gì

Tâm thường an trụ nơi vô tướng

Thường hãy xa lìa với nhị biên

Chớ có phân biệt có cùng không

Quán các chúng sanh do nhân duyên

Nếu ai biết vậy là đại sư

Vứt bỏ tất cả hạnh ái dục

Ðoạn trừ tất cả tâm uế trược

Cắt đứt tất cả sự si ám

Ðược gọi nhân sư tử tịch diệt

Luôn thích quán sát sự vô thường

Lìa sự khổ vui trong các hữu

Oâ uế, bất tịnh và vô ngã

Người tu như vậy là Nhân Tôn

Phật là đèn sáng ở thế gian

Nên nói được thắng chánh pháp này

Ngài cũng hàng phục các ma lực

Ðã đến thắng BỒ đề vô thượng

Các công đức ta mới vừa nói

Và chỉ vô lượng trăm ngàn lối

Cần phải bỏ lỗi, tu công đức

Ðồng tử! Như vậy sẽ thành Phật.

KINH NGUYỆT ÐĂNG TAM MUỘI

QUYỂN 9/10

--- o0o ---

QUYỂN 10

Này đồng tử! Cho nên Bồ tát cần phải có đầy đủ sự tu học thân giới.

Sao gọi là Bồ tát đầy đủ thân giới?

–Nếu Bồ tát đầy đủ thân giới thì đối với tất cả pháp được trí vô ngại. Ðó là thân khéo tu hành. Nếu thân khéo tu hành thì đối với tất cả pháp được trí vô ngại cho nên gọi là Bồ tát đầy đủ thân giới.

Lại nữa, này đồng tử! Nếu Bồ tát đầy đủ thân giới, có thể thành tựu ba mươi hai tướng đại nhân, được mười lực, bốn vô sở úy, bốn tí vô ngại, mười tám pháp bất cộng của Như Lai.

Này đồng tử! Ðó gọi là Bồ tát đầy đủ thân giới.

Lại nữa, này đồng tử! Bồ tát đầy đủ thân giới có thể đạt được ba giải thoát môn. Những gì là ba?

–Ðó là Không giải thoát môn, Vô tướng giải thoát môn và Vô nguyện giải thoát môn. Ðó gọi là đầy đủ thân giới.

Lại nữa, này đồng tử! Nếu Bồ tát đầy đủ thân giới có thể được đầy đủ bốn phạm trụ: Những gì là bốn?

–Ðó là niệm Từ đối với tất cả chúng sanh, với tâm Bi, Hủ, và Xả cũng lại như vậy. Ðó gọi là Bồ tát đầy đủ thân giới.

Lại nữa, này đồng tử! Sao gọi là Bồ tát tu thân thiện hạnh?

–Ðó là bốn niệm xứ, bốn chánh cần, bốn như ý túc, năm căn, năm lực, bảy giác phần, tám thánh đạo phần. Ðó gọi là Bồ tát đầy đủ thân giới.

Lại nữa, này đồng tử! Nếu Bồ tát đầy đủ thân giới có thể được bốn thiền và bốn chánh thọ, hay trụ vào đại bi, được thiện giác quán, được giác quán tịch tiệt. Ðó gọi là Bồ tát đầy đủ thân giới.

Lại nữa, này đồng tử! Nếu Bồ tát có đầy đủ thân giới thì xa lìa sát sanh, trộm cắp, tà dâm, vọng ngữ, nói hai lưỡi, nói lời ác, nói thêu dệt, tham, sân, tà kiến, mười nghiệp bất thiện, xa lìa sự lường cân trao đấu, lời nói điêu ngoa, lừa đảo về y phục. Ðó là nguyên do đưa đến quan lại đâm chém, giết hại, trấn áp cột trói. Những tội tà ngụy, quanh co, hư vọng ấy, cùng đi đôi với lòng tham. Vậy phải xa lìa tất cả nghiệp ác, tự mình phải phòng hộ ngăn cấm, không tham, không thủ, đoạn trừ tất cả. Giống như chặt đứt đầu cây đa la, làm cho đời vị lai không còn khởi sanh lại.

Ðồng tử! Nên biết thực hành pháp ấy là Bồ tát có đầy đủ thân giới.

Này đồng tử! Vào thuở quá khứ, trải qua số kiếp, bất khả tư nghì, rộng lớn vô lượng vô biên, hai lần a tăng kỳ, bấy giờ có đức Phật hiệu là Trí Quang Như Lai, Ứng cúng, Chánh biến tri, Minh hạnh túc, Thiện thệ, Thế gian giải, Vô thượng sĩ, Ðiều ngự trượng phu, Thiên nhân sư, Phật Thế Tôn. Ngài sống đến sáu mươi ức năm. Bấy giờ có một vị vua hiệu là Thắng Tư Duy, cùng với tám vạn ức quyến thuộc đi đến chỗ đức Như Lai Trí Quang, đảnh lễ dưới chân ngài, nhiễu quanh bên hữu ba vòng rồi lui về ngồi một chỗ.

Bấy giờ đức Như Lai Trí Quang liền dùng bài kệ nói về thân luật nghi:

Giống như hư không, không cấu uế

Tự tánh sáng, sạch, hoàn toàn tịnh

Thân giới trong sạch cũng như vậy

Không thể dùng âm thanh diễn thuyết

Âm thanh và Không, không thể biết

Cả hai như vậy, đồng một tướng

Nói về hư không, không tướng mạo

Tướng ấy liền đồng với thân giới

Nếu biết giới ấy chỉ một tướng

Họ liền đầy đủ giới luật nghi

Trí tánh vô sanh, cảnh cũng tịch

Trong chơn vô lậu, hết vọng tưởng

Cũng không tham trước và ái dục

Không khởi khát ái nơi tài sắc

Nếu không thấy được các lỗi lầm

Không bao giờ biết thân giới ấy

Nếu ai biết được giới vô lậu

Họ liền không còn tái sanh nữa

Nên biết pháp La hán như vậy

Không phải ngoại đạo mà biết được

Ðối với ba cõi tâm sợ hãi

Với dục mưu sinh, không tham ái

Không thích ngôi vua và của cải

Họ mới đầy đủ thân giới này.

Nay ta nói nghĩa thân giới ấy

Nghĩa này Thinh giáo không thể nói

Ai biết nó là mẹ các pháp

Người ấy thường hay trụ thân giới.

Bậc trí ưa thích nghĩa gốc này

Vì thích nghĩa này nên ta nói

Xa lìa nghĩa sai là nghĩa đúng

Họ được gọi là trụ thân giới

Trong các Phật pháp nói nghĩa gì?

Làm sao khéo léo biết nghĩa ấy?

Nếu hay biết được nghĩa tương ưng

Ðó mới chính là trụ thân giới

Nếu ai quán sát nơi vô tướng

Tất cả Vô ngã, thảy đều Không

Người ấy không thể nói không giới

Vì họ tu học về thật tế.

Xem tất cả hữu là phi hữu

Người ấy thường trụ nơi phi hữu

Với tất cả hữu, không đắm trước

Người ấy hay chứng định Vô tướng

Nếu ai biết được pháp vô ngã

Tự thể không vô, tánh phi hữu

Không thể gọi người ấy không giới

Vì học chân thật quyết định vậy.

Nếu ai hay biết ngũ ấm không

Các pháp tịch diệt, không thần ngã

Người ấy được gọi bậc trì giới

Thân họ không còn làm nghiệp ác

Người chấp tướng, không có luật nghi

Vì còn ngã tướng, tâm chấp trước

Nếu thủ sắc tướng, người chấp trước

Khởi sanh ái dục không luật nghi.

Nếu thường tu học nơi thật tế

Người ấy rốt ráo chơn diệu pháp

Họ không còn khởi sanh ái dục

Không còn phạm giới đọa đường ác.

Con kiến làm hư không lay động

Rung chuyển núi Tu di kiên cố.

Nếu có ai khéo học thật pháp

Chư thiên diệu sắc không thể động.

Có thể dùng màu vẽ hư không

Bàn tay có thể nắm Thái hư

Tất cả các ma thuộc ái dục.

Không ai có thể làm lay động

Âm thanh nói ra có thể bắt

Ðá chìm dưới nước làm cho nổi

Những người học giới thân như vậy

Không ai biết được tâm niệm họ.

Có bao nhiêu âm thanh tất cả

Thảy đều chứa được trong hộp nhỏ

Nếu ai trụ giới thân như vậy

Không ai biết được chỗ họ ở

Bao nhiêu sấm sét và điện chớp

Ánh sáng trời trăng đều bắt được

Nếu ai an trụ nơi thân giới

Không ai biết tự tánh thân họ.

Bao nhiêu vòng gió ở bốn phương

Giăng lưới, bủa câu bắt lại được

Nếu ai an trụ nơi thân giới

Không ai biết được thân lượng họ

Nếu ai an trụ chế ngự tâm

Chẳng phải cảnh giới các chúng sanh

Ai khéo tu tập nơi thân giới

Giống như hư không không thể nhiễm;

Ðường đi của gió khắp bốn phương

Dấu chim hư không có thể thấy

Thân lượng vị ấy không thể biết

Và tâm sở hành cũng như vậy.

Nếu ai trụ thân giới như vậy

Họ không có các điều tội ác

Xa lìa tất cả các phiền não

Là nhờ học thân giới như vậy

Trụ nơi định tịch diệt thanh tịnh

Không bị dao, lửa làm hại được

Thân họ không thể nắm bắt được

Là nhờ thường tu học thân giới.

An trụ như vậy, không sợ hãi

Tâm không lay động, không ganh ghét

Xa lìa tất cả các hiểm nạn.

Nhờ tu học thân giới như vậy

Không sờ dao lửa và thuốc độc

Cũng không sợ bị nạn nước lửa

Xa lìa tất cả các nguy nạn

Là nhờ có tu học thân giới

Không sợ mưa đá và trộm cướp

Với tất cả những sự độc hại

Nhờ họ lìa tất cả ngã tưởng

Nhờ đã lìa tưởng nên không sợ.

Xa lìa sợ hãi và âu lo

Nhờ không sợ hãi, tâm bất động

Tâm không động chuyển, nên không sợ

Hằng ức chúng ma cũng không sợ,

Nên ở chỗ Bồ tát thân giới

Diễn thuyết, khai triển và hiển thị

Nếu ai tu học thân giới này

Hằng ức ma binh không thể động.

Nếu ai muốn biết pháp chư Phật

Nên biết trong đó không giới hạn

Nếu ai tu học về thân giới

Người ấy hay xây tháp ba cõi

Nếu ai muốn biết Phật pháp này

Bất khả tư nghì chúng tịch diệt

Nếu ai học thân giới như vậy

Công hạnh kiên cố, mau thành Phật

Nếu ai muốn được pháp Ðại tiên

Ðược Phật mười lực bất tư nghì

Nếu ai học thân giới như vậy

Tu tập Phật lực đâu có khó

Mười tám pháp tối thắng bất cộng

Chư Phật Như Lai đã an trụ

Nếu ai tu thân giới này

Họ được pháp ấy đâu có khó.

Nếu ở chỗ báu bảy giác chi

Cùng với thần túc và biện tài

Nếu có ai tu học thân giới

Ðược diệu quả ấy đâu có khó

Ðối với Phạm trụ và Tứ thiền

Cùng với ba thứ môn giải thoát

An trụ giác quán và tịch diệt

Người trụ thân giới, được không khó

Bốn niệm xứ cùng với chánh cần

Năm căn năm lực của Ðại tiên

Cùng với tám Chánh đạo Thánh báu

Người trụ thân giới được không khó.

Bao nhiêu pháp khác của chư Phật

Không thể nghĩ bàn, không hạn lượng

Họ được pháp ấy không khó khăn

Nhờ học được thân giới như vậy.

Ðược nghe thân giới như vậy rồi.

Ðức vua đạt được lợi tối thắng

Hoan hỷ, nhảy nhót và vui sướng

Trong Phật pháp ấy liền xuất gia

Xuất gia trải qua mười ức năm

Tu hành phạm hạnh rất thanh tịnh

Luôn luôn tu hành tứ Phạm trụ

Lợi ích thế gian các trời người

Khéo tu phạm trụ thanh tịnh rồi

Liền được thắng thân giới như vậy

Lại thấy mười phương ức ngàn Phật

Tu hành hạnh Bồ đề như vậy

Xuất gia trong thắng pháp ngài rồi

Tu hành tịnh phạm hạnh tối thắng.

Ðầy đủ đa văn, diệu biện tài

Gọi là Ðại pháp sư thông huệ

Kiên trì cấm giới không sứt mẻ.

Giới thân thanh tịnh, không ô uế

Ðó là Thánh giới, vô lậu giới

Nên biết Thánh giới là thường trụ

Ðồng tử! Xưa ta tu Bồ đề

Bấy giờ hóa làm vua Thắng Tư

Ngươi chớ có nghi là ai khác

Nên biết chính là thân của ta

Ðồng tử! Ngươi nên tùy thuận học

An trụ Thắng thân giới như vậy,

Nên đem tuyên thuyết cho mọi người

Không lâu cũng sẽ được như ta.

Này đồng tử! Cho nên Bồ tát phải tu hành thân nghiệp thanh tịnh. Vì sao ậy? Vì Ðại Bồ tát tu hành tịnh nghiệp, không sợ đọa vào địa ngục, súc sanh, ngạ quỷ, và cảnh giới của ma, cũng không sợ bị khổ ách nơi năm đường, tám nạn, lại cũng không sợ tai nạn nước, lửa, đao binh, thuốc độc, sư tử, cọp, beo, chồn, cáo, tê giác, voi, gấu, không bị tất c ả ác thú, trùng độc ăn thịt, cũng lại không sợ nạn người và phi nhân làm hại.

Này đồng tử! Ðại Bồ tát tu hành thân hạnh thanh tịnh, nếu muốn dùng tay nâng thế giới ba lần ngàn này lên cao từ một cây đa la cho đến mười cây đa la, tùy theo ý muốn đều làm được cả.

Này đồng tử! Ðại Bồ tát tịnh thân hạnh có thế đạt đến cứu canh, thần thông rốt ráo. Nhờ họ đạt được sức mạnh phước đức thần túc, nên được định, tịch diệt, vô nhiễm tùy thuận, viễn ly, nhiếp thủ. Nhờ có thể nhập vào và nương nơi định này nên được vô lậu, thành tựu được con mắt vô ngại đối với tất cả thế gian.

Sao gọi là thần túc?

–Ðó là tùy theo ý nghĩ có thể tạo ra oai lực tự tại, hiểu rõ không bị ngăn trệ, tùy theo ý muốn đều được thành tựu, nên gọi là Thần túc.

Lại nữa, này đồng tử! Ðại Bồ tát trụ thần túc có thể làm các việc thần biến. Ðó là một có thể biến thành nhiều, nhiều có thể biến thành một, ẩn hay hiện tự tại, có thể đi xuyên qua vách đá núi non, không bị trở ngại, như gió đi trên hư không, ngồi kiết già trên không trung giống như chim bay, đi dưới nước như đi trên đất, ẩn hay hiện trong đất như ở trong nước không khác, thân phát ra khói lửa. Giống như đống lửa lớn, mặt trời mặt trăng có đại oai đức nhưng có thể sờ mó được, muốn làm thân to lớn cho đến trời Phạm thiên thì tự tại vô ngại.

Bấy giờ đức Thế Tôn liền nói bài kệ:

Thần thông tự tại dạo mười phương

Ðói với vách đá và núi non

Tùy ý xuyên qua không trở ngại

Giống như chim bay theo chiều gió

Ði trên mặt đất như dưới nước

Ẩn hiện tự tại, không chướng ngại

Ði trên mặt nước không bị chìm

Cũng giống như đi trên đất cứng

Một thân có thể hiện ngàn thân

Nhiều thân vô lượng hiện thành một

Tùy ý hiển hiện đủ màu sắc

Bậc trí vì độ các chúng sanh,

Du hành không trung như chim bay

Thân phun khói lửa như đống lửa

Lại có thể toàn thân lưu xuất

Nước hoa thơm thanh tịnh mát mẻ

Bậc trí ngồi ngay trên mặt đất

Có thể dùng tay sờ trời trăng

Ðến chỗ Phạm thiên trong một niệm

Diễn nói thắng pháp cho Phạm chúng

Ngàn vạn Phạm chúng nghe pháp xong

Thích cầu Vô thượng, được thắng lợi

Lại hay đến các cõi trời khác

Diễn thuyết pháp tối thắng cho họ

Nếu lúc vị ấy muốn thuyết pháp

Liền làm chấn động đại thiên giới

Lại khiến vô lượng ức cõi Phật

Âm thanh vi diệu vang khắp nơi.

Này đồng tử! Cho nên Bồ tát cần phải tu học thân hành thanh tịnh. Vì sao ậy?

–Vì Ðại Bồ tát tu hành thân hành thanh tịnh, với thiên nhĩ thanh tịnh nghe xa hơn người thường, hoặc địa ngục, súc sanh, cõi Diêm ma la, thiên thượng và nhân gian, hoặc gần, hoặc xa đó gọi là Thiên nhĩ thông.

Này đồng tử! Bồ tát lại phải tu học thân hành thanh tịnh. Vì sao vậy?

–Vì đại Bồ tát tu hành thân hành thanh tịnh thường có thể biết được tâm người khác, nếu họ có tâm dục thì như thật biết có tâm dục, nếu họ không có tâm dục thì như thật biết là không có tâm dục, nếu có tâm sân thì như thật biết có tâm sân, nếu không có tâm sân thì như thật biết là không có tâm sân, nếu có tâm si thì như thật biết có tâm si, nếu không có tâm si thì như thật biết là không có tâm si; có tâm chấp thủ thì như thật biết có tâm chấp thủ, không có tâm chấp thủ thì như thật biết là không có tâm chấp thủ, nếu có tâm điên đảo thì như thật biết có tâm điên đảo, còn nếu không có tâm điên đảo thì như thật biết là không có tâm điên đảo, nếu có tâm nhỏ nhoi thì như thật biết có tâm nhỏ nhoi, nếu không có tâm nhỏ nhoi thì như thật biết là không có tâm nhỏ nhoi. Nếu họ có tâm to lớn thì như thật biết có tâm to lớn, họ không có tâm to lớn thì cũng như thật biết là họ không có tâm to lớn. Nếu họ có tâm trong sáng thì như thật biết có tâm trong sáng, họ không có tâm trong sáng thì như thật biết họ không có tâm trong sáng. Nếu họ có tâm vô lượng thì như thật biết có tâm vô lượng, nếu họ có tâm hữu lượng thì như thật biết họ có tâm hữu lượng. Nếu họ có tâm thu nhiếp thì như thật biết có tâm thu nhiếp, nếu họ không có tâm thu nhiếp thì như thật biết họ không có tâm thu nhiếp. Nếu tâm họ loạn thì như thật biết tâm họ loạn, nếu tâm họ không loạn thì như thật biết tâm họ không loạn. Nếu tâm họ định thì như thật biết tâm họ định, nếu tâm họ không định thì như thật biết tâm họ không định. Nếu họ có tâm hướng thượng thì như thật biết tâm họ hướng thượng, nếu họ không có tâm hướng thượng thì như thật biết họ không có tâm hướng thượng. Nếu họ có tâm giải thoát thì như thật biết họ có tâm giải thoát, nếu họ không có tâm giải thoát thì như thật biết là không có tâm giải thoát. Nếu tâm họ vô học thì như thật biết tâm vô học, nếu tâm có học thì như thật biết tâm có học.

Này đồng tử! Ðó gọi là Bồ tát hiểu biết như thật về tâm chúng sanh khác.

Lại nữa, này đồng tử! Bồ tát cần phải tu học thân hành thanh tịnh.

Sao là Bồ tát thân hành thanh tịnh?

–Ðó là nhớ biết vô số việc kiếp trước, hoặc một đời, hai đời, ba đời cho đến mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, trăm đời, ngàn đời, vạn đời, mười vạn đời, trăm vạn đời, ngàn vạn đời, vạn vạn đời.

Lại biết sự việc một kiếp, trăm kiếp cho đến ngàn vạn kiếp, biết kiếp thành, biết kiếp hoại, biết kiếp thành hoại, cho đến sự việc vô lượng kiếp thành hoại, và biết trong kiếp ấy từng có chúng sanh tên như vậy, họ như vậy, sanh xứ như vậy, ăn uống như vậy, trường thọ như vậy, chết yểu như vậy, cửu trụ như vậy, kết thúc như vậy, biết sự chịu khổ như vậy, thọ vui như vậy, hoặc chết chỗ này, sanh chỗ kia, chết chỗ kia, sanh chỗ này, dáng mạo như vậy, quốc độ như vậy. Những việc kiếp trước như vậy thảy đều nhớ biết hết. Ðó gọi là Bồ tát túc mạng trí thông.

Lại nữa, này đồng tử! Bồ tát cần phải tu học thân hành thanh tịnh.

Sao là Bồ tát thân hành thanh tịnh?

–Ðó là Thiên nhãn giới thanh tịnh thấy xa hơn người thường, thấy các chúng sanh sống chết qua lại, hoặc sắc đẹp, hoặc sắc xấu, hoặc đến đường thiện, hoặc đến đường ác, hoặc trụ thiện đạo, hoặc trụ ác đạo, hoặc khổ, hoặc vui, hoặc hơn, hoặc kém, như nghiệp tự mình tạo ra, thảy đều biết rõ. Vì các chúng sanh này thành tựu thân ác hạnh, thành tựu khẩu ác hạnh, thành tựu ý ác hạnh, hủy báng hiền thánh, do nhân duyên nghiệp tà kiến nên khi thân hoại mạng chung phải đọa vào địa ngục.

Các chúng sanh này nếu thành tựu thân thiện hạnh, thành tựu khẩu thiện hạnh, thành tựu ý thiện hạnh, không hủy báng hiền thánh, nhờ có chánh kiến, nên khi thân hoại mạng chung đi đến chỗ lành, sanh lên cõi trời.

Này đồng tử! Ðó gọi là Bồ tát có Thiên nhãn giới thanh tịnh thấy xa hơn người thường, thấy các chúng sanh sống chết qua lại, hoặc sắc đẹp, hoặc sắc xấu, hoặc đến đường lành, hoặc đến đường ác, hoặc ở trên đường lành, hoặc ở trên đường ác, hoặc khổ, hoặc vui, hoặc hơn, hoặc kém, như nghiệp của chính mình, thảy đều biết rõ. Ðó gọi là Thiên nhãn thông.

Lại nữa, này đồng tử! Nếu Ðại Bồ tát tu hành thân hành thanh tịnh trong một niệm, trí huệ tương ưng ba đời, những điều hoặc biết, hoặc thấy, hoặc được, hoặc chứng, cần phải biết rõ. Ðối với tất cả đều biết, đều thấy, đều được, đều chứng, thảy đều hiểu đạt. Pháp ấy thế nào?

–Ðó là Vô minh duyên hành, hành duyên thức, thức duyên danh sắc, danh sắc duyên lục nhập, lục nhập duyên xúc, xúc duyên thọ, thọ duyên ái, ái duyên thủ, thủ duyên hữu, hữu duyên sanh, sanh duyên lão tử ưu bi khổ não. Mười hai nhân duyên như vậy, nên biết, nên thấy, nên được, nên chứng, cần phải biết rõ. Như vậy do vô minh diệt nên hành diệt, hành diệt nên thức diệt, thức diệt nên danh sắc diệt, danh sắc diệt nên lục nhập diệt, lục nhập diệt nên xúc diệt, xúc diệt nên thọ diệt, thọ diệt nên ái diệt, ái diệt nên thủ diệt, thủ diệt nên hữu diệt, hữu diệt nên sanh diệt, sanh diệt nên lão tử diệt, ưu bi khổ não tất cả đều diệt, phải thấy biết như thật, chứng đắc như thật, giác biết như thật.

Ðối với bốn Thánh đế cũng biết rõ như thật. Ðó gọi là lậu tận thông.

Bấy giờ đức Thế Tôn nói bài kệ:

Bồ tát đã hiện thị

Thứ lớp các thần thông

An trụ trong Tam muội

Có thể tùy ý muốn

Khéo tu về nhĩ căn

Ðược thiên nhĩ siêu việt

Tai họ nghe tất cả

Pháp đạo sư nói ra

Hay biết tâm chúng sanh

Có dục hay lìa dục

Có sân hay không sân

Có si hay không si

Biết rõ việc kiếp trước

Thuở xưa sống ở đâu

Suốt cả ngàn ức kiếp

Kho trí đều chiếu thấu

Khéo tu nơi nhãn căn

Ðược Thiên nhãn siêu việt

Dùng mắt xem chúng sanh

Chết đây sanh ở kia

Một niệm đều biết hết

Tâm niệm các chúng sanh

Như vậy biết tất cả

Trí ấy thật siêu việt.

Này đồng tử! Sao gọi là khẩu giới?

–Ðó là nếu Ðại Bồ tát thành tựu khẩu giới thì được sáu mươi thứ âm thanh mỹ diệu vô ngại, thanh tịnh, không thể nghĩ bàn. Ðó gọi là khẩu giới.

Lại nữa, này đồng tử! Nếu Ðại Bồ tát có đầy đủ khẩu giới thì bất cứ nói điều gì cũng được mọi người tín thọ. Ðó gọi là khẩu giới.

Lại nữa, này đồng tử! Ðại Bồ tát đầy đủ khẩu giới được ba mươi hai tướng của đại nhân, được mười lực của Như Lai, đó là trí lực về thị xứ, phi xứ, trí lực biết về nghiệp xứ nhân quả của các chúng sanh ở qua khứ, vị lai và hiện tại, biết các Tam muội chánh thọ về thiền định, giải thoát, trí lực biết có phiền não, không phiền não, trí lực biết thọ mạng của người khác, biết căn tánh sai biệt các chúng sanh, trí lực biết chúng sanh có nhiều dục, trí lực biết vô lượng tâm tánh các chúng sanh, trí lực biết con đường đến tất cả xứ, trí lực biết túc mạng, trí lực biết sự sanh tử tất cả chúng sanh, trí lực biết lậu tận.

Lại nữa, này đồng tử! Nếu Ðại Bồ tát đầy đủ khẩu giới có thể được bốn vô úy, mười tám pháp bất cộng. Ðó gọi là đầy đủ khẩu giới.

Lại nữa, này đồng tử! Nếu Ðại Bồ tát đầy đủ khẩu giới được ba giải thoát môn, được bốn phạm trụ. Ðó gọi là đầy đủ khẩu giới.

Lại nữa, này Ðồng Tử! Ðại Bồ Tát đầy đủ khẩu giới, nói một cách tóm lược, được tứ niệm xứ, tứ chánh cần, tứ như ý túc, ngũ căn, ngũ lực, thất giác phần và bát Thánh đạo phần. Ðó gọi là Bồ Tát đầy đủ khẩu giới.

Lại nữa, Ðồng Tử! Nếu Ðại Bồ Tát đầy đủ khẩu giới sẽ được đại bi phạm trụ, được đại xa phạm trụ, được an ổn giác, được tịch diệt giác. Ðó là Bồ Tát đầy đủ khẩu giới.

Lại nữa, này Ðồng Tử! Ðại Bồ Tát đầy đủ khẩu giới được xa lìa vọng ngữ, nói hai lưỡi, nói lời ác, nói thêu dệt, đối với cha mẹ, sư trưởng, không nói lời thô lỗ, tất cả những lời xấu ác Bồ Tát thảy đều xa lìa. Bồ Tát còn hiểu rõ một cách như thật âm thanh như tiếng vang, như giấc mộng, như huyễn thuật, như biển hóa, như bóng nắng, như ánh sáng, đối với tiếng vang cho đến ánh sáng này thảy đều không sở đắc, không phân biệt, không thủ, không duyên, không chấp trước. Ðó gọi là Bồ Tát đầy đủ khẩu giới.

Này Ðồng Tử! Ðại Bồ Tát khẩu giới thanh tịnh, được tất cả lời Phật, được tất cả thần túc Phật, được tất cả thần thông Phật.

Bấy giờ đức Thế Tôn nói bài tụng:

Nếu ai tương ưng cùng khẩu giới

Các Bồ Tát ấy sẽ đạt được

Trí tất cả các pháp vô ngại

Gọi là đầy đủ về khẩu giới

Nếu ai tương ưng cùng khẩu giới

Ðạt được ba hai tướng đại nhân

Ðược Phật mười lực, bất cọng pháp

Gọi là bậc đầy đủ khẩu giới

Nếu ai tương ưng cùng khẩu giới

Sẽ được tất cả các Phật Pháp

Là các Phật pháp ta đã nói

Gọi là bậc đầy đủ khẩu giới

Nếu ai tương ưng cùng khẩu giới

Sẽ được Phạm trụ và biện tài

Ðược pháp hy hữu, bất tư nghị

Gọi là bậc đầy đủ khẩu giới

Nếu ai tương ưng cùng khẩu giới

Ðược tứ niệm xứ và chánh cần

Ðủ thứ thần túc, căn và lực

Gọi là bậc đầy đủ khẩu giới

Nếu ai tương ưng cùng khẩu giới

Sẽ được đại xả, vô sở úy.

Ðược lòng đại bi, thanh tịnh trụ

Gọi là bậc đầy đủ khẩu giới

Nếu ai tương ưng cùng khẩu giới

Sẽ được an ẩn giác thanh tịnh

Và đạt được giác quán tịch tịnh

Gọi là bậc đầy đủ khẩu giới

Nếu ai tương ưng cùng khẩu giới

Xa lìa vọng tử và hai lưỡi

Lại lìa ác khẩu và thêu dệt

Gọi là bậc đầy đủ khẩu giới

Nếu ai tương ưng cùng khẩu giới

Không bao giờ phỉ báng chánh pháp

Cũng không hỷ bang đức Như Lai

Gọi là bậc đầy đủ khẩu giới

Nếu ai tương ung cùng khẩu giới

Ðối với cha mẹ và sư trưởng

Không làm phi pháp, lời thô ác

Gọi là bậc đầy đủ khẩu giới

Nếu ai tương ưng cùng khẩu giới

Miệng không bao giờ nói lời lỗi

Họ đều lìa hết mọi lỗi lầm

Gọi là bậc đầy đủ khẩu giới

Nếu ai tương ưng cùng khẩu giới

Sẽ biết tiếng nói như âm vang

Biết rõ âm thanh giống như mộng

Gọi là bậc đầy đủ khẩu giới

Biết rõ vô ngã và thọ mạng

Duyên khởi, hư vọng giống như mộng

Người hay biết ngôn ngữ như vậy

Gọi là bậc đầy đủ khẩu giới

Diệt đế không thật giống như mộng

Bản thể Niết Bàn như tánh mộng

Bồ Tát biết nói việc như vậy

Gọi là bậc đầy đủ khẩu giới

Các ngôn ngữ khác bất khả đắc

Không có phân biệt, không chấp trước

Không có phan duyên, không chấp thủ

Gọi là bậc đầy đủ khẩu giới.

Này Ðồng Tử! Sao gọi là ý giới?

–Nếu đại Bồ Tát đầy đủ ý giới, sẽ được tất cả Phật pháp, được tất cả thần thông, tâm được giải thoát, bất động. Nếu đại Bồ tát đầy đủ ý giới, sẽ được định Kim Cang tam muội. Ðó gọi là thành tựu ý giới.

Lại nữa, này Ðồng Tử! Nếu đại Bồ Tát đầy đủ ý giới sẽ được ánh sáng rực rỡ. Ðó gọi là đầy đủ ý giới. Nếu đại Bồ Tát đầy đủ ý giới sẽ được sáu mươi thứ âm thanh tương ưng mỹ diệu. Ðó gọi là đầy đủ ý giới.

Lại nữa, này Ðồng Tử! Nếu đại Bồ tát đầy đủ ý giới, sẽ được ba mươi hai tướng của Ðại Nhân, mười lực, bốn vô úy, vô ngại trí, mười tám pháp bất cộng. Ðó gọi là đầy đủ ý giới.

Lại nữa, này Ðồng Tử! Ðại Bồ Tát đầy đủ ý giới, sẽ được tam giải thoát môn, đó là Không, Vô tướng và Vô nguyện. Ðó là đầy đủ ý giới.

Lại nữa, này Ðồng Tử! Ðại Bồ Tát đầy đủ ý giới sẽ được bốn phạm trụ. Ðó là đại Từ, đại Bi, đại Hỷ và đại Xả. Ðó gọi là đầy đủ ý giới.

Lại nữa, này Ðồng Tử! Ðại Bồ Tát đầy đủ ý giới sẽ được tứ niệm xứ, tứ chánh cần, tứ như ý túc, ngũ căn, ngũ lực, thất giác phần và bát chánh đạo phần. Ðó gọi là đầy đủ ý giới.

Lại nữa, này Ðồng Tử! Nếu đại Bồ Tát đầy đủ ý giới được trụ nơi đại Bi, trụ nơi đại Xá, được giác an ổn, được giác tịch diệt, được lợi ích, được oai nghi, được thắng hạnh. Ðó gọi là đầy đủ ý giới.

Lại nữa, này Ðồng Tử! Nếu đại Bồ Tát vất bỏ tá kiến, không tương ưng với tà kiến, đoạn trừ sân nhuế, không tương ưng với sân nhuế, đoạn trừ xan tham, không tương ưng với xan tham, vất bỏ giải đãi không tương ưng với giải đãi, đối với cha mẹ, sư trưởng, không khởi tâm quanh co, dua nịnh, tâm tham, sân si, cũng không tương ưng với những tâm lý ấy, không bỏ tâm Bồ Ðề, không bỏ tâm tín nhạ, đối với các tâm giác quán xấu ác khác thảy, đều xả ly, cũng không tương ưng với chúng. Ðó gọi là đầy đủ ý giới.

Bồ Tát phải khéo biết các pháp như huyễn thuật, như giấc mộng, như biến hóa, như bóng nắng, như tiếng vang, như ánh sáng, không đến, không đi, cũng lại biết sự khổ như mộng, biết sự vô ngã như mộng, biết sự vô thường như mộng, biết chúng sanh như mộng, biết cái không như mộng, ý không sở đắc, không phân biệt, không trệ trước, không phan duyên không chấp trước.

Này Ðồng Tử! Ðó gọi là Bồ Tát đầy đủ ý giới. Nếu Bồ tát đầy đủ pháp ý giới thanh tịnh, liền xa lìa tất cả các nạn, được tất cả các Phật pháp bất tư nghị, được tất cả thần thông của chư Phật, được tâm giải thoát bất động.

Này Ðồng Tử! Ðó gọi là đầy đủ ý giới.

Bấy giờ đức Thế Tôn nói bài tụng:

Một lòng lắng nghe chớ loạn tưởng

Ðã nói ý giới tịnh không uế

Ðược nghe pháp xong, khởi các hạnh

Ðiền mau chứng ngộ được Bồ đề

Bậc trí nếu thọ trì ý giới

Tịch tịnh bậc nhất, luôn bất động

Pháp Phật siêu việt chưa từng có

Ðó mới gọi là ý giới tịnh

Bậc trí nếu thọ trì ý giới

Tâm được giải thoát, thường bất động

Ðược định tối thắng như Kim Cang

Ðó mới gọi là ý giới tịnh

Bậc trí nếu phát khởi như vậy

Khen ngợi, diễn thuyết, rộng lợi ích

Ðạt được sáu mươi tiếng vi diệu.

Ðó mới gọi là ý giới tịnh.

Bậc trí, ý giới thật cao tột

Ðược ba hai tướng bậc đại nhân

Ðược mười lực Phật, các công đức

Ðó mới gọi là thắng ý giới

Bậc trí nếu thọ trì ý giới

Ðạt được biện tài và vô úy

Ðược pháp siêu việt rất hy hữu

Ðó mới gọi là thắng ý giới

Bậc trí nếu thọ trì ý giới

Ðược tứ niệm xứ và thần túc

Lại được chánh cần và căn lực

Ðó là nói về thắng ý giới

Bậc trí nếu thọ trì ý giới

Hay được thất giác tri thanh tịnh

Cũng hay đạt được Bát thánh đạo

Ðó là nói về thắng ý giới

Bậc trí nếu thọ trì ý giới

Ðạt được sự xả ly tối thắng

Cùng với đại bi tịnh vô cấu

Ðó là nói về thắng ý giới

Bậc trí nếu thọ trì ý giới

Ðược giác an ổn tịnh vô cấu

Ðược giác viễn ly, các công đức

Ðó là nói về thắng ý giới

Bậc trí nếu thọ trì ý giới

Không tương ưng tất cả tà kiến

Luôn luôn không khởi sân vô minh

Ðó mới gọi là ý giới tịnh

Nếu ai được đầy đủ ý giới

Thậm chí khoảnh khắc không dua nịnh

Không dối láo với cha mẹ sư trưởng

Ðó là nói về ý giới tịnh

Bậc trí nếu đầy đủ ý giới

Các việc Tham, sân đều xa lìa

Pháp ngu si cũng đều đoạn trừ

Ðó là nói về thắng ý giới

Bậc trí nếu đầy đủ ý giới

Luôn luôn không bỏ tâm Bồ đề

Trí tâm quyết định không thể hoại

Ðó là nói về thắng ý giới

Bậc trí nếu đầy đủ ý giới

Nếu có tất cả các xấu ác

Thảy đều xa lìa, không tương ưng

Ðó là nói về thắng ý giới

Tâm có thể vào pháp như huyễn

Giống như giấc mộng và bóng nắng

Cũng như bóng sáng và tiếng vang

Ðó là nói về thắng ý giới

Biết việc khổ não giống như mộng

Cũng như Vô thường, Không, Vô ngã

Tâm ý hay biết việc vậy

Ðó là nói về thắng ý giới

Biết không chúng sanh, không thọ mạng

Hiểu nhân duyên như bánh xe lăn

Không từ đâu đến, chẳng về đâu

Ðó là nói về thắng ý giới

Tìm cầu ý họ, không thể được

Cũng không phân biệt, không đình trệ

Không có phan duyên, không chấp thủ

Ðó là nói về thắng ý giới

Ðệ nhất nghĩa đế giống như mộng

Quán biết Niết Bàn cũng như vậy

Bậc trí nếu biết ý như vậy

Ðó là nói về thắng ý giới.

Này Ðồng Tử! Sao gọi họ là nghiệp thanh tịnh?

–Vì họ thấy ba cõi giống nhu mộng tưởng, nên họ nhàm chán ba cõi, không khởi tham ái. Ðó gọi là nghiệp thanh tịnh.

Sao gọi họ vượt qua phan duyên?

–Vì họ biết ấm, giới và nhập giống như huyễn, nên xa lìa chúng.

Sao gọi là biết rõ các ấm?

–Ðó là vì biết rõ các ấm giống như bóng nắng.

Sao gọi là được các giới bình đẳng?

–Ðó là vì biết giới v.v... như biến hóa, nên xả bỏ chúng.

Sao gọi là trừ bỏ các nhập?

–Ðó là vì các nhập như bóng ánh sáng nên trừ bỏ đi.

Sao gọi là đoạn trừ khát ái?

–Ðó là vì đối với tất cả pháp không có sự phan duyên.

Sao gọi là chứng vô sanh nhãn?

–Vì đối với tất cả pháp không có sở đắc.

Sao gọi là biết các nghiệp?

–Ðó là vì phát khởi tinh tấn, đoạn trừ các khổ.

Sao gọi là hiển thị các nhân?

–Ðó là ấm như tiếng vang, không có sanh vậy.

Sao gọi là không hoại đối với quả?

–Ðó là vì nghiệp quả giống như mộng nên không có hoại.

Sao gọi là hiện thấy các pháp?

–Ðó là vì trong các pháp được nhẫn vô sanh.

Sao gọi là tu tập nơi đạo?

–Ðó là đối với tất cả pháp không có cái để tu.

Sao gọi là gặp được chư Phật?

–Ðó là vì đầy đủ tất cả giới hạnh của chư Phật.

Sao gọi là trí huệ sáng suốt?

–Ðó là vì đối với tất cả pháp, được nhẫn vô sanh.

Sao gọi là vào các dục lạc của chúng sanh?

–Ðó là vì biết các chúng sanh căn tánh trước sau sai biệt.

Sao gọi là dược pháp trí?

–Ðó là ta đối với tất cả pháp vô sở đắc.

Sao gọi là trí vô ngại biện?

–Ðó là hay đạt được pháp thức như thật.

Sao gọi là trí sai biệt khéo biết văn tự?

–Ðó là nhờ biết ba thứ ngôn ngữ sai biệt.

Sao gọi là vượt qua các việc?

–Ðó là nhờ hiểu rõ vô sự.

Sao gọi là biết về âm thanh?

–Ðó là nhờ trí nhập vào âm thanh như tiếng vang.

Sao gọi là được hoan hỷ?

–Ðó là đối với tất cả pháp mà vô sở đắc, xa lìa khổ não vất bỏ gánh nặng mà được ra khỏi.

Sao gọi là được sự ái hỷ?

–Ðó là đối với kẻ đi xin khiến cho họ được hoan hỷ, biết lúc bố thí nên thấy được lợi ích.

Sao gọi là giữ tâm ngay thẳng?

–Ðó là hay hiểu rõ về tứ chân đế.

Sao gọi là oai nghi ngay thẳng?

–Ðó là kiềm chế giữ tâm ngay thẳng.

Sao gọi là xa lìa sắc tức giận?

–Ðó là đoạn trừ các lỗi sân hận.

Sao gọi là sắc mặt thường vui vẻ?

–Ðó là cùng ở chung an ổn với người khéo giữ giới.

Sao gọi là âm thanh mỹ diệu?

–Ðó là nói sự lợi ích cho người khác.

Sao gọi là trước tiên nói lời an ủi?

–Ðó là trước tiên nói: “Lành thay!”, liền đứng dậy để nghinh tiếp.

Sao gọi là không giải đãi?

–Ðó là không bỏ sự siêng năng.

Sao gọi là cung kính bậc tôn trưởng?

–Ðó là kính nể bậc tôn trưởng, tưởng như bậc thiện tri thức.

Sao gọi là cúng dường bậc tôn trưởng?

–Ðó là theo lời dạy bậc tôn trưởng mà hầu hạ cúng dường.

Sao gọi là sanh ra liền đầy đủ?

–Ðó là đối với tất cả nhu cầu sanh sống đều không đắm trước.

Sao gọi là cầu pháp thiện “bạch” không chán?

–Ðó là chứa nhóm các thiện pháp.

Sao gọi là đời sống thanh tịnh?

–Ðó là tùy nghi mà được, liền thấy đầy đủ, nếu không biết đủ liền sanh tâm quanh co, dua nịnh, khoa trương, dụ dỗ, xách động người khác, lấy lợi cầu lợi, những việc như vậy đều xả bỏ hết.

Sao gọi là không lìa việc sống ở A lan nhã?

–Ðó là không bỏ sự siêng năng, thích ở một cách nhàn hạ và ở tòng lâm, hang núi, khe suối, ưa thích đối với pháp, không giao du với người tại gia và xuất gia, không thích lợi dưỡng, đoạn trừ khát ái và cảm thọ sự hỷ lạc của thiền định vậy.

Sao gọi là trí trụ xứ từng địa vị, cấp bậc?

–Ðó là trí ở quả Thanh văn, trí ở qủa Bích chi Phật, trí trụ xứ Bồ tát địa vậy.

Sao gọi là nhớ mãi không quên?

–Ðó là nhớ vô thường, khổ, không và vô ngã.

Sao gọi là được trí xảo tiện về ấm?

–Ðó là biết sự sai biệt của ấm, giới, nhập là vô sở đắc.

Sao gọi là chứng thần thông?

–Ðó là được bốn thần túc, nên có thể biến hiện được.

Sao gọi là diệt các phiền não?

–Ðó là đoạn trừ tham, sân, si.

Sao gọi là đoạn trừ tập khí?

–Ðó là nhàm chán hành động ngu si quá khứ, không thích địa vị Thanh văn và Bích chi Phật.

Sao gọi là Chuyển Thắng hạnh?

–Ðó là hay khởi lên bốn vô ngại biện, năng lực vô úy của Như Lai.

Sao gọi là tu tập nhân?

–Ðó là đoạn trừ sự thương, ghét.

Sao gọi là biết phương tiện Phạm?

–Ðó là biết Ba la đề mộc xoa, biết tỳ ni, biết giới.

Sao gọi là đoạn trừ các sự hối hận ray rức?

–Ðó là đối với các tội lỗi, phải chí thành sám hối, không còn tạo tội nữa, tu các thiện pháp.

Sao gọi là đoạn trừ ái luyến?

–Ðó là nhổ sạch cành nhánh khát ái của ba cõi, phát sanh điều thiện chưa sanh với điều thiện đã sanh đừng cho tiêu mất.

Sao gọi là vượt qua các hữu?

–Ðó là đối với ba cõi mà không sở đắc, lại không hoài niệm, gọi là vượt qua các hữu.

Sao gọi là minh đạt túc mạng?

–Ðó là nhớ biết sự việc đời quá khứ.

Sao gọi là không nghi ngờ đối với nghiệp quả?

–Ðó là lìa các chấp thường, chấp đoạn.

Sao gọi là tư duy về pháp?

–Ðó là suy nghĩ về pháp như thật.

Sao gọi là tập nghe nhiều?

–Ðó là tu tập, thọ trì tạng Thanh văn, tạng Bích chi Phật, tạng Bồ tát.

Sao gọi là được trí huệ lanh lợi?

–Ðó là quán trí vô sanh giống như giấc mộng.

Sao gọi là ưa thích nơi trí?

–Ðó là thường thục tập trí huệ.

Sao gọi là trí huệ thông đạt?

–Ðó là nơi phát sinh ra A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề.

Sao gọi là được địa vị điều phục?

–Ðó là chỗ Bồ tát đã tu học.

Sao gọi là giống như núi?

–Ðó là không bỏ tâm Bồ đề.

Sao gọi là bất động?

–Ðó là vì không phân biệt nên không bị phiền não xâm đoạt.

Sao gọi là không lay động?

–Ðó là đối với tất cả tướng, không duyên nơi niệm.

Sao gọi là tướng bất thối?

–Ðó là đối với sáu ba la mật không bị tổn giảm, luôn luôn được thấy quốc độ các đức Phật.

Sao gọi là sanh ra pháp lành?

–Ðó là thân cận A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề.

Sao gọi là nhàm chán nghiệp ác?

–Ðó là kiên trì cấm giới, không còn khởi ra điều ác.

Sao gọi là không làm phiền não?

–Ðó là không khởi vô minh, hữu ái và sân hận.

Sao gọi là không xả bỏ giới?

–Ðó là nhờ tin nhân quả, nên cung kính đức Như Lai.

Sao gọi là phân biệt các thiền?

–Ðó là biết tâm nên thường dùng phương tiện thiện xảo để được nhất tâm.

Sao gọi là biết tất cả dục lạc của chúng sanh?

–Ðó là biết căn tánh sai biệt.

Sao gọi là trí khéo phân biệt chỗ sanh?

–Ðó là biết sự sai khác của năm đường.

Sao gọi là trí vô biên?

–Ðó là tự nhiên biết về pháp thế gian và xuất thế gian.

Sao gọi là trí thứ lớp về ngôn ngữ?

–Ðó là hay biết về ngôn thuyết quyền xảo bí mật của đức Như Lai.

Sao gọi là vất bỏ duyên tục?

–Ðó là thân tâm xa lìa mà xuất gia.

Sao gọi là không thích ba cõi?

–Ðó là đối với ba cõi, thấy sự khổ đau tại đó một cách như thật.

Sao gọi là không dùng tâm hạ liệt?

–Ðó là không vất bỏ tâm, cho dù lúc nhập chánh thọ, vẫn không bỏ tâm.

Sao gọi là đối với các pháp không chấp trước?

–Ðó là xả bỏ tâm ái dục đối với tất cả pháp.

Sao gọi là nhiếp thọ chánh pháp?

–Ðó là bảo vệ kinh điển của Phật thì gọi là nhiếp thọ chánh pháp.

Sao gọi là thủ hộ chánh pháp?

–Ðó là đối với những chúng sanh hủy báng chánh pháp thì dùng pháp để hàng phục họ, gọi là hộ pháp.

Sao gọi là tin nơi nghiệp báo?

–Ðó là đối với các nghiệp ác phải biết xấu hổ, xa lìa, tu tập thiện pháp.

Sao gọi là biết luật phương tiện?

–Ðó là biết tự tánh phạm hay không phạm, biết phạm tánh tội hay không phạm.

Sao gọi là diệt trừ các sự tranh cãi, chống trái?

–Ðó là vất bỏ các việc huyên náo.

Sao gọi là không chống trái?

–Ðó là không thích tất cả ngôn ngữ thế gian.

Sao gọi là nhẫn địa?

–Ðó là nhẫn chịu sự bức não của thân tâm.

Sao gọi là nhiếp thọ nơi nhẫn?

–Ðó là đối với những lời nói thô ác của kẻ khác thảy đều có thể nhẫn nhục, xả bỏ không nghĩ đến.

Sao gọi là lựa chọn nơi pháp?

–Ðó là biết sự sai biệt của ấm, giới, nhập, biết trợ đạo hữu lậu và trợ đạo thanh tịnh, vì đối với pháp ấy là vô sở đắc.

Sao gọi là đối với pháp quyết định thiện xảo?

–Ðó là đối với tất cả pháp, không có ngôn thuyết.

Sao gọi là trí khéo biết sự sai biệt của cú nghĩa?

–Ðó là thông đạt tất cả các pháp.

Sao gọi là trí thiện xảo xuất sanh pháp cú?

–Ðó là nói về pháp như thật.

Sao gọi là trí biết về sự sai biệt của nghĩa và phi nghĩa?

–Ðó là biết pháp tánh không tăng không giảm.

Sao gọi là trí tiền tế?

–Ðó là trí về nhân.

Sao gọi là trí hậu tế?

–Ðó là trí về duyên.

Sao gọi là trí bình đẳng ba đời?

–Ðó là đối với tất cả sự pháp, hiểu rõ không có sai biệt, an trụ pháp vô sự.

Sao gọi là trí sai biệt về ba đời?

–Ðó là đối với pháp ba đời, không sở đắc, cũng không nhớ nghĩ.

Sao gọi là tâm trụ?

–Ðó là đối với tâm mà không sở đắc.

Sao gọi là thân trụ?

–Ðó là đối với tâm mà không sở đắc.

Sao gọi là thân trụ?

–Ðó là niệm xứ về thân, gọi là thân trụ.

Sao gọi là gìn giữ oai nghi?

–Ðó là oai nghi không có thác loạn.

Sao gọi là không hoại oai nghi?

–Ðó là che dấu việc thiện.

Sao gọi là không phân biệt oai nghi?

–Ðó là lìa bỏ sự ưa thích tâm ác.

Sao gọi là các căn đoan nghiêm?

–Ðó là nhờ tư lương về hướng đi của pháp nên lời nói hợp lẽ, hay biết thời lúc thích nghi, đối với pháp nhu thật, diễn thuyết như thật.

Sao gọi là trí về thế đế?

–Ðó là khéo biết pháp quá khứ, vị lai, nên gọi là Thế trí.

Sao gọi là giải thoát xả?

–Ðó là tùy theo tài sản có được mà sử dụng, không che dấu, không keo kiết.

Sao gọi là thường đưa tay bố thí?

–Ðó là khéo sống với người cùng giới.

Sao gọi là không có tâm keo kiết?

–Ðó là với tâm tín tưởng, hết lòng bố thí.

Sao gọi là xấu hổ?

–Ðó là xấu hổ về các việc bạo ác.

Sao gọi là thẹn thùng?

–Ðó là hổ thẹn về các việc ngu si, độc hại.

Sao gọi là ghét bỏ tâm ác?

–Ðó là biết pháp ngu si thì vất bỏ, không tương ưng.

Sao gọi là không bỏ hạnh đầu đà?

–Ðó là cần phải kiên cố, không thoái chuyển.

Sao gọi là thọ trì tín nghĩa?

–Ðó là làm đúng như nói.

Sao gọi là khởi hạnh hoan hỷ?

–Ðó là nhớ nghĩ sự lợi ích của pháp thiện.

Sao gọi là sống gần bậc tôn trưởng?

–Ðó là vất bỏ sự kiêu mạn, xa lìa sự giải đãi.

Sao gọi là hàng phục tâm kiêu mạn?

–Ðó là vì không có ngã, nên không phan duyên.

Sao gọi là nhiếp phục tâm?

–Ðó là trí nhớ nghĩ đến tất cả pháp lành nên không mất lợi ích.

Sao gọi là tâm trí siêng năng?

–Ðó là trí biết quả báo của sự tinh tấn, không bao giờ mất.

Sao gọi là trí biết biện nghĩa?

–Ðó là trí thông đạt như thật.

Sao gọi là biết rõ về trí?

–Ðó là biết pháp thế gian, pháp xuất thế gian.

Sao gọi là trí xa lìa điều chẳng phải trí?

–Ðó là đối với pháp như thật, xa lìa sự chấp thủ.

Sao gọi là trí nhập tâm?

–Ðó là trí không sanh diệt.

Sao gọi là trí thiện xảo phân biệt từng bộ phận?

–Ðó là trí biết rõ lợi ích sai biệt.

Sao gọi là trí biết các tiếng nói?

–Ðó là trí chỉ rõ pháp như thật.

Sao gọi là trí biết xứ sở?

–Ðó là nhập vào trí như thật.

Sao gọi là trí phương tiện, quyết định nghĩa?

–Ðó là phụng sự tất cả chư Phật, Bồ tát và Thanh văn.

Sao gọi là vất bỏ sự phi nghĩa?

–Ðó là khéo vượt qua các hữu.

Sao gọi là thân cận người lành, cùng người lành làm việc?

–Ðó là thân cận chư Phật, Bồ tát và Thanh văn.

Sao gọi là xa lìa người ác?

–Ðó là xa lìa sự chấp ngã, giải đãi.

Sao gọi là tu thiền phát sanh thông suốt?

–Ðó là lìa gia ái dục, không bỏ sự vui của thiền.

Sao gọi là không đắm vào mùi vị thiền?

–Ðó là muốn lìa ba cõi.

Sao gọi là thần thông tự tại?

–Ðó là trụ vào năm thông khó biết của Phật pháp mà hiển thị cho người khác.

Sao gọi là hiểu giả danh?

–Ðó là hiểu rõ danh không có cứu cánh.

Sao gọi là biết rõ sự thi thiết ngôn thuyết?

–Ðó là biết danh số, văn tự của thế tục đế.

Sao gọi là vượt qua giả danh?

–Ðó là hiểu rõ trí không có ngôn thuyết.

Sao gọi là lìa thế gian?

–Ðó là trước hết phải quán sát sự xấu ác của thế gian.

Sao gọi là không thích danh lợi?

–Ðó là tự tánh thiểu dục.

Sao gọi là không đắm tham lợi dưỡng?

–Ðó là không có các tham lam, mong cầu, xa lìa dục ác.

Sao gọi là nghe người mắng chửi, không sanh tâm ghét giận?

–Ðó là biết bản thể các ấm và giới.

Sao gọi là nghe khen thật đức của mình không sanh tâm vui mừng?

–Ðó là che dấu công đức thiện pháp, biết sự tội lỗi của lợi dưỡng.

Sao gọi là không mong cung kính?

–Ðó là biết rõ bản thể nhân quả.

Sao gọi là không được cung kính, tâm không giận ghét?

–Ðó là không bỏ tâm thiền định.

Vì sao bị hủy nhục mà không giận?

–Ðó là quán sát thế gian, hiểu được nhân quả. Vì sao nghe khen ngợi mà không tự cao?

Vì cầu pháp lành mà xuất gia.

Sao gọi là không có các lợi dưỡng, tâm không buồn rầu?

–Ðó là quan sát nghiệp đã làm ở kiếp trước.

Sao gọi là không giao du với người đời?

–Ðó là không thích mưu sinh.

Sao gọi là không thích ở chung với người xuất gia làm điều phi pháp?

–Ðó là thân cận với người sống như pháp, chứ không thân cận với người phi pháp.

Sao gọi là xa lìa chỗ phi cảnh giới?

–Ðó là vất bỏ năm cái (năm sự ngăn che).

Sao gọi là trụ cảnh giới sở hành?

–Ðó là tu tứ niệm xứ.

Sao gọi là thành tựu pháp thức?

–Ðó là hộ trì pháp thức.

Sao gọi là xa lìa phi pháp?

–Ðó là tự hộ trì thiện pháp.

Sao gọi là không làm ô uế nhà người khác?

–Ðó là bỏ lỗi lầm do sự quen thân.

Sao gọi là hộ pháp?

–Ðó là đầy đủ sự cầu pháp, như pháp mà hành động.

Sao gọi là ngồi im lặng, ít nói?

–Ðó là được trí tịch diệt.

Sao gọi là thiện xảo việc hỏi và đáp?

–Ðó là trí huệ tùy theo sự hỏi đều có thể trả lời tất cả.

Sao gọi là hàng phục oán thù?

–Ðó là phân biệt hiển thị pháp như thật, xa lìa việc chấp trước.

Sao gọi là biết thời?

–Ðó là có thể phân biệt để biết năm tháng ngày giờ.

Vì sao không thân cận với kẻ phàm ngu?

–Ðó là vì thấy pháp phàm ngu là tội lỗi.

Vì sao không khinh chê kẻ bần tiện?

–Vì đối với tất cả chúng sanh, khởi tâm bình đẳng.

Vì sao phải dùng tiền của thí gấp cho kẻ nghèo khổ?

–Vì có người đến xin liền dùng tài thí và pháp thí.

Vì sao đối với người bần cùng có thể dùng thí vô ngại?

–Ðó là vì đối với các chúng sanh ấy, khởi lòng thương xót, theo ý người xin mà thí vật trong thân và ngoài thân.

Vì sao phải cứu giúp kẻ phá giới?

–Vì để họ trừ bỏ nghiệp phạm giới, an trụ trong tịnh giới.

Sao gọi là làm việc lợi ích?

–Vì hay trưởng dưỡng chúng sanh.

Sao gọi là bi trí?

–Vì hay thấy sự khổ não của chúng sanh ở đời vị lai.

Sao gọi là nhiếp thọ nơi pháp?

–Vì hay khiến chúng sanh nhập vào pháp như thật.

Sao gọi là xả bỏ tài sản?

–Ðó là xả bỏ các ấm vì tài sản làm lớn mạnh chúng.

Vì sao không kinh doanh tích tụ?

–Vì nhàm chán đời sống, thấy sự thủ hộ là tội lỗi.

Vì sao phải khen ngợi sự trì giới?

–Vì khéo biết quả báo của sự trì giới.

Vì sao lại chê trách sự phá giới?

–Vì hiểu rõ lỗi lầm của sự phạm giới.

Vì sao dùng tâm không gièm pha để phụng sự người trì giới?

–Vì đối với người trì giới phải sanh tư tưởng là khó gặp.

Sao gọi là xả bỏ tất cả?

–Vì khéo tín nhạo vậy.

Sao gọi là thành tâm khuyến thỉnh sự tăng thượng tín?

–Vì mong cầu sự lợi ích cho chúng sanh.

Vì sao gọi là làm đúng như nói?

–Vì đầy đủ sự tin nghe khéo léo, nên liền thực hành.

Sao gọi là phụng sự Tỳ kheo trí huệ?

–Vì để thưa hỏi việc thiện.

Vì sao cùng người bàn luận, có thể sanh ra sự ưa thích?

–Vì có chứng trí và giáo trí.

Sao gọi là trí thí dụ?

–Vì dùng thí dụ để hiểu rõ gốc ngọn của pháp tướng.

Sao gọi là thiện xảo về tiền tế?

–Vì tự biết được sự nghe nhiều của kiếp trước.

Sao gọi là lấy thiện căn làm đầu?

–Vì để khởi đức tin tăng thượng đối với Bồ đề, vì để khuyến khích người khác.

Sao gọi là thiện xảo phương tiện?

–Ðó là sám hối, tùy hỷ, khuyến khích những thiện căn đã tạo thảy đều hồi hướng.

Sao gọi là đoạn trừ hữu tướng?

–Ðó là quán sát các việc, thấy các pháp như mộng.

Sao gọi là đoạn trừ đối với tưởng?

–Ðó là xa lìa tưởng điên đảo.

Sao gọi là khéo quán sự tướng?

–Ðó là được trí vô tướng.

Sao gọi là khéo nói các kinh?

–Ðó là hay hiển thị, thí dụ việc ấy là pháp thiện hay chẳng phải thiện.

Sao gọi là phân biệt đối với đế?

–Ðó là đã diệt trừ vô minh rồi thì danh sắc không khởi lên.

Sao gọi là chứng sự giải thoát?

–Ðó là được Kim Cang Tam muội, bất động, không phân biệt.

Sao gọi là chỉ nói một lời?

–Ðó là nhàm chán ngoại đạo, chứng được trí vô sanh.

Sao gọi là được sự vô úy?

–Ðó là biết sức mạnh của Phật pháp.

Sao gọi là an trụ nơi giới?

–Ðó là giới Ba la đề mộc xoa ngăn cấm thân và miệng.

Sao gọi là nhập vào Tam muội?

–Ðó là không nhiễm ba cõi.

Sao gọi là được trí huệ?

–Ðó là khéo được trí vô công dụng.

Sao gọi là thích ở một mình chỗ thanh vắng?

–Ðó là xa lìa lỗi lầm của sự ồn ào, thường không xả bỏ sự không nhàn.

Sao gọi là thích ít bạn bè?

–Ðó là thiểu dục tri túc.

Sao gọi là tâm không ô trược?

–Ðó là nhờ nhập thiền định, trừ các ngăn che.

Sao gọi là xả bỏ các kiến?

–Ðó là xa lìa sự chấp thủ kiến.

Sao gọi là được Ðà la ni?

–Ðó là tùy theo pháp thấy được mà như thật hiển thị, không quên.

Sao gọi là được trí huệ sáng?

–Ðó là biết tự tánh mà vào.

Sao gọi là xứ?

–Ðó là chỗ ở của tâm.

Sao gọi là an trú?

–Ðó là chỗ ở của tín tâm.

Sao gọi là hạnh?

–Ðó là pháp trụ nơi tín hạnh.

Sao gọi là biện trí?

–Ðó là biết biện luận về đạo.

Sao gọi là nhân?

–Ðó là do vô minh sanh ra các hành.

Sao gọi là tương ưng?

–Ðó là pháp để giải thoát.

Sao gọi là pháp?

–Ðó là đoạn trừ sự khát ái.

Sao gọi là môn?

–Ðó là đoạn trừ các lỗi lầm.

Sao gọi là đạo?

–Ðó là trí về Vô thường, Khổ, Không, Vô ngã.

Sao gọi là địa?

–Ðó là mười loại cấp bậc vô nguyện.

Sao gọi là xa lìa sự sanh?

–Ðó là pháp đoạn trừ sự sanh.

Sao gọi là trí địa?

–Ðó là trí không quên.

Sao gọi là xả bỏ sự vô tri?

–Ðó là đoạn trừ ngu si.

Sao gọi là an trụ nơi trí?

–Ðó là trí vô sở trụ.

Sao gọi là phương tiện địa?

–Ðó là pháp tu ba mươi bảy trợ Bô đề.

Sao gọi là cảnh giới của Bồ tát?

–Ðó là hành sáu ba la mật.

Sao gọi là thân cận người hành?

–Ðó là gần gũi chư Phật.

Sao gọi là xa lìa người ác?

–Ðó là xa lìa chấp kiến của ngoại đạo.

Sao gọi là Như Lai đã nói?

–Ðó là trụ nơi tự tánh giải thoát trí lực của Như Lai.

Sao gọi là Phật địa?

–Ðó là được tất cả pháp thiện.

Sao gọi là bậc trí tùy hỷ?

–Ðó là sự tùy hỷ của chư Phật, Thanh văn, Bích chi Phật ở qúa khứ, vị lai và hiện tại.

Sao gọi là kẻ ngu hủy báng?

–Ðó là tất cả kẻ ngu không thể biết được.

Sao gọi là Thanh văn không thể biết?

–Ðó là sự bất khả tư nghì của Phật pháp.

Sao gọi là cấp bậc ngoại đạo?

–Ðó là cái thấy phương tiện, ngã mạn của ngoại đạo.

Sao gọi là thu nhiếp về Như Lai?

–Ðó là điều khó có thể được của bậc đại y vương.

Sao gọi là mau được mười lực?

–Ðó là siêng tu phương tiện.

Sao gọi là tất cả chư thiên cúng dường?

–Ðó là khéo có thể sanh ra tất cả sự vui.

Sao gọi là Phạm vương lễ bái?

–Ðó là từ vị ấy sanh ra giải thoát.

Sao gọi là rồng lễ bái?

–Ðó là có thể đoạn trừ tất cả ác đạo và các kiến chấp.

Sao gọi là dạ xoa tùy hỷ?

–Ðó là ngăn che các đường ác.

Sao gọi là chân đà la tán thán?

–Ðó là hay đạt được sự hoan hỷ giải thoát.

Sao gọi là Ma hầu la khen hay?

–Ðó là đoạn trừ sự sanh tử.

Sao gọi là sự tu của Bồ tát?

–Ðó là hay đạt được Nhất thiết trí.

Sao gọi là bậc trí mong cầu?

–Vì mong được địa vị bất thối chuyển.

Sao gọi là được của cải vô thượng?

–Ðó là hay được quả báo của nhân thiên và sự giải thoát.

Sao gọi là chẳng phải tài thí?

–Ðó là hay trừ tất cả bận phiền não.

Sao gọi là thuốc hay để trị bệnh hoạn?

–Ðó là tiêu diệt tai hoạn tham sân si.

Sao gọi là kho tàng trí huệ?

–Ðó là thường thích tu tập trí huệ.

Sao gọi là vô tận biện?

–Ðó là thấy được trí như thật.

Sao gọi là xa lìa sự ưu sầu?

–Ðó là biết khổ là hư vọng, nên trừ bỏ, ngộ được vô ngã.

Sao gọi là biết ba cõi?

–Ðó là biết ba cõi như huyễn mộng.

Sao gọi là ghe thuyền đưa qua bờ bên kia?

–Ðó là trí ưa thích nhập Bát Niết bàn, tu Vô thường, Khổ, Không, Vô ngã.

Sao gọi là vượt qua bốn dòng sông?

–Ðó là mau được Niết bàn.

Sao gọi là mong cầu danh tiếng?

–Ðó là được pháp rộng lớn.

Sao gọi là tán dương công đức của Như Lai?

–Ðó là khen ngợi bậc bố thí pháp được vô lượng công đức.

Sao gọi là khen ngợi danh xưng của đức Như Lai?

–Ðó là bậc thí chủ bố thí tất cả công đức, giải thoát, an vui.

Sao gọi là tán thán mười lực?

–Ðó là khen ngợi, bậc đại pháp bảo hay thí những pháp khó được.

Sao gọi là công đức của Bồ tát?

–Ðó là vị hay học pháp Tam muội của kinh này.

Sao gọi là lòng từ diệt sân hận?

–Vì đó là pháp đối trị sân hận.

Sao gọi là Bi?

–Ðó là pháp diệt trừ khổ não của tất cả chúng sanh.

Sao gọi là hoan hỷ?

–Ðó là đối với tất cả chúng sanh khởi sanh sự hoan hỷ.

Sao gọi là xả?

–Ðó là lòng bi vô duyên (không điều kiện), có thể làm được điều Phật làm.

Sao gọi là an ủi người đại thừa?

–Ðó là tùy theo sự mong cầu đối với tất cả Phật, pháp, thảy đều có thể ban bố đầy đủ.

Sao gọi là phát hạnh sư tử hống?

–Ðó là hay đạt được pháp tối thượng.

Sao gọi là con đường trí huệ của Phật?

–Ðó là không có chấp trước đối với tất cả pháp lành, mà vẫn được thiện pháp.

Sao gọi là giải thoát tất cả chúng sanh?

–Ðó là có thể biết từ bờ bên này đến bờ bên kia.

Sao gọi là đạt được nhất thiết trí?

–Ðó là đoạn trừ tất cả pháp bất thiện, tập hợp tất cả pháp thiện và tất cả pháp giải thoát.

Sao gọi là vườn hoa cua Bồ tát?

–Ðó là vị hay được sự hỷ lạc, tự thân an lạc, cũng khiến tất cả chúng sanh được an lạc.

Sao gọi là hàng phục ma quân?

–Ðó là bậc hay được tất cả lực, hay diệt trừ tất cả bậc phiền não.

Sao gọi là an ổn thực hành chú thuật?

–Ðó là hay dứt sạch tất cả khổ nạn.

Sao gọi là thành tựu sự tốt đẹp?

–Ðó là hay đạt được tất cả quả báo.

Sao gọi là ngăn ngừa oán địch?

–Ðó là đoạn trừ tất cả tà kiến và chấp thủ kiến.

Sao gọi là hàng phục oan gia?

–Ðó là dùng chánh pháp để hàng phục các ngoại đạo.

Sao gọi là được sự vô úy?

–Ðó là đối với tất cả pháp, hay khéo quán sát, ôn tập.

Sao gọi là cầu sức mạnh như thật?

–Ðó là cầu pháp lực không điên đảo.

Sao gọi là tướng đầu tiên của mười tám pháp bất cộng?

–Ðó là làm tất cả thiện pháp.

Sao gọi là trang nghiêm pháp thân?

–Ðó là được ba mươi hai tướng trang nghiêm.

Sao gọi là thích sự giải thoát?

–Ðó là được pháp thiện phần đầu, phần giữa và phần cuối.

Sao gọi là trưởng tử đáng yêu?

–Ðó là có thể đạt được các tài sản khác của chư Phật, đấng cha lành.

Sao gọi là đầy đủ Phật trí

–Ðó là chỉ nuôi lớn tất cả pháp thiện.

Sao gọi là chẳng phải địa vị Bích chi Phật

–Ðó là có thể đạt được Phật pháp vô biên, tối thượng.

Sao gọi là tâm thanh tịnh

–Ðó là hay đoạn trừ tất cả sự cấu uế.

Sao gọi là thân thanh tịnh

–Ðó là diệt trừ tất cả bệnh hoạn.

Sao gọi là thành tựu giải thoát môn

–Ðó là quán sát Vô thường, Khổ, Không, Vô ngã và Tịch diệt.

Sao gọi là lìa các dục ô uế

–Ðó là hay được pháp cú cam lồ.

Sao gọi là lìa sự sân hận

–Ðó là đạt được Ðại từ đại bi.

Sao gọi là chẳng phải hạng ngu si

–Ðó là được sự sáng suốt như thật.

Sao gọi là trí A hàm

–Ðó là trí biết nghiệp đã tạo của tất cả thế gian và xuất thế gian.

Sao gọi là hay phát khởi sự sáng suốt

–Ðó là tư duy, nhớ nghĩ hướng đến tất cả đường lành.

Sao gọi là đoạn trừ vô minh

–Ðó là tất cả sự nhớ nghĩ đưa đến phi thiện.

Sao gọi là đầy đủ giải thoát

–Ðó là được pháp của bậc Ðại Thánh.

Sao gọi là người tu thiền hoan hỷ

–Ðó là có thể đạt được sự hỷ lạc nhất tâm.

Sao gọi là mắt thấy

–Ðó là thấy cái thật nghĩa không thể thấy.

Sao gọi là thần thông biến hiện

–Ðó là khéo tu pháp không chướng ngại.

Sao gọi là thần túc hiện tiền

–Ðó là hay được trí không phân biệt, không có chướng ngại của tất cả pháp.

Sao gọi là thích nghi Ðà la ni

–Ðó là hiểu rõ tất cả pháp, đối với tất cả pháp hay hướng đến Niết bàn bình đẳng.

Sao gọi là trì niệm

–Ðó là diệt trừ tất cả tự tánh của phan duyên...

Sao gọi là Như Lai trú trì

–Ðó là trí huệ sanh ra các công đức, không thể hủy hoại.

Sao gọi là đạo sư phương tiện quyền xảo

–Ðó là khiến cho người khác hướng đến thành lớn, an ổn khoái lạc.

Sao gọi là trí vi tế, giống như đầu sợi lông

–Ðó là khó có thể suy lường mà biết được.

Vì sao khó biết, khó có thể tương ưng

–Ðó là điều chưa từng có ở thời xưa.

Vì sao xa lìa văn tự?

–Vì con đường ngôn ngữ là bất khả đắc.

Sao gọi là âm thanh khó biết

–Ðó là tất cả pháp không thể nghĩ bàn.

Sao gọi là người trí mới có thể biết

–Ðó là biết pháp là bảo vật vô giá.

Sao gọi là đã biết điều phục, trí sở tri

–Ðó là nói đúng như làm.

Sao gọi là biết về thiểu dục?

–Vì biết lỗi của đa dục.

Sao gọi là dũng mãnh tinh tấn?

–Vì biết không xả bỏ thời gian cần thiết.

Sao gọi là ghi nhớ tổng trì?

–Vì tùy theo việc làm mà vẫn không mất.

Sao gọi là cùng tận sự khổ?

–Vì đoạn trừ tham, sân, si.

Sao gọi là tất cả pháp không sanh?

–Vì diệt hết tất cả thức, tất cả nguyện.

Sao gọi là một lời diễn thuyết có thể biết tất cả các đường sanh tử?

–Vì quán tất cả pháp giống như mộng huyễn, nên không chấp thủ.

Này đồng tử! Ðó gọi là giải thích nghĩa ba trăm cú pháp xong.

Này đồng tử! Ðó là Tam muội không hý luận, thể tánh bình đẳng của tất cả các pháp.

Bấy giờ đức Thế Tôn nói bài kệ:

Trí Phật pháp vô lượng

Diễn thuyết vô cùng tận

Nói rộng các pháp xong

Ðược tất cả công đức.

Rộng lớn như hư không

Pháp tướng ấy như vậy.

Là bảo vật cứu cánh

Nên gọi là Phương Quảng

Hạnh chúng sanh vô biên

Nên thuyết pháp cũng nhiều

Nghĩa A hàm vô tận

Nên gọi là phương tiện.

Khi đức Thế Tôn nói pháp này, vô lượng chúng sanh đều phát tâm A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề, vô lượng chúng sanh đối với Bồ đề được bất thối chuyển. Vô lượng chúng sanh phát tâm Bích chi Phật, vô lượng chúng sanh chứng được ba quả.

Lại nữa, cõi thế giới ba lần ngàn này có sáu thứ chấn động, trời mưa hương lạ, tung rãi hoa trời, tấu lên trăm ngàn vạn thứ âm nhạc của chư thiên trong hư không, mưa các thiên y, từ từ rơi xuống, có tiếng nói như vầy:

–Các chúng sanh này nhờ nghe pháp ấy nên được sự lợi ích lớn. Vì các chúng sanh ấy đối với vô lượng đức Phật đã gieo trồng căn lành, nên nghe pháp này, hoan hỷ, thọ trì, đọc tụng, biên chép, giải nói cho người khác, làm ruộng phước tối thượng thành tựu lợi ích cho tất cả chúng sanh. Tất cả chúng sanh này không đoạn mất hạt giống Phật. Các chúng sanh này quyết định có thể vì con đường Bồ đề trước nhất, nghe pháp môn này khởi hạnh như thật.

Bấy giờ đức Phật bảo A Nan:

–Ngươi nên thọ trì pháp môn như vậy rồi đọc tụng, biên chép, rộng nói cho người khác.

Tôn giả A Nan bạch đức Phật:

–Kinh này tên gọi là gì và phụng trì như thế nào?

Ðức Phật bảo tôn giả A Nan:

–Kinh này gọi là “Nhập vào Ðại Bi”. Ngươi nên thọ trì. Lại có tên “Tam muội bình đẳng, vô hý luận, thể tánh của tất cả các pháp”. Ngươi nên thọ trì.

Tôn giả A Nan bạch đức Phật:

–Như lời Phật dạy, con xin thọ trì pháp môn ấy.

Khi đức Phật nói kinh này xong, đồng tử Nguyệt Quang, vui mừng nhảy nhót, Bồ tát A Dật Ða cùng với tám mươi ức na do tha Bồ tát, trưởng lão A Nan và bốn chúng Tỳ kheo, Tỳ kheo ni, Ưu bà tắc, ưu bà di, Thiên tử trời Tịnh cư, Phạm thiên vương, chủ thế giới Ta bà, với Thiên Ðế thích, Tứ Thiên vương ... chư thiên, nhân loại, chúng A tu la, nghe đức Phật dạy, hoan hỷ phụng hành.

KINH NGUYỆT ÐĂNG TAM MUỘI

HẾT

--- o0o ---